Author: Институт перевода Библии
Date: 2025-04-21T08:24:52.571973+00:00

КъэбарышӀур

КъэбарышӀур

1. КъэбарышӀур Маттэ къызэриӀотагъэр

2. КъэбарышӀур Марк къызэриӀотагъэр

3. КъэбарышӀур Лука къызэриӀотагъэр

4. КъэбарышӀур Иуан къызэриӀотагъэр

5. Апостолхэм ашӀэгъэ Ӏофхэр

6. Апостол Якъубэ тхылъэу ытхыгъэр

7. Апостол Петрэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

8. Апостол Петрэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

9. Апостол Иуан апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

10. Апостол Иуан ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

11. Апостол Иуан ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэр

12. Апостол Иудэ тхылъэу ытхыгъэр

13. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Рим къэлэшхом дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

14. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

15. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

16. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Галатие хэкум исхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

17. Апостол Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Ефес къалэм дэсхэм тхылъэу афитхыгъэр

18. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Филиппи къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

19. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Колоссэ къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

20. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

21. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

22. Апостол Паул апэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

23. Апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

24. Апостол Паул тхылъэу Тит фитхыгъэр

25. Апостол Паул тхылъэу Филимон фитхыгъэр

26. Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

27. Апокалипсис

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

КъэбарышӀур Маттэ къызэриӀотагъэр

КъэбарышӀур Маттэ къызэриӀотагъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

ТИЗИУСХЬАН ИСУС ХРИСТОС

ЕХЬЫЛӀЭГЪЭ

КЪЭБАРЫШӀУР

(ИНДЖЫЛ)

АдыгабзэкӀэ

АПЭРЭШЪХЬ

КЪЭБАРЫШӀУР[*] МАТТЭ КЪЫЗЭРИӀОТАГЪЭР

Исус къызхэкӀыгъэ лъэпкъыр

(Лука 3:23-38)

1^1•Мыр Исус Христосэу Даутэ ыкъор, Ибрахьимэ ыкъор[*] къызхэкӀыгъэ лъэпкъым итхылъ+.

2Ибрахьимэ Исхьакъ къыфэхъугъ; Исхьакъ Якъубэ къыфэхъугъ; ащ Иудэрэ ышхэмрэ къыфэхъугъэх;+
3Иудэ Пэрэцрэ Зарэрэ[*] къыфэхъугъэх; итӀумэ янэ Тамар ыцӀагъ; Пэрэц Хэцрон къыфэхъугъ; ащ Рам къыфэхъугъ;+
4ащ Аминадаб къыфэхъугъ; ащ Нахшон къыфэхъугъ; ащ Салмон къыфэхъугъ;+
5ащ БоӀаз къыфэхъугъ; БоӀаз янэ Рахьаб ыцӀагъ; БоӀаз Обид къыфэхъугъ; Обид янэ Рут ыцӀагъ; Обид Ищай къыфэхъугъ;+
6ащ пачъыхьэ Даутэ къыфэхъугъ. Пачъыхьэ Даутэ Сэлмэн къыфэхъугъ; Сэлмэн янэ Урый зыцӀэм ишъузыгъ[*]+. 7Сэлмэн Рехабоам къыфэхъугъ; ащ Абие къыфэхъугъ; ащ Асэ къыфэхъугъ; 8ащ Ехъощафат къыфэхъугъ; ащ Иорам къыфэхъугъ; ащ Уззие къыфэхъугъ; 9ащ Иотам къыфэхъугъ; ащ Ахаз къыфэхъугъ; ащ Хъызкъый къыфэхъугъ; 10ащ Манассэ къыфэхъугъ; ащ Амон къыфэхъугъ; ащ Иосие къыфэхъугъ; 11ащ Иоаким къыфэхъугъ. Израиль цӀыфхэр Бабилэн къэлэшхом лӀыгъэкӀэ защэхэ лъэхъаным[*] Иоаким Иехониерэ ышхэмрэ къыфэхъугъэх+.

12Израиль цӀыфхэр Бабилэн защэхэ ужым[*], Иехонием Шеалтиил къыфэхъугъ; ащ Зоробабел къыфэхъугъ; 13ащ Абиуд къыфэхъугъ; ащ Элиаким къыфэхъугъ; ащ Азор къыфэхъугъ; 14ащ Цадокъ къыфэхъугъ; ащ Ахим къыфэхъугъ; ащ Элиуд къыфэхъугъ; 15ащ Элеазар къыфэхъугъ; ащ Маттан къыфэхъугъ; ащ Якъубэ къыфэхъугъ; 16ащ Юсыф къыфэхъугъ. Ар ХристоскӀэ заджэхэрэ Исус къызфэхъугъэ Мерэм илӀыгъ+.

17Аущтэу Ибрахьимэрэ пачъыхьэ Даутэрэ азыфагу лӀыуж[*] пшӀыкӀуплӀ дэлъыгъ; пачъыхьэ Даутэрэ израиль цӀыфхэр Бабилэным защэхэ лъэхъанымрэ азыфагу лӀыуж пшӀыкӀуплӀ дэлъыгъ, израиль цӀыфхэр Бабилэн защэхэ лъэхъанымрэ Христос[*] къызыхъугъэ лъэхъанымрэ азыфагу лӀыуж пшӀыкӀуплӀи дэлъыгъ.

Исус къызэрэхъугъэр

(Лука 2:1-7)

18•Исус Христос икъэхъукӀэ мары: Юсыф Исус янэу Мерэм къыщэнэу ыгъэнэфэгъагъ[*], ау зэрэщэнхэм ыпэкӀэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ Мерэм сабый къызэрэфэхъущтыр нафэ хъугъэ+. 19Мерэм лӀы фэхъущт Юсыф шъыпкъагъэ зиӀэ лӀыгъэти, цӀыфмэ апашъхьэ Мерэм ынапэ тырихынэу фэмыеу, шъэфэу къымыщэнэу тыриубытагъ+.

20Ау Юсыф аущтэу егупшысэзэ, Зиусхьаным имэлэӀич пкӀыхьапӀэкӀэ къыфэкӀуагъ.

– Даутэ ыкъо[*] Юсыф! – къыӀуагъ ащ. – Мерэм къэпщэнэу умыщын, сыда пӀомэ, ащ сабыеу къыфэхъущтыр къызхэкӀырэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары. 21Мерэм къо къыфэхъущт, ащ цӀэу фэуусыщтыр Исус[*], сыда пӀомэ, ащ илъэпкъ ипсэкӀодхэм ялъэкӀ къыӀэкӀихыжьынышъ, мыкӀодхэу къыгъэнэжьыщтых+.

22Мы зэпстэури зыфэхъугъэр Зиусхьаным мы гущыӀэхэу[*] пегъымбарым ыгу къырилъхьэхи, къыригъэӀуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары:+

23– Мары, пшъашъэр лъэрмыхьэ хъунышъ, къо къыфэхъущт. Ащ цӀэу фаусыщтыр Еммануил. Ащ къикӀырэр: Тхьэр тигъусэ.

24Юсыф къызэущыжьым, Зиусхьаным имэлэӀич къызэрэриӀуагъэм тетэу зекӀуагъэ, Мерэми ыщагъ. 25Ау ар ишъуз фэхъуным ыпэкӀэ Мерэм апэрэ къор къыфэхъугъ. Юсыф ащ цӀэу фиусыгъэри Исус.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэгурымагъохэр тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ къызэрикӀыгъэхэр

2^1Ирод пачъыхьэ[*] итетыгъо мафэхэм иудей къалэу Бет-Лэхьэм[*] Исус къызыщэхъум, тхьэгурымагъохэр[*] тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ къикӀыхи, къалэу Ерусалим къэкӀуагъэх+.

2– Тыдэ щыӀа джуртхэм япачъыхьэу къэхъугъэр? – кӀэупчӀагъэх. – Сыда пӀомэ, ащ ижъуагъо тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ тэ щытлъэгъугъэти, ар дгъэлъэпӀэнэу тыкъэкӀуагъ.

3Ирод пачъыхьэм ар зызэхехым, къэгумэкӀыгъ, Ерусалим зэкӀэ дэс цӀыфхэри ащ дэгумэкӀыгъэх.

4Арыти, Ирод цӀыфхэм зэкӀэ ядин пэщэшхохэри, я Тэурат егъэджэкӀо пэщэ[*] пстэури ыугъоихи, яупчӀыгъ:

– Тыда Христос къызщыхъун фаер?

5– Иудей хэкум щыщ Бет-Лэхьэм ары, – къыраӀуагъ ахэмэ, – сыда пӀомэ, пегъымбарым моущтэу къытхыгъ[*]:

6«О, Иудей хэкум щыщ Бет-Лэхьэм. Иудэ лъэпкъым ипащэхэм анахьи зыкӀи уанахь цӀыкӀоп; сыда пӀомэ, зы пащэ о къыпхэкӀыщт. А пащэм мэлахъом мэлхэр зэрэзэрищэхэрэм фэдэу, слъэпкъ Израиль зэрищэщт»+.

7Аущтэу къызыраӀом, Ирод тхьэгурымагъохэм шъэфэу къяджи, жъуагъор къызкъокӀыгъэ охътэ дэдэр зэригъэшӀагъ. 8Ахэр Бет-Лэхьэм ыгъакӀохэзэ, ариӀуагъ:

– ШъукӀуи, сабыим икъэбар дэгъоу къызэжъугъашӀ. Ар къызыжъугъоткӀэ, макъэ къысэжъугъэӀу, сэри ар згъэлъэпӀэнэу сыкӀощт.

9Тхьэгурымагъохэр пачъыхьэм къариӀуагъэм едэӀухи, ежьагъэх. Тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ щалъэгъугъэ жъуагъор ахэмэ апэ итэу кӀохэзэ, сабыир зыдэщыӀэ чӀыпӀэм зынэсхэм, ащ къышъхьэщыуцуагъ. 10Жъуагъор залъэгъум, лъэш дэдэу гушӀуагъэх. 11Унэм зехьэхэм, сабыири ащ янэу Мерэми алъэгъугъэх. Залъэгъухэм, сабыим ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ зыщырадзыхи, агъэлъэпӀагъ. Япхъуантэхэр зэтырахыхи, тынхэу дышъи, ладэни[*], смирни[*] сабыим ратыгъэх+. 12Ирод дэжь амыгъэзэжьынэу пкӀыхьапӀэкӀэ Тхьэм къагуригъэӀуагъэти, нэмыкӀ гъогукӀэ яхэгъэгу кӀожьыгъэх+.

Юсыфрэ Мерэмрэ сабыир аӀыгъэу Мысырым зэрэкӀатхъугъэр

13Тхьэгурымагъохэр зекӀыжьхэм, Зиусхьаным имэлэӀич пкӀыхьапӀэкӀэ Юсыф къыфэкӀуагъ.

– Къэтэджи, – къыӀуагъ мэлэӀичым – сабыимрэ ащ янэрэ зыдащэхи, Мысырым кӀэтхъу. Макъи къыосэгъэӀуфэ, ащ щыӀ, сыда пӀомэ, Ирод сабыир ыукӀынэу лъыхъущт.

14Аущтэу Юсыф тэджи, сабыимрэ ащ янэрэ чэщым зыдырищажьэхи, Мысырым кӀуагъэ. 15Ирод олӀэфэкӀэ ар ащ щыпсэугъ. Аущтэу зыкӀэхъугъэр Зиусхьаным мы гущыӀэхэу[*] пегъымбарым къыригъэӀуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары: «Мысырым къикӀыжьынэу с Къо сыкъеджагъ»+.

Ирод идзэлӀхэм сабыйхэр зэраригъэукӀыгъэр

16Тхьэгурымагъохэм къызэрагъэпцӀагъэр Ирод зелъэгъум, лъэшэу къэгубжыгъ. Тхьэгурымагъохэм къыраӀогъэ уахътэм тетэу, Бет-Лэхьэми ащ зэкӀэ иӀэгъо-благъоми къащыхъугъэкӀэ сабыйхэр илъэситӀу зыныбжьым нэс аукӀынхэу идзэлӀхэр ыгъэкӀуагъ. 17Джащыгъум мы гущыӀэхэу пегъымбар Иеремие къыӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьыгъэх:+

18«Куо-хьау макъэ къуаджэу Рамэ[*] къыщыӀугъ, гъымэкъэшхорэ тхьаусхэ мэкъэшхорэ ахэтэу. Рахил зигъэсамбырыжьынэу фэмыеу, исабыйхэр егъэежьы, сыда пӀомэ, ахэр щыӀэжьыхэпышъ ары».

Юсыфрэ Мерэмрэ сабыир аӀыгъэу Мысырым къызэрикӀыжьыгъэхэр

19Ирод зэлӀэ ужым, Зиусхьаным имэлэӀич пкӀыхьапӀэкӀэ Юсыф Мысырым къыщыфакӀуи, 20къыӀуагъ:

– Къэтэджи, сабыимрэ ащ янэрэ зыдэщэжьыхи, Израиль хэгъэгум кӀожь, сыда пӀомэ, сабыим ыпсэ хэзыхынхэу ыуж итыгъэхэр лӀагъэх.

21Аущтэу Юсыф тэджи, сабыимрэ ащ янэрэ зыдищэжьхи, Израиль хэгъэгум кӀожьыгъэ. 22Ау Ирод ычӀыпӀэкӀэ ащ ыкъо Архелай[*] Иудей хэкум ипачъыхьэ хъугъэу Юсыф къэбар зызэхехым, ащ кӀонкӀэ щынагъэ. ПкӀыхьапӀэкӀэ Тхьэм къызгурегъэӀо ужым, Галилей хэкум[*] кӀуи, 23НазареткӀэ заджэхэрэ къалэм[*] дэтӀысхьагъ. Аущтэу зыкӀэхъугъэр мы гущыӀэхэу пегъымбархэм Исус ехьылӀагъэу къаӀуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары: «Назарет щыщкӀэ еджэщтых»+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

УмэхъэкӀо Иуан Тхьэм игущыӀэхэр зэригъэӀущтыгъэр

(Марк 1:1-8; Лука 3:1-9, 15-17; Иуан 1:19-28)

3^1•А мафэхэм умэхъэкӀо[*] Иуан къэлъагъуи, Иудей хэкум ишъоф нэкӀ цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъэӀузэ,+
2моущтэу къыӀощтыгъ:

– ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожь, сыда пӀомэ, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо[*] къэблэгъагъэшъ ары+.

3Иуан ары пегъымбар Ешайа моущтэу зыфиӀуагъэр[*]:

«Шъоф нэкӀым джэ макъэ горэ къыщэӀу: Зиусхьаным игъогу фэжъугъэпси, игъогу лъагъохэр зэшъхьэ-зашъо фэшъушӀых».

4Иуан мэхъшэцым хэшӀыкӀыгъэу щыгъын щыгъыгъ, ыбги шъо бгырыпх илъыгъ. Гъомлапхъэу иӀагъэр мацӀэхэмрэ шъоф шъоумрэ арыгъэ+. 5Джащыгъум Ерусалим дэс цӀыфхэри, Иудей хэкум зэкӀэ ис цӀыфхэри, Иордан псыхъом иӀэгъо-благъо зэкӀэ ис цӀыфхэри Иуан дэжь кӀощтыгъэх. 6ПсэкӀодэу ашӀагъэхэр Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэхэти, Иордан псыхъом Иуан зыщырагъэумэхъыщтыгъ+.

7Зырагъэумэхъынэу фарисейхэмрэ[*] саддукейхэмрэ[*] ащыщхэр бэ хъухэу ыдэжь къакӀохэу Иуан зелъэгъум, ахэмэ ариӀуагъ:

– Шъо, блэщылъфхэр![*] Тхьэм игубжэу къэкӀощтым шъуӀэкӀэкӀынэу хэта шъушъхьэ къизылъхьагъэр+? 8ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьыным фэшъошэ ӀофышӀухэр жъугъэцакӀэх. 9«Ибрахьимэ тэ тят ары» шъугукӀэ шъуӀоным шъуфиткӀэ шъумыгугъ, сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, Тхьэм мы мыжъохэм Ибрахьимэ пае лъфыгъэхэр къахигъэхъукӀын ылъэкӀыщт+. 10Обзэгъур чъыг лъапсэхэм атыраубытэгъах. Аущтэу сыдрэ чъыгэу шӀугъэ къызпымыкӀэрэр раупкӀынышъ, машӀом падзэщт+.

11– ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъузэрафыкӀэгъожьыгъэр къэжъугъэлъэгъонэу псымкӀэ шъусэумэхъы, ау саужкӀэ къэкӀощтым сэщ нахьи нахь лъэкӀышхо иӀ. Ащ ицуакъэхэр фэсхьынхэуи сифэшъуашэп. Ащ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэкӀэ ыкӀи машӀокӀэ шъуиумэхъыщт+. 12Ащ ихьанцэ ыӀэ чӀэлъ, ихьамэщи ыукъэбзыжьынышъ, икоци конхэм аритэкъожьыщт, ау уарзэр мыкӀосэжьын машӀокӀэ ыгъэстыщт+.

Иуан Исус зэриумэхъыгъэр

(Марк 1:9-11; Лука 3:21-22)

13•Джащыгъум Исус Галилей хэкум къикӀи, Иордан псыхъом къэкӀуагъ Иуан зыригъэумэхъынэу. 14Ау Иуан ымыдэу, Исус моущтэу риӀуагъ:

– О сэ сыуумэхъын фае. Сэ о усыумэхъынэу укъысфакӀуа?

15– Джы аущтэу орэхъу, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, джаущтэу ары шъыпкъэгъэ пстэури зэрэдгъэцэкӀэн фаер. Исус аущтэу къызыреӀом, Иуан къезэгъи, ыумэхъыгъ.

16Исус Иуан зызэрэригъэумэхъэу, псым къыхэкӀыжьыгъ. Псым къызыхэкӀыжьым, уашъор зэӀукӀи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ тхьаркъом фэдэу ежь къызэрэфехырэр ылъэгъугъ+. 17ЕтӀанэ уашъом зы макъэ къиӀукӀыгъ:

– Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр.[*]+

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Исус псэкӀод ригъэшӀэным шэйтаныр ыуж зэритыгъэр

(Марк 1:12-13; Лука 4:1-13)

4^1•Джащыгъум Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Исус шъоф нэкӀым ыщагъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Исус ащ зыкӀищагъэр шэйтаныр Исус псэкӀод ригъэшӀэным ыуж итыныр ары. 2Исус мэфэ тӀокӀитӀурэ чэщ тӀокӀитӀурэ зенэкӀ ужым, лъэшэу къэмэлэкӀагъ+. 3Шэйтанэу цӀыфхэм псэкӀод язгъэшӀэным хэтыр Исус къыбгъодахьи къыриӀуагъ:

– О Тхьэм ури Къомэ, мы мыжъохэр хьалыгъу хъунхэу унашъо шӀы+.

4– Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], – къыӀожьыгъ Исус,

– «Хьалыгъу закъор арэп цӀыфыр зэрэпсэущтыр, сыдрэ гущыӀэу Тхьэм ыжэ къыдэкӀырэри ары нахь»+.

5Ащ нэужым шэйтаным Исус къэлэ лъапӀэм зыдищи, Тхьэм иунэшхо нахь лъэгапӀэу иӀэм тыригъэуцуи, 6къыриӀуагъ:

– О Тхьэм ури Къомэ, мыщ дэжьым зыщедзых; сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Тхьэм имэлэӀичхэм о къыохьылӀагъэу унашъо къафишӀыщт, о плъакъокӀэ мыжъом уемыутэкӀыным пае, аӀэхэмкӀэ уаӀэтыщт»+.

7– Моущтэуи Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], – риӀожьыгъ Исус,

– «Зиусхьанэу уи Тхьэ умыушэты»+.

8ЕтӀани шэйтаным Исус Ӏошъхьэ лъэгэ дэдэ горэм дищаий, дунаим тет пачъыхьагъу пстэури, ахэмэ щытхъушхоу яӀэри къыригъэлъэгъуи, 9къыриӀуагъ:

– ЧӀыгум зытеудзэзэ сыбгъэлъапӀэмэ, ахэр зэкӀэ къыостыщт.

10– Сауж икӀ, шэйтан! – риӀожьыгъ Исус. – Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Зиусхьанэу уи Тхьэ бгъэлъапӀэзэ, ащ изакъоу уфэлэжьэн фае»+.

11Исус ар зыреӀом, шэйтаныр ыуж икӀыжьыгъ, мэлэӀичхэри къыфехыхи, Исус фэӀофтабгэхэу аублагъ+.

Исус иӀоф Галилей хэкум зэрэщиублагъэр

(Марк 1:14-15; Лука 4:14-15)

12•Иуан хьапсым чӀадзагъэу[*] Исус къэбар зызэхехым, Галилей хэкум кӀожьыгъэ+. 13Назарет дэкӀыжьи, хэкухэу Забулонрэ Нафталыйрэ[*] зыцӀэхэм ащыщэу псыӀушъом Ӏут къалэу Капернаум кӀуи, ащ дэтӀысхьагъ+. 14Исус аущтэу зыкӀишӀыгъэр пегъымбар Ешайа мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары:+

15«Забулон хэкур, Нафталый хэкур, псы Ӏушъом Ӏут хэкур, Иордан псыхъом иадрабгъу щыӀэ хэкур, хымэ лъэпкъхэм яхэкоу Галилей!» (Ахэмэ атегущыӀэу пегъымбарым моущтэу къыӀуагъ:)

16«ЦӀыфхэу шӀункӀэм хэтхэм нэфынэшхо алъэгъугъ; лӀэныгъэм ищынэгъо хэку шӀункӀым ис цӀыфхэми нэфынэ къатыридзагъ».

17А лъэхъаным къыщегъэжьагъэу Исус Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм аригъэӀухэу къыублагъ:

– ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожь, сыда пӀомэ, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо къэблэгъагъ.

Исус игъогу рыкӀонхэу пцэжъыешэ нэбгыриплӀым къызэряджагъэр

(Марк 1:16-20; Лука 5:1-11)

18•Исус Галилей псыхъураем[*] иӀушъо рекӀокӀызэ, зэкъошитӀу ылъэгъугъ. Ахэр Симонэу ПетрэкӀэ заджэхэрэмрэ ащ ыш Индрысрэ арыгъэх. Ахэмэ хъытыур псыхъураем хадзэщтыгъэ, сыда пӀомэ, пцэжъыешэхэти ары+. 19Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– Сауж шъукъырыкӀу. Пцэжъые къэшъуубытыным ыуж шъузэритыгъэм фэдэу, цӀыфхэр сигъогу къытежъугъэхьанхэм шъузэрэхэтыщтыр шъозгъэшӀэщт+.

20Ахэмэ а гущыӀэхэр зэрэзэхахэу, яхъытыухэр къагъанэхи, Исус ыуж ихьагъэх+.

21Исус нахь чыжьэу кӀозэ, ахэмэ анэмыкӀэу зэкъошитӀоу Зебедей ыкъохэу Якъубэрэ Иуанрэ ылъэгъугъ. Ахэмэ ятэ Зебедей ягъусэу, къуашъом исхэу яхъытыухэр агъэхьазырыщтыгъэх. Исус ахэми яджагъ. 22Ахэмэ зэряджэу, къуашъори яти къабгынэхи, Исус ыуж ихьагъэх.

Галилей хэкум Тхьэм игущыӀэхэр Исус зэрэщаригъашӀэщтыгъэр, зэрэщигъэхъужьыщтыгъэхэр

(Лука 6:17-19)

23•Исус зэкӀэ Галилей хэкур къыкӀухьэзэ, синэгогухэм[*] цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэщтыгъ, Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀури аригъэӀущтыгъ, цӀыфхэм ащыщэуи хэтрэ сымаджи, гъойщаий ыгъэхъужьыщтыгъ+. 24Арышъ, Исус икъэбар Сирие хэкум[*] тыдэкӀи щыӀугъ. Сымэджэ зэфэшъхьафи уз зэфэшъхьафи зиӀэ пстэури Исус къыфащэщтыгъэх; джынапцӀэ зыхэсхэри, къытефэхэри, зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытагъэхэри ыгъэхъужьыщтыгъ+. 25Галилей хэкуми, КъэлипшӀ[*] зыцӀэ хэкуми, Ерусалими, Иудей хэкуми, Иордан псыхъом иадрабгъуи ащыщхэр купышхохэу Исус ыуж ихьэщтыгъэх+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Исус Ӏуашъхьэм тетэу Тхьэм игущыӀэхэр зэригъэӀугъэр

(Маттэ 5–7)

5^1Исус цӀыф купышхохэр зелъэгъум, Ӏуашъхьэм дэкӀуаий, тӀысыгъэ. ЗэтӀысым, игъогу рыкӀохэрэр къыбгъодэхьагъэх, 2Исус ахэмэ Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэу ыублагъ.

Гъогу мафэ теуцуагъэхэр

(Лука 6:20-23)

3•– Гурэ псэрэкӀэ тхьамыкӀэхэр[*] гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэр Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтых.

4Гукъао зиӀэхэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ ягукъао Тхьэм ашъхьащихыщт+.

5Зыгу пэгагъэ имылъхэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ ӀахьышӀоу къалъыӀэсыщтыр чӀылъэр ары+.

6Шъыпкъагъэм фэзэщхэу, фалӀэхэрэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ афикъун шъыпкъагъэ агъотыжьыщт+.

7ГукӀэгъу зыгу илъхэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ гукӀэгъу агъотыжьыщт+.

8Зыгу къабзэхэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ Тхьэр алъэгъущт+.

9ЗэшӀуныгъэ цӀыфмэ ахэзылъхьэхэрэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ Тхьэм ибынхэкӀэ яджэщтых+.

10Шъыпкъагъэм пае цӀыфхэу къин зэрагъэщэчыхэрэр гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэр Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтых.

11– Сэ сигъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, цӀыфхэр къышъохъонхэмэ, къин шъуагъэщэчмэ, шъуимыфэшъуашэу Ӏэегъэ пстэури къышъуаӀуалӀэмэ, гъогу мафэ шъутеуцуагъ+. 12ШъугушӀу, шъучэф, сыда пӀомэ, Тхьэм уашъом ӀахьышӀоу къыщышъуфигъэшъошэщтыр инышъ ары. Аущтэу шъо шъуапэкӀи пегъымбархэм къин арагъэщэчыщтыгъ+.

Щыгъумрэ нэфынэмрэ

(Марк 9:50; Лука 14:34-35)

13•– ЧӀылъэм ищыгъур шъоры. Ау щыгъум ищыугъагъэ хэкӀымэ, сыдэущтэу ар пщыущта? ЗыкӀи ишӀуагъэ къэкӀожьыщтэп. Ар ратэкъужьынышъ, цӀыфмэ аулъэгущт.

14– Дунаим инэфынэр шъоры. Ӏуашъхьэм тет къалэр бгъэбылъышъущтэп+. 15Зыми остыгъэ хигъанэу, щэлъэ чӀэгъым чӀигъэуцорэп, тетыпӀэ лъагэм тырегъэуцо нахь. ЕтӀанэ унэм ис пстэуми ащ инэфынэ анэсы+. 16Арышъ, цӀыфмэ апашъхьэ шъуинэфынэ щэрэнэф, шъуишӀушӀагъэхэр алъэгъунхэшъ, шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм шытхъу фашӀыным пае+.

Тэурат хабзэм ехьылӀагъ

17– Муса и Тэурат хабзэ[*] итхэмрэ пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэм[*] арытхэмрэ згъэкӀодынхэу сыкъэкӀуагъэкӀэ шъумыгугъ. Ахэр згъэкӀодынхэу арэп сыкъызкӀэкӀуагъэр, изгъэкъунхэу ары нахь+. 18Шъыпкъэр шъосэӀо, уашъомрэ чӀылъэмрэ щэӀэхэфэ, Мусэ и Тэурат хабзэ итхэу хьарыфхэм анахь цӀыкӀуи зы уцупӀи хэкӀодыкӀыщтэп, ащ ит пстэури къэшъыпкъэжьыфэ+.

19ЦӀыфэу мы унашъохэм анахь цӀыкӀухэм ащыщэу зыгорэм емыдэӀоу, адрэ цӀыфхэри а унашъом емыдэӀунхэу язгъашӀэрэм Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм анахь цӀыкӀу дэдэкӀэ еджэщтых. Ау мы унашъохэр зыгъэцакӀэу, цӀыфмэ ахэр язгъашӀэрэр Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыф инхэм ащыщкӀэ еджэщтых+. 20Шъыпкъэр шъосэӀо, шъуишъыпкъагъэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ яшъыпкъагъэ нахьи нахь ин мыхъумэ, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ шъучӀэхьащтэп+.

Губжыным ехьылӀагъ

21– Пэсэрэ цӀыфхэм зэрараӀуагъэр[*] шъо зэхэшъухыгъэ: «ЦӀыф умыукӀ. ЦӀыф зыукӀырэр хьыкумэшӀым[*] ыпашъхьэ ращэщт»+. 22Ау сэ шъосэӀо, хэтми ежь ыш[*] фэгубжырэр хьыкумэшӀым ыпашъхьэ ращэщт. Ежь ыш «О ушъхьэнэкӀ!» езыӀорэр Тхьэмэтэ Хэсэшхом[*] ыпашъхьэ ращэщт. Ау ыш «О удел!» езыӀорэр джэхьнэм машӀом кӀоныр фэшъуашэу мысэ хъущт+.

23– Арышъ, Тхьэм ептынэу тыныр къурмэншӀыпӀэм зыпхьыкӀэ, о пшы гукъанэ горэ къыпфыриӀэу угу къэкӀыжьмэ, 24уитын къурмэншӀыпӀэм ыпашъхьэ къыщыгъани, ыпэ рапшӀэу кӀуи, пшы ешӀужь. ЕтӀанэ къакӀуи, уитын тыжь.

25– О уидэогъу псынкӀэу ешӀужь, уригъусэу гъогум утетыфэ. Армырмэ хьыкумэшӀым ыпашъхьэ урищэщт. ХьыкумэшӀыми иӀофшӀакӀо уӀэкӀилъхьащт, хьапсыми учӀадзэщт+. 26Шъыпкъэр осэӀо, аужырэ чапычыр[*] отыжьыфэ, хьапсым укъычӀэкӀыжьыщтэп.

Зинэ шӀэным ехьылӀагъ

27– ЗэраӀуагъэр[*] зэхэшъухыгъ: «Зинэ умышӀэ»+. 28Ау сэ шъосэӀо, хэти бзылъфыгъэ горэм енэцӀэу еплъымэ, ыгукӀэ зинэ ышӀэгъах+. 29Арышъ, о унэ джабгъу псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, къитхъыжьи чӀэдз. О ппкъы зэкӀэ джэхьнэмым хадзэным нахьи, пӀэпкъ-лъэпкъхэм ащыщэу зы пшӀокӀодыныр оркӀэ нахьышӀу. 30О пӀэ джабгъуи псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, пыупкӀыжьи, чӀэдз. О ппкъы зэкӀэ джэхьнэмым кӀоным нахьи, пӀэпкъ-лъэпкъхэм ащыщэу зы пшӀокӀодыныр оркӀэ нахьышӀу+.

Шъхьэгъусэ тӀупщыжьыным ехьылӀагъ

(Маттэ 19:9; Марк 10:11-12; Лука 16:18)

31•– Пасэм мыри аӀуагъ[*]: «Зишъуз зытӀупщыжьырэм къызэритӀупщыжьырэ тхылъ рерэт»+. 32Ау сэ шъосэӀо, ишъуз зинэ ымышӀагъэу, хэтми зытӀупщыжьырэм шъузым зинэ ригъашӀэу мэхъу, (етӀанэ шъузыр джыри дэкӀожьмэ). Ащ фэдэу хэтми лӀы горэм къытӀупщыжьыгъэ шъуз къэзыщэжьырэм зинэ ышӀагъэу мэхъу+.

ТхьарыӀоным ехьылӀагъ

33– Джыри пэсэрэ цӀыфхэм зэрараӀуагъэр[*] шъо зэхэшъухыгъ: «ЗыкӀи пцӀыкӀэ тхьарыӀо умышӀы, ау Зиусхьаным фэпшӀыгъэ тхьарыӀохэр гъэшъыпкъэжьых»+. 34Ау сэ шъосэӀо, тхьарыӀо зыкӀи шъумышӀы. УашъомкӀи тхьарыӀо шъумышӀы, сыда пӀомэ, уашъор Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀ+. 35ЧӀылъэмкӀи тхьарыӀо шъумышӀы, сыда пӀомэ, ар Тхьэм ылъакъохэр зытет лъэгукӀэтын лъапӀ. ЕрусалимкӀи тхьарыӀо шъумышӀы, сыда пӀомэ, ар пачъыхьэшхом икъал+. 36ПшъхьэкӀи тхьарыӀо умышӀы, сыда пӀомэ, зы шъхьац налъ нэмыӀэми шӀуцӀи фыжьи пшӀын плъэкӀыщтэп. 37Ау «Ары» шъуӀуагъэмэ, ар жъугъэцакӀэ, «Хьау» шъуӀуагъэми, ари жъугъэцакӀэ. Ащ блэкӀырэр шэйтаным иӀоф щыщ+.

ЦӀыф бзаджэм шъупэмыуцужь

(Лука 6:29-30)

38•– Мыри зэраӀуагъэр[*] зэхэшъухыгъ: «О унэ къеӀэрэм ынэ еӀэжь, о пцэ къеорэм ыцэ еожь»,+
39ау сэ шъосэӀо, цӀыф бзаджэм шъупэмыуцужь. Ау хэти о унэгушъо джабгъу къеорэм адрэ нэгушъори фэгъаз+. 40Зыгорэ уиджанэ пӀихынэу къыодэонэу фаемэ, уищыгъын кӀыӀутелъ къыфэгъан. 41Лъэбэкъу мин дэпкӀунэу уезгъэзырэм лъэбэкъу минитӀу дэкӀу. 42О зыгорэкӀэ къыолъэӀурэм ет, чӀыфэ пӀызыхынэу фаеми уакӀыб фэмыгъаз+.

Шъуипыйхэр шӀу шъулъэгъух

(Лука 6:27-28, 32-36)

43– ЗэраӀуагъэр[*] зэхэшъухыгъ: «Уигъунэгъу шӀу лъэгъу, уипый уджэгъу». 44Ау сэ шъосэӀо, шъуипыйхэр шӀу шъулъэгъух, цӀыфхэу къин шъозгъэщэчыхэрэм Тхьэм шӀукӀэ шъуафелъэӀу,+
45шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ибын шъухъуным пае. Ащ итыгъэ цӀыф бзаджэхэми цӀыфышӀухэми къафыкъуегъэкӀы, шъыпкъагъэ зиӀэхэми зимыӀэхэми ощх къафырегъэщхы+. 46ШӀу шъузылъэгъухэрэм язакъоу шӀу шъулъэгъухэмэ, сыд фэдэ ӀахьышӀуа шъузщыгугъырэр? Хьакъулахь ахъщэр[*] хэзыххэрэм а дэдэр арыба ашӀэрэр? 47Шъо шъушыхэм анэмыкӀ зыми ыӀапэ шъумыубытмэ, илыягъэу сыда шӀугъэу шъушӀэрэр? Хымэ лъэпкъхэми а дэдэр ашӀэба? 48Арышъ, шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зи имыӀэу, ежь зэрэикъугъэм фэдэу, шъори зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зи имыӀэу, цӀыф икъугъэ шъухъун фае+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Сэдакъэм ехьылӀагъ

6^1– Шъо шӀу зышъушӀэкӀэ, цӀыфхэм тагъэшӀэгъощт шъуӀоу, ахэмэ алъэгъоу зэрэшъумышӀэнхэм шъуфэсакъ. Армырмэ, шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ӀахьышӀу къышъуфигъэшъошэщтэп+.

2– Арышъ, сэдакъэ зыптыкӀэ, цӀыфхэм къэбар ямыгъашӀ, синэгогухэм ачӀэсхэу, урамхэми атетхэу нэпитӀу зиӀэ цӀыфхэм адрэхэм къэбар зэрарагъашӀэрэм фэдэу, ежьхэм зыщагъэтхъунхэм пае. Шъыпкъэр шъосэӀо, аущтэу зышӀэхэрэм яӀахь агъотыгъах+. 3Ау о сэдакъэ зыптыкӀэ, пӀэ джабгъу Ӏофэу ышӀырэр пӀэ сэмэгу ымышӀэу орэхъу, 4сэдакъэу о птыгъэр шъэфэу къэнэным пае. Ащыгъум уя Тэ лъапӀэу цӀыфхэм шъэфэу ашӀэрэр зылъэгъурэм уиӀахьышӀу къыуитыщт.

Тхьэм уелъэӀуным ехьылӀагъ

(Лука 11:2-4)

5•– Тхьэм шъуелъэӀу хъумэ, нэпитӀу зиӀэ цӀыфхэм зэрашӀырэм фэдэу шъумышӀы. ЦӀыфхэм зарагъэлъэгъуным пае, Тхьэм елъэӀухэзэ, синэгогухэми урам къуапэхэми къащыуцунхэр якӀас. Шъыпкъэр шъосэӀо, ахэмэ яӀахь агъотыгъах+. 6Ау о Тхьэм уелъэӀу зыхъукӀэ, уиунэ ихьажьи, пчъэр къыфэшӀи, уя Тэ лъапӀэу цӀыфхэм амылъэгъурэм елъэӀу. Ащыгъум уя Тэ лъапӀэу цӀыфхэм шъэфэу ашӀэрэр зылъэгъурэм уиӀахьышӀу къыуитыщт+. 7Тхьэм шъузелъэӀукӀэ, бащэ шъумыӀо, хымэ лъэпкъхэм зэрашӀырэм фэдэу; сыда пӀомэ, ахэмэ гущыӀабэ къаӀомэ, ятхьэлъэӀухэм Тхьэр къядэӀунэу мэгугъэх+. 8Арышъ, ахэмэ зэрашӀырэм фэдэу шъумышӀы; сыда пӀомэ, шъо шъуелъэӀуным ыпэкӀэ шъуищыкӀагъэр шъуя Тэ лъапӀэм ешӀэшъ ары.

9– Моущтэу Тхьэм шъуелъэӀу: «О тя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэр! ПцӀэ цӀыфхэм агъэлъапӀэ орэхъу.

10Уи Тетыгъошхо къэрэкӀу. Узыфаер уашъом зэрэщыхъурэм фэдэу, чӀылъэми щэрэхъу+.

11Хьалыгъоу тищыкӀагъэр непэ къытэт+.

12Мыхъунэу тшӀагъэхэр къытфэгъэгъу, тэ мыхъун къытэзышӀагъэхэм зэрафэдгъэгъурэм фэдэу.

13Шэйтаным псэкӀод тигъэшӀэнэу фит умышӀы, ащи тыщыухъум. МыкӀодыжьын тетыгъошхори, лъэкӀышхори, щытхъушхори о уиех. Амин»+.

14– ЦӀыфмэ мыхъунэу ашӀагъэхэр зафэжъугъэгъухэкӀэ, шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм шъори мыхъунэу шъушӀагъэхэр къышъуфигъэгъущтых, – къыпигъэхъожьыгъ Исус+. 15– Ау цӀыфмэ мыхъунэу ашӀагъэхэр шъо зафэшъумыгъэгъухэкӀэ, шъуя Тэ лъапӀи шъо мыхъунэу шъушӀагъэхэр къышъуфигъэгъущтхэп+.

НэкӀым ехьылӀагъ

16– Ащ фэдэу шъунэкӀы зыхъукӀэ, нэпитӀу зиӀэ цӀыфхэм афэдэу зышъумыгъэнэшхъэй; сыда пӀомэ, зэранэкӀырэр цӀыфмэ арагъэлъэгъуным пае, ахэмэ анахэ зэхагъахьэ. Шъыпкъэр шъосэӀо, ахэмэ яӀахь агъотыгъах. 17-18Ау о унэкӀы зыхъукӀэ, цӀыфхэм ащ гу лъамытэу, уя Тэ лъапӀэу цӀыфхэм амылъэгъурэм изакъоу зэрэунэкӀырэм гу лъитэным пае, дэгъэ лъапӀэ пшъхьэ щыф, унэгуи тхьакӀы. Ащыгъум уя Тэ лъапӀэу цӀыфхэм шъэфэу ашӀэрэр зылъэгъурэм уиӀахьышӀу къыуитыщт.

Уашъом мылъкушхо щышъуугъой

(Лука 12:33-34)

19•– ЧӀылъэм мылъкушхо щышъумыугъой, сыда пӀомэ, хъунэмрэ улъыинымрэ чӀылъэм щыӀэр щагъэкӀоды, тыгъуакӀохэм чӀылъэми унэхэр щатӀэкӀых, щэтыгъух+. 20Ау уашъом мылъкушхо щышъуугъой. Хъунэми улъыиными ащ дэжьым щагъэкӀодырэп, тыгъуакӀохэми щатӀэкӀырэп, щатыгъурэп+. 21Сыда пӀомэ, о уимылъкушхо зыдэщыӀэм угуи щыӀэщт.

Пкъым иостыгъэр

(Лука 11:33-36)

22– Пкъым иостыгъэ – нэр ары. Арышъ, о унэ псаумэ, зэкӀэ о ппкъы нэфынэщт. 23Ау о унэ дэимэ, зэкӀэ о ппкъы шӀункӀыщт. Арышъ, о пхэлъ нэфынэр шӀункӀымэ, а шӀункӀыр сыдэу шӀункӀышху!

Тхьэмрэ ахъщэмрэ

(Лука 16:13)

24– Зы цӀыфыр тхьэмэтитӀум афэлэжьэн ылъэкӀыщтэп, е зыр ыуджэгъунышъ, адрэр шӀу ылъэгъущт, е зым шъыпкъэу фыщытынышъ, адрэр зэрипэсыщтэп. Шъо Тхьэми ахъщэми шъуафэлэжьэн шъулъэкӀыщтэп+.

ГумэкӀыным ехьылӀагъ

(Лука 12:22-34)

25– Арышъ, шъосэӀо, «Сыда тшхыщтыр, сыда тызэшъощтыр?» шъуӀоу, шъуищыӀэныгъэ пае шъумыгумэкӀ. «Сыда тщыгъыщтыр?» шъуӀоу, шъупкъы паий шъумыгумэкӀ. Гъомылэм нахьи щыӀэныгъэр нахь лъапӀэба, щыгъыным нахьи пкъыр нахь лъапӀэба+? 26Ошъогум щыбыбырэ бзыухэм шъуяплъ. Ахэмэ чылапхъи апхъырэп, лэжьыгъи ахыжьырэп, конхэм аратэкъожьырэп, ауми шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ахэр егъашхэх. Шъо ахэмэ анахьи бэкӀэ шъуанахь лъапӀэба+? 27ГумэкӀэу хэта шъуащыщэу зищыӀэныгъэ сыхьат закъокӀэ зезгъэукӀыхьан зылъэкӀыщтыр?

28– Щыгъыным пае сыда шъузкӀэгумэкӀырэр? Губгъо къэгъагъэхэм якъэкӀыкӀэ шъуеплъ. Ахэр лажьэхэрэп, ци аджырэп, 29ау сэ шъосэӀо, ежь пачъыхьэ Сэлмэн сыд фэдизэу дахэу кӀэракӀэщтыгъэми, ахэмэ ащыщэу зыгорэм фэдэу фэпэгъагъэп+. 30А уцэу губгъом непэ итэу, неущ хьакум радзэжьыщтыр Тхьэм аущтэу зигъэкӀэракӀэкӀэ, ащ нахьи бэкӀэ нахьыбэу шъо шъуигъэкӀэрэкӀэнба, шъо шӀошъхъуныгъэ зимакӀэхэр+? 31Арышъ, «Сыда тшхыщтыр?», е «Сыда тызэшъощтыр?», е «Сыда тщыгъыщтыр?» шъуӀоу шъумыгумэкӀ. 32Сыда пӀомэ, а Ӏоф пстэури ары дунаим тет лъэпкъхэр зылъыхъухэрэр. А зэпстэури шъо зэрэшъуищыкӀагъэр шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ешӀэ. 33Ау ыпэ рапшӀэу Тхьэм и Тетыгъошхо иӀофхэмрэ Тхьэм ишъыпкъагъэрэ ауж шъуит, етӀанэ а Ӏоф пстэури къышъуӀэкӀэхьащт+. 34Арышъ, неущырэ мафэм шъуфэмыгумэкӀ. Неущырэ мафэр ежь ышъхьэ фэгумэкӀыжьыщт, сыда пӀомэ, зыфэгумэкӀыжьын икъун Ӏоф сыдрэ мафи иӀэшъ ары.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Зыми хьыкум тешъумышӀыхь

(Лука 6:37-38, 41-42)

7^1•– Зыми хьыкум тешъумышӀыхь, Тхьэм хьыкум къышъутыримышӀыхьаным пае+. 2Сыда пӀомэ, шъо цӀыфхэм хьыкум зэратешъушӀыхьэрэм фэдэу, Тхьэм шъори хьыкум къышъутыришӀыхьащт, шъо шапхъэу зэрэшъушырэм фэдэ шапхъэкӀи Тхьэм шъо къышъуфишыжьыщт+.

3– О унэ пкъэоу кӀэлъым гу лъымытэу, пхъэцалэу о пшы ынэ кӀэлъыр сыд пае плъэгъура? 4Пкъэур о унэ кӀэлъ пэтзэ, сыдэущтэу пшы епӀон плъэкӀыра: «Пхъэцалэу о унэ кӀэлъыр къыкӀэсэгъэх» пӀоу? 5О, нэпитӀу зиӀэр, ыпэ рапшӀэу пкъэоу о унэ кӀэлъыр къыкӀэхыжьи, етӀанэ пхъэцалэу пшы ынэ кӀэлъыр къызэрэкӀэпхыжьыщтыр нафэу плъэгъущт.

6– Ӏофхэу шъо шъугухэмкӀэ лъапӀэхэр хьэхэм яшъумыт. Налмэс-налкъутэхэр къохэм апашъхьэ щишъумыпхъыхь. Армырмэ, ахэмэ ахэр аулъэгунхэшъ, зыкъызэрагъэзэкӀынышъ, шъори шъузэхацунтхъэжьыщт+.

Тхьэм шъуелъэӀу, шъулъыхъу, къэлапчъэм шъутеу

(Лука 11:9-13)

7•– ШъуелъэӀуи, Тхьэм къышъуитыщт; шъулъыхъуи, къэжъугъотыщт; къэлапчъэми шъутеуи, Тхьэм къышъуфыӀуихыщт; 8сыда пӀомэ, хэтми Тхьэм елъэӀурэм зыкӀэлъэӀурэр иӀэ хъущт, лъыхъурэми зылъыхъурэр ыгъотыщт; къэлапчъэм теорэми Тхьэм къыфыӀуихыщт+. 9Е цӀыф къышъухэта, зыкъо хьалыгъу пае къелъэӀумэ, мыжъо езытыщтыр? 10Е пцэжъые пае къелъэӀумэ, блэ езытыщтыр? 11Аущтэу шъо шъубзаджэ пэтми, шъуилъфыгъэхэм шӀу зэряшъутыщт шӀыкӀэр шъошӀэмэ, ащ нахьи нахьыбэу шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ежь елъэӀухэрэм тынышӀухэр къаритыщтхэба+? 12Аущтэу цӀыфхэр къыжъудэзекӀонхэу шъузэрэфаем фэдэу шъори ахэмэ сыдигъуи шъуафыщыт. Джары Тэурат хабзэм итхэми пегъымбархэм атхыгъэхэми къарыкӀырэр+.

Къэлэпчъэ зэжъур

(Лука 13:24)

13•– Къэлэпчъэ зэжъумкӀэ шъудахь; сыда пӀомэ, кӀодыпӀэм икъэлапчъэ шъуамбгъо, ащ кӀорэ гъогури гъогушху. А гъогум рыкӀохэри бэ мэхъух. 14Ау щыӀэныгъэм игъогу узэрытехьэрэ къэлапчъэр зэжъу, ащ кӀорэ гъогури бгъузэ. Ар къэзгъотхэри макӀэх+.

Чъыгыр зыфэдэр къыпыкӀэрэмкӀэ къэпшӀэщт

(Лука 6:43-44)

15•– Пегъымбар нэпцӀхэм шъуафэсакъ. Ахэмэ мэлышъо щыгъын ащыгъэу, ау агухэмкӀэ тыгъужъ цунтхъакӀохэм афэдэхэу шъуадэжь къэкӀох+. 16Чъыгыр зыфэдэр къыпыкӀэрэмкӀэ зэрэпшӀэрэм фэдэу, а цӀыфхэм Ӏофхэу агъэцакӀэхэрэмкӀэ зыфэдэхэр къэшъушӀэщт. Пырэжъые куандэм сэнашъхьэ къыпача е шхъум ынджыр къыпача+? 17Ащ фэдэу сыдрэ чъыгышӀум шӀу къыпэкӀэ, ау чъыг дэим дэй къыпэкӀэ+. 18ЧъыгышӀум дэй къыпыкӀэн ылъэкӀыщтэп, чъыг дэими шӀу къыпыкӀэн ылъэкӀыщтэп. 19Сыдрэ чъыгэу шӀу къызыпымыкӀэрэр раупкӀынышъ, машӀом падзэщт+. 20Арышъ, а цӀыфхэм Ӏофхэу агъэцакӀэхэрэмкӀэ ахэр зыфэдэхэр къэшъушӀэщтых.

ЕгъашӀэми шъусшӀэщтыгъэп

(Лука 13:25-27)

21– Хэтрэ цӀыфэу «Зиусхьан! Зиусхьан!» къысэзыӀорэр арэп Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьащтыр, ся Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэр зыфаер зыгъэцакӀэрэр ары нахь. 22А мафэм цӀыфыбэмэ моущтэу къысаӀощт: «Зиусхьан! Зиусхьан! Тхьэм ежь игущыӀэхэр тыгухэм къарилъхьэхэу, ахэр о пцӀэкӀэ къатӀощтыгъэхэба, джынапцӀэхэри о пцӀэкӀэ цӀыфмэ ахэтфыщтыгъэхэба, Ӏофышхо гъэшӀэгъон Ӏаджыхэри о пцӀэкӀэ тшӀэщтыгъэхэба?»+
23Ау сэ ахэмэ занкӀэу ясӀощт: «ЕгъашӀэми шъо шъусшӀэщтыгъэп. СанэӀу шъуикӀ, шъо бзэджашӀэхэр»+.

Унэ зышӀырэ лӀы акъылышӀомрэ унэ зышӀырэ лӀы акъылынчъэмрэ

(Лука 6:47-49)

24•– Арышъ, хэти сэ сигущыӀэхэр зэхэзыхэу, ахэри зыгъэцакӀэрэр зыфэдэр лӀы акъылышӀоу, зиунэ мыжъо пытэм тезышӀыхьагъэр ары. 25Ощхыр къещхыгъ, псыхэри къиугъэх, жьыбгъэхэри къепщэхэзэ, а унэм тезэрэхьагъэх, ау а унэр къызэхэуагъэп, сыда пӀомэ, мыжъом тырашӀыхьагъэти ары. 26Ау хэти сигущыӀэхэр зэхэзыхэу, ахэри зымыгъэцакӀэрэр зыфэдэр лӀы акъылынчъэу, зиунэ пшахъом тезышӀыхьагъэр ары. 27Ощхыр къещхыгъ, псыхэри къиугъэх, жьыбгъэхэри къепщэхэзэ, а унэм тезэрэхьагъэх. А унэр къызэхэуагъ, къызызэхаоми, Ӏэе дэдэу къызэхэуагъ+.

28Исус мы гущыӀэхэр къызеӀохэм, цӀыф купышхохэм Тхьэм игущыӀэхэр зэраригъашӀэщтыгъэ шӀыкӀэр агъэшӀэгъуагъ, 29сыда пӀомэ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ афэмыдэу, тетыгъошхо иӀэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэщтыгъэхэти ары.[*]+

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Исус шъоджэ уз Ӏае зиӀэ лӀы горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 1:40-45; Лука 5:12-16)

8^1•Исус Ӏуашъхьэм къызехыжьым, цӀыф купышхуабэхэр ыуж ихьагъ. 2Ащ дэжьым шъоджэ уз Ӏае зиӀэ лӀы горэ Исус къыбгъодахьи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ къитӀысхьи, къыӀуагъ:

– О тхьэматэ, уфаемэ, сыбгъэхъужьын плъэкӀыщт+.

3Исус ыӀэ ыщэий, тырилъхьи[*], къыӀуагъ:

– Ары, сыфай, псаоу къэхъужь! Ардэдэм шъоджэ узыр а лӀым хэкӀыжьи, ыкӀышъо къабзэ хъужьыгъэ. 4Ащ дэжьым Исус а лӀым риӀуагъ:

– Фэсакъ, мыр зыми емыӀуат, ау дин пащэм дэжь кӀуи, зегъэлъэгъу. ЕтӀанэ пегъымбар Мусэ иунашъо тетэу къурмэн шӀы. Ар узэрэхъужьыгъэмкӀэ цӀыфхэм апашъхьэ шыхьат хъущт+.

Исус дзэ пащэм иунэӀут зэригъэхъужьыгъэр

(Лука 7:1-10; Иуан 4:43-54)

5•ЕтӀанэ Исус къалэу Капернаум[*] дэхьагъ. Зыдахьэм, дзэ пащэ горэ къыбгъодахьи, къелъэӀугъ:

6– О тхьэматэ, сиунэӀут ыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытагъэу, гугъушхом ыхьэу, унэм илъ.

7– Сэ сыкъэкӀонышъ, ар згъэхъужьыщт, – Исус риӀуагъ.

8– О тхьэматэ, о сиунэ укъихьаныр сифэшъуашэп, – къыӀожьыгъ дзэ пащэм, – ау зы гущыӀэ закъо къаӀуи, унашъо шӀи, сиунэӀут хъужьыщт+. 9Сыда пӀомэ, сэри зыгорэм унашъо къысфешӀы, сыфэӀорышӀэ, сиунашъо къедэӀунхэу дзэлӀхэри сиӀ. Зыгорэм «КӀо» есӀомэ, кӀощт. Адрэми «КъакӀо» есӀомэ, къэкӀощт. СиунэӀути «Мыр шӀэ» есӀомэ, ащи ышӀэщт.

10Исус ар зызэхехым, ыгъэшӀагъуи, игъусэхэм ариӀуагъ:

– Шъыпкъэр шъосэӀо, мыщ фэдэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыф закъо Израиль хэгъэгум изгъотагъэп+. 11Ау сэ шъосэӀо, тыгъэ къокӀыпӀэмкӀи тыгъэ къохьапӀэмкӀи цӀыфыбэхэр къикӀынхэшъ, Ибрахьимэ, Исхьакъ, Якъубэ ягъусэхэу Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо гухэхъо Ӏанэ чӀыпӀэхэр щаубытыщт+. 12Ау мы пачъыхьагъум ицӀыфхэр шӀункӀым икуупӀэ хадзэщтых. Ащ куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ щыхъущт+.

13ЕтӀанэ Исус дзэ пащэм риӀуагъ:

– КӀо, о пшӀошъ зэрэхъугъэм фэдэу къыбдэхъущт. А сыхьат дэдэм дзэ пащэм иунэӀут хъужьыгъэ+.

Исус цӀыфыбэхэр зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 1:29-34; Лука 4:38-41)

14•ЕтӀанэ Исус Петрэ иунэ зехьэм, Петрэ ишӀугуащэ плъыр-стыркӀэ сымаджэу, пӀэм хэлъэу ылъэгъугъ+. 15Исус ащ ыӀапэ нэсыгъ, плъыр-стырри хэкӀыжьыгъ. ШӀугуащэр къэтэджыжьи, Исус къыхьакӀэу ыублагъ+.

16Пчыхьэ зэхъум, джынапцӀэ зыхэс цӀыфыбэхэр Исус дэжь къащагъэх. Исус джынапцӀэхэр зы гущыӀэкӀэ цӀыфмэ ахифыхи, сымэджэ пстэури ыгъэхъужьыгъ. 17Аущтэу зыкӀэхъугъэр пегъымбар Ешайа мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары: «Тэ тигъойщэягъэхэр ттырихи, тиузхэр ежь зытырилъхьажьыгъ».

Исус игъогу рыкӀоным къин щэчыгъоу хэлъыр

(Лука 9:57-62)

18•ЦӀыф купышхуабэхэу къеуцокӀыгъэхэр Исус зелъэгъум, игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– НекӀо, псыхъураем иадрабгъу тызэпырыжъугъэкӀ+.

19Джащыгъум Тэурат егъэджэкӀо пащэ горэ Исус къыбгъодахьи, къыриӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, тыдэ укӀоми, уауж сыкъырыкӀощт.

20– Баджэхэм исынхэу бы яӀ, ошъогу бзыухэми набгъо яӀ, ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ышъхьэ зэрихьылӀэжьын чӀыпӀэ иӀэп, – риӀожьыгъ Исус.

21ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу нэмыкӀ горэм Исус къыриӀуагъ:

– Тхьэматэ, ыпэ рапшӀэу сыкӀонышъ, сятэ чӀэслъхьажьынэу фит сыкъэшӀ.

22– ЛӀагъэхэм ежьхэм ялӀагъэхэм яхьадэхэр чӀарэлъхьажь, ау о сауж къырыкӀу, – риӀожьыгъ Исус.

Исус жьыбгъэ щынэгъошхор зэригъэуцугъэр

(Марк 4:35-41; Лука 8:22-25)

23•Исус къуашъо горэм зетӀысхьэм, игъогу рыкӀохэри ыуж итхэу къуашъом итӀысхьагъэх. 24ОшӀэ-дэмышӀэу жьыбгъэ щынэгъошхо псыхъураем къыщыхъуи, псыорхэр къуашъом къиохэ хъугъэ. Ау Исус чъыещтыгъэ. 25Джащыгъум ахэр Исус къыбгъодахьэхи, къагъэущи, аӀуагъ:

– Зиусхьан, тымыкӀодэу тыкъэгъэнэжь, тэкӀоды.

26– Сыда шъузкӀэщынэрэр, шӀошъхъуныгъэр зимакӀэхэр? – ариӀуагъ Исус ахэмэ. ЕтӀанэ къэтэджи, жьыбгъэшхоми псыми ягыигъ, кӀым-сым дэди хъугъэ+.

27– Хэта мыр, жьыбгъэшхори псыри зыгъэдаӀорэр? – аӀуагъ цӀыфхэм агъэшӀагъоу.

Исус джынапцӀэхэр зыхэсхэ нэбгыритӀу зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 5:1-20; Лука 8:26-39)

28•ЕтӀанэ псыхъураем иадрабгъу ит хэкоу Гергесэ[*] къалэм епхыгъэм Исус зынэсым, джынапцӀэхэр зыхэсхэ нэбгыритӀу къэунэхэм къачӀэкӀхи, къыпэгъокӀыгъэх. А гъогум зы цӀыфи бламыгъэкӀэу, лӀы ебгагъэх.

29– Тхьэм ы Къу, сыда о уиӀофэу къытхэлъыр? Игъо къэмысэу къин тэбгъэщэчынэу укъэкӀуагъа? – аӀозэ, къэкууагъэх+.

30Ау ахэмэ апэчыжьэу къо Ӏэхъогъушхо щыхъущтыгъ. 31Джащыгъум джынапцӀэхэр Исус къелъэӀугъэх:

– Мы лӀыхэм тызахэпфыкӀэ, мо къо Ӏэхъогъум тыгъакӀуи, къохэм апкъыхэм тахэгъахь.

32– ШъукӀу! – ариӀуагъ Исус ахэмэ. Аущтэу зеӀом, джынапцӀэхэр лӀыхэм ахэкӀыжьхи, къохэм апкъыхэм ахэхьагъэх. Къохэм апкъыхэм захахьэхэм, Ӏэхъогъур зэкӀэ Ӏошъхьэ нэпкъым ечъэхи, псыхъураем хэлъади, псым хэкӀодагъ. 33Къуахъохэр хэхьажьхи, къалэм чъэжьыгъэх, хъугъэ-шӀэгъэ пстэури, джынапцӀэхэр зыхэсыгъэ лӀитӀум къащышӀыгъэри щаӀотагъ. 34Джащыгъум зэрэкъалэу дэкӀыгъ Исус пэгъокӀынхэу, ар залъэгъум, яхэку ыбгынэнэу елъэӀугъэх+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

ЗыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀы горэ Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 2:1-12; Лука 5:17-26)

9^1•ЕтӀанэ Исус къуашъом итӀысхьи, псыхъураем къызэпырыкӀыжьи, икъалэ къэкӀожьыгъ+. 2Джащыгъум зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀы горэ пӀуаблэм телъэу Исус дэжь къахьыгъ. Исус ахэмэ яшӀошъхъуныгъэ зелъэгъум, зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀым риӀуагъ:

– Угу умыгъэкӀоды, сикӀал! УипсэкӀодшӀагъэхэр къыпфэгъугъэх+.

3Исус ар къызеӀом, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ащыщэу заулэмэ агукӀэ аӀуагъ:

– Мы лӀым Тхьэр егъэпцӀы+.

4Исус ахэмэ агухэм арылъыр ешӀэти, къыӀуагъ:

– Шъугухэм мыщ фэдэ гукъэкӀ бзаджэхэр сыда зыкӀарылъыр? 5Тара нахь псынкӀагъор, «УипсэкӀодшӀагъэхэр къыпфэгъугъэх» пӀоныр ара, хьауми «Къэтэджи, къэкӀухь» пӀоныр ара? 6Ау къэшъушӀэным пае, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо псэкӀодшӀагъэхэр ыгъэгъунхэу дунаим тетыгъо зэрэщыриӀэр, – джащыгъум Исус зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀым риӀуагъ:

– Къэтэджи, уипӀуаблэ къашти, шъуадэжь кӀожь.

7А лӀыр къэтэджи, ядэжь кӀожьыгъэ. 8ЦӀыф купышхохэм ар залъэгъум, агъэшӀэгъуагъ. ЦӀыфхэм ащ фэдэ тетыгъо къязытыгъэ Тхьэми щытхъу фашӀыгъ.

Исус игъогу рыкӀонэу Маттэ къызэреджагъэр

(Марк 2:13-17; Лука 5:27-32)

9•Исус нахь чыжьэу кӀозэ, хьакъулахь ахъщэр зыщыхахырэ унэм Ӏусэу, Маттэ зыцӀэ лӀы горэ ылъэгъугъ.

– Сауж къырыкӀу, – риӀуагъ Исус. Маттэ къэтэджи, Исус ыуж ихьагъ.

10ЕтӀанэ Исус Маттэ иунэ щышхагъ. Хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀодышӀэхэмрэ бэ хъухэу къэкӀуагъэхэу, Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ адашхэщтыгъэх. 11Фарисейхэм ар залъэгъум, Исус игъогу рыкӀохэрэм араӀуагъ:

– Шъо шъуидин гъэсакӀо хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀодышӀэхэмрэ сыда зыкӀадашхэрэр, зыкӀадешъорэр+?

12Ау Исус ар зызэхехым, къыӀуагъ:

– Псаухэр арэп Ӏазэ зищыкӀагъэхэр, сымаджэхэр ары нахь. 13ШъукӀуи, мы гущыӀэхэу Тхьэм къыӀуагъэхэм[*] къарыкӀырэр къызэжъугъашӀ: «Къурмэныр арэп сызыфаер, гукӀэгъур ары нахь». Сыда пӀомэ, шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм сяджэнэу арэп сыкъызфэкӀуагъэр, псэкӀодышӀэхэр япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьынхэм пае, сяджэнэу ары нахь+.

Джурт тхьэматэхэр нэкӀым ехьылӀагъэу Исус къызэреупчӀыгъэхэр

(Марк 2:18-22; Лука 5:33-39)

14•Джащыгъум Иуан игъогу рыкӀохэрэр Исус дэжь къакӀохи, къыраӀуагъ:

– Тэррэ фарисейхэмрэ бэрэ тэнэкӀы[*]. О уигъогу рыкӀохэрэм сыда зыкӀамынэкӀырэр+?

15– Шъаор ягъусэфэкӀэ, шъаом игъусэхэр шъыгъонхэ алъэкӀына? – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ. – Ау шъаор затырахыщт мафэхэр къэкӀощтых. А мафэхэр къызыкӀохэкӀэ, анэкӀыщт+.

16– ШэкӀыкӀэм щыщ идэжьын щыгъыныжъым зыми фишӀырэп, сыда пӀомэ, шэкӀыкӀэм щыщ идэжьыным щыгъыныжъыр зэӀитхъынышъ, гъуанэр нахь ин ышӀыщт. 17Джащ фэдэу, сэнэпс шӀыгъакӀэр шъонтыжъхэм арагъахъорэп. Аущтэу ашӀымэ, шъонтхэр къызэготхъынхэшъ, сэнэпсыр къичъыжьыщт, шъонтхэри кӀодыщтых. Сэнэпс шӀыгъакӀэр шъонтыкӀэх зэрагъахъорэр. Джащыгъум тӀури мыкӀодхэу къэнэжьыщтых.

Исус тхьэматэ горэм ыпхъоу лӀагъэр къызэригъэтэджыжьыгъэр; Исус ищыгъын къынэсыгъэ бзылъфыгъэр зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 5:21-43; Лука 8:40-56)

18•Исус цӀыфхэм а гущыӀэхэр ариӀохэзэ, тхьэматэ горэ къыбгъодахьи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ Исус ыпашъхьэ къитӀысхьи, къыӀуагъ:

– Сэ спхъу джыдэдэм лӀагъэ, ау о къакӀуи, пӀэ телъхьи, къэхъужьыщт.

19Джащыгъум Исус къэтэджи, игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу а тхьэматэм дэжь кӀуагъэ.

20Бзылъфыгъэ горэ, илъэс пшӀыкӀутӀу хъугъэу, лъыбэ къыкӀэкӀэу гуӀэщтыгъэ. Ар Исус ыкӀыбкӀэ къекӀуалӀи, ищыгъын цыпэ къынэсыгъ; 21сыда пӀомэ, ыгукӀэ мыщ фэдэу ыӀуагъэти ары: «Исус ищыгъын сынэс къодыеми, сыхъужьыщт»+.

22Исус зыкъызэригъэзэкӀи, бзылъфыгъэр къызелъэгъум, къыӀуагъ:

– Угу умыгъэкӀоды, сипшъашъ. УишӀошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ. А сыхьат дэдэм къыщегъэжьагъэу а бзылъфыгъэр хъужьыгъэ+.

23ЕтӀанэ Исус тхьэматэм иунэ ихьи, къамылапщэхэри, цӀыф бырсыр купышхори хьэдагъэ къаӀэтэу зелъэгъум, 24къыӀуагъ:

– ШъуикӀ, пшъэшъэжъыер лӀагъэп, мэчъые нахь. Исус ар къызеӀом, къыдэхьащхыгъэх+. 25ЦӀыф купышхор зырагъэкӀым, Исус пшъэшъэжъыем кӀэрыхьи, ыӀэ ыубытыгъ, пшъэшъэжъыери къэтэджыгъ+. 26А къэхъугъэм икъэбар а хэкум зэкӀэ ис цӀыфхэм зэлъашӀэ хъугъэ.

Исус лӀы нэшъуитӀу зэригъэхъужьыгъэр

27Исус а чӀыпӀэм къызекӀыжьым, лӀы нэшъуитӀу ыуж къихьагъ, къылъыджэхэзэ:

– Даутэ ы Къу[*], гукӀэгъу къытфэшӀ!+

28ЕтӀанэ Исус унэм зехьэм, а лӀы нэшъуитӀур къыбгъодэхьагъ. Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– Ар сэ сшӀэн зэрэслъэкӀыщтымкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀа?

– ШӀошъхъуныгъэ тиӀ, о тхьэматэ, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

29ЕтӀанэ Исус ыӀэхэр ахэмэ анэхэм атырилъхьи, къыӀуагъ:

– Шъо шъушӀошъ зэрэхъугъэм фэдэу къыжъудэрэхъу+.

30Исус аущтэу къызеӀом, ахэмэ анэхэр къэплъэжьыгъэх.

– Шъуфэсакъ, мыр зыми ешъумыӀу, – ариӀуагъ Исус, унэшъо пытэ афишӀэу+. 31Ау ахэр унэм къызекӀыжьхэм, а къэбарыр хэкум зэкӀэ изы ашӀыгъ+.

Исус бзакоу, джынапцӀэ зыхэс лӀы горэ зэригъэхъужьыгъэр

32Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ унэм икӀыжьхэ зэхъум, бзакоу, джынапцӀэ зыхэс лӀы горэ цӀыфхэм Исус дэжь къащагъ. 33Исус джынапцӀэр а лӀым зыхефым, лӀы бзэкуагъэр къэгущыӀагъ. Ар залъэгъум, цӀыф купышхом ыгъэшӀагъоу къыӀуагъ:

– Мыщ фэдэ Ӏоф Израиль хэгъэгум тэ ныбжьи щытлъэгъугъэп.

34Ау фарисейхэм аӀуагъ:

– ДжынапцӀэхэм япащэ илъэкӀ ары мы лӀым джынапцӀэхэр цӀыфмэ зэрахифырэр+.

Исус цӀыф купышхом ыгу зэрэфэгъугъэр

35Исус зэкӀэ къалэхэри, къуаджэхэри къыкӀухьэщтыгъ. Синэгогухэм цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэщтыгъ, Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀури аригъэӀущтыгъ, хэтрэ сымаджи гъойщаий ыгъэхъужьыщтыгъ. 36Мэлахъо зимыӀэ мэл Ӏэхъогъум фэдэу улэугъэхэу, заухъумэжьын амылъэкӀэу цӀыф купышхохэр зелъэгъум, Исус ыгу ягъугъ+. 37ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Лэжьыгъэр бэ, ау лэжьакӀохэр макӀэх. 38Арышъ, лэжьыгъэр къахыжьыным пае, лэжьакӀохэр къыгъэкӀонхэу лэжьыгъэр зыем шъуелъэӀу+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол пшӀыкӀутӀур

(Марк 3:13-19; Лука 6:12-16)

10^1•Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ къяджи, ахэмэ джынэпцӀэ Ӏаехэр цӀыфмэ ахафынхэу тетыгъо аритыгъ, хэтрэ сымаджи гъойщаий агъэхъужьынэуи лъэкӀ аритыгъ.

2А апостол[*] пшӀыкӀутӀумэ ацӀэхэр мары: апэу Симонэу ПетрэкӀэ заджэхэрэр; ащ ышэу Индрыс; Зебедей ыкъуитӀоу Якъубэрэ Иуанрэ; 3Филипп, Бар-Талмай, Фомэ, Маттэу хьакъулахь ахъщэр хэзыхыщтыгъэр, Алфей ыкъо Якъуб, Таддей; 4Симонэу зихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэщтыгъэр[*], Иудэ Искариот; а Иудэр ары нэужым Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыгъэр.

Исус апостол нэбгырэ пшӀыкӀутӀур Тхьэм фэлэжьэнхэу зэрэдигъэкӀыгъэхэр

(Марк 6:7-13; Лука 9:1-6)

5А апостол пшӀыкӀутӀур Исус зыдегъэкӀым, мы унашъор афишӀыгъ:

– Хымэ лъэпкъхэм адэжь шъумыкӀу, Самарие хэкум[*] щыщ къалэ горэми шъудэмыхь. 6Ащ нахьи израиль цӀыфэу мэл кӀодыгъэхэм афэдэхэм адэжь шъукӀу+. 7ШъукӀуи, «Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо къэблэгъагъ» шъуӀуи, къэбар яжъугъэӀу+. 8Сымаджэхэр жъугъэхъужьых, лӀагъэхэри къэжъугъэтэджыжьых, шъоджэ уз Ӏаер зиӀэхэри псаухэу, къабзэхэу жъугъэхъужьых, джынапцӀэхэри цӀыфхэм ахэшъуфых. Уасэ хэмылъэу къышъуӀэкӀэхьагъ, шъори уасэ хэмылъэу яшъутыжь+. 9Шъуибгырыпхыхэм арылъэу дышъи, тыжьыни, гъоплъэ ахъщи зыдэшъумышт. 10Гъогум шъузытехьэкӀэ, Ӏалъмэкъи, джэнитӀуи, цуакъи, бэщи зыдэшъумыштэх. Сыда пӀомэ, лэжьакӀом игъомлапхъэ ыгъотыныр ифэшъуаш+.

11– Къалэми, къуаджэми, тыдэ шъудахьэми, зифэшъошэ цӀыф горэм шъукӀэупчӀ. А чӀыпӀэм шъукъекӀыжьыфэ а цӀыфым иунэ шъуис. 12Унэм шъузихьэкӀэ, «Тхьэм шъо мы унэм исхэм гупсэф къышъуерэт» шъуӀуи, шӀуфэс яшъух. 13Унэм исхэм а шӀуфэс гущыӀэр яфэшъуашэмэ, Тхьэм гупсэф ахэмэ къаритыщт, ау имыфэшъуашэу къычӀэкӀмэ, гупсэфым шъуадэжь къерэгъэзэжь. 14Ау зы унэ горэм исхэм, е зы къалэ горэм дэсхэм ащыщэу зыми шъуримыгъэблагъэмэ е шъуигущыӀэхэм къямыдэӀумэ, а унэм шъукъызикӀыжькӀэ, е а къалэм шъукъыздэкӀыжьыкӀэ, шъулъакъохэм ателъ сапэр атешъуутхыпкӀыкӀыжь+. 15Шъыпкъэр шъосэӀо, ахърэт мафэм а къалэм къинэу ыщэчыщтым нахьи, къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ[*] къинэу ащэчыщтыр нахь мэкӀэщт+.

Сэ сигъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, цӀыфхэм къин шъуагъэщэчыщт

(Марк 13:9-13; Лука 21:12-17)

16•– Мары, мэлхэм шъуафэдэу тыгъужъхэм шъуахэсэгъахьэ. Арышъ, блэхэм афэдэу зыжъугъэӀуш, гъэпцӀэн зыхэмылъ тхьаркъохэм афэдэуи шъущыт+. 17ЦӀыфмэ шъуафэсакъ, сыда пӀомэ, тхьэмэтэ хасэхэм апашъхьэ шъуаращэщт, ясинэгогухэми къамыщкӀэ къащышъоощтых. 18Сэ сигъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, Ӏэшъхьэтетхэмрэ пачъыхьэхэмрэ апашъхьэ шъуаращэщт. ШъузыращэкӀэ, ахэми хымэ лъэпкъхэми апашъхьэ къэбарышӀум шыхьат шъуфэхъунэу игъо шъуифэщт+. 19ХьыкумэшӀым ыпашъхьэ шъузыращэкӀэ, «Сыда тӀощтыр?» е «Сыдэущтэу тӀощта?» шъуӀоу шъумыгумэкӀ; сыда пӀомэ, шъуӀон фаер Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ащ дэжьым шъугухэм къарилъхьащт. 20КъэгущыӀэщтыр шъорэп, шъуя Тэ лъапӀэ ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэм арылъыр ары нахь+.

21– ЦӀыфым ежь ыш, тым ежь илъфыгъэ тетыгъо зиӀэхэм арагъэукӀыным пае, арагъэубытыщт. Лъфыгъэхэри ны-тыхэм апэуцущтых, тетыгъо зиӀэхэми арагъэукӀыщтых+. 22Шъо сэ сцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм пае, цӀыф пстэуми шъуауджэгъущт. Ау кӀэухым нэсыфэ теубытагъэ зиӀэр мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт+. 23Зы къалэм къин щышъуагъэщэчымэ, нэмыкӀ къалэ горэм кӀэшъуӀэжь. Сыда пӀомэ, шъыпкъэр шъосэӀо, Израиль хэгъэгум икъалэхэр къэшъукӀухьанхэу игъо шъуимыфэзэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къэкӀожьыщт+.

24– ЕджакӀор езгъаджэрэм нахьи нахь инэп, Ӏофтабгэри итхьэматэ нахьи нахь инэп+. 25ЕджакӀор езгъаджэрэм фэдэ хъумэ, ащ фырикъущт, унэӀутри итхьэматэ фэдэ хъумэ, ащи ар фырикъущт. Унэр зыем БаӀал-ЗэбулкӀэ[*] зеджэхэкӀэ, унагъом исхэми ащ нахьи нахь Ӏае афаӀонба+?

Шъузщыщынэн фаер

(Лука 12:4-7)

26– Арышъ, ахэмэ шъуащымыщын, сыда пӀомэ, къэмылъэгъожьынэу чӀэухъумагъэу зи щыӀэп, цӀыфхэм къамышӀэнэуи гъэбылъыгъэу зи щыӀэп+. 27Мэзахэм щышъуасӀорэр мэфэ нэфынэм щышъуӀотэжь. ШъутхьакӀумэхэм къяӀушъашъэхэу къышъуаӀорэр унашъхьэхэм шъуатетэу цӀыфхэм яжъугъэӀу. 28Псэр зыукӀын зымылъэкӀэу, пкъыр зыукӀыхэрэм шъуащымыщын. Ащ нахьи, псэри пкъыри джэхьнэмым щызгъэкӀодышъущтым шъущыщын+. 29Бзыу цӀыкӀуитӀур зы чапычкӀэ ащэрэба? Ау щытми, шъуя Тэ лъапӀэ фэмыеу, ахэмэ ащыщэу зи чӀыгум къытефэщтэп. 30Ау шъо шъушъхьэ тет шъхьац нэлъэ пстэури лъытагъэ. 31Арышъ, шъумыщын. Шъо бзыубэхэм анахьи шъуанахь лъапӀ+.

Христос игъогу рыкӀохэрэм узэращыщыр цӀыфхэм ябгъэшӀэныр

(Лука 12:8-9)

32– ЦӀыфмэ апашъхьэ сэ сигъогу рыкӀохэрэм зэращыщыр хэтми къыщызыӀорэр, ар сигъогу рыкӀохэрэм зэращыщыр ся Тэу уашъом щыӀэм ыпашъхьэ сэри щысӀощт+. 33Ау хэтми сэ сигъогу рыкӀохэрэм ащымыщэу цӀыфмэ апашъхьэ щызыӀорэр, ар сигъогу рыкӀохэрэм зэращымыщыр ся Тэу уашъом щыӀэм ыпашъхьэ сэри щысӀощт+.

Зэзэгъыныгъэр чӀылъэм къыфэсхьынэу арэп сыкъызфэкӀуагъэр, чатэр къыфэсхьынэу ары нахь

(Лука 12:51-53; 14:26-27)

34•– Зэзэгъыныгъэр чӀылъэм къыфэсхьыным пае, сэ сыкъэкӀуагъэу шъумыгугъ. Зэзэгъыныгъэр къэсхьынэу арэп сыкъызфэкӀуагъэр, чатэр къэсхьынэу ары нахь;+
35сыда пӀомэ, сыкъызфэкӀуагъэр къор ятэ, пхъури янэ, нысэри игуащэ пэзгъэуцужьынэу ары. 36ЦӀыфым ипыйхэр ежь иунагъо исхэр ары.

37– Хэтми сэ шӀу сызэрилъэгъурэм нахьи, зятэ е зянэ нахьышӀу зылъэгъурэр сфэшъуашэп. Ащ фэдэуи хэтми сэ шӀу сызэрилъэгъурэм нахьи, зыкъо е зыпхъу нахьышӀу зылъэгъурэр сфэшъуашэп. 38Хэтми зикъащ къэзымыштэу, сауж къырымыкӀорэр сфэшъуашэп+. 39Хэтми зыпсэ мыкӀодэу, къызэригъэнэжьыщтым ыуж итым ыпсэ шӀокӀодыщт, ау хэтми сэщ пае зыпсэ зышӀокӀодрэм ыпсэ мыкӀодэу къыгъэнэжьыщт+.

ӀахьышӀу бгъотыныр

(Марк 9:41)

40– Шъо шъуезгъэблагъэрэм сэри сыригъэблэгъагъэу мэхъу, сезгъэблагъэрэми сыкъэзгъэкӀуагъэри ригъэблэгъагъэу мэхъу+. 41Хэти пегъымбар горэ зэрэпегъымбарым пае езгъэблагъэрэм пегъымбарым иӀахьышӀу ыгъотыжьыщт, хэти шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфыр ащ ишъыпкъагъэ пае езгъэблагъэрэми шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфым иӀахьышӀу ыгъотыжьыщт+. 42Хэти мы цӀыф цӀыкӀухэм ащыщэу зыгорэ сигъогу зэрэрыкӀорэм пае, зы псы чъыӀэ шъоныбжъ нэмыӀэми езгъашъорэм, шъыпкъэр шъосэӀо, ащ ифэшъошэ ӀахьышӀур шӀокӀодыщтэп+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

11^1•Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум унашъохэр зафешӀыхэ ужым, а чӀыпӀэм икӀи, джуртмэ якъалэхэм цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъэшӀэнхэу, щаригъэӀунхэу кӀуагъэ.

УмэхъэкӀо Иуан Исус дэжь лӀыкӀохэр зэригъэкӀуагъэхэр

(Лука 7:18-35)

2Иуан хьапсым чӀэсэу[*] Христос Ӏофэу ышӀагъэхэм якъэбар зызэхехым, игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу нэбгыритӀу ыгъакӀуи,+
3ригъэупчӀыгъ:

– Ора къэкӀон фаер, хьауми нэмыкӀ горэм тыпэплъэн фая?

4– Жъугъэзэжьи, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ, – Ӏофэу зэхэшъухыхэрэмрэ шъулъэгъухэрэмрэ Иуан ешъуӀотэжьых: 5нэшъухэр къэплъэжьых, лъащэхэр тэрэзэу зекӀо мэхъужьых, шъоджэ уз Ӏае зиӀэхэр псаухэу, къабзэхэу мэхъужьых, дэгухэм зэхахыжьы, лӀагъэхэр къэтэджыжьых, тхьамыкӀэхэми къэбарышӀур зэхахы. 6Сэщ пае зыгу мыхъун къизымыгъахьэрэр гъогу мафэ теуцуагъ+.

7Иуан игъогу рыкӀохэрэр зежьэжьхэм, Исус цӀыф купышхохэм Иуан ехьылӀагъэу ариӀоу ыублагъ:

– Шъоф нэкӀым шъузыдэкӀым, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр? Жьыбгъэм ыгъэсысырэ къамыл шъулъэгъунэу арыгъа+? 8Армырмэ, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр ащ шъузыдэкӀым? Щыгъын дахэхэр зыщыгъ лӀы горэ арыгъа? Щыгъын дахэхэр зыщыгъхэр зэрысхэр пачъыхьэхэм яунэшхохэр ары. 9Адэ, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр ащ шъузыдэкӀым? Пегъымбара? Сэ шъосэӀо, ар пегъымбар къодыеп, ар пегъымбарым нахьи нахь ин+. 10Ар лӀыкӀоу зикъэбар Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм[*] моущтэу арытыр ары:

«Мары, о уапэ силӀыкӀо къэсэгъакӀо, ащ уигъогу пфигъэпсыщт»+.

11– Шъыпкъэр шъосэӀо, бзылъфыгъэхэм къакӀэхъуагъэхэм ащыщэу умэхъэкӀо Иуан нахьи нахь ин щыӀэп. Ау щытми, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм ащыщэу анахь цӀыкӀури Иуан нахьи нахь ин+. 12УмэхъэкӀо Иуан имафэхэм къащегъэжьагъэу джы нэс, цӀыфхэм Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм къин арагъэщэчыгъ, а тетыгъошхор лӀыгъэкӀэ аубытынэу бзэджашӀэхэри ыуж итых;+
13сыда пӀомэ, умэхъэкӀо Иуан имафэхэм анэсыфэ, пегъымбархэр зэкӀэ пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ итхэмкӀи а тетыгъошхор къызэрэкӀощтым къытегущыӀагъэх. 14Ар шъуштэнэу шъуфаемэ, умэхъэкӀо Иуаныр къэкӀон фэегъэ пегъымбар Иляс[*] ары+. 15РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх!+

16– Джырэ цӀыфхэр сыда зыфэзгъэдэщтыр? Урамым тес кӀалэхэу моущтэу зыӀохэу, яныбджэгъумэ яджэхэрэм афэдэх:

17«Къамылым тышъуфепщагъэ пэтми, шъо шъукъэшъуагъэп; тэ гъыбзэ орэд къышъуфэтӀуагъэ пэтми, шъо шъугъыгъэп».

18– Сыда пӀомэ, Иуан къэкӀуагъ. Ащ енэкӀы, сэнэпси ешъорэп. «Ащ джынапцӀэ хэс» аӀо+. 19ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къэкӀуагъ. Ар машхэ, ешъо. «Шхэн-ешъоныр зикӀасэу, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀод зышӀэхэрэмрэ яныбджэгъу» аӀо. Ау Тхьэм иакъылышӀуагъэ къыхэкӀыгъэ хъугъэ-шӀагъэхэм а акъылышӀуагъэр къагъэшъыпкъэжьы+.

Гъогу мыгъо утеуцуагъ, къалэу Хоразин! Гъогу мыгъо утеуцуагъ, къалэу Бет-Сайдэ!

(Лука 10:13-15)

20•Джащыгъум Исус ежь иӀофышхо гъэшӀэгъонхэм анахьыбэхэр зыщишӀэгъэ къалэхэм ягыеу ыублагъ, ахэр япсэкӀодшӀагъэхэм зэрафыкӀэмыгъожьыгъэхэм пае.

21– Гъогу мыгъо утеуцуагъ, къалэу Хоразин! Гъогу мыгъо утеуцуагъ, къалэу Бет-Сайдэ! Сыда пӀомэ, шъуадэжь щысшӀэгъэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр къалэхэу Тиррэ Сидонрэ[*] ащысшӀэгъагъэхэмэ, бэшӀагъэу шъыгъоныгъэ щыгъын ащыгъэу, анэгухэр яжьэкӀэ цӀэлагъэхэу япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьыщтыгъэх+. 22Ау шъосэӀо, ахърэт мафэм къинэу шъущэчыщтым нахьи, Тиррэ Сидонрэ къинэу ащэчыщтыр нахь мэкӀэщт+. 23О Капернаум, уашъом удэкӀоена? Джэхьнэмым икуупӀэ унэсыфэ упхырызыщт нахь[*], сыда пӀомэ, уадэжь щысшӀэгъэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр къалэу Содом[*] щысшӀэгъагъэхэмэ, ар джы нэсыфэ щытэу къэнэщтыгъ. 24Ау сэ шъосэӀо, ахърэт мафэм къинэу о пщэчыщтым нахьи, Содом къинэу ыщэчыщтыр нахь мэкӀэщт.

Садэжь шъукъакӀуи, гупсэф шъостыщт

(Лука 10:21-22)

25•Ащ дэжьым Исус игущыӀэ лъигъэкӀуатэу ыӀуагъ:

– Ся Т, уашъоми чӀылъэми я Зиусхьан, мы Ӏофхэр цӀыф акъылышӀу зиӀэхэмрэ зэхэшӀыкӀ зиӀэхэмрэ ашӀоуушъэфыгъэу, сабыйхэм зэрябгъэшӀагъэмкӀэ щытхъу пфэсэшӀы. 26Ары, ся Т, о ар аущтэу пшӀоигъуагъ.

27– Ся Тэ щыӀэ пстэури къысӀэкӀилъхьагъ. Къо лъапӀэр Ты лъапӀэм нэмыкӀ зыми ышӀэрэп. Ты лъапӀэри зыми ышӀэрэп, Къо лъапӀэмрэ Къо лъапӀэм ар зэхаригъэшӀыкӀэнэу къыхихырэ цӀыфхэмрэ анэмыкӀ+.

28– ЗэкӀэ улэугъэхэу, хьылъэшхо зытелъхэр, садэжь шъукъакӀуи, гупсэф шъостыщт+. 29Сэ сибжь[*] зытешъулъхьи, къасӀорэр зэжъугъашӀэ, сыда пӀомэ, сыгу шъабэ, пэгагъи илъэп. ЕтӀанэ гупсэф жъугъотыщт; 30сыда пӀомэ, сэ сибжь щэчыгъошӀу, сихьылъи псынкӀэ+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Шэмбэт мафэм Исус игъогу рыкӀохэрэм коцышъхьэхэр къызэрэпачыгъэхэр

(Марк 2:23-28; Лука 6:1-5)

12^1•А лъэхъаным Исус шэмбэт мафэ[*] горэм коц хьасэхэр зэпичыхэзэ кӀощтыгъ. Игъогу рыкӀохэрэр мэлакӀэ лӀагъэхэти, коцышъхьэхэр къыпачыхэзэ ашхыхэу аублагъ+. 2Фарисейхэм ар залъэгъум, Исус къыраӀуагъ:

– Еплъ, шэмбэт мафэм хабзэкӀэ пшӀэ мыхъущтыр[*] уигъогу рыкӀохэрэм ашӀэ+.

3– Даутэрэ игъусэхэмрэ мэлакӀэ лӀэхэ зэхъум, ащ ышӀагъэм[*] шъуеджагъэба? – ариӀожьыгъ Исус+. 4– Ар Тхьэм иунэ ихьи, цӀыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэгъэ хьалыгъур[*] ежьыри игъусэхэми ашхыгъ. А хьалыгъур дин пащэхэм анэмыкӀ хабзэкӀэ зыгорэм ышхы хъущтыгъэп, ау Даути игъусэхэми ашхыгъ+. 5Е дин пащэхэр Тхьэм иунэшхо чӀэтхэу, шэмбэт мафэм лажьэхэу, а мафэр амыгъэлъапӀэми[*], лажьэ ямыӀэу къызэрэнэрэр Мусэ и Тэурат хабзэ зэритхагъэм шъуеджагъэба? 6Ау шъосэӀо, Тхьэм иунэшхо нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт+. 7«КъурмэншӀыныр арэп сызыфаер, гукӀэгъур ары нахь» ыӀуи, Тхьэм къыӀогъэ гущыӀэхэм[*] къарыкӀырэр шъушӀэщтыгъэмэ, лажьэ зимыӀэхэрэр жъугъэмысэщтыгъэхэп; 8сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо шэмбэт мафэм итхьэмат.

ЗыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэ лӀы горэ Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 3:1-6; Лука 6:6-11)

9•ЕтӀанэ Исус а чӀыпӀэм ӀукӀи, ахэмэ ясинэгогу чӀэхьагъ. 10ЗыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэ лӀы горэ ащ чӀэтыгъ. Исус зэрагъэмысэн Ӏоф горэ къагъотыным пае, моущтэу къеупчӀыгъэх:

– Шэмбэт мафэм сымаджэр бгъэхъужьыныр хабзэкӀэ хъущта, мыхъущта+?

11– Хэта шъуащыщэу мэл закъоу иӀэр шэмбэт мафэм машэм зифэкӀэ, къизымыхыжьыщтыр? – ариӀуагъ Исус ахэмэ. 12– ЦӀыфыр мэлым нахьи бэкӀэ нахь лъапӀэба? Арышъ, шэмбэт мафэм шӀу пшӀэныр хабзэкӀэ хъущт+.

13ЕтӀанэ Исус а лӀым риӀуагъ:

– О пӀэ къэщэй. ЛӀым ыӀэ къыщэий, адрэ Ӏэм фэдэ хъужьыгъэ+. 14Джащыгъум фарисейхэр синэгогум чӀэкӀыжьхи, Исус агъэкӀодынэу гухэлъ ашӀызэ, зэрагъэкӀодыщт шӀыкӀэмкӀэ зэупчӀыжьыгъэх.

Тхьэм ежь зыфигъэлэжьэнэу къыхихыгъэр

Ау Исус ахэмэ ягухэлъ къызешӀэм, а чӀыпӀэм ӀукӀыжьыгъ. 15ЦӀыфыбэхэр ыуж итхэу кӀуагъэх, ахэмэ ахэт сымаджэхэри зэкӀэ ыгъэхъужьыгъ. 16Ау Исус ахэмэ унэшъо пытэ афишӀыгъ ежь игугъу цӀыфмэ афамышӀынэу+. 17Аущтэу зыкӀэхъугъэр пегъымбар Ешайа итхылъ итхэу, Тхьэм мы гущыӀэхэу[*] Христос ехьылӀагъэу къыӀуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары:

18«Мыры къысфэлэжьэнэу къыхэсхыгъэр. Ар шӀу слъэгъоу, сикӀасэу сыгу зэӀурэр ары. Сэ спсэ ащ ыгу ислъхьанышъ, ащ шъыпкъагъэр хымэ лъэпкъхэм аригъэӀущт.

19Ащ бырсыр макъэ къыӀэтыщтэп, куощтэп. Ащ ымакъэ урамхэми хэти ащызэхихыщтэп.

20Къамыл ныкъо зэпыкӀ зэпикӀыжьыщтэп, макӀэу блэрэ шъагъэри[*] ыгъэкӀосэщтэп, шъыпкъагъэр тыригъэкӀоным нэсыфэ.

21ЦӀыф лъэпкъхэр зыщыгугъыщтхэр ежьыр ары».

Исусрэ джынапцӀэхэм япащэу БаӀал-Зэбулрэ

(Марк 3:20-30; Лука 11:14-23; 12:10)

22•Ащ дэжьым нэшъоу, бзакоу джынапцӀэ зыхэс лӀы горэ цӀыфхэм Исус дэжь къащагъ. Исус лӀы бзакор гущыӀэшъоу, ылъэгъушъоу ыгъэхъужьыгъ. 23ЗэкӀэ цӀыфхэм лъэшэу агъэшӀагъоу аӀощтыгъ:

– Мыр Даутэ ы Къоу Христос ара+?

24Ау фарисейхэм ар зызэхахым, моущтэу аӀуагъ:

– БаӀал-Зэбулэу джынапцӀэмэ япащэ илъэкӀ ары джынапцӀэхэр цӀыфхэм зэрахифырэр+.

25Ау ахэмэ ягухэлъхэр Исус ышӀэзэ, ариӀуагъ:

– Сыдрэ пачъыхьагъум лъэныкъуитӀоу зигощымэ, зэхэтэкъощт. Ащ фэдэуи сыдрэ къали, сыдрэ уни лъэныкъуитӀоу гощыгъэ хъумэ, щыӀэжьын ылъэкӀыжьыщтэп. 26Шэйтаными зы цӀыф горэм шэйтаныр хифымэ, ащыгъум ежь ышъхьэкӀэ лъэныкъуитӀоу гощыгъэ мэхъу. Сыдэущтэу етӀанэ ащ итетыгъо щыӀэжьын ылъэкӀын? 27Адэ БаӀал-Зэбул илъэкӀыкӀэ сэ джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахэсэфыхэмэ, шъо шъуицӀыфхэм джынапцӀэхэр зэрахафырэр хэт илъэкӀ хъура? Арышъ, ахэр шъо хьыкумэшӀы къышъуфэхъущтых+. 28Ау сэ джынапцӀэхэр цӀыфхэм зэрахэсфырэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ арышъ, Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэшъухэхьагъэр ары ащ къикӀырэр.

29– Ащ фэдэу, кӀуачӀэ зиӀэ лӀы горэм иунэ ихьэу, ащ ихьапщыпхэр къытыгъун хэта зылъэкӀыщтыр, ыпэ рапшӀэу а лӀэу кӀуачӀэ зиӀэр зэкӀоцӀимыпхэмэ? Ау а лӀыр зэкӀоцӀипхэмэ, иунэ къыхъункӀэн ылъэкӀыщт.

30– Сэ симыгъусэр къыспэуцу, сэ къыздэзымыугъоирэми ретэкъухьэ+. 31Арышъ, шъосэӀо, цӀыфхэм сыдрэ псэкӀодэу ашӀагъэри, сыд фэдэу Тхьэр агъэпцӀыгъэми афэгъущтых, ау хэтми Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгъэпцӀырэм фэгъущтэп+. 32Хэтми ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо гущыӀэ Ӏае фэзыӀорэм фэгъущт, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ гущыӀэ Ӏае фэзыӀорэм мы дунаими адрэ дунаими къащыфэгъущтэп.

Чъыгыр зыфэдэр къыпыкӀэрэмкӀэ къэпшӀэщт

(Лука 6:43-45)

33– Чъыгыр шӀумэ, къыпыкӀэри шӀу; чъыгыр дэймэ, къыпыкӀэри дэи; сыда пӀомэ, чъыгыр зыфэдэр къыпыкӀэрэмкӀэ къэпшӀэщт+. 34Шъо, блэщылъфыхэр, шъуибзэджагъэкӀэ сыдэущтэу шӀу къэшъуӀон шъулъэкӀына? Сыда пӀомэ, жэм къыдэкӀырэр гум илъыр ары+. 35ЦӀыфышӀум ыгу илъ шӀугъэм шӀугъэ къыхехы, цӀыф бзаджэми ыгу илъ бзэджагъэм бзэджагъэ къыхехы+. 36Сэ шъосэӀо, цӀыфхэм сыдрэ гущыӀэу, пкӀэ зимыӀэу къаӀорэм пае ахърэт мафэм Тхьэм джэуап ратыжьын фаеу хъущт;+
37сыда пӀомэ, уигущыӀэхэм ялъытыгъэу Тхьэм уигъэхыещт, уигущыӀэхэм ялъытыгъэуи уигъэмысэщт+.

Нэшэнэ гъэшӀэгъон горэ уашъом къафыригъэхынэу фарисейхэр Исус къызэрелъэӀугъэхэр

(Марк 8:11-12; Лука 11:29-32)

38•Ащ дэжьым Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ащыщхэм Исус къыраӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, нэшэнэ гъэшӀэгъон горэ тэбгъэлъэгъунэу тыфай+.

39– Джырэ цӀыф бзаджэхэу Тхьэр зымышӀэхэрэр нэшэнэ гъэшӀэгъон фаех, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ, – ау пегъымбар Юныс инэшанэ нэмыкӀ Тхьэм ахэмэ къаритыщтэп;+
40сыда пӀомэ, Юныс[*] пцэшхо иным ыныбэ мэфищырэ чэщищырэ зэрилъыгъэм фэдэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо мэфищырэ чэщищырэ чӀылъэм икуупӀэ чӀэлъыщт+. 41Къалэу Нинэвие дэсыгъэ цӀыфхэр ахърэт мафэм къэтэджынхэшъ, джырэ цӀыфхэм къядэощтых, къагъэмысэщтых, сыда пӀомэ, ахэмэ Тхьэм игущыӀэхэр Юныс аригъэӀухэу зызэхаххэм, япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьыгъэх. Мары, пегъымбар Юныс нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт+. 42Джащ фэдэу къыблэ хэгъэгум щыщэу бзылъфыгъэ пачъыхьэр[*] ахърэт мафэм къэтэджынышъ, джырэ цӀыфхэм къядэощт, къыгъэмысэщтых, сыда пӀомэ, а бзылъфыгъэ пачъыхьэр пачъыхьэ Сэлмэн иакъылышӀуагъэ едэӀунэу чӀылъэм икъуапэ къикӀи, къэкӀуагъ. Мары, пачъыхьэ Сэлмэн нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт+.

ДжынэпцӀэ Ӏаем къызэригъэзэжьырэр

(Лука 11:24-26)

43•– ДжынэпцӀэ Ӏае горэ цӀыф горэм зыхэкӀыкӀэ, зыгъэпсэфыпӀэ лъыхъоу, псы зэрымыт шъоф нэкӀым къыщекӀухьэ, ау ыгъотырэп. 44Джащыгъум еӀо: «Сызхэсыгъэ цӀыфэу сиунагъэм дэжь згъэзэжьыщт». Ащ дэжь къегъэзэжьышъ, унэр нэкӀэу, пхъэнкӀыгъэу, зэлъыӀухыгъэу къегъотыжьы. 45Джащыгъум макӀо, джынэпцӀибл ежь нахьи нахь бзаджэхэу къыздещэхэшъ, унэм етӀысхьэх. ЫкӀэ ыкӀэжьым а цӀыфым иӀоф ыпэрэм нахьи нахь дэи мэхъу. Джары джырэ цӀыфхэм къяхъулӀэщтыр+.

Исус янэрэ ышхэмрэ

(Марк 3:31-35; Лука 8:19-21)

46•Исус а гущыӀэхэр цӀыф купышхохэм ариӀо зэхъум, ежь янэрэ ышхэмрэ къэкӀуагъэхэу, къыдэгущыӀэхэмэ ашӀоигъоу щагум дэтыгъэх+. 47Зыгорэм Исус къыриӀуагъ:

– КъэдаӀолъ, о уянэрэ пшыхэмрэ къэкӀуагъэхэу, къыбдэгущыӀэхэмэ ашӀоигъоу щагум дэтых.

48– Хэта сянэри, хэта сшыхэри? – риӀожьыгъ Исус къезыӀуагъэм. 49ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэм Ӏапэ афишӀи, къыӀуагъ:

– Мыхэр ары сэ сянэри сшыхэри; 50сыда пӀомэ, хэти сэ ся Тэу уашъом щыӀэр зыфаер зыгъэцакӀэрэр ары сшыри, сшыпхъури, сянэри+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Чылапхъэр зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Марк 4:1-9; Лука 8:4-8)

13^1•А мэфэ дэдэм Исус унэм къикӀи, псыхъурэе Ӏушъом ӀутӀысхьагъ. 2ЦӀыф купышхохэу Исус дэжь къыщызэрэугъоигъэхэр зэрэбагъэм пае, ар къуашъом итӀысхьагъ. ЗэкӀэ цӀыфхэр псыхъураем Ӏутыгъ. 3ЕтӀанэ Исус гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ цӀыфхэм Ӏофыбэхэр ариӀуагъ:

– ШъукъэдаӀу. ЛӀы горэ чылапхъэ ыпхъынэу дэкӀыгъ. 4Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тӀэкӀу гъогум тетэкъуагъ. Бзыухэр къэбыбыхи, ар ашыпыгъ. 5Ау зы тӀэкӀуи етӀэ макӀэ зыхэлъ чӀыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. ЧӀыгур куугъэпти, шӀэх дэдэу къыхэкӀыгъ, 6ау тыгъэр къызыдэкӀуаем пыгъукӀыгъ, лъэпсэ куу зэримыӀагъэм пае гъугъэх. 7НэмыкӀ тӀэкӀуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр къэкӀыхи, чылапхъэу къыхэкӀыгъэхэр атхьэлагъэх. 8Ау етӀани зы тӀэкӀу чӀыгу дэгъум хэтэкъуагъ, шъхьэлъагъэх. Зы шъхьэ налъэм коцишъэ къытыгъ, адрэм тӀокӀищ, адрэми щэкӀ къикӀыгъ. 9ЕтӀанэ Исус къыпигъэхъожьыгъ:

– РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

ЦӀыфхэм гъэсэпэтхыдэхэр Исус къызкӀафиӀуатэщтыгъэр

(Марк 4:10-12; Лука 8:9-10)

10•Ащ нэужым игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

– ЦӀыфхэм гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ сыда узкӀадэгущыӀэрэр?

11– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушӀэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ, ау ахэмэ къаритыгъэп, – ариӀожьыгъ Исус+. 12– Тхьэм зиӀэм нахьыбэ къыритыщт, къелыжьэуи бэ иӀэщт, ау зимыӀэм иӀэ тӀэкӀури Ӏихыжьыщт Тхьэм+. 13Сэ цӀыфхэм гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ сазкӀыдэгущыӀэрэр: Ахэр еплъыхэ пэтми, алъэгъурэп, даӀохэ пэтми, зэхахырэп, къагурыӀорэп.

14Ӏофэу ахэмэ къяхъулӀэрэмкӀэ Тхьэм ежь игущыӀэхэу пегъымбар Ешайа ыгу къырилъхьэхи, къыригъэӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьыгъэх:

«Шъо егъашӀэм зэхэшъух зэпытыщт, ау къыжъугурыӀощтэп; шъо егъашӀэм шъулъэгъу зэпытыщт, ау гу лъышъутэщтэп.

15Сыда пӀомэ, мы цӀыф лъэпкъым щыщхэм гулъытэ ямыӀэ хъугъэх. Ахэмэ атхьакӀумэхэмкӀэ жъажъэу зэхахы, анэхэри аупӀыцӀагъэх. Аущтэу щымытыгъэмэ, анэхэмкӀэ алъэгъущтыгъ, атхьакӀумэхэмкӀи зэхахыщтыгъ, агухэмкӀи къагурыӀощтыгъ, садэжьи къагъэзэжьыгъэмэ, сэ ахэр згъэхъужьыщтыгъэх»+.

16– Ау шъо шъунэхэри шъутхьакӀумэхэри гъогу мафэ теуцуагъэх, ахэмэ алъэгъу, зэхахы+. 17Шъыпкъэр шъосэӀо, пегъымбар Ӏаджыми шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыф Ӏаджыми шъо шъулъэгъурэр алъэгъумэ ашӀоигъуагъ, ау алъэгъугъэп, шъо зэхэшъухырэри зэхахымэ ашӀоигъуагъ, ау зэхахыгъэп+.

Чылапхъэр зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикӀырэр

(Марк 4:13-20; Лука 8:11-15)

18•– Ащыгъум чылапхъэр зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикӀырэм шъукъедэӀу: 19Тхьэм и Тетыгъошхо икъэбар зыгорэм зэхихэу, ау къызыгурымыӀокӀэ, шэйтаныр къэкӀошъ, чылэпхъэшӀоу а цӀыфым ыгу илъ хъугъэр рехыжьы. Мыр чылапхъэу гъогум тепхъагъэм фэд. 20Адрэ цӀыфыр мыжъуабэ зыхэлъ чӀыгум тепхъэгъэ чылапхъэм фэд. А цӀыфыр ары Тхьэм игущыӀэхэр зэрэзэхиххэу, а гущыӀэхэр гушӀуагъокӀэ зыштэрэр. 21Ау ащ ыгукӀэ лъапсэ зэримыӀэм пае, шӀошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьрэп. Тхьэм игущыӀэхэм апаекӀэ, е гузэжъогъу зэрэхафэу, е цӀыфхэм ащ къин зэрэрагъэщэчэу, шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыжьы+. 22ЕтӀани зы цӀыф панэхэм ахэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ащ Тхьэм игущыӀэхэр зэхехы, ау мы дунаим игугъухэмрэ баиныгъэм игъэпцӀэныгъэрэ Тхьэм игущыӀэхэу ыгу илъхэр атхьалэхэшъ, ащ зи шӀугъэ къыпыкӀырэп+. 23ЕтӀани нэмыкӀ цӀыфыр чӀыгу дэгъум хэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ары Тхьэм игущыӀэхэр зэхэзыхэу, зэхэзышӀыкӀырэр. Ащ шӀугъэ къыпэкӀы, е фэдишъэ, е фэдэ тӀокӀищ, е фэдэ щэкӀ+.

Уц шӀоеу коцым ыгузэгу пыим хипхъагъэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

24Исус нэмыкӀ гъэсэпэтхыди ахэмэ къафиӀотагъ:

– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр лӀэу чылэпхъэшӀу зихьасэ хэзыпхъагъэр ары. 25Ау цӀыфхэр чъыехэзэ, ипый къакӀуи, коцым ыгузэгу уц шӀой хипхъи, ӀукӀыжьыгъ. 26А коцыр къыхэкӀи, шъхьэлъэнэу зырегъажьэм, уц шӀоири къыхэкӀыгъ. 27Хьасэр зыем дэжь илэжьакӀохэр кӀохи, раӀуагъ: «Тхьэматэ, чылэпхъэшӀуба уихьасэ щыппхъыгъэр? Адэ, мы уц шӀоир тыдэ къикӀыгъа?» 28«Ар пый горэм ышӀагъ», – къариӀожьыгъ тхьэматэм. «Тэ тыкӀонышъ, ар къыхэтчынэу уфая?» – еупчӀыгъэх лэжьакӀохэр тхьэматэм. 29Ау ежь тхьэматэм къыӀуагъ: «Хьау, ар хъущтэп, сыда пӀомэ, уц шӀоим игъусэу коцыри къыхэшъучынкӀи мэхъу. 30ТӀури зэгъусэу хыныгъом нэсыфэ къызэдэрэкӀ. Къахыжьын зыхъукӀэ, хынакӀомэ ясӀощт: „Уц шӀойхэр ыпэ рапшӀэу къыхэшъухи, шъупхых, машӀокӀэ жъугъэстынхэм пае; етӀанэ коцыр Ӏушъухыжьи, сиконхэм арышъутакъу“»+.

Андэгурацэмрэ тэджэпсымрэ яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэхэр

(Марк 4:30-32; Лука 13:18-21)

31•Джыри нэмыкӀ гъэсэпэтхыдэ къафиӀотагъ Исус ахэмэ:

– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр андэгурацэр ары. А цэр лӀы горэм ихьасэ щишӀагъ. 32Цэ пстэуми анахь цӀыкӀу пэтми, ар къызыкӀырэ ужым, зы илъэс зыныбжьэу къэкӀыгъэ пстэуми анахь ин. Ошъогу бзыухэри къэбыбыхэзэ, ащ икъутамэхэм атесынхэу чъыгы мэхъу+.

33ЕтӀани Исус нэмыкӀ гъэсэпэтхыди къафиӀотагъ:

– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр тэджэпсыри ары. Бзылъфыгъэ горэм тэджэпсыр къышти, хьаджыгъэу Ӏэнлъищым арыфэрэр зэхипшыхьагъ, зэрэщытэу къэтэджыфэ+.

34А зэпстэури гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ цӀыф купышхомэ къафиӀотагъ Исус. Гъэсэпэтхыдэ хэмытэу адэгущыӀэщтыгъэп. 35Исус цӀыфхэм адэгущыӀэзэ, гъэсэпэтхыдэхэр зыкӀафиӀотагъэр пегъымбарым мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары:

«Гъэсэпэтхыдэхэр къэсӀуатэхэу сыжэ къызэтесхынышъ, дунаир къызыхъугъэм щегъэжьагъэу аушъэфыщтыгъэ Ӏофхэр къэсӀощтых»+.

Уц шӀоеу коцым ыгузэгу пыим щипхъыгъэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикӀырэр

36Ащ нэуж Исус цӀыф купышхохэм къахэкӀи, унэу зэрысыгъэм ихьажьыгъ. Игъогу рыкӀохэрэр къыбгъодахьэхи, къыраӀуагъ:

– Хьасэм къыхэкӀэгъэ уц шӀоим ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикӀырэр къыдгурыгъаӀу.

37– ЧылэпхъэшӀур зыпхъырэр ЦӀыф Лъэпкъым ы Къу ары, – къыӀожьыгъ Исус. 38– Хьасэр дунаир ары. ЧылэпхъэшӀур Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэр ары. Уц шӀоир шэйтаным ицӀыфхэр ары+. 39Пыеу а уцыр коц гузэгум хэзыпхъагъэр шэйтаныр ары. Хыныгъор мы дунаим икӀэух ары, хынакӀохэр мэлэӀичхэр ары+. 40Уц шӀоир къыхачэу, машӀомкӀэ зэрагъэстырэм фэдэу ары зэрэхъущтыр мы дунаим икӀэух: 41ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо имэлэӀичхэр ыгъэкӀонхэшъ, уц шӀоир лэжьыгъэм зэрэхачырэм фэдэу, цӀыфхэм псэкӀод язгъашӀэрэ цӀыфхэри, нэмыкӀ цӀыфхэу бзэджагъэ зышӀэхэри Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀаукъэбзыкӀыщтых+. 42МэлэӀичхэм а цӀыфхэр аугъоинхэшъ, мэшӀошхом ихьаку радзэщтых. Ащ дэжьым куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ щыхъущтых+. 43Джащыгъум шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэр тыгъэ нэбзыйхэм афэдэу, Ты лъапӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтхэу къыщынэфыщтых. РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

Гъэсэпэтхыдищ

44– Ащ нэмыкӀэуи Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр мылъкушхоу хьасэм щыгъэбылъыгъэр ары. А мылъкушхор цӀыф горэм къызегъотым, ыгъэбылъыжьи, гушӀозэ кӀуи, иӀэр зэкӀэ ыщэжьи, а хьасэр къыщэфыгъ.

45– ЕтӀанэ Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр налмэс-налкъутэ дэгъухэм алъыхъурэ сатыушӀэр ары. 46Налмэс-налкъутэ лъапӀэ зегъотым, кӀуи, иӀэр зэкӀэ ыщэжьи, ар къыщэфыгъ.

47– Джыри Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр хъытыоу хым хадзагъэу, пцэжъые зэмылӀэужыгъуабэ къэзыубытыгъэр ары+. 48Ащ изы зэхъум, пцэжъыяшэхэм ар хы ныджым къытыралъэшъожьыгъ. ЕтӀанэ ахэр тӀысхи, пцэжъые дэгъухэр щалъэхэм аралъхьэхи, пцэжъые дэйхэр чӀадзыжьыгъэх+. 49Джащ фэд зэрэхъущтыр мы дунаим икӀэух дэжь. МэлэӀичхэр къехынхэшъ, шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм цӀыф бзаджэхэр къахащынхэшъ,+
50мэшӀошхом ихьаку радзэщтых. Ащ дэжьым куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ щыхъущтых+.

МылъкукӀэмрэ мылъкужъымрэ

51Ащ нэуж яупчӀыгъ Исус игъогу рыкӀохэрэм:

– А пстэури шъо дэгъоу къыжъугурыӀуагъа?

– Ары, къыдгурыӀуагъ, Зиусхьан, – пэгъокӀ ратыжьыгъ ахэмэ.

52– Ащ къыхэкӀыкӀэ хэтрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэу Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀахьэрэр унэр зыем фэд, – ариӀуагъ Исус ахэмэ. – Ащ мылъку гъэтӀылъыпӀэу иӀэм мылъкукӀи мылъкужъи къычӀехы.

Назарет дэс цӀыфхэм Исус зэрамыштагъэр

(Марк 6:1-6; Лука 4:16-30)

53•А гъэсэпэтхыдэхэм якъэӀотэн Исус къызеухым, а чӀыпӀэм икӀыжьыгъ. 54Янэ икъалэ къэкӀожьи, цӀыфхэм ясинэгогу Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэхэу ыублагъ. ЦӀыфхэм зэраригъашӀэщтыгъэ шӀыкӀэр агъэшӀагъоу къаӀуагъ:

– Мы лӀым мыщ фэдиз акъылышӀу тыдэ къырихыгъа? Мы лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхохэр тыдэ къикӀыгъэха+? 55ПхъашӀэм ыкъор арыба мыр? Мыщ янэба МерэмкӀэ заджэхэрэр? Якъуб, Иосый, Симон, Иудэ мы лӀым ышхэба+? 56Ышыпхъухэри зэкӀэ тэ къытхэсхэба? Аущтэу зыхъукӀэ, мы лӀым мы Ӏоф пстэури тыдэ къырихыгъа?

57Аущтэу Исус пае агу мыхъун къырагъэхьагъ.

– Пегъымбарым лъытэныгъэ фэзымышӀыхэрэр ежь янэ икъалэ дэсхэмрэ ежь иунагъо щыщхэмрэ арых ныӀэп, – ариӀуагъ Исус ахэмэ+.

58Ахэмэ шӀошъхъуныгъэ зэрямыӀэм пае, Исус Ӏофышхо гъэшӀэгъоныбэхэр ащ щишӀагъэп.

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

УмэхъэкӀо Иуан ышъхьэ зэрэпаупкӀыгъэр

(Марк 6:14-29; Лука 9:7-9)

14^1•А мафэхэм пщэу Ирод[*] Исус икъэбар зэхихыгъэти, 2Ӏофтабгэхэм ариӀуагъ:

– Ар умэхъэкӀо Иуан арын фае. Ар лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ, джары ащ фэдэ лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхохэр зыкӀыӀэкӀэкӀыхэрэр+. 3-4Ирод ар зыкӀиӀуагъэр мыры: ежь ышэу Филипп зыцӀэр псауми, Ирод а Филипп ишъузэу Иродиадэ къыщэжьыгъ. Ар къызэрищэжьыгъэм пае, Иуан Ирод риӀощтыгъ: «О пшы ишъуз къэпщэжьыныр хабзэкӀэ хъущтэп». Ащ нэужым Иродиадэ ихьатыркӀэ Ирод идзэлӀхэм Иуан аригъэубыти, Ӏэхъу-лъэхъу тыраригъалъхьи, хьапсым чӀаригъэдзагъ+. 5Ирод фэягъ Иуан ыукӀынэу, ау цӀыфхэм ащыщынэщтыгъ, сыда пӀомэ, ахэмэ Иуан пегъымбаркӀэ алъытэщтыгъэти ары+. 6Ау Ирод къызыхъугъэ мафэр агъэлъапӀэзэ, Иродиадэ ыпхъу утыгум къиуцуи, къызэрэугъоигъэхэм къафэшъуагъ, пщы Ироди ыгу еӀугъ. 7Ыгу еӀугъэти, пшъашъэм тхьарыӀо фишӀи, ыӀуагъ:

– Сыд щыщми узыфаер остын+.

8Янэ ыуӀушыгъэти, пшъашъэм къыӀуагъ:

– УмэхъэкӀо Иуан ышъхьэ лэгъэшхом илъэу къысэт.

9-10Пачъыхьэм ар зызэхехым, ыгу лъэшэу къеуагъ, ау хьакӀэхэм апашъхьэ пшъашъэм тхьарыӀоу фишӀыгъэм пае зыфаер ратынэу унашъо ышӀи, Иуан ышъхьэ хьапсым къыщыпиупкӀынэу дзэлӀ горэ ыгъэкӀуагъ. 11Иуан ышъхьэ лэгъэшхом илъэу къахьи, пшъашъэм ратыгъ, пшъашъэми янэ фихьыгъ. 12ЕтӀанэ Иуан игъогу рыкӀохэрэр къакӀохи, Иуан ихьадэ хьапсым чӀахыжьи, агъэтӀылъыжьыгъ. ЗычӀалъхьажьым, къэбарыр Исус фахьыгъ+.

Исус нэбгырэ минитф зэригъэшхагъэр

(Марк 6:30-44; Лука 9:10-17; Иуан 6:1-14)

13•Исус а къэбарыр зызэхехым, цӀыфхэм ахэкӀи, къуашъомкӀэ Ӏудзыгъэ чӀыпӀэ горэм изакъоу кӀуагъэ. Ау цӀыфхэм ар зызэхахым, къалэхэм къадэкӀхи, лъэсэу Исус лъыкӀуагъэх. 14Исус къуашъом къикӀи, цӀыф купышхор зелъэгъум, ыгу ягъуи, сымаджэхэу ахэтхэр ыгъэхъужьыгъэх.

15Пчыхьэ зэхъум, игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къаӀуагъ:

– Мы чӀыпӀэр нэкӀы, мафэри хэкӀотэгъах. Къуаджэхэм адэхьанхэшъ, гъомлапхъэ къызфащэфыжьыным пае, цӀыф купышхохэр тӀупщыжьых.

16– Зыми кӀонхэу ящыкӀагъэп. Шъо ахэр жъугъашхэх, – ариӀуагъ Исус ахэмэ+.

17– Тэ хьалыгъуитфрэ пцэжъыитӀурэ нахь тиӀэп, – къыраӀожьыгъ адрэхэм.

18– Моу ахэр сэ къысфэшъухь, – къыӀожьыгъ Исус.

19ЕтӀанэ Исус цӀыф купышхохэр уцым хэтӀысхьанхэу ариӀуагъ. Хьалыгъуитфымрэ пцэжъыитӀумрэ къыштэхи, уашъом дэплъыий, Тхьэм щытхъу фиӀуагъ. ЕтӀанэ хьалыгъухэр зэгуичхи, игъогу рыкӀохэрэм аритыгъ; ахэми цӀыф купышхохэм афагощыгъ. 20ЦӀыф пстэури шхагъэ, загъэшхэкӀыгъ. Ащ нэужым къялыжьыгъэ хьалыгъу такъырхэр мэтэ пшӀыкӀутӀумэ арызэу аугъоижьыгъэх. 21Шхагъэхэр зэкӀэ, бзылъфыгъэхэмрэ сабыйхэмрэ хэмытхэу, нэбгырэ минитф фэдиз хъущтыгъэх+.

Исус псы кӀыӀум тетэу зэрэкӀуагъэр

(Марк 6:45-52; Иуан 6:16-21)

22•ЕтӀанэ Исус цӀыф купышхохэр етӀупщыжьыфэхэ, игъогу рыкӀохэрэр ежь ыпэ рапшӀэу псыхъураем иадрабгъу зэпырыкӀынхэу къуашъом ригъэтӀысхьагъэх. 23ЦӀыф купышхохэр зетӀупщыжьыхэ ужым, Тхьэм елъэӀунэу изакъоу Ӏуашъхьэм дэкӀоягъ. Пчыхьэ къызэхъуми, а чӀыпӀэм зэризакъоу тетыгъ+. 24Ау къуашъор псыхъураем ыгузэгу нэсыгъагъ, жьыбгъэри къыпеоти, хыорхэм къуашъор къин хадзагъ.

25АтэкъэӀогъум дэжь къуашъом исхэм алъэныкъокӀэ псы кӀыӀум тетэу, Исус къэкӀуагъ. 26Исус псы кӀыӀум тетэу къакӀоу игъогу рыкӀохэрэм залъэгъум, хьэдэджадэу аӀуи, лъэшэу щтагъэхэу кууагъэх+.

27Ау зэкуохэм, Исус къариӀуагъ:

– Шъугу шъумыгъэкӀоды, сэры ар, шъумыщын.

28– Зиусхьан, орымэ ар, псы кӀыӀум сытетэу, уадэжь сыкъэкӀонэу къысаӀу, – риӀуагъ Петрэ Исус.

29– КъакӀо, – къыриӀожьыгъ Исус. Петрэ къуашъом икӀи, псы кӀыӀум тетэу Исус дэжь кӀоу ыублагъ. 30Ау жьыбгъэшхоу къепщэрэм гу зылъетэм, къэщтагъ. Псым чӀэбэу зеублэм, къэкууагъ:

– Зиусхьан, симытхьалэу сыкъэгъэнэжь.

31Петрэ ар къызэриӀоу, Исус ыӀэ ыщэий, къыубыти, риӀуагъ:

– О шӀошъхъуныгъэ зимакӀэр, сыда узкӀехъырэхъышагъэр+?

32ЕтӀанэ а нэбгыритӀур къуашъом зетӀысхьажьым, жьыбгъэр уцужьыгъэ. 33Ащ ыуж, къуашъом исхэр лъэгонджэмышъхьэкӀэ Исус ыпашъхьэ къитӀысхьэхи, раӀуагъ: – Шъыпкъэу о Тхьэм ури Къу+.

Исус Геннисарет хэкум сымаджэхэр зэрэщигъэхъужьыгъэхэр

(Марк 6:53-56)

34Псыхъураем зызэпырэкӀыхэм, Геннисарет хэкум нэсыгъэх+. 35А чӀыпӀэм ис цӀыфхэм Исус къызашӀэжьым, а хэкум зэрэщытэу макъэ щагъэӀуи, сымаджэхэр зэкӀэ Исус къыфахьыгъэх. 36Зи мыхъуми, Исус ищыгъын цыпэ нигъэсынхэу къелъэӀугъэх, ищыгъын цыпи нэсыгъэ пстэури хъужьыгъэ.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

Тыжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэр

(Марк 7:1-23)

15^1•Джащыгъум Ерусалим къикӀыгъэ фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус дэжь къакӀохи, къеупчӀыгъэх:

2– О уигъогу рыкӀохэрэр тятэжъхэм къытфагъэнэгъэ хабзэхэм сыда зыкӀатекӀыхэрэр? Сыда пӀомэ, ахэмэ аӀэхэр амытхьакӀхэу машхэх!+

3– Шъори шъуятэжъхэм яхабзэхэм шъуатетыным пае, Тхьэм иунашъо сыда шъузыкӀытекӀырэр? – ариӀожьыгъ Исус+. 4– Сыда пӀомэ, Тхьэм ыӀуагъ[*]: «Уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшӀ», «Хэти зятэ е зянэ ӀаекӀэ тегущыӀэрэр шъуукӀын фае»+. 5-6Ау шъо шъоӀо: «„Сэ тынэу шъо шъостын слъэкӀыщтыгъэр джы Тхьэм пае тын сшӀыщт“ ыӀоу, цӀыф горэм ежь ятэ е янэ риӀомэ, ащыгъум ятэ-янэхэм лъытэныгъэ афимышӀыми хъущт». Аущтэу шъушӀэзэ, шъуятэжъхэм къышъуфагъэнэгъэ хабзэхэмкӀэ Тхьэм игущыӀэхэр лъэныкъокӀэ ешъогъэзыкӀых. 7Шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! Пасэм пегъымбар Ешайа шъыпкъэр къышъуиӀолӀагъ моущтэу зеӀом[*]:+

8«Мы цӀыфхэм аӀупэхэмкӀэ сагъэлъапӀэ, ау агухэмкӀэ спэчыжьэх.

9Ахэмэ цӀыфхэр Тхьэм иӀофхэм афагъасэхэзэ, Тхьэм иунашъо ичӀыпӀэ цӀыф хабзэ зэрэрагъэуцорэм пае, сэ сызэрагъэлъапӀэрэр хьаулый»+.

10Ащ нэужым Исус цӀыф купышхомэ къяджи, ариӀуагъ:

– ШъукъэдаӀуи, зыгурыжъугъаӀу. 11ЦӀыфыр мыкъабзэ зышӀырэр ыжэ дахьэрэр арэп, ыжэ къыдэкӀырэр ары нахь+.

12Джащыгъум игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

– Фарисейхэм а къэпӀуагъэхэр зызэхахым, агу мыхъун къызэрэрагъэхьагъэр ошӀа?

13– Сыдрэ къэкӀыгъэу ся Тэу уашъом щыӀэм чӀым химыгъэтӀысхьагъэр къыхэтхъыжьыгъэ хъущт, – ариӀожьыгъ Исус+. 14– Ахэмэ ауж шъуикӀ. Мы фарисейхэр цӀыф нэшъухэм япэрыт нэшъух. Зы нэшъум адрэ нэшъур зэрищэн хъумэ, тӀури машэм ифэщт+.

15Аущтэу зеӀом, Петрэ Исус къыриӀожьыгъ:

– А гъэсэпэтхыдэу къэпӀотагъэм къикӀырэр къыдгурыгъаӀу.

16– Джыри зи къыжъугурымыӀоу ара? – къыӀожьыгъ Исус.

17– Жэм дахьэрэ пстэури ныбэм зэрихьэу, пкъым къызэрэхэкӀыжьырэр къыжъугурыӀорэба? 18Ау жэм къыдэкӀыхэрэр гу кӀоцӀым къекӀых. Ахэр ары цӀыфыр мыкъабзэ зышӀыхэрэр;+
19сыда пӀомэ, гум къикӀыхэрэр мыхэр арых: гупшысэ бзаджэхэр, цӀыф укӀыныр, зинэ шӀэныр, тыгъоныр, цӀыфхэм пцӀы ателъхьаныр, ӀаекӀэ цӀыфхэм атегущыӀэныр+. 20Ахэр ары цӀыфыр мыкъабзэ зышӀыхэрэр. Ау Ӏэ мытхьакӀыгъэхэмкӀэ шхэным цӀыфыр мыкъабзэ ышӀырэп.

Ханаан хэкум щыщ бзылъфыгъэм шӀошъхъуныгъэу иӀагъэр

(Марк 7:24-30)

21•ЕтӀанэ Исус а чӀыпӀэм икӀи, къалэхэу Тиррэ Сидонрэ яӀэгъо-благъо кӀуагъэ+. 22Джащыгъум а лъэныкъом къикӀыгъэу, Ханаан хэкум щыщэу бзылъфыгъэ горэ[*] Исус къекӀолӀагъ, куозэ:

– Тхьэматэ, Даутэ ы Къу, гукӀэгъу къысфэшӀ. Зы джынапцӀэ горэм сэ спхъу Ӏаеу ригъэзыгъ+.

23Ау Исус а бзылъфыгъэм зы гущыӀэ риӀожьыгъэп, зы пэгъокӀи ритыжьыгъэп. Игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къаӀуагъ:

– Мыр куозэ, тауж итышъ, ӀугъэкӀ.

24– Израиль цӀыфхэу мэл кӀодыгъэхэм афэдэхэр ары ныӀэп сыкъызфэкӀуагъэхэр, – къыӀожьыгъ Исус+.

25Ау бзылъфыгъэр Исус къыбгъодахьи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ къитӀысхьи, къыӀуагъ:

– О тхьэматэ, къыздэӀэпыӀ!

26– Хьалыгъур сабыйхэм аӀыпхэу хьэхэм ябгъэшхыныр тэрэзэп, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус+.

27– Шъыпкъэ, тхьэматэ, – къыӀожьыгъ бзылъфыгъэм, – ау хьэхэми ятхьэматэхэм яӀанэ къетэкъохырэ шкъойхэр ашхых.

28– О бзылъфыгъ, шӀошъхъуныгъэу уиӀэр ины, – риӀуагъ Исус. – О зэрэпшӀоигъом тетэу къыбдэрэхъу. А сыхьат дэдэм къыщегъэжьагъэу а бзылъфыгъэм ыпхъу хъужьыгъэ.

Исус цӀыфыбэхэр зэригъэхъужьыгъэр

29•Ащ нэужым Исус а чӀыпӀэм икӀи, Галилей псыхъураем рекӀокӀыгъ. Ӏуашъхьэм дэкӀуаий, ащ тетӀысхьагъ. 30ЦӀыфыбэхэм цӀыф лъащэри, Ӏащэри, нэшъури, дэгури, нэмыкӀрэ уз зиӀэхэри къыздащэхи, Исус дэжь къэкӀуагъэх. Сымаджэхэр ащ ылъакъохэм адэжь щагъэгъолъхи, Исус ахэр ыгъэхъужьыгъ. 31Бзакохэр гущыӀэхэу, Ӏащэхэр псаухэу, лъащэхэр тэрэзэу зекӀохэу, нэшъухэр къэплъэжьыгъэхэу цӀыфхэм залъэгъум, агъэшӀагъощтыгъ, Израиль и Тхьэ щытхъу фашӀыщтыгъ.

Исус нэбгырэ миниплӀ зэригъэшхагъэр

(Марк 8:1-10)

32Исус игъогу рыкӀохэрэм къяджи, ариӀуагъ:

– Мы цӀыфхэм сыгу ягъу, сыда пӀомэ, мэфищ хъугъэу сигъусэх, ашхыни яӀэп. МэлакӀэ лӀэхэу стӀупщыжьынхэкӀэ сыфаеп. Гъогум щызэхэфэнхэкӀи мэхъу+.

33– Мыщ фэдиз цӀыф купышхом афикъун хьалыгъу шъоф нэкӀым тыдэ къитхын тлъэкӀына? – къыраӀуагъ игъогу рыкӀохэрэм Исус+.

34– Хьалыгъу тхьапша шъуиӀэр? – яупчӀыгъ Исус ахэмэ.

– Хьалыгъуиблырэ пцэжъые тӀэкӀурэ тиӀ, – къаӀожьыгъ ахэмэ.

35Джащыгъум Исус цӀыф купышхор чӀыгум етӀысэхынэу унашъо афишӀыгъ. 36Хьалыгъуиблымрэ пцэжъыехэмрэ къыштэхи, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ. ЕтӀанэ хьалыгъухэр зэгуичыхи, игъогу рыкӀохэрэм аритыгъ. Ахэми цӀыфхэм афагощыгъ. 37ЦӀыф пстэури шхагъэ, загъэшхэкӀыгъ. Ащ нэужым хьалыгъу такъырхэу къялыжьыгъэхэр мэтиблымэ арызэу аугъоижьыгъэх. 38Шхагъэхэр, бзылъфыгъэхэмрэ сабыйхэмрэ хэмытхэу, нэбгырэ миниплӀ фэдиз хъущтыгъэх+. 39ЕтӀанэ Исус цӀыф купышхор ытӀупщыжьи, къуашъом итӀысхьи, Магадан хэкум кӀуагъэ.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

Нэшэнэ гъэшӀэгъон уашъом къафыригъэхынэу фарисейхэр Исус къызэрелъэӀугъэхэр

(Марк 8:11-13; Лука 11:29-32)

16^1•Фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ Исус дэжь къакӀохи, ежь агъэунэфыным пае, нэшэнэ гъэшӀэгъон уашъом къафыригъэхынэу къелъэӀугъэх+.

2Ау Исус ахэмэ ариӀожьыгъ:

– Пчыхьэм моущтэу шъоӀо: «Уашъор шэплъышъ, мафэр ошӀу хъущт». 3Пчэдыжьыми моущтэу шъоӀо: «Уашъом ошъуапщэр тиз, шэплъы, непэ оешхо хъущт». Уашъом итеплъэ къикӀырэр къыжъугурэӀо, ау мы лъэхъаным инэшанэхэм къарыкӀырэр къыжъугурыӀон шъулъэкӀырэп. 4Джырэ цӀыф бзаджэхэу Тхьэр зымышӀэхэрэр нэшэнэ гъэшӀэгъон фаех, ау пегъымбар Юныс инэшанэ[*] нэмыкӀ Тхьэм ахэмэ къаритыщтэп. Ар къызеӀо ужым, Исус ахэмэ ахэкӀи, ӀукӀыжьыгъ+.

Фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ ятэджэпс

(Марк 8:14-21)

5•ЕтӀанэ псыхъураем иадрабгъу зызэпырэкӀыжьхэм, игъогу рыкӀохэрэм хьалыгъу къыздахьынэу ащыгъупшэгъагъ. 6Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– Шъуфэсакъ. Фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ ятэджэпс зыщышъуухъум+.

7– Хьалыгъу тиӀэпышъ ары ащ зыкӀиӀорэр, – зэраӀозэ, игъогу рыкӀохэрэр а Ӏофым тегущыӀагъэх.

8Исус ахэмэ аӀорэм гу лъити, къыӀуагъ:

– ШӀошъхъуныгъэ зимакӀэхэр, хьалыгъу зэрэшъуимыӀэм сыд пае шъутегущыӀэра+? 9Джыри зи къыжъугурымыӀоу ара? Шъугу къэкӀыжьырэба, хьалыгъуитфыр цӀыф минитфым зафызэгосэчым, хьалыгъу такъырхэр арызэу сыд фэдиз матэу шъуугъоижьыгъэхэр+? 10Хьалыгъуиблыри цӀыф миниплӀым зафызэгосэчым, хьалыгъу такъырхэр матэхэм арызэу сыд фэдиза шъуугъоижьыгъэхэр+? 11«Фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ ятэджэпс зыщышъуухъум» зысэӀом, хьалыгъур арэп зыфэсӀогъагъэр, ар сыдэущтэу къыжъугурымыӀора?

12Исус зыфиӀогъагъэр хьалыгъу тэджэпсыр арыгъэп, ау фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ цӀыфхэр Ӏофхэу зыфагъасэщтыгъэхэр ары нахь. Ащ зыщаухъумэн зэрэфаер Исус игъогу рыкӀохэрэм джы къагурыӀуагъ.

«Оры Христосэу Тхьэм ы Къор» Петрэ Исус зэрэриӀуагъэр

(Марк 8:27-30; Лука 9:18-21)

13•ЕтӀанэ къалэу Кайсарфилипие[*] иӀэгъо-благъо Исус къызэкӀом, игъогу рыкӀохэрэм яупчӀыгъ:

– Сэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо, хэт сыщыщэу цӀыфхэм аӀора?

14– Зы купым о уумэхъэкӀо Иуанэу аӀо, – къаӀожьыгъ ахэмэ. – НэмыкӀхэми о упегъымбар Илясэу[*] аӀо. ЕтӀанэ адрэхэми о упегъымбар Иеремиеу е пегъымбархэм уащыщ горэу аӀо+.

15– Адэ шъо, сэ хэт сыщыщэу шъуӀора? – яупчӀыгъ Исус ахэмэ.

16– Оры Христосэу щыӀэныгъэр къыздикӀырэ Тхьэм ы Къор, – къыӀожьыгъ Симон Петрэ+.

17– Гъогу мафэ утеуцуагъ о, Юныс ыкъо Симон, – къыриӀожьыгъ Исус. – Сыда пӀомэ, мыр зэхэозгъэшӀыкӀыгъэр цӀыфэп, ся Тэу уашъом щыӀэр ары нахь+. 18Сэ осэӀо, о у Петрэ[*], мыжъом уфэд, сэ сичылыс о къыптесшӀыхьащт, лӀэныгъэм ыкӀуачӀэхэри а чылысым текӀонхэ алъэкӀыщтэп+. 19Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо иӀункӀыбзэхэр остыщт; чӀылъэм сыд щыщми о фит умышӀырэр уашъоми фит щыхъущтэп; чӀылъэм сыд щыщми о фит пшӀырэри уашъоми фит щыхъущт.

20Джащыгъум ежь зэрэ Христосыр зыми рамыӀотэнэу игъогу рыкӀохэрэм Исус унэшъо пытэ афишӀыгъ+.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри Исус къызэриӀуагъэр

(Марк 8:31–9:1; Лука 9:22-27)

21•А лъэхъаным къыщегъэжьагъэу Исус игъогу рыкӀохэрэм къагуригъаӀоу ыублагъ:

– Сэ Ерусалим сыкӀон фае. Нахьыжъхэми[*], дин пэщэшхохэми, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэми къиныбэ сагъэщэчыни саукӀыни фаеу къыспыщылъ, ящэнэрэ мафэми лӀагъэхэм сыкъахэтэджыкӀыжьын фае+.

22Аущтэу къызеӀом, Петрэ Исус лъэныкъокӀэ Ӏуищи, фимыдэу фежьагъ:

– Зиусхьан, Тхьэм ар ерэмыд. Ар зыкӀи къыохъулӀэ хъущтэп.

23Исус Петрэ зыкъыфигъази, къыриӀуагъ:

– Сауж икӀ, шэйтан. Сэ сигъогукӀэ пэрыохъу укъысфэхъу, сыда пӀомэ, о уигупшысакӀэ Тхьэм игупшысакӀэп, цӀыфым игупшысакӀ нахь+.

24Джащыгъум Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Зыгорэ сауж къырыкӀонэу фаемэ, ежь зыфэе Ӏофхэр къерэгъанэхи, лӀэныгъэм икъащ къерэшти, сауж къырэрэкӀу;+
25сыда пӀомэ, хэти зыпсэ мыкӀодэу къэзгъэнэжьынэу фаем ыпсэ шӀокӀодыщт, ау хэти сэщ пае зыпсэ зышӀокӀодрэм ыпсэ мыкӀодэу къыгъэнэжьыщт+. 26Дунаир зэкӀэ цӀыфым ие хъоу, ежь кӀодмэ, а цӀыфым ишӀуагъэу къекӀыщтыр сыда? Хьауми цӀыфым ыпсэ пае уасэу сыда ытышъущтыр+? 27Сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо имэлэӀичхэр игъусэхэу ежь я Тэ ищытхъушхо фэдэ щытхъушхо иӀэу къэкӀожьыщт. Ащыгъум хэти ышӀагъэм фэшъуашэр ригъэгъотыжьыщт+. 28Шъыпкъэр шъосэӀо, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо и Тетыгъошхо иӀэу къакӀоу алъэгъуфэ, мыщ дэжьым щыт цӀыфхэм ащыщхэу заулэм лӀэныгъэр алъэгъущтэп+.

ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Исус итеплъэ зэрэзэрихъокӀыгъэр

(Марк 9:2-13; Лука 9:28-36)

17^1•Мэфих зытешӀэм, Исус Петри, Якъуби, ащ ыш Иуани зэригъэгъусэхи, Ӏошъхьэ лъагэм язакъоу дищэягъэх+. 2Джащыгъум ахэмэ апашъхьэ Исус итеплъэ щызэрихъокӀыгъ. Ынэгу тыгъэм фэдэу къэлыдыгъ, ищыгъынхэри осым фэдэу фыжьыбзэ хъугъэх+. 3Зэплъэхэм, пегъымбархэу Мусэрэ Илясрэ Исус къыдэгущыӀэхэу игъогу рыкӀорэ нэбгырищым къафэлъэгъуагъэх.

4– Зиусхьан, мыщ дэжьым тызэрэщыӀэр дэгъу, – риӀуагъ Петрэ Исус. – Уфаемэ, чэлищ мыщ дэжьым щызгъэӀэн, ощ пае зы, Мусэ паий зы, Иляс паий зы.

5Петрэ къэгущыӀэзэ, ошӀэ-дэмышӀэу ошъопщэ нэфынэ къакӀуи, ахэмэ къашъхьэщыхьагъ. Ошъуапщэм макъэ горэ къыхэӀукӀыгъ:

– Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр.[*] Ащ ыӀорэм шъуедэӀу+.

6Ар зызэхахым, Исус игъогу рыкӀохэрэр лъэшэу щтагъэхэу чӀыгум бгъэгукӀэ зырадзэхыгъ. 7Ау Исус ахэмэ абгъодахьи, ӀапэкӀэ анэси, къыӀуагъ:

– Шъумыщын, шъукъэтэдж.

8Къыздэплъыехэм, Исус нэмыкӀ зи алъэгъужьыгъэп.

9Ахэр Ӏуашъхьэм къехыжьхэзэ, Исус унашъо афишӀыгъ:

– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыфэ, шъулъэгъугъэр зыми ешъумыӀотэжь+.

10Игъогу рыкӀорэ нэбгырищыр Исус къеупчӀыгъ:

– Адэ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ыпэ рапшӀэу пегъымбар Иляс къэкӀон фаеу[*] сыда зыкӀаӀорэр?

11– Шъыпкъэ, Иляс къэкӀонышъ, Ӏоф пстэури тэрэзэу зэтыригъэуцожьын фае, – ариӀожьыгъ Исус. 12– Ау сэ шъосэӀо, Иляс къэкӀогъах, ари къашӀэжьыгъэп, ау Ӏоф бзэджагъэу ащ рашӀэнхэу зыфэягъэхэр рашӀагъэх. Ащ фэдэу ахэмэ ЦӀыф Лъэпкъым ы Къуи къин рагъэщэчыщт.

13Джащыгъум Исус зыфиӀорэр умэхъэкӀо Иуан арэу Исус игъогу рыкӀохэрэм къагурыӀуагъ+.

Исус джынапцӀэ зыхэс кӀалэ горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 9:14-29; Лука 9:37-43)

14•Ащ нэужым Исусрэ игъусищымрэ цӀыф купышхом дэжь къызагъэзэжьым, лӀы горэ Исус къыбгъодахьи, ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ къитӀысхьи, 15къыӀуагъ:

– Тхьэматэ, скъо гукӀэгъу къыфэшӀ, сыда пӀомэ, мэзакӀэр къызихьэкӀэ, лъэшэу къин ещэчы. Бэрэ машӀом е псым хэфэ. 16О уигъогу рыкӀохэрэм адэжь сщагъэ, ары шъхьакӀэ, ахэмэ агъэхъужьын алъэкӀыгъэп.

17– Е-о-ой, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэу, джырэ цӀыф къуанчэхэр, – къыриӀожьыгъ Исус. – Сыд фэдизрэ сышъухэтын фая? Сыд фэдизрэ шъусщыӀэн фая? А кӀалэр къысфашъущ.

18Къызыфащэм, Исус джынапцӀэм егыигъ, джынапцӀэри кӀалэм хэкӀыжьыгъ. А сыхьатым щегъэжьагъэу кӀалэр хъужьыгъэ+.

19ЕтӀанэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ язакъоу къызэнэжьхэм, ахэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

– А джынапцӀэр тэ хэтфын зыкӀэтымылъэкӀыгъэр сыда?

20– Шъо шъуишӀошъхъуныгъэ макӀэшъ ары, – ариӀожьыгъ Исус. – Шъыпкъэр шъосэӀо, андэгурацэм[*] фэдизэу шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэмэ, мы Ӏуашъхьэм, «ӀукӀи модэ кӀо!» зешъуӀокӀэ, ар ӀукӀынышъ, кӀощт. Ащыгъум шъо къыжъудэмыхъун Ӏоф зи къэнэжьыщтэп+.

21– Мыщ фэдэ джынапцӀэр тхьэлъэӀумрэ нэкӀымрэ афэшъхьафкӀэ цӀыфым хэпфышъущтэп, – къыпигъэхъожьыгъ Исус.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри ятӀонэрэу Исус къызэриӀуагъэр

(Марк 9:30-32; Лука 9:43-45)

22•Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ Галилей хэкум зыщызэрэугъоижьхэм, Исус ариӀуагъ:

– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо цӀыфхэм аубытынышъ, 23ахэмэ аукӀыщт, ящэнэрэ мафэми лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыщт. Исус ар зареӀом, агу лъэшэу къеуагъ+.

Исусрэ Петрэрэ Тхьэм иунэшхо пае хьакъулахь ахъщэр зэратыгъэр

24Капернаум къызэкӀохэм, Тхьэм иунэшхо пае хьакъулахь ахъщэу дидрахм зыцӀэр[*] хэзыхыхэрэр Петрэ дэжь къакӀохи, къаӀуагъ:

– Тхьэм и унэшхо пае хьакъулахь ахъщэу дидрахмэр шъуидин гъэсакӀом ета+?

25– Ары, еты, – къыӀожьыгъ Петрэ. ЕтӀанэ Петрэ унэм зехьэм, зи къыӀонэу игъо имыфэзэ, Исус ащ къыдэгущыӀагъ:

– О сыдэу ухаплъэра, Симон? Дунаим тет пачъыхьэмэ хьакъулахьэу хьапщыпхэм атыралъхьэрэмрэ хьакъулахьэу цӀыфмэ атыралъхьэрэмрэ хэта къызыӀахырэр? Ежьхэм акъохэр ара, хьауми нэмыкӀ цӀыфхэр ара?

26– НэмыкӀ цӀыфхэр ары, – къыӀожьыгъ Петрэ.

– ЗэрэхъурэмкӀэ, ежьхэм акъохэм хьакъулахь атыралъхьэрэп, арыба? – риӀожьыгъ Исус Петрэ. 27– Ау мы цӀыфхэм агу къетымыгъэоным пае, псыхъураем кӀуи, уипцэкъэнтф хадзи, апэрэ пцэжъыеу къыхэбдзырэр къашти, ыжэ зэтехи, тыжьын ахъщэ дэбгъотэщт. Ар шти, хьакъулахьэу сэщ паий ощ паий ят+.

ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм ащыщэу хэта анахь ин дэдэр?

(Марк 9:33-37; Лука 9:46-48)

18^1•А мафэхэм игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм ащыщэу хэта анахь ин дэдэр?

2Исус сабый горэм къеджи, азыфагу дигъэуцуи, 3къыӀуагъ:

– Шъыпкъэр шъосэӀо, шъугухэм арылъыр зэшъухъокӀэу, сабыйхэм шъуафэдэ шъумыхъумэ, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ шъучӀэхьащтэп+. 4Арышъ, мы сабыим фэдэу хэти зышъхьэ зыгъэцӀыкӀужьырэр ары Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм анахь ин дэдэр. 5Хэти мыщ фэдэ сабыир сцӀэкӀэ къезгъэблагъэрэм сэ сыригъэблэгъагъэу мэхъу+.

ЦӀыфхэм псэкӀод ашӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏофхэр

(Марк 9:42-48; Лука 17:1-2)

6– Ау мы цӀыкӀухэм ащыщэу сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм псэкӀод ышӀэнэу хэти дэзыхьыхыгъэм мыжъошъхьал рашӀэу, хы куупӀэм хадзэу рагъэтхьэлагъэмэ, ежьыркӀэ нахьышӀущтыгъ. 7ЦӀыфхэм псэкӀод ашӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏофхэм апаекӀэ дунаир гъогу мыгъо теуцуагъ. Шъыпкъэ, ащ фэдэ Ӏофхэр къэхъунхэ фае, ау цӀыфэу къызыпкъырыкӀырэр гъогу мыгъо теуцуагъ+. 8О пӀэ е о плъакъо псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, пыупкӀыжьи, чӀэдз. ПӀитӀури е плъэкъуитӀури уиӀэхэу мыухыжьын машӀом упадзэным нахьи, уӀащэу е улъащэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ бгъотыныр оркӀэ нахьышӀу+. 9Ащ фэдэуи, о унэ псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, къитхъыжьи, чӀэдз. УнитӀу псаоу джэхьнэмым имашӀо упадзэным нахьи, зы нэ нахь уимыӀэми, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ бгъотыныр оркӀэ нахьышӀу+.

10•– Шъуфэсакъ, мы цӀыкӀухэм ащыщэу зыгори зэшъумыпэсэу шъущымыт; сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, мы цӀыкӀухэм ямэлэӀичхэу уашъом щыӀэхэм ся Тэу уашъом щыӀэм ынэгу щалъэгъу зэпыт. 11ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къызыфэкӀуагъэр цӀыф кӀодыгъэм лъыхъунышъ, мыкӀодэу къыгъэнэжьыныр ары.

Мэлэу кӀодыгъэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Лука 15:3-7)

12– Шъо сыдэущтэу шъухаплъэра? ЦӀыф горэм мэлишъэ иӀэу тӀон. Ахэмэ ащыщэу зыр гъуащэмэ, адрэ тӀокӀиплӀырэ пшӀыкӀубгъурэр Ӏуашъхьэмэ къатыринэнхэшъ, кӀонышъ, мэлэу гъощагъэм лъыхъущтба? 13Шъыпкъэр шъосэӀо, а мэлыр къызигъотыжькӀэ, мэл тӀокӀиплӀырэ пшӀыкӀубгъурэу ныбжьи мыгъощагъэхэм анахьи, а мэлым нэхь щыгушӀукӀыщт. 14Ащ фэдэу шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэр мы цӀыкӀухэм ащыщ гори кӀодыным фаеп+.

Пшэу псэкӀод зышӀэрэр

(Лука 17:3)

15•– О пшы оркӀэ псэкӀод ышӀэмэ, ыдэжь кӀуи, ар зэрэпсэкӀодыр шъуизакъо зыхъукӀэ, гурыгъаӀу. КъызыодэӀукӀэ, ащыгъум о пшы къыпфэнэщт+. 16Ау къызыомыдэӀукӀэ, зы нэбгырэ е нэбгыритӀу пшы дэжь зыдащ. Ащыгъум «шыхьатитӀумэ е шыхьатищымэ къаӀорэмкӀэ[*] сыдрэ гущыӀи гъэшъыпкъагъэ хъущт»+. 17Ахэмэ ядэӀунэу ымыдэмэ, чылыс зэӀукӀэм щыщхэм апашъхьэ Ӏофыр илъхь. Чылыс зэӀукӀэми едэӀунэу ымыдэмэ, хымэ лъэпкъхэм ащыщэу зыгорэм фэдэу е хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэм[*] фэдэу оркӀэ орэхъу+.

18– Шъыпкъэр шъосэӀо, чӀылъэм сыд щыщми шъо фит шъумышӀырэр уашъоми фит щыхъущтэп; чӀылъэм сыд щыщми шъо фит шъушӀырэри уашъоми фит щыхъущт.

19– Джыри шъосэӀо, чӀылъэм шъуащыщэу нэбгыритӀу шъузэгурыӀоу, сыд щыщкӀи шъуелъэӀумэ, ся Тэу уашъом щыӀэм ар къышъуфишӀэщт+. 20Сыда пӀомэ, сэ сцӀэкӀэ нэбгыритӀу е нэбгырищ зызэрэугъоихэкӀэ, сэри ахэмэ сахэт.

ГукӀэгъу зыхэмылъ унэӀутым ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

21Джащыгъум Петрэ Исус къыбгъодахьи, къеупчӀыгъ:

– Зиусхьан, сэ сшы сэркӀэ псэкӀод ышӀэмэ, тхьапшырэ фэзгъэгъун фая? Гъогогъуиблым нэса+?

22– Сэ осэӀо, гъогогъуибл къодыеп, гъогогъуиблыр тӀокӀищырэ пшӀырэкӀэ штагъэу нахь, – риӀожьыгъ Исус.

23– Арышъ, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр пачъыхьэу зиунэӀутмэ ателъ чӀыфэр зылъытэнэу фэягъэр ары. 24Ылъытэнэу зыфежьэм, талант[*] минипшӀ чӀыфэ зытелъэу зыгорэ къыфащагъ. 25Ау къыритыжьынэу амал иӀэпти, ари, ащ ишъузи, илъфыгъэхэри, иӀэр зэкӀэ ащэхэзэ, чӀыфэр ригъэпщыныжьынэу пачъыхьэм унашъо ышӀыгъ+.

26– Джащыгъум а унэӀутым лъэгонджэмышъхьэкӀэ пачъыхьэм ыпашъхьэ зыщыридзыхи, риӀуагъ: «Семыгъэз. ЗэкӀэ остыжьыщт». 27Пачъыхьэм ыгу унэӀутым егъуи, чӀыфэр фигъэгъуи, ытӀупщыжьыгъ.

28– А унэӀутыр зыӀокӀыжьым, адрэ унэӀутмэ ащыщэу идинаришъэ чӀыфэ зытелъым ӀукӀи, «Сэ сичӀыфэу птелъыр къысэтыжь» ыӀуи, ытхьалэу ыублагъ.

29– Джащыгъум адрэ унэӀутым ащ ыпашъхьэ зыщыридзыхи, елъэӀузэ, къыӀуагъ: «Семыгъэз, остыжьыщт».

30– Ау мыдрэм ымыдэу, хьапсым чӀаригъэдзагъ, чӀыфэр къыретыжьыфэ чӀэсынэу+. 31Адрэ унэӀутхэу ар зылъэгъугъэмэ лъэшэу агу къеуагъэти, тхьэматэм дэжь кӀохи, хъугъэр зэкӀэ раӀотэжьыгъ.

32– Тхьэматэм а унэӀутыр къаригъащи, риӀуагъ: «УнэӀут бзадж, укъысэлъэӀугъэти, сичӀыфэу птелъыгъэр зэкӀэ пфэзгъэгъугъ. 33Сэ о гукӀэгъу къызэрэпфэсшӀыгъэм фэдэу, ори адрэ унэӀутым гукӀэгъу фэпшӀын фэягъэба?» 34Тхьэматэр лъэшэу къэгубжыгъ, ичӀыфэу телъыри зэкӀэ къыретыжьыфэ аӀыгъынэу а унэӀутыр хьапс ухъумакӀохэм аритыгъ.

35– Шъуащыщэу хэти ыгукӀэ ыш фэзымыгъэгъурэм ся Тэу уашъом щыӀэр ащ фэдэу къыдэзекӀощт, – къыпигъэхъожьыгъ Исус етӀанэ+.

ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Шъхьэгъусэр тӀупщыжьыным ехьылӀагъ

(Марк 10:1-12)

19^1•Исус а гущыӀэхэр къызеӀохэм ыуж, Галилей хэкум икӀи, Иудей хэкоу Иордан псыхъом иадрабгъу щыӀэм кӀуагъэ. 2ЦӀыф купышхохэри ыуж итхэу кӀуагъэх, ахэмэ ахэт сымаджэхэри а чӀыпӀэм щигъэхъужьыгъ.

3Джащыгъум фарисей заулэ Исус къыбгъодахьи, хагъэукъоным пае къеупчӀыгъэх:

– Сыд фэдэ шъхьаусыгъом къыхэкӀыкӀэ лӀым ишъуз ытӀупщыжьыныр хабзэкӀэ хъущта?

4– ЩыӀэр зэкӀэ къэзгъэхъугъэ Тхьэм ублапӀэм дэжь «хъулъфыгъэрэ бзылъфыгъэрэ къыгъэхъугъ» ыӀоу, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэм[*] шъуяджагъэба? – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус+. 5– «Ащ къыхэкӀыкӀэ хъулъфыгъэр ятэ-янэхэм ахэкӀынышъ, ишъуз гъусэ фэхъунышъ, итӀур зыпкъ хъущтых» ыӀоу, Тхьэм зэриӀуагъэм[*] шъуеджагъэба+? 6Аущтэу ахэр зыпкъых нахь, пкъитӀу хъужьхэрэп. Арышъ, а тӀоу Тхьэм гъусэ зэфишӀыгъэхэр цӀыфым зэгуигъэкӀыжь хъущтэп+.

7– Адэ, «лӀы горэм зэритӀупщыжьырэ тхылъ ишъуз ритымэ, шъузыр ытӀупщыжь хъущт» ыӀуи, пегъымбар Мусэ сыд пае унашъо къышӀыгъа?[*] – къыраӀуагъ фарисейхэм Исус+.

8– Шъуигуркъагъэ пае шъуишъузхэр шъутӀупщыжьынхэу пегъымбар Мусэ фит шъуишӀыгъ, – ариӀожьыгъ Исус. – Ау ублапӀэм дэжь ащ фэдагъэп. 9Ау сэ шъосэӀо, ишъуз зинэ ымышӀагъэу хэтми зытӀупщыжьэу, нэмыкӀ бзылъфыгъэ къэзыщэжьырэм зинэ ышӀагъэу мэхъу. Ащ фэдэу хэтми лӀы горэм ытӀупщыжьыгъэ шъуз къэзыщэжьырэм зинэ ышӀагъэу мэхъу+.

10– ЛӀымрэ шъузымрэ зэрэзэфыщытыр арымэ, ащыгъум къэмыщэныр нахьышӀу, – къыраӀуагъ игъогу рыкӀохэрэм Исус.

11– Сэ къэсӀуагъэр хэти ыштэн ылъэкӀыщтэп, – ариӀожьыгъ Исус. – Ар зыштэн зылъэкӀхэрэр Тхьэм лъэкӀ къызэритыгъэхэр ары ныӀэп;+
12сыда пӀомэ, цӀыфхэм ащыщхэу зы куп янэмэ къызэралъфэу къащэни дэкӀони амылъэкӀынэу къэхъухэшъ, къащэни дэкӀони алъэкӀырэп. НэмыкӀхэри къащэн амылъэкӀынэу цӀыфхэм ашӀыгъэх. ЕтӀанэ нэмыкӀхэми Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтынхэм пае, ежьхэм къащэни дэкӀони адэрэп. Ар зыштэн зылъэкӀырэм ерэшт.

Исусрэ сабыйхэмрэ

(Марк 10:13-16; Лука 18:15-17)

13•Джащыгъум цӀыфхэм сабыйхэр Исус къыфащагъэх, Тхьэм ынэшӀу къащифэным пае, Исус ыӀэхэр атырилъхьэнхэуи Тхьэм афелъэӀунэуи. Ау Исус игъогу рыкӀохэрэм ахэмэ афадагъэп. 14КъыӀуагъ Исус:

– Сабыйхэр садэжь къэрэкӀох, пэрыохъу шъуафэмыхъу, сыда пӀомэ, ащ фэдэхэр Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтых+.

15ЕтӀанэ Исус ыӀэхэр ахэмэ атрилъхьагъ. Ащ нэужым а чӀыпӀэм икӀыжьыгъ.

КӀэлэ баир

(Марк 10:17-31; Лука 18:18-30)

16•ЛӀы горэ Исус къыбгъодахьи, къыӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ згъотыным пае, сыд дэгъоу сшӀэщтыр+?

17– ДэгъумкӀэ сыд пае укъысэупчӀыра? – риӀожьыгъ Исус а лӀым. – Тхьэм нэмыкӀ дэгъу зи щыӀэп. МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ бгъотынэу уфаемэ, Тхьэм иунашъохэр гъэцакӀэх+.

18– Сыд унашъоха?[*] – къеупчӀыжьыгъ адрэр Исус.

– «ЦӀыф умыукӀы, зинэ умышӀэ, умытыгъу, нэмыкӀ цӀыфхэм пцӀы атемылъхь, 19уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшӀ, о пшъхьэ шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу», – къыӀожьыгъ Исус+.

20– СикӀэлэгъу къыщегъэжьагъэу ахэр зэкӀэ сэгъэцакӀэх, – къыриӀожьыгъ кӀалэм Исус. – Сыда джыри сищыкӀагъэр+?

21– Зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэ ухъунэу уфаемэ, кӀуи, уимылъку щэжьи, ахъщэр тхьамыкӀэхэм ят, – риӀожьыгъ Исус. – Джащыгъум уашъом мылъкушхо щыуиӀэ хъущт. ЕтӀанэ къакӀуи, сауж къырыкӀу+.

22КӀалэм ар зызэхехым, ыгу къеоу ӀукӀыжьыгъ, сыда пӀомэ, мылъкушхо иӀагъэти ары.

23– Шъыпкъэр шъосэӀо, Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьаныр баимкӀэ къин, – ариӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм+. 24– Джыри шъосэӀо, баир Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьаным нахьи, махъшэр мэстанэм икӀыныр нахь ӀэшӀэх.

25Исус къыӀуагъэр игъогу рыкӀохэрэм зызэхахым, ар лъэшэу агъэшӀагъоу къеупчӀыгъэх:

– Ащыгъум, ежь зимыгъэкӀодэу, хэта зыкъэзгъэнэжьын зылъэкӀыщтыр?

26Исус ахэмэ яплъи, ариӀуагъ:

– ЦӀыфхэм ежьхэм замыгъэкӀодэу, зыкъагъэнэжьын алъэкӀырэп, ау Тхьэм ымылъэкӀын Ӏоф зи щыӀэп+.

27– Моу къэдаӀолъ, тэ тиӀэгъэ пстэури къэдгъани, о уауж тыкъихьагъ, – къыриӀуагъ Петрэ Исус. – Сыда ащыгъум ӀахьышӀоу тэ къэдгъотыщтыр+?

28– Шъыпкъэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус, – адрэ дунаим ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо щытхъушхо иӀэу итӀысыпӀэ лъапӀэ зытетӀысхьэкӀэ, шъо сауж къырыкӀуагъэхэр тӀысыпӀэ лъэпӀэ пшӀыкӀутӀумэ шъуатетӀысхьанышъ, мысэхэмрэ хыехэмрэ зэхэжъудзыхэзэ, Израиль илӀэкъо пшӀыкӀутӀумэ хьыкум атешъушӀыхьащт+. 29Хэт щыщми е зиунэхэр, е зышхэр, е зышыпхъухэр, е зятэ, е зянэ, е зилъфыгъэхэр, е чӀыгухэр сэщ пае къэзгъэнагъэм фэдишъэу къыгъотыщт, мыкӀодыжьын щыӀэныгъи ӀахьышӀоу къылъысыщт+. 30Ау апэ итхэм ащыщхэу бэхэр ауж къинэщтых, ауж итхэри апэ хъущтых+.

ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ

СэнэшъхьэшӀхэм яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

20^1– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр мары. Сэнэшъхьэ хатэ зиӀэ горэ пчэдыжьым жьэу лэжьакӀохэр сэнэшъхьэ хатэм щигъэлэжьэнхэм пае ахэмэ алъыхъунэу дэкӀыгъ. 2ЛэжьакӀохэр къызегъотхэм, адэгущыӀи, мафэм динар зырыз аритынэу зэгурыӀохи, Ӏоф ашӀэнэу исэнэшъхьэ хатэ ыгъэкӀуагъэх.

3– Пчэдыжьым сыхьатыр бгъум[*] сэнэшъхьэ хатэр зыер дэкӀи, ахэмэ анэмыкӀхэу Ӏоф зимыӀэ лӀыхэр бэдзэрым дэжь Ӏутхэу ылъэгъугъэх. 4Ахэмэ моущтэу ариӀуагъ: «Шъори сисэнэшъхьэ хатэ шъукӀу, къышъутефэрэр шъостын». Ахэри кӀуагъэх.

5– Щэджагъом дэжьи[*], сыхьатыр щым дэжьи[*], сэнэшъхьэ хатэр зыер джыри дэкӀи, ыпэрэм фэдэуи ышӀыгъ. 6ЫкӀэм ыкӀэжьым сыхьатыр тфым дэжьи[*] дэкӀи, нэмыкӀхэри щытхэу зегъотхэм, ариӀуагъ: «Мэфэ реным зи шъумышӀэу, мыщ дэжьым сыда шъузкӀыщытыр?»

7– Адрэмэ къыраӀожьыгъ: «Ӏоф тэзгъэшӀэн дгъотыгъэп».

– Аущтэу къызаӀом, сэнэшъхьэ хатэр зыем ариӀожьыгъ: «Шъори шъукӀуи, сисэнэшъхьэ хатэ шъущылажь. Къышъутефэрэр къышъостын».

8– Пчыхьэ къызэхъум, сэнэшъхьэ хатэр зыем лэжьакӀохэм япащэ риӀуагъ: «ЛэжьакӀохэм къяджи, ауж къэкӀуагъэхэмкӀэ къэубли, апэрэхэм анэсэу мэфапкӀэр ят»+.

9– Сыхьатыр тфым Ӏофыр зыублагъэхэр къызэкӀохэм, лэжьакӀомэ япащэ динар зырыз аритыгъ. 10ЕтӀанэ Ӏофыр апэу зыублагъэхэр къызэкӀохэм, нахьыбэ аритынэу гугъагъэх, ау ахэми динар зырыз аритыгъ. 11Ахъщэр заштэм, сэнэшъхьэ хатэр зыем етхьаусхылӀагъэх. 12«Тэ мэфэ реным фэбэ Ӏаем тыхэтэу, къин тщэчызэ Ӏоф тшӀагъэ пэтми, мы лӀыхэу ауж къэкӀуагъэхэу, зы сыхьат нахь Ӏоф зымышӀагъэмэ тафэбгъэдагъ».

13– Ау сэнэшъхьэ хатэр зыем ахэмэ ащыщэу зыгорэм риӀуагъ: «Синыбджэгъу. Мыхъун зи къыуасшӀэрэп. Зы динарба тызэрэзэгурыӀуагъэр? 14УимэфапкӀэ шти, кӀожь. Мы лӀэу ауж къэкӀуагъэми о остыгъэм фэдиз естынэу сыфай. 15Сэ сызыфаер сиахъщэ есшӀэн сыфитба? Хьауми о ошъугъуа, сэ сыгу шӀугъэ зэрилъым пае?»

16– Джаущтэу ауж итхэр апэ хъущтых, апэ итхэри ауж къинэщтых; сыда пӀомэ, къеблэгъагъэр бэ, ау хэхыгъэхэр макӀэх, – къыпигъэхъожьыгъ Исус етӀанэ+.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри ящэнэрэу Исус къызэриӀуагъэр

(Марк 10:32-34; Лука 18:31-34)

17•ЕтӀанэ Исус ЕрусалимкӀэ дэкӀуаеу, гъогум зытетым, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур лъэныкъокӀэ Ӏуищыхи, ариӀуагъ:

18– Мары тэ джы ЕрусалимкӀэ тыдэкӀуае. Ащ ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ щаӀэкӀэхьащт. Ахэмэ ежь укӀ къытыралъхьащт, 19къыкӀэнэкӀэнхэуи, къамыщкӀэ къеонхэуи, къащым тыраӀулӀэнэуи хымэ лъэпкъхэм[*] аӀэкӀалъхьащт; ящэнэрэ мафэми ежь лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыщт+.

Зебедей ыкъохэм янэ Исус зыкӀелъэӀугъэ Ӏофыр

(Марк 10:35-45)

20•Джащыгъум Зебедей ыкъохэм[*] янэ, ыкъохэри игъусэхэу, Исус къыбгъодахьи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ итӀысхьи, зыгорэкӀэ къелъэӀунэу зыфигъэзагъ+.

21– Сыда узыфаер? – къыриӀуагъ Исус бзылъфыгъэм.

– О уитетыгъошхо къызысыкӀэ, мы скъуитӀу зыр уиджабгъукӀэ адрэр уисэмэгубгъукӀэ къэтӀысынхэу фит шӀы, – къыриӀожьыгъ бзылъфыгъэм+.

22– Шъо шъузыкӀэлъэӀурэр шъушӀэрэп, – къыӀожьыгъ Исус. – Къиным ишъуалъэ итэу сэ сызэшъощтым шъо шъуешъон шъулъэкӀыщта, хьауми цӀыфхэм Ӏаеу сызэраумэхъыщт шӀыкӀэм фэдэу, зяжъугъэумэхъын шъулъэкӀыщта?

– ТлъэкӀыщт, – къыраӀожьыгъ ахэмэ+.

23– Сэ сызэшъощт къиным ишъуалъэ итым шъори шъуешъощт, – ариӀуагъ Исус. – ЦӀыфхэм сэ Ӏаеу сызэраумэхъыщт шӀыкӀэм фэдэу, шъори шъуаумэхъыщт. Ау сэ сиджабгъукӀи сисэмэгубгъукӀи шъукъэтӀысынэу фит шъусшӀын слъэкӀыщтэп. А тӀысыпӀэхэр ся Тэ зыфигъэхьазырыгъэ цӀыфхэм яй.

24Адрэ нэбгырипшӀэу Исус игъогу рыкӀохэрэм ар зызэхахым, зэшитӀумэ афэгубжыгъэх. 25Ау Исус игъогу рыкӀохэрэм къяджагъ.

– Шъо шъошӀэ, – ариӀуагъ Исус, – мы дунаим тет пщыхэр цӀыфхэм апшъэ зэрэдэсхэрэр, тхьэматэхэу цӀыфхэм тетыгъо зэрафыряӀэрэри шъошӀэ. 26Ау шъо шъузэрэзэфыщытын фаер арэп. Шъуащыщэу ин хъу зышӀоигъор Ӏофтабгэ къышъуфэхъун фае+. 27Шъуащыщэу апэ итыныр зышӀоигъори пщылӀ къышъуфэхъун фае. 28Ащ фэдэу ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо цӀыфхэм яшӀуагъэ ежь зэригъэкӀыжьыныр арэп къызфэкӀуагъэр, ежь ишӀуагъэ цӀыфхэм аригъэкӀыныр, цӀыфыбэхэми апае ыпсэ шъхьэщэфыжьэу ытыныр ары нахь+.

Исус лӀы нэшъуитӀур зэригъэхъужьыгъэр

(Марк 10:46-52; Лука 18:35-42)

29•Ащ нэуж Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къалэу Ерихон[*] къыдэкӀыжьхэ зэхъум, цӀыф купышхо ауж итхэу кӀощтыгъэх+. 30А чӀыпӀэм лӀы нэшъуитӀу гъогу напцэм Ӏусыгъ. Ахэмэ Исус зэрэблэкӀырэр зызэхахым, мэкъэшхокӀэ къаджэхэу къаублагъ:

– Тхьэматэу Даутэ ы Къу, гукӀэгъу къытфэшӀ!+

31Ау цӀыф купышхом хэтхэм амыдэу, «Щыжъугъэт!» араӀуагъ, ауми лӀы нэшъуитӀур джыри нахь мэкъэшхокӀэ къэджагъ:

– Тхьэматэу Даутэ ы Къу, гукӀэгъу къытфэшӀ!

32Исус къызэтеуцуи, къяджи, ариӀуагъ:

– Сыда шъуфэсшӀэнэу шъузыфаер?

33– Тхьэматэ, тынэхэр къэгъэплъэжь, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

34Исус ыгу ахэмэ ягъуи, анэхэм атеӀэбагъ. Ардэдэми ахэмэ анэхэр къэплъэжьыгъэх, Исуси ыуж ихьагъэх+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ

Щытхъушхо иӀэу Исус Ерусалим зэрэдэхьагъэр

(Марк 11:1-11; Лука 19:28-38; Иуан 12:12-19)

21^1•Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ Ерусалим игъунэгъу хъугъэх. Елеон зыцӀэ Ӏуашъхьэм[*] Ӏус къуаджэу Бет-Фагие зынэсхэм, Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу апэ ыгъэкӀуагъ,+
2моущтэу ариӀозэ:

– ШъупэчӀынэтӀэ къуаджэм шъудахь. Шъузэрэдахьэу щыдыбз горэ, ищыд къунан игъусэу, епхыгъэу шъуапэ къифэщт. Ахэр къэшъутӀатэхи, къысфашъущэх. 3Зыгорэм зыгорэ къышъуиӀомэ, «Зиусхьэныр мыхэм афай» ешъуӀуи, занкӀэу къэшъущэнхэу фит шъуишӀыщт.

4Аущтэу зыфэхъугъэр пегъымбарым мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары:+

5«Къалэу Цион[*] пхъум фэдэм ешъуӀу: Еплъ, гушъэбагъэ иӀэу, щыдым тесэу, уипачъыхьэ къыпфэкӀо; ар зытесыр щыдыбзым икъунан ары».

6Игъогу рыкӀохэрэр кӀохи, Исус зэрариӀуагъэм тетэу ашӀыгъ. 7Щыдыбзымрэ щыд къунанымрэ къащэхи, ящыгъынхэр атыралъхьагъэх, щыгъынхэми акӀыӀу Исус тетӀысхьагъ. 8ЦӀыф купышхомэ ящыгъынхэр гъогум тыраубгъощтыгъэ, нэмыкӀхэми къутамэхэр чъыгымэ къапаупкӀыхэти, гъогум тыралъхьэщтыгъэх+. 9ЦӀыф купышхохэу Исус ыпэ итхэу кӀощтыгъэхэми, ыуж итхэу кӀощтыгъэхэми мэкъэшхокӀэ аӀощтыгъ[*]:

– Хьусаннэ,[*] Даутэ ы Къо дэжь! Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэм щытхъушхор ий! Хьусаннэ! Анахь Лъагэм щытхъушхор ий!+

10ЕтӀанэ Исус Ерусалим зыдахьэм, зэрэкъалэу къэбырсырыгъ, цӀыфми къаӀощтыгъ:

– Мыр хэта?

11– Ар Исус ары, Галилей хэкум щыщ Назарет къалэм къикӀыгъэ пегъымбарыр ары, – къаӀощтыгъэ цӀыф купышхохэм+.

Исус щэн-щэфакӀохэр Тхьэм иунэшхо къызэрэчӀифыгъэхэр

(Марк 11:15-19; Лука 19:45-48; Иуан 2:13-22)

12•Ащ нэужым Исус Тхьэм иунэшхо чӀахьи, щэн-щэфакӀохэу чӀэтхэр[*] зэкӀэ къычӀифыхэу ыублагъ. Ахъщэ зыхъожьхэрэм[*] яӀанэхэмрэ тхьаркъо зыщэхэрэм япхъэнтӀэкӀухэмрэ зэпыригъэзагъ+. 13Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], «Сэ сиунэ тхьэлъэӀупӀэщт», ау шъо «хъункӀэкӀо гъэбылъыпӀэм»[*] фэдэ шъошӀы.

14Исус Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, нэшъухэмрэ лъащэхэмрэ ыдэжь къакӀохи, ащ дэжьым ахэр щигъэхъужьыгъ. 15Ау дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ[*] Исус ышӀэгъэ Ӏоф гъэшӀэгъонхэр залъэгъум, сабыйхэр Тхьэм иунэшхо чӀэтхэу, «Хьусаннэ Даутэ ы Къо дэжь!» аӀоу, къэзэрэджагъэхэри зызэхахым, амыдэу,+
16Исус къыраӀуагъ:

– Ахэмэ къаӀохэрэр зэхэоха?

– Зэхэсэхы, – ариӀожьыгъ Исус, – ау ныбжьи шъуеджагъэба Даутэ мыщ фэдэу Тхьэм зэрэриӀуагъэм[*]: «Сабыйхэмрэ сабый быдзашъохэмрэ аӀупэхэмкӀэ щытхъу къызфябгъэшӀыгъ»+.

17ЕтӀанэ Исус ахэмэ ахэкӀи, къалэм дэкӀи, къуаджэу Бет-Ание[*] кӀуи, ащ чэщыр щырихыгъ+.

Исус ынджыр чъыгым зэребгыгъэр

(Марк 11:12-14, 20-24)

18•Нэф къызэшъым, Ерусалим къэкӀожьзэ, Исус къэмэлэкӀагъ+. 19Гъогум Ӏутэу ынджыр чъыг зелъэгъум, ащ къыӀухьагъ, ау тхьапэ нэмыкӀ зи пигъотагъэпти, моущтэу чъыгым риӀуагъ:

– ЕгъашӀэм о зи къыппымыкӀэжьынэу охъу! Ар къызэриӀоу, ынджыр чъыгыр гъугъэ+. 20Ар залъэгъум, игъогу рыкӀохэрэм агъэшӀагъоу аӀуагъ:

– Сыдэущтэу ынджыр чъыгыр ащ фэдэу псынкӀэу гъугъа?

21– Шъыпкъэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус ахэмэ, – шъугу щэч къишъумыгъахьэу, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэмэ, ынджыр чъыгым къехъулӀагъэм имызакъоу шъушӀэн шъулъэкӀыщт, мы Ӏуашъхьэми, «ЗыкъэӀэти, хым зыхадз» зешъуӀокӀэ, аущтэу хъущт+. 22ШӀошъхъуныгъэ шъуиӀэмэ, сыд щыщкӀи шъуелъэӀумэ, Тхьэм къышъуфишӀэщт+.

Джурт тхьэматэхэр Исус итетыгъо къезытыгъэмкӀэ къызэреупчӀыгъэхэр

(Марк 11:27-33; Лука 20:1-8)

23•ЕтӀанэ Исус Тхьэм иунэшхо чӀахьи, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ. Ахэмэ аригъашӀэ зэхъум, дин пэщэшхохэмрэ цӀыфхэм янахьыжъхэмрэ къыбгъодахьэхи, къаӀуагъ:

– Мы Ӏофхэр пшӀэнхэу фитыныгъэр тыда къыздипхыгъэр? Ахэр пшӀэнхэу тетыгъор хэта о къыозытыгъэр+?

24– Сэри шъо Ӏоф горэкӀэ сышъоупчӀыщт, – ариӀожьыгъ Исус. – ПэгъокӀ къысэшъутыжьмэ, сэри шъосӀон мы Ӏофхэр сшӀэнхэу фитыныгъэр къыздисхыгъэр. 25Иуан цӀыфхэр ыумэхъынхэу хэта къэзгъэкӀуагъэр? ЦӀыфхэр ара, хьауми Тхьэр ара?

– «Тхьэр ары Иуан къэзгъэкӀуагъэр» тӀомэ, ежь къытиӀожьыщт: «Адэ, сыда Иуан къыӀуагъэхэр шъушӀошъ зыкӀэмыхъугъэр?» – аӀозэ, зэупчӀыжьыгъэх ахэр+. 26– Ау «Щыфхэр ары Иуан къэзгъэкӀуагъэхэр» тӀомэ, цӀыфхэм тащыщынэн фае, сыда пӀомэ, цӀыф пстэуми Иуан пегъымбарэу алъытэшъ ары+.

27Арыти – «ТшӀэрэп», – къыраӀожьыгъ Исус.

– Ащыгъум сэри шъосӀощтэп мы Ӏофхэр сшӀэнхэу фитыныгъэр къыздисхыгъэр, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ.

КъуитӀумэ яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

28ЕтӀанэ Исус къыӀуагъ:

– Сыдэущтэу шъо шъухаплъэра? ЛӀы горэм къуитӀу иӀагъ. А лӀыр апэрэм бгъодахьи, риӀуагъ: «СикӀал, кӀуи, непэ сисэнэшъхьэ хатэ щылажь».

29– Ау ащ пэгъокӀ къыритыжьыгъ: «Сыфаеп». Ары шъхьаем, нэужым кӀэгъожьи, кӀуагъэ.

30– ЕтӀанэ тыр адрэ кӀалэми бгъодахьи, а дэдэр риӀуагъ. Ащ къыӀожьыгъ: «СыкӀощт, тхьэматэ», – ау кӀуагъэп.

31– Хэта тӀумэ язэу я Тэ шӀоигъор зыгъэцэкӀагъэр?

– Апэрэр ары, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

– Шъыпкъэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус, – хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ бзылъфыгъэ хэтакӀохэмрэ шъо шъуапэ Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьащтых. 32Сыда пӀомэ, Иуан шъыпкъагъэм игъогу шъутыригъэхьанэу къэкӀуагъ, шъо Иуан цыхьэ фэшъушӀыгъэп, ау хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ бзылъфыгъэ хэтакӀохэмрэ Иуан ыӀуагъэр ашӀошъ хъугъэ. Шъо ахэмэ ашӀошъ зэрэхъугъэр шъулъэгъугъэ пэтми, шъукӀэгъожьыгъэп, Иуани цыхьэ фэшъушӀыгъэп+.

СэнэшъхьэшӀ бзаджэхэм яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Марк 12:1-12; Лука 20:9-19)

33•– НэмыкӀ гъэсэпэтхыдэми шъукъедэӀу. Унэ зые горэм сэнэшъхьэ хатэ ыгъэтӀысхьагъ. Мыжъо чэукӀэ къышӀыхьи, сэнэшъхьэ фызалъэ хишӀыхьи, унэ плъэпӀэ лъаги дишӀыхьагъ. ЕтӀанэ сэнэшъхьэшӀ горэхэм хатэр аӀэкӀилъхьи, хымэ хэгъэгу горэм кӀуагъэ+. 34ЕтӀанэ сэнэшъхьэ пычыжьыгъор къызэсым, исэнэшъхьэ Ӏахь къаӀахынэу сэнэшъхьэшӀхэм адэжь унэӀутхэр ыгъэкӀуагъ.

35– Ау сэнэшъхьэшӀхэм унэӀутхэр къаубытхи, зым къеуагъэх, адрэр къаукӀыгъ, ящэнэрэри мыжъохэмкӀэ къеохэзэ, къаукӀыгъ+. 36Сэнэшъхьэ хатэр зыем джыри зэ унэӀутхэр ыгъэкӀуагъ, апэу ыгъэкӀуагъэхэм анахьи нахьыбэжьэу. СэнэшъхьэшӀхэм ахэми а дэдэр къарашӀагъ. 37ЫкӀэм ыкӀэжьым сэнэшъхьэ хатэр зыем, «Сэ скъо лъытэныгъэ къыфашӀын» ыӀуи, ыкъо ахэмэ адэжь ыгъэкӀуагъ+.

38– Ау сэнэшъхьэшӀхэм сэнэшъхьэ хатэр зыем ыкъо залъэгъум, зэраӀожьыгъ: «Мыры сэнэшъхьэ хатэр къызыфэнэжьыщтыр. Ар тэжъугъэукӀи, сэнэшъхьэ хатэр къытфэнэжьыщт»+. 39Аущтэу ари къаубыти, сэнэшъхьэ хатэм къыдадзи, къаукӀыгъ+.

40– Арышъ, сэнэшъхьэ хатэр зиер къызыкӀожькӀэ, а сэнэшъхьэшӀмэ сыд аришӀэщтыр? – къыпигъэхъожьыгъ Исус.

41Зэхэзыхыгъэхэм Исус моущтэу къыраӀуагъ:

– Сэнэшъхьэ хатэр зыем а бзэджашӀэхэр Ӏаеу ыгъэкӀодынхэшъ, нэмыкӀ сэнэшъхьэшӀхэу сэнэшъхьэ пычыжьыгъор къызыскӀэ, исэнэшъхьэ Ӏахь къезытыжьыщтхэм хатэр аӀэкӀилъхьащт+.

Унэ зышӀыхэрэм зэрамыпэсэу чӀадзыжьыгъэ мыжъор

42ЕтӀанэ Исус ариӀуагъ:

– Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм[*] моущтэу зэрарытым шъуеджагъэба: «Унэ зышӀыхэрэм зэрамыпэсэу чӀадзыжьыгъэ мыжъор унэр зыӀыгъырэ лъэпсэ дэдэ хъугъэ. Мыр Зиусхьаным иӀэшӀэгъэ Ӏоф, ари тэ гъэшӀэгъонэу къытфэлъагъо»+?

43– Арышъ, шъосэӀо, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. – Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ шъучӀэхьаным ифитыныгъэ шъо шъутырихынышъ, и Тетыгъошхо фэшъуашэу шӀугъэ зыгъэцакӀэрэ нэмыкӀ лъэпкъ горэм ритыщт. 44Мы мыжъом тефэрэр зэпкъыриутыщт, ау зытефэрэр мыжъом ыщытӀэщт.

45Мы гъэсэпэтхыдэхэр дин пэщэшхохэмрэ фарисейхэмрэ зызэхахым, ежьхэм яхьылӀагъэу Исус ахэр къызэриӀотагъэр къагурыӀуагъэти, 46ар къаубытынэу пылъыгъэх, ау цӀыф купышхохэм ащыщынэщтыгъэх, сыда пӀомэ, ахэмэ Исус пегъымбаркӀэ алъытэщтыгъэти ары+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ

Нысэщэ джэгушхом ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Лука 14:15-24)

22^1•Джыри зэ Исус гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ цӀыфхэр ыгъасэщтыгъэх, ариӀозэ:+

2– Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо зыфэдэр мары. Пачъыхьэ горэм ыкъо къыригъащи, нысэщэ джэгушхо фишӀыгъ+. 3Къыригъэблэгъэнхэу зэриӀогъэгъэ цӀыфхэм пачъыхьэм иунэӀутхэр алъигъэкӀуагъэх, ау къэкӀонхэу фэягъэхэп.

4ЕтӀанэ пачъыхьэм нэмыкӀ унэӀутхэр ыгъакӀуагъэх, моущтэу ариӀуи: «Къезгъэблэгъэнхэу зэсӀогъагъэхэм яшъуӀу: Ӏанэр хьазыр, сицухэри сибылымхэу джэгушхом фэзгъэшхагъэхэри шӀуязгъэбзыгъэх, зэкӀэри хьазыр; джэгушхом шъукъеблагъ».

5– Ау унэӀутхэм къаӀуагъэм а цӀыфхэр ымыгъапэхэу зэбгырыкӀыгъэх, зыр ихьасэ кӀуагъэ, адрэри иӀоф ыуж ихьажьыгъ. 6Адрэхэм пачъыхьэм иунэӀутхэр аубытхи, лые арахызэ, къаукӀыгъэх+. 7Пачъыхьэм ар зызэхехым, губжи, идзэ ыгъакӀуи, а цӀыф укӀакӀохэр лъэпсэкӀодэу аригъэгъэкӀодхи, якъали тыраригъэгъэстыкӀыгъ+.

8– ЕтӀанэ пачъыхьэм иунэӀутхэм ариӀуагъ: «Джэгушхор ашӀынэу хьазыр, ау къезгъэблэгъэнхэу зэсӀогъэгъэ цӀыфхэр къэкӀонхэр яфэшъуашэп+. 9Арышъ, гъогу зэхэкӀыпӀэхэм шъукӀуи, хэт щыщ жъугъотми, джэгушхом къежъугъэблагъ». 10А унэӀутхэр гъогухэм атехьэхи, агъотыгъэхэр зэкӀэ, цӀыф дэгъуи цӀыф бзаджи, къырагъэблэгъагъ; аущтэу джэгур зыщашӀырэ унэм изы хъугъэ.

11– Ау етӀанэ пачъыхьэм хьакӀэхэр зэригъэлъэгъунхэу къызехьэм, нысащэм фэшъошэ щыгъын щымыгъэу лӀы горэ ылъэгъугъ. 12Зелъэгъум, а лӀым еупчӀыгъ: «Синыбджэгъу, моущтэу уфэпагъэу сыдэущтэу укъихьагъа?» Ау адрэм зиушъэфыгъ.

13– Джащыгъум пачъыхьэм иунэӀутмэ ариӀуагъ: «Ӏэхъу-лъэхъу а лӀым тешъулъхьи, шӀункӀым икуупӀэ хэшъудз. Ащ дэжьым куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ щыхъущтых»+.

14– Сыда пӀомэ, къеблэгъагъэхэр бэ, ау къыхахыгъэхэр макӀэх, – къыпигъэхъожьыгъ Исус.

Хьакъулахь ахъщэм ехьылӀагъ

(Марк 12:13-17; Лука 20:20-26)

15•Джащыгъум фарисейхэр кӀохи, Исус игущыӀэ горэм зэрэтыраубытэн шӀыкӀэмкӀэ зэупчӀыжьыгъэх+. 16Аущтэу фарисейхэм ежьхэм ягъогу рыкӀохэрэр Исус дэжь агъэкӀуагъэх, пщэу Ирод дезгъаштэхэрэр[*] ягъусэхэу. Ахэмэ къаӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, шъыпкъагъэ зиӀэ лӀэу узэрэпсэурэри, шъыпкъагъэм тетэу Тхьэм игъогу цӀыфхэм зэрябгъашӀэрэри тэшӀэ. ЦӀыфхэм аӀорэми уигъапэрэп, сыда пӀомэ, цӀыфмэ ятеплъэ уемыплъэу, цӀыф пстэури уизэфэд+. 17Арышъ, къытаӀу, сыд фэдэу ухаплъэра? Кайсарым[*] хьакъулахь ахъщэр етты хъущта, мыхъущта+?

18Ау Исус ахэмэ ябзэджагъэ гу лъитагъэти, къыӀуагъ:

– Сыд пае сыхэжъугъэукъонэу шъупылъа, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр+? 19Мо хьакъулахь ахъщэр сэжъугъэлъэгъу. Аущтэу динар ахъщэ Исус къыфахьыгъ.

20– Хэта зисурэт мыщ итыри, хэта зыцӀэ мыщ тетхагъэри? – яупчӀыгъ Исус.

21– Кайсарыр ары, – къаӀуагъ ахэмэ.

– Ащыгъум Кайсарым иер Кайсарым ешъутыжь, Тхьэм иери Тхьэм ешъутыжь, – ариӀуагъ Исус+.

22Ар зызэхахым, агъэшӀагъозэ, Исус къагъани, ахэр ӀукӀыжьыгъэх.

Саддукейхэр лӀагъэхэм къэтэджыжьыкӀэ афэхъущтым ехьылӀагъэу Исус къызэреупчӀыгъэхэр

(Марк 12:18-27; Лука 20:27-40)

23•А мэфэ дэдэм лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр зышӀошъ мыхъухэрэ саддукейхэм ащыщхэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:+

24– Дин гъэсакӀу, пегъымбар Мусэ ыӀуагъ[*]: «ЛӀы горэ лъфыгъэ имыӀэу лӀэмэ, а лӀым унагъо фишӀыным пае, ыш шъузабэр къыщэжьын фае»+. 25Тэ зэкъошибл къытхэтыгъ. Ахэмэ ащыщэу апэрэм шъуз къыщагъэу дунаим ехыжьыгъ. Лъфыгъэ иӀагъэпти, шъузыр ыш къыфэнагъ. 26Ащ фэдэуи ятӀонэрэми, ящэнэрэми, яблэнэрэми нэс ар къяхъулӀагъ. 27Зэпстэуми ауж дэдэу шъузыри дунаим ехыжьыгъ. 28Джы лӀагъэхэр къызытэджыжьхэкӀэ, мы зэкъошиблымэ ащыщэу хэта ар зишъузыщтыр, зэкӀэми шъузэу яӀагъэмэ?

29– Шъухэукъо, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ. – ШъузкӀыхэукъорэр Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэмрэ Тхьэм илъэкӀышхорэ зэрэшъумышӀэхэрэр ары. 30Сыда пӀомэ, лӀагъэхэр къызытэджыжьхэкӀэ, шъуз къащэжьыщтэп, лӀыми дэкӀожьыщтхэп, уашъом щыӀэ мэлэӀичхэм афэдэщтых нахь. 31Ау «шъыпкъэу лӀагъэхэр къэтэджыжьыщтха?» шъуӀоу шъукъэупчӀымэ, мы гущыӀэхэу Тхьэм ыӀуагъэхэм[*] шъуяджагъэба: 32«Сэры Ибрахьими, Исхьакъи, Якъуби я Тхьэр»? Ащ къикӀырэр Тхьэр псэухэмрэ лӀагъэхэу зыфаӀохэрэмрэ зэря Тхьэр ары+.

33ЦӀыф купышхохэм ар зызэхахым, Исус Тхьэм игущыӀэхэр зэраригъашӀэщтыгъэ шӀыкӀэр агъэшӀэгъуагъ.

Тхьэм иунашъохэм ащыщэу анахь лъэпӀэ дэдэр

(Марк 12:28-34; Лука 10:25-28)

34•Исус саддукеймэ ажэхэр аригъэубытыгъэу фарисеймэ зызэхахым, зэрэугъоигъэх. 35Ахэмэ ащыщэу зы Тэурат егъэджэкӀо пащэ горэ Исус ыгъэунэфыным пае къеупчӀыгъ:

36– Дин гъэсакӀу, Тхьэм иунашъохэм ащыщэу анахь лъэпӀэ дэдэр[*] тара?

37– «ЗэкӀэ о угурэ упсэрэкӀи, зэкӀэ уизэхэшӀыкӀыкӀи о Зиусхьанэу уи Тхьэ шӀу лъэгъу», – риӀожьыгъ Исус+. 38– Анахь лъэпӀэ дэдэу, апэрэ унашъор джары. 39ЯтӀонэрэ унашъори[*] ащ фэд: «О пшъхьэ шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу»+. 40Мы унэшъуитӀум пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ итхэмрэ зэкӀэ адрэ пегъымбархэм аӀуагъэхэмрэ зэкӀэ къырагъэубыты+.

Христос хэта зыкъор?

(Марк 12:35-37; Лука 20:41-44)

41•Фарисейхэр къызызэрэугъоихэм, Исус ахэмэ яупчӀыгъ:

42– Христос сыда ешъуӀуалӀэрэр? Хэт ыкъу ар?

– Даутэ ыкъу, – къыраӀожьыгъ фарисеймэ+.

43– Аущтэу щытмэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Даутэ ыгу къырилъхьи, Христос ехьылӀагъэу «Си Зиусхьан» ыӀозэ, къызэрэригъэӀуагъэр сыдэущтэу хъугъа? – ариӀожьыгъ Исус. – Даутэ ыӀуагъэба[*]:

44«Тхьэу Зиусхьаным сэ си Зиусхьан къыриӀуагъ: „Уипыйхэр плъэкъо чӀэгъ къычӀэсэгъэуцофэхэ, сэ сиджабгъукӀэ о щыс“»+?

45Ежь Даутэ Христос «си ЗиусхьанкӀэ» еджэ, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. – Арэу зыхъукӀэ, сыдэущтэу Христос Даутэ ыкъо хъура?

46Зыми Исус зы гущыӀи къыриӀожьын ылъэкӀыгъэп. А мафэм къыщегъэжагъэу ащ нэмыкӀыкӀэ Исус къеупчӀыжьынэу хэти тегушхуагъэп+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЩЫНЭРЭШЪХЬ

Исус Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ямысагъэ къызэрэхигъэщыгъэр

(Марк 12:38-40; Лука 11:37-52; 20:45-47)

23^1•Джащыгъум ариӀуагъ Исус цӀыф купышхохэмрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ:

2– Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ пегъымбар Мусэ итӀысыпӀэ лъапӀэ тетӀысхьагъэх. 3Арышъ, зэкӀэ шъушӀэн фаеу, жъугъэцэкӀэн фаеу ахэмэ къышъуаӀорэр жъугъэцакӀэ, ау ашӀэрэр шъумышӀэ, сыда пӀомэ, ахэмэ аӀо нахь, агъэцакӀэрэп+. 4Хьылъэу щэчыгъуаехэр зэкӀоцӀапхэзэ, цӀыфхэм атамэхэм атыралъхьэ, ау ежьхэр цӀыфхэм адэӀэпыӀэнхэу зы Ӏэхъуамби агъэхъыерэп.

5– Ахэмэ яшӀушӀэ пстэури цӀыфхэм арагъэлъэгъуным пае ашӀэ. Ахэмэ янэмаз къэмлэнэжьыехэр[*] агъэшъуамбгъох, яшъошэ кӀыхьэхэм акӀапэхэри агъэкӀыхьэх+. 6Гухэхъо Ӏанэхэм адэжьи цӀыфхэр синэгогухэм защызэӀукӀэхэкӀи тхьэмэтэ тӀысыпӀэхэр аубытынхэри шӀу алъэгъу+. 7ЗэӀукӀэхэми ежьхэм аӀэхэм цӀыфхэр ащарагъэбэунхэри, «дин гъэсакӀокӀэ» зэрагъэджэнхэри якӀас.

8– Ау шъо «дин гъэсакӀокӀэ» зэшъумыгъаджэх, сыда пӀомэ, дин гъэсакӀоу шъуиӀэ закъор Христос ары, шъо зэкӀэми шъузэкъош+. 9ШъуятэкӀэ зыми чӀылъэм шъущемыдж, сыда пӀомэ, шъо шъуятэу шъуиӀэ закъор уашъом щыӀэ шъуя Тэ лъапӀэр ары+. 10Ащ фэдэуи «ушъыякӀокӀэ» зэшъумыгъаджэх, сыда пӀомэ, ушъыякӀоу шъуиӀэ закъор Христос ары. 11Шъо шъуащыщэу анахь ин дэдэр Ӏофтабгэ къышъуфэхъун фае+. 12Сыда пӀомэ, хэти ежь ышъхьэ зыгъэиныжьырэр Тхьэм ыгъэцӀыкӀущт, хэти ежь ышъхьэ зыгъэцӀыкӀужьыри Тхьэм ыгъэиныщт+.

13– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо икъэлапчъэ цӀыфмэ апашъхьэ щышъогъэпытэ. Шъо а тетыгъошхом ыӀэчӀэгъ шъучӀахьэрэп, чӀэхьанхэу фаехэри чӀэхьанхэу фит шъушӀыхэрэп+. 14Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! Шъузабэхэм яунэхэр къатешъохых, цӀыфмэ зяжъугъэгъэшӀэгъоным паий, тхьэлъэӀухэр шъогъэкӀыхьэх. Ащ пае Тхьэм инэу шъуигъэпщынэжьыщт.

15– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! Шъо чӀыгуми хыми къащышъокӀухьэ, цӀыф закъо шъуидин къижъугъэхьаным пае. Ар къызыжъудэхъукӀэ, шъощ нахьи фэдитӀукӀэ нахь Ӏаеу, джэхьнэм бынэу ар шъогъэхъу.

16– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, шъо пэщэ нэшъухэу моущтэу зыӀохэрэр: «Тхьэм иунэшхо ыцӀэкӀэ зыгорэм тхьэ ыӀомэ, ащ зи къикӀырэп, ау Тхьэм иунэшхо идышъэ ыцӀэкӀэ зыгорэм тхьэ ыӀомэ, тхьарыӀуагъэ мэхъу»+. 17Шъо, акъыл зимыӀэхэу цӀыф нэшъухэр! Тара нахь лъапӀэр: дышъэр ара хьауми Тхьэм иунэшхоу дышъэр лъапӀэ зышӀырэр ара+? 18Моущтэуи шъоӀо: «КъурмэншӀыпӀэм ыцӀэкӀэ зыгорэм тхьэ ыӀомэ, ащ зи къикӀырэп, ау къурмэныпхъэу къурмэншӀыпӀэм телъым ыцӀэкӀэ зыгорэм тхьэ ыӀомэ, тхьарыӀуагъэ мэхъу». 19Шъо, цӀыф нэшъухэр! Тара нахь лъапӀэр, къурмэныпхъэр ара, хьауми къурмэншӀыпӀэу къурмэныпхъэр лъапӀэ зышӀырэр ара+? 20Арышъ, къурмэншӀыпӀэм ыцӀэкӀэ тхьэ зыӀорэм къурмэншӀыпӀэм ыцӀэкӀи, ащ телъ пстэумэ ацӀэкӀи тхьэ ыӀуагъэу мэхъу. 21Джащ фэд, Тхьэм иунэшхо ыцӀэкӀэ тхьэ зыӀорэми Тхьэм иунэшхо ыцӀэкӀи, ащ чӀэсым ыцӀэкӀи тхьэ ыӀуагъэ мэхъу+. 22Уашъом ыцӀэкӀэ тхьэ зыӀорэми Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэ ыцӀэкӀи, ащ тесым ыцӀэкӀи тхьэ ыӀуагъэ мэхъу.

23– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! Хатэм къыдэкӀагъэхэм анахь пыутхэм ащыщэу зы пшӀанэр Тхьэм пае шъоты, ау Тэурат хабзэм итхэу, нахь Ӏофхэу жъугъэцэкӀэн фаехэу, зэфагъэр, гукӀэгъур, Тхьэм шъуфэшъыпкъэныр къэшъогъанэх. Ахэр ары жъугъэцэкӀэн фаехэр, адрэ Ӏофхэри къэшъумыгъанэхэу+. 24Шъо, пэщэ нэшъухэр! Шъузашъорэм аргъоир хэшъухызэ, махъшэу хэлъыр шъодыры.

25– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! Шъо шъуишъуалъэхэмрэ шъуилагъэхэмрэ акӀыбхэр шъогъэкъабзэх, ау акӀоцӀхэм нэйпсыягъэрэ зымыщыӀэныгъэрэ нахь зи арылъэп. 26О фарисей нэшъур! Ыпэ рапшӀэу шъуалъэмрэ лагъэмрэ акӀоцӀ гъэкъабзэ, джащыгъум акӀыбхэри къабзэ хъущтых.

27– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо нэпитӀу зиӀэхэр. Шъо фыжьэу зыкӀыӀу гъэлэгъэ къэунэхэм шъуафэд. Ахэр дахэу къэлъагъох, ары шъхьакӀэ акӀоцӀыкӀэ хьэдэкъупшъхьэрэ сыдрэ шӀоигъэрэ ачӀиз+. 28Ащ фэдэу шъори шъуитеплъэкӀэ шъыпкъагъэр зиӀэ цӀыфхэм шъуафэдэу цӀыфхэм шъукъафэлъагъо, ау шъукӀоцӀыкӀэ нэпитӀугъэрэ бзэджагъэрэ шъукӀоцӀиз.

29– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо нэпитӀу зиӀэхэр! Пегъымбархэм апае къэунэхэр шъогъэуцух, шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм якъэнэтӀэхэсхэри шъогъэкӀэракӀэх. 30Ау щытми, «Тятэжъхэм ямафэхэм тэ тыщыӀагъэмэ, ахэмэ пегъымбармэ алъ загъачъэм, гъусэ тафэхъущтыгъэп» шъоӀо+. 31Джаущтэу шъуӀозэ, пегъымбархэр зыукӀыгъэмэ шъузэракъохэр шъор-шъорэу къэшъоушыхьатыжьы. 32Дэгъуба ащыгъум, шъуятэжъхэм къаублэгъэ Ӏофыр ижъугъэкъужь.

33– Шъо, блэхэр! Шъо, блэщылъфэхэр! Джэхьнэмым шъукӀонэу Тхьэм къышъутырилъхьащтым сыдэущтэу шъуӀэкӀэкӀын+? 34Ащ пае мары пегъымбархэри, акъылышӀу зиӀэ цӀыфхэри, дин гъэсакӀохэри сэ къышъуфэсэгъакӀох. Ахэмэ ащыщэу зы купыр къащым тешъуӀулӀэнышъ, шъуукӀыщт; адрэ купми шъуисинэгогухэм къамыщкӀэ шъущяощт, зы къалэм дэшъуфыхэзэ адрэ къалэм шъуфыщтых+. 35Аущтэу дунаим щагъэчъэгъэ лъы хыер зэкӀэ шъо къышъутефэщт, шъыпкъагъэ зиӀэу пегъымбар Хьавэл ылъ щегъэжьагъэу пегъымбар Зэчрееу Барахый ыкъо ылъ къыхиубытэу. Пегъымбар Зэчрей ары Тхьэм иунэшхорэ къурмэншӀыпӀэмрэ азыфагу щышъуукӀыгъагъэр+. 36Шъыпкъэр шъосэӀо, мы мыхъо-мышӀэ Ӏоф пстэуми ямысагъэ джырэ цӀыфхэм къатефэщт.

Ей, Ерусалим!

(Лука 13:34-35)

37•– Ей, Ерусалим, Ерусалим! УицӀыфхэм пегъымбархэр аукӀых, мыжъокӀэ яохэзэ Тхьэм илӀыкӀохэри аукӀых. Бзыум ищырхэр ытамэмэ ачӀэгъ зэрэщычӀиугъуаехэрэм фэдэу, сыд фэдизрэ уибынхэр зэсыугъоилӀэнхэу сыфэягъ, ау шъо шъуфэягъэп+. 38Моу зэ шъуеплъ, Тхьэр шъуикъалэ нэшӀукӀэ къеплъыжьыщтэп. 39Сэ шъосэӀо, «Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэм щытхъушхор ий!» зыщышъуӀощт мафэм нэсыфэ, сышъулъэгъужьыщтэп+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ПЛӀЫНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм иунэшхо зэрэзэхакъутэщтыр Исус къызэриӀуагъэр

(Марк 13:1-2; Лука 21:5-6)

24^1•Исус Тхьэм иунэшхо къычӀэкӀыжьи, ӀукӀыжь зэхъум, Тхьэм иунэшхо хэт унэхэр Исус рагъэлъэгъунэу игъогу рыкӀохэрэр къыбгъодэхьагъэх.

2– Мы пстэури шъолъэгъуа? – ариӀуагъ Исус ахэмэ. – Шъыпкъэр шъосэӀо, мыжъуитӀу къызэтемынэжьэу, пстэури къызэхэтэкъощт+.

Къиныбэ щэчыным иублапӀ

(Марк 13:3-13; Лука 21:7-19)

3Ащ ыужым Исус Елеон зыцӀэ Ӏуашъхьэм тесызэ, игъогу рыкӀохэрэр язакъоу къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

– КъытаӀу, о зыфэпӀогъэ Ӏофхэр сыдигъо къэхъущтых, о дунаим укъызэрэкӀожьыщтымрэ дунаим икӀэух къызэрэкӀощтымрэ янэшанэри сыд фэда?

4– Зыми шъукъызэримыгъэпцӀэщтым шъуфэсакъ, – ариӀожьыгъ Исус+. 5– Сыда пӀомэ, сэ сцӀэкӀэ зэджэжьхэу, «Сэ сы Христос» аӀоу, цӀыфхэу къэкӀощтхэр бэ хъущтых, цӀыфыбэхэри агъэпцӀэщт. 6Благъэми чыжьэми зэо къэбар зэхэшъухыщт, ау шъо шъумыщын. А Ӏофхэр къэхъунхэ фае, ау дунаим икӀэух ащыгъум къэсыгъэгоп. 7Зы лъэпкъыр адрэ лъэпкъым, зы пачъыхьагъури адрэ пачъыхьагъум езэонэу къэтэджыщт. Гъаблэхэри къэхъущтых, чӀыпӀэ-чӀыпӀэхэми чӀыгур инэу ащысысыщт+. 8А Ӏофхэр зэкӀэ къиныбэ щэчыным иублапӀ ныӀэп.

9– ЦӀыфхэм шъо къин шъуагъэщэчыным пае, тетыгъо зиӀэхэм шъуарагъэубытынышъ, шъуарагъэукӀыщт, сэ сцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм паий, лъэпкъ пстэуми шъуауджэгъущт+. 10Джащыгъум цӀыфыбэ шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыщт; зым адрэр тетыгъо зиӀэхэм аригъэубытыщт, зым адрэри ыуджэгъущт+. 11Пегъымбар нэпцӀыбэхэр къэлъэгъощтых, цӀыфыбэхэри къагъэпцӀэщт+. 12Бзэджагъэм къызэрэхэхъощтым къыхэкӀэу, цӀыфыбэмэ яшӀулъэгъуныгъэ чъыӀэ хъущт. 13Ау кӀэухым нэсыфэ теубытагъэ зиӀэр мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт+. 14Ау Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур чӀылъэм тыдэкӀи щагъэӀун фае, цӀыф лъэпкъ пстэуми апашъхьэ шыхьат щыхъунхэм пае. Ащ нэужым дунаим икӀэух къэсыщт+.

Гузэжъогъушхор

(Марк 13:14-23; Лука 21:20-24)

15•– Арышъ, «Зэхэзыкъутэрэ ГущыкӀыгъоу»[*] пегъымбар Даниел зигугъу ышӀыгъэр чӀыпӀэ лъапӀэм щытэу зышъулъэгъукӀэ, (еджэрэм къыгурэрэӀу),+
16ащыгъум Иудей хэкум ис цӀыфхэр Ӏуашъхьэхэм ярэкӀолӀэжьых. 17Унашъхьэм тетыри къызехыкӀэ, зыгорэ зыдихьынэу унэм ерэмыхьажь+. 18Губгъом итыми ищыгъын кӀыӀутелъ зыдихьынэу къерэмыгъэзэжь. 19А мафэхэм бзылъфыгъэ лъэрмыхьхэмрэ сабый быдзашъо зиӀэхэмрэ гъогу мыгъо теуцощтых+. 20Шъузхэхьажьыщт мафэр кӀымафэм е шэмбэт мафэм темыфэнэу Тхьэм шъуелъэӀу; 21сыда пӀомэ, гузэжъогъушхо а мафэхэм хъущт. Ащ фэдэ гузэжъогъушхо дунаир къызыхъугъэм щегъэжьагъэу джырэ нэсыфэ щыӀагъэп ыкӀи щыӀэжьыщтэп+. 22А мафэхэр нахь макӀэ мыхъугъэхэмэ, зы цӀыфи мыкӀодэу къэнэжьыщтыгъэп. Ау ежь къыхихыгъэ цӀыфхэм яхьатыркӀэ Тхьэм а мафэхэр нахь макӀэ ышӀыщтых+. 23А мафэхэм «Мары Христос, мыщ дэжьым щыӀ» ыӀоу е «Христос модэ щыӀ» ыӀоу зыгорэм къышъуиӀомэ, шъушӀошъ шъумыгъэхъу;+
24сыда пӀомэ, Христос нэпцӀхэмрэ пегъымбар нэпцӀхэмрэ къэлъэгъощтых. Ахэмэ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэри, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэри къагъэлъэгъощтых, алъэкӀымэ, Тхьэм къыхихыгъэ цӀыфхэри агъэпцӀэнхэм пае+. 25Джары, а Ӏофхэр къэхъунхэм ыпэ якъэбар шъосӀуагъ+.

26– Арышъ, «Мары, Христос шъоф нэкӀым щыӀ» къызышъуаӀокӀэ, ащ дэжь шъумыкӀу. «Мары, Христос ыкӀоцӀырэ унэм щыӀ» аӀоми, шъушӀошъ шъумыгъэхъу; 27сыда пӀомэ, тыгъэ къокӀыпӀэм къыщытэджырэ пчыкӀэм тыгъэ къохьапӀэм нэс дунаир зэригъэнэфырэм фэдэу, мафэу ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къызыкӀожьыщтри хъущт+. 28ШъушӀэрэба, хьэйуан псэхалӀэр зыдэщыӀэм бгъэжъхэри зэрэщызэрэугъоищтхэр+.

ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызэрэкӀожьыщтыр

(Марк 13:24-27; Лука 21:25-28)

29•– А гузэжъогъушхо мафэмэ ауж ошӀэ-дэмышӀэу тыгъэр ушӀункӀыжьыщт, мазэри къэнэфыжьыщтэп. Жъуагъохэри уашъом къефэхыщтых, уашъом щыӀэ кӀуачӀэхэри хъыещтых+. 30Джащыгъум ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо инэшанэ уашъом къыщылъэгъощт, дунаим тет лъэпкъ пстэури гъыхэзэ абгъэгу еожьыщтых. ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ошъуапщэхэм ахэтэу, лъэкӀышхорэ щытхъушхорэ иӀэхэу, къакӀоу алъэгъущт+. 31ЕтӀанэ бжъэмыешхом ымэкъэ чан къэӀунышъ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо имэлэӀичхэр ыгъэкӀощтых, дунэе лъэныкъуиплӀым, зы ошъо чапэм къыщегъэжьагъэу адрэ ошъо чапэм нэс, ежь ицӀыфхэу къыхихыгъэхэр къыхащыхэзэ, ежь къыфаугъоижьынхэу+.

Ынджыр чъыгым шъыпкъэу къыдгуригъаӀорэр

(Марк 13:28-31; Лука 21:29-33)

32•– Ынджыр чъыгым къехъулӀэрэмкӀэ Ӏоф горэ зэжъугъашӀэ: икъутамэхэм псы къахахьэу, итхьапэхэр къыпыкӀэхэ зыхъукӀэ, гъэмафэр къызэрэблагъэр шъошӀэ. 33Ащ фэдэу шъори мы Ӏофхэр зэкӀэ зышъулъэгъухэкӀэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо гъунэгъоу, къэлапчъэм дэжь зэрэщытыр зэжъугъашӀэ. 34Шъыпкъэр шъосэӀо, мы Ӏофхэр зэкӀэ къэхъунхэм ыпэкӀэ, мы лъэпкъыр кӀодыщтэп+. 35Уашъомрэ чӀылъэмрэ кӀодыжьыщтых, ау сэ сигущыӀэхэр кӀодыжьыщтхэп+.

А мафэри а сыхьатри къызысыщтыр зыми ышӀэрэп

(Марк 13:32-37; Лука 17:26-30, 34-36)

36•– Ау а мафэри а сыхьатри къызысыщтыр зыми ышӀэрэп. Уашъохэм ащыӀэ мэлэӀичхэм ашӀэрэп, Тхьэм ы Къуи ышӀэрэп. Ты лъэпӀэ закъор ары ныӀэп ар зышӀэрэр. 37Пегъымбар Нухьэ имафэхэм адэжь Ӏофхэр зэрэщытыгъэхэм фэдэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызыкӀожьыщтым дэжь Ӏофхэр хъущтых+. 38Сыда пӀомэ, псы къиугъэшхор[*] къэмыкӀуагъэу, а мафэхэм цӀыфхэр шхэщтыгъэх, ешъощтыгъэх, къащэщтыгъ, дакӀощтыгъэх, Нухьэ къухьэм зитӀысхьэгъэ мафэм нэсыфэкӀэ. 39Къэхъущтыр амышӀэу псы къиугъэшхор къакӀуи, ахэр зэкӀэ ыхьыгъэх, ытхьэлагъэх. Ащ фэдэу ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызыкӀожьыщтым дэжь Ӏофхэр хъущтых+. 40Ащ дэжьым нэбгыритӀу губгъом итыщт, язырэр мэлэӀичхэм уашъом дахьыещт, адрэр къагъэнэщт. 41БзылъфыгъитӀу зы шъхьалым щыхьаджэщт, язырэр мэлэӀичхэм уашъом дахьыещт, адрэр къагъэнэщт.

42– Арышъ, шъумычъыеу шъусакъ, сыда пӀомэ, Зиусхьаныр дунаим къызыкӀожьыщт мафэр шъушӀэрэпышъ ары+. 43Ау мыр зэжъугъашӀэ: унэр зыем тыгъуакӀор къызыкӀощт сыхьатыр ышӀэщтыгъэмэ, чъыещтыгъэп, иуни къыригъахьэу илъыр рыригъэтыгъукӀыщтыгъэп+. 44Арышъ, шъори шъухьазырын фае, сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къэкӀожьынэу шъузымыгугъэрэ сыхьат горэм дунаим къытехьажьыщт+.

Узщыгугъын е узщымыгугъын унэӀут

(Лука 12:41-48)

45•– Хэта адэ, акъылышӀу зиӀэу, зыщыгугъын унэӀутэу тхьэматэм адрэ унэӀутхэу иӀэхэм пащэу афишӀыгъэр, игъом ашхын аритынэу? 46А унэӀутыр гъогу мафэ теуцуагъ, итхьэматэ къэкӀожьыгъэу, аущтэу ышӀэу къызигъотыжькӀэ+. 47Шъыпкъэр шъосэӀо, тхьэматэм имылъку зэкӀэ а унэӀутым ыӀэ рилъхьащт. 48Ау а унэӀутым, «сэ ситхьэматэ шӀэхэу къэкӀожьыщтэп» ыгукӀэ ыӀоу,+
49адрэ унэӀутхэм яоу, ешъуакӀомэ адашхэу, адешъоу зиублэкӀэ, 50а унэӀутыр зымыгугъэрэ мафэ горэм, зыщимышӀэрэ сыхьат горэм итхьэматэ къэкӀожьыщт. 51А унэӀутыр укӀыкӀаеу ыукӀыщт, нэпитӀу зиӀэхэм къин зыщадищэчыщт чӀыпӀэми ыгъэкӀощт. Ащ дэжьым куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ щыхъущтых+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ТФЫНЭРЭШЪХЬ

ПшъэшъипшӀымэ яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

25^1– А мафэм уашъом щыӀэ Тхьэм и Тетыгъошхо зыфэдэщтыр мары. ПшъэшъипшӀмэ яостыгъэхэр аштэхи, шъаом пэгъокӀынхэу дэкӀыгъэх+. 2Ахэмэ ащыщэу тфыр акъылынчъагъ, тфыр Ӏушыгъ. 3Акъыл зимыӀэ пшъашъэхэм яостыгъэхэр заштэхэм, дагъэ зыдаштагъэп. 4Пшъэшъэ Ӏушхэм яостыгъэмэ ягъусэу, дагъэ зэрыт дэгъалъэхэри зыдаштагъэх. 5Шъаор къызэгужъом, пшъашъэхэр зэкӀэ шъхьаукъэхи, хэчъыягъэх+.

6– Ау чэщныкъом макъэ горэ къэӀугъ: «Мары, шъаор къэкӀо! ШъукъыпэгъокӀ!»

7– Джащыгъум а пшъашъэхэр зэкӀэ къэтэджыхи, яостыгъэхэр агъэхьазырыгъ. 8Акъыл зимыӀэ пшъашъэхэр пшъэшъэ Ӏушхэм ялъэӀугъэх: «Шъуидагъэ щыщ къытэшъут, сыда пӀомэ, тиостыгъэхэр мэкӀуасэх».

9– Ау пшъэшъэ Ӏушхэм къаӀожьыгъ: «Шъори тэри ар тфикъунэп. Дагъэ зыщэрэмэ адэжь шъукӀоу къызфэшъущэфымэ нахьышӀу».

10– ЩэфакӀо ахэр зэкӀохэм, шъаор къэсыгъ, хьазырэу щытыгъэ пшъэшъитфыри игъусэхэу джэгу зыщашӀырэ унэм ихьэхи, къэлапчъэри къыфашӀыжьыгъ+.

11– Ащ нэуж адрэ пшъашъэхэри къэкӀожьхи, моущтэу аӀуагъ: «Титхьэмат, титхьэмат! Къэлапчъэр къытфыӀух!»+

12– Ау ащ къыӀожьыгъ: «Шъыпкъэр шъосэӀо, шъо хэтми шъузщыщыр сшӀэрэп»+.

13– Арышъ, шъумычъыеу шъусакъ, – къыпигъэхъожьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызыкӀожьыщт мафэри сыхьатри шъушӀэрэпышъ ары+.

Талант зыцӀэ ахъщэхэм яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Лука 19:11-27)

14•– Джыри уашъом щыӀэ Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэкӀощтыр зыфэдэр мары. ЛӀы горэ хымэ хэгъэгу горэм кӀон зэхъум, иунэӀутмэ къяджи, имылъку аӀэкӀилъхьагъ. 15Зым талантитф ритыгъ, адрэм талантитӀу ритыгъ, нэмыкӀми зы талант ритыгъ. Хэти лъэкӀэу иӀэм фэшъуашэ рити, гъогум техьагъ. 16Талантитф зэритыгъэр занкӀэу кӀуи, ахэр ыгъэлажьэхи, джыри талантитф къыхьыжьыгъ. 17Джащ фэдэу талантитӀу зэритыгъэми джыри талантитӀу къыхьыжьыгъ. 18Ау тхьэматэм зы талант зэритыгъэр кӀуи, ар чӀыгум чӀитӀи, итхьэматэ иахъщэ ыгъэбылъыгъ.

19Бэ тешӀагъэу а унэӀутмэ ятхьэматэ къэкӀожьыгъ, иунэӀутхэм ахъщэр зэрагъэлэжьагъэмкӀи яупчӀынэу ыублагъ+. 20Талантитф зэритыгъагъэр тхьэматэм бгъодахьи, адрэ талантитфэу къыхьыгъэхэр къыфихьыхи, къыӀуагъ: «Тхьэматэ, талантитф къысӀэкӀэплъхьагъ. Мары, ахэмкӀэ джыри талантитф къэсхьыжьыгъ». 21Тхьэматэм ащ риӀуагъ: «Дэгъоу пшӀагъэ. О сыпщыгугъынэу уунэӀут дэгъу! Ӏоф макӀэхэмкӀэ сызщыгугъын лӀэу узэрэщытыгъэм пае, Ӏофыбэхэр къыпӀэкӀэслъхьащтых. КъакӀуи, уитхьэматэ игушӀуагъо къыхахь!»+
22Джаущтэу талантитӀу зэритыгъагъэри тхьэматэм бгъодахьи, къыӀуагъ: «Тхьэматэ, талантитӀу къысӀэкӀэплъхьагъ. Мары, ахэмкӀэ джыри талантитӀу къэсхьыжьыгъ». 23Тхьэматэм ащ риӀуагъ: «Дэгъоу пшӀагъэ. О сыпщыгугъынэу уунэӀут дэгъу! Ӏоф макӀэхэмкӀэ сызщыгугъын лӀэу узэрэщытыгъэм пае, Ӏофыбэхэр къыпӀэкӀэслъхьащтых. КъакӀуи, уитхьэматэ игушӀуагъо къыхахь!»

24ЕтӀанэ зы талант зэритыгъагъэри тхьэматэм бгъодахьи, къыӀуагъ: «Тхьэматэ, о узэрэлӀ пхъашэр сшӀэщтыгъэ, чылапхъэ зыхэмыпхъагъэм лэжьыгъэр къыщыохыжьы, зыхэмытэкъуагъэми къыщыоугъоижьы. 25Сэщынэти сыкӀуи, уиталант чӀыгум чӀэзгъэбылъхьагъ. Мары, о уиер осэтыжьы». 26Тхьэматэм ащ риӀуагъ: «О уунэӀут бзадж, уунэӀут фэмыф! О пшӀэщтыгъэ сэ чылапхъэр зыхэсымыпхъагъэм лэжьыгъэ къызэрэщысхыжьырэри, зыхэсымытэкъуагъэм къызэрэщысыугъоижьырэри+. 27Ащ Ӏофыр зытеткӀэ, сиахъщэ ахъщэхъожьхэм яптын фэягъэба? Джащыгъум сыкъызыкӀожьыкӀэ, сиахъщэ хэхъуагъэу къысӀэкӀэхьажьыщтыгъ». 28«Мы лӀым талантыр Ӏышъухи, талантипшӀ зиӀэм ешъут. 29Сыда пӀомэ, Тхьэм хэт щыщми зиӀэм нахьыбэ къыритыщт, къелыжьэуи бэ иӀэщт. Ау Тхьэм зимыӀэм иӀэ тӀэкӀури Ӏихыжьыщт+. 30Ау мы унэӀутэу пкӀэ зимыӀэр шӀункӀым икуупӀэ хэшъудз. Ащ дэжьым куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ щыхъущтых». Ар къызеӀо ужым, Исус мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо цӀыф лъэпкъхэм хьыкум зэратыришӀыхьащтыр

31– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо щытхъушхо иӀэу, имэлэӀич пстэури игъусэу дунаим къызыкӀожьыкӀэ, итӀысыпӀэ лъапӀэу щытхъушхо зиӀэм тетӀысхьащт+. 32Лъэпкъ пстэури ежь ыпашъхьэ къыщызэрэугъоищт, мэлахъом мэлхэмрэ пчэнхэмрэ зэрэзэхидзыхэрэм фэдэуи, цӀыфхэр зэхидзыщт+. 33Мэлхэр иджабгъукӀэ, пчэнхэр исэмэгубгъукӀэ ыгъэуцущтых.

34– Джащыгъум Пачъыхьэм иджабгъукӀэ щытхэм ариӀощт: «Сэ ся Тэ лъапӀэ ынэшӀу зыщифагъэхэр, шъукъакӀуи, Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм къыщегъэжьагъэу къышъуфигъэхьазырыгъэ тетыгъор шъуиӀахьышӀоу шъуубыты+. 35Сыда пӀомэ, мэлакӀэ сызэлӀэм, сыжъугъэшхагъ; псыфалӀэ сызэлӀэми, псы сежъугъэшъуагъ; сызэхымэми, сыкъежъугъэблэгъагъ,+
36зыщыслъэн зысемыӀэми, сышъуфэпагъ; сызэсымаджэми, шъукъыслъыплъагъ; хьапсым сызычӀэсыми, садэжь шъукъэкӀуагъ»+.

37– Джащыгъум шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм къыраӀожьыщт: «Зиусхьан, сыдигъуа мэлакӀэ улӀэу утлъэгъуи, узыдгъэшхагъэр е псыфалӀэ улӀэу псы узедгъэшъуагъэр? 38Сыдигъуа хымэу утлъэгъуи, узедгъэблэгъагъэр е зыщыплъэн уимыӀэу узытфэпагъэр? 39Усымаджэу е хьапсым учӀэсэу сыдигъуа утлъэгъуи, уадэжь тыкъызыкӀуагъэр?»

40– Пачъыхьэм ахэмэ пэгъокӀ аритыщт: «Шъыпкъэр шъосэӀо, сэ сшы анахь цӀыкӀу дэдэхэм ащыщэу зыгорэм фэшъушӀагъэр сэ къысфэшъушӀагъэу мэхъу»+.

41– ЕтӀанэ Пачъыхьэм исэмэгубгъукӀэ щытхэм ариӀощт: «Садэжь шъуӀукӀ, шъо Тхьэм ынае зыщифагъэхэр. Шэйтанымрэ ащ имэлэӀичхэмрэ Тхьэм афигъэхьазырыгъэ мыкӀосэжьын машӀом шъукӀу+. 42Сыда пӀомэ, мэлакӀэ сызэлӀэм, сыжъугъэшхагъэп; псыфалӀэ сызэлӀэми, псы сежъугъэшъуагъэп; 43хымэу сызыщэтыми, сежъугъэблэгъагъэп, зыщыслъэн зысемыӀэми, сышъуфэпагъэп; сызэсымаджэми, хьапсым сызычӀэсми, шъукъыслъыплъагъэп».

44– Джащыгъум ахэми Пачъыхьэм къыраӀожьыщт: «Зиусхьан, мэлакӀэ улӀэу, е псыфалӀэ улӀэу, е ухымэу, е зыщыплъэн уимыӀэу, е усымаджэу, е хьапсым учӀэсэу утлъэгъуи, тишӀуагъэ отымыгъэкӀэу сыдигъуа укъызыдгъэнагъэр?»

45– Джащыгъум Пачъыхьэм пэгъокӀ аритыщт: «Шъыпкъэр шъосэӀо, мы цӀыкӀу дэдэмэ ащыщэу зыгорэм фэшъумышӀагъэр къысфэшъумышӀагъэу мэхъу»+.

46– Аущтэу ахэр мыухыжьын къин ащэчынэу ӀукӀыжьыщтых, ау шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ къалъыӀэсынэу ӀукӀыжьыщтых+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ХЫНЭРЭШЪХЬ

Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт тхьэматэхэм Исус тхьагъэпцӀыгъэкӀэ аукӀынэу гухэлъ зэрашӀыгъэр

(Марк 14:1-2; Лука 22:1-2; Иуан 11:45-53)

26^1•Исус а гущыӀэ пстэури къызеӀо ужым, игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

2– ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор[*] къэсыным мэфитӀу зэриӀэр шъошӀэ. ЦӀыф Лъэпкъым ы Къуи къащым тыраӀулӀэнэу тетыгъо зиӀэхэм аӀэкӀэхьащт+.

3Джащыгъум дин пэщэшхохэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, цӀыфмэ янахьыжъхэри дин пэщэшхоу[*] Кайафэ зыцӀэм иунэшхо къыщызэӀукӀагъэх. 4Ахэмэ Исус тхьагъэпцӀыгъэкӀэ аубытынышъ, аукӀынэу гухэлъ ашӀыгъ.

5– Ау цӀыфхэм бырсырышхо къамыӀэтыным пае, мэфэкӀ мэфэшхом тефэу орэмыхъу, – аӀуагъ ахэмэ.

Бзылъфыгъэ горэм къуаджэу Бет-Ание дагъэу осэшхо зиӀэр Исус зэрэщыщифагъэр

(Марк 14:3-9; Иуан 12:1-8)

6•ЕтӀанэ Исус къуаджэу Бет-Ание кӀуагъэу, Симонэу шъоджэ уз Ӏае зиӀагъэм иунэ щыӀэзэ,+
7бзылъфыгъэ горэ унэм къихьагъ. А бзылъфыгъэм алабастэр зыцӀэ мыжъом хэшӀыкӀыгъэу зы дэгъалъэ ыӀыгъыгъ. А дэгъалъэм осэшхо зиӀэ дагъэу мэ ӀэшӀу зыпихырэр итыгъ. Исус Ӏанэм пэсэу, бзылъфыгъэр къыбгъодахьи, ышъхьэ дагъэр къытырикӀагъ.

8Исус игъогу рыкӀохэрэм ар залъэгъум, агу римыхьэу моущтэу аӀуагъ:

– Сыд пае мы дагъэу осэшхо зиӀэр хьаулыеу ыгъэкӀодыгъа? 9Ар осэшӀукӀэ ащагъэмэ, тхьамыкӀэхэм ахъщэр афагощын алъэкӀыщтыгъ.

10Ау Исус ащ гу лъити, ариӀуагъ:

– Сыд пае бзылъфыгъэр жъугъэукӀытэра? Ащ шӀугъэ къысфишӀагъ. 11ТхьамыкӀэхэр къышъухэт зэпытых, ау сэ сышъухэт зэпытыщтэп+. 12А бзылъфыгъэм мы дагъэр спкъы къызытырекӀэм, сызэрэчӀалъхьажьыщтым сыфиухьазырыгъ+. 13Шъыпкъэр шъосэӀо, сэ къысфэлажьэрэ цӀыфхэм чӀылъэм зэкӀэ къэбарышӀур тыдэ щагъэӀуми, мы бзылъфыгъэм ышӀагъэр къаӀотэжьыщт, цӀыфхэм а бзылъфыгъэр шӀукӀэ агу къагъэкӀыжьыным пае+.

Исус дин пэщэшхохэм аригъэубытынэу Иудэ зэрадиштагъэр

(Марк 14:10-11; Лука 22:3-6)

14•Джащыгъум Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ ащыщэу, Иудэ ИскариоткӀэ заджэхэрэр дин пэщэшхохэм адэжь кӀуи,+
15ариӀуагъ:

– Исус къышъуӀэкӀэзгъахьэмэ, сыда къысфэшъушӀэщтыр? Ахэмэ тыжьын ахъщэ щэкӀ къыратынэу къагъэгугъагъ+. 16Ащ щегъэжьагъэу Исус ахэмэ аригъэубытыным пае, Ӏэрыфэгъу уахътэ Иудэ паплъэу ыублагъ.

ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр игъогу рыкӀохэрэм Исус зэрадишӀыгъэр

(Марк 14:12-21; Лука 22:7-14, 21-23; Иуан 13:21-30)

17•Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэм[*] иапэрэ мафэм игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

– ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр щыпшӀынэу тыдэ щыдгъэхьазырынэу уфая?

18– Къалэм шъудахь, – къыӀожьыгъ Исус. – Мыщ фэдэ лӀым дэжь шъукӀуи, ешъуӀу: «Дин гъэсакӀом еӀо: Сэ сигъо къэблэгъагъ. Сэррэ сигъогу рыкӀохэрэмрэ ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр уиунэ щытшӀыщт».

19Исус зэрариӀуагъэм тетэу, игъогу рыкӀохэрэм ашӀи, ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр агъэхьазырыгъ.

20Пчыхьэ зэхъум, Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур игъусэу Ӏанэм пэтӀысхьагъ. 21Ахэр шхэхэзэ, Исус къыӀуагъ:

– Шъыпкъэр шъосэӀо, шъуащыщ горэм тетыгъо зиӀэхэм саригъэубытыщт+.

22Ахэмэ лъэшэу агу къеуагъ. Зыр зым ыуж итэу къыраӀонэу фежьагъэх:

– Зиусхьан, сэрэп ар, ныӀа?

23– Мы апсым сигъусэу хьалыгъур къыздыхэзгъаорэр ары тетыгъо зиӀэхэм сязгъэубытыщтыр, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус. 24– Шъыпкъэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим ехыжьыщт, ежь ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу. Ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытырэр гъогу мыгъо теуцуагъ. А цӀыфыр къэмыхъугъэмэ, ежьыркӀэ нахьышӀущтыгъ+.

25Иудэу Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтым къыӀуагъ:

– Рабби[*], ар сэрэп ныӀа?

– Оры, къызэрэпӀорэм фэдэу[*], – Исус риӀуагъ.

Зиусхьаным ипчыхьэшъхьашх

(Марк 14:22-26; Лука 22:15-20; 1 Кор. 11:23-25)

26•Ахэр шхэхэ зэхъум, Исус хьалыгъур къыштагъ, Тхьэм щытхъу фишӀи, зэгуичи, игъогу рыкӀохэрэм арити, къыӀуагъ:

– Ма, шъуштэ, шъушхы, мы хьалыгъур сэ спкъы ары+.

27ЕтӀани шъуалъэр къышти, Тхьэм щытхъу фишӀи, арити, къыӀуагъ:

– Шъо зэкӀэми мыщ итым щыщ шъуешъу. 28Мы сэнэпсыр сэ слъэу Тхьэм ежьыррэ ицӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр[*] ары. ЦӀыфыбэхэм ишӀуагъэ якӀынэу, лъэу сэ къыскӀэкӀыщтыр ары, япсэкӀодхэр афэгъунхэм пае+. 29ШъосэӀо, джы щегъэжьагъэу сэнэшъхьэпсым сешъожьыщтэп, ся Тэ и Тетыгъошхо сыхэтэу икӀэрыкӀэу сыкъызыжъудешъожьыщт мафэм нэсыфэ.

30ЕтӀанэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ тхьэщытхъу орэд къызаӀо ужым, унэм икӀыхи, Елеон Ӏуашъхьэм кӀуагъэх+.

«Сэ сызыщыщыр умышӀэу къэпӀощт» Исус Петрэ зэрэриӀуагъэр

(Марк 14:27-31; Лука 22:31-34; Иуан 13:36-38)

31•Ащ дэжьым Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Нычэпэ шъо пстэуми сизакъоу утыгум сыкъишъунэщт, сыда пӀомэ, Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Сэ мэлахъор сыукӀыщт, мэл Ӏэхъогъури зэбгырыкӀыжьыщт»+. 32Ау лӀагъэхэм сыкъызахэтэджыкӀыжьыкӀэ, шъуапэ Галилей хэкум сыкӀощт+.

33– Пстэуми утыгум укъыранэми, сэ ныбжьи укъисынэщтэп, – къыриӀуагъ Петрэ Исус.

34– Шъыпкъэр осэӀо, – риӀожьыгъ Исус Петрэ, – мы нычэпэ дэдэм атакъэр Ӏоным ыпэкӀэ, сэ сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт.

35– Сэ о сыбдэлӀэн фаеми, узыщыщыр сымышӀэу сӀощтэп, – къыриӀожьыгъ Петрэ. Ащ фэдэ къабзэу Исус игъогу рыкӀорэ адрэ лӀы пстэуми къаӀуагъ+.

Исус Гефсимание хатэм Тхьэм зэрэщелъэӀугъэр

(Марк 14:32-42; Лука 22:39-46)

36•Ащ нэуж Гефсимание зыцӀэ чӀыпӀэм Исус игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу кӀуагъэ.

– Моу шъуетӀысэх, сэ модэкӀэ сыкӀоу, Тхьэм селъэӀуфэ, – ариӀуагъ ахэмэ Исус. 37Петрэрэ Зебедей ыкъуитӀурэ ащ зыдищагъэх. Къэнэшхъэеу, гумэкӀэу ащ ыублагъ+. 38Джащыгъум ахэмэ ариӀуагъ:

– СилӀыкӀыным нэсэу инэу сыгу хэкӀы. Шъумычъыеу шъусакъэу гъусэ шъукъысфэхъу+. 39ЕтӀанэ тӀэкӀу ӀукӀоти, чӀыгум бгъэгукӀэ зыридзыхи, Тхьэм елъэӀузэ, къыӀуагъ:

– Ся Т, амал иӀэмэ, мы къин щэчыным ишъуалъэ сӀых. Ау сэ сызыфаер мыхъоу, о узыфаер орэхъу+.

40Ащ ыужым Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырищымэ адэжь къыгъэзэжьи, чъыехэу къарихьылӀэжьыгъ.

– Адэ сыхьат закъо шъусигъусэу шъумычъыеу, шъусакъын шъулъэкӀыгъэп, ара? – ыӀуи, Исус Петрэ риӀуагъ. 41– Шъумычъыеу шъусакъ, псэкӀодшӀэным шъудимыхьыхынэуи Тхьэм шъуелъэӀу. Гур фай, ау пкъым ылъэкӀырэп+.

42ЕтӀанэ Исус ятӀонэрэу ӀукӀи, Тхьэм елъэӀузэ, къыӀуагъ:

– Сэ ся Т, мы къин щэчыным ишъуалъэ сӀыпхынэу мыхъумэ, о узыфаер орэхъу+.

43Джыри Исус къызегъэзэжьым, а нэбгырищыр чъыехэу къарихьылӀэжьыгъ, сыда пӀомэ, анапӀэхэр онтэгъу хъугъэхэти ары. 44Джыри зэ ахэр къыгъанэхи, ӀукӀи, а гущыӀэ дэдэхэмкӀэ ящэнэрэу Тхьэм елъэӀугъ.

45ЕтӀанэ Исус игъогу рыкӀохэрэм адэжь къыгъэзэжьи, ариӀуагъ:

– Шъо джыри шъочъыя, зышъогъэпсэфа? Мары, сыхьатыр къэблэгъагъ. ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо псэкӀод зышӀэрэ цӀыфхэм аӀэкӀэхьащт+. 46Шъукъэтэдж! НекӀо, мары ахэмэ сязгъэубытыщтыр къэблэгъагъ!

Исус зэраубытыгъэр

(Марк 14:43-50; Лука 22:47-53; Иуан 18:3-12)

47•Исус джыри къэгущыӀэзэ, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ ащыщэу Иудэу Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтыр къэкӀуагъ. Чатэхэмрэ умэхэмрэ аӀыгъхэу, цӀыф купышхо игъусагъ. Дин пэщэшхохэмрэ цӀыфмэ янахьыжъхэмрэ ары ахэр къэзгъэкӀогъагъэхэр+.

48– Сэ сызэбэущтыр ары зыфасӀорэр. Ар шъуубыт, – ыӀуи, аубытыщтыр зэраригъэлъэгъущт шӀыкӀэр игъусэхэм Иудэ ариӀогъагъ. 49Иудэ зэрэнэсэу Исус екӀуалӀи,

– Опсэу, рабби! – ыӀуи, Исус ебэугъ.

50– Ныбджэгъу, сыда укъызкӀэкӀуагъэр? – риӀуагъ ащ Исус. Джащыгъум адрэхэр Исус къекӀуалӀэхи, аубытыгъ. 51ОшӀэ-дэмышӀэу Исус игъусэхэм ащыщэу зыгорэм ичатэ къырихи, дин пэщэшхом иунэӀут еуи, ытхьакӀумэ лъэныкъо гуиупкӀыгъ+.

52Джащыгъум Исус ащ риӀуагъ:

– О уичатэ сапӀэм илъхьажь, сыда пӀомэ, чатэм еӀэрэ пстэури чатэм екӀодылӀэжьыщт+. 53Хьаури ся Тэ семылъэӀушъункӀэ огугъа? СелъэӀумэ, ащ джыдэдэм мэлэӀич дзэ пшӀыкӀутӀум ехъу къысфигъэкӀощт. 54Ау етӀанэ сыдэущтэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр къэшъыпкъэжьыщтха? Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытба, моущтэу зэрэхъун фаер?

55А сыхьатым Исус а цӀыф купышхом риӀуагъ:

– ХъункӀэкӀо горэ шъуубытыщтым фэдэу, чатэхэмрэ умэхэмрэ шъуӀыгъхэу шъукъыспэгъокӀыгъа? Мафэ къэси Тхьэм иунэшхо цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щязгъашӀэхэзэ, сычӀэсыгъ, ары шъхьакӀэ сышъуубытыгъэп+. 56Ау мыр зэкӀэ зыкӀэхъугъэр пегъымбармэ атхыгъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары. Джащыгъум Исус игъогу рыкӀорэ пстэури ежь утыгум къырани, хэхьажьыгъэх+.

Исус Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ зэрэращагъэр

(Марк 14:53-65; Лука 22:54-55; Иуан 18:13-14, 19-24)

57•Исус заубыт ужым, дин пэщэшхоу Кайафэ зыцӀэм дэжь ащагъ. Ащ дэжьым Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ нахьыжъхэмрэ къыщызэӀукӀагъэх. 58Петри чыжьэкӀэ Исус ыуж итэу, дин пэщэшхом ищагу нэсыфэ къыкӀэлъыкӀуагъ. КӀэухэу Исус фэхъущтыр ылъэгъуным пае, Петрэ щагум дахьи, къэрэгъулэхэм ахэтӀысхьагъ.

59Дин пэщэшхохэри, нахьыжъхэри, Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэу адрэ тхьэмэтэ пстэури Исус укӀ тыралъхьаным пае, шыхьат нэпцӀ лъыхъущтыгъэх. 60Шыхьат нэпцӀыбэхэр къэтэджыхи, Ӏаджи Исус тыралъхьагъэ пэтми, зыфаехэр къагъотыгъэп. Ау ыкӀэм ыкӀэжьым шыхьат нэпцӀитӀу къэтэджи,+
61моущтэу къаӀуагъ:

– Мы лӀым ыӀощтыгъэ: «Тхьэм иунэшхо зэхэскъутэнышъ, мэфищкӀэ зэтезгъэуцожьын слъэкӀыщт»+.

62ЕтӀанэ дин пэщэшхор къэтэджыгъ.

– Сыд мы лӀыхэм о къыптралъхьэрэр? Сыда зи къызкӀэмыӀорэр? – къыриӀуагъ ащ Исус+. 63Ау Исус зи къыӀуагъэп.

– ЩыӀэныгъэр къыздикӀырэ Тхьэм ыцӀэкӀэ сыолъэӀу, къытаӀу, ора Христосэу Тхьэм ы Къо? – къыриӀуагъ дин пэщэшхом Исус+.

64– Ары, къызэрэпӀорэм фэд[*], – риӀуагъ Исус. – Ау сэ шъосэӀо, джы щегъэжьагъэу лъэкӀышхор зиӀэ Тхьэм иджабгъукӀэ госэу, ошъуапщэхэми ахэтэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къакӀоу шъулъэгъущт+.

65Джащыгъум дин пэщэшхом ищыгъынхэр къызэгуитхъыгъэх.[*]

– Тхьэр ыгъэпцӀыгъ, – къыӀуагъ ащ. – Сыда нэмыкӀ шыхьат зэрэтищыкӀэгъэжьыр? Джары, Тхьэр зэригъэпцӀыгъэр шъо зэхэшъухыгъ+. 66Сыдэущтэу шъухаплъэра?

– УкӀ ифэшъуаш, – пэгъокӀ къатыжьыгъ ахэмэ.

67Джащыгъум Исус ынэгу кӀэужъунтхагъэх, бжымкӀи еуагъэх. НэмыкӀхэри ынэпашъо кӀаутызэ, 68раӀуагъ:

– Христос, упегъымбармэ, хэтми къыоуагъэм ыцӀэ къаӀо!

Петрэ Исус зыщыщыр ымышӀэу къызэриӀуагъэр

(Марк 14:66-72; Лука 22:54-62; Иуан 18:15-18, 25-27)

69•Джащыгъум Петрэ щагум дэсыгъ. УнэӀут пшъашъэ горэ къекӀуалӀи, къыӀуагъ:

– Ори а Исусэу Галилей щыщым уригъусагъ.

70– Хьау, зыфапӀорэр сшӀэрэп, – къыщиӀуагъ Петрэ зэкӀэмэ апашъхьэ.

71ЕтӀанэ Петрэ щагум идэкӀыпӀэ Ӏухьэзэ, нэмыкӀ унэӀут пшъашъэ горэм къылъэгъуи, ащ дэжьым щытхэм ариӀуагъ:

– Мы лӀыри Назарет щыщ Исус игъусагъ.

72Джыри зэ Петрэ, – А лӀыр сшӀэрэп, – ыӀуи, тхьэ ыӀуагъ.

73ТӀэкӀу тешӀагъэу, ащ дэжьым щытхэм Петрэ къыбгъодахьэхи, къыраӀуагъ:

– Шъыпкъэу ори ахэмэ уащыщ, сыда пӀомэ, уигущыӀакӀэ ар нафэ къешӀы.

74– Тхьэр сэгъэпцӀы, къасӀорэр мышъыпкъэмэ, а лӀыр сшӀэрэп, – ыӀуи, Петрэ тхьарыӀо ышӀэу ыублагъ. Ардэдэм атакъэр къэӀуагъ. 75Джащыгъум Исус къыриӀогъэгъэ гущыӀэхэр Петрэ ыгу къэкӀыжьыгъэх:

– Атакъэр Ӏоным ыпэкӀэ, сэ сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт. Ар ыгу къызэкӀыжьым, Петрэ щагум дэкӀи, лъэшэу гъыгъэ+.

ЯТӀОКӀЫРЭ БЛЫНЭРЭШЪХЬ

Ӏэшъхьэтет Пилат ыпашъхьэ Исус зэрэращагъэр

(Марк 15:1-5; Лука 23:1-5; Иуан 18:28-38)

27^1•Нэф къызэшъым, дин пэщэшхо пстэумрэ цӀыфмэ янахьыжъхэмрэ зэдеусэхи, Исус укӀ тыралъхьанэу аухэсыгъ. 2Исус Ӏэхъу тыралъхьи, Ӏуащи, Ӏэшъхьэтет Понтый Пилат[*] ӀэкӀалъхьагъ+.

Иудэ зэрэлӀагъэр

(Апостол. 1:18-19)

3•Иудэу Исус ахэмэ язгъэубытыгъэм Исус укӀ зэрэтыралъхьагъэр зелъэгъум, кӀэгъожьи, ратыгъэ тыжьын ахъщэ щэкӀыр дин пэщэшхохэмрэ нахьыжъхэмрэ афихьыжьи, 4ариӀуагъ:

– ЛӀы хыер зэрэшъозгъэубытыгъэмкӀэ псэкӀод сшӀагъэ.

– Ащ тэ тиӀоф хэлъэп, о уиӀоф нахь, – къыраӀуагъ ахэмэ.

5Джащыгъум Иудэ а тыжьын ахъщэхэр Тхьэм иунэшхо кӀоцӀым щыритэкъухи, чӀэкӀыжьыгъ. ЕтӀанэ кӀуи, зитхьалэжьыгъ+.

6Дин пэщэшхохэм тыжьын ахъщэхэр аштэжьхи, къаӀуагъ:

– Мыхэр Тхьэм пае ахъщэр зыдэлъ пхъуантэм хабзэкӀэ даплъхьэ хъущтэп, сыда пӀомэ, ар лъыуасэшъ ары+.

7Ащыгъум зэупчӀыжьхи, хымэхэр чӀалъхьажьынхэу къошынышӀэм ихьасэ а ахъщэмкӀэ къащэфынэу аухэсыгъ. 8Аущтэу непэ нэс а хьасэм «Лъыосэ ХьасэкӀэ» еджэх. 9Джащыгъум пегъымбар Иеремие мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьыгъэх: «Шъхьэуасэу израиль цӀыфхэм ежь пае агъэнэфэгъэ тыжьын ахъщэ щэкӀыр ашти,+
10ахэмкӀэ къошынышӀым ихьасэ къащэфыгъ, Зиусхьаным унашъо къызэрэсфишӀыгъэм тетэу».

Ӏэшъхьэтет Пилат Исус зэреупчӀыгъэр

(Марк 15:2-5; Лука 23:3-5; Иуан 18:33-38)

11•Джащыгъум Ӏэшъхьэтет Пилат ыпашъхьэ Исус иуцуагъ.

– О джуртмэ уряпачъыхьа? – къеупчӀыгъ Ӏэшъхьэтетыр Исус.

– Ары, къызэрэпӀорэм фэд[*], – къыӀожьыгъ Исус+.

12Ау дин пэщэшхохэмрэ нахьыжъхэмрэ Исус загъэмысэм, Исус зи къыӀуагъэп. 13Джащыгъум Пилат Исус къыриӀуагъ:

– Къыптыралъхьэрэр зыфэдизыр зэхэпхырэба+?

14Ау Исус зы гущыӀи къыӀожьыгъэп. Зи къызэримыӀожьыгъэр Ӏэшъхьэтет Пилат лъэшэу ыгъэшӀэгъуагъ.

Исус укӀ зэрэтыралъхьагъэр

(Марк 15:6-15; Лука 23:13-25; Иуан 18:39–19:16)

15•ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор къэсымэ, цӀыфхэр зыкӀэлъэӀурэ хьапсчӀэс горэ къафитӀупщыжьыныр Ӏэшъхьэтет Пилат ихэбзагъ. 16А мафэхэм Бар-Аббэ ыцӀэу, хьапсчӀэс цӀэрыӀо горэ яӀагъ. 17Арыти, ахэр къызызэӀокӀэхэм, Пилат яупчӀыгъ:

– Хэта къышъуфэстӀупщыжьынэу шъузфаер? Бар-Абба хьауми ХристоскӀэ заджэхэрэ Исус ара?

18Пилат аущтэу зыкӀяупчӀыгъэр шъугъоным къыхэкӀэу ахэмэ Исус къызэрэӀэкӀалъхьагъэр ешӀэти ары+.

19Пилат унэшъошӀ тӀысыпӀэм тесызэ, ишъуз лӀыкӀохэр къыфигъакӀохи, къыраригъэӀуагъ:

– Мы лӀэу шъыпкъагъэ зиӀэм мыхъун горэ епшӀэкъон, сыда пӀомэ, нычэпэ пкӀыхьэпӀэ Ӏае слъэгъуи, мы лӀым пае къин сщэчыгъэ.

20Ау Пилат Бар-Аббэ къырагъэтӀупщыжьынэуи, Исус рагъэгъэкӀодынэуи дин пэщэшхохэмрэ нахьыжъхэмрэ цӀыф купышхохэм араӀуагъ+.

21– ТӀумэ язэу хэта къышъуфэстӀупщыжьынэу шъузыфаер? – ыӀуи, Ӏэшъхьэтет Пилат джыри зэ цӀыфмэ ариӀуагъ.

– Бар-Абб ары, – къаӀуагъ ахэмэ.

22– Адэ, ХристоскӀэ заджэхэрэ Исус сыд есшӀэщт? – ариӀуагъ Пилат.

– Къащым теӀулӀ! – къаӀуагъ зэкӀэмэ.

23– Сыда ащ бзэджагъэу ышӀагъэр? – яупчӀыгъ Пилат. Ау ахэр нахь инэу къэзэрэгъэкууагъэх:

– Къащым теӀулӀ!+

24Пилат зи хишӀыхьан ымылъэкӀэу, цӀыфхэр нахь къызэрэбырсырыхэрэр зелъэгъум, псы къышти, цӀыфхэм апашъхьэ ыӀэхэр щитхьакӀыжьхи, къыӀуагъ:

– Мы лӀэу шъыпкъагъэ зиӀэм ылъ сэ къыстефэрэп. Ар шъо шъупшъэ илъ!+

25– Ащ ылъ тэри тибынхэми къыттерэф! – къаӀуагъ зэкӀэ цӀыфхэм+.

26Джащыгъум Пилат Бар-Аббэ афитӀупщыжьыгъ. ЕтӀанэ дзэлӀхэр Исус къамыщкӀэ ригъаохи, къащым тыраӀулӀэнэу аӀэкӀилъхьагъ+.

ДзэлӀхэр Исус зэрэкӀэнэкӀагъэхэр

(Марк 15:16-20; Иуан 19:2-3)

27•Джащыгъум Ӏэшъхьэтет Пилат идзэлӀхэм Исус преторие[*] зыцӀэ унэшхом ыкӀоцӀ чӀащагъ, адрэ къэнэгъэ дзэлӀ купышхори Исус бгъу пстэумкӀэ къыкӀэлъырытхэу щызэхаугъоягъэх. 28ЕтӀанэ дзэлӀхэм Исус ищыгъынхэр къыщахыхи, плъыжь чӀапцӀэу шъошэ кӀыхьэ щалъагъ. 29Панэм хэшӀыкӀыгъэ пачъыхьэ тандж фабли, ышъхьэ тыралъхьагъ, ыӀэ джабгъуи бэщ ӀэкӀалъхьагъ. Ащ нэужым лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ къитӀысхьэхи, «Опсэу, джуртмэ япачъыхь!» раӀозэ, кӀэнэкӀагъэх. 30Теужъунтхагъэх, бэщымкӀэ ышъхьэ еуагъэх+. 31ЗыкӀэнакӀэхэ ужым, шъошэ кӀыхьэр щахыжьи, ежь ищыгъынхэр щалъэжьыгъ. ЕтӀанэ къащым тыраӀулӀэнэу преторием ращыжьыгъ.

Исус къащым зэрэтыраӀулӀагъэр

(Марк 15:21-32; Лука 23:26-43; Иуан 19:17-27)

32•Къалэм къыдэкӀхэзэ, Симон ыцӀэу, къалэу Кириние[*] щыщ лӀы горэм ӀукӀагъэх. Исус икъащ ыхьынэу ар рагъэзыгъ. 33Исус къызащэм, Голгофэ зыфаӀорэ чӀыпӀэм нэсыгъэх (Голгофэм къикӀырэр «Шъхьэпкъ ЧӀыпӀэр» ары). 34Ащ зынэсхэм, сэнэпсрэ зэзыпс дыджырэ зэхэшӀыхьагъэу ешъонэу Исус ратыгъ; зыхэхъумпӀэм, ешъоным фэежьыгъэп+. 35ЕтӀанэ Исус къащым тыраӀулӀагъ. Пхъэдз радзэзэ, Исус ищыгъынхэр зэфагощыгъэх+. 36ЕтӀанэ ащ дэжьым тӀысыгъэхэу, Исус аухъумэщтыгъ. 37Исус къащым зыкӀытыраӀулӀагъэр пхъэмбгъу горэм тетхагъэу, ежь ышъхьагъкӀэ къащым тыраӀулӀагъ: «Мыр Исус, джуртхэм я Пачъыхь». 38А чӀыпӀэм хъункӀэкӀуитӀу, зыр иджабгъукӀэ адрэр исэмэгубгъукӀэ, Исус игъусэхэу къащхэм атыраӀулӀагъэх. 39БлэкӀырэ цӀыфхэр Исус ехъоныщтыгъэх, ашъхьэхэр агъэсысхэу,+
40моущтэу аӀозэ:

– О Тхьэм иунэшхо зэхэзыкъутэу, мэфищкӀэ зэтезгъэуцожьыщтыр, умыкӀодэу зыкъэгъэнэжь! О Тхьэм ури Къомэ, къащым къехыжь!+

41Ащ фэдэу дин пэщэшхохэми, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэми, нахьыжъхэми Исус кӀэнакӀэхэу къаӀуагъ:

42– НэмыкӀ цӀыфхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьыгъэх, ау ежь зыкъыгъэнэжьышъурэп. Ежь Израиль ипачъыхьэмэ, къащым къерэхыжьи, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэ хъущт+. 43Ежь Тхьэм щэгугъы. Джы Тхьэр ежь къыфаемэ, мыкӀодэу къерэгъэнэжь. Сыда пӀомэ, «Сэ Тхьэм сыри Къу» ыӀощтыгъэ. 44Исус игъусэхэу къащхэм тыраӀулӀэгъэ хъункӀакӀохэри ащ къехъоныщтыгъэх.

Исус зэрэлӀагъэр

(Марк 15:33-41; Лука 23:44-49; Иуан 19:28-30)

45•Щэджагъом[*] щегъэжьагъэу сыхьатыр щым[*] нэс а хэгъэгум тыдэкӀи шӀункӀ къыщыхъугъ. 46Сыхьатыр щым Исус мэкъэшхокӀэ джагъэ:

– Или, Или! Лама сабахтани?[*] (Ащ къикӀырэр: – О си Тхь! Си Тхь! Сыд пае О сыкъэубгынагъ?)+

47А чӀыпӀэм щытхэм ащыщхэм ар зызэхахым, аӀуагъ:

– Пегъымбар Иляс еджэ.

48Ащ лъыпытэу ахэмэ ащыщэу зыгорэ Ӏулъади, кӀышъо зэраӀотырэр къыштагъ. Сэнэпс шӀоӀугъэр хиз ышӀи, бэщ горэм пилъхьи, Исус кӀигъэшъунэу фищэигъ+.

49– Зэ, пегъымбар Иляс къакӀоу, мыкӀодэу къыгъэнэжьмэ, тежъугъэплъ, – къаӀуагъ адрэхэм.

50Ау Исус джыри зэ мэкъэшхокӀэ джи, ыпсэ ытыгъ.

51Джащыгъум Тхьэм иунэшхо ипэӀухъо ыпшъэкӀэ къыщегъэжьагъэу ыхэ нэсыфэ тӀоу къызэготхъыгъ. ЧӀыгури къэсысыгъ, мыжъохэри зэгоутыгъэх+. 52Къэунэхэри зэӀукӀыхи, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу лӀагъэхэм ащыщхэу бэ къэтэджыжьыгъ+. 53Ахэр къэунэхэм къачӀэкӀыжьыгъэх, Исус лӀагъэмэ къызахэтэджыкӀыжь ужыми, къэлэ лъапӀэу Ерусалим дахьэхи, бэмэ зыкъарагъэлъэгъугъ.

54Дзэ пащэми ащ игъусэхэу Исус зыухъумэщтыгъэхэми чӀыгур къызэрэсысырэри зэкӀэ хъугъэ-шӀагъэри залъэгъум, лъэшэу щтагъэхэу аӀуагъ:

– Шъыпкъэ дэдэу мыр Тхьэм ы Къуагъ.

55ЧыжьэкӀэ къаплъэхэу, бзылъфыгъэ Ӏаджи ащ дэжьым щытыгъ. Ахэр Исус ӀэпыӀэгъу фэхъухэзэ, игъусэхэу Галилей къикӀыгъагъэх. 56Мыхэр ахэмэ ахэтыгъэх: къуаджэу Магдалэ[*] щыщ Мерэми, Зебедей ыкъохэм яни, нэмыкӀ Мерэми. Ар Якъубэрэ Иосыйрэ янагъ+.

Исус ихьадэ къэунэм зэрэчӀалъхьажьыгъэр

(Марк 15:42-47; Лука 23:50-56; Иуан 19:38-42)

57•Пчыхьэ къызэхъум, Юсыф ыцӀэу, къуаджэу Ариматей щыщэу, лӀы бай горэ къэкӀуагъ. Ари Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщыгъ. 58Ар Пилат дэжь кӀуи, Исус ихьадэ кӀэлъэӀугъ. Джащыгъум хьадэр Юсыф ратыжьынэу Пилат унашъо ышӀыгъ. 59Юсыф хьадэр къышти, чэфын къабзэ рищэкӀи, 60къэунакӀэу ежь пае Ӏошъхьэ цакӀэм харигъэупкӀыгъэм чӀилъхьажьыгъ. ЕтӀанэ Юсыф къэунэ чӀэхьапӀэм мыжъошхо ӀуигъэукӀораий, ӀукӀыжьыгъ. 61Къуаджэу Магдалэ щыщ Мерэмрэ адрэ Мерэмрэ ащ дэжьым щыӀагъэх, къэунэм пэӀусхэу.

Къэунэм икъэрэгъулэхэр

62ЯтӀонэрэ мафэу бэрэскэшхом къыкӀэлъыкӀорэ мафэм дин пэщэшхохэмрэ фарисейхэмрэ зэрэугъоихи, Ӏэшъхьэтет Пилат дэжь кӀуагъэх.

63– Тхьэматэ, а пцӀыусым псаузэ, «Мэфищ нэужым лӀагъэхэм сыкъахэтэджыкӀыжьыщт» зэриӀогъагъэр тыгу къэкӀыжьыгъ, – къаӀуагъ ахэмэ+. 64– Арышъ, ящэнэрэ мафэм нэсыфэ къэунэм фэсакъыхэзэ, къэрэгъулэхэм аухъумэнэу унашъо шӀы. Армырмэ, игъогу рыкӀохэрэр къэкӀонхэшъ, ихьадэ атыгъунышъ, цӀыфмэ араӀощт: «ЛӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ». А аужырэ пцӀыр апэрэ пцӀым нахьи нахь дэй хъущт.

65– Къэрэгъулэхэр шъосэтых, шъукӀуи, шъо зэрэшъулъэкӀэу къэунэр къэжъугъэгъун, – ариӀуагъ Пилат.

66Ахэр кӀохи, къэунэм къэрэгъулэхэр Ӏуагъэуцуагъэх, мыжъоми мыхъур тырадзагъ+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ИНЭРЭШЪХЬ

Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр

(Марк 16:1-8; Лука 24:1-12; Иуан 20:1-10)

28^1•Шэмбэтыр блэкӀыгъэу, тхьэмафэм иапэрэ мафэм нэф къызэшъым, Магдалэ щыщ Мерэмрэ адрэ Мерэмрэ къэунэм еплъынхэу кӀуагъэх+.

2ОшӀэ-дэмышӀэу чӀыгур лъэшэу къэсысыгъ, сыда пӀомэ, Зиусхьаным имэлэӀич уашъом къехи, къэунэм Ӏухьи, мыжъошхор ӀуигъэукӀорэикӀи, ащ тетӀысхьагъ+. 3Ащ итеплъэ пчыкӀэм фэдэу ищыгъынхэри осым фэдэу фыжьыбзагъэх+. 4Къэрэгъулэхэр ащ зэрэщыщынэхэрэм пае къэкӀэзэзыгъэх, хьадашъуи яӀэ хъугъэ+.

5– Шъумыщын, – ариӀуагъ мэлэӀичым бзылъфыгъэмэ. – Исусэу къащым тыраӀулӀагъэм шъузэрэлъыхъурэр сэшӀэ. 6Ар мыщ щыӀэжьэп. ЗэриӀуагъэм тетэу, ар лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ. ШъуӀухьи, шъуеплъ Зиусхьаныр зыдэщылъыгъэ чӀыпӀэм. 7Джы псынкӀэу шъукӀуи, игъогу рыкӀохэрэм яшъуӀу: «Исус лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ. Шъо шъуапэ ар Галилей кӀощт. Ащ дэжьым ар щышъулъэгъужьыщт». Джары, къэбарыр сэ шъосӀуагъэ+.

8Бзылъфыгъэхэр къэунэм ӀукӀыжьхи, агучӀэ изыгъэу, ау гушӀогъошхуи яӀэу, макъэ арагъэӀунэу Исус игъогу рыкӀохэрэм адэжь ечъэжьагъэх. 9Игъогу рыкӀохэрэм макъэ арагъэӀунэу а бзылъфыгъэхэр чъэхэзэ, ошӀэ-дэмышӀэу Исус къаӀукӀи, къариӀуагъ:

– Шъопсэу. Мыдрэхэр Исус ечъалӀэхи, ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ итӀысхьэхи, ылъакъохэр аубытыгъ+. 10Джащыгъум Исус къариӀуагъ:

– Шъумыщын. ШъукӀуи, сшыхэр[*] Галилей кӀонхэу макъэ яжъугъэӀу. Ащ сэри сыщалъэгъущт+.

Дин пэщэшхохэм къэрэгъулэхэр къуалъхьэкӀэ зэращэфыгъэхэр

11Бзылъфыгъэхэр кӀохэ зэхъум, къэрэгъулэхэм ащыщхэр къалэу Ерусалим дахьэхи, дин пэщэшхохэм адэжь кӀохи, зэкӀэ хъугъэр араӀотагъ. 12Дин пэщэшхохэр, нахьыжъхэр ягъусэхэу, зэрэугъоихи, зэупчӀыжьыгъэх. Ахъщабэ къэрэгъулэхэм арати, 13араӀуагъ:

– «Чэщым тэ тызыхэчъыем, Исус игъогу рыкӀохэрэр къакӀохи, ихьадэ атыгъугъ» шъуӀон фае. 14А къэбарыр Ӏэшъхьэтетым зызэхихыкӀэ, дгъэсамбырынышъ, шъори зи къышъуимыӀонэу тшӀыщт.

15Аущтэу къэрэгъулэхэм ахъщэр ашти, араӀуагъэм тетэу зекӀуагъэх. Непэ къынэсыжьэу а къэбарыр джуртмэ зэрахьэу ахэлъ.

Исус игъогу рыкӀохэрэм Ӏофэу ашӀэнэу апшъэ рилъхьагъэр

(Марк 16:14-18; Лука 24:36-49; Иуан 20:19-23; Апостол. 1:6-8)

16•Ащ нэужым Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀузыр Галилей кӀохи, ежь зыфиӀогъэгъэ Ӏуашъхьэм дэкӀоягъэх. 17ЕтӀанэ Исус залъэгъум, лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ итӀысхьагъэх; ау зышӀошъ мыхъурэ заулэ ахэмэ ахэтыгъ+. 18Исус игъогу рыкӀохэрэм къабгъодахьи, ариӀуагъ:

– Уашъоми чӀылъэми тетыгъошхор зэкӀэ щысиӀэу сӀэ илъ+. 19Арышъ, шъукӀуи, лъэпкъ пстэури сигъогу къытежъугъахь. Ты лъапӀэми, ы Къуи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи ацӀэкӀэ шъуумэхъыхи,+
20унашъохэу шъосӀуагъэхэр зэкӀэ агъэцэкӀэнхэу яшъуӀу. ШъыпкъэмкӀэ, дунаим икӀэух нэс сэ ренэу сышъуигъусэщт. Амин+.

* u1:1 къэбарышӀур – Исус Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур ары. Тхьэм пегъэмбархэм ажэкӀэ цӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр Исус Христос Ӏофэу ышӀагъэмкӀэ ыгъэшъыпкъэжьхэзэ ыгъэхъугъэх, арэущтэуи цӀыфхэр мыкӀодхэу къызэригъэнэжьынхэ гъогу афишӀыгъ.

* 1:1 Даутэ ыкъор, Ибрахьимэ ыкъор – ахэмэ алъэпкъ къытекӀыгъэ лӀыр ары.

* 1:3 Пэрэцрэ Зарэрэ – Иудэ ыкъо зэтӀуазэхэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 38:27-30.

* 1:6 Урый зыцӀэм ишъузыгъ – Батшэбэ ары. Еплъ Пегъымбар Самуел икъэбархэр зэрыт ятӀонэрэ тхылъым (2 Царств) 12:24.

* 1:11 Бабилэн къэлэшхом лӀыгъэкӀэ защэхэ лъэхъаным – Исус къэхъуным ыпэкӀэ 598-рэ илъэсым пачъыхьэ Нэбухэднэцар идзэлӀхэм джурт цӀыфхэр лӀыгъэкӀэ Бабилэным аригъэщагъэх.

* 1:12 Израиль цӀыфхэр Бабилэным защэхэ ужым – Исус къэхъуным ыпэкӀэ 538-рэ илъэсым Персие хэгъэгум и Кайсарэу Кир зыцӀэм джуртхэм яхэгъэгу къагъэзэжьынэу фит ышӀыжьыгъэх.

* 1:17 лӀыуж – тымрэ ыкъомрэ азыфагу дэлъ уахътэр ары.

* 1:17 Христос – Мэссихьыр ары. Пачъыхьэ Даутэ илъэпкъ къытекӀыгъэу, пегъымбархэм къызэраӀуагъэм тетэу, израиль цӀыфхэм шъхьафитыныгъэрэ мамыр тетыгъомрэ аригъэгъотынэу Тхьэм ахэр къызэригъэгугъэгъэ пщы лъапӀэр ары.

* 1:18 Юсыф къыщэнэу ыгъэнэфэгъагъ – джурт хабзэм тетэу лӀы горэм ыгъэнэфэгъэ пшъашъэр къыщэнэу фэмыемэ, къэзыщэгъэ лӀым ишъуз зэритӀупщыжьырэ хабзэм тетэу ытӀупщыжьын фае.

* 1:20 Даутэ ыкъо – Даутэ илъэпкъ къытекӀыгъэ лӀыр ары.

* 1:21 Исус – а цӀэм къикӀырэр цӀыфхэр мыкӀодхэу «Къэзгъэнэжьырэр» ары.

* 1:22-23 Зиусхьаным мы гущыӀэхэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 7:14.

* 2:1 Ирод пачъыхьэр – Ирод Иныр ары. Исус къэхъуным ыпэкӀэ я 37-4 илъэсхэм къакӀоцӀ израиль хэгъэгум зэкӀэм ипачъыхьагъ

* 2:1 иудей къалэу Бет-Лэхьэм – израиль хэгъэгум ихэкухэм ащыщ Иудей хэкум икъал, Ерусалим километрийкӀэ пэчыжьэу, икъыблэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 2:1 тхьэгурымагъохэр – пкӀыхьапӀэхэм къарыкӀхэрэмрэ жъуагъохэм яӀофрэ апылъхэзэ, пачъыхьэ горэм е пщы горэм фэлажьэхэзэ, акъылэгъу фэхъухэрэр ары.

* 2:4 Тэурат егъэджэкӀо пащэхэр – Тэурат хабзэм итхэмрэ джуртхэм адрэ тхылъ лъапӀэхэу яӀэхэм арытхэмрэ цӀыфхэм агурызгъаӀощтыгъэ пащэхэр ары.

* 2:5-6 пегъымбарым моущтэу къытхыгъ – еплъ Пегъымбар Михэ тхылъэу ытхыгъэм 5:2 ; Пегъымбар Самуел икъэбархэр зэрыт ятӀонэрэ тхылъым (2 Царств) 5:2.

* 2:11 ладан – сты зыхъукӀэ, мэ ӀэшӀу зыпыурэ мыстхъу лъэпкъ.

* 2:11 смирнэ – мэ ӀэшӀу зыпихырэ уц лъэпкъ.

* 2:15 Зиусхьаным мы гущыӀэхэу – еплъ Пегъымбар Хьошеа тхылъэу ытхыгъэм 11:1.

* 2:17-18 пегъымбар Иеремие къыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 31:15.

* 2:18 къуаджэу Рамэ – Ерусалим километрийкӀэ пэчыжьэу, итемыр лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 2:22 Архелай – Ирод Иным ыкъохэм ащыщыгъ. Исус къэхъуным ыпэкӀэ я 4-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Исус къызэхъу нэужым я 6-рэ илъэсым нэсыфэ, хэкухэу Иудей, Самарие, Идумей япщыгъ.

* 2:22 Галилей хэкур – Израиль хэгъэгум итемыр лъэныкъо ит. Архелай ышэу Ирод Антипэ зыцӀэр а хэкум ипщыгъ.

* 2:23 НазареткӀэ заджэхэрэ къалэр – Галилей псыхъураем икъыблэ цыпэ километр 26-кӀэ пэчыжьэу, итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 3:1 умэхъыныр – «ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьи, зысэжъугъэумэхъ, Тхьэм ахэр къышъуфигъэгъунхэм пае» ыӀоти, умэхъэкӀо Иуан цӀыфхэр ыумэхъыщтыгъэх. Еплъ Марк 1:4. Исус уашъом зыдэкӀоежьыгъэм къыщегъэжьагъэу, цӀыфхэм зарагъэумэхъы – е псым чӀагъаох, е псы тӀэкӀу ашъхьэхэм атыраутхэ. Аущтэу ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ зэрэхъугъэр къагъэлъагъо. Ащ нэмыкӀэуи Исус лӀи, лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм пае, япсэкӀодшӀагъэхэр къафэгъугъэхэу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ зэрэхъугъэми шыхьат фэхъух.

* 3:2 Тхьэу уашъом щыӀэм и Тетыгъошхо – Тхьэм мы дунаими, мы дунаим ицӀыфхэми тетыгъошхоуи лъэкӀышхоуи афыриӀэр ары. КъэбарышӀур Тхьэм и Тетыгъошхо зытегущыӀэкӀэ, зигугъу ышӀырэр загъорэ мы уахътэм Тхьэм тетыгъошхоу иӀэр ары, загъори къэкӀощт уахътэм тетыгъошхоу иӀэщтыр ары, загъори Тхьэм дэжь мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ щыуиӀэныр ары.

* 3:3 пегъымбар Ешайа зыфиӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:3. Пегъымбар Ешайа Исус къэхъуным ыпэкӀэ 759-698-рэ илъэсхэм къакӀоцӀ псэугъэ.

* 3:7 фарисейхэр – джуртхэм ащыщхэу диныр зылэжьырэ цӀыф купыгъ. Ахэр Тэурат хабзэм итхэмрэ ятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэмрэ агу етыгъэу апылъыщтыгъэх.

* 3:7 саддукейхэр – дин пащэхэм ащыщхэу, диныр зылэжьхэу лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр зышӀошъ мыхъухэрэ тхьэмэтэ купыгъ. Ахэмэ тхылъ лъапӀэхэу алъытагъэхэр Тэурат хабзэм ит тхылъитфыр ары ныӀэп.

* 3:7 блэщылъф – блэм къыхэкӀырэ лъфыгъэр ары.

* 3:17 Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7; Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:2; Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 42:1.

* 4:4 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 8:3.

* 4:6 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 90:11-12.

* 4:7 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:16.

* 4:10 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:13.

* 4:12 Иуан хьапсым чӀадзагъэу – Ирод Антипэу Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщ иунашъокӀэ умэхъэкӀо Иуан хьапсым чӀадзагъ. Еплъ Маттэ 14:3-4.

* 4:13 хэкухэу Забулонрэ Нафталыйрэ – Забулонрэ Нафталыйрэ Израиль лъэпкъым щыщ лӀэкъуитӀугъ. Ахэмэ яхэкухэр Галилей псыхъураем итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀи итемыр лъэныкъомкӀи итыгъэх.

* 4:14-16 пегъымбар Ешайа мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр… – еплъ Пегъымбар Ещайа тхылъэу ытхыгъэм 9:1-2.

* 4:18 Галилей псыхъураер – Галилей хэкум ит псыхъурай. ИкӀыхьагъэ километрэ 21-рэ мэхъу, инахь шъомбгъуапӀэр километрэ 13 мэхъу.

* 4:23 синэгогу – джуртмэ ятхьэлъэӀупӀ ары.

* 4:24 Сирие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. Израиль хэгъэгур Сирие хэкум щыщыгъ.

* 4:25 КъэлипшӀ – ахэр хымэ къэлагъэх. Ахэмэ анахьыбэхэр Галилей псыхъураем икъыблэ тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъэх.

* 5:3 гурэ псэрэкӀэ тхьамыкӀэхэр – Тхьэр зэрящыкӀагъэр зыдэзышӀэжьхэрэр ары.

* 5:17 Тэурат хабзэр – пегъымбар Мусэ тхылъитфэу ытхыгъэхэр ары. Тэурат хабзэр джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэм ащыщэу апэрэ Ӏахь мэхъу.

* 5:17 пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэр – джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэм ащыщхэу ятӀонэрэ Ӏахь мэхъу.

* 5:21 цӀыфхэм зэрараӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:13.

* 5:21 хьыкумэшӀыр – цӀыф горэ хыемэ е мысэмэ, хабзэм иунашъо тетэу зэхэзыфырэр ары.

* 5:22 зэшыхэр – зы дин зылэжьыхэрэр ары.

* 5:22 Тхьэмэтэ Хэсэшхор – дин Ӏофхэм яхьылӀагъэу хьыкум зышӀэу, анахь тетыгъо зиӀэ хасэу джуртхэм яӀагъэр ары. Тхьэмэтэ нэбгырэ 70-рэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтыгъ. А хэсэшхом итхьэматэр дин пэщэшхор арыгъэ. Тхьэмэтэ Хэсэшхом загъорэ «СинедрионкӀэ» еджэх.

* 5:26 чапычыр – лептитӀу мэхъу. Лептэр анахь осэ цӀыкӀу зиӀэ гъоплъэ ахъщэ жъгъэеу щыӀагъэр ары.

* 5:27 зэраӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:14.

* 5:31 мыри аӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:1.

* 5:33 цӀыфхэм зэрараӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:12, яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 30:2, ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 23:21.

* 5:38 зэраӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:24.

* 5:43 зэраӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.

* 5:46 хьакъулахь ахъщэр – цӀыфхэр къалэ горэм зыдахьэхэкӀэ е зыдэкӀхэкӀэ, псэуалъэхэу, хьапщыпхэу, лэжьыгъэхэу яӀэхэм атырилъхьэщтыгъэу Рим къэралыгъошхом ахъщэу ратын фэягъэр ары. ЦӀыфхэм, анахьэу дин тхьэматэхэм, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэр зэрапэсыщтыгъэхэп, гъэнэфэгъэу дин унашъохэм ахэр зэрямыдэӀущтыгъэхэм пае.

* 7:29 тетыгъошхо иӀэу, цӀыфхэм Ӏофхэр аригъашӀэщтыгъэхэти ары – Исус Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм афэдагъэп. Ахэмэ пэсэрэ дин пэщэ еджэгъэшхохэм ягущыӀэхэмкӀэ ежьхэм къаӀуагъэхэр агъэшъыпкъэжьынхэм пылъыщтыгъэх.

* 8:3 тырилъхьи – шъоджэ уз Ӏае зиӀэм узыр пыпхынкӀэ щынэгъуагъэ, пӀэ теплъхьанэу хъущтыгъэп.

* 8:5 къалэу Капернаум – Галилей псыхъураем итемыр тыгъэ къохьэпӀэ Ӏушъо Ӏут.

* 8:17 пегъымбар Ешайа мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:4.

* 8:28 Гергесэ – Гадар ятӀонэрэ цӀэу къалэми хэкуми яӀагъ.

* 9:13 мы гущыӀэхэу Тхьэм къыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Хьошеа тхылъэу ытхыгъэм 6:6.

* 9:14 тэнэкӀы – агухэмкӀэ фаехэу, ахэм тхьэмафэ къэс мэфитӀо анэкӀыщтыгъ.

* 9:27 Даутэ ы Къу – цӀыфхэр мыкӀодхэу Къэзгъэнэжьырэр пачъыхьэ Даутэ илӀакъо зэрэщыщым пае, джуртхэр ащ «Даутэ ы КъокӀэ» еджэх.

* 10:2 апостол – нэмыкӀ цӀыф горэм ыцӀэкӀэ гущыӀэнэуи Ӏоф ышӀэнэуи фитыныгъэ зиӀэр ары. Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум «апостолхэкӀэ» яджэх. Ахэр Исус илӀыкӀохэу тетыгъо зэритыгъэхэр ары.

* 10:4 Симонэу зихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэщтыгъэр – ар Палестин хэгъэгум фэлажьэрэ цӀыф куп горэм щыщыгъэнкӀи мэхъу. Рим къэралыгъошхом щыщхэу яхэгъэгу ашӀозыубытыгъэхэм къатырахыжьыным а купым хэтхэр ыуж итыгъэх.

* 10:5 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур арыгъэ. Джуртхэмрэ самарие цӀыфхэмрэ алъэпкъхэри, яхабзэхэри, ядинхэри зэрэзэфэшъхьафхэм пае зэпыищтыгъэх.

* 10:15 къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ – ахэр Хы ЛӀагъэм иӀушъо Ӏутыгъэх. Ахэмэ адэс цӀыфхэм ябзэджагъэ пае Тхьэм а къэлитӀур машӀокӀэ ыгъэкӀодыгъагъэх. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 19:24-28.

* 10:25 БаӀал-Зэбул – джынапцӀэхэм япэщэ шэйтаныр ары.

* 11:2 Иуан хьапсым чӀэсэу – еплъ 14:3-4.

* 11:10 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытыр – еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 3:1.

* 11:14 къэкӀон фэегъэ пегъымбар Иляс – еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 4:5-6.

* 11:21 къалэхэу Тиррэ Сидонрэ – ахэр хымэ къалэхэу Галилей хэкум итемыр лъэныкъомкӀэ хы Ӏушъом Ӏутыгъэхэр ары.

* 11:23 О Капернаум… упхырызыщт нахь – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 14:13, 15.

* 11:23 къалэу Содом – еплъ 10:15.

* 11:29 Сэ сибжь – бжьыр цухэр е псыцухэр кум зыкӀашӀэкӀэ, апшъэ далъхьэрэ пхъэр ары.

* 12:1 шэмбэт мафэр – джуртхэм ямэфэ лъапӀ ары. А мафэм хэти Ӏоф ышӀэнэу фитэп.

* 12:2 пшӀэ мыхъущтыр – Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу, шэмбэт мафэм лэжьыгъэ къэпхы хъущтыгъэп. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:21.

* 12:3-4 ащ ышӀагъэр – еплъ Пегъымбар Самуел икъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (1 Царств) 21:1-6.

* 12:4 цӀыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэгъэ хьалыгъур – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:5-9.

* 12:5 дин пащэхэр шэмбэт мафэм лажьэхэу, а мафэр амыгъэлъапӀэми – ахэмэ Тхьэм къурмэн фашӀызэ, Ӏоф ашӀэщтыгъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 28:9-10.

* 12:7 Тхьэм къыӀогъэ гущыӀэхэр – еплъ Пегъымбар Хьошеа тхылъэу ытхыгъэм 6:6.

* 12:17-21 Тхьэм мы гущыӀэхэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 42:1-4.

* 12:20 Къамыл ныкъо зэпыкӀ… макӀэу блэрэ шъагъэр – заухъумэжьын зымылъэкӀэу, лъэкӀ зимыӀэ цӀыфхэр ары.

* 12:40 Юныс – еплъ Пегъымбар Юныс икъэбар зэрыт тхылъым 2:1.

* 12:42 бзылъфыгъэ пачъыхьэр – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3 Царств) 10:1-10.

* 13:14-15 Тхъэм… пегъэмбар Исайас… къыригъэӀуагъэхэр – еплъ Пегъэмбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10. Пегъэмбар Исайас, Исус къэхъуным ыпэ 759-698 илъэсхэм къакӀоцӀ псэугъагъ.

* 14:1 пщэу Ирод – Ирод Антипэ ары. Исус къэхъуным ыпэкӀэ я 4-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Исус къызэхъу нэужым я 39-рэ илъэсым нэс, ар Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщыгъ.

* 15:4 Тхьэм ыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:12; 21:17.

* 15:7-9 пегъымбар Ешайа зеӀом – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 29:13.

* 15:22 Ханаан хэкум щыщэу бзылъфыгъэ горэ – а бзылъфыгъэр мыджуртэу, Рим къэралыгъошхом щыщ Сирие хэкум къыщыхъугъ. Еплъ Марк 7:26.

* 16:4 пегъымбар Юныс инэшанэ – еплъ 12:39-40.

* 16:13 къалэу Кайсарфилипие – Галилей псыхъураем километрэ 40-кӀэ пэчыжьэу, итемыр лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 16:14 пегъымбар Иляс – ащ чӀылъэм къыгъэзэжьынышъ, Христос игъогу фигъэпсынэу джуртхэр паплъэщтыгъэх. Еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 4:5-6.

* 16:18 Петрэ – а цӀэм къикӀырэр «мыжъо»

* 16:21 нахьыжъхэр – лъытэныгъэ зиӀэ джурт дин тхьэмэтэ купыгъ. Ахэмэ ащыщхэу заулэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтыгъ.

* 17:5 Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр – еплъ 3:17.

* 17:10 Ыпэ рапшӀэу пегъымбар Иляс къэкӀон фае – еплъ 16:14.

* 17:20 андэгурацэм – горчицэ зыфаӀорэм ыцэ ары, ахэр жъгъэй дэдэх.

* 17:24 Тхьэм иунэшхо пае хьакъулахь ахъщэу (еплъ 5:46) дидрахм зыцӀэр – хэтрэ зы джуртэу зыныбжь икъугъэм илъэс къэс лэжьакӀом имэфэпкӀитӀум фэдиз ахъщэ Тхьэм иунэшхо пае ытын фэягъ.

* 18:16 шыхьатитӀумэ е шыхьатищымэ къаӀорэмкӀэ… – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:15.

* 18:17 хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэр – еплъ 5:46.

* 18:24 талант – зы талантыр динар минихым фэдиз мэхъу. Зы динар лэжьакӀом имэфапкӀэщтыгъ.

* 19:4 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 1:27.

* 19:5 Тхьэм зэриӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 2:24.

* 19:7 пегъымбар Мусэ унашъо къышӀыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:1.

* 19:18-19 Сыд унашъоха – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:12-16; ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18 .

* 20:3 пчэдыжьым сыхьатыр бгъум дэжь – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «ящэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр пчэдыжьым сыхьатыр бгъур ары.

* 20:5 щэджагъом дэжь – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «яхэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджагъор ары.

* 20:5 сыхьатыр щым дэжь – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «ябгъонэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджэгъоужым сыхьатыр щыр ары.

* 20:6 сыхьатыр тфым дэжь – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «япшӀыкӀузэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджэгъоужым сыхьатыр тфыр ары.

* 20:19 хымэ лъэпкъхэр – рим цӀыфхэу тетыгъо зиӀэхэр ары

* 20:20 Зебедей ыкъохэр – апостолхэу Якъубэрэ Иуанрэ ары. Еплъ Марк 10:35.

* 20:29 къалэу Ерихон – Ерусалим итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ, километрэ 24-кӀэ пэчыжьэу, Иордан псыхъом итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 21:1 Елеон зыцӀэ Ӏуашъхьэр – Ерусалим игъунэгъубзэу, итыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ Кедрон къуладжэм иадрабгъу ит

* 21:4-5 пегъымбарым мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 62:11; Пегъымбар Зэчрей тхылъэу ытхыгъэм 9:9.

* 21:5 къалэу Цион – Ерусалим ары.

* 21:9 мэкъэшхокӀэ аӀощтыгъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:25-26.

* 21:9 Хьусаннэ – щытхъу гущыӀ.

* 21:12 щэн-щэфакӀохэу ащ чӀэтхэр – ахэмэ къурмэныпхъэ былымхэр Тхьэм иунэшхо ищагу щащэщтыгъэх.

* 21:12 щэн-щэфакӀохэу ащ чӀэтхэр – ахэмэ къурмэныпхъэ былымхэр Тхьэм иунэшхо ищагу щащэщтыгъэх.

* 21:13 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 56:7.

* 21:13 хъункӀэкӀо гъэбылъыпӀэ – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 7:11.

* 21:15 дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ – еплъ 2:4.

* 21:16 Тхьэм зэрэриӀуагъэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 8:3.

* 21:17 къуаджэу Бет-Ание – Ерусалим километрищкӀэ пэчыжьэу итыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 21:42 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:22-23.

* 22:16 пщэу Ирод дезгъаштэхэрэр – ахэр Рим Ӏэшъхьэтетым фэмыехэу, пачъыхьэ Ирод Иным къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщэу зыгорэ пщы афэхъунэу фэягъэх.

* 22:17 Кайсар – а лъэхъаным, Исус къызэхъу нэужым 14-37 илъэсхэм къакӀоцӀ, Тиберые зыцӀэр рим Кайсарыгъ.

* 22:24 пегъымбар Мусэ ыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 25:5-6.

* 22:31-32 мы гущыӀэхэу Тхьэм ыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 3:2-6.

* 22:36-37 Тхьэм иунашъохэм ащыщэу анахь лъэпӀэ дэдэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:5.

* 22:39 ятӀонэрэ унашъор – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.

* 22:43-44 Даутэ ыӀуагъэба – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:1.

* 23:5 янэмаз къэмлэнэжьыехэр – къэмлэнэжьыехэу (шъом хэшӀыкӀыгъэ дэлъхьэпӀэ цӀыкӀухэр) ятхылъ лъапӀэхэм арытхэм ащыщхэр зыдэлъхэр джуртхэм шъо кӀапсэкӀэ анатӀэхэмрэ аӀапшъэхэмрэ аращэкӀых. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:8; 11:18.

* 24:15 «Зэхэзыкъутэрэ ГущыкӀыгъор» – Исус «Зэхэзыкъутэрэ ГущыкӀыгъор» зыфиӀогъэ гущыӀэхэр пегъымбар Даниел икъэбар зэрыт тхылъым 9:27; 11:31; 12:11 итых. Пегъымбар Даниел зигугъу ышӀыгъэр къурмэншӀыпӀэу пачъыхьэ Антиок Епифан тхьэ нэпцӀхэм апае Тхьэм иунэшхо щигъэуцугъагъэр ары. Ар къызыхъугъэр Исус къэхъуным ыпэ 167-рэ илъэсыр ары. Ау Исус «Зэхэзыкъутэрэ ГущыкӀыгъом» игугъу зешӀым зыфиӀуагъэр Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэу, бзэджэ дэдэ цӀыф гъэнэфагъэ горэу ары. Дунаим иаужырэ мафэхэм а цӀыфыр къэлъэгъон фай.

* 24:38-39 псы къиугъэшхор – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 6:13-7:24.

* 26:2 ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор – ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхомрэ Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэмрэ зэдагъэлъапӀэхэзэ, Тхьэм Мысырым къызэрэригъэкӀыжьыгъагъэхэр джуртхэм агъэлъапӀэ. ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор Нисан зыцӀэ мазэм и 14-м тефэ (яплӀэнэрэ мазэм иапэрэ мафэ пэгъунэгъу), Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэр Нисан и 15-22 мафэхэм къакӀоцӀ агъэлъапӀэх. А мафэхэм тэджэпс тхьацум халъхьэрэп.

* 26:3 дин пэщэшхор – дин пащэхэм ятхьэматэуи Тхьэмэтэ Хэсэшхоми итхьэматагъ.

* 26:17 Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхо мафэхэр – еплъ 26:2, ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхом.

* 26:25 Рабби – дин гъэсакӀор ары.

* 26:25 – Оры, къызэрэпӀорэм фэдэу, – е – О пшъхьэкӀэ къэпӀуагъ.

* 26:28 Сэ слъэу… зэзэгъыныгъэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр – пэсэрэ зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьыррэ илъэпкърэ азыфагу дилъхьагъэр зыгъэшъыпкъэжьыгъагъэр къурмэныпхъэм ылъ арыгъэ. А лъыр цӀыфхэм атыраутхэгъагъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:7-8. Ащ фэдэу зэзэгъыныгъакӀэу Тхьэм ежьыррэ ицӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьагъэр зыгъэшъыпкъэжьыгъэр Исус ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэр ары. А зэзэгъыныгъэм зэритым фэдэу, цӀыф горэм ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъумэ, мыкӀодэу Тхьэм ар къыгъэнэжьыщт.

* 26:31 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Зэчрей тхылъэу ытхыгъэм 13:7.

* 26:64 – Ары, къызэрэпӀорэм фэд, – е – О пшъхьэкӀэ къэпӀуагъ.

* 26:65 ищыгъынхэр къызэгуитхъыгъэх – гущыкӀыгъэшхомрэ щынэгъошхомрэ къахэкӀыкӀэ, дин пэщэшхом ищыгъынхэр къызэгуитхъыгъэх.

* 27:2 Пилат – рим цӀыфхэм ащыщэу, Понтый Пилат, Исус къызэхъу нэужым 26-36 илъэсхэм къакӀоцӀ, хэкухэу Иудей, Самарие, Идумей яӀэшъхьэтетыгъ.

* 27:9-10 пегъымбар Иеремие мы гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Зэчрей тхылъэу ытхыгъэм 11:12-13; Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 32:6-10.

* 27:11 – Ары, къызэрэпӀорэм фэд, – е – О пшъхьэкӀэ къэоӀо.

* 27:27 преторие – Ӏэшъхьэтет Пилат иунэшхо ары.

* 27:32 къалэу Кириние – Ливие хэгъэгоу Африкэм итемыр лъэныкъом итым икъэлэшхуагъ.

* 27:45 щэджагъом – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «яхэнэрэ сыхьат» Ащ къикӀырэр щэджагъор ары.

* 27:45 сыхьатыр щым – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «ябгъонэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджэгъоужым сыхьатыр щыр ары.

* 27:46 Или, Или! Лама сабахтани – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 21:2.

* 27:56 къуаджэу Магдалэ – Галилей псыхъураем итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 28:10 сшыхэр – еплъ 5:22.

• 1:1 Лука 3:23-28

+ 1:1 УблапӀэ 22:18, ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-13

+ 1:2 УблапӀэ 21:3, УблапӀэ 25:6, УблапӀэ 29:35

+ 1:3 УблапӀэ 38,
+ 1:4 Рут 4:18-22
+ 1:5 Ехъошуа 2:1, Ехъошуа 6:24

+ 1:6 Апэрэ Самуел 17:12, ЯтӀонэрэ Самуел 11:3, ЯтӀонэрэ Самуел 12:24

+ 1:11 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 24:14-15

+ 1:16 Лука 1:27
• 1:18 Лука 2:1-7
+ 1:18 Лука 1:27, Лука 1:35

+ 1:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 22:23-24, Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:1

+ 1:21 Лука 1:31, Апостол. 4:12, Апостол. 13:38

+ 1:22 Маттэ 2:14, Маттэ 4:14, Маттэ 21:4, Маттэ 26:56, Марк 14:49, Иуан 19:36,

+ 2:1 Лука 1:5, Лука 2:4-7, Иуан 7:42
+ 2:6 ЯтӀонэрэ Самуел 5:2,
+ 2:11 МысырикӀыжь 30:23, Иуан 19:39
+ 2:12 УблапӀэ 20:6
+ 2:15 Маттэ 1:22
+ 2:17 Маттэ 27:9
+ 2:23 Лука 1:26, Лука 2:39, Иуан 1:45

• 3:1 Марк 1:1-8, Лука 3:1-9, Лука 3:15-17, Иуан 1:19-28

+ 3:1 Лука 1:80, Иуан 1:6

+ 3:2 Марк 1:15

+ 3:4 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:8, Апэрэ Самуел 14:26

+ 3:6 Апостол. 19:18

+ 3:7 Маттэ 12:34, Маттэ 23:33, Рим. 5:9, 1 Фесс. 1:10

+ 3:9 Иуан 8:33
+ 3:10 Маттэ 7:19
+ 3:11 Иуан 1:15, Апостол. 2:3
+ 3:12 Маттэ 13:30, Евр. 6:8
• 3:13 Марк 1:9-11, Лука 3:21-22
+ 3:16 Апостол. 7:56, Иуан 1:32-33

+ 3:17 Марк 9:7, Иуан 12:28, Маттэ 17:5, 2 Пет. 1:17

• 4:1 Марк 1:12-13, Лука 4:1-13

+ 4:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:9, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:8, Маттэ 21:18

+ 4:3 1 Фесс. 3:5
+ 4:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:3
+ 4:6 Орэд ЛъапӀэхэр 90:11-12, Иуан 7:4
+ 4:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:16
+ 4:10 Маттэ 16:23, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:13
+ 4:11 Лука 22:43
• 4:12 Марк 1:14-15, Лука 4:14-15
+ 4:12 Маттэ 14:3

+ 4:13 Маттэ 2:23, Ехъошуа 19:32-34, Марк 1:21

+ 4:14 Маттэ 1:23
• 4:18 Марк 1:16-20, Лука 5:1-11
+ 4:18 Иуан 1:40-42
+ 4:19 Маттэ 13:47
+ 4:20 Маттэ 19:27
• 4:23 Лука 6:17-19
+ 4:23 Марк 1:39
+ 4:24 Лука 2:2
+ 4:25 Марк 5:20, Марк 7:31
• 5:3 Лука 6:20-23
+ 5:4 ДжакӀо 7:3, 2 Кор. 7:10, Ӏоф. 21:4

+ 5:5 Орэд ЛъапӀэхэр 36:11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 2:21

+ 5:6 Орэд ЛъапӀэхэр 41:2, Иуан 7:37

+ 5:7 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 19:17, Лука 6:36

+ 5:8 Орэд ЛъапӀэхэр 23:4, Орэд ЛъапӀэхэр 50:12, 1 Иуан 3:2, Евр. 12:14, Ӏоф. 22:4

+ 5:9 Якъуб 3:18, 2 Тим. 2:22, Иуан 1:12, 1 Иуан 3:1, 1 Иуан 5:1, Рим. 8:14

+ 5:11 Якъуб 1:2, 1 Пет. 4:14

+ 5:12 Апостол. 5:41, Якъуб 1:2, Рим. 5:3, 2 Кор. 12:10, Евр. 10:34

• 5:13 Марк 9:50, Лука 14:34-35
+ 5:14 Ефес 5:8
+ 5:15 Марк 4:21, Лука 8:16, Лука 11:33
+ 5:16 1 Пет. 2:12, 2 Кор. 9:13
+ 5:17 Рим. 3:31, Рим. 10:4
+ 5:18 Лука 16:17
+ 5:19 Маттэ 11:11, Маттэ 18:4
+ 5:20 Иуан 3:5
+ 5:21 МысырикӀыжь 20:13
+ 5:22 1 Иуан 3:15

+ 5:25 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:8, Лука 12:58-59

+ 5:27 МысырикӀыжь 20:14
+ 5:28 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:25
+ 5:30 Маттэ 18:8-9, Марк 9:43-44
• 5:31 Маттэ 19:9, Марк 10:11-12, Лука 16:18
+ 5:31 Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:1-3
+ 5:32 Рим. 7:3, 1 Кор. 7:10-11
+ 5:33 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:21
+ 5:34 Апостол. 7:49

+ 5:35 Орэд ЛъапӀэхэр 98:5, Орэд ЛъапӀэхэр 47:3

+ 5:37 Якъуб 5:12

• 5:38 Лука 6:27-36

+ 5:38 МысырикӀыжь 21:23-25, Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:21

+ 5:39 1 Пет. 2:23, Рим. 12:17, 1 Кор. 6:7

+ 5:42 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:7-8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:26

+ 5:44 Рим. 12:20, Лука 23:34, Апостол. 7:60, 1 Пет. 3:9, Рим. 12:14

+ 5:45 Апостол. 14:17

+ 5:48 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:13, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:4, Орэд ЛъапӀэхэр 17:31, Маттэ 19:21, Якъуб 1:4, Ефес 5:1, Кол. 1:28

+ 6:1 1 Иуан 2:29
+ 6:2 Лука 6:24
• 6:5 Лука 11:2-4
+ 6:5 Лука 18:11
+ 6:6 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:33

+ 6:7 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:26, ДжакӀо 5:1

+ 6:10 Маттэ 26:42
+ 6:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:8
+ 6:13 Маттэ 26:41, Иуан 17:15, 2 Фесс. 3:3
+ 6:14 Марк 11:25-26, Ефес 4:32, Кол. 3:13
+ 6:15 Маттэ 18:35, Якъуб 2:13
• 6:19 Лука 11:34-36, Лука 12:22-34

+ 6:19 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:4, 1 Тим. 3:3, 1 Тим. 6:9, Евр. 13:5, Якъуб 5:2-3

+ 6:20 Маттэ 19:21, 1 Пет. 1:4
+ 6:24 Лука 16:13
+ 6:25 Фил. 4:6, 1 Пет. 5:7
+ 6:26 Маттэ 10:31, Маттэ 12:12
+ 6:29 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:4-7
+ 6:30 Маттэ 8:26, Маттэ 14:31, Маттэ 16:8
+ 6:33 Орэд ЛъапӀэхэр 36:4
• 7:1 Лука 6:37-38, Лука 6:41-42
+ 7:1 Рим. 14:10, 1 Кор. 4:5, Якъуб 4:12
+ 7:2 Марк 4:24, Рим. 2:1
+ 7:6 Маттэ 15:26
• 7:7 Лука 11:9-13

+ 7:8 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:17, Маттэ 18:19, Маттэ 21:22, Марк 11:24, Иуан 14:13-14, 1 Иуан 3:22, 1 Иуан 5:14

+ 7:11 УблапӀэ 6:5, Маттэ 12:34
+ 7:12 Лука 6:31, Маттэ 22:40, Гал. 5:14
• 7:13 Лука 13:24
+ 7:14 Орэд ЛъапӀэхэр 15:11
• 7:15 Лука 6:43-44, Лука 13:25-27

+ 7:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:1-3, Маттэ 24:11, Марк 13:22, Апостол. 13:6, 2 Пет. 2:1, 1 Иуан 4:1, Апостол. 20:29

+ 7:16 Якъуб 2:18
+ 7:17 Маттэ 12:33-35
+ 7:19 Маттэ 3:10

+ 7:22 Маттэ 25:11, Лука 6:46, Иуан 13:13, Марк 9:38, Лука 9:49

+ 7:23 Орэд ЛъапӀэхэр 6:9, Маттэ 25:41
• 7:24 Лука 6:47-49
+ 7:27 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:25
+ 7:29 Марк 1:22, Лука 4:32
• 8:1 Марк 1:40-45, Лука 5:12-16

+ 8:2 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 5:1, Марк 9:22

+ 8:4 Маттэ 9:30, Маттэ 17:9, Марк 1:34, Лука 17:14

• 8:5 Лука 7:1-10
+ 8:8 Орэд ЛъапӀэхэр 106:20
+ 8:10 Апостол. 10:2
+ 8:11 Лука 13:29, Лука 16:23, Ефес 3:6

+ 8:12 Маттэ 13:42, Маттэ 22:13, Маттэ 22:30, Маттэ 24:51, Маттэ 25:13, Лука 13:28

+ 8:13 Маттэ 9:29, Иуан 4:53
• 8:14 Марк 1:29-34, Лука 4:38-41
+ 8:14 1 Кор. 9:5

+ 8:15 Марк 5:41, Марк 9:27, Апостол. 3:7, Апостол. 9:41

• 8:18 Лука 9:57-62
+ 8:18 Марк 4:35, Лука 8:22
• 8:23 Марк 4:35-41, Лука 8:22-25

+ 8:26 Маттэ 6:30, Орэд ЛъапӀэхэр 64:8, Орэд ЛъапӀэхэр 88:10, Орэд ЛъапӀэхэр 103:7

• 8:28 Марк 5:1-20, Лука 8:26-39
+ 8:29 Марк 1:23-24, Лука 4:34
+ 8:34 Лука 5:8, Апостол. 16:39
• 9:1 Марк 2:1-12, Лука 5:17-26
+ 9:1 Маттэ 4:13

+ 9:2 Марк 6:55, Маттэ 8:10, Марк 10:52, Лука 7:48

+ 9:3 Маттэ 26:65, Иуан 10:33
• 9:9 Марк 2:13-17, Лука 5:27-32
+ 9:11 Маттэ 11:19, Лука 15:2
+ 9:13 Лука 15:7, 1 Тим. 1:15
• 9:14 Марк 2:18-22, Лука 5:33-39

+ 9:14 Маттэ 11:2, Маттэ 14:12, Лука 11:1, Иуан 1:35, Лука 18:12

+ 9:15 Маттэ 25:1-13, Иуан 3:29, Ӏоф. 19:7, Ӏоф. 21:2, Марк 14:7, Лука 17:22, Иуан 16:20

• 9:18 Марк 5:21-43, Лука 8:40-56
+ 9:21 Марк 3:10
+ 9:22 Марк 10:52, Лука 7:50, Ефес 2:8
+ 9:24 Иуан 11:11

+ 9:25 Апостол. 9:40, Марк 1:31, Марк 9:27, Апостол. 3:7, Апостол. 9:41

+ 9:27 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 22:42, Лука 1:32, Маттэ 20:29-34

+ 9:29 Маттэ 8:13

+ 9:30 Маттэ 8:4, Маттэ 12:16, Маттэ 17:9, Марк 1:44

+ 9:31 Марк 1:45, Марк 7:36

+ 9:34 Маттэ 10:25, Маттэ 12:24

+ 9:36 Марк 8:2, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 22:17, Марк 6:34

+ 9:38 Лука 10:2, Иуан 4:35

• 10:1 Марк 3:13-19, Марк 6:7-13, Лука 6:12-16, Лука 9:1-6, Лука 10:1-12

+ 10:6 Орэд ЛъапӀэхэр 118:176, Маттэ 15:24, 1 Пет. 2:25

+ 10:7 Маттэ 3:2, Маттэ 4:17
+ 10:8 Маттэ 8:2, Апостол. 20:35
+ 10:10 1 Тим. 5:18
+ 10:14 Апостол. 13:51
+ 10:15 УблапӀэ 18:20, УблапӀэ 19:24,

• 10:16 Марк 13:9-13, Лука 12:2-12, Лука 21:12-17

+ 10:16 Лука 10:3, УблапӀэ 3:1

+ 10:18 Апостол. 17:6, Апостол. 18:12, Апостол. 24:1, Апостол. 25:6, Орэд ЛъапӀэхэр 118:46

+ 10:20 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:1

+ 10:21 Маттэ 24:10

+ 10:22 Маттэ 24:9, Иуан 15:18, Якъуб 5:11, Гал. 6:9, Ӏоф. 2:10

+ 10:23 Апостол. 8:1, Апостол. 14:6

+ 10:24 Лука 6:40, Иуан 13:16

+ 10:25 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:2, Маттэ 9:34, Маттэ 12:24

+ 10:26 Марк 4:21, Лука 8:17, Лука 12:2

+ 10:28 Орэд ЛъапӀэхэр 55:5, Орэд ЛъапӀэхэр 117:6, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:25,

+ 10:31 Маттэ 6:26, Маттэ 12:12
+ 10:32 Рим. 10:9, Ӏоф. 3:5
+ 10:33 Маттэ 25:12, 1 Иуан 2:23, 2 Тим. 2:12
• 10:34 Лука 12:51-53, Лука 14:26-27
+ 10:34 Апостол. 14:4

+ 10:38 Маттэ 16:24-25, Марк 8:34-35, Лука 9:23

+ 10:39 Иуан 12:25

+ 10:40 Маттэ 25:40, Лука 10:16, Иуан 12:44, Иуан 13:20, Гал. 4:14

+ 10:41 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:10-15, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:8

+ 10:42 Марк 9:41, Евр. 6:10

• 11:1 Лука 7:18-35

+ 11:2 Маттэ 14:3, Лука 3:19-20, Иуан 3:24, Иуан 4:25, Иуан 6:14, Иуан 11:27

+ 11:6 Иуан 6:61, Иуан 16:1
+ 11:7 Маттэ 3:1
+ 11:9 Маттэ 14:5, Маттэ 21:26
+ 11:10 МысырикӀыжь 23:20, Марк 1:2
+ 11:11 Лука 1:15
+ 11:12 Лука 16:16
+ 11:14 Маттэ 17:12-13, Лука 1:17
+ 11:15 Ӏоф. 2:7
+ 11:18 Маттэ 3:4, Лука 1:15
+ 11:19 Иуан 2:1, Иуан 12:2, Маттэ 9:10-11
• 11:20 Лука 10:13-15
+ 11:21 Марк 6:45, Марк 8:21, Марк 3:7
+ 11:22 Маттэ 15:21
• 11:25 Лука 10:21-22

+ 11:27 Иуан 13:3, Иуан 17:2, Иуан 6:46, Иуан 7:29, Иуан 8:19, Иуан 10:15

+ 11:28 Орэд ЛъапӀэхэр 54:23, Орэд ЛъапӀэхэр 67:20, Иуан 7:37

+ 11:30 1 Иуан 5:3
• 12:1 Марк 2:23-28, Лука 6:1-5
+ 12:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:25
+ 12:2 МысырикӀыжь 20:8-10,
+ 12:3 Апэрэ Самуел 21:1-7
+ 12:4 МысырикӀыжь 25:30,
+ 12:6 Маттэ 12:41
• 12:9 Марк 3:1-6, Лука 6:6-11
+ 12:10 Лука 11:54, Лука 20:20
+ 12:12 Маттэ 6:26, Маттэ 10:31
+ 12:13 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 13:6
+ 12:16 Маттэ 8:4, Маттэ 9:30
• 12:22 Марк 3:20-30, Лука 11:14-23
+ 12:23 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 9:27

+ 12:24 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:2, Маттэ 9:34, Маттэ 10:25

+ 12:27 Марк 9:38, Апостол. 19:13
+ 12:30 Марк 9:40
+ 12:31 Марк 3:29, Лука 12:10
+ 12:33 Маттэ 7:17-20, Лука 6:43-45

+ 12:34 Маттэ 3:7, Маттэ 23:33, УблапӀэ 6:5, Маттэ 7:11, Маттэ 15:18, Якъуб 3:6

+ 12:35 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:5

+ 12:36 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:19, Рим. 14:12

+ 12:37 Маттэ 5:22, Якъуб 3:2-12
• 12:38 Марк 8:11-12, Лука 11:29-32
+ 12:38 1 Кор. 1:22
+ 12:39 Маттэ 16:4
+ 12:40 Юныс 2:1
+ 12:41 Рим. 2:27, Юныс 3:5, Маттэ 12:6
+ 12:42 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:1-13
• 12:43 Лука 11:24-26
+ 12:45 2 Пет. 2:20
• 12:46 Марк 3:31-35, Лука 8:19-21

+ 12:46 Маттэ 13:55, Иуан 2:12, Иуан 7:3, Апостол. 1:14, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

+ 12:50 Иуан 15:14, Евр. 2:11
• 13:1 Марк 4:1-9, Лука 8:4-8
+ 13:9 Маттэ 11:15
• 13:10 Марк 4:10-12, Лука 8:9-10
+ 13:11 Маттэ 19:11

+ 13:12 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 9:9, Маттэ 25:29

+ 13:15 Иуан 12:40, Апостол. 28:26-27
+ 13:16 Лука 10:23-24
+ 13:17 Евр. 11:13, 1 Пет. 1:10-12
• 13:18 Марк 4:13-20, Лука 8:11-15
+ 13:21 Гал. 1:6, Евр. 6:4
+ 13:22 Маттэ 6:25, Марк 10:23, 1 Тим. 6:10
+ 13:23 Иуан 15:5
+ 13:30 Маттэ 3:12
• 13:31 Марк 4:30-34, Лука 13:18-21
+ 13:32 Маттэ 17:20, Лука 17:6, Дан 4:9
+ 13:33 1 Кор. 5:6, Гал. 5:9
+ 13:35 Орэд ЛъапӀэхэр 77:2
+ 13:38 Иуан 8:44
+ 13:39 Ӏоф. 14:15-16
+ 13:41 Маттэ 24:31

+ 13:42 Дан 3:6, Иуан 15:6, Ӏоф. 20:15, Маттэ 8:12

+ 13:43 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:18, Дан 12:3, Маттэ 11:15

+ 13:47 Маттэ 4:19
+ 13:48 Иуан 21:11
+ 13:49 Маттэ 25:32
+ 13:50 Дан 3:6, Маттэ 8:12
• 13:53 Марк 6:1-6, Лука 4:16-30

+ 13:54 Маттэ 2:23, Лука 2:39, Лука 4:23, Марк 1:21

+ 13:55 Иуан 6:42, Маттэ 12:46
+ 13:57 Маттэ 11:6, Иуан 4:44
• 14:1 Марк 6:14-29, Лука 9:7-9
+ 14:2 Маттэ 16:14

+ 14:3 Маттэ 4:12, Маттэ 11:2, Лука 3:19-20, Иуан 3:24

+ 14:5 Маттэ 11:9, Маттэ 21:26
+ 14:7 Эстер 5:3, Эстер 7:2
+ 14:12 Маттэ 9:14

• 14:13 Марк 6:30-44, Лука 9:10-17, Иуан 6:1-14

+ 14:16 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:42-44
+ 14:21 Маттэ 15:38
• 14:22 Марк 6:45-56, Иуан 6:15-21
+ 14:23 Марк 1:35, Лука 4:42, Лука 5:16
+ 14:26 Лука 24:37
+ 14:31 Маттэ 6:30
+ 14:33 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Лука 1:35
+ 14:34 Марк 6:53, Лука 5:1
• 15:1 Марк 7:1-23
+ 15:2 Лука 11:38
+ 15:3 Гал. 1:14
+ 15:4 МысырикӀыжь 20:12, МысырикӀыжь 21:17
+ 15:7 Маттэ 23:13, Апостол. 28:25
+ 15:9 Кол. 2:22
+ 15:11 Апостол. 10:15
+ 15:13 Иудэ 1:12
+ 15:14 Маттэ 23:16, Лука 6:39
+ 15:18 Маттэ 12:34, Якъуб 3:6
+ 15:19 Гал. 5:19-21, 1 Кор. 6:9-10
• 15:21 Марк 7:24-30
+ 15:21 Ехъошуа 19:28-29,

+ 15:22 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 9:27, Лука 1:32

+ 15:24 Орэд ЛъапӀэхэр 118:176, Маттэ 10:6, 1 Пет. 2:25

+ 15:26 Маттэ 7:6
• 15:29 Марк 7:31
+ 15:32 Маттэ 9:36
+ 15:33 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:42-44
+ 15:38 Маттэ 14:21
• 16:1 Марк 8:11-13, Лука 12:54-56
+ 16:1 Маттэ 3:7, 1 Кор. 1:22
+ 16:4 Юныс 2:1, Маттэ 12:39
• 16:5 Марк 8:14-21
+ 16:6 Лука 12:1, 1 Кор. 5:7-8
+ 16:8 Маттэ 6:30
+ 16:9 Маттэ 14:13-21
+ 16:10 Маттэ 15:36-37
• 16:13 Марк 8:27-30, Лука 9:18-21

+ 16:14 Маттэ 14:2, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1,

+ 16:16 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7
+ 16:17 1 Кор. 2:13
+ 16:18 Марк 3:16, Иуан 1:42, Ефес 2:20
+ 16:20 Маттэ 9:30
• 16:21 Марк 8:31, Лука 9:22-27

+ 16:21 Лука 17:25, Марк 9:31, Марк 10:34, Иуан 2:19

+ 16:23 Маттэ 4:10, Фил. 3:19
+ 16:24 Маттэ 10:38-39
+ 16:25 Маттэ 19:29
+ 16:26 Орэд ЛъапӀэхэр 48:8

+ 16:27 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Дан 7:13, Маттэ 24:30, Маттэ 25:31, 1 Фесс. 4:16, ДжакӀо 3:17, Ӏоф. 2:23

+ 16:28 Маттэ 24:34, Иуан 21:22
• 17:1 Марк 9:2-13, Лука 9:28-36
+ 17:1 Марк 5:37, Марк 14:33
+ 17:2 Дан 7:9, Ӏоф. 1:16

+ 17:5 Маттэ 3:17, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, 2 Пет. 1:17

+ 17:9 Маттэ 8:4, Маттэ 9:30, Марк 1:44
+ 17:13 Маттэ 11:14, Лука 1:17
• 17:14 Марк 9:14-29, Лука 9:37-43
+ 17:18 Марк 1:26, Апостол. 8:7
+ 17:20 Маттэ 13:31, Лука 17:6, Марк 11:23
• 17:22 Марк 9:30-32, Лука 9:43-45
+ 17:23 Маттэ 16:21, Маттэ 20:19

+ 17:24 Марк 9:33, МысырикӀыжь 30:13, МысырикӀыжь 38:26, Маттэ 22:17

+ 17:27 Рим. 13:7

• 18:1 Марк 9:33-37, Марк 9:42-48, Лука 9:46-48, Лука 17:1-2

+ 18:3 1 Кор. 14:20, Маттэ 19:16
+ 18:5 Маттэ 10:40, Лука 10:16, Иуан 13:20
+ 18:7 Маттэ 26:24
+ 18:8 Маттэ 5:30, Маттэ 25:41, Ӏоф. 20:10
+ 18:9 Маттэ 5:29
• 18:10 Лука 15:3-7
+ 18:14 Иуан 6:39
• 18:15 Лука 17:3
+ 18:15 Якъуб 5:19, Гал. 6:1
+ 18:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15, 2 Кор. 13:1
+ 18:17 Маттэ 5:46-47, Тит 3:10
+ 18:19 Маттэ 7:7-8
+ 18:21 Лука 17:4
+ 18:25 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:1,
+ 18:30 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:3
+ 18:35 Маттэ 6:15, Якъуб 2:13
• 19:1 Марк 10:1-12
+ 19:4 УблапӀэ 1:27
+ 19:5 УблапӀэ 2:24, Ефес 5:31
+ 19:6 1 Кор. 6:16, 1 Кор. 7:10
+ 19:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:1
+ 19:9 Маттэ 5:32, 1 Кор. 7:10
+ 19:11 Марк 4:11, 1 Кор. 7:7, 1 Тим. 5:14
• 19:13 Марк 10:13-16, Лука 18:15-17
+ 19:14 Маттэ 18:3
• 19:16 Марк 10:17-31, Лука 18:18-30
+ 19:16 Лука 10:25

+ 19:17 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1, Орэд ЛъапӀэхэр 118:68, Рим. 10:5, Гал. 3:12

+ 19:19 МысырикӀыжь 20:12-16,

+ 19:20 Фил. 3:6

+ 19:21 Маттэ 5:48, Лука 12:33, Маттэ 6:20, 1 Пет. 1:4

+ 19:23 Орэд ЛъапӀэхэр 48:7-8
+ 19:26 УблапӀэ 18:14, Марк 14:36
+ 19:27 Маттэ 4:20-22

+ 19:28 Маттэ 16:27, Маттэ 25:31, Дан 7:9, Лука 22:30, 1 Кор. 6:2, Ӏоф. 3:21

+ 19:29 Маттэ 16:25
+ 19:30 Маттэ 20:16, Лука 13:30
+ 20:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:15
+ 20:16 Маттэ 19:30, Лука 13:30
• 20:17 Марк 10:32-34, Лука 18:31-34
+ 20:19 Маттэ 16:21, Маттэ 17:23
• 20:20 Марк 10:35-45
+ 20:20 Маттэ 10:2, Марк 1:19
+ 20:21 Маттэ 19:28
+ 20:22 Маттэ 26:39, Иуан 18:11
+ 20:26 1 Пет. 5:3, Маттэ 23:11, Марк 9:35

+ 20:28 Иуан 13:4-5, Иуан 11:51, 1 Пет. 1:18-19, Рим. 4:25, Гал. 1:4, 1 Тим. 2:6, Тит 2:14

• 20:29 Марк 10:46-52, Лука 18:35-43

+ 20:29 Ехъошуа 6:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 16:34

+ 20:30 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 9:27-31

+ 20:34 Лука 7:13

• 21:1 Марк 11:1-11, Лука 19:28-38, Иуан 12:12-19

+ 21:1 ЯтӀонэрэ Самуел 15:30, Апостол. 1:12

+ 21:4 Иуан 12:15, Маттэ 1:23, Маттэ 26:56, Иуан 19:36

+ 21:8 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 9:13

+ 21:9 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 9:27, Орэд ЛъапӀэхэр 117:25-26, Орэд ЛъапӀэхэр 148:1, Маттэ 23:39

+ 21:11 Лука 7:16

• 21:12 Марк 11:15-19, Лука 19:45-48, Иуан 2:13-22

+ 21:12 Лука 2:24
+ 21:15 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 9:27
+ 21:16 Лука 19:39, Орэд ЛъапӀэхэр 8:2-3
+ 21:17 Лука 19:29, Лука 24:50, Иуан 11:18
• 21:18 Марк 11:12-14, Марк 11:20-24
+ 21:18 Маттэ 4:2
+ 21:19 Маттэ 24:32, Лука 13:6
+ 21:21 Маттэ 17:20, Якъуб 1:6, 1 Кор. 13:2
+ 21:22 Маттэ 7:8, Маттэ 17:20, 1 Кор. 13:2
• 21:23 Марк 11:27-33, Лука 20:1-8
+ 21:23 Апостол. 4:7
+ 21:25 Маттэ 3:6, Лука 7:30
+ 21:26 Маттэ 11:9, Маттэ 14:5
+ 21:32 Лука 7:29
• 21:33 Марк 12:1-12, Лука 20:9-19
+ 21:33 Орэд ЛъапӀэхэр 79:9, Марк 13:34

+ 21:35 Маттэ 22:6, Маттэ 23:34, Евр. 11:36-37

+ 21:37 Маттэ 3:17, Евр. 1:1
+ 21:38 Евр. 1:2
+ 21:39 Евр. 13:12
+ 21:41 Апостол. 13:46

+ 21:42 Орэд ЛъапӀэхэр 117:22-23, Апостол. 4:11, 1 Пет. 2:7

+ 21:46 Марк 11:18, Марк 11:32
• 22:1 Лука 14:15-24
+ 22:1 Маттэ 13:34
+ 22:2 Маттэ 25:10, Ӏоф. 19:7, Ӏоф. 21:2

+ 22:6 Маттэ 21:35, Маттэ 23:34, Евр. 11:36-37

+ 22:7 Маттэ 21:41
+ 22:8 Маттэ 10:11, Апостол. 13:46, Ӏоф. 3:4
+ 22:13 Маттэ 8:12
• 22:15 Марк 12:13-17, Лука 20:20-26
+ 22:15 Лука 11:54
+ 22:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Кол. 3:25
+ 22:17 Маттэ 17:24-25
+ 22:18 Марк 7:6, Лука 12:1
+ 22:21 Рим. 13:7
• 22:23 Марк 12:18-27, Лука 20:27-40
+ 22:23 Апостол. 4:1, Апостол. 23:8
+ 22:24 УблапӀэ 38:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 25:5
+ 22:32 МысырикӀыжь 3:2, МысырикӀыжь 3:6
• 22:34 Марк 12:28-34, Лука 10:25-28

+ 22:37 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:13, Ехъошуа 22:5

+ 22:39 Маттэ 19:19
+ 22:40 Маттэ 7:12, Гал. 5:14
• 22:41 Марк 12:35-37, Лука 20:41-44
+ 22:42 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 9:27

+ 22:44 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Апостол. 2:34-35

+ 22:46 Лука 20:40

• 23:1 Марк 12:38-40, Лука 11:37-52, Лука 20:45-47

+ 23:3 Рим. 2:17-23

+ 23:5 МысырикӀыжь 13:9, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:18,

+ 23:6 Лука 14:7-8
+ 23:8 Якъуб 3:1, Лука 22:32, Филимон 1:16
+ 23:9 МысырикӀыжь 4:22,
+ 23:11 Маттэ 20:26, Марк 9:35, Марк 10:43
+ 23:12 Лука 14:11, Лука 18:14
+ 23:13 Маттэ 15:7
+ 23:16 Маттэ 15:14
+ 23:17 МысырикӀыжь 30:29
+ 23:19 МысырикӀыжь 29:37

+ 23:21 Орэд ЛъапӀэхэр 25:8, Орэд ЛъапӀэхэр 131:14

+ 23:23 Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:22, Орэд ЛъапӀэхэр 32:5,

+ 23:27 Апостол. 23:1, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:23

+ 23:30 Апостол. 7:52

+ 23:33 Маттэ 3:7, Маттэ 12:34

+ 23:34 Маттэ 21:35, Маттэ 22:6, Евр. 11:36-37, Маттэ 10:17, Марк 13:9, Лука 21:12

+ 23:35 УблапӀэ 4:8, 1 Иуан 3:12, Евр. 11:4, Ӏоф. 18:24

• 23:37 Лука 13:34-35

+ 23:37 Апостол. 7:52, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:11-12, Рут 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 146:2

+ 23:39 Орэд ЛъапӀэхэр 117:26, Маттэ 21:9
• 24:1 Марк 13:1-13, Лука 21:5-19
+ 24:2 Лука 19:44
+ 24:4 1 Иуан 3:7, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3

+ 24:7 Ӏоф. 6:4, Апостол. 11:28, Ӏоф. 6:8, Ӏоф. 6:12

+ 24:9 Маттэ 10:22, Иуан 15:18
+ 24:10 Маттэ 10:21
+ 24:11 Маттэ 7:15
+ 24:13 Якъуб 5:11, Ӏоф. 2:10

+ 24:14 Маттэ 28:19, Рим. 10:18, Кол. 1:6, Кол. 1:23

• 24:15 Марк 13:14-23, Лука 21:20-24
+ 24:15 Дан 9:27, Дан 11:31, Дан 12:11
+ 24:17 Лука 17:31
+ 24:19 Лука 23:29
+ 24:21 Дан 12:1, Ӏоф. 16:18
+ 24:22 Лука 18:7
+ 24:23 Лука 17:23

+ 24:24 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:1, 2 Фесс. 2:9, Ӏоф. 13:13, Ӏоф. 16:14

+ 24:25 Иуан 13:19, Иуан 14:29
+ 24:27 Лука 17:24
+ 24:28 Лука 17:37
• 24:29 Марк 13:24-27, Лука 21:25-28
+ 24:29 Апостол. 2:20, Ӏоф. 6:13
+ 24:30 Дан 7:13, Маттэ 16:27,

+ 24:31 1 Кор. 15:52, 1 Фесс. 4:16, Ӏоф. 11:15, Маттэ 13:41, 2 Фесс. 2:1

• 24:32 Марк 13:28-31, Лука 21:29-33
+ 24:34 Маттэ 16:28
+ 24:35 Орэд ЛъапӀэхэр 101:26-27, 2 Пет. 3:10

• 24:36 Марк 13:32-37, Лука 12:38-40, Лука 17:26-30, Лука 17:34-36

+ 24:37 УблапӀэ 6:5
+ 24:39 УблапӀэ 7:21
+ 24:42 Маттэ 25:13
+ 24:43 2 Пет. 3:10, 1 Фесс. 5:2
+ 24:44 Ӏоф. 3:3, Ӏоф. 16:15
• 24:45 Лука 12:42-48
+ 24:46 Маттэ 25:21, Иуан 13:17
+ 24:48 Маттэ 25:5
+ 24:51 Маттэ 8:12

+ 25:1 Маттэ 9:15, Иуан 3:29, Ӏоф. 19:7, Ӏоф. 21:2

+ 25:5 Маттэ 24:48
+ 25:10 Маттэ 22:2
+ 25:11 Маттэ 7:22, Лука 6:46, Лука 13:25
+ 25:12 Маттэ 10:33

+ 25:13 1 Кор. 16:13, Маттэ 24:36, Маттэ 24:42

• 25:14 Лука 19:12-27
+ 25:19 Рим. 14:12
+ 25:21 Лука 16:10, Евр. 12:2
+ 25:26 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:4
+ 25:29 Маттэ 13:12
+ 25:30 Маттэ 8:12
+ 25:31 Дан 7:13, Маттэ 16:27, Маттэ 19:28
+ 25:32 2 Кор. 5:10, Маттэ 13:49
+ 25:34 Дан 7:18, Ӏоф. 21:7
+ 25:35 Лука 3:11, Якъуб 2:15-16
+ 25:36 2 Тим. 1:16-18
+ 25:40 Маттэ 10:40

+ 25:41 Орэд ЛъапӀэхэр 6:9, Маттэ 7:23, Марк 9:43-44, Иудэ 1:7, Ӏоф. 20:10

+ 25:45 Лука 10:16

+ 25:46 Дан 12:2

• 26:1 Марк 14:1-2, Лука 22:1-2, Иуан 11:45-53

+ 26:2 МысырикӀыжь 12:1-30
• 26:6 Марк 14:3-9, Лука 7:36-50, Иуан 12:1-8
+ 26:6 Маттэ 21:17, Иуан 11:1, Иуан 11:18,

+ 26:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:11, Маттэ 9:15, Иуан 7:33

+ 26:12 Иуан 19:40
+ 26:13 Маттэ 24:14
• 26:14 Марк 14:10-11, Лука 22:3-6
+ 26:14 Иуан 13:2, Апостол. 1:16
+ 26:15 МысырикӀыжь 21:32,

• 26:17 Марк 14:12-21, Лука 22:7-14, Лука 22:21-23, Иуан 13:21-30

+ 26:21 Орэд ЛъапӀэхэр 40:10, Иуан 13:18

+ 26:24 Маттэ 18:7

• 26:26 Марк 14:22-26, Лука 22:15-20, 1 Кор. 11:23-25

+ 26:26 Иуан 6:51, 1 Кор. 10:16, Евр. 10:10
+ 26:28 МысырикӀыжь 24:8
+ 26:30 Лука 22:39

• 26:31 Марк 14:27-31, Лука 22:31-34, Иуан 13:36-38

+ 26:31 Иуан 16:32
+ 26:32 Маттэ 28:7
+ 26:35 Иуан 11:16, Иуан 21:19
• 26:36 Марк 14:32-42, Лука 22:39-46
+ 26:37 Марк 5:37, Марк 9:2
+ 26:38 Иуан 12:27

+ 26:39 Евр. 5:7, Марк 10:38, Иуан 18:11, Иуан 5:30, Иуан 6:38, Гал. 1:4

+ 26:41 Маттэ 6:13, 1 Пет. 4:7

+ 26:42 Маттэ 6:10

+ 26:45 Иуан 2:4, Маттэ 16:21, Маттэ 17:22, Маттэ 20:18

• 26:47 Марк 14:43-50, Лука 22:47-53, Иуан 18:3-12

+ 26:47 Апостол. 1:16
+ 26:51 Лука 22:38
+ 26:52 Ӏоф. 13:10
+ 26:55 Маттэ 21:23, Лука 21:37

+ 26:56 Маттэ 1:22-23, Маттэ 21:4, Иуан 19:36, Маттэ 26:31, Иуан 16:32

• 26:57 Марк 14:53-65, Лука 22:54-55, Лука 22:63-71, Иуан 18:13-14, Иуан 18:19-24

+ 26:60 Орэд ЛъапӀэхэр 26:12, Орэд ЛъапӀэхэр 34:11

+ 26:61 Марк 15:29, Иуан 2:19
+ 26:62 Маттэ 27:13
+ 26:63 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7

+ 26:64 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Дан 7:13, Маттэ 16:27, Маттэ 24:30, Евр. 1:13

+ 26:65 Апостол. 14:14, Маттэ 9:3, Иуан 10:36

• 26:69 Марк 14:66-72, Лука 22:56-62, Иуан 18:15-18, Иуан 18:25-27

+ 26:75 Маттэ 26:34

• 27:1 Марк 15:1, Лука 23:1-2, Иуан 18:28-32

+ 27:2 Лука 3:1, Лука 13:1, Апостол. 3:13, 1 Тим. 6:13

• 27:3 Апостол. 1:18-19

+ 27:5 ЯтӀонэрэ Самуел 17:23

+ 27:6 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 12:9, Марк 12:41, Иуан 8:20

+ 27:9 Маттэ 2:17

• 27:11 Марк 15:2-5, Лука 23:3-5, Иуан 18:33-38

+ 27:11 Маттэ 2:2

+ 27:13 Маттэ 26:62

• 27:15 Марк 15:6-15, Лука 23:13-25, Иуан 18:39

+ 27:18 Иуан 12:19
+ 27:20 Апостол. 3:14
+ 27:23 Лука 23:41, Евр. 4:15

+ 27:24 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:6, Орэд ЛъапӀэхэр 25:6, Орэд ЛъапӀэхэр 72:13

+ 27:25 1 Фесс. 2:16
+ 27:26 Маттэ 20:19
• 27:27 Марк 15:16-20, Иуан 19:2-3
+ 27:30 Маттэ 20:19

• 27:32 Марк 15:21-32, Лука 23:26-43, Иуан 19:17-27

+ 27:34 Орэд ЛъапӀэхэр 68:22

+ 27:35 Орэд ЛъапӀэхэр 21:19

+ 27:39 Орэд ЛъапӀэхэр 21:7, Орэд ЛъапӀэхэр 108:25

+ 27:40 Марк 14:58, Иуан 2:19, Маттэ 4:3-6

+ 27:42 Иуан 10:18, Иуан 1:49, Иуан 12:13, Иуан 20:29

• 27:45 Марк 15:33-41, Лука 23:44-49, Иуан 19:28-30

+ 27:46 Апостол. 3:1, Орэд ЛъапӀэхэр 21:2
+ 27:48 Орэд ЛъапӀэхэр 68:22
+ 27:51 МысырикӀыжь 26:33,
+ 27:52 Дан 12:2, Иуан 5:21, Иуан 5:25
+ 27:56 Лука 8:2, Маттэ 20:20

• 27:57 Марк 15:42-47, Лука 23:50-56, Иуан 19:38-42

+ 27:63 Маттэ 16:21, Маттэ 17:23, Маттэ 20:19

+ 27:66 Дан 6:17, Ӏоф. 20:3

• 28:1 Марк 16:1-8, Лука 24:1-12, Иуан 20:1-10

+ 28:1 Лука 8:2, Маттэ 27:61

+ 28:2 Маттэ 27:60

+ 28:3 Дан 7:9, Дан 10:6, Марк 9:3, Апостол. 1:10

+ 28:4 Ӏоф. 1:17

+ 28:7 Маттэ 26:32

+ 28:9 Иуан 20:19, Иуан 20:21, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:27, Маттэ 28:17, Лука 24:52

+ 28:10 Маттэ 12:50, Иуан 20:17, Рим. 8:29, Евр. 2:11

• 28:16 Марк 16:14-18, Лука 24:36-49, Иуан 20:19-23

+ 28:17 Иуан 20:25

+ 28:18 Дан 7:13-14, Маттэ 11:27, Иуан 17:2

+ 28:19 2 Кор. 13:13, Иуан 4:1-2, Апостол. 8:13, Кол. 1:23

+ 28:20 Иуан 14:15, Маттэ 13:39

КъэбарышӀур Марк къызэриӀотагъэр

КъэбарышӀур Марк къызэриӀотагъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

АПЭРЭШЪХЬ

КЪЭБАРЫШӀУР МАРК КЪЫЗЭРИӀОТАГЪЭР

Тхьэм игущыӀэхэр умэхъэкӀо Иуан зэригъэӀущтыгъэхэр

(Маттэ 3:1-12; Лука 3:1-9, 15-17; Иуан 1:19-28)

1^1•Тхьэм ы Къо Исус Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур мары къызэриублэрэр+.

2Тхьэм мыщ фэдэу къызэриӀорэр пегъымбархэм ятхылъхэм арыт:

«Мары о уапэ сэ силӀыкӀо къэсэгъакӀо;
ащ уигъогу къыпфигъэпсыщт+.

3Ащ иджэ макъ ары[*] шъоф нэкӀым къыщыӀурэр, моущтэу ыӀозэ:

Зиусхьаным игъогу фэжъугъэпси,
игъогу лъагъохэр зэшъхьэ-зашъо фэшъушӀых».

4Тхьэм къызэриӀуагъэм тетэу, умэхъэкӀо[*] Иуан шъоф нэкӀым къыщылъагъуи[*], цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъэӀухэзэ, моущтэу къыӀощтыгъ:

– ШъуипсэкӀодхэм шъуафыкӀэгъожьи, зысэжъугъэумэхъ, Тхьэм ахэр къышъуфигъэгъунхэм пае+.

5Иудей хэкум[*] зэкӀэ ис цӀыфхэри, Ерусалим дэс цӀыф пстэури Иуан дэжь кӀощтыгъэх. ПсэкӀодэу ашӀагъэхэр Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэхэти, Иордан псыхъом Иуан зыщырагъэумэхъыщтыгъ+. 6Иуан мэхъшэцым хэшӀыкӀыгъэу щыгъын щыгъыгъ, ыбги шъо бгырыпх илъыгъ, мацӀи шъоф шъоуи ышхыщтыгъ+. 7Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм аригъэӀухэзэ къыӀощтыгъ:

– Сэщ нахьи нахь лъэкӀышхо иӀэу зыгорэ саужкӀэ къэкӀощт. Зезгъэзыхэу ащ ицокъэлъэпсхэр фэстӀэтэнхэуи сифэшъуашэп. 8Сэ псымкӀэ шъусыумэхъыгъ, ау ащ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэкӀэ шъуиумэхъыщт.

Иуан Исус зэриумэхъыгъэр

(Маттэ 3:13-17; Лука 3:21-22)

9•А мафэхэм Галилей хэкум[*] щыщ къалэу Назарет[*] Исус къыдэкӀи, Иордан псыхъом Иуан зыщыригъэумэхъыгъ+. 10Исус псым къыхэкӀыжь пэтэу, уашъор зэгокӀи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ тхьаркъом фэдэу ежь къызэрэфехырэр ылъэгъугъ+. 11Уашъоми макъэ къиӀукӀыгъ:

– Сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр оры.[*]+

Исус псэкӀод ригъэшӀэным шэйтаныр ыуж зэритыгъэр

(Маттэ 4:1-11; Лука 4:1-13)

12Ащ лъыпытэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Исус шъоф нэкӀым ыщагъ. 13Шэйтаныр Исус псэкӀод ригъэшӀэным ыуж итэу, Исус мэфэ тӀокӀитӀурэ шъоф нэкӀым итыгъ. ХьэкӀэ-къуакӀэхэм ахэтыгъ. МэлэӀичхэри фэӀофтабгэщтыгъэх+.

Исус иӀоф Галилей хэкум зэрэщиублагъэр

(Маттэ 4:12-17; Лука 4:14-15)

14•УмэхъэкӀо Иуан хьапсым зычӀадзэ ужым[*], Исус Галилей хэкум кӀуи, Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур щигъэӀоу ыублагъ+.

15– Мафэр къэсыгъ, Тхьэм и Тетыгъошхуи[*] къэблэгъагъ. ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьи, къэбарышӀур шъушӀошъ жъугъэхъу, – ыӀощтыгъ+.

Исус игъогу рыкӀонхэу пцэжъыешэ нэбгыриплӀым къызэряджагъэр

(Маттэ 4:18-22; Лука 5:1-11)

16Исус Галилей псыхъураем[*] иӀушъо рекӀокӀызэ, Симонрэ ащ ышэу Индрысрэ хъытыур псым хадзэу ылъэгъугъ, сыда пӀомэ, пцэжъыяшэхэти ары+. 17Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– Сауж шъукъырыкӀу. Пцэжъые къэшъуубытыным ыуж шъузэритыгъэм фэдэу, цӀыфхэр сигъогу къытежъугъэхьанхэм шъузэрэхэтыщтыр шъозгъэшӀэщт+.

18Ахэмэ а гущыӀэхэр зэрэзэхахэу, хъытыухэр къагъанэхи, Исус ыуж ихьагъэх+.

19Исус ащ тӀэкӀу ӀукӀотыгъэу, Зебедей ыкъохэу Якъубэрэ Иуанрэ къуашъом исхэу, яхъытыухэр агъэхьазырхэу ылъэгъугъ. 20Ащ лъыпытэу Исус ахэми яджагъ. Ятэу Зебедейрэ илэжьакӀохэмрэ къуашъом исхэу къабгынэхи, ахэр Исус ыуж ихьагъэх.

Исус лӀы горэм джынэпцӀэ Ӏаер зэрэхифыгъэр

(Лука 4:31-37)

21•ЕтӀанэ къалэу Капернаум[*] дэхьагъэх. Шэмбэт мафэр[*] къызэсым, Исус синэгогум[*] чӀахьи, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ+. 22ЦӀыфхэм Исус Ӏофхэр зэраригъашӀэщтыгъэ шӀыкӀэр агъэшӀэгъуагъ, сыда пӀомэ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм[*] афэмыдэу, тетыгъошхо иӀэу, Тхьэм игъогу цӀыфхэм аригъашӀэщтыгъэти ары+. 23ОшӀэ-дэмышӀэу джынэпцӀэ Ӏае зыхэс лӀы горэ синэгогум къыщылъагъуи, къахэкууагъ:

24– Сыд уиӀофэу къытхэлъыр, Назарет щыщ Исус? ТыбгъэкӀодынэу укъэкӀуагъа? О хэтми узыщыщыр сэшӀэ: Тхьэм дэжь къикӀыгъэ ЛъапӀэр оры+.

25– Щыгъэт, мы лӀым къыхэкӀыжь! – къыӀуагъ Исус, джынапцӀэм егыеу. 26ДжынэпцӀэ Ӏаем лӀыр къыгъэкӀэзэзи, мэкъэшхокӀэ къэкууи, лӀым хэкӀыжьыгъ+.

27ЦӀыфхэм ар залъэгъум, пстэуми лъэшэу агъэшӀагъуи, зэраӀожьыгъ:

– Сыда мыр? ШӀэныгъакӀэхэр цӀыфхэм арегъашӀэх. Тетыгъошхуи иӀэу, джынэпцӀэ Ӏаехэми унашъо афишӀызэ, егъэдаӀох+.

28Аущтэу зэкӀэ Галилей хэкум Исус икъэбар псынкӀэу щыӀугъ.

Исус цӀыфыбэхэр зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:14-17; Лука 4:38-41)

29ЕтӀанэ ахэр синэгогум къызэрэчӀэкӀыжьхэу, Якъубэрэ Иуанрэ ягъусэхэу, Симонрэ Индрысрэ яунэ кӀуагъэх. 30Симон ишӀугуащэ плъыр-стыркӀэ сымаджэу пӀэм хэлъыгъ. Ар зэрэсымаджэр занкӀэу Исус къыраӀуагъ+. 31Исус ащ дэжь кӀуи, ыӀэ ыубыти, къыгъэтӀысыгъ. ШӀугуащэм плъыр-стырыр хэкӀыжьыгъ, къэтэджыжьи, ахэр къыхьакӀэхэу ыублагъ+.

32Пчыхьэм тыгъэр зыкъохьажь ужым, сымаджэхэмрэ джынапцӀэ зыхэсхэмрэ зэкӀэ Исус къыфащагъэх. 33Къалэм дэс пстэури пчъэӀупэм къыщызэӀукӀагъ. 34Ащ дэжьым Исус уз зэмылӀэужыгъуабэ зиӀэ сымэджэ Ӏэджи ыгъэхъужьыгъ, джынэпцӀабэхэри цӀыфхэм ахифыгъ, ау джынапцӀэхэр къэгущыӀэнхэу фит ышӀыгъэхэп, сыда пӀомэ, ахэмэ ар зэрэ Христосыр ашӀэщтыгъэти ары+.

Исус Галилей хэкур къыкӀухьэзэ, Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм зэраригъэӀущтыгъэр

(Лука 4:42-44)

35•Пчэдыжьым жьы дэдэу Исус къэтэджи, къалэм дэкӀи, чӀыпӀэ Ӏудзыгъэ горэм кӀуи, Тхьэм щелъэӀугъ+. 36Симонрэ игъусэхэмрэ Исус лъыхъунхэу дэкӀыгъэх. 37Къызагъотыжьым, раӀуагъ:

– ЗэкӀэ цӀыфхэр къыплъэхъух.

38– Гъунэгъу къуаджэхэми къалэхэми тыжъугъакӀу, ахэми Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм щязгъэӀунхэм пае, – къариӀожьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, джары сэ сыкъызфэкӀуагъэр.

39Аущтэу Галилей хэкур зэкӀэ къыкӀухьэзэ, ясинэгогухэм цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъэӀущтыгъ, джынапцӀэхэри цӀыфхэм ахифыщтыгъ.

Исус шъоджэ уз Ӏае зиӀэ лӀы горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:1-4; Лука 5:12-16)

40•Шъоджэ уз Ӏае зиӀэ лӀы горэ Исус дэжь къакӀуи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ къэтӀыси, къелъэӀугъ:

– Уфаемэ, сыбгъэхъужьын плъэкӀыщт+.

41Исус ыгу егъугъ, ыӀэ ыщэий, тырилъхьи[*], ыӀуагъ:

– Ары, сыфай, псаоу хъужь!

42Ардэдэм шъоджэ узыр а лӀым хэкӀыжьи, къабзэ хъужьыгъэ+.

43Ащ лъыпытэу Исус ар ытӀупщыжьыгъ, фигъэпытэу риӀозэ:+

44– Фэсакъ, мыр зыми емыӀотэжь, ау дин пащэм дэжь кӀуи, зегъэлъэгъу. Узэрэхъужьыгъэм пае, пегъымбар Мусэ иунашъо тетэу къурмэн шӀы. Ар узэрэхъужьыгъэмкӀэ цӀыфхэм апашъхьэ шыхьат щыхъущт+.

45Ау а лӀыр ӀукӀыжьи, къехъулӀэгъэ пстэури ыӀуатэзэ, къэбарыр цӀыфхэм ариӀоу ыублагъ. Арыти, цӀыфхэм къалъэгъоу Исус къалэ горэми дэхьан ымылъэкӀыжь хъугъэ, ау чӀыпӀэ Ӏудзыгъэхэм ащыӀэщтыгъ. Ау щытми, тыдэкӀи къикӀыхэу цӀыфхэр ыдэжь къакӀощтыгъэх+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

ЗыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀы горэ Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 9:1-8; Лука 5:17-26)

2^1•Мэфэ заулэ тешӀагъэу Исус къалэу Капернаум къызегъэзэжьым, иунэ къызэрэкӀожьыгъэр цӀыфмэ зэхахыгъ+. 2ЦӀыфхэу къэзэрэугъоигъэхэр зэрэбагъэм пае, унэ пчъэӀупэми хэуцуапӀэ имыӀэжь хъугъэ, Исуси Тхьэм игущыӀэхэр аригъэӀухэу ыублагъ. 3Джащыгъум цӀыф куп къэкӀуагъ; ахэмэ ащыщ нэбгыриплӀым зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀы горэ къыздахьыгъ. 4ЦӀыфхэр зэрэбагъэм къыхэкӀыкӀэ, сымаджэр Исус рахьылӀэн алъэкӀыгъэп. Унашъхьэм дахьыий, Исус зыдэщыӀэ лъэныкъомкӀэ унашъхьэм щыщ тырахи, сымаджэр пӀуаблэм телъэу ратӀупщэхыгъ+. 5Исус ахэмэ яшӀошъхъуныгъэ зелъэгъум, зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀым риӀуагъ:

– СикӀал, уипсэкӀодшӀагъэхэр къыпфэгъугъэх+.

6Тэурат егъэджэкӀо пащэхэу ащ дэжьым щысыгъэхэм ащыщхэм агукӀэ аӀуагъ:

7– Сыд пае мы лӀыр моущтэу гущыӀэра? Ащ Тхьэр егъэпцӀыба? Тхьэм нэмыкӀэу, хэта псэкӀодшӀагъэхэр зыгъэгъун зылъэкӀырэр+?

8Ардэдэм Исус ыгукӀэ ахэмэ агухэм арылъыр ешӀэти, ариӀуагъ:

– Сыд пае ащ фэдэхэр шъо шъугухэмкӀэ шъуӀора? 9Тара нахь псынкӀагъор, зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀым «УипсэкӀодшӀагъэхэр къыпфэгъугъэх» епӀоныр ара, хьауми «Тэджи, уипӀуаблэ къашти, къэкӀухь» епӀоныр ара? 10Ау шъушӀэным пае, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо[*] псэкӀодшӀагъэхэр ыгъэгъунхэу дунаим тетыгъо зэрэщыриӀэр, – Исус зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀым риӀуагъ:

11– Сэ осэӀо, къэтэджи, уипӀуаблэ къашти, шъуадэжь кӀожь!

12Ардэдэм лӀыр къэтэджи, ипӀуаблэ ышти, цӀыф пстэуми алъэгъоу унэм икӀыжьыгъ. Ар пстэуми инэу агъэшӀагъозэ, Тхьэм щытхъу фашӀэу аӀуагъ:

– Мыщ фэдэ Ӏоф тэ ныбжьи тлъэгъугъэп.

Исус игъогу рыкӀонэу Лэуй къызэреджагъэр

(Маттэ 9:9-13; Лука 5:27-32)

13•Исус джыри Галилей псыхъурэе Ӏушъом Ӏухьажьыгъ. ЦӀыф купышхо ыдэжь къэкӀуагъ, Исуси Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ. 14ЕтӀанэ нахь чыжьэу кӀозэ, хьакъулахь ахъщэр зыщыхахырэ унэм Ӏусэу, Алфей ыкъо Лэуй ылъэгъугъ.

– Сауж къырыкӀу, – риӀуагъ Исус. Лэуй къэтэджи, Исус ыуж ихьагъ.

15ЕтӀанэ Исус Лэуй иунэ щышхэ зэхъум, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀод зышӀэхэрэмрэ бэ хъухэу, Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ адашхэщтыгъэх; сыда пӀомэ, Исус ыуж ихьагъэхэр бэ хъущтыгъэх. 16Тэурат егъэджэкӀо пащэхэу фарисейхэм[*] ащыщхэм хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀод зышӀэхэрэмрэ Исус адашхэу залъэгъум, Исус игъогу рыкӀохэрэм араӀуагъ:

– Хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀодышӀэхэмрэ сыда ар зыкӀадашхэрэр, зыкӀадешъорэр+?

17Исус ар зызэхехым, ариӀуагъ:

– Псаухэр арэп Ӏазэ зищыкӀагъэхэр, сымаджэхэр ары нахь. Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм сяджэнэу арэп сыкъызфэкӀуагъэр, псэкӀодышӀэхэр япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьынхэм пае сяджэнэу ары нахь+.

Джурт тхьэматэхэр нэкӀым ехьылӀагъэу Исус къызэреупчӀыгъэхэр

(Маттэ 9:14-17; Лука 5:33-39)

18•УмэхъэкӀо Иуан игъогу рыкӀохэрэмрэ фарисейхэмрэ анэкӀыщтыгъ[*]. ЦӀыф заулэ къакӀуи, Исус къыраӀуагъ:

– Иуан игъогу рыкӀохэрэмрэ фарисейхэм ягъогу рыкӀохэрэмрэ анэкӀы. О уигъогу рыкӀохэрэм сыда зыкӀамынэкӀырэр+?

19– Шъаор ягъусэфэкӀэ, шъаом игъусэхэм анэкӀын алъэкӀына? Хьау, шъаор ягъусэфэкӀэ, анэкӀын алъэкӀыщтэп, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ+. 20– Ау шъаор затырахыщт мафэхэр къэкӀощтых. А мафэр къызыкӀокӀэ, анэкӀыщт+.

21– ШэкӀыкӀэм щыщ идэжьын щыгъыныжъым зыми фишӀырэп. Аущтэу ышӀымэ, шэкӀыкӀэм щыщ идэжьыным щыгъыныжъыр зэӀитхъынышъ, гъуанэр нахь ин ышӀыщт. 22Джащ фэдэу, зыми сэнэпс шӀыгъакӀэр шъонтыжъхэм аригъахъорэп. Аущтэу ышӀымэ, сэнэпсым шъонтхэр къызэгуитхъынхэшъ, сэнэпсыри къичъыщт, шъонтхэри кӀодыщтых. Ау сэнэпс шӀыгъакӀэр шъонтыкӀэхэм арагъэхъон фае.

Шэмбэт мафэм Исус игъогу рыкӀохэрэм коцышъхьэхэр къызэрэпачыгъэхэр

(Маттэ 12:1-8; Лука 6:1-5)

23Шэмбэт мафэ горэм Исус коц хьасэхэр зэпичыхэзэ кӀощтыгъ. Игъогу рыкӀохэрэр кӀом хэтхэу, коцышъхьэхэр къыпачыхэу аублагъ+. 24Фарисейхэм Исус къыраӀуагъ:

– Еплъ, ахэмэ шэмбэт мафэм хабзэкӀэ пшӀэ мыхъущтыр[*] сыд пае ашӀэра+?

25– Даутэрэ игъусэхэмрэ къин хэтхэу, мэлакӀэ лӀэхэ зэхъум, ащ ышӀагъэм зыкӀи шъуеджагъэба? – ариӀожьыгъ Исус+. 26– Абиатар зыцӀэ дин пэщэшхом[*] имафэхэм Даутэ Тхьэм иунэ ихьи, цӀыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэгъэ хьалыгъур[*] ышхыгъ. А хьалыгъур дин пащэхэм анэмыкӀ хабзэкӀэ зыгорэм ышхы хъущтыгъэп, ау Даутэ ышхыгъ, игъусэхэми аригъэшхыгъ+.

27ЕтӀанэ Исус ариӀуагъ:

– Тхьэм шэмбэт мафэр цӀыфым пае къыгъэхъугъэ нахь, цӀыфыр шэмбэт мафэм пае къыгъэхъугъэп+. 28Арышъ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо шэмбэт мафэм итхьэмат.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

ЗыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэ лӀы горэ Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 12:9-14; Лука 6:6-11)

3^1•Джыри зэ Исус синэгогум чӀэхьагъ. ЗыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэу лӀы горэ ащ чӀэтыгъ+. 2Шэмбэт мафэм тефэу Исус а лӀыр ыгъэхъужьыщтмэ, фарисейхэр еплъакӀощтыгъэх, зэрагъэмысэн Ӏоф горэ къагъотыным пае+. 3Исус зыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэ лӀым риӀуагъ:

– Къэтэджи, утыгум къихь.

4ЕтӀанэ ахэмэ ариӀуагъ:

– Шэмбэт мафэм шӀу пшӀэныр ара, хьауми бзэджагъэ пшӀэныр ара хабзэкӀэ хъущтыр, псэ мыкӀодэу къэбгъэнэжьыныр ара, хьауми бгъэкӀодыныр ара? Ау ахэмэ заушъэфыгъ+.

5Ахэмэ яжъалымыгъэ Исус ыгу къеуи, губжыгъэу ахаплъи, лӀым риӀуагъ:

– О пӀэ къэщэй. ЛӀым ыӀэ къыщэигъ, адрэ Ӏэ псауми фэдэ хъужьыгъэ+. 6Джащыгъум фарисейхэр синэгогум чӀэкӀыжьхи, ежьхэмрэ пачъыхьэ Ирод дезгъаштэхэрэмрэ[*] Исус агъэкӀодынэу зэдырахъухьагъ, зэрагъэкӀодыщт шӀыкӀэмкӀэ зэупчӀыжьхэзэ.

ЦӀыф купышхор Исус зэрэкӀэлъыкӀуагъэр

7Исус игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу а чӀыпӀэм икӀыжьи, Галилей псыхъураем кӀуагъэ. Галилей хэкум щыщ цӀыфыбэхэр Исус ыуж ихьагъэх+. 8Исус ышӀэгъэ Ӏоф пстэури зэхахыгъэти, Иудей хэкуми, Ерусалими, Идумей хэкуми, Иордан псыхъом иадрабгъу щыӀэ хэкуми, къалэхэу Тиррэ Сидонрэ[*] алъэныкъоми цӀыфыбэхэр къарыкӀыхи, Исус дэжь къэкӀуагъэх. 9Ащ дэжьым цӀыф купышхор тезэрэмыгъэбэнэным пае, Исус игъогу рыкӀохэрэм къуашъо ежь хьазырэу фаӀыгъынэу ариӀуагъ. 10Сыда пӀомэ, Исус цӀыфыбэхэр ыгъэхъужьыщтыгъэти, уз зиӀэ пстэури нэсынхэу задзыщтыгъ+. 11ДжынэпцӀэ Ӏаехэми Исус залъэгъукӀэ, ыпашъхьэ зырадзыхти, куощтыгъэх: «О Тхьэм ури Къу»+. 12Ау Исус ежь зыщыщыр цӀыфхэм къарамыгъэшӀэнэу джынапцӀэхэм ишъыпкъэу афигъэпытэщтыгъ+.

Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур зэригъэнэфагъэр

(Маттэ 10:1-4; Лука 6:12-16)

13•Исус Ӏуашъхьэм дэкӀуаий, ежь зыфаехэм къяджагъ, ахэри ыдэжь къэкӀуагъэх. 14Нэбгырэ пшӀыкӀутӀу ежь игъусэнхэуи, Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм арагъэӀунхэм пае, ыгъэкӀонхэуи ыгъэнэфагъ. 15Ащ нэмыкӀэу, сымаджэхэр агъэхъужьынхэуи, джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахафынхэуи тетыгъо аритыгъ. 16Исус нэбгырэ пшӀыкӀутӀоу ыгъэнэфагъэр мыхэр арых: Симонэу Исус ятӀонэрэ цӀэу Петрэ зыфиусыгъэр;+
17Зебедей ыкъуитӀоу Якъубэрэ Иуанрэ (ахэмэ ятӀонэрэ цӀэу Бне-Регеш афиусыгъ; Бне-Регешым къикӀырэр «Шыблэм ыкъохэр» ары);+
18етӀанэ Индрыс, Филипп, Бар-Талмай, Маттэ, Фомэ, Алфей ыкъо Якъуб, Таддей, Симонэу зихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэщтыгъэр[*],+
19Иудэ Искариот. А Иудэр ары нэужым Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыгъэр+.

Исусрэ джынапцӀэхэм япащэу БаӀал-Зэбулрэ

(Маттэ 12:22-32; Лука 11:14-23; 12:10)

20•ЕтӀанэ Исус унэм кӀожьыгъэ. Ежьыррэ игъогу рыкӀохэрэмрэ шхэгъу имыфэхэзэ цӀыф купышхо джыри къэзэрэугъоигъ+. 21Исус иунэкъощхэм ежь къызэригъэзэжьыгъэр зызэхахым, «Ащ зишӀэжьырэп» аӀуи, къащэжьынэу лъыкӀуагъэх+.

22Тэурат егъэджэкӀо пащэхэу Ерусалим къикӀыгъэхэм Исус ехьылӀагъэу аӀощтыгъ:

– БаӀал-Зэбулэу[*] ащ хэс, БаӀал-Зэбулэу джынапцӀэхэм япащэ илъэкӀ ары джынапцӀэхэр цӀыфхэм зэрахифырэр+.

23Арыти, Исус ахэмэ къяджи, гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ ариӀуагъ:

– Шэйтаным сыдэущтэу шэйтаныр цӀыф горэм хифын ылъэкӀына? 24Зы пачъыхьагъум лъэныкъуитӀоу зигощымэ, щыӀэжьын ылъэкӀыщтэп. 25Ащ фэдэу зы унэри лъэныкъуитӀоу зигощымэ, щыӀэжьын ылъэкӀыщтэп. 26Шэйтанри къэтэджэу, ежь ышъхьэ пэуцужьэу, лъэныкъуитӀоу зигощымэ, ари щыӀэжьын ылъэкӀыщтэп, икӀодыжьыгъо къэсыгъэ нахь. 27Зыми кӀуачӀэ зиӀэ лӀы горэм иунэ ихьэу, ихьапщыпхэр къырихын ылъэкӀыщтэп, ыпэ рапшӀэу а лӀэу кӀуачӀэ зиӀэр зэкӀоцӀимыпхэмэ. Ау а лӀыр зэкӀоцӀипхэмэ, иунэ къыхъункӀэн ылъэкӀыщт. 28Шъыпкъэр шъосэӀо, цӀыфхэм сыд фэдизэу Тхьэр агъэпцӀыми, япсэкӀод пстэури къафэгъущтых. 29Ау хэтми Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгъэпцӀырэм егъашӀэми фэгъущтэп, мыкӀодыжьын псэкӀодкӀэ мысэ мэхъу нахь+.

30Исус ар зыкӀиӀуагъэр «ДжынэпцӀэ Ӏае хэс» ахэмэ ежь ехьылӀагъэу аӀуагъэти ары.

Исус янэрэ ышхэмрэ

(Маттэ 12:46-50; Лука 8:19-21)

31•Джащыгъум Исус янэрэ ышхэмрэ къэкӀуагъэх. Щагум дэтхэу, Исус къеджэнэу зыгорэ агъэкӀуагъ+. 32ЦӀыф купышхоу Исус къетӀысэкӀыгъэхэм къыраӀуагъ:

– О уяни, пшыхэри, пшыпхъухэри щагум дэтхэу къыпкӀэупчӀэх.

33– Хэта сяни сшыхэри? – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ.

34ЕтӀанэ къетӀысэкӀыгъэхэм ахаплъи, къыӀуагъ:

– Мыхэр ары сэ сянэри сшыхэри. 35Хэти Тхьэр зыфаер зыгъэцакӀэрэр ары сэ сшыри, сшыпхъури, сянэри+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Чылапхъэр зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 13:1-9; Лука 8:4-8)

4^1•Исус джыри псыхъурэе Ӏушъом дэжь цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэхэу ыублагъ. ЦӀыфхэу Исус дэжь къыщызэрэугъоигъэхэр зэрэбагъэм пае, ар псым тет къуашъо горэм итӀысхьагъ. ЗэкӀэ цӀыфхэр псыӀушъом Ӏутыгъэх. 2ГъэсэпэтхыдэхэмкӀэ цӀыфхэм бэ аригъашӀэщтыгъэр, мыщ фэдэу ариӀозэ:

3– ШъукъэдаӀу. ЛӀы горэм чылапхъэ ыпхъынэу дэкӀыгъ. 4Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тӀэкӀу гъогум тетэкъуагъ. Бзыухэр къэбыбхи, ар ашыпыгъ. 5Зы тӀэкӀуи етӀэ макӀэ зыхэлъ чӀыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. ЧӀыгур куугъэпти, шӀэх дэдэу къыхэкӀыгъ, 6ау тыгъэр къызыдэкӀуаем, пыгъукӀыгъ, лъэпсэ куу зэримыӀагъэм пае гъугъэ. 7НэмыкӀ тӀэкӀуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр къэкӀыхи, чылапхъэу къыхэкӀыгъэхэр атхьалэхи, зи къапагъэкӀагъэп. 8ЕтӀани зы тӀэкӀу чӀыгу дэгъум хэтэкъуагъ. Ахэр къыхэкӀыхи, къыдэкӀуаехи, шъхьэлъагъэх. Зы шъхьэ налъэм коцыцэ щэкӀ къытыгъ, адрэм тӀокӀищ, адрэми коцыцишъэ къикӀыгъ.

9ЕтӀанэ Исус къыпигъэхъожьыгъ:

– РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

Исус цӀыфхэм гъэсэпэтхыдэхэр къызкӀафиӀуатэщтыгъэр

(Маттэ 13:10-17; Лука 8:9-10)

10•ЦӀыфхэр зэбгырыкӀыжьхи, Исус изакъоу къызэнэжьым, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумрэ игъусэхэмрэ гъэсэпэтхыдэхэм яхьылӀагъэу къеупчӀыгъэх.

11– Тхьэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушӀэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ, – ариӀуагъ Исус, – ау нэмыкӀ цӀыфхэм гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ Ӏоф пстэури алъэӀэсы+. 12Аущтэу[*] «ахэр анэхэмкӀэ еплъыхэ пэтми, зи алъэгъущтэп, атхьакӀумэхэмкӀэ даӀохэ пэтми, зи къагурыӀощтэп. Армырмэ, Тхьэм дэжь къагъэзэжьыщтыгъ, ащи япсэкӀодхэр афигъэгъущтыгъэх»+.

Чылапхъэр зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикӀырэр

(Маттэ 13:18-23; Лука 8:11-15)

13Ащ ыуж Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– Мы гъэсэпэтхыдэр къыжъугурымыӀоу, адрэ гъэсэпэтхыдэ пстэури сыдэущтэу къыжъугурыӀощта? 14Зыпхъырэм Тхьэм игущыӀэхэр епхъы+.

15ЦӀыфхэм ащыщэу зы купыр гъогум тепхъэгъэ чылапхъэм фэд. Тхьэм игущыӀэхэр зэрэзэхаххэу, шэйтаныр къэкӀошъ, гущыӀэхэу агухэм арылъ хъугъэхэр рехыжьы.

16– Адрэ цӀыф купыр чӀыгу мыжъуалъэм тепхъэгъэ чылапхъэм фэд. Тхьэм игущыӀэхэр зэрэзэхаххэу, а гущыӀэхэр гушӀуагъокӀэ аштэх. 17Ау ахэмэ агухэмкӀэ лъапсэ зэрямыӀэм пае, шӀошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьхэрэп. Тхьэм игущыӀэхэм апаекӀэ, е гузэжъогъу зэрэхафэхэу, е цӀыфхэм ахэмэ къин зэрарагъэщэчэу, шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыжьых+. 18ЕтӀанэ зы цӀыф купыр панэхэм ахэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ахэмэ Тхьэм игущыӀэхэр зэхахых, 19ау мы дунаим игугъухэри, баиныгъэм игъэпцӀэныгъи, нэмыкӀ Ӏоф мыхъо-мышӀэхэм акӀэхъопсынхэри агухэм ехьэхэшъ, Тхьэм игущыӀэхэу агухэм арылъхэр атхьалэхэшъ, а цӀыфхэми шӀугъэ къапыкӀырэп+. 20ЕтӀани нэмыкӀ цӀыф купыр чӀыгу дэгъум хэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ахэмэ Тхьэм игущыӀэхэр зэхахыхэшъ, а гущыӀэхэр аштэх, ахэми шӀугъэ къапэкӀы, е фэдэ щэкӀ, е фэдэ тӀокӀищ, е фэдишъэ+.

Щэлъэ чӀэгъым чӀэт остыгъэр

21•Ащ ыуж Исус ариӀуагъ:

– Зыгорэм остыгъэр къыхьэу, щэлъэ чӀэгъым е пӀэкӀор чӀэгъым чӀегъэуцуа? Остыгъэр тетыпӀэ лъагэм тырегъэуцо нахь+. 22Сыда пӀомэ, сыд щыщми гъэбылъыгъэр къэлъэгъожьыщт, сыд щыщми чӀэухъумагъэри къэнэфэжьыщт+. 23РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

24Исус етӀанэ ариӀуагъ:

– Зэхэшъухырэм тэрэзэу гу лъышъут. Шъо шапхъэу зэрэшъушырэм фэдэ шапхъэкӀэ Тхьэм шъо къышъуфишыжьыщт, нахьыбэуи къышъуфыхигъэхъощт+. 25Тхьэм зиӀэм нахьыбэ къыритыщт, ау зимыӀэм иӀэ тӀэкӀури Ӏихыжьыщт Тхьэм+.

Чылапхъэу къэкӀырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

26Исус мыри къыӀуагъ:

– Тхьэм и Тетыгъошхо зыфэдэр мары. ЛӀы горэм чылапхъэр чӀыгум хепхъэ. 27Чэщым мэчъые, мафэми къэтэджы, чылапхъэр къэкӀы, къыдэкӀуае, ау ар зэрэхъурэр ащ ышӀэрэп. 28ЧӀыгум ежь-ежьырэу къыхэкӀы, ыпэ рапшӀэу пкъыр къыхэкӀы, етӀанэ ар мэшъхьалъэ, етӀанэ мэтӀыргъо. 29Шъхьэналъэхэр зытӀыргъохэкӀэ, хыныгъор къэсыгъэшъ, ахыжьы+.

Андэгурацэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 13:31-32; Лука 13:18-19)

30•– Тхьэм и Тетыгъошхо сыдым фэдгъэдэн? – къыӀуагъ Исус. – Хьауми сыд гъэсэпэтхыдэкӀэ ар зыфэдэр къэтӀон? 31Ар зыфэдэр андэгурацэр[*] ары. ЧӀыгум хэфэфэ, дунаим тет цэ пстэуми анахь цӀыкӀу+. 32Ау чӀыгум зыхафэкӀэ, къэкӀышъ, зы илъэс зыныбжь къэкӀыгъэ пстэуми анахь ин мэхъу. Ижьауи къолэбзыухэр чӀэсынхэ алъэкӀынэу къутэмэ инхэри къыгокӀэх+.

33Ащ фэдэ гъэсэпэтхыдабэхэмкӀэ цӀыфхэм зэхашӀыкӀын зэралъэкӀыщтым тетэу, Исус Тхьэм игущыӀэхэр ариӀощтыгъ. 34Гъэсэпэтхыдэ хэмытэу цӀыфхэм адэгущыӀэщтыгъэп. Ау игъогу рыкӀохэрэр язакъоу къызынэжьхэкӀэ, пстэури зэхаригъэшӀыкӀыщтыгъ.

Исус жьыбгъэ щынэгъошхор зэригъэуцугъэр

(Маттэ 8:23-27; Лука 8:22-25)

35•А мэфэ дэдэм, пчъыхьэм, Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– НекӀо, псыхъураем иадрабгъу тызэпырыжъугъэкӀ+.

36Игъогу рыкӀохэрэр цӀыф купышхом къыхэкӀыхи, Исус къуашъоу зэрысым къыдитӀысхьэхи, ежьагъэх. НэмыкӀ къуашъохэри игъусагъэх. 37Жьыбгъэ щынэгъошхо къэхъуи, къуашъом псыорхэр къиохэу, псыр изы хъоу фежьагъ+. 38Исус ышъхьэ шъхьантэм телъэу, къошъо кӀоцӀым ыкӀэкӀэ щычъыещтыгъ. Игъусэхэм къагъэущи, раӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, тызэрэкӀодырэм уигъэгумэкӀырэба?

39Исус къэтэджи, жьыбгъэшхом егыий, псым риӀуагъ:

– Самбыр! Щыгъэт! Жьыбгъэр уцужьи, кӀым-сым дэдэ къэхъугъ+. 40ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Сыд пае ащ фэдизэу шъущтэрэ? ШӀошъхъуныгъэ джыри шъуимыӀэу ара?

41– Хэта мыр, жьыбгъэшхори псыри зыгъэдаӀорэр? – зэраӀожьыгъ ахэмэ щтагъэхэу.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Исус джынапцӀэ зыхэс лӀы горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:28-34; Лука 8:26-39)

5^1•Галилей псыхъураем иадрабгъу ит хэкоу къалэу Гадарэ епхыгъэм нэсыгъэх. 2Исус къуашъом къызэрикӀэу, джынэпцӀэ Ӏае зыхэс лӀы горэ къэунэхэм алъэныкъокӀэ къикӀи, къыпэгъокӀыгъ. 3А лӀыр къэунэхэм ахэсыгъ. ГъучӀ Ӏэхъу-лъэхъу пытэ зыми тырилъхьан ылъэкӀыщтыгъэп. 4Сыда пӀомэ, гъучӀ Ӏэхъу-лъэхъу бэрэ тыралъхьэщтыгъ, ау Ӏэхъур ээпичыщтыгъ, лъэхъури зэпиутыщтыгъ. Аущтэу зыми а лӀыр ыгъэуцун ылъэкӀыщтыгъэп. 5Чэщи мафи къэунэхэри Ӏуашъхьэхэри къыкӀухьэ зэпытыщтыгъ, куомэ-кӀыизэ, мыжъохэмкӀэ зэожьыщтыгъ.

6ЧыжьэкӀэ а лӀым Исус зелъэгъум, къачъи, лъэгъонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ къитӀысхьагъ. 7МэкъэшхокӀэ куозэ, къыӀуагъ:

– Исус, Тхьэу анахь Лъагэм ы Къу, сыда уиӀофэу къысхэлъыр? Тхьэм ыцӀэкӀэ сыолъэӀу, къин сэмыгъэлъэгъу!+

8А лӀым аущтэу зыкӀиӀуагъэр, Исус джынапцӀэм, «О джынэпцӀэ Ӏай, мы лӀым хэкӀыжь!» риӀуагъэти ары.

9– Сыда о пцӀэр? – еупчӀыгъ Исус а лӀым.

– Сэ сцӀэр Дзэ, – пэгъокӀ къытыжьыгъ, – сыда пӀомэ, бэ тэхъушъ ары.

10ЕтӀанэ Исус ахэр а хэкум римыфынхэу лъэшэу къелъэӀугъэх.

11А чӀыпӀэ дэдэм къо Ӏэхъогъушхо Ӏошъхьэ нэпкъым щыхъущтыгъ. 12Джащыгъум джынэпцӀэ Ӏаехэр Исус къелъэӀугъэх:

– Къохэм адэжь тыгъакӀуи, ахэмэ апкъыхэм тахэгъахь.

13Исус ахэр фит ышӀыгъ. ДжынэпцӀэ Ӏаехэр лӀым хэкӀыжьхи, къохэм апкъыхэм ахэхьагъэх. Къо Ӏэхъогъур Ӏошъхьэ нэпкъ зандэм ечъэхи, псыхъураем хэлъэдагъ, псыми ытхьэлагъ. Ахэр минитӀу фэдиз хъущтыгъэх.

14Къуахъохэр хэхьажьхи, къалэмрэ къуаджэхэмрэ хъугъэ-шӀагъэр щаӀотэжьыгъ, цӀыфхэри хъугъэр зэрагъэлъэгъунэу къэкӀуагъэх. 15Ахэр Исус дэжь къызэкӀохэм, джынэпцӀабэхэр къызхэкӀыжьыгъэ лӀыр фэпагъэу, иакъыл ыгъотыжьыгъэу, а чӀыпӀэм щысэу алъэгъугъ ыкӀи къэщтагъэх. 16Джащыгъум къэхъугъэр зылъэгъугъэ цӀыфхэм джынапцӀэхэр зыхэсыгъэ лӀымрэ къохэмрэ къяхъулӀагъэр цӀыфхэм араӀотэжьыгъ. 17ЦӀыфхэм ар зызэхахым, Исус яхэку ыбгынэнэу къелъэӀугъэх+.

18Исус къуашъом итӀысхьажь зэхъум, джынапцӀэхэр къызхэкӀыжьыгъэ лӀыр ащ къелъэӀугъ:

– Гъусэ сызыфэшӀ.

19– О уибынхэм адэжь уиунэ кӀожьи, Зиусхьаным къыпфишӀэгъэ шӀугъэшхомрэ гукӀэгъу къызэрэпфишӀыгъэмрэ яӀотэжь, – риӀуагъ Исус ар фимыдэу+. 20Аущтэу ар кӀуи, Исус къыфишӀагъэр КъэлипшӀ[*] зыцӀэ хэкум щиӀуатэу ыублагъ, цӀыфхэми зэкӀэ агъэшӀэгъуагъ+.

Исус Иаир ыпхъоу лӀагъэр къызэригъэтэджыжьыгъэр; Исус ищыгъын къынэсыгъэ бзылъфыгъэр зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 9:18-26; Лука 8:40-56)

21•Исус къуашъомкӀэ Галилей псыхъураем иадрабгъу къызызэпырэкӀыжьым, цӀыф купышхо ежь дэжь къыщызэрэугъоигъ. Исус псы Ӏушъом Ӏутэу, 22Иаир зыцӀэ синэгогу пащэ горэ къэкӀуагъ. Ащ Исус зелъэгъум, ылъакъохэм адэжь зыкъыщыридзыхи,+
23лъэшэу къелъэӀугъ:

– Сэ спхъу цӀыкӀу малӀэ пэт. Хъужьынышъ, псаоу къэнэжьыным пае, къакӀуи, пӀэхэр телъхь.

24Джащыгъум Исус а лӀым дежьагъ. ЦӀыф купышхор Исус ыуж итэу зэтезэрэгъэгуагъэхэу кӀощтыгъэх. 25А цӀыфхэм бзылъфыгъэ горэ ахэтыгъ. Илъэс пшӀыкӀутӀо бэрэ лъы къыкӀэкӀэу ар гуӀэщтыгъ. 26Ӏэзэ Ӏаджи еплъыгъагъ, къиныби рагъэщэчыгъагъ. Бзылъфыгъэм иӀэ пстэури ахэмэ атыригъэкӀодэгъагъ, ау нахь Ӏае хъущтыгъэ нахь, яшӀуагъэ къэкӀуагъэп. 27Ащ Исус икъэбар зэхихыгъэти, цӀыф купышхом хэтэу ыкӀыбкӀэ къакӀуи, ищыгъын къынэсыгъ; 28сыда пӀомэ, а бзылъфыгъэм мыщ фэдэу ыгукӀэ ыӀощтыгъ: «Исус ищыгъынхэм санэс къодыеми, сыхъужьыщт»+. 29Ардэдэм лъыкӀэкӀыныр уцужьыгъэ, зэрэхъужьыгъэри ыпкъыкӀэ зэхишӀагъ.

30Исус кӀуачӀэ зэрэхэкӀыгъэм гу лъитагъ. ЦӀыф купышхом хэтэу зыкъызэригъэзэкӀи, ариӀуагъ:

– Хэта сищыгъынхэм къанэсыгъэр+?

31– ЦӀыф купышхор къызэрэптезэрэгъэгуагъэхэр плъэгъузэ, етӀани «Хэта къызнэсыгъэр?» оӀуа? – къыраӀуагъ игъогу рыкӀохэрэм.

32Ау Исус ар зышӀагъэр ылъэгъуным пае, зиплъыхьэщтыгъ. 33Джащыгъум бзылъфыгъэм къехъулӀагъэр ешӀэти, щтагъэу, кӀэзэзэу къыӀухьи, Исус ыпашъхьэ зыкъыщыридзыхи, шъыпкъэр зэкӀэ къыриӀуагъ.

34– Сипшъашъ, – риӀуагъ Исус, – уишӀошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ. Гъогу маф, гупсэф уиӀэу опсэу. Узынчъэу ухъужьыгъ+.

35Исус джыри ахэр къыӀозэ, лӀы заулэ синэгогу пащэм иунэ къикӀыгъэхэу, къакӀохи, Иаир къыраӀуагъ:

– Ппхъу дунаим ехыжьыгъ. Дин гъэсакӀом сыд пае джыри къин ебгъэлъэгъужьыра?

36Ау Исус ахэмэ къаӀуагъэр зэрэзэхихэу, синэгогу пащэм риӀуагъ:

– Умыщын, шӀошъхъуныгъэ зигъэӀэ къодый.

37ЕтӀанэ Петри, Якъуби, ащ ыш Иуани нэмыкӀ зыдимыщэу, Исус кӀуагъэ+. 38Синэгогу пащэм иунэ зынэсхэм, Исус цӀыфхэр бырсырхэу, хьэдагъэ къаӀэтэу, пыхьэхэу ылъэгъугъ. 39Исус унэм къызехьэм, ариӀуагъ:

– Сыд пае бырсыр къэшъуӀэтэу, хьадагъэ шъушӀыра? Пшъэшъэжъыер лӀагъэп, мэчъые нахь+.

40Исус ар къызеӀом, къыдэхьащхыгъэх. Ау Исус зэпстэури унэм къыригъэкӀи, пшъэшъэжъыем ятэ-янэхэмрэ игъусищрэ зыдищэхи, пшъэшъэжъыер зэрылъ унэм ихьагъ. 41ЕтӀанэ пшъэшъэжъыем ыӀэ ыубыти, риӀуагъ:

– Талита кум! (Ащ къикӀырэр, – Сипшъэшъэжъый, сэ осэӀо, къэтэдж!)+

42Пшъэшъэжъыер ардэдэм къэтэджыжьи, унэ кӀоцӀыр къыкӀухьагъ. Ар илъэс пшӀыкӀутӀум итыгъ. Ар залъэгъум, лъэшэу агъэшӀэгъуагъ. 43Ау Исус хъугъэр зыми рамыӀотэжьынэу унэшъо пытэ афишӀыгъ. ЕтӀанэ пшъэшъэжъыер агъэшхэнэу ариӀуагъ+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Назарет дэс цӀыфхэм Исус зэрамыштагъэр

(Маттэ 13:53-58; Лука 4:16-30)

6^1•Исус игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу, а чӀыпӀэм икӀыжьи, янэ икъалэ кӀожьыгъэ+. 2Шэмбэт мафэр къызэсым, синэгогум цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэу ыублагъ. ЕдэӀущтыгъэ цӀыфыбэхэм агъэшӀагъоу къаӀуагъ:

– Мы лӀым къыӀохэрэр тыдэ къырихыгъэха? Сыдэу акъылышӀу Тхьэм къыритыгъа! Сыдэу Ӏофышхо гъэшӀэгъонха къыӀэкӀэкӀыхэрэр!+
3Мерэм ыкъо пхъашӀэр арыба мыр, Якъубэ, Иосый, Иудэ, Симон ашыр? Ышыпхъухэри тэ къытхэсхэба? Аущтэу Исус пае агу мыхъун къырагъэхьагъ+.

4– Пегъымбарым лъытэныгъэ фэзымышӀыхэрэр ежь янэ икъалэ дэсхэр, ежь иӀахьылхэр, ежь иунагъо щыщхэр арых ныӀэп, – ариӀуагъ Исус ахэмэ+.

5Исус сымэджэ заулэм ыӀэхэр атырилъхьэхэу зэригъэхъужьыгъэхэм нэмыкӀ а чӀыпӀэм Ӏофышхо гъэшӀэгъон зи щишӀагъэп. 6Ахэмэ яшӀошъмыхъуныгъи ыгъэшӀэгъуагъ.

Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур Тхьэм фэлэжьэнхэу зэрэдигъэкӀыгъэхэр

(Маттэ 10:1, 5-15; Лука 9:1-6)

ЕтӀанэ цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэзэ, гъунэгъу къуаджэхэр къыкӀухьэщтыгъ. 7•Джащыгъум Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ къяджи, тӀурытӀоу дигъэкӀыхэу ыублагъ. ДжынэпцӀэ Ӏаехэр цӀыфхэм ахафынхэу тетыгъо аритыгъ+. 8Мы унашъор афишӀыгъ:

– Гъогум шъузытехьэкӀэ, зы бэщ нэмыкӀ зи зыдэшъумышт. Хьалыгъуи, Ӏалъмэкъи, бгырыпхым илъ ахъщи зыдэшъумыштэх, 9ау цокъэ къызэрыкӀохэр зыщышъулъэх. ДжэнитӀуи зыщышъумылъ.

10– ХьакӀэу унэ горэм шъуихьэмэ, а чӀыпӀэм шъукъекӀыжьыфэ, бысымыр зэблэшъумыхъу, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. 11– ЧӀыпӀэ горэм шъущырамыгъэблагъэмэ е къыщышъомыдэӀухэмэ, ащ шъукъикӀыжь, мыхъунэу ашӀагъэмкӀэ шыхьат щыхъуным пае, ахэмэ апашъхьэ шъуицуакъэхэм ателъ сапэр атешъуутхыпкӀыкӀ. Шъыпкъэр шъосэӀо, ахърэт мафэм а къалэм къинэу ыщэчыщтым нахьи, Содомрэ Ӏаморрэрэ къинэу ащэчыщтыр нахь мэкӀэщт+.

12Аущтэу а нэбгырэ пшӀыкӀутӀур гъогум техьи, «ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожь» араӀозэ цӀыфхэм, къэбарышӀур агъэӀоу аублагъ+. 13ДжынэпцӀабэхэр цӀыфмэ ахафыщтыгъэх, сымэджабэхэр дагъэ ащафэзэ, агъэхъужьыщтыгъэх+.

УмэхъэкӀо Иуан ышъхьэ зэрэпаупкӀыгъэр

(Маттэ 14:1-12; Лука 9:7-9)

14•Исус цӀэрыӀо хъугъэти, икъэбар пачъыхьэу Ирод[*] нэсыгъ. Зыгорэхэм аӀощтыгъ:

– Мыр умэхъэкӀо Иуан ары. Ар лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ, джары ащ фэдэ лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхохэр зыкӀыӀэкӀэкӀыхэрэр+.

15– Ар пегъымбар Иляс[*] ары, – аӀощтыгъ нэмыкӀ цӀыфхэм.

– Ар пегъымбар гор, пэсэрэ пегъымбархэм афэдэу, – аӀощтыгъ етӀани нэмыкӀхэми+.

16Ау Ирод ахэмэ ягущыӀэхэр зызэхехым, ыӀуагъ:

– Иуанэу зышъхьэ пязгъэупкӀыгъэр лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ.

17Ирод ар зыкӀиӀуагъэр мыры: ежь ышэу Филипп зыцӀэр псауми, Ирод а Филипп ишъузэу Иродиадэ къыщэжьыгъ+. 18Ар къызэрищэжьыгъэм пае, Иуан Ирод риӀощтыгъ: «О пшы ишъуз къэпщэжьыныр хабзэкӀэ хъущтэп». 19Ащ пае Иродиадэ Иуан гужъ фыриӀэ хъугъэ. Иродиадэ ихьатыркӀэ Ирод идзэлӀхэм Иуан аригъэубыти, хьапсым чӀаригъэдзагъ. Иродиадэ Иуан аригъэукӀыным фэягъ, ау къыдэхъущтыгъэп. 20Сыда пӀомэ, Иуан шъыпкъагъэ зиӀэ зэрэцӀыф лъапӀэр Ирод ышӀэщтыгъэти, щыщынэщтыгъ, ыухъумэщтыгъ. Иуан къыӀохэрэм зядэӀукӀэ, инэу гумэкӀыщтыгъ, ау игуапэу едэӀущтыгъ.

21Мафэ горэм Иродиадэ Ӏофэу зылъыхъущтыгъэр къыфызэпыфагъ. Ирод къызыхъугъэ мафэр ыгъэлъэпӀэнэу икъулыкъушӀэхэм, идзэ ипэщэшхохэм, Галилей хэкум итхьэматэхэм ешхэ-ешъошхо афишӀыгъ+. 22Джащыгъум Иродиадэ ыпхъу унэм къихьи, къафэшъуагъ. Иродрэ ихьакӀэхэмрэ агу рихьыгъ.

– УзыфаемкӀэ къысэлъэӀуи, укъызэрысэлъэӀурэр къыпфэсшӀэщт, – риӀуагъ пачъыхьэм пшъашъэм. 23ТхьарыӀуи фишӀыгъ:

– Сыд щыщми узыфаер остын, сипачъыхьагъу ыныкъо нэсми+.

24Пшъашъэр унэм икӀыжьи, янэ еупчӀыжьыгъ:

– СыдкӀэ селъэӀущта?

– УмэхъэкӀо Иуан ышъхьэ кӀэлъэӀу, – къыриӀожьыгъ янэ.

25Пшъашъэр псынкӀэу унэм къилъэдэжьи, пачъыхьэм къыриӀуагъ:

– Джыдэдэм умэхъэкӀо Иуан ышъхьэ лэгъэшхом илъэу къысэт.

26Пачъыхьэм ар зызэхехым, ыгу лъэшэу къеуагъ, ары шъхьакӀэ хьакӀэхэм апашъхьэ пшъашъэм тхьарыӀоу фишӀыгъэм пае игущыӀэ епцӀыжьыным фэягъэп. 27Арыти, ардэдэм дзэлӀ горэм Иуан ышъхьэ къыхьынэу унашъо фишӀи, ыгъэкӀуагъ. 28Ар кӀуи, Иуан ышъхьэ хьапсым щыпиупкӀи, лэгъэшхом илъэу къыхьи, пшъашъэм къыритыгъ. Пшъашъэм янэ ритыжьыгъ. 29Иуан игъогу рыкӀохэрэм хъугъэ-шӀагъэр зызэхахым, къакӀохи, Иуан ихьадэ хьапсым чӀахыжьи, къэунэм чӀалъхьажьыгъ+.

Исус нэбгырэ минитф зэригъэшхагъэр

(Маттэ 14:13-21; Лука 9:10-17; Иуан 6:1-4)

30•Апостолхэр[*] Исус дэжь къыщызэрэугъоихи, Ӏофэу ашӀэгъэ пстэумрэ цӀыфхэм арагъэшӀэгъэ пстэумрэ раӀотэжьыгъ+. 31КъэкӀо-накӀохэр зэрэбагъэм пае, Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ шхэгъуи ифэжьыщтыгъэхэпти, Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– ЧӀыпӀэ Ӏудзыгъэ горэм тизакъоу тыкӀонышъ, зыжъугъэпсэфыщт+.

32Арыти, къуашъом исхэу Ӏудзыгъэ чӀыпӀэ горэм язакъоу ежьагъэх. 33ЦӀыфхэм ахэр къуашъом исхэу, ӀукӀыхэу алъэгъугъ, бэми къашӀэжьыгъэх. ЦӀыфхэр къэлэ пстэуми лъэсэу къадэчъыхи, Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къуашъомкӀэ зыдакӀощтыгъэ чӀыпӀэм нэмысхэзэ ахэр нэсхи, къэзэрэугъоигъэх. 34Исус къуашъом къикӀи, цӀыф купышхор зелъэгъум, ахэр мэлахъо зимыӀэ мэл Ӏэхъогъум фэдэхэу щытыгъэхэти, ыгу ягъуи, Ӏофыбэхэр агуригъаӀоу ыублагъ+.

35Мафэр зыхэкӀуатэм, игъогу рыкӀохэрэр Исус къыбгъодахьэхи, къаӀуагъ:

– Мы чӀыпӀэр нэкӀы, мафэри хэкӀотэгъах. 36Чылэ-къоджэ гъунэгъухэм кӀонхэшъ, гъомлапхъэ къызфащэфыжьыным пае, цӀыфхэр тӀупщыжьых; сыда пӀомэ, ашхын яӀэп.

37– Шъо ахэр жъугъашхэх, – ариӀуагъ Исус.

– ТыкӀонышъ, динар[*] шъитӀум ауасэ хьалыгъу къэтщэфына, мы цӀыфхэм ядгъэшхынэу? – къыраӀожьыгъ адрэхэм+.

38– Хьалыгъу тхьапша шъуиӀэр? – ариӀуагъ Исус. – ШъукӀуи, къызэжъугъашӀ. КъызэрагъашӀи, къаӀуагъ:

– Хьалыгъуитфырэ пцэжъыитӀурэ тиӀ.

39ЕтӀанэ Исус цӀыф пстэури куп-купэу уц къашхъом хагъэтӀысхьанхэу игъогу рыкӀохэрэм унашъо афишӀыгъ. 40ЦӀыфхэр шъэрышъэу, шъэныкъо-шъэныкъоу тӀысыгъэх. 41ЕтӀанэ Исус хьалыгъуитфымрэ пцэжъыитӀумрэ къыштэхи, уашъом дэплъыий, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ. ЕтӀанэ хьалыгъухэр зэгуичыхи, цӀыфмэ апашъхьэ ралъхьанхэу игъогу рыкӀохэрэм аритыгъ. ПцэжъыитӀури зэкӀэми афигощыгъ. 42ЦӀыф пстэури шхагъэ, загъэшхэкӀыгъ. 43Ащ нэужым къялыжьыгъэ хьалыгъу такъырхэмрэ пцэжъыехэмрэ мэтэ пшӀыкӀутӀумэ арызэу аугъоижьыгъэх. 44Шхагъэхэр лӀы минитф хъущтыгъэх.

Исус псы кӀыӀум тетэу зэрэкӀуагъэр

(Маттэ 14:22-33; Иуан 6:16-21)

45•Исус цӀыф купышхор етӀупщыжьыфэ, игъогу рыкӀохэрэр ежь ыпэ псыхъураем иадрабгъу ит къалэу Бет-Сайдэ зэпырыкӀынхэу къуашъом ригъэтӀысхьагъэх+. 46Исус цӀыфхэр зетӀупщыжьыхэ ужым, Тхьэм елъэӀунэу Ӏуашъхьэм дэкӀоягъ+.

47Пчыхьэ къызэхъуми, къуашъор псыхъурэе гузэгум нэсыгъагъ, Исуси изакъоу чӀыгум къытенагъ.

48Къуашъом исхэм жьыбгъэр къапеоти, къинкӀэ къошъо бэщхэмкӀэ афэу Исус ылъэгъугъ. АтэкъэӀогъум дэжь къуашъом исхэм алъэныкъокӀэ псы кӀыӀум тетэу, Исус къэкӀуагъ. Ахэмэ аблэкӀ пэтыгъ. 49Исус псы кӀыӀум тетэу къакӀоу залъэгъум, хьадэджадэу ашӀошӀи, къэкууагъэх,+
50сыда пӀомэ, зэпстэуми ар алъэгъуи, лъэшэу щтагъэхэти ары. Ардэдэм Исус къадэгущыӀагъ:

– Шъугу шъумыгъэкӀоды, Сэры ар, шъумыщын.

51ЕтӀанэ ахэмэ къуашъом адитӀысхьагъ, жьыбгъэри уцужьыгъэ. Лъэш дэдэу агъэшӀэгъуагъ, 52сыда пӀомэ, Ӏофышхо гъэшӀэгъонэу Исус хьалыгъухэмкӀэ ышӀагъэр къагурыӀуагъэп, агухэр зэфэшӀыгъагъэти+.

Исус Геннисарет хэкум сымаджэхэр зэрэщигъэхъужьыгъэр

(Маттэ 14:34-36)

53Псыхъураем зызэпырэкӀыхэм, Геннисарет хэкум нэсхи, гъурзэр щырадзыхыгъ+. 54Къуашъом къызэрикӀхэу, цӀыфхэм Исус къашӀэжьыгъ. 55ЦӀыфхэм а хэкур зэрэщытэу къачъыхьэу, сымаджэхэр пӀуаблэхэм акӀоцӀылъхэу Исус зыдэщыӀэу зыфаӀорэ чӀыпӀэм къахьэу къаублагъ+. 56Къуаджэми, къалэми, чылэми Исус тыдэ кӀуагъэми сымаджэхэр а чӀыпӀэхэм ягузэгупӀэхэм ащагъэгъолъыхэти, ищыгъын цыпэ нигъэсынхэ къодыеу къелъэӀущтыгъэх, Исус ищыгъын цыпэ нэсыгъэ пстэури хъужьыгъэх+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Тыжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэр

(Маттэ 15:1-20)

7^1•Фарисейхэри Ерусалим къикӀыгъэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ащыщхэри Исус дэжь къыщызэрэугъоигъэх. 2Ахэмэ Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэр Ӏэ мыкъабзэхэмкӀэ, нэмыкӀ къэӀуакӀэкӀэ аӀэхэр амытхьакӀыхэу, зэрэшхэрэм гу лъатагъ. 3Сыда пӀомэ, фарисейхэмрэ адрэ джурт пстэумрэ ятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэм атетэу, аӀэхэр амытхьакӀыхэу шхэхэрэп+. 4Бэдзэрым къикӀыжьхэмэ, замыукъэбзэжьэу шхэхэрэп. А хабзэхэм анэмыкӀэу, ятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ хэбзабэхэр зэрахьэ, гущыӀэм пае, шъуалъэхэри, къумгъанхэри, лэгъупхэри хабзэм тетэу атхьакӀыныр+.

5Арыти, фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус къеупчӀыгъэх:

– О уигъогу рыкӀохэрэр тятэжъхэм къытфагъэнэгъэ хабзэхэм атемытхэу, Ӏэ мыкъабзэхэмкӀэ сыд пае шхэхэра+?

6– Пегъымбар Ешайа шъо, нэпитӀу зиӀэхэм, шъыпкъэр къышъуиӀолӀагъ, – ариӀожьыгъ Исус. – Мыщ фэдэу итхылъ ит[*]:

«Мы цӀыфхэм аӀупэхэмкӀэ сагъэлъапӀэ, ау агухэмкӀэ спэчыжьэх+.

7Ахэмэ цӀыфхэр Тхьэм иӀофхэм афагъасэхэзэ, Тхьэм иунашъо ычӀыпэ цӀыф хабзэ зэрэрагъэуцорэм пае, сэ сызэрагъэлъапӀэрэр хьаулый»+.

8– Тхьэм иунашъо къэжъугъэнагъэу, цӀыфхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэм шъуатет.

9– Шъуятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэр жъугъэцэкӀэнхэм пае, Тхьэм иунашъо зы лъэныкъокӀэ ешъогъэзыкӀы, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. 10– Сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ ыӀуагъ[*]: «Уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшӀ», ыкӀи «Хэти зятэ е зянэ ӀаекӀэ тегущыӀэрэр шъуукӀын фае»+. 11-12Ау шъо шъоӀо: «„Сэ тынэу шъо шъостын слъэкӀыщтыгъэр джы корбан сшӀыщт“ (ащ къикӀырэр Тхьэм пае тын сшӀыщт) ыӀоу, цӀыф горэм ежь ятэ е янэ риӀомэ, ащыгъум а цӀыфым ятэ е янэ зи фимышӀэн фит». 13Аущтэу шъушӀызэ, шъуятэжъхэм яхабзэхэу шъо шъукъохэм къафэжъугъанэхэрэмкӀэ Тхьэм игущыӀэхэр лъэныкъокӀэ ешъогъэзыкӀых. Ащ фэдэ Ӏаджи шъошӀэ.

14Исус цӀыф купышхом джыри зэ къяджи, ариӀуагъ:

– Шъо пстэуми шъукъысэдэӀу, къасӀорэри зыгурыжъугъаӀу. 15ЦӀыфыр мыкъабзэ зышӀын зылъэкӀырэр ышхырэр арэп, ыгу къикӀыхэрэр ары нахь+. 16РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх.

17Исус цӀыф купышхом хэкӀыжьи, унэм зехьажьым, игъогу рыкӀохэрэр а гъэсэпэтхыдэм ехьылӀагъэу къеупчӀыгъэх.

18– Шъори зи къыжъугурымыӀоу ара? – ариӀожьыгъ Исус. – ЦӀыфым шхынэу ышхырэм ежь мыкъабзэу ышӀын зэримылъэкӀырэр къыжъугурыӀорэба? 19Сыда пӀомэ, цӀыфым шхынэу ышхырэр ыгу ихьэрэп, ыныбэ ехьэ нахь, етӀани пкъым хэкӀыжьы. (А гущыӀэхэмкӀэ Исус шхын пстэури хьалэлэу ыӀуагъ.)+

20– ЦӀыфым ыгу къикӀырэр ары мыкъабзэ зышӀырэр, – къыпигъэхъожьыгъ Исус+. 21– Сыда пӀомэ, цӀыфым ыкӀоцӀ, ыгу ары мыхэр къызэрыкӀыхэрэр: гупшысэ бзаджэхэр, зинэ шӀэныр, тыгъоныр, цӀыф укӀыныр,+
22нэйпсыеныр, бзэджагъэр, тхьагъэпцӀыгъэр, мыхъо-мышӀэ псэукӀэр, шъугъоныр, цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэныр, пэгагъэр, делагъэр. 23А бзэджэгъэ пстэури гу кӀоцӀым къекӀышъ, цӀыфыр мыкъабзэ ашӀы.

Сирофиникие хэкум щыщ бзылъфыгъэм шӀошъхъуныгъэу иӀагъэр

(Маттэ 15:21-28)

24•ЕтӀанэ Исус а чӀыпӀэм икӀи, къалэхэу Тиррэ Сидонрэ яӀэгъо-благъо кӀуагъэ. Унэ горэм зехьэм, ащ ежь зэрэщыӀэр зыми ышӀэнэу фэягъэп, ау къыдэхъугъэп+. 25ДжынапцӀэ зыхэс пхъу зиӀэ бзылъфыгъэ горэ Исус къызэрэкӀуагъэр зэрэзэхихэу къакӀуи, ылъакъохэм адэжь ыпашъхьэ зыщыридзыхыгъ. 26А бзылъфыгъэр Сирофиникие хэкум щыщыгъ, алыджыбзэм рыгущыӀэщтыгъ[*]. Ыпхъу джынапцӀэр хифынэу Исус къелъэӀугъ+.

27– Ыпэ рапшӀэу сабыйхэм зягъэгъэшхэкӀ, – риӀуагъ Исус а бзылъфыгъэм, – сыда пӀомэ, сабыйхэм хьалыгъур аӀыпхэу, хьэхэм ябгъэшхыныр тэрэзэп+.

28– Шъыпкъэ, тхьэматэ, – къыриӀожьыгъ бзылъфыгъэм, – ау сабыйхэм къаӀэпытэкъурэ хьалыгъу шкъойхэр Ӏэнэ чӀэгъым чӀэс хьэхэми ашхы.

29– А гущыӀэр къызэрэпӀуагъэм пае, джынапцӀэр о ппхъу хэкӀыжьыгъ, – риӀуагъ Исус. – О уиунэ кӀожь.

30Бзылъфыгъэр унэм къызэкӀожьым, ыпхъу джынапцӀэр хэкӀыжьыгъэу пӀэм хэлъэу рихьылӀэжьыгъ.

ГущыӀэгъое лӀы дэгу горэ Исус зэригъэхъужьыгъэр

31Ащ ыужым Исус къалэхэу Тиррэ Сидонрэ яӀэгъо-благъо къикӀыжьи, КъэлипшӀ зыцӀэ хэкум зэпырыкӀи, Галилей псыхъураем къекӀолӀэжьыгъ+. 32Джащыгъум дэгоу, гущыӀогъое лӀы горэ цӀыфхэм Исус къыфащи, ыӀэ тырилъхьанэу къелъэӀугъэх.

33Исус а лӀыр цӀыфхэм лъэныкъокӀэ ахищи, язакъоу къызэнэхэм, ыӀэхъуамбэхэр лӀым ытхьакӀумэхэм ариӀухи, ужъунтхи, лӀым ыбзэгу теӀэбагъ+. 34ЕтӀанэ уашъом дэплъыий, лъэшэу хэщэтыкӀи, а лӀым риӀуагъ: «Еффатэ!» (Еффатэм къикӀырэр «ПтхьакӀумэхэм зыкъызэӀуарэхыжь!») 35Ардэдэм лӀым ытхьакӀумэхэм зэхахы хъужьыгъэ, ыбзэгуи къытӀупщыжьи, къабзэу къэгущыӀэу ыублагъ.

36Исус цӀыфхэм ар зыми рамыӀотэжьынэу унашъо афишӀыгъ. Ау сыд фэдизэу унашъо афишӀыгъэми, а къэбарыр нахьыбэу агъэӀущтыгъ+. 37ЦӀыфхэм хъугъэ-шӀагъэр ин дэдэу агъэшӀагъозэ аӀощтыгъ:

– ЗэкӀэри дэгъоу ышӀагъ. Дэгухэр зэхахэу егъэхъужьых, бзакохэри къегъэгущыӀэжьых.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Исус нэбгырэ миниплӀ зэригъэшхагъэр

(Маттэ 15:32-39)

8^1•А мафэхэм джыри зэ цӀыф купышхо къэзэрэугъоигъ Ахэмэ ашхын зи яӀагъэпти, Исус игъогу рыкӀохэрэм къяджи, ариӀуагъ:

2– ЦӀыфхэм сыгу ягъу, сыда пӀомэ, мэфищ хъугъэу сигъусэх, ашхыни яӀэп+. 3МэлакӀэ лӀэхэу цӀыфхэр стӀупщыжьхэмэ, гъогум щызэхэфэщтых, сыда пӀомэ, чыжьэу къикӀыгъэхэри ахэмэ ахэтых.

4– Мы шъоф нэкӀым ахэмэ афикъун хьалыгъу зыгорэм тыдэ къырихын ылъэкӀына? – аӀуи, игъогу рыкӀохэрэм Исус къыраӀожьыгъ+.

5– Хьалыгъу тхьапша шъуиӀэр? – яупчӀыгъ Исус

– Хьалыгъуибл тиӀ, – къаӀожьыгъ ахэмэ.

6Джащыгъум Исус цӀыф купышхор чӀыгум етӀысэхынэу унашъо ышӀыгъ. Хьалыгъуиблыр къышти, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ. ЕтӀанэ хьалыгъухэр зэгуичыхи, цӀыф купышхом ыпашъхьэ ралъхьанхэу игъогу рыкӀохэрэм аритыгъ. Ахэми аущтэу ашӀыгъ. 7Пцэжъые цӀыкӀу заули яӀагъ. Ахэмэ апаий Исус Тхьэм щытхъу фишӀи, ахэри цӀыфмэ апашъхьэ ралъхьанхэу игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ. 8ЦӀыфхэр шхагъэх, загъэшхэкӀыгъ. Ащ нэужым хьалыгъу такъырхэу къялыжьыгъэхэр мэтиблымэ арызэу аугъоижьыгъэх. 9Шхагъэхэр нэбгырэ миниплӀ фэдиз хъущтыгъэх. ЕтӀанэ Исус цӀыфхэр ытӀупщыжьыгъэх. 10ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу къуашъом итӀысхьи, къуаджэу Далманутэ иӀэгъо-благъо кӀуагъэ.

Нэшэнэ гъэшӀэгъон уашъом къафыригъэхынэу фарисейхэр Исус къызэрелъэӀугъэхэр

(Маттэ 16:1-4; Лука 11:29-32)

11•Фарисейхэр Исус дэжь къакӀохи, гущыӀэкӀэ къеныкъокъухэу къаублагъ. Ежь агъэунэфыным пае, нэшэнэ гъэшӀэгъон горэ уашъом къафыригъэхынэу фэягъэх+. 12Исус лъэшэу хэщэтыкӀи, къыӀуагъ:

– Джырэ цӀыфхэр нэшэнэ гъэшӀэгъоным сыд пае кӀэупчӀэхэра? Шъыпкъэр шъосэӀо, Тхьэм джырэ цӀыфхэм нэшэнэ гъэшӀэгъон зи къаритыщтэп.

13ЕтӀанэ Исус ахэр къыгъанэхи, къуашъом итӀысхьи, псыхъураем иадрабгъу зэпырыкӀыжьынэу ежьагъ.

Фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ ятэджэпс

(Маттэ 16:5-12)

14•Исус игъогу рыкӀохэрэм икъун хьалыгъу къыздахьынэу ащыгъупшэгъагъ. Къуашъом илъэу, зы хьалыгъу закъо нэмыкӀ яӀагъэп. 15Исус ахэмэ афигъэпытэу ариӀуагъ:

– Шъуфэсакъ, фарисейхэм ятэджэпсырэ пачъыхьэ Ирод итэджэпсырэ защышъуухъум+.

16– Хьалыгъу тиӀэпышъ ары ащ зыкӀиӀорэр, – зэраӀозэ, игъогу рыкӀохэрэр а Ӏофым тегущыӀагъэх.

17Исус ахэмэ аӀорэм гу лъити, ариӀуагъ:

– Хьалыгъу зэрэшъуимыӀэм сыд пае шъутегущыӀэрэ? Джыри зи зэхэшъумышӀыкӀэу, къыжъугурымыӀоу ара? Ащ фэдизэу шъугуркъа+? 18Нэ шъуиӀэ пэтми, шъумылъэгъоу ара? ТхьакӀумэ шъуиӀэ пэтми, зэхэшъумыхэу ара? 19Шъугу къэкӀыжьырэба, хьалыгъуитфыр цӀыф минитфым зафызэгосэчым, хьалыгъу такъырхэр матэхэм арызэу шъуугъоижьыгъэхэр зыфэдизыгъэхэр?

– Мэтэ пшӀыкӀутӀу, – къыраӀожьыгъ ахэмэ+.

20– Хьалыгъуиблыри цӀыф миниплӀым зафызэгосэчым, хьалыгъу такъыхэр арызэу мэтэ тхьапша шъуугъоижьыгъэр?

– Мэтибл, – къыраӀожьыгъ ахэмэ+.

21– Джыри зи къыжъугурымыӀоу ара? – ариӀуагъ Исус ахэмэ.

Исус къуаджэу Бет-Сайдэ щыщэу лӀы нэшъу зэригъэхъужьыгъэр

22ЕтӀанэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къуаджэу Бет-Сайдэ[*] къэкӀуагъэх. ЦӀыфхэм лӀы нэшъу горэ Исус къыфащи, ыӀэхэр тырилъхьэнхэу къелъэӀугъэх+. 23Исус нэшъум ыӀэ ыубыти, къуаджэм дищыгъ. ЕтӀанэ нэшъум ынэхэм акӀэужъунтхи, ыӀэхэр нэшъум тырилъхьи, еупчӀыгъ:

– Зыгорэ олъэгъуа+?

24Нэшъум ышъхьэ къыӀэти, къыӀуагъ:

– ЦӀыфхэм къакӀухьэу сэлъэгъу. Ахэр чъыгхэм афэдэх.

25ЕтӀани Исус ыӀэхэр джыри зэ нэшъум ынитӀумэ атырилъхьагъ. Ащ дэжьым лӀым тэрэзэу ылъэгъоу хъугъэ. Пстэури нафэу ылъэгъоу, ар хъужьыгъэ. 26Ащ нэужым Исус а лӀым риӀуагъ:

– Къуаджэм удэмыхь, зыми зи емыӀу. ЕтӀанэ ядэжь ыгъэкӀожьыгъ.

«Оры Христосыр» Петрэ Исус зэрэриӀуагъэр

(Маттэ 16:13-20; Лука 9:18-21)

27•Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къалэу Кайсарфилипие[*] иӀэгъо-благъо ит къуаджэхэм адэхьанхэу ежьагъэх. КӀохэзэ, Исус игъогу рыкӀохэрэм яупчӀыгъ:

– ЦӀыфхэм сэ хэт сыщыщэу аӀора?

28– Зы купым о уумэхъэкӀо Иуанэу аӀо, – къыраӀожьыгъ ахэмэ. – НэмыкӀхэми о упегъымбар Илясэу [*] аӀо. ЕтӀанэ адрэхэми о пегъымбархэм уащыщ горэу аӀо+.

29– Адэ шъо, сэ хэт сыщыщэу шъуӀора? – яупчӀыгъ Исус ахэмэ.

– Оры Христосыр, – къыриӀожьыгъ Петрэ Исус+.

30Джащыгъум ар зыми рамыӀотэжьынэу Исус ахэмэ афигъэпытагъ+.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 16:21-28; Лука 9:22-27)

31•Джащыгъум Исус игъогу рыкӀохэрэм мыхэр аригъашӀэу ыублагъ:

– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къиныбэ ыщэчын фаеу къыпыщылъ. Нахьыжъхэми,[*] дин пэщэшхохэми, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэми ежь зэрамыпэсэу аукӀын фае, мэфищ нэужми лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьын фае+.

32Исус мы Ӏофхэр шъхьаихыгъэу къыӀуагъ. Джащыгъум Петрэ Исус лъэныкъокӀэ Ӏуищи, фимыдэу фежьагъ+.

33Ау Исус зыкъызэригъэзэкӀи, игъогу рыкӀохэрэм яплъи, Петрэ егыигъ:

– Сауж икӀ, шэйтан! О уигупшысакӀэ Тхьэм игупшысакӀэп, цӀыфым игупшысакӀ нахь+.

34ЕтӀанэ Исус цӀыф купышхомрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къяджи, ариӀуагъ:

– Зыгорэ сэ сауж къырыкӀонэу фаемэ, ежь зыфэе Ӏофхэр къерэгъанэхи, лӀэныгъэм икъащ къерэшти, сауж къырэрэкӀу;+
35сыда пӀомэ, хэти зыпсэ мыкӀодэу къэзгъэнэжьынэу фаем ыпсэ шӀокӀодыщт, ау хэти сэщ паерэ къэбарышӀум паерэ зыпсэ зышӀокӀодрэм ыпсэ мыкӀодэу къыгъэнэжьыщт+. 36Дунаир зэкӀэ цӀыфым ие хъоу, ежь кӀодмэ, а цӀыфым ишӀуагъэу къекӀыщтыр сыда+? 37ЦӀыфым ыпсэ пае уасэу сыда ытышъущтыр+? 38Джырэ цӀыфхэу Тхьэр зымышӀэхэу, псэкӀод зышӀэхэрэм ащыщэу хэти сэррэ сэ сигущыӀэхэмрэ къыттеукӀытыхьэрэм, сэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къуи, а цӀыфым сытеукӀытыхьажьыщт, мэлэӀич лъапӀэхэр сигъусэхэу ся Тэ ищытхъушхо фэдэ щытхъушхо сиӀэу сыкъызыкӀожьыкӀэ+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

9^1– Шъыпкъэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус ахэмэ, – Тхьэм и Тетыгъошхо лъэкӀышхокӀэ къэкӀуагъэу алъэгъуфэ, мыщ дэжьым щыт цӀыфхэм ащыщхэу заулэм лӀэныгъэр алъэгъущтэп+.

Исус итеплъэ зэрэзэрихъокӀыгъэр

(Маттэ 17:1-13; Лука 9:28-36)

2•Мэфих зытешӀэм, Исус Петри, Якъуби, Иуани зэригъэгъусэхи, Ӏошъхьэ лъагэ горэм язакъоу дищэягъэх. Джащыгъум ахэмэ апашъхьэ Исус итеплъэ щызэрихъокӀыгъ+. 3Дунаим тет гыкӀакӀо горэм щыгъынхэр фыжьэу зэригыкӀышъущтхэм нахьи, Исус ищыгъынхэр нахь фыжьыбзэу, къэлыдэу хъугъэх+. 4Ащ дэжьым пегъымбархэу Илясрэ Мусэрэ ахэмэ къафэлъэгъуагъэх, ахэри Исус къыдэгущыӀэщтыгъэх.

5– Рабби, дэгъу тэ мыщ тыщыӀэныр – риӀуагъ Петрэ Исус. – Чэлищ щыдгъэӀэн, ощ пае зы, Мусэ паий зы, Иляс паий зы.

6Петрэ ыӀони ышӀэщтыгъэп; сыда пӀомэ, ахэр щтагъэхэти ары.

7Джащыгъум ошъуапщэ къашъхьэщыхьагъ. Ошъуапщэм макъэ горэ къыхэӀукӀыгъ:

– Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэр. Ащ ыӀорэм шъуедэӀу.[*]+

8ОшӀэ-дэмышӀэу зызаплъыхьэм, ахэмэ ягъусэу Исус нэмыкӀ зи алъэгъужьыгъэп.

9Ахэр Ӏуашъхьэм къехыжьхэзэ, ежь ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыфэ, алъэгъугъэр зыми рамыӀотэжьынэу Исус унашъо афишӀыгъ+. 10А гущыӀэхэр агу раубытагъэх, «ЛӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьынэу Исус зэриӀуагъэм къыригъэкӀыгъэр сыда?» аӀозэ, зэупчӀыжьыгъэх.

11Ахэр Исус къеупчӀыгъэх:

– Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ыпэ рапшӀэу пегъымбар Иляс къэкӀон фаеу сыда зыкӀаӀорэр?

12– Шъыпкъэ, ыпэ рапшӀэу Иляс къэкӀонышъ, Ӏоф пстэури тэрэзэу зэтыригъэуцожьын фае, – ариӀожьыгъ Исус, – ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къиныбэ ыщэчын фаеу къыпыщылъ, цӀыфхэми зэрамыпэсын фае. 13Ау сэ шъосэӀо, Иляс къэкӀогъах[*], Ӏоф бзэджагъэу рашӀэнхэу зыфэягъэхэри рашӀагъэх, ащ ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу+.

Исус джынапцӀэ зыхэс кӀалэ горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 17:14-20; Лука 9:37-43)

14•Исусрэ игъусищрэ адрэ нэбгырэхэу игъогу рыкӀохэрэм адэжь къызагъэзэжьым, цӀыф купышхом ахэр къауцухьагъэхэу, Тэурат егъэджэкӀо пэщэ куп къянэкъокъоу алъэгъугъ. 15Исус къызалъэгъум, зэкӀэ цӀыф купышхом агъэшӀагъуи, къыбгъодэлъадэхи, шӀуфэс къырахыгъ.

16– Сыдым ехьылӀагъэу мыхэмэ шъуянэкъокъура? – яупчӀыгъ Исус игъогу рыкӀохэрэм.

17ЦӀыф купышхом хэт горэм къыриӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, сикӀалэ джынапцӀэу бзако зышӀырэр хэсти, къыпфэсщагъ+. 18ДжынапцӀэм кӀалэр зэкӀиубытэ къэс, чӀыгум къытыредзэ, Ӏупс тхъурбэр къыӀуифэу, ыцэхэр зэригъэшхыхэу зэтекъэ. О уигъогу рыкӀохэрэм джынапцӀэр хафынэу сялъэӀугъ, ау ахэмэ хафын алъэкӀыгъэп.

19– Е-о-ой, шъо, джырэ цӀыфхэу шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэр, – ариӀожьыгъ Исус, – сыд фэдизрэ сышъухэтын фая? Сыд фэдизрэ шъусщыӀэн фая? Къысфашъущ а кӀалэр.

20Ахэмэ кӀалэр Исус къыфащагъ. Ау джынапцӀэм Исус зэрилъэгъоу, кӀалэр къыгъэкӀэзэзыгъ. Ар чӀыгум къытефи, Ӏупс тхъурбэр къыӀуифэу, зигъэукӀорэеу ыублагъ+.

21– Сыд фэдиз хъугъа мыщ фэдэу зыщытыр? – еупчӀыгъ Исус кӀалэм ятэ.

– ИцӀыкӀугъэ къыщегъэжьагъэу аущтэу мэхъу, – къыӀожьыгъ тым. 22– ДжынапцӀэм ар ыгъэкӀодыным пае, машӀоми псыми бэрэ ахидзэщтыгъ. Зыгорэ пшӀэн плъэкӀыщтмэ, гукӀэгъу къытфэшӀи, къыддэӀэпыӀ+.

23– «Зыгорэ пшӀэн плъэкӀыщтмэ» оӀо, – риӀуагъ Исус а лӀым. – ШӀошъхъуныгъэ зиӀэм сыдрэ Ӏофи ышӀэн елъэкӀы+.

24Ардэдэм кӀалэм ятэ къэкууагъ:

– Сэ сшӀошъ мэхъу, сишӀошъхъуныгъэ хэзгъэхъонэу къыздэӀэпыӀ, тхьэматэ.

25Исус цӀыф купышхо къэзэрэугъоигъэу зелъэгъум, джынэпцӀэ Ӏаем егыий, риӀуагъ:

– О, цӀыфхэр бзакоу, дэгоу зышӀырэ джынапцӀ, унашъо къыпфэсэшӀы, мы кӀалэм хэкӀыжьи, ныбжьи укъыхэмыхьажь.

26ДжынэпцӀэ Ӏаер къыхэкуукӀи, кӀалэр лъэшэу къыгъэкӀэзэзи, хэкӀыжьыгъ. КӀалэр хьадэм фэдэ хъугъэ. Арыти, а цӀыфхэм ащыщыбэхэм «ар лӀагъэ» аӀуагъ+. 27Ау Исус кӀалэм ыӀэ къыубыти, ылъакъохэм атыригъэуцуагъ, кӀалэри къэтэджыжьыгъ+.

28Ащ ыуж Исус унэ горэм ихьагъ. Игъогу рыкӀохэрэр язакъоу къызынэжьхэм, къеупчӀыгъэх:

– А джынапцӀэр тэ хэтфын зыкӀэтымылъэкӀыгъэр сыда?

29– Мыщ фэдэ лъэпкъыр тхьэлъэӀумрэ нэкӀымрэ афэшъхьафкӀэ цӀыфым хэпфышъущтэп, – ариӀожьыгъ Исус.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри ятӀонэрэу Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 17:22-23; Лука 9:43-45)

30•Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ а чӀыпӀэм икӀыхи, Галилей хэкум пхырыкӀыщтыгъэх. Ахэр зыдэщыӀэхэр Исус зыми къышӀэнэу фэягъэп, 31сыда пӀомэ, игъогу рыкӀохэрэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэщтыгъ. Ахэмэ моущтэу ариӀуагъ:

– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо цӀыфхэм аубытынышъ, ахэмэ ар аукӀыщт, ау заукӀ ужым мэфищ тешӀагъэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыщт+.

32Ау игъогу рыкӀохэрэм а гущыӀэхэм къарыкӀырэр къагурыӀуагъэп, Исус къеупчӀынхэкӀи щынэщтыгъэх+.

Хэта анахь ин дэдэр?

(Маттэ 18:1-5; Лука 9:46-48)

33•Къалэу Капернаум къэкӀожьыгъэх. Унэм зехьэхэм, Исус игъогу рыкӀохэрэм яупчӀыгъ:

– Гъогум шъузытетым, сыда шъузытегущыӀагъэр+?

34Ау ахэмэ заушъэфыгъ, сыда пӀомэ, ахэр гъогум зытетхэм, «Тэ тщыщэу хэта анахь ин дэдэр» аӀоти, зэнэкъокъущтыгъэх.

35Исус тӀыси, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум къяджи, ариӀуагъ:

– Зыгорэ апэ итынэу фаемэ, ар ауж дэдэ хъун фае, пстэуми Ӏофтабгэуи афэхъун фае+.

36Сабый горэм ыӀэ къыубыти, агузэгу ригъэуцуи, ӀаплӀ рищэкӀи, ариӀуагъ:+

37– Хэти мыщ фэдэ сабыир сэ сцӀэкӀэ къезгъэблагъэрэм сэ сыригъэблэгъагъэу мэхъу; хэти сэ сезгъэблагъэрэми сэ сизакъоу арэп ригъэблагъэрэр, сэ сыкъэзгъэкӀуагъэри ары+.

Къытпэмыуцурэр тигъус

(Лука 9:49-50)

38– Дин гъэсакӀу, лӀы горэм о пцӀэкӀэ джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахифхэу тлъэгъугъэ, – къыриӀуагъ Иуан Исус. – Ар тэ зэрэтщымыщым пае зэтетӀэжьэнэу тыпылъыгъ+.

39– ЗэтешъумыӀажь ар, – къыӀуагъ Исус, – сыда пӀомэ, сэ сцӀэкӀэ Ӏофышхо гъэшӀэгъон зышӀэрэр, ащ лъыпытэу ӀаекӀэ къыстегущыӀэн ылъэкӀыщтэп. 40Сыда пӀомэ, тэ къытпэмыуцурэр тигъусэшъ ары+. 41Шъыпкъэр шъосэӀо, Христос игъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, псы шъуалъэ шъуезгъашъорэм ифэшъошэ ӀахьышӀу шӀокӀодыщтэп+.

ЦӀыфхэм псэкӀод ашӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏофхэр

(Маттэ 18:6-9; Лука 17:1-2)

42– Мы цӀыкӀухэм ащыщэу сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм псэкӀод ышӀэнэу хэти дэзыхьыхырэм ыпшъэ мыжъошъхьал рашӀэу, хым хадзагъэмэ, ежьыркӀэ нахьышӀущтыгъ+. 43-44О пӀэ псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, пыупкӀыжь. ПӀитӀу псаоу джэхьнэмэу цӀыфылыр зышхыщтэу, хьамлыухэр зыщымылӀэжьыщтэу, зимашӀуи мыкӀосэжьыщтым[*] укӀоным нахьи, уӀащэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ бгъотыныр оркӀэ нахьышӀу+. 45-46О плъакъуи псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, пыупкӀыжь. ПлъэкъуитӀу псаоу джэхьнэмэу цӀыфылыр зышхыщтэу, хьамлыухэр зыщымылӀэжьыщтэу, зимашӀуи мыкӀосэжьыщтым упадзэным нахьи, улъащэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ бгъотыныр оркӀэ нахьышӀу. 47-48Ащ фэдэуи, о унэ псэкӀод пшӀэнэу удихьыхмэ, къитхъыжь. УнитӀу псаоу джэхьнэмэу цӀыфылыр зышхыщтэу, хьамлыухэр зыщымылӀэжьыщтэу, зимашӀуи мыкӀосэжьыщтым упадзэным нахьи, зы нэ нахь уимыӀэми, Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ учӀэхьаныр оркӀэ нахьышӀу. 49Тхьэм хэтрэ цӀыфи машӀокӀэ ыщыущт, сыдрэ къурмэныпхъэри щыгъукӀэ ащыущт.

50– Щыгъур дэгъу. Ау щыгъум ищыугъэ хэкӀымэ, сыдэущтэу ар шъущыущта? Щыугъэ зыхэжъугъэлъ, шъузэгурыӀоуи шъузэдэпсэу+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Шъхьэгьусэр тӀупщыжьыным ехьылӀагъ

(Маттэ 19:1-12)

10^1•Исус а лъэныкъом икӀыжьи, Иудей хэкоу Иордан псыхъом иадрабгъу щыӀэм кӀуагъэ. Джыри зэ цӀыф купышхохэр ыдэжь къыщызэрэугъоигъэх, зэрихабзэуи Исус ахэмэ Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ.

2Джащыгъум фарисей заулэ Исус къыбгъодахьи, хагъэукъоным пае, къеупчӀыгъэх:

– ЛӀым ишъуз ытӀупщыжьыныр хабзэкӀэ хъущта?

3– Пегъымбар Мусэ унашъоу сыда къышъуфишӀыгъэр? – ариӀожьыгъ Исус.

4– ЛӀы горэм ишъуз зэритӀупщыжьырэ тхылъ ытхымэ, шъузыр ытӀупщыжьынэу пегъымбар Мусэ фит ышӀыгъ[*], – къаӀожьыгъ ахэмэ+.

5– Шъуигуркъагъэ пае пегъымбар Мусэ а унашъор къышъуфитхыгъ, – ариӀожьыгъ Исус. 6– Ау ублапӀэм дэжь Тхьэм щыӀэр зэкӀэ къызегъэхъум, «хъулъфыгъэрэ бзылъфыгъэрэ къыгъэхъугъ»[*]+. 7«Ащ къыхэкӀыкӀэ[*] хъулъфыгъэм яти яни ыбгынэнхэшъ, ишъуз гъусэ фэхъунышъ,+
8итӀур зыпкъ хъущтых». Аущтэу ахэр зыпкъых нахь, пкъитӀу хъужьыхэрэп. 9Арышъ, а тӀоу Тхьэм гъусэ зэфишӀыгъэхэр цӀыфым зэгуигъэкӀыжь хъущтэп+.

10ЕтӀани унэм исхэу, игъогу рыкӀохэрэр а ӀофымкӀэ Исус къеупчӀыгъэх. 11Исус ариӀуагъ:

– Хэтми зишъуз зытӀупщыжьэу, нэмыкӀ бзылъфыгъэ къэзыщэжьырэм апэрэ шъузымкӀэ зинэ ышӀагъэу мэхъу. 12Шъузыри илӀ гокӀыжьэу нэмыкӀ лӀы горэм дэкӀожьмэ, ащи зинэ ышӀагъэу мэхъу+.

Исусрэ сабыйхэмрэ

(Маттэ 19:13-15; Лука 18:15-17)

13•ЕтӀанэ цӀыфхэм сабыйхэр Исус къыфащагъэх, Тхьэм ынэшӀу ахэмэ къащифэным пае, Исус ыӀэхэр атырилъхьэнхэу Ау Исус игъогу рыкӀохэрэм ахэмэ афадагъэп. 14Исус ащ гу зылъетэм, ыгу ябгъэу ариӀуагъ:

– Сабыйхэр садэжь къэрэкӀох, пэрыохъу шъуафэмыхъу, сыда пӀомэ, ащ фэдэхэр Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтых. 15Шъыпкъэр шъосэӀо, сабыим Тхьэм и Тетыгъошхо зэридэрэм фэдэу, хэтми Тхьэм и Тетыгъошхо зымыдэрэр а Тетыгъошхом ыӀэчӀэгъ чӀэхьащтэп+.

16ЕтӀанэ Исус сабыйхэм ӀаплӀ арищэкӀи, ыӀэхэр атырилъхьи, Тхьэм ынэшӀу къащифэнэу афелъэӀугъ+.

КӀэлэ баир

(Маттэ 19:16-30; Лука 18:18-30)

17•Исус гъогум зытехьажьым, ыдэжь лӀы горэ къачъи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ къитӀысхьи, къеупчӀыгъ:

– Дин гъэсэкӀо дэгъу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ӀахьышӀоу къыслъыӀэсыным пае, сыда сшӀэщтыр+?

18– Сыда дэгъукӀэ укъызкӀысаджэрэр? – риӀожьыгъ Исус а лӀым. – Тхьэм нэмыкӀэу зи дэгъу щыӀэп+. 19Тхьэм иунашъохэр ошӀэх: «ЦӀыф умыукӀ, зинэ умышӀэ, умытыгъу, нэмыкӀ цӀыфхэм пцӀы атемылъхь, цӀыфхэм яӀэр гъэпцӀагъэкӀэ къатемых, уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшӀ»+.

20– Дин гъэсакӀу, – къыриӀожьыгъ а лӀым Исус, – сикӀэлэгъу къыщегъэжьагъэу ахэр зэкӀэ сэгъэцакӀэх+.

21Джащыгъум Исус а лӀым еплъи, ыгу еӀуи, риӀожьыгъ:

– УзыщыкӀэрэр зы. КӀуи, уиӀэ пстэури щэжьи, ахъщэр тхьамыкӀэхэм ят. Джащыгъум уашъом мылъкушхо щыуиӀэ хъущт. ЕтӀанэ къакӀуи, сауж къырыкӀу+.

22Ар Исус къызеӀом, лӀым ынэгу къызэхахьи, ыгу къеоу ӀукӀыжьыгъ, сыда пӀомэ, мылъкушхо иӀагъэти ары.

23Исус зиплъыхьи, игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Мылъку зиӀэхэмкӀэ Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьанхэр сыдэу къин!+

24Исус игъогу рыкӀохэрэм а гущыӀэхэр зызэхаххэм, лъэшэу агъэшӀэгъуагъ. Ау Исус джыри зэ ариӀуагъ:

– Синыбджэгъухэр, мылъкум щыгугъыхэрэмкӀэ Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьанхэр сыдэу къин! 25Баир Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьаным нахьи, махъшэр мэстанэм икӀыныр нахь ӀэшӀэх.

26Исус игъогу рыкӀохэрэм ар нахьыбэу агъэшӀагъуи, зэраӀожьыгъ:

– Ащыгъум, ежь зимыгъэкӀодэу, хэт зыкъэзгъэнэжьын зылъэкӀыщтыр?

27Исус ахэмэ яплъи, къыӀуагъ:

– ЦӀыфхэм ежьхэм замыгъэкӀодэу зыкъагъэнэжьын алъэкӀырэп, ау Тхьэм елъэкӀы; сыда пӀомэ, Тхьэм ымылъэкӀын Ӏоф зи щыӀэп+.

28– Моу къэдаӀолъ, тэ тиӀэгъэ пстэури къэдгъани, о уауж тыкъихьагъ, – Петрэ Исус риӀоу ыублагъ+.

29-30– Шъыпкъэр шъосэӀо, – къыӀуагъ Исус, – хэт щыщми е зиунэ, е зышхэр, е зышыпхъухэр, е зянэ, е зятэ, е зишъуз, е зилъфыгъэхэр, е зичӀыгухэр сэщ паерэ къэбарышӀум паерэ къэзгъэнагъэу, джы мы дунаим унэхэр, шыхэр, шыпхъухэр, ныхэр, лъфыгъэхэр, чӀыгухэр фэдишъэу щызымыгъотыжьыщт цӀыф зи щыӀэп, а цӀыфми къиныбэ рагъэщэчыщт. Адрэ дунаими мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ щыриӀэ хъущт++. 31Ау апэ итхэм ащыщхэу бэхэр ауж къинэщтых, ауж итхэри апэ хъущтых+.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри ящэнэрэу Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 20:17-19; Лука 18:31-34)

32•ЕрусалимкӀэ дэкӀуаехэу гъогум зытетхэм, игъогу рыкӀохэрэм апэ итэу Исус кӀуагъэ. Ахэмэ агъэшӀагъоу, щынагъо агухэм арылъэу, ыуж итхэу кӀощтыгъэх. Исус джыри зэ игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур зы лъэныкъокӀэ Ӏуищыхи, ежь къехъулӀэщтыр ариӀоу ыублагъ.

33– Мары, тэ джы ЕрусалимкӀэ тыдэкӀуае, – ыӀуагъ. – Ащ ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ щаӀэкӀэхьащт. Ахэмэ ежь
укӀ къытыралъхьащт, хымэ лъэпкъхэми[*] аӀэкӀалъхьащт. 34Ахэр къыкӀэнэкӀэщтых, къытеужъунтхэщтых, къамыщкӀэ къеощтых, аукӀыщт. Мэфищ нэужми ежь лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыщт+.

Якъубэрэ Иуанрэ Исус зыкӀелъэӀугъэхэ Ӏофыр

(Маттэ 20:20-28)

35•Зебедей ыкъохэу, Якъубэрэ Иуанрэ Исус къыбгъодахьэхи, къыраӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, тэ тыкъызэрэолъэӀущтыр къытфэпшӀэнэу тыфай+.

36– Сыда къышъуфэсшӀэнэу шъузыфаер? – ариӀуагъ Исус.

37– О уищытхъушхо къызыскӀэ, зыр уиджабгъукӀэ адрэр уисэмэгубгъукӀэ тыкъэтӀысынэу фит тышӀ, – къыраӀожьыгъ ахэмэ+.

38– Шъо шъузыкӀэлъэӀурэр шъушӀэрэп, – ариӀуагъ Исус. – Къиным ишъуалъэ итэу сэ сызэшъощтым шъо шъуешъон шъулъэкӀыщта, хьауми цӀыфхэм Ӏаеу сызэраумэхъыщт шӀыкӀэм фэдэу, зяжъугъэумэхъын шъулъэкӀыщта+?

39– ТлъэкӀыщт, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

– Къиным ишъуалъэ итэу сэ сызэшъощтым шъори шъуешъощт, – ариӀуагъ Исус. – ЦӀыфхэм сэ Ӏаеу сызэраумэхъыщт шӀыкӀэм фэдэу, шъори шъуаумэхъыщт+. 40Ау сэ сиджабгъукӀэ е сисэмэгубгъукӀэ шъукъэтӀысынэу фит шъусшӀын слъэкӀыщтэп. А тӀысыпӀэхэр Тхьэм зыфигъэхьазырыгъэхэ цӀыфхэм яй.

41Адрэ нэбгырипшӀэу Исус игъогу рыкӀохэрэм ар зызэхахым, Якъубрэ Иуанрэ афэгубжыгъэх. 42Ащ дэжьым Исус игъогу рыкӀохэрэм къяджагъ.

– Шъо шъошӀэ, – ариӀуагъ Исус, – мы дунаим пщыкӀэ заджэхэрэр цӀыфхэм апшъэ зэрэдэсхэрэри, ятхьэматэхэм цӀыфхэм тетыгъо зэрафыряӀэрэри шъошӀэ. 43Шъо шъузэрэзэфыщытын фаер арэп. Шъуащыщэу ины хъу зышӀоигъор Ӏофтабгэ къышъуфэхъун фае+. 44Шъуащыщэу апэ ит зышӀоигъори пстэуми пщылӀ афэхъун фае. 45Сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо[*] цӀыфхэм яшӀуагъэ ежь зэригъэкӀыжьыныр арэп къызкӀэкӀуагъэр, ежь ишӀуагъэ цӀыфхэм аригъэкӀыныр, цӀыфыбэхэми апае ыпсэ шъхьэщэфыжьэу ытыныр ары нахь+.

Бар-Тимай зыцӀэ нэшъур Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 20:29-34; Лука 18:35-43)

46•Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къалэу Ерихон[*] къэкӀуагъэх. ЦӀыф купышхо ягъусэу ахэр къалэм дэкӀыжьхэ зэхъум, Тимей ыкъоу Бар-Тимай зыцӀэ лъэӀокӀо нэшъу горэ гъогу напцэм Ӏусыгъ+. 47Назарет щыщ Исус зэрэблэкӀырэр зызэхехым, мэкъэшхокӀэ къэджагъ: – Даутэ ы Къо[*] Исус, гукӀэгъу къысфэшӀ!+

48ЦӀыфыбэхэм амыдэу «Щыгъэт!» – раӀуагъ. Ау ар джыри нахь мэкъэшхокӀэ къэджагъ: – Даутэ ы Къу, гукӀэгъу къысфэшӀ!

49Исус къызэтеуцуи, къыӀуагъ: – Моу шъукъедж. – Умыщын, къэтэдж, ежь къыоджэ, – аӀуи, нэшъум къеджагъэх. 50Нэшъум ищыгъын кӀыӀутелъ зытыридзи, къызщылъэти, Исус дэжь къэкӀуагъ.

51– Сыда къыпфэсшӀэнэу узыфаер? – риӀуагъ Исус а лӀым. – Рабби, сынэхэр къэгъэплъэжь, – къыриӀуагъ нэшъум.

52– КӀожь, – риӀуагъ Исус. – О уишӀошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ. Ардэдэм нэшъум ынэхэр къэплъэжьыгъэх, Исуси ыуж итэу гъогум техьагъ+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Щытхъушхо иӀэу Исус Ерусалим зэрэдэхьагъэр

(Маттэ 21:1-11; Лука 19:28-40; Иуан 12:12-19)

11^1•Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ Ерусалим игъунэгъу хъугъэх. Елеон Ӏуашъхьэм[*] Ӏус къуаджэхэу Бет-Фагиерэ Бет-Аниерэ къазынэсхэм, Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу апэ ыгъэкӀуагъ,+
2моущтэу ариӀозэ:

– ШъупэчӀынэтӀэ къуаджэм шъудахь. Шъузэрэдахьэу, щыд къунанэу цӀыф ныбжьи зытемытӀысхьагъэр епхыгъэу шъуапэ къифэщт. Ар къэшъутӀати, моу къашъущэ. 3«Сыда шъушӀэрэр?» ыӀоу зыгорэ къышъоупчӀымэ, «Зиусхьаныр ащ фай» ешъуӀуи, занкӀэу къэшъущэнэу фит шъуишӀыщт.

4Ахэр кӀохи, урамым тетэу къэлапчъэ горэм епхыгъэу, щыд къунан горэ къагъоти, къыкӀэратӀытыкӀыгъ. 5А чӀыпӀэм щытхэм ащыщхэм къараӀуагъ: – Сыд пае а щыд къунаныр къэшъутӀатэра?

6Исус зэриӀуагъэм фэдэу пэгъокӀ аратыжьи, адрэхэм щыд къунаныр Ӏуащынэу фит къашӀыгъэх. 7Щыд къунаныр Исус дэжь къащи, ящыгъынхэр тыралъхьагъ. ЕтӀанэ Исус щыд къунаным тетӀысхьагъ. 8ЦӀыфыбэхэм ящыгъынхэр гъогум тыраубгъощтыгъ, нэмыкӀхэми чъыг къутамэхэр хатэхэм къащыпаупкӀыхэти, гъогум тыралъхьэщтыгъэх+. 9ЦӀыфхэу Исус ыпэ итхэу кӀощтыгъэхэми, ыуж итыгъэхэми мэкъэшхокӀэ аӀощтыгъ:

– Хьусаннэ! [*] Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэм щытхъушхор ий!

10Тятэшхоу Даутэ и Тетыгъоу къэкӀощтым щытхъушхор ий!

Хьусаннэ! Анахь Лъагэм щытхъушхор ий! [*]+

11Исус Ерусалим дахьи, Тхьэм иунэшхо ихьагъ. Зэпстэури къызеплъыхьэм, мафэр хэкӀотагъэти, къалэм дэкӀи, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур игъусэу къуаджэу Бет-Ание кӀуагъэ.

Исус ынджыр чъыгым зэребгыгъэр

(Маттэ 21:18-19)

12•ЯтӀонэрэ мафэм Бет-Ание зыдэкӀыжьхэм, Исус къэмэлэкӀагъ+. 13Тхьапэхэр зыпыт ынджыр чъыг чыжьэкӀэ зелъэгъум, зыгорэ пытмэ еплъынэу кӀуагъэ. Чъыгым зынэсым, тхьапэ нэмыкӀ зи пымытэу къычӀэкӀыгъ, сыда пӀомэ, ынджырым игъуагъэпти ары[*]+. 14Аущтэу зэхъум, Исус чъыгым риӀуагъ: – Непэ щегъэжьагъэу о къыппыкӀэу егъашӀэми зыми зи ерэмышх. Игъогу рыкӀохэрэм Исус къыӀуагъэр зэхахыгъ.

Исус щэн-щэфакӀохэр Тхьэм иунэшхо къызэрэчӀифыгъэхэр

(Маттэ 21:12-17; Лука 19:45-48; Иуан 2:13-22)

15•ЕтӀанэ Ерусалим нэсыгъэх. Исус Тхьэм иунэшхо чӀахьи, щэн-щэфакӀохэу чӀэтхэр[*] къычӀифыхэу ыублагъ. Ахъщэ зыхъожьхэрэм[*] яӀанэхэмрэ тхьаркъо зыщэхэрэм япхъэнтӀэкӀухэмрэ зэпыригъэзагъэх+. 16Тхьэм иунэшхо кӀоцӀыкӀэ зыми зи щызэпырихыныр ыдагъэп. 17ЦӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэзэ, мыщ фэдэу ариӀуагъ:

– Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арытба[*]: «Сэ сиунэ лъэпкъ пстэуми тхьэлъэӀупӀэ афэхъущт?» Ау шъо «хъункӀэкӀо гъэбылъыпӀэм» [*] фэдэ шъушӀыгъэ.

18Дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус къыӀуагъэхэр зызэхаххэм, ар зэрагъэкӀодыщт шӀыкӀэм лъыхъухэу аублагъ; сыда пӀомэ, Исус Ӏофхэу аригъашӀэщтыгъэхэр цӀыф купышхом ыгъэшӀагъоти, дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус щыщынэщтыгъэх+.

19ЕтӀанэ пчыхьэ зэхъум, Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ къалэм дэкӀыжьыгъэх+.

Ынджыр чъыг гъугъэр

(Маттэ 21:20-22)

20•Пчэдыжьым ынджыр чъыгым къызыблэкӀыжьхэм, ылъапсэ нэсэу ар зэрэгъугъэр алъэгъугъ. 21Петрэ ащ дэжьым Исус ыӀогъагъэр ыгу къэкӀыжьи, къыриӀуагъ:

– Рабби, еплъ, ынджыр чъыгэу узэбгыгъэр гъугъэ!

22– ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъугухэм арыжъугъэлъ, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ. 23– Шъыпкъэр шъосэӀо, зыгорэм ыгу щэч къыримыгъахьэу, къыӀорэр хъункӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэу, мы Ӏуашъхьэм «ЗыкъэӀэти, хым зыхадз» зиӀокӀэ, ар къыдэхъущт+. 24Арышъ, шъосэӀо, сыд щыщкӀи Тхьэм шъуелъэӀумэ, Тхьэм къызэрэшъуфишӀэщтымкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъугухэм арыжъугъэлъи, къышъуфишӀэщт+. 25Тхьэм шъузелъэӀукӀи, гукъанэ зыгорэм фышъуиӀэмэ, фэжъугъэгъу, шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм шъо мыхъунхэу шъушӀагъэхэр къышъуфигъэгъунхэм пае+. 26Ау шъо фэшъумыгъэгъумэ, шъуя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм шъо мыхъунхэу шъушӀагъэхэри къышъуфигъэгъущтхэп.

Исус итетыгъо къезытыгъэмкӀэ джурт тхьэматэхэр къызэреупчӀыгъэхэр

(Маттэ 21:23-27; Лука 20:1-8)

27•Джыри зэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ Ерусалим къэкӀожьыгъэх. Исус Тхьэм иунэшхо къыкӀухьэзэ, дин пэщэшхохэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, нахьыжъхэри къыбгъодахьэхи, 28къыраӀуагъ:

– Мы Ӏофхэр пшӀэнхэу фитыныгъэр тыда къыздипхыгъэр е ахэр пшӀэнхэу тетыгъор хэта о къыозытыгъэр+?

29– Сэри шъо Ӏоф горэкӀэ сышъоупчӀыщт, – ариӀуагъ Исус. – ПэгъокӀ къысэшъутыжьмэ, сэри шъосӀон мы Ӏофхэр сшӀэнхэу фитыныгъэр къыздисхыгъэр. 30Иуан цӀыфхэр ыумэхъынхэу хэта къэзгъэкӀуагъэр? ЦӀыфхэр ара, хьауми Тхьэр ара? ПэгъокӀ къысэшъут+.

31– «Тхьэр ары Иуан къэзгъэкӀуагъэр» тӀомэ, ежь къытиӀожьыщт: «Адэ, сыда Иуан къыӀуагъэхэр шъушӀошъ зыкӀэмыхъугъэр?» – аӀозэ, ахэр зэупчӀыжьыгъэх+. 32– «ЦӀыфхэр ары Иуан къэзгъэкӀуагъэхэр» етӀожьына? – ау ахэр цӀыфхэм ащыщынэщтыгъэх; сыда пӀомэ, цӀыф пстэуми Иуан шъыпкъэу пегъымбарэу алъытэщтыгъэти ары+. 33Арыти,

– ТшӀэрэп, – къыраӀожьыгъ Исус.

– Ащыгъум сэри шъосӀощтэп мы Ӏофхэр сшӀэнхэу фитыныгъэр къыздисхыгъэр, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

СэнэшъхьэшӀэ бзаджэхэм яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 21:33-46; Лука 20:9-19)

12^1•Исус гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ цӀыфхэм адэгущыӀэу ыублагъ:

– ЛӀы горэм сэнэшъхьэ хатэ ыгъэтӀысхьагъ. Мыжъо чэукӀэ къышӀыхьи, сэнэшъхьэ фызалъэ хишӀыхьи, унэ плъэпӀэ лъаги дишӀыхьагъ. ЕтӀанэ сэнэшъхьэшӀ[*] горэхэм хатэр аӀэкӀилъхьи, хымэ хэгъэгу кӀуагъэ+. 2Сэнэшъхьэ пычыжьыгъор къызэсым, исэнэшъхьэ Ӏахь къаӀихынэу унэӀут горэ сэнэшъхьэшӀхэм адэжь ыгъэкӀуагъ. 3Ау ахэмэ унэӀутыр къаубыти, къеохи, ӀэнэкӀэу къатӀупщыжьыгъ. 4ЕтӀани сэнэшъхьэ хатэр зием нэмыкӀ унэӀут горэ сэнэшъхьэшӀхэм адэжь ыгъэкӀуагъ. Ащи ышъхьэ къеохи, лые къырахыгъ. 5ЕтӀанэ нэмыкӀ унэӀут горэ ыгъэкӀуагъ; ар къаукӀыгъ; нэмыкӀ унэӀутыбэхэри ыгъэкӀуагъэх; зы купым къеуагъэх, адрэ купыри къаукӀыгъ+.

6– ШӀу ылъэгъурэ къо закъуи иӀагъ. «Сэ скъо лъытэныгъэ къыфашӀын» ыӀуи, ауж дэдэу ар сэнэшъхьэшӀхэм адэжь ыгъэкӀуагъ+.

7– Ау сэнэшъхьэшӀхэм зэраӀожьыгъ: «Мыры сэнэшъхьэ хатэр къызыфэнэжьыщтыр. Ар тэжъугъэукӀи, сэнэшъхьэ хатэр тэ къытфэнэжьыщт»+. 8Аущтэу сэнэшъхьэ хатэр зием ыкъо къаубыти, къаукӀи, сэнэшъхьэ хатэм къыдадзыжьыгъ+.

9– Сэнэшъхьэ хатэр зием сыда ышӀэщтыр? – къыпигъэхъожьыгъ Исус. – Ар къэкӀонышъ, сэнэшъхьэшӀхэр ыгъэкӀодынхэшъ, сэнэшъхьэ хатэр нэмыкӀхэм аӀэкӀилъхьащт+. 10Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэм[*] шъуяджагъэба:

«Унэ зышӀыхэрэм зэрамыпэсэу чӀадзыжьыгъэ мыжъор унэр зыӀыгъырэ лъэпсэ дэдэ хъугъэ.

11Мыр Зиусхьаным иӀэшӀэгъэ Ӏоф, ари тэ гъэшӀэгъонэу къытфэлъагъо»+?

12Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ дин пэщэшхохэмрэ мы гъэсэпэтхыдэр ежьхэм яхьылӀагъэу Исус къызэриӀотагъэр къагурыӀуагъэти, Исус къаубытынэу пылъыгъэх, ау цӀыф купышхом щыщынэщтыгъэхэти, ыуж икӀыжьхи, ӀукӀыжьыгъэх+.

Хьакъулахь ахъщэм ехьылӀагъ

(Маттэ 22:15-22; Лука 20:20-26)

13•Ащ нэужым Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ дин пащэхэмрэ гущыӀэ горэм тыраубытэным пае, фарисейхэм ащыщхэри пачъыхьэ Ирод дезгъаштэхэрэм ащыщхэри Исус дэжь агъэкӀуагъэх+. 14Ахэр Исус дэжь къакӀохи, къыраӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, шъыпкъагъэ зиӀэ лӀэу узэрэпсэурэри, цӀыфхэм аӀорэм узэримыгъапэрэри тэшӀэ, сыда пӀомэ, цӀыфхэм ятеплъэ уемыплъэу, цӀыф пстэури уизэфэд, шъыпкъагъэми тетэу, Тхьэм игъогу цӀыфхэм яогъашӀэ. Кайсарым[*] хьакъулахь ахъщэр[*] етты хъущта, мыхъущта? Еттына, етымытына+?

15Ау Исус ахэмэ янэпитӀугъэ гу лъитагъэти, ариӀуагъ:

– Сыд пае сыхэжъугъэукъонэу шъупылъа? Зы динар[*] ахъщэ къысфэшъухьи, сэжъугъэлъэгъу+.

16Динарыр къыфахьыгъ.

– Хэта зисурэт мыщ итыри, хэта зыцӀэ мыщ тетхагъэри? – яупчӀыгъ Исус.

– Кайсарыр ары, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

17– Ащыгъум Кайсарым иер Кайсарым ешъутыжь, Тхьэм иери Тхьэм ешъутыжь, – джэуап аритыжьыгъ Исус. Ахэмэ ар бэу агъэшӀэгъуагъ+.

Саддукейхэр лӀагъэхэм къэтэджыжьыкӀэ афэхъущтым ехьылӀагъэу Исус къызэреупчӀыгъэхэр

(Маттэ 22:23-33; Лука 20:27-40)

18•ЛӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр зышӀошъ мыхъухэрэ саддукейхэм[*] ащыщхэр Исус къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:+

19– Дин гъэсакӀу, пегъымбар Мусэ моущтэу къытфитхыгъ[*]: «ЛӀы горэм ыш лӀэу, лъфыгъэ имыӀэу шъуз къыкӀэнмэ, ыш унагъо фишӀэным пае, а лӀым шъузабэр къыщэжьын фае»+. 20Зэкъошибл щыӀагъ. Ахэмэ ащыщэу апэрэм шъуз къыщагъ, ау лъфыгъэ имыӀэу дунаим ехыжьыгъ. 21ЯтӀонэрэми а шъузыр къыщэжьыгъ. Ащи лъфыгъэ имыӀэу дунаим ехыжьыгъ, ящэнэрэри ащ фэдагъ. 22Блыми а шъузыр къащэжьыгъ, ау лъфыгъэ яӀагъэп. Зэпстэуми ауж дэдэ шъузыри дунаим ехыжьыгъ. 23Джы лӀагъэхэр къызытэджыжьхэкӀэ, хэта зишъузыщтыр ар? Сыда пӀомэ, нэбгыриблыми шъузэу яӀагъэшъ ары?

24– Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэмрэ Тхьэм илъэкӀышхорэ зэрэшъумышӀэхэрэр арыба шъузкӀыхэукъорэр? – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ. 25– Сыда пӀомэ, лӀагъэхэр къызытэджыжьхэкӀэ, шъуз къащэжьыщтэп, лӀыми дэкӀожьыщтхэп, уашъом щыӀэ мэлэӀичхэм афэдэщтых нахь. 26Ау лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр пегъымбар Мусэ итхылъ зэритым шъуеджагъэба? Пэнэ куандэм икъэбар зэрыт чӀыпӀэм дэжь ит Тхьэр пегъымбар Мусэ къыдэгущыӀи, моущтэу къызэриӀуагъэр[*]: «Сэры Ибрахьими, Исхьакъи, Якъуби я Тхьэр»+. 27Ащ къикӀырэр Тхьэр псаухэмрэ лӀагъэхэу зыфаӀохэрэмрэ зэря Тхьэр ары. Шъо инэу шъухэукъо.

Тхьэм иунашъохэм ащыщэу анахь лъэпӀэ дэдэр

(Маттэ 22:34-40; Лука 10:25-28)

28•Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ащыщэу зыгорэм Исусрэ саддукейхэмрэ зэнэкъокъухэу зэхихыгъ, Исус дэгъоу пэгъокӀ къызэраритыгъэри ешӀэти, къыбгъодахьи, къеупчӀыгъ:

– Тхьэм иунэшъо пстэуми ащыщэу анахь лъэпӀэ дэдэр тара?

29– Анахь лъэпӀэ дэдэр[*] мыры: «ШъукъэдаӀу, израиль цӀыфхэр, Зиусхьанэу ти Тхьэ ары зизакъоу Зиусхьаныр; 30зэкӀэ о угурэ упсэрэкӀи, зэкӀэ уизэхэшӀыкӀыкӀи, зэкӀэ пкӀуачӀэкӀи Зиусхьанэу уи Тхьэ шӀу лъэгъу»+. 31ЯтӀонэрэ унашъор[*] мыры: «О пшъхьэ шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу». Мы унэшъуитӀум анахь унэшъо лъапӀэ щыӀэп, – къыӀожьыгъ Исус+.

32– Дэгъу, дин гъэсакӀу, – къыриӀожьыгъ Тэурат егъэджэкӀо пащэм Исус, – Тхьэр зэрэзакъор, ащ нэмыкӀэу Тхьэ зэрэщымыӀэри шъыпкъэу къэпӀуагъ+. 33ЗэкӀэ о угурэ упсэрэкӀи, зэкӀэ уизэхэшӀыкӀыкӀи, зэкӀэ пкӀуачӀэкӀи ар шӀу плъэгъуныр, о пшъхьи шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу плъэгъуныр, Тхьэм пае агъэстырэ къурмэныпхъэ пстэумрэ тын пстэумрэ анахьи бэкӀэ нахь лъапӀ+.

34Исус Тэурат егъэджэкӀо пащэм губзыгъэу пэгъокӀ къызэритыгъэр зелъэгъум, риӀуагъ:

– О Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ учӀэхьаным упэчыжьэп. Ащ къыщегъэжьагъэу нэмыкӀыкӀэ Исус къеупчӀыжьынэу хэти тегушхуагъэп+.

Христос хэта зыкъор?

(Маттэ 22:41-46; Лука 20:41-44)

35•Исус Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэзэ, къыӀуагъ:

– Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм Христос Даутэ ыкъоу сыдэущтэу аӀора+? 36Сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ежь Даутэ ыгу къырилъхьи, моущтэу къыригъэӀуагъэба[*]:

«Тхьэу Зиусхьаным сэ си Зиусхьан къыриӀуагъ: О уипыихэр плъэкъо чӀэгъ къычӀэсэгъэуцофэхэ, сэ сиджабгъукӀэ къызгос»+?

37– Ежь Даутэ Христос «си ЗиусхьанкӀэ» еджэ, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. – Арэу зыхъукӀэ, сыдэущтэу Христос Даутэ ыкъо хъура? ЦӀыф купышхор игуапэу Исус едэӀущтыгъ+.

Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ямысагъэ Исус къызэрэхигъэщыгъэр

(Маттэ 23:1-36; Лука 20:45-47)

38•Исус цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэзэ, къыӀуагъ:

– Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм шъуафэсакъ. Ахэмэ шъошэ кӀыхьэхэр ащыгъхэу къакӀухьаныр якӀас. ЗэӀукӀэхэми ежьхэм аӀэхэм цӀыфхэр щарагъэбэунхэри, 39синэгогухэм цӀыфхэр зыщызэӀукӀэхэкӀи, гухэхъо Ӏанэхэм тхьэмэтэ тӀысыпӀэхэр щаубытынхэри якӀас+. 40Шъузабэхэм яунэхэри атырахых. ЦӀыфхэм агъэшӀэгъоным пае, тхьэлъэӀухэр агъэкӀыхьэх. Тхьэм ахэр инэу ыпщынэжьыщтых.

Шъузабэм ахъщэу Тхьэм пае ытыгъэр

(Лука 21:1-4)

41•ЦӀыфхэм Тхьэм тын фашӀэу, ахъщэхэр зыдалъхьэрэ пхъуантэхэм апашъхьэ Исус тӀысыгъэу, ахъщэхэр зэрэдалъхьэхэрэм еплъыщтыгъ. ЦӀыф баибэхэм ахъщэ бэу далъхьагъ+. 42Шъузэбэ тхьамыкӀэ горэ къакӀуи, гъоплъэ ахъщитӀу пхъуантэм дилъхьагъ. Ащ дилъхьагъэр зы чапыч[*] фэдиз мэхъу.

43Джащыгъум Исус игъогу рыкӀохэрэм къяджи, ариӀуагъ:

– Шъыпкъэр шъосэӀо, мы шъузэбэ тхьамыкӀэм изакъоу адрэ дэзылъхьэгъэ цӀыф пстэуми анахьи нахьыбэ дилъхьагъ; 44сыда пӀомэ, ахэмэ ахъщэу къялыжьыгъэм щыщ далъхьагъэр, ау а шъузабэм анахьыбэ дилъхьагъ – зэрэпсэунэу зэкӀэ мэкӀэ тӀэкӀоу иӀэр+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм иунэшхо зэрэзэхакъутэщтыр Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 24:1-2; Лука 21:5-6)

13^1•Исус Тхьэм иунэшхо къычӀэкӀыжьызэ, игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу зыгорэм къыриӀуагъ:

– Еплъ, дин гъэсакӀу! Мыхэр сыдэу мыжъо ин дэдэха! Мыхэр сыдэу унэ гъэшӀэгъонха!

2– Мы унэшхохэр олъэгъуха? – Исус ащ риӀожьыгъ. – МыжъуитӀу къызэтемынэжьэу пстэури къызэхэтэкъощт+.

Къиныбэ щэчыным иублапӀ

(Маттэ 24:3-14; Лука 21:7-19)

3Ащ ыуж Исус Тхьэм иунэшхо къыпэчӀынатӀэу Елеон Ӏуашъхьэм тесэу, Петри, Якъуби, Иуани, Индрыси язакъоу къызэнэжьхэм, къеупчӀыгъэх:

4– КъытаӀу, о зыфэпӀогъэ Ӏофхэр сыдигъо къэхъущтых, ахэр зэкӀэ къызэрэхъущтхэм янэшанэри сыд фэда?

5– Зыми шъукъызэримыгъэпцӀэщтым шъуфэсакъ, – ариӀоу ахэмэ ыублагъ Исус+. 6– Сэ сцӀэкӀэ зэджэжьхэу, «Сэры Христосыр» аӀоу, цӀыфхэу къэкӀощтхэр бэ хъущтых, цӀыфыбэхэри агъэпцӀэщтых. 7Ау благъэми чыжьэми зэо къэбар зызэхэшъухыкӀэ, шъумыщын. А Ӏофхэр къэхъунхэ фае, ау дунаим икӀэух ащыгъум къэсыгъэгоп. 8Зы лъэпкъыр адрэ лъэпкъым, зы пачъыхьагъури адрэ пачъыхьагъум езэонэу къэтэджыщт. ЧӀыпӀэ-чӀыпӀэхэми чӀыгур инэу ащысысыщт, гъаблэхэри къэхъущтых. А Ӏофхэр къиныбэ щэчыным иублапӀ+.

9– Ау шъо шъузыфэсакъыжь. Тхьэмэтэ хасэхэм апашъхьэ шъуаращэщт, синэгогухэми къамыщкӀэ къащышъоощтых. Сэ сигъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, Ӏэшъхьэтетхэмрэ пачъыхьэхэмрэ апашъхьэ къэбарышӀум шыхьат шъуфэхъунэу шъукъиуцощт+. 10Ау ыпэ рапшӀэу къэбарышӀур лъэпкъ пстэуми арагъэӀун фае+. 11ХьыкумэшӀым ыпашъхьэ шъуращэнэу шъузаубыткӀэ, «Сыда тӀощтыр?» шъуӀоу, ыпэ рапшӀэу шъумыгумэкӀ. А сыхьат дэдэм гущыӀэхэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм къарилъхьэхэрэр къашъуӀох; сыда пӀомэ, шъорэп къэгущыӀэщтыр, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары нахь+.

12– ЦӀыфым ежь ыш, тым ежь илъфыгъэ тетыгъо зиӀэхэм арагъэукӀыным пае, арагъэубытыщт. Лъфыгъэхэри ны-тыхэм апэуцущтых, тетыгъо зиӀэхэми арагъэукӀыщтых+. 13Шъо сэ сцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм пае, цӀыф пстэуми шъуауджэгъущт. Ау кӀэухым нэсыфэ теубытагъэ зиӀэр мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт+.

Гузэжъогъушхор

(Маттэ 24:15-28; Лука 21:20-24)

14•– Ау «Зэхэзыкъутэрэ ГущыкӀыгъоу»[*] пегъымбар Даниел зигугъу ышӀыгъэр зыдэщымытын фэе чӀыпӀэм щытэу зышъулъэгъукӀэ (еджэрэм къыгурэрэӀу), ащыгъум Иудей хэкум ис цӀыфхэр Ӏуашъхьэхэм ярэкӀолӀэжьых+. 15Унашъхьэм тетыри къызехыкӀэ, зыгорэ зыдихьынэу унэм ерэмыхьажь+. 16Губгъом итыми ищыгъын кӀыӀутелъ зыдихьынэу къерэмыгъэзэжь. 17А мафэхэм бзылъфыгъэ лъэрмыхьхэмрэ сабый быдзашъо зиӀэхэмрэ гъогу мыгъо теуцощтых+. 18Мы Ӏофхэр кӀымафэм темыфэнхэу Тхьэм шъуелъэӀу; 19сыда пӀомэ, а мафэхэм гузэжъогъушхо дунаир хэфэщт. Ащ фэдэ гузэжъогъушхо Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу джырэ нэсыфэ щыӀагъэп ыкӀи щыӀэжьыщтэп+. 20Зиусхьаным а мафэхэр нахь макӀэ ымышӀыгъэхэмэ, зы цӀыфи мыкӀодэу къэнэжьыщтыгъэп. Ау ежь къыхихыгъэ цӀыфхэм яхьатыркӀэ Зиусхьаным а мафэхэр нахь макӀэ ышӀыгъ+. 21А мафэхэм «Мары, Христос мыщ дэжьым щыӀ» ыӀоу е «Христос модэ щыӀ» ыӀоу, зыгорэм къышъуиӀомэ, шъушӀошъ шъумыгъэхъу+. 22Христос нэпцӀхэмрэ пегъымбар нэпцӀхэмрэ къэлъэгъощтых. Ахэмэ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэри Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэри къагъэлъэгъощтых, амал щыӀэмэ, Тхьэм къыхихыгъэ цӀыфхэр агъэпцӀэнхэм пае+. 23Ау шъо шъузфэсакъыжь, а Ӏоф пстэури къэхъуным ыпэкӀэ ахэмэ якъэбар къышъосӀуагъ+.

ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызэрэкӀожьыщтыр

(Маттэ 24:29-31; Лука 21:25-28)

24•– Ау гузэжъогъушхом ыуж а мафэхэм тыгъэр ушӀункӀыжьыщт, мазэри къэнэфыжьыщтэп. 25Жъуагъохэри уашъом къефэхыщтых, уашъом щыӀэ кӀуачӀэхэри хъыещтых+. 26Джащыгъум ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ошъуапщэхэм ахэтэу, лъэкӀышхорэ щытхъушхорэ иӀэхэу, къакӀоу цӀыфхэм алъэгъущт+. 27Джащыгъум ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо мэлэӀичхэр ыгъэкӀощтых, дунэе лъэныкъуиплӀым, зы ошъо чапэм къыщегъэжьагъэу адрэ ошъо чапэм нэс, ежь ицӀыфхэу къыхихыгъэхэр къыхащыхэзэ, ежь къыфаугъоижьынхэу+.

Ынджыр чъыгым шъыпкъэу къыдгуригъаӀорэр

(Маттэ 24:32-35; Лука 21:29-33)

28•– Ынджыр чъыгым къехъулӀэрэмкӀэ Ӏоф горэ зэжъугъашӀэ: икъутамэхэм псы къахахьэу, ытхьапэхэр къыпыкӀэхэ зыхъукӀэ, гъэмафэр зэрэблагъэр шъошӀэ. 29Ащ фэдэу шъори, мы Ӏофхэр къэхъухэу зышъулъэгъукӀэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо гъунэгъоу, къэлапчъэм дэжь зэрэщытыр зэжъугъашӀэ. 30Шъыпкъэр шъосэӀо, мы Ӏофхэр зэкӀэ къэхъунхэм ыпэкӀэ, мы лъэпкъыр кӀодыщтэп+. 31Уашъомрэ чӀылъэмрэ кӀодыжьыщтых, ау сэ сигущыӀэхэр кӀодыжьыщтхэп+.

А мафэри а сыхьатри къызысыщтыр зыми ышӀэрэп

(Маттэ 24:36-44)

32•– Ау а мафэр е а сыхьатыр къызысыщтыр зыми ышӀэрэп. Уашъом щыӀэ мэлэӀичхэми ашӀэрэп, Тхьэм ы Къуи ышӀэрэп. Ты лъэпӀэ закъор ары ныӀэп ар зышӀэрэр. 33Шъузфэсакъыжь! Шъумычъыеу шъусакъ, Тхьэми шъуелъэӀу; сыда пӀомэ, а сыхьатыр къызысыщтыр шъушӀэрэпышъ ары!+
34Ар зыфэдэр мары: чыжьэу къыкӀухьанэу лӀы горэ иунэ екӀы. Хэти ежь иӀоф ышӀэнэу иунэӀутхэм иунэ аӀэкӀелъхьэ, къэлапчъэм Ӏут къэрэгъулэми мычъыеу сакъынэу унашъо фешӀы+. 35Арышъ, шъори шъумычъыеу шъусакъ; сыда пӀомэ, пчыхьэшъхьапэр арыми, чэщныкъор арыми, атэкъэӀогъур арыми, пчэдыжь нэфшъагъор арыми, унэр зиер къызыкӀожьыщтыр шъушӀэрэпышъ ары!+
36Ар шъумышӀахэу къызыкӀожькӀэ, шъучъыеу, шъупэмыплъэу зыкъешъумыгъэгъот+. 37Шъо къышъуасӀорэр зэпстэуми ясэӀо: шъумычъыеу шъусакъ!

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Исус тхьагъэпцӀыгъэкӀэ аукӀынэу Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт тхьэматэхэм гухэлъ зэрашӀыгъэр

(Маттэ 26:1-5; Лука 22:1-2; Иуан 11:45-53)

14^1•ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхомрэ Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэмрэ[*] къэсынхэкӀэ мэфитӀу къэнэжьыгъагъ. Дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус аукӀыным пае, тхьагъэпцӀыгъэкӀэ зэраубытыщт шӀыкӀэм лъыхъущтыгъэх+. 2Сыда пӀомэ, ахэмэ аӀуагъ:

– ЦӀыфхэм бырсырышхо къамыӀэтыным пае, мэфэкӀ мэфэшхом тефэу орэмыхъу.

Бзылъфыгъэ горэм осэшхо зиӀэ дагъэр Исус зэрэщифагъэр

(Маттэ 26:6-13; Иуан 12:1-8)

3•ЕтӀанэ Исус къуаджэу Бет-Ание щыӀэу, Симонэу шъоджэ уз Ӏае зиӀагъэм иӀанэ пэсэу шхэщтыгъ. Шхэзэ, бзылъфыгъэ горэ унэм къихьагъ. А бзылъфыгъэм алабастэр зыцӀэ мыжъом хэшӀыкӀыгъэу, дэгъалъэ ыӀыгъыгъ. Нард зыцӀэ къэкӀыгъэм идагъэ къабзэу, осэшхо зиӀэу, мэ ӀэшӀу зыпихырэр а дэгъалъэм итыгъ. Бзылъфыгъэм дэгъалъэр ыкъути, Исус ышъхьэ дагъэр тырикӀагъ+.

4Ар залъэгъум, зы куп губжи, моущтэу зэраӀожьыгъ:

– Мы дагъэу осэшхо зиӀэр хьаулыеу сыд пае ыгъэкӀодыгъа? 5А дагъэр ащагъэмэ, динар шъищым нахьыбэ къыхьыщтыгъ, тхьамыкӀэхэми афагощын алъэкӀыщтыгъ. Аущтэу аӀозэ, бзылъфыгъэм щыхьагъэх.

6– Ыуж шъуикӀ, – ыӀуагъ Исус. – Сыд пае бзылъфыгъэр жъугъэукӀытэра? Ащ шӀу къысфишӀагъ. 7ТхьамыкӀэхэр къышъухэт зэпытых, сыдигъо шъуфаеми шӀу афэшъушӀэн шъулъэкӀыщт, ау сэ сышъухэт зэпытыщтэп+. 8Мы бзылъфыгъэм ылъэкӀыгъэр ышӀагъ. Ащ сэ спкъы дагъэ щифи, сызэрэчӀалъхьажьыным сыфиухьазырыгъ+. 9Шъыпкъэр шъосэӀо, чӀылъэм зэкӀэ къэбарышӀур[*] тыдэ щагъэӀуми, мы бзылъфыгъэм ышӀагъэр къаӀотэжьыщт, цӀыфхэм а бзылъфыгъэр шӀукӀэ агу къагъэкӀыжьыным пае+.

Исус дин пэщэшхохэм аригъэубытынэу Иудэ зэрадиштагъэр

(Маттэ 26:14-16; Лука 22:3-6)

10•Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум ащыщэу Иудэ Искариот дин пэщэшхохэм адэжь кӀуагъэ, Исус аригъэубытыным пае+. 11Ахэмэ ар зызэхахым, гушӀуагъэх, ахъщи Иудэ къыратынэу къагъэгугъагъ. Аущтэу Исус ахэмэ аригъэубытыным пае, Ӏэрыфэгъу уахътэ паплъэу Иудэ ыублагъ.

Исус ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр игъогу рыкӀохэрэм зэрадишӀыгъэр

(Маттэ 26:17-25; Лука 22:7-14, 21-23; Иуан 13:21-30)

12•Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэм иапэрэ мафэу ӀутӀыжъ шъынэр зыщышӀуабзыщтыгъэм игъогу рыкӀохэрэм Исус къыраӀуагъ:

– ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр щыпшӀынэу тыдэ тыкӀонышъ, щыдгъэхьазырынэу уфая+?

13Аущтэу Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу нэбгыритӀу къалэм ыгъэкӀуагъ, моущтэу ариӀозэ:

– Къалэм шъудахьи, лъы горэм псы къошын ыхьэу шъурихьылӀэщт. А лӀым ыуж шъуитэу шъукӀу. 14А лӀыр зэрыхьэрэ унэр зием ешъуӀу: «Дин гъэсакӀом еӀо: Сэррэ сигъогу рыкӀохэрэмрэ ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр зыщытшӀыщт хьакӀэщыр тыдэ щыӀа?» 15Джащыгъум унэ зэтетым ышъхьагърэ къатым тетэу, гъэкӀэрэкӀагъэу, хьэкӀэщышхоу тегъэпсыхьагъэр шъуигъэлъэгъущт. Ащ зэкӀэри къыщытфэжъугъэхьазыр.

16Исус игъогу рыкӀохэрэр ежьэхи, къалэм дэхьагъэх. Исус зэрариӀуагъэм тетэу пстэури къагъоти, ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр агъэхьазырыгъ.

17Пчыхьэ зэхъум, Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур игъусэу къэкӀуагъ. 18Ахэр Ӏанэм пэсхэу шхэхэ зэхъум Исус къыӀуагъ:

– Шъыпкъэр шъосэӀо, шъо сэ къыздашхэхэрэм шъуащыщ горэм тетыгъо зиӀэхэм саригъэубытыщт+.

19Ахэмэ агу къеуагъ. Зым зыр ыуж итэу къыраӀонэу фежьагъэх:

– Ар сэрэп, ныӀа?

20– Шъо пшӀыкӀутӀум шъущыщэу мы апсым хьалыгъу къыздыхэзгъаорэр ары тетыгъо зиӀэхэм сязгъэубытыщтыр, – ариӀуагъ Исус. 21– Шъыпкъэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим ехыжьыщт, ежь ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу. Ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытырэр гъогу мыгъо теуцуагъ! А цӀыфыр къэмыхъугъэмэ, ежьыркӀэ нахьышӀущтыгъ+.

Зиусхьаным ипчыхьэшъхьашх

(Маттэ 26:26-30; Лука 22:15-20; 1 Кор. 11:23-25)

22•Ахэр шхэхэ зэхъум, Исус хьалыгъур къыштагъ, Тхьэм щытхъу фишӀи, зэгуичи, ахэмэ арити, къыӀуагъ:

– Ма, шъушхы, мы хьалыгъур сэ спкъы ары+.

23ЕтӀанэ шъуалъэр къышти, Тхьэм щытхъу фишӀи, аритыгъ. Ахэр зэкӀэ ащ итым щыщ ешъуагъэх.

24– Мы сэнэпсыр сэ слъэу Тхьэм ежьыррэ ицӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр[*] ары, – ариӀуагъ Исус. – ЦӀыфыбэхэм ишӀуагъэ якӀынэу, лъэу сэ къыскӀэкӀыщтыр ары+. 25Шъыпкъэр шъосэӀо, Тхьэм и Тетыгъошхо къызыкӀощтым нэсыфэ, сэнэшъхьэпсым сешъожьыщтэп. А мафэм кӀэу сешъожьыщт.

26ЕтӀанэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ тхьэщытхъу орэд къызаӀо ужым, унэм икӀыхи, Елеон Ӏуашъхьэм кӀуагъэх+.

«Сэ сызыщыщыр умышӀэу къэпӀощт» Исус Петрэ зэрэриӀуагъэр

(Маттэ 26:31-35; Лука 22:31-34; Иуан 13:36-38)

27•– Шъо пстэуми сизакъоу утыгум сыкъишъунэщт, – ариӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм, – сыда пӀомэ, Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Сэ мэлахъор сыукӀыщт, мэлхэри зэбгырыкӀыжьыщтых»+. 28Ау лӀагъэхэм сыкъызахэтэджыкӀыжьыкӀэ, шъуапэ Галилей хэкум сыкӀощт+.

29– Пстэуми утыгум укъыранэми, сэ укъисынэщтэп, – къыриӀуагъ Петрэ Исус.

30– Шъыпкъэр осэӀо, – риӀожьыгъ Исус Петрэ, – мы нычэпэ дэдэм атакъэр тӀо Ӏоным ыпэкӀэ, сэ сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт.

31– Сэ сыбдэлӀэн фаеми, узыщыщыр сымышӀэу сӀощтэп, – теубытагъэу къыӀуагъ Петрэ. Ащ фэдэ къабзэу Исус игъогу рыкӀорэ адрэ лӀы пстэуми къаӀуагъ.

Исус Гефсимание хатэм Тхьэм зэрэщелъэӀугъэр

(Маттэ 26:36-46; Лука 22:39-46)

32•Ащ нэужым Гефсимание[*] зыцӀэ чӀыпӀэм нэсыгъэх.

– Моу шъуетӀысэх, сэ Тхьэм селъэӀуфэ, – ариӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм. 33Исус етӀанэ Петри, Якъуби, Иуани зыдищагъэх; къэнэшхъэеу, гумэкӀэу ыублагъ+.

34– СилӀыкӀыным нэсэу инэу сыгу хэкӀы, – ариӀуагъ Исус. – Шъумычъыеу шъусакъэу моу шъущыӀ+.

35ЕтӀанэ тӀэкӀу ӀукӀоти, чӀыгум зыридзыхи, амал иӀэмэ, къин щэчыным исыхьат блигъэкӀынэу Тхьэм елъэӀугъ+.

36– Аббэу[*] сэ ся Т, о умылъэкӀын Ӏоф зи щыӀэп, – ыӀуагъ. – Мы къин щэчыным ишъуалъэ сӀых. Ау сызыфаер мыхъоу, о узыфаер орэхъу+.

37Ащ ыужым Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырищымэ адэжь къыгъэзэжьи, чъыехэу къарихьылӀэжьыгъ.

– Симон, очъыя? – риӀуагъ Исус Петрэ. – Зы сыхьат закъо умычъыеу усакъын плъэкӀыгъэп, ара? 38Шъумычъыеу шъусакъ, псэкӀодшӀэным шъудимыхьыхынэуи Тхьэм шъуелъэӀу. Гур фай, ау пкъым ылъэкӀырэп+.

39Исус етӀанэ ӀукӀыжьи, а гущыӀэ дэдэхэмкӀэ Тхьэм елъэӀугъ. 40Джыри зэ къызегъэзэжьым, а нэбгырищыр чъыехэу къарихьылӀэжьыгъ, сыда пӀомэ, анапӀэхэр онтэгъу хъугъэхэти ары. Ахэмэ Исус къыраӀожьыщтыр ашӀагъэп. 41Исус ящэнэрэу къызегъэзэжьым, ахэмэ ариӀуагъ:

– Шъо джыри шъочъыя, зышъогъэпсэфа? Икъун! Сыхьатыр къэсыгъ. Мары, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо псэкӀодышӀэ цӀыфхэм аӀэкӀэхьащт+. 42Шъукъэтэдж! НекӀо, мары, ахэмэ сязгъэубытыщтыр къэблэгъагъ.

Исус зэраубытыгъэр

(Маттэ 26:47-56; Лука 22:47-53; Иуан 18:3-12)

43•Исус джыри къэгущыӀэзэ, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ ащыщэу Иудэу Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтыр ардэдэм къэкӀуагъ. Чатэхэмрэ умэхэмрэ аӀыгъхэу, цӀыф купышхо игъусагъ. Дин пэщэшхохэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, нахьыжъхэри ары ахэр къэзгъэкӀогъагъэхэр+.

44– Сэ сызэбэущтыр ары зыфасӀорэр, – ыӀуи, аубытыщтыр зэраригъэлъэгъущт шӀыкӀэр игъусэхэм ариӀогъагъ Иудэ. – Ар шъуубыти, шъуфэсакъызэ Ӏушъущ.

45Иудэ къызэрэнэсэу Исус екӀуалӀи,

– Рабби! – ыӀуи, Исус ебэугъ.

46Аущтэу Исус аубытыгъ. 47Ащ дэжьым щытхэм ащыщ горэм ичатэ къырихи, дин пэщэшхом иунэӀут еуи, ытхьакӀумэ лъэныкъо гуиупкӀыгъ+.

48– ХъункӀэкӀо горэ шъуубытыщтым фэдэу, чатэхэмрэ умэхэмрэ шъуӀыгъхэу шъукъыспэгъокӀыгъа? – ариӀуагъ Исус ахэмэ. 49– Мафэ къэси Тхьэм иунэшхо цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щязгъашӀэхэу сышъухэтыгъ, ары шъхьакӀэ сышъуубытыгъэп. Ау мыр зыкӀэхъугъэр Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары+.

50Джащыгъум Исус игъогу рыкӀорэ пстэури ежь утыгум къырани, хэхьажьыгъэх+.

КӀалэу хэхьажьыгъэр

51КӀалэ горэ чэсэй фыжь ыпкъ ещэкӀыгъэу, Исус игъусэхэм ахэтыгъ. А кӀалэр къаубытэу аублагъ, 52ау кӀалэм чэсэй фыжьыр ахэмэ къаӀэкӀини, пцӀанэу аӀэкӀэкӀи, хэхьажьыгъ.

Исус Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ зэрэращагъэр

(Маттэ 26:57-68; Лука 22:54-55, 63-71; Иуан 18:13-14, 19-24)

53•Исус дин пэщэшхом дэжь ащагъ. Адрэ дин пэщэшхохэри, нахьыжъхэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри зэкӀэ ащ дэжь къыщызэӀукӀагъэх. 54Петри чыжьэкӀэ Исус ыуж итэу, дин пэщэшхом ищагу нэсыфэ къыкӀэлъыкӀогъагъ. Ащ дэжьым машӀом зыщыригъэоу, къэрэгъулхэм ахэсыгъ.

55Дин пэщэшхохэмрэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом[*] щыщхэу адрэ тхьэмэтэ пстэумрэ Исус укӀ тыралъхьаным пае, шыхьат лъыхъущтыгъэх, ау зи къагъотыгъэп. 56Шыхьат нэпцӀыбэхэм Исус пцӀы Ӏэджи тыралъхьагъ, ары шъхьакӀэ къаӀуагъэхэр зэтефагъэхэп+.

57Аущтэу зэхъум, шыхьат нэпцӀ куп къэтэджи, мыр Исус тырилъхьагъ:

58– Мы лӀым мыщ фэдэу къыӀоу зэхэтхыгъэ: «Тхьэм иунэшхоу цӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэр сэ зэхэскъутэнышъ, цӀыфхэм аӀэкӀэ амышӀыгъэу нэмыкӀ унэшхо мэфищкӀэ зэтезгъэуцожьыщт»+.

59Ау а шыхьатхэми Исус тыралъхьагъэхэр зэтефагъэхэп.

60ЕтӀанэ дин пэщэшхор къэтэджи, утыгум къиуцуагъ.

– Сыд мы лӀыхэм о къыптыралъхьэрэр? Сыда зи къызкӀэмыӀорэр? – еупчӀыгъ ар Исус+.

61Исус зиушъэфи, зи къыӀуагъэп.

– Ора Христосэу щытхъушхор зиӀэ Тхьэм ы Къо? – еупчӀыгъ джыри зэ дин пэщэшхор+.

62– Сэры, – къыӀуагъ Исус, – лъэкӀышхор зиӀэ Тхьэм иджабгъукӀи госэу, ошъуапщэхэми ахэтэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къакӀоу шъулъэгъущт+.

63Ар къызеӀом дин пэщэшхом ищыгъынхэр къызэгуитхъыгъэх[*].

– Сыда нэмыкӀ шыхьат зэрэтищыкӀэгъэжьыр? – къыӀуагъ ащ+. 64– Тхьэр зэригъэпцӀыгъэр шъо зэхэшъухыгъ. Сыдэущтэу шъухаплъэра? Ахэмэ зэкӀэмэ Исус укӀ ифэшъуашэу къаӀуагъ+. 65Зы купым Исус теужъунтхэхэу аублагъ. Ынэгуи рахъуи, бжымкӀэ еуагъэх.

– Упегъымбармэ, къыоуагъэм ыцӀэ къаӀо! – раӀуагъ. Къэрэгъулэхэри Исус енэпэшъоуагъэх+.

Петрэ Исус зыщыщыр ымышӀэу къызэриӀуагъэр

(Маттэ 26:69-75; Лука 22:56-62; Иуан 18:15-18, 25-27)

66•Петрэ ыхэкӀэ щагум зыдэтым, дин пэщэшхом иунэӀут пшъашъэхэм ащыщ къэкӀуагъ. 67Петрэ машӀом зыщыригъэоу зелъэгъум, еплъи риӀуагъ:

– Ори а Исусэу Назарет щыщым уригъусагъ.

68– Хьау, о зыфапӀорэр сэ сшӀэрэп, къызгурыӀорэп, – ыӀуагъ Петр. ЕтӀанэ щагум дэкӀи, идэхьапӀэ уцугъэ. Атакъэр къэӀуагъ.

69УнэӀут пшъашъэм Петрэ ащ дэжьым щытэу зелъэгъум, а чӀыпӀэм щытхэм джыри зэ ариӀожьэу ыублагъ:

– Мыр ахэмэ ащыщ.

70– Хьау, сэ ахэмэ сащыщэп, – ыӀуагъ Петрэ джыри зэ. ТӀэкӀу тешӀагъэу ащ дэжьым щытхэм джыри зэ Петрэ къыраӀожьыгъ:

– Шъыпкъэу ори ахэмэ уащыщ; сыда пӀомэ, Галилей хэкум ущыщба? ЯгущыӀакӀэкӀэ укъэгущыӀэ.

71– Тхьэр сэгъэпцӀы къасӀорэр мышъыпкъэмэ, а лӀэу зыфашъуӀорэр сшӀэрэп, – ыӀуи, Петрэ тхьарыӀо ышӀэу ыублагъ.

72Ардэдэм ятӀонэрэу атакъэр къэӀуагъ. Джащыгъум Исус къыриӀогъэгъэ гущыӀэхэр Петрэ ыгу къэкӀыжьыгъэх:

– Атакъэр тӀо Ӏоным ыпэкӀэ, сэ сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт. Ар ыгу къызэкӀыжьым, Петрэ къэгъыгъ+.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

Ӏэшъхьэтет Пилат ыпашъхьэ Исус зэрэращагъэр

(Маттэ 27:1-2, 11-14; Лука 23:1-5; Иуан 18:28-38)

15^1•Нэф къызэрышъэу, нахьыжъхэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, адрэ тхьэматэхэу Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэри ягъусэхэу, дин пэщэшхохэм хасэ ашӀыгъ. Исус Ӏэхъу тыралъхьи, Ӏуащи, Ӏэшъхьэтет Пилат[*] ӀэкӀалъхьагъ+.

2– О джуртхэм уряпачъыхьа? – къеупчӀыгъ Пилат Исус.

– Ары, къызэрэпӀорэм фэд[*], – риӀожьыгъ Исус+.

3Дин пэщэшхохэм ӀэджыкӀи Исус агъэмысэщтыгъ. 4Пилат джыри зэ Исус къеупчӀыгъ:

– Сыда зи къызкӀэмыӀорэр? Къыптыралъхьэрэр зыфэдизыр плъэгъурэба+?

5Ау Исус зи къыӀожьыгъэп. Зи къызэримыӀожьыгъэр Пилат ыгъэшӀэгъуагъ.

Исус укӀ зэрэтыралъхьагъэр

(Маттэ 27:15-26; Лука 23:13-25; Иуан 18:39–19:16)

6•ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор къэсымэ, цӀыфхэр зыкӀэлъэӀурэ хьапсчӀэс горэ къафитӀупщыжьыныр Пилат ихэбзагъ. 7А мафэхэм цӀыфхэм бырсыр къызаӀэтым, лӀы горэ зыукӀыгъэу нэбгырэ заулэ хьапсым чӀэсыгъ. Бар-Аббэ ыцӀэу лӀы горэ ахэмэ ахэтыгъ. 8ЦӀыфхэр купышхоу Пилат дэжь къакӀохи, ихабзэ фэдэу къафишӀэнэу къелъэӀугъэх.

9– Джуртхэм япачъыхьэ шъхьафитэу къышъуфэстӀупщыжьыным шъуфая? – яупчӀыгъ Пилат. 10Пилат аущтэу зыкӀяупчӀыгъэр шъугъоным къыхэкӀэу, дин пащэхэм Исус къызэрэӀэкӀалъхьагъэр къыгурыӀуагъэти ары+. 11Ау Пилат Бар-Аббэ къырагъэтӀупщыжьыным пае, дин пэщэшхохэм цӀыфхэр зэкӀагъэплъыхьагъэх+.

12– Адэ, джуртхэм япачъыхьэу зыфашъуӀорэм сыда есшӀэщтыр? – джыри зэ яупчӀыгъ Пилат.

13– Къащым теӀулӀ! – къэкууагъэх ахэр.

14– Сыда ащ бзэджагъэу ышӀагъэр? – яупчӀыгъ Пилат. Ау ахэр нахь инэу къэзэрэгъэкууагъэх:

– Къащым теӀулӀ!+

15Джащыгъум Пилат цӀыф купышхор ыгъэрэзэнэу фэягъэти, Бар-Аббэ къафитӀупщыжьыгъ. ЕтӀанэ Исус къамыщкӀэ ригъаохи, къащым тыраӀулӀэнэу аӀэкӀилъхьагъ+.

ДзэлӀхэр Исус зэрэкӀэнэкӀагъэхэр

(Маттэ 27:27-31; Иуан 19:2-3)

16•ДзэлӀхэм преторие[*] зыцӀэ унэшхом Исус чӀащи, адрэ къэнэгъэ дзэлӀ купышхор ащ щызэхаугъоягъ. 17ЕтӀанэ плъыжь чӀапцӀэу шъошэ кӀыхьэ Исус щалъи, пэнэ къутамэхэр аблэзэ, пачъыхьэ тандж хашӀыкӀи, ышъхьэ тыралъхьагъ. 18Шъхьащэ фашӀэу аублагъ: «Опсэу, о джуртхэм япачъыхь!» аӀозэ. 19ЕтӀанэ бэщкӀэ ышъхьэ еощтыгъэх, теужъунтхэщтыгъэх, агъэлъапӀэрэм фэдэу лъэгонджэмышъхьэкӀэ ыпашъхьэ къитӀысхьэщтыгъэх+. 20Ахэр Исус зыкӀэнакӀэхэ ужым, шъошэ кӀыхьэ плъыжь чӀапцӀэр щахыжьи, ежь ищыгъынхэр щалъэжьыгъэх. ЕтӀанэ къащым тыраӀулӀэнэу преторием ращыжьыгъ.

Исус къащым зэрэтыраӀулӀагъэр

(Маттэ 27:32-44; Лука 23:26-43; Иуан 19:17-27)

21•Къалэу Кириние[*] щыщэу, Симон ыцӀэу лӀы горэ щыӀагъ. Ар Александрэрэ Рутрэ ятагъ. Ар губгъом къикӀыгъэу блэкӀ пэтэу, Исус икъащ ыхьынэу рагъэзыгъ+. 22Голготэ зыфаӀорэ чӀыпӀэм Исус ащагъ, (Голготэм къикӀырэр «Шъхьэпкъ ЧӀыпӀ» ары). 23Ащ дэжьым зынэсхэм, муркӀэ заджэхэрэ мыстхъу горэ зыхэлъ сэнэпс Исус фащэигъ, ау аӀихыгъэп. 24ЕтӀанэ Исус къащым тыраӀулӀагъ. Пхъэдз радзэзэ, ищыгъынхэм ащыщэу хэти иӀахьэу къылъыӀэсыщтыр зэфагощыгъ+.

25Исус къащым зытыраӀулӀэм, пчэдыжьым сыхьатыр бгъум нэсыгъагъ. 26Исус къащым зыкӀытыраӀулӀагъэр пхъэмбгъум моущтэу тетхэгъагъ: «Джуртхэм я Пачъыхь». 27А чӀыпӀэм хъункӀэкӀуитӀу, зыр иджабгъукӀэ адрэр исэмэгубгъукӀэ, Исус игъусэхэу къащхэм атыраӀулӀагъэх. 28Аущтэу Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр[*] къэшъыпкъэжьыгъэх: «Хабзэм текӀыгъэхэм ащыщэу ежь алъытагъ». 29БлэкӀырэ цӀыфхэр Исус ехъоныщтыгъэх, ашъхьэхэр агъэсысхэу, моущтэу аӀозэ:

– О Тхьэм иунэшхо зэхэзыкъутэу, мэфищкӀэ зэтезгъэуцожьыщтыр,+
30умыкӀодэу зыкъэгъэнэжьи, къащым къехыжь!

31Ащ фэдэу дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус кӀэнакӀэхэу зэраӀожьыгъ:

– НэмыкӀ цӀыфхэр мыкӀодэу къыгъэнэжьыгъэх, ау ежь зыкъыгъэнэжьышъурэп+. 32Христосэу Израиль ипачъыхьэ джы къащым къерэхыжь. Къызэрехыжьыгъэр тлъэгъумэ, шӀошъхъуныгъэ тиӀэ хъущт. Исус игъусэхэу къащхэм атыраӀулӀагъэхэри ежь къехъоныщтыгъэх+.

Исус зэрэлӀагъэр

(Маттэ 27:45-56; Лука 23:44-49; Иуан 19:28-30)

33•Щэджагъом[*] щегъэжьагъэу сыхьатыр щым[*] нэс, а хэгъэгум тыдэкӀи шӀункӀ къыщыхъугъ. 34Сыхьатыр щым дэжь Исус мэкъэшхокӀэ джагъэ: – Элой, Элой! Лама сабахтани? (Ащ къикӀырэр, «О си Тхь, о си Тхь! Сыд пае о сыкъэубгынагъ?»)+

35А чӀыпӀэм щытхэм ащыщхэм ар зызэхахым, аӀуагъ:

– ШъуедэӀу, ар пегъымбар Иляс еджэ.

36Зыгорэ Ӏулъади, кӀышъо зэраӀотырэм сэнэпс шӀоӀугъэр хиз ышӀи, бэщ горэм пилъхьи, Исус кӀигъэшъунэу фищэигъ. ЕтӀанэ ыӀуагъ:

– Зэ, пегъымбар Иляс къакӀоу къащым къыпихыжьмэ, тежъугъэплъ+.

37Ау Исус мэкъэшхокӀэ джи, ыпсэ ытыгъ.

38Джащыгъум Тхьэм иунэшхо ипэӀухъо ыпшъэкӀэ къыщегъэжьагъэу ыхэ нэсыфэ тӀоу къызэготхъыгъ+.

39ДзэлӀхэм япащэу Исус фэзанкӀэу щытым, ар моущтэу лӀэзэ зелъэгъум, къыӀуагъ:

– Шъыпкъэ дэдэу, мы лӀыр Тхьэм ы Къуагъ.

40ЧыжьэкӀэ къаплъэхэу, бзылъфыгъэхэри ащ дэжьым щытыгъэх. Ахэмэ ахэтыгъэх мыхэр: Магдалэ щыщ Мерэми, Саломий, нэмыкӀ Мерэми. А Мерэм Якъубэ нахьыкӀэу зыфаӀорэмрэ ыш Иосыерэ янагъ+. 41Исус Галилей хэкум зыщэӀэм, ахэр игъусэщтыгъэх, ӀэпыӀэгъу къыфэхъущтыгъэх. Ахэмэ анэмыкӀхэуи бзылъфыгъэ Ӏаджи Исус игъусэхэу Ерусалим къэкӀуагъэхэу а чӀыпӀэм щытыгъэх.

Исус ихьадэ къэунэм зэрэчӀалъхьажьыгъэр

(Маттэ 27:57-61; Лука 23:50-56; Иуан 19:38-42)

42•Бэрэскэшхо мэфагъ, шэмбэт мафэм ыпэрэ мафэр ары. Пчыхьэшъхьапэ хъугъэти, 43къуаджэу Ариматей щыщ Юсыф къэкӀуагъ. А Юсыф Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтэу, лъытэныгъэ зифэшъошэ тхьэмэтагъ. Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыным ар паплъэщтыгъ. Ащ зигъэгушхуи, Пилат дэжь кӀуи, Исус ихьадэ кӀэлъэӀугъ. 44Исус зэрэлӀагъэр Пилат ыгъэшӀэгъуагъ. ДзэлӀхэм япащэ къаригъащи, еупчӀыгъ:

– Исус бэшӀагъа зылӀагъэр?

45Дзэ пащэм Исус зэрэлӀагъэр Пилат къызыреӀом, Юсыф Исус ихьадэ ыхьыжьынэу фит ышӀыгъ. 46Юсыф чэфын къыщэфи, хьадэр къащым къыпихыжьи, чэфыныр рищэкӀи, Ӏошъхьэ цакӀэм хаупкӀыгъэ къэунэм чӀилъхьажьыгъ. ЕтӀанэ къэунэ чӀэхьапӀэм мыжъошхо ӀуигъэукӀорэягъ. 47Магдалэ щыщ Мерэмрэ Иосый янэ Мерэмрэ Юсыф хьадэр зычӀилъхьажьыгъэр алъэгъугъ.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр

(Маттэ 28:1-8; Лука 24:1-12; Иуан 20:1-10)

16^1•Шэмбэтыр зыблэкӀым, Магдалэ щыщ Мерэм, Саломий, Якъубэ янэ Мерэми къэунэм кӀонхэу, Исус ихьадэ дагъэ щафэным пае, мэ ӀэшӀу зыпихырэ щыфэн дагъэхэр ащэфыгъэх+. 2Тхьэмафэм иапэрэ мафэм[*] жьы дэдэу, тыгъэр къыкъокӀыгъэ къодыеу, къэунэм кӀонхэу гъогу техьагъэх.

3– Къэунэ чӀэхьапӀэм мыжъошхоу Ӏулъыр хэт тфыӀуигъэукӀорэикӀына? – зэраӀожьыгъ ахэмэ+.

4Зэплъэхэм, мыжъошхор, ар мыжъо ин дэдагъ, ӀугъэукӀорэикӀыгъэу алъэгъугъ. 5Къэунэм зычӀахьэхэм, щыгъын фыжь кӀыхьэкӀэ фэпагъэу, кӀалэ горэ джабгъу лъэныкъомкӀэ щысэу алъэгъуи, агучӀэ изыгъ.

6– ШъумыгумэкӀ, – къариӀуагъ ащ ахэмэ. – Назарет щыщ Исусэу къащым тыраӀулӀагъэм шъузэрэлъыхъурэр сэшӀэ. Ар мыщ щыӀэжьэп. Ар лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ! Мары чӀыпӀэу зычӀалъхьажьыгъэр. 7Ау шъо шъукӀуи, Петрэрэ адрэ лӀыхэу Исус игъогу рыкӀохэрэмрэ яшъуӀу: «Шъо шъуапэ ар Галилей кӀощт. КъызэрэшъуиӀуагъэм тетэу ащ дэжьым щышъулъэгъущт»+.

8Джащыгъум агучӀэ изыгъэти, бзылъфыгъэхэр кӀэзэзхэу къэунэм къычӀэкӀыжьхи, хэхьажьыгъэх. Зыми зи раӀуагъэп, сыда пӀомэ, джащ фэдизэу щынагъэхэти ары.

Исус Магдалэ щыщ Мерэм зыкъызэрэригъэлъэгъугъэр

(Маттэ 28:9-10; Иуан 20:11-18)

9•Тхьэмафэм иапэрэ мафэм жьэу Исус лӀагъэхэм къызахэтэджыкӀыжьым, ыпэ рапшӀэу Магдалэ щыщ Мерэм зыкъыригъэлъэгъугъ. А Мерэм ары Исус джынэпцӀибл зыхифыгъагъэр+. 10Ар Исус игъусагъэхэу, джы шъыгъохэу гъыщтыгъэхэм адэжь кӀуи, хъугъэ-шӀагъэр ариӀуагъ. 11Исус зэрэпсаури Мерэм ар зэрилъэгъугъэри зызэхахым, ашӀошъ хъугъэп+.

Игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу Исус зыкъызэраригъэлъэгъугъэр

(Лука 24:13-35)

12ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу губгъомкӀэ кӀохэзэ, нэмыкӀ теплъэ иӀэу, Исус зыкъаригъэлъэгъугъ. 13Ахэми агъэзэжьи, адрэ цӀыфхэу Исус игъогу рыкӀохэрэм къэбарыр араӀотэжьыгъ, ау ахэмэ ашӀошъ хъугъэп.

Исус игъогу рыкӀохэрэм апшъэ рилъхьэгъэ Ӏофыр

(Маттэ 28:16-20; Лука 24:36-49; Иуан 20:19-23; Апостол. 1:6-8)

14Ащ ыуж игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀузыр шхэхэзэ, Исус зыкъаригъэлъэгъугъ. Ахэмэ яшӀошъмыхъуныгъэмрэ ягуркъагъэрэ апаий, ежь лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэу зылъэгъугъэхэм къаӀотагъэр ашӀошъ зэрэмыхъугъэм паий ягыигъ.

15– Дунаир зэкӀэ къэшъукӀухьи, цӀыф пстэуми къэбарышӀур яжъугъэӀу – ариӀуагъ Исус ахэмэ+. 16– Хэти зышӀошъ хъоу, зязгъэумэхъырэр мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт, ау хэти зышӀошъ мыхъурэр Тхьэм ыгъэмысэщт+. 17ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэм мы нэшанэхэр ягъусэщтых: Сэ сцӀэкӀэ цӀыфхэм джынапцӀэхэр ахафыщтых; амышӀэрэ бзэхэмкӀэ гущыӀэщтых;+
18аӀэхэмкӀи блэхэр къаштэщтых; узгъэлӀэн къызхэкӀын шъоным ешъохэми, зи къаришӀэщтэп; ахэмэ аӀэхэр зытыралъхьэрэ сымаджэхэр хъужьыщтых+.

Исус уашъом зэрэдэкӀоежьыгъэр

(Лука 24:50-53; Апостол. 1:9-11)

19Зиусхьан Исус игъогу рыкӀохэрэм къызадэгущыӀэм ыуж, Тхьэм ар уашъом дищэежьыгъ, Тхьэм иджабгъукӀи щысынэу готӀысхьагъ+. 20Исус игъогу рыкӀохэрэр ежьагъэхэу, Тхьэм игущыӀэхэр тыдэкӀи щагъэӀущтыгъэх. Зиусхьаныр адэлажьэу, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу ежь игущыӀэхэм гъусэ афишӀыщтыгъэхэмкӀэ а гущыӀэхэр ыгъэшъыпкъэжьыщтыгъэх. Амин+.

* 1:3 Ащ иджэмакъ ары – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:3.

* 1:4 умэхъакӀо – еплъ Маттэ 3:1.

* 1:4 Иуан шъоф нэкӀым къыщылъагъуи – умэхъэкӀо Иуан иӀоф зиублагъэр Исус къызэхъу нэужым 27-рэ илъэсым пэблагъэу ары. Еплъ Лука 3:1-3.

* 1:5 Иудей хэкур – еплъ Маттэ 2:1.

* 1:9 Галилей хэкур – еплъ Маттэ 2:22.

* 1:9 къалэу Назарет – еплъ Маттэ 2:23.

* 1:11 Сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр оры – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7; Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:2; Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 42:1.

* 1:14 Иуан хьапсым зычӀадзэ ужым – еплъ Маттэ 4:12.

* 1:15 Тхьэм и Тетыгъошхо – еплъ Маттэ 3:2.

* 1:16 Галилей псыхъураер – еплъ Маттэ 4:18.

* 1:21 къалэу Капернаум – Галилей псыхъураем итемыр тыгъэ къохьэпӀэ Ӏушъом Ӏут.

* 1:21 шэмбэт мафэр – еплъ Маттэ 12:1.

* 1:21 синэгогу – еплъ Маттэ 4:23.

* 1:22 Тэурат егъэджэкӀо пащэхэр – еплъ Маттэ 2:4.

* 1:41 тырилъхьи – еплъ Маттэ 8:3.

* 2:10 ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо – еплъ Маттэ 8:20.

* 2:16 фарисейхэр – еплъ Маттэ 3:7.

* 2:18 анэкӀыщтыгъ – еплъ Маттэ 9:14.

* 2:24 пшӀэ мыхъущтыр – пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу шэмбэт мафэм Ӏоф ашӀэ хъущтыгъэп. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:21.

* 2:26 дин пэщэшхор – еплъ Маттэ 2:4.

* 2:26 цӀыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэгъэ хьалыгъур – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:5-9.

* 3:6 пачъыхьэ Ирод дезгъаштэхэрэр – еплъ Маттэ 22:16.

* 3:8 къалэхэу Тиррэ Сидонрэ – еплъ Маттэ 11:21.

* 3:18 Симонэу зихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэщтыгъэр – еплъ Маттэ 10:4.

* 3:22 БаӀал-Зэбул – еплъ Маттэ 10:25.

* 4:12 Аущтэу… – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10.

* 4:31 андэгурацэр – горчицэ зыфаӀорэм ыцэ ары, ахэр жъгъэй дэдэх.

* 5:20 КъэлипшӀ – еплъ Маттэ 4:25.

* 6:14 пачъыхьэ Ирод – еплъ Маттэ 14:1.

* 6:15 пегъымбар Иляс – еплъ Маттэ 16:14.

* 6:30 апостолхэр – еплъ Маттэ 10:2.

* 6:37 динар – еплъ Маттэ 18:24.

* 7:6-7 Пегъымбар Ешайа… итхылъ ит – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 29:13.

* 7:10 пегъымбар Мусэ ыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:12; 21:17.

* 7:26 алыджыбзэр – грекыбзэр ары.

* 8:22 къуаджэу Бет-Сайдэ – къуаджэу Бет-Сайдэ Иулиас зыцӀэ къуаджэу Галилей псыхъураем итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ Ӏушъом Ӏутыгъэр арыщтын.

* 8:27 къалэу Кайсарфилипие – еплъ Маттэ 16:13.

* 8:28 пегъымбар Иляс – еплъ Маттэ 16:14.

* 8:31 нахьыжъхэр – еплъ Маттэ 16:21.

* 9:7 Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэр. Ащ ыӀорэм шъуедэӀу! – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7; Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:2 ыкӀи Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:15.

* 9:13 Иляс къэкӀогъах – Исус зыфиӀуагъэр умэхъакӀоу Иуан ары. Иуан Христос игъогу ыгъэпсынэу Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ пегъымбар Иляс ары. Еплъ Маттэ 16:14.

* 9:43 хьамлыухэр зыщымылӀэжьыщтэу, зимашӀуи мыкӀосэжьыщтыр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 66:24.

* 10:4 Мусэ фит ышӀыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:1.

* 10:6 хъулъфыгъэрэ бзылъфыгъэрэ къыгъэхъугъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 1:27.

* 10:7-8 Ащ къыхэкӀыкӀэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:24.

* 10:33 хымэ лъэпкъхэр – мыщ дэжьым къикӀырэр рим цӀыфхэу тетыгъо зиӀэхэр ары.

* 10:45 ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо – еплъ Маттэ 8:20.

* 10:46 къалэу Ерихон – еплъ Маттэ 20:29.

* 10:47 Даутэ ы Къо – еплъ Маттэ 9:27.

* 11:1 Елеон Ӏуашъхьэр – еплъ Маттэ 21:1.

* 11:9 Хьусаннэ – щытхъу гущыӀ.

* 11:9-10 Яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:25-26.

* 11:13 игъуагъэпти ары – мы зигугъу къышӀырэ къэбархэр зыщыхъурэ лъэхъаныр мэлылъфэгъу мазэм ыгузэгумэ адэжь ары. Ахэр зыщыхъущтыгъэ чӀыпӀэм къащыкӀырэ иджыр чъыгхэм гъэтхэпэ мазэм «иджыр пас» раӀоу ашхын алъэкӀэу къыпыкӀыщтыгъ инджыр. Инджыр пасэр чъыгым пыт-пымытым къыгъэлъагъощтыгъ а илъэсым а чъыгым инджыр къыпыкӀэщтмэ-къыпымыкӀэщтмэ.

* 11:15 щэн-щэфакӀохэу чӀэтхэр – еплъ Маттэ 21:12.

* 11:15 ахъщэ зыхъожьхэрэр – еплъ Маттэ 21:12.

* 11:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытба? – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 56:7.

* 11:17 хъункӀэкӀо гъэбылъыпӀэ – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 7:11.

* 12:1 сэнэшъхьэшӀхэр – сэнэшъхьэ хатэм щылажьэхэрэр ары.

* 12:10-11 Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэм – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:22-23.

* 12:14 Кайсар – еплъ Маттэ 22:17.

* 12:14 хьакъулахь ахъщэр – еплъ Маттэ 5:46.

* 12:15 динар – еплъ Маттэ 18:24.

* 12:18 саддукейхэр – еплъ Маттэ 3:7.

* 12:19 пегъымбар Мусэ моущтэу къытфитхыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 25:5-6.

* 12:26 Тхьэр Мусэ къыдэгущыӀи… къызэриӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 3:2-6.

* 12:29-30 Анахь лъэпӀэ дэдэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:4-5.

* 12:31 ЯтӀонэрэ унашъор – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.

* 12:36 Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Даутэ… къыригъэӀуагъэба? – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:1.

* 12:42 зы чапыч – лептитӀу мэхъу. Лептэр анахь осэ цӀыкӀу зиӀэ гъоплъэ ахъщэ жъгъэеу щыӀагъэр ары.

* 13:14 «Зэхэзыкъутэрэ ГущыкӀыгъор» – еплъ Маттэ 24:15.

* 14:1 ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхомрэ Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэмрэ – еплъ Маттэ 26:2.

* 14:9 къэбарышӀур – еплъ 8:35.

* 14:24 Сэ слъэу… зэзэгъыныгъэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр – еплъ Маттэ 26:28.

* 14:27 Тхьэм… игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Зэчрей тхылъэу ытхыгъэм 13:7.

* 14:32 Гефсимание – еплъ Маттэ 26:36.

* 14:36 Аббэ – «ты» ары.

* 14:55 Тхьэмэтэ Хэсэшхор – еплъ Маттэ 5:22.

* 14:63 ищыгъынхэр къызэгуитхъыгъ – еплъ Маттэ 26:65.

* 15:1 Пилат – еплъ Маттэ 27:2.

* 15:2 – Ары, къызэрэпӀорэм фэд – е – О пшъхьэкӀэ къэоӀо.

* 15:16 преторие – еплъ Маттэ 27:27.

* 15:21 къалэу Кириние – еплъ Маттэ 27:32.

* 15:28 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:12.

* 15:33 щэджагъом – еплъ Маттэ 27:45.

* 15:33 сыхьатыр щым – еплъ Маттэ 27:45.

* 16:2 тхьэмафэм иапэрэ мафэр – тхьаумэфэ мафэр ары.

• 1:1 Маттэ 3:1-12, Лука 3:1-9, Иуан 1:19-28

+ 1:1 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7

+ 1:2 МысырикӀыжь 23:20, Маттэ 11:10, Лука 7:27

+ 1:4 Лука 1:80, Иуан 1:6

+ 1:5 Апостол. 19:18

+ 1:6 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:8, Апэрэ Самуел 14:26

• 1:9 Маттэ 3:13, Лука 3:21-22, Лука 4:1-13
+ 1:9 Маттэ 2:23, Лука 2:39
+ 1:10 Апостол. 7:56, Иуан 1:32-33

+ 1:11 Марк 9:7, Иуан 12:28, Марк 9:7, 2 Пет. 1:17

+ 1:13 1 Фесс. 3:5, Лука 22:43

• 1:14 Маттэ 4:18-22, Лука 5:1-11

+ 1:14 Ехъошуа 21:39, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 9:11,

+ 1:15 Гал. 4:4, Маттэ 3:2
+ 1:16 Маттэ 14:34, Марк 6:53, Иуан 1:40-42
+ 1:17 Маттэ 13:47
+ 1:18 Марк 10:28
• 1:21 Лука 4:31-41
+ 1:21 Маттэ 4:13
+ 1:22 Маттэ 7:28-29
+ 1:24 Марк 5:7, Апостол. 19:15, Иуан 6:69
+ 1:26 Марк 9:20, Апостол. 8:7
+ 1:27 Апостол. 17:19
+ 1:30 1 Кор. 9:5

+ 1:31 Марк 5:41, Марк 9:27, Апостол. 3:7, Апостол. 9:41

+ 1:34 Маттэ 12:16, Марк 3:12
• 1:35 Лука 4:42-44
+ 1:35 Маттэ 14:23, Лука 5:16
• 1:40 Маттэ 8:1-4, Лука 5:12-16

+ 1:40 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 5:1, Марк 9:22

+ 1:42 Лука 17:14
+ 1:43 Маттэ 9:30
+ 1:44 Лука 17:14
+ 1:45 Марк 7:36
• 2:1 Маттэ 9:1-8, Лука 5:17-26
+ 2:1 Маттэ 4:13, Марк 1:21
+ 2:4 Марк 6:55
+ 2:5 Маттэ 8:10, Марк 10:52, Лука 7:48
+ 2:7 Марк 14:64, Орэд ЛъапӀэхэр 31:5,
• 2:13 Маттэ 9:9-13, Лука 5:27-32
+ 2:16 Лука 15:2
+ 2:17 Лука 15:7, 1 Тим. 1:15
• 2:18 Маттэ 9:14-17, Маттэ 12:1-8, Лука 5:33

+ 2:18 Маттэ 11:2, Лука 11:1, Иуан 1:35, Лука 18:12

+ 2:19 Маттэ 25:1-13, Иуан 3:29, Ӏоф. 19:7, Ӏоф. 21:2

+ 2:20 Марк 14:7, Лука 17:22
+ 2:23 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:25
+ 2:24 МысырикӀыжь 20:8-10,
+ 2:25 Апэрэ Самуел 21:1-7

+ 2:26 Апэрэ Самуел 22:20, ЯтӀонэрэ Самуел 8:17, МысырикӀыжь 25:30,

+ 2:27 МысырикӀыжь 23:12, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:14

• 3:1 Маттэ 12:9-14, Лука 6:6-11
+ 3:1 Марк 1:21
+ 3:2 Лука 14:1, Лука 20:20
+ 3:4 Лука 14:3

+ 3:5 Ефес 4:18, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 13:6

+ 3:7 Маттэ 11:21
+ 3:10 Марк 5:28
+ 3:11 Маттэ 14:33, Марк 1:24
+ 3:12 Маттэ 12:16, Марк 1:34
• 3:13 Маттэ 10:1-4, Лука 6:12-16
+ 3:16 Маттэ 16:18, Иуан 1:42
+ 3:17 Марк 1:19
+ 3:18 Маттэ 9:9
+ 3:19 Марк 14:10, Марк 14:44

• 3:20 Маттэ 12:22-32, Лука 11:14-23, Лука 12:10

+ 3:20 Марк 6:31

+ 3:21 2 Кор. 5:13

+ 3:22 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:2, Маттэ 9:34, Маттэ 10:25

+ 3:29 Лука 12:10, 1 Иуан 5:16, Евр. 10:26, Евр. 10:29

• 3:31 Маттэ 12:46-50, Лука 8:19-21

+ 3:31 Марк 6:3, Иуан 2:12, Иуан 7:3, Апостол. 1:14, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

+ 3:35 Иуан 15:14, Евр. 2:11
• 4:1 Маттэ 13:1-23, Лука 8:4-15
+ 4:9 Маттэ 11:15, Ӏоф. 2:7
• 4:10 Маттэ 13:18-23, Лука 8:11-15
+ 4:11 Маттэ 19:11, 1 Кор. 5:12-13
+ 4:12 Иуан 12:40, Апостол. 28:26-27
+ 4:14 Апостол. 8:4
+ 4:17 Гал. 1:6, Евр. 6:4
+ 4:19 Маттэ 6:25, Марк 10:23, 1 Тим. 6:10
+ 4:20 Иуан 15:5
• 4:21 Лука 8:16-18
+ 4:21 Маттэ 5:15, Лука 11:33
+ 4:22 Маттэ 10:26, Лука 12:2
+ 4:23 Маттэ 11:15, Марк 4:9
+ 4:24 Маттэ 7:2
+ 4:25 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 9:9
+ 4:29 Маттэ 13:38, Ӏоф. 14:15
• 4:30 Маттэ 13:31-35, Лука 13:18-19
+ 4:31 Маттэ 17:20, Лука 17:6
+ 4:32 Дан 4:9
• 4:35 Маттэ 8:23-27, Лука 8:22-25
+ 4:35 Маттэ 8:18, Лука 8:22
+ 4:37 Апостол. 27:14

+ 4:39 Орэд ЛъапӀэхэр 64:8, Орэд ЛъапӀэхэр 88:10, Орэд ЛъапӀэхэр 103:7

• 5:1 Маттэ 8:28-34, Лука 8:26-39
+ 5:7 Марк 1:24
+ 5:17 Лука 5:8, Апостол. 16:39
+ 5:19 Орэд ЛъапӀэхэр 65:16
+ 5:20 Маттэ 4:25, Марк 7:31
• 5:21 Маттэ 9:18-26, Лука 8:40-56

+ 5:22 Лука 13:14, Апостол. 13:15, Апостол. 18:8

+ 5:28 Марк 3:10
+ 5:30 Лука 5:17, Лука 6:19
+ 5:34 Марк 10:52
+ 5:37 Марк 9:2, Марк 14:33
+ 5:39 Иуан 11:11

+ 5:41 Марк 1:31, Марк 9:27, Апостол. 3:7, Апостол. 9:41, Лука 7:14

+ 5:43 Марк 1:44, Марк 9:9
• 6:1 Маттэ 13:53-58, Лука 4:16-30
+ 6:1 Маттэ 2:23, Лука 2:39, Лука 4:23
+ 6:2 Марк 1:21
+ 6:3 Маттэ 11:6
+ 6:4 Иуан 4:44
• 6:7 Маттэ 10:1, Маттэ 10:5-15, Лука 9:1-6
+ 6:7 Марк 3:13-18
+ 6:11 Апостол. 13:51
+ 6:12 Марк 1:15
+ 6:13 Якъуб 5:14
• 6:14 Маттэ 14:1-12, Лука 9:7-9
+ 6:14 Марк 8:28
+ 6:15 Маттэ 21:11
+ 6:17 Маттэ 11:2, Лука 3:19-20, Иуан 3:24
+ 6:21 УблапӀэ 40:20, Эстер 1:3
+ 6:23 Эстер 5:3, Эстер 7:2
+ 6:29 Марк 2:18

• 6:30 Маттэ 14:13-21, Лука 9:10-17, Иуан 6:1-14

+ 6:30 Марк 6:7

+ 6:31 Марк 3:20

+ 6:34 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 22:17, Маттэ 9:36

+ 6:37 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:42-44
• 6:45 Маттэ 14:22-36, Иуан 6:15-21
+ 6:45 Маттэ 11:21, Марк 8:22
+ 6:46 Лука 6:12, Лука 9:28
+ 6:49 Лука 24:37

+ 6:52 Марк 6:41, Марк 8:17, Иуан 12:40, 2 Кор. 3:14

+ 6:53 Маттэ 14:34, Лука 5:1
+ 6:55 Марк 2:4, Апостол. 5:15
+ 6:56 Марк 5:27
• 7:1 Маттэ 15:1-20
+ 7:3 Гал. 1:14
+ 7:4 Евр. 9:10
+ 7:5 Лука 11:38
+ 7:6 Маттэ 23:13
+ 7:7 Кол. 2:22
+ 7:10 МысырикӀыжь 20:12, МысырикӀыжь 21:17
+ 7:15 Апостол. 10:15, Тит 1:15

+ 7:19 Апостол. 10:15, Апостол. 11:9, Тит 1:15

+ 7:20 Маттэ 12:34, Якъуб 3:6
+ 7:21 Гал. 5:19-21, 1 Кор. 6:9-10
• 7:24 Маттэ 15:21-28
+ 7:24 Ехъошуа 19:28-29,
+ 7:26 Апостол. 21:2-3
+ 7:27 Маттэ 7:6
+ 7:31 Марк 8:24, Марк 5:20, Марк 1:9
+ 7:33 Марк 8:23, Иуан 9:6
+ 7:36 Марк 1:44-45
• 8:1 Маттэ 15:32-39
+ 8:2 Маттэ 9:36
+ 8:4 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:42-44
• 8:11 Маттэ 16:1-4
+ 8:11 Лука 11:16, 1 Кор. 1:22
• 8:14 Маттэ 16:5-12
+ 8:15 Лука 12:1, 1 Кор. 5:7-8
+ 8:17 Марк 6:52, Марк 7:18
+ 8:19 Марк 6:41-43
+ 8:20 Марк 8:8
+ 8:22 Марк 6:45
+ 8:23 Марк 7:33, Иуан 9:6
• 8:27 Маттэ 16:13-20, Лука 9:18-21

+ 8:28 Марк 6:14, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1,

+ 8:29 Марк 14:61-62, Иуан 11:27
+ 8:30 Маттэ 9:30
• 8:31 Маттэ 16:21-28, Лука 9:22-27

+ 8:31 Лука 17:25, Марк 9:31, Марк 10:34, Иуан 2:19

+ 8:32 Иуан 16:25
+ 8:33 Маттэ 4:10, Фил. 3:19
+ 8:34 Маттэ 10:38-39
+ 8:35 Марк 10:29
+ 8:36 Лука 12:20
+ 8:37 Орэд ЛъапӀэхэр 48:8-9

+ 8:38 Рим. 1:16, 2 Тим. 1:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Дан 7:13,

+ 9:1 Марк 13:30, Иуан 21:22
• 9:2 Маттэ 17:1-13, Лука 9:28-36
+ 9:2 Марк 5:37, Марк 14:33
+ 9:3 Дан 7:9
+ 9:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, 2 Пет. 1:17
+ 9:9 Марк 1:44, Марк 5:43
+ 9:13 Маттэ 11:14, Лука 1:17
• 9:14 Маттэ 17:14-20, Лука 9:37-43
+ 9:17 Лука 11:14
+ 9:20 Марк 1:26
+ 9:22 Марк 1:40
+ 9:23 Маттэ 17:20-21
+ 9:26 Марк 1:26

+ 9:27 Марк 1:31, Марк 5:41, Апостол. 3:7, Апостол. 9:41

• 9:30 Маттэ 17:22-23, Лука 9:43-45
+ 9:31 Марк 8:31, Марк 10:32-34
+ 9:32 Марк 6:52

• 9:33 Маттэ 18:1-9, Лука 9:46-50, Лука 22:24-30

+ 9:33 Маттэ 17:24
+ 9:35 Марк 10:43-44
+ 9:36 Марк 10:16
+ 9:37 Маттэ 10:40, Лука 10:16, Иуан 13:20

+ 9:38 Маттэ 7:22, Маттэ 12:27, Апостол. 19:13,

+ 9:40 Маттэ 12:30, Лука 11:23
+ 9:41 Маттэ 10:42
+ 9:42 Лука 17:2
+ 9:43 Маттэ 5:30, Маттэ 25:41, Ӏоф. 20:10

+ 9:50 Маттэ 5:13, Лука 14:34, Рим. 12:18, 2 Кор. 13:11, 1 Фесс. 5:13

• 10:1 Маттэ 19:1-12
+ 10:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:1-3
+ 10:6 УблапӀэ 1:27

+ 10:7 УблапӀэ 2:24, 1 Кор. 6:16, Ефес 5:31, 1 Кор. 6:16

+ 10:9 1 Кор. 7:10
+ 10:12 Маттэ 5:32
• 10:13 Маттэ 19:13-15, Лука 18:15-17
+ 10:15 Маттэ 18:3
+ 10:16 Марк 9:36
• 10:17 Маттэ 19:16-30, Лука 18:18-30
+ 10:17 Лука 10:25

+ 10:18 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1, Орэд ЛъапӀэхэр 118:68

+ 10:19 МысырикӀыжь 20:12-16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:14, 1 Кор. 6:8

+ 10:20 Фил. 3:6
+ 10:21 Лука 12:33
+ 10:23 Орэд ЛъапӀэхэр 48:7-8, Марк 4:19
+ 10:27 УблапӀэ 18:14, Марк 14:36, Лука 1:37
+ 10:28 Марк 1:18-20
+ 10:29 Марк 8:35, Лука 14:26
+ 10:30 2 Кор. 12:10
+ 10:31 Маттэ 20:16, Лука 13:30
• 10:32 Маттэ 20:17-19, Лука 18:31-34
+ 10:34 Марк 8:31, Марк 9:31
• 10:35 Маттэ 20:20-28
+ 10:35 Марк 1:19
+ 10:37 Маттэ 19:28
+ 10:38 Марк 14:36, Иуан 18:11, Лука 12:50
+ 10:39 Апостол. 12:2, Ӏоф. 1:9
+ 10:43 1 Пет. 5:3, Маттэ 23:11, Марк 9:35

+ 10:45 Иуан 13:4-5, Иуан 11:51, Рим. 4:25, Гал. 1:4, 1 Тим. 2:6, Тит 2:14, 1 Пет. 1:18-19

• 10:46 Маттэ 20:29-34, Лука 18:35-43

+ 10:46 Ехъошуа 6:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 16:34

+ 10:47 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Лука 1:32

+ 10:52 Марк 5:34, Лука 7:50, Лука 17:19

• 11:1 Маттэ 21:1-11, Лука 19:28-40, Иуан 12:12-19

+ 11:1 ЯтӀонэрэ Самуел 15:30, Апостол. 1:12, Маттэ 21:17, Лука 24:50, Иуан 11:18

+ 11:8 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 9:13

+ 11:10 Орэд ЛъапӀэхэр 117:25-26, Орэд ЛъапӀэхэр 148:1, Маттэ 23:39

• 11:12 Маттэ 21:18-19
+ 11:12 Маттэ 4:2
+ 11:13 Марк 13:28, Лука 13:6

• 11:15 Маттэ 21:12-17, Лука 19:45-48, Иуан 2:13-22

+ 11:15 Лука 2:24
+ 11:18 Маттэ 21:46
+ 11:19 Лука 21:37
• 11:20 Маттэ 21:19-22
+ 11:23 Маттэ 7:7, Маттэ 17:20, 1 Кор. 13:2
+ 11:24 Маттэ 7:7, Якъуб 1:6
+ 11:25 Маттэ 6:14, Кол. 3:13
• 11:27 Маттэ 21:23-27, Лука 20:1-8
+ 11:28 Апостол. 4:7
+ 11:30 Марк 1:4
+ 11:31 Лука 7:30
+ 11:32 Маттэ 11:9, Маттэ 14:5
• 12:1 Маттэ 21:33-46, Лука 20:9-19
+ 12:1 Орэд ЛъапӀэхэр 79:9, Марк 13:34

+ 12:5 Маттэ 22:6, Маттэ 23:34, Евр. 11:36-37, Евр. 11:36-37

+ 12:6 Маттэ 3:17, Евр. 1:1

+ 12:7 Евр. 1:2, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 21:19

+ 12:8 Евр. 13:12

+ 12:9 Апостол. 13:46

+ 12:11 Орэд ЛъапӀэхэр 117:22-23, Апостол. 4:11, 1 Пет. 2:7

+ 12:12 Марк 11:18, Марк 11:32
• 12:13 Маттэ 22:15-22, Лука 20:20-26
+ 12:13 Лука 11:54
+ 12:14 Маттэ 17:24-25
+ 12:15 Марк 7:6, Лука 12:1
+ 12:17 Рим. 13:7
• 12:18 Маттэ 22:23-33, Лука 20:27-40
+ 12:18 Маттэ 3:7, Апостол. 23:8
+ 12:19 УблапӀэ 38:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 25:5-6
+ 12:26 МысырикӀыжь 3:2, МысырикӀыжь 3:6
• 12:28 Маттэ 22:34-40, Лука 10:25-28

+ 12:30 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4-5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:13, Ехъошуа 22:5

+ 12:31 Маттэ 19:19

+ 12:32 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4

+ 12:33 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 15:22,
+ 12:34 Лука 20:40
• 12:35 Маттэ 22:41-46, Лука 20:41-44

+ 12:35 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Марк 10:47, Лука 1:32

+ 12:36 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Апостол. 2:34-35

+ 12:37 Марк 6:20
• 12:38 Маттэ 23:1-36, Лука 20:45-47
+ 12:39 Лука 11:43
• 12:41 Лука 21:1-4

+ 12:41 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 12:9, Маттэ 27:6

+ 12:44 2 Кор. 8:1-3, 2 Кор. 8:12
• 13:1 Маттэ 24:1-14, Лука 21:5-19
+ 13:2 Лука 19:44
+ 13:5 1 Иуан 3:7, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3

+ 13:8 Ӏоф. 6:4, Апостол. 11:28, Ӏоф. 6:8, Ӏоф. 6:12

+ 13:9 Орэд ЛъапӀэхэр 118:46, Апостол. 17:6, Апостол. 18:12, Апостол. 24:1, Апостол. 25:6

+ 13:10 Маттэ 28:19, Рим. 10:18, Кол. 1:6
+ 13:11 Апостол. 4:8
+ 13:12 Маттэ 10:35-36

+ 13:13 Маттэ 10:22, Иуан 15:18, Якъуб 5:11, Ӏоф. 2:10

• 13:14 Маттэ 24:15-28, Лука 21:20-24
+ 13:14 Дан 9:27, Дан 11:31, Дан 12:11
+ 13:15 Лука 17:31
+ 13:17 Лука 23:29
+ 13:19 Дан 12:1, Ӏоф. 16:18
+ 13:20 Лука 18:7
+ 13:21 Лука 17:23

+ 13:22 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:1, 2 Фесс. 2:9, Ӏоф. 13:13, Ӏоф. 16:14

+ 13:23 Иуан 13:19, Иуан 14:29
• 13:24 Маттэ 24:29-31, Лука 21:25-28
+ 13:25 Апостол. 2:20, Ӏоф. 6:13
+ 13:26 Дан 7:13, Маттэ 16:27
+ 13:27 Маттэ 13:41
• 13:28 Маттэ 24:32-35, Лука 21:29-33
+ 13:30 Марк 9:1
+ 13:31 Орэд ЛъапӀэхэр 101:26-27, 2 Пет. 3:10

• 13:32 Маттэ 24:36-44, Лука 17:26-30, Лука 17:34-36

+ 13:33 Ефес 6:18, 1 Фесс. 5:6, Маттэ 25:13
+ 13:34 Марк 12:1
+ 13:35 Маттэ 25:13, 2 Пет. 3:10, 1 Фесс. 5:2
+ 13:36 Маттэ 25:1-13

• 14:1 Маттэ 26:1-5, Лука 22:1-2, Иуан 11:45-53

+ 14:1 МысырикӀыжь 12:1-30, Иуан 11:53

• 14:3 Маттэ 26:6-13, Лука 7:36-50, Иуан 12:1-8

+ 14:3 Маттэ 21:17, Иуан 11:1, Иуан 11:18,

+ 14:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:11, Марк 2:20, Иуан 7:33

+ 14:8 Иуан 19:40
+ 14:9 Маттэ 24:14
• 14:10 Маттэ 26:14-16, Лука 22:3-6
+ 14:10 Иуан 13:2, Апостол. 1:16

• 14:12 Маттэ 26:17-30, Лука 22:7-23, Иуан 13:21-30

+ 14:12 МысырикӀыжь 12:6, 1 Кор. 5:7
+ 14:18 Орэд ЛъапӀэхэр 40:10, Иуан 13:18
+ 14:21 Маттэ 18:7

• 14:22 Маттэ 26:26-30, Лука 22:15-20, 1 Кор. 11:23-25

+ 14:22 Иуан 6:51, 1 Кор. 10:16
+ 14:24 МысырикӀыжь 24:8
+ 14:26 Лука 22:39

• 14:27 Маттэ 26:31-35, Лука 22:31-34, Иуан 13:36-38

+ 14:27 Иуан 16:32
+ 14:28 Марк 16:7
• 14:32 Маттэ 26:36-46, Лука 22:39-46
+ 14:33 Марк 5:37, Марк 9:2
+ 14:34 Иуан 12:27
+ 14:35 Евр. 5:7

+ 14:36 Марк 10:27, Марк 10:38, Иуан 18:11, Иуан 5:30, Иуан 6:38

+ 14:38 Маттэ 6:13, 1 Пет. 4:7

+ 14:41 Иуан 2:4, Марк 9:31, Марк 10:33

• 14:43 Маттэ 26:47-56, Лука 22:47-53, Иуан 18:3-12

+ 14:43 Апостол. 1:16

+ 14:47 Лука 22:38

+ 14:49 Марк 11:27, Маттэ 1:22-23, Маттэ 21:4, Иуан 19:36

+ 14:50 Марк 14:27, Иуан 16:32

• 14:53 Маттэ 26:57-68, Лука 22:54-55, Лука 22:63-71, Иуан 18:13-14, Иуан 18:19-24

+ 14:56 Орэд ЛъапӀэхэр 26:12, Орэд ЛъапӀэхэр 34:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15

+ 14:58 2 Кор. 5:1, Марк 15:29, Иуан 2:19
+ 14:60 Марк 15:4-5
+ 14:61 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7

+ 14:62 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Дан 7:13, Маттэ 16:27, Маттэ 24:30, Евр. 1:13

+ 14:63 Апостол. 14:14
+ 14:64 Марк 2:7, Иуан 10:36,
+ 14:65 Марк 10:34

• 14:66 Маттэ 26:69-75, Лука 22:56-62, Иуан 18:15-18, Иуан 18:25-27

+ 14:72 Марк 14:30

• 15:1 Маттэ 27:1-2, Маттэ 27:11-14, Лука 23:1-5, Иуан 18:28-38

+ 15:1 Лука 3:1, Лука 13:1, Апостол. 3:13, Апостол. 4:27, 1 Тим. 6:13

+ 15:2 Маттэ 2:2

+ 15:4 Марк 14:60-61

• 15:6 Маттэ 27:15-26, Лука 23:13-25, Иуан 18:39

+ 15:10 Иуан 12:19, Апостол. 5:17
+ 15:11 Апостол. 3:14
+ 15:14 Лука 23:41, Евр. 4:15
+ 15:15 Марк 10:34
• 15:16 Маттэ 27:27-31, Иуан 19:2-3
+ 15:19 Марк 10:34, Марк 14:65

• 15:21 Маттэ 27:32-44, Лука 23:26-43, Иуан 19:17-27

+ 15:21 Рим. 16:13

+ 15:24 Орэд ЛъапӀэхэр 21:19

+ 15:29 Орэд ЛъапӀэхэр 21:7, Орэд ЛъапӀэхэр 108:25, Марк 14:58, Иуан 2:19

+ 15:31 Иуан 10:18

+ 15:32 Иуан 1:49, Иуан 12:13, Иуан 20:29

• 15:33 Маттэ 27:45-56, Лука 23:44-49, Иуан 19:28-30

+ 15:34 Орэд ЛъапӀэхэр 21:2
+ 15:36 Орэд ЛъапӀэхэр 68:22
+ 15:38 МысырикӀыжь 26:33,
+ 15:40 Лука 8:2

• 15:42 Маттэ 27:57-61, Лука 23:50-56, Иуан 19:38-42

• 16:1 Маттэ 28:1-8, Лука 24:1-12, Иуан 20:1-10

+ 16:1 Марк 15:40
+ 16:3 Марк 15:46
+ 16:7 Марк 14:28

• 16:9 Маттэ 28:9-10, Маттэ 28:16-20, Лука 24:13-49, Иуан 20:11-23

+ 16:9 Лука 8:2
+ 16:11 Лука 24:11
+ 16:15 Апостол. 1:8, Кол. 1:23

+ 16:16 Апостол. 16:31, Рим. 10:9, 1 Пет. 3:21, Иуан 3:18

+ 16:17 Лука 10:17, Апостол. 5:16, Апостол. 8:7, Апостол. 16:18, Апостол. 19:12, Апостол. 2:4, Апостол. 10:46, 1 Кор. 12:10, 1 Кор. 14:2

+ 16:18 Орэд ЛъапӀэхэр 90:13, Лука 10:19, Апостол. 28:3-5, Апостол. 9:12, Апостол. 28:8

+ 16:19 Лука 24:51, Апостол. 1:9, 1 Тим. 3:16, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Апостол. 7:55-56, 1 Пет. 3:22, Рим. 8:34, Ефес 1:20, Кол. 3:1, Евр. 1:3, Евр. 8:1, Евр. 12:2, Ӏоф. 3:21

+ 16:20 Апостол. 5:12

КъэбарышӀур Лука къызэриӀотагъэр

КъэбарышӀур Лука къызэриӀотагъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

АПЭРЭШЪХЬ

КЪЭБАРЫШӀУР ЛУКА КЪЫЗЭРИӀОТАГЪЭР

Мы тхылъыр зыкӀэстхыгъэр

1^1Хъугъэ-шӀагъэхэу тапашъхьэ щыхъугъэхэм якъэбархэр атхыжьынхэу цӀыфыбэхэр пылъыгъэх. 2Ахэмэ атхыгъэхэр цӀыфхэу а Ӏофхэр ублапӀэм щегъэжьагъэу нэкӀэ зылъэгъугъэхэмрэ Тхьэм игущыӀэхэм афэлэжьагъэхэмрэ къызэрэтаӀотэжьыгъэхэм атетэу ары. 3Аущтэу сэри мы хъугъэ-шӀэгъэ Ӏоф пстэуми яублапӀэ щегъэжьагъэу сыфэсакъыпэу зысэгъэунэфым, о, лъытэныгъэ зифэшъошэ Теофил[*], зэкӀэлъыкӀоу пфэстхынхэу тесыубытагъ,+
4о узфагъэсагъэхэм яшъыпкъагъэ пшӀэным пае.

УмэхъэкӀо Иуан къызэрэхъущтыр мэлэӀич ДжэбраӀил къызэриӀуагъэр

5Иудей хэкум[*] ипачъыхьэ Ирод[*] имафэхэм Зэчрей зыцӀэ дин пащэ горэ щыӀагъ. Ар АбиекӀэ заджэхэрэ дин пэщэ купым хэтыгъ. Ишъхьэгъусэ Елизабетэ Хьарунэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщыгъ+. 6ТӀуми Тхьэу ЗиусхьанымкӀэ шъыпкъагъэ яӀэу, иунашъохэмрэ ихабзэхэмрэ атетхэу, зэрагъэмысэнхэ Ӏоф зи амышӀэу псэущтыгъэх+. 7Лъфыгъэ яӀагъэп, сыда пӀомэ, Елизабетэ сабый хэкӀыщтыгъэп, тӀури аныбжьыкӀэ хэкӀотэгъагъэх+. 8Зэчрей зыхэт дин пэщэ купым Тхьэм иунэшхо щылэжьэнэу ичэзыу къызынэсым, Тхьэм ыпашъхьэ Зэчрей дин пэщэ Ӏоф щишӀэу ыублагъ. 9Дин пащэхэм яхабзэ тетэу пхъэдз зырадзэм, Зиусхьаным иунэшхо кӀоцӀ чӀэхьанышъ, мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцыр Тхьэм пае ыгъэстынэу Зэчрей къытефагъ+. 10Уцыр зыщагъэстын фэе сыхьатыр къэсыгъ. Зэчрей уцыр егъэстыфэ, зэкӀэ цӀыфхэр Тхьэм иунэшхо щагу Тхьэм щелъэӀущтыгъэх+.

11Джащыгъум уц гъэстыпӀэм иджабгъукӀэ щытэу, Зиусхьаным имэлэӀич Зэчрей къыщыфэлъэгъуагъ+. 12Зэчрей ар зелъэгъум, къащти, щынэгъэшхо хэфагъ. 13Джащыгъум мэлэӀичыр къыдэгущыӀагъ: – Укъэмыщт, Зэчрей. УилъэӀу Тхьэм къызэхихыгъ. Уишъхьэгъусэ Елизабетэ къо къыфэхъущт, ащи Иуан цӀэу о фэуусыщт+. 14Ар оркӀэ гушӀогъошхорэ тхъэгъошхорэ хъущт, ар къызэрэхъугъэм пае, цӀыфыбэхэри гушӀощтых. 15ЗиусхьанымкӀэ лӀышхощт, сэнэпсымрэ узгъэутэшъощт шъонымрэ яшъощтэп, янэ ышъо зыхидзагъэм щегъэжьагъэуи Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ инэу ыгу илъыщт+. 16Израиль цӀыфыбэхэри Зиусхьанэу я Тхьэ игъогу къытыригъэхьажьыщтых. 17Пегъымбар Иляс[*] ыгу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэрилъыгъэм фэдэу, ащ ыгу илъэу, Иляс кӀуачӀэ зэриӀагъэм фэдэуи кӀуачӀэ иӀэу, Зиусхьаныр къэкӀоным ыпэкӀэ, ар къэкӀощт. Тыхэмрэ къохэмрэ агухэмкӀэ зэфэгъэзагъэхэу ышӀыщтых, Тхьэм емыдэӀухэри шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм ягъогу тыригъэхьащтых. Аущтэу Зиусхьаным фэшъошэ лъэпкъ хъунэу ащ израиль лъэпкъыр ыгъэхьазырыщт+.

18– Ар зэрэшъыпкъэр сыдэущтэу сшӀэщта? – риӀуагъ Зэчрей мэлэӀичым. – Сэ лӀыжъы сыхъугъ, сишъхьэгъуси ыныбжькӀэ хэкӀотагъ+.

19– Тхьэм ыпашъхьэ ит мэлэӀич ДжэбраӀилыр сэры, – къыриӀожьыгъ мэлэӀичым. – Мы къэбарышӀур осӀоным пае, сыкъыбдэгущыӀэнэу Тхьэм сыкъыгъэкӀуагъ+. 20Джы сэ къыосӀуагъэр пшӀошъ хъугъэпышъ, а зыфэсӀогъэ Ӏофхэр охъухэфэ, умыгущыӀэшъоу, бзакоу ущыӀэщт. Игъо къызысыкӀэ, ахэр къэхъунхэ фае.

21Зэчрей Тхьэм иунэшхо къызэрэчӀэмыкӀыжьырэр цӀыфхэм агъэшӀагъоу ащ нэсыфэ ежэщтыгъэх. 22ЕтӀанэ Зэчрей Тхьэм иунэшхо къызычӀэкӀыжьым, цӀыфхэм къадэгущыӀэн ылъэкӀыгъэп. Джащыгъум Тхьэм иунэшхо зыгорэ къызэрэщыфэлъэгъуагъэр къашӀагъ. Зэчрей зыфаер ыӀэхэмкӀэ къагуригъаӀоу, бзакоу къэнагъ.

23Тхьэм иунэшхо Ӏофэу щишӀэщтыгъэхэм ямафэхэр зытекӀыхэм, Зэчрей иунэ ыгъэзэжьыгъ. 24Бэ темышӀэу ишъхьэгъусэ Елизабетэ ышъо сабый хидзагъ, мэзитфырэ цӀыфмэ къахэхьагъэп. 25«Зиусхьаным мыр сэ къысфишӀагъ. Мы мафэхэм ынэшӀу къысщифэу, цӀыфмэ апашъхьэ симыгъуагъэ щыстырихыгъ», – ыӀощтыгъ ащ+.

МэлэӀичэу ДжэбраӀил Исус къызэрэхъущтыр Мерэм къызэрэриӀуагъэр

26Елизабетэ зылъэрмыхьэр мэзих хъугъэу Тхьэм имэлэӀич ДжэбраӀил Галилей хэкум[*] щыщэу, къалэу Назарет[*] къыгъэкӀуагъ+. 27Ар къызфигъэкӀуагъэр Мерэм зыцӀэ пшъашъэр ары. Юсыфэу пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщым а Мерэм къыщэнэу ыгъэнэфэгъагъ. 28Мерэм зыдэщыӀэм мэлэӀичыр къакӀуи, къыӀуагъ: – ГушӀо, о Тхьэм ынэшӀу зыщифагъэр, Зиусхьаныр уигъусэ!+

29МэлэӀичым къыӀуагъэм Мерэм лъэшэу гузэжъогъу хидзагъ, а шӀуфэс гущыӀэу къыриӀуагъэм къикӀырэми егупшысагъ.

30– Укъэмыщт, Мерэм, – къыриӀуагъ ащ мэлэӀичым, – Тхьэм ынэшӀу къыпщифагъ. 31О пшъо сабый хидзэнышъ, къо къыпфэхъущт. Ащ Исус[*] цӀэу о фэуусышт+. 32Ар цӀыфышхо хъущт, анахь Лъагэм ы КъокӀи еджэщтых. Я Тэшхо пачъыхьэ Даутэ итӀысыпӀэ лъапӀэ Зиусхьан Тхьэм ащ къыритыщт,+
33мыкӀодыжьын тетыгъуи Якъубэ илъэпкъ фыриӀэщт. Итетыгъошхуи егъэшӀэм кӀэух иӀэщтэп+.

34– Ар сыдэуштэу хъуна? – еупчӀыгъ Мерэм мэлэӀичым. – Сэ сыпшъэшъэ дэмыкӀу.

35– Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къыпфехыщт, анахь Лъагэм ыкӀуачӀи уигъусэщт, – къыриӀожьыгъ мэлэӀичым. – Арышъ, кӀэлэ лъапӀэу къэхъущтым Тхьэм ы КъокӀэ еджэщтых+. 36Мары, уиблэгъэ Елизабетэу сабый зыхэмыкӀынэу зыфаӀощтыгъэм ижъышъхьэм ышъо сабый хидзагъэу, джы яхэнэрэ мазэм ит; 37сыда пӀомэ, Тхьэм ымылъэкӀын Ӏоф зи щыӀэп+.

38– Мары, сэ Зиусхьаным сыриӀорышӀ, – къыӀуагъ Мерэм. – О зэрэпӀуагъэм тетэу къысэрэхъулӀ. ЕтӀанэ мэлэӀичыр, Мерэм къыгъани, ӀукӀыжьыгъ.

Мерэм Елизабетэ дэжь зэрэкӀуагъэр

39А мафэхэм Мерэм зигъэхьазыри, Ӏошъхьэ хэкум щыщэу Иудэ текӀыгъэ лӀапкъор зыдэс къуаджэм псынкӀэу кӀуагъэ. 40А къуаджэм зынэсым, Зэчрей иунэ Мерэм ихьи, Елизабетэ шӀуфэс рихыгъ. 41Елизабетэ Мерэм ишӀуфэс гущыӀэ зызэхехым, сабыеу ышъо хэлъым зыкъыгъэхъыягъ. Джащыгъум Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Елизабетэ ыгу инэу илъ хъугъэ, 42Елизабети мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ: – Бзылъфыгъэ пстэумэ анахьи Тхьэм ынэшӀу о нахь къыпщифагъ, о ппкъы къыхэкӀыщт сабыими Тхьэм ынэшӀу къыщифагъ. 43Сэ сыхэт, си Зиусхьан янэ садэжь къэкӀонэу? 44О уишӀуфэс гущыӀэ сэ стхьакӀумэ къызынэсым, сшъо хэлъ сабыим гушӀуагъокӀэ зыкъыгъэхъыягъ. 45Зиусхьаным къыриӀуагъэр къехъулӀэнкӀэ зышӀошъ хъугъэр гъогу мафэ теуцуагъ!

Зиусхьаным Мерэм щытхъушхо зэрэфишӀыгъэр

46ЕтӀанэ Мерэм къыӀуагъ:

– Сэ спсэкӀэ Зиусхьаным илъэгагъэ щытхъушхор фэсэшӀы,+

47сымыкӀодэу сыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэм инэу сегъэгушӀо,+

48сыда пӀомэ, Зиусхьаныр иӀорышӀэ тхьамыкӀэ нэшӀукӀэ къеплъыгъ. Мары, джы щегъэжьагъэу лъэхъан пстэуми яцӀыфхэм сэ гъогу мафэ сытеуцуагъэу аӀощт,+

49сыда пӀомэ, ЛъэкӀышхо ЗиӀэм Ӏоф гъэшӀэгъонхэр къысфишӀагъэх. Ежь ыцӀэр ары лъапӀэр+.

50ШӀолӀыкӀ ежь фызиӀэ цӀыфхэм гукӀэгъу афешӀы Тхьэм, ятэ щегъэжьагъэу ыкъо нэс+.

51Ӏоф гъэшӀэгъонхэр ыӀэкӀэ ыгъэхъагъэх, пэгагъэ зыгу илъхэр зэбгырифыгъэх.

52Тетыгъо зиехэр ятӀысыпӀэхэм къаридзыхыгъэх, пэгагъэ зыгу имылъхэр къыӀэтыгъэх+.

53ЩыкӀагъэ зиӀэхэм тынышӀухэр аритыгъ, ау байхэр ӀэнэкӀхэу къыгъэнагъэх+.

54-55ИӀорышӀэу израиль лъэпкъым лъэплъэ. Тятэшхохэр къызэригъэгугъагъэхэм атетэу, Ибрахьимэрэ ащ къытекӀыгъэ цӀыфхэмрэ гукӀэгъу афишӀыныр ыгу илъ зэпыт+.

56Елизабетэ дэжь Мерэм мэзищэ щыӀагъ, етӀанэ ядэжь ыгъэзэжьыгъ.

УмэхъэкӀо Иуан къызэрэхъугъэр

57Елизабетэ илъфэгъу мафэ къэси, къо къыфэхъугъ. 58Игъунэгъухэмрэ иблагъэхэмрэ Зиусхьаным гукӀэгъушхо ащ къызэрэфишӀыгъэр зызэхахым, Елизабетэ фэгушӀуагъэх.

59Яенэрэ мафэм сабыир сунэт ашӀынэу зызэрэугъоихэм, тым ыцӀэкӀэ еджэнхэу, Зэчрей фаусынэу фэягъэх+. 60Ау сабыим янэ афидагъэп. – Хьау, ащ Иуан ыцӀэщт, – ыӀуагъ.

61– О уиблагъэхэм зи ахэтэп ащ фэдэ цӀэ зиӀэ, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

62Ащ нэуж сабыим ятэ ӀэкӀэ зэхырагъэшӀыкӀызэ, цӀэу фиусынэу зыфаемкӀэ еупчӀыгъэх. 63Ащ пхъэмбгъу цӀыкӀу къахьынэу агуригъэӀуагъ. Ар къызахьым, ащ тыритхагъ: – Ащ ыцӀэщтыр Иуан. Ахэмэ зэкӀэми ар агъэшӀэгъуагъ. 64Ардэдэм ыбзэ къытӀупщыжьыгъ, Тхьэм щытхъу фишӀэзэ, къэгущыӀэжьыгъ. 65Гъунэгъухэу къегъэтӀысыкӀыгъэхэр зэкӀэ щынэгъошхом хэфагъэх, Иудей Ӏошъхьэ хэкум тыдэкӀи а пстэури зэкӀэ щызэлъашӀагъ. 66А Ӏофхэр зэхэзыхыгъэ пстэуми ахэр агухэм раубытагъэу аӀощтыгъ: – Мы сабыир сыд фэдэ хъущта? Сыда пӀомэ, Зиусхьаным ынэшӀу ащ къыщифагъ.

Зэчрей ыгу Тхьэм къырилъхьэгъэ гущыӀэхэр къызэриӀуагъэхэр

67Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ сабыим ятэу Зэчрей ыгу инэу илъ хъуи, мы гущыӀэхэр къыригъэӀуагъэх:

68– Зиусхьанэу Израиль и Тхьэ щытхъушхор ий, сыда пӀомэ, ицӀыф лъэпкъэу Израиль нэшӀукӀэ къеплъи, шъхьафитыныгъэ къыритыгъ+.

69Тхьэм ежь фэӀорышӀэрэ пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщэу лъэкӀышхо зиӀэу, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьыщтыр къытфигъэкӀуагъ,+

70пасэм щегъэжьагъэу ипегъымбар лъапӀэхэм агухэм къарилъхьи, къызэраригъэӀуагъэм фэдэу.

71Ащ типыйхэм тащиухъумэу, тымыкӀодэу тыкъыгъэнэжьыщт, тызыуджэгъухэрэми тыкъаӀэкӀихыжьыщт+.

72Аущтэу Тхьэм тятэжъышхохэм гукӀэгъушхо къафешӀы, зэзэгъыныгъэ лъапӀэу ежьыррэ тятэжъышхоу Ибрахьимэрэ азыфагу гущыӀэ пытэкӀэ дилъхьагъэри егъэцакӀэ+.

73А гущыӀэ пытэр мыры:+

74Тэ типыйхэм тыкъаӀэкӀихыжьыщт, щынагъуи тыгухэм арымылъэу, ежь тыфэлэжьэныр тигъэлъэкӀыщт,

75Ежь ыпашъхьэ тигъашӀэкӀэ гукъэбзагъэрэ шъыпкъагъэрэ тиӀэхэзэ.

76ЕтӀанэ Зэчрей къыпигъэхъожьыгъ: – О сикӀал, анахь Лъагэм урипегъымбарэу аӀощт, сыда пӀомэ, Зиусхьаным игъогу бгъэпсынэу ежь ыпэ укӀощт+.

77О Зиусхьаным ицӀыф лъэпкъ ебгъэшӀэщт, япсэкӀодхэр зэрафигъэгъухэрэмкӀэ ахэр мыкӀодхэу, Тхьэм къызэригъэнэжьхэрэр+.

78Ти Тхьэ гукӀэгъоу иӀэр ины. Ар къыкъокӀырэ тыгъэм фэдэу уашъом къикӀэу къытфэкӀощт,+

79лӀэныгъэм ищынагъо хэтхэмрэ шӀункӀым хэтхэмрэ атепсэным паий, мамырныгъэ гъогум тытыригъэхьаным паий+.

80Сабыим зыкъыӀэтыгъ, ыгуи ыпси хэхъуагъ. Израиль цӀыфмэ апашъхьэ къызщихьащт мафэм нэс шъоф нэкӀым щыӀагъ+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Исус къызэрэхъугъэр

(Маттэ 1:18-25)

2^1•А мафэхэм Рим къэралыгъошхом зэкӀэ ис цӀыф пстэуми япчъагъэ алъытэнхэу, ацӀэхэр атхынхэу кайсар Аугуст[*] унашъо къыдигъэкӀыгъ+. 2Мыр апэ дэдэу цӀыфхэр зыщалъытагъэхэр ары. Ар зыхъугъэр Сирие хэкум[*] иӀэшъхьэтет Квириный зыцӀэм илъэхъан ары. 3Арыти, хэтрэ цӀыфи ежь ыцӀэ аригъэтхыным пае, ятэ-янэхэр зыщыщ къалэм кӀуагъэ.

4Аущтэу Юсыф пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм зэращыщым пае, Галилей хэкум ит къалэу Назарет дэкӀи, Даутэ икъалэу Иудей хэкум ит Бет-Лэхьэм[*] дэкӀоягъ+.

5Юсыф заригъэтхыным пае, къыщэнэу ыгъэнэфэгъэгъэ Мерэмэу сабыир зышъо хэлъыр игъусэу, Бет-ЛэхьэмкӀэ дэкӀоягъ. 6Ащ щыӀэхэу, лъфэгъу мафэр къэсыгъ. 7Джащыгъум Мерэм ыкъоу щыпэлъфыр къыфэхъугъ, хъэдэным кӀоцӀищыхьи, былымхэр зычӀэт цощым ит шхынлъэм дилъхьагъ, сыда пӀомэ, хьакӀэщым чӀыпӀэ нэкӀ иӀэжьыгъэп.

МэлэӀичыр мэлэхъохэм къазэрэфэлъэгъуагъэр

8А Ӏэгъо-благъом мэлэхъо заулэ ямэлхэм апэсхэу чэщым губгъом итыгъэх. 9Тхьэм имэлэӀич горэ ахэмэ къафэлъэгъуагъ. Зиусхьаным инэфынэ гъэшӀэгъон мэлахъохэр къызеуцухьэм, ахэр лъэшэу щтагъэх+. 10Ау мэлэӀичым къариӀуагъ: – Шъумыщын, ау шъукъэдаӀу! ЗэкӀэ шъулъэпкъ пае къэбар гушӀогъошхо къышъосӀощт: 11Шъуи КъэгъэнэжьакӀо Даутэ икъалэ[*] непэ къыщыхъугъ, ар Зиусхьанэу Христос ары+. 12Мыр шъоркӀэ нэшанэ хъущт: сабыир хъэдэным кӀоцӀыщыхьагъэу, шхынлъэм дэлъэу къэжъугъотыщт+.

13ЕтӀанэ ошӀэ-дэмышӀэу мэлэӀичым дэжь уашъом щыщэу мэлэӀич купышхо къыщылъэгъуагъ. Тхьэм щытхъушхо фашӀэу моущтэу къаӀуагъ:+

14– Щытхъушхор уашъомкӀэ Тхьэм ий, чӀылъэмкӀэ цӀыфхэу Тхьэр разэ зыфэхъухэрэм гупсэфыр яй!+

15МэлэӀичхэр ӀукӀыжьхи, уашъом зыдэкӀоежьхэм, мэлахъохэм зэраӀожьыгъ: – Зиусхьаным зикъэбар къытигъэӀугъэ хъугъэ-шӀагъэр тлъэгъунэу Бет-Лэхьэм тыжъугъакӀу.

16Арыти, Бет-Лэхьэм псынкӀэу кӀохи, Мерэми Юсыфи шхынлъэм дэлъ сабыйри къагъотыгъ. 17Ахэр залъэгъухэм, мэлэӀичым сабыим ехьылӀагъэу къариӀуагъэхэр аӀотэжьыгъэх. 18Мэлахъохэм къаӀуагъэхэр зэхэзыхыгъэ цӀыф пстэуми агъэшӀэгъуагъ. 19Ау Мерэм мы Ӏофхэр зэкӀэ ыгу риубытэхи, ягупшысагъ+. 20Мэлахъохэм зэхахыгъэ пстэумрэ алъэгъугъэ пстэумрэ апае Тхьэр агъэлъапӀэзэ, щытхъу фашӀызэ, агъэзэжьыгъ. МэлэӀичым къызэрариӀуагъэм тетэу зэкӀэри хъугъэ.

Юсыфрэ Мерэмрэ сабыеу Исус Зиусхьаным ыпашъхьэ зэрэрахьагъэр

21Мэфий тешӀагъэу сабыир сунэт ашӀын фаеу зэхъум, Мерэм ышъо хидзэным ыпэкӀэ, мэлэӀичым ащ къызэрэриӀогъагъэм тетэу Исус фаусыгъ+.

22Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу[*] Юсыфрэ Мерэмрэ зызщагъэкъэбзэжьын фэе мафэхэр зыблэкӀхэм, сабыир Зиусхьаным ыпашъхьэ рахьаным пае, Ерусалим ахьыгъ, 23мы унашъоу Зиусхьаным ихабзэ итым тетэу[*]: «Хэтрэ хъулъфыгъэ щыпэлъфыр Зиусхьаным иен фае»+. 24Ащ нэмыкӀэуи Ерусалим зыкӀэкӀуагъэхэр Зиусхьаным иунашъо тетэу[*], ежьхэр къабзэ хъунхэм пае, «губгъо тхьэркъо цӀыкӀуитӀу е тхьэркъо щыритӀу» къурмэныпхъэу ахьыныр ары.

25А мафэхэм Симеон зыцӀэ лӀы горэ Ерусалим дэсыгъ. Ар шъыпкъагъэ зиӀэу, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэ лӀыгъ. Израиль игукъао Тхьэм тырихыжьыным ежэщтыгъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи ыгу илъыгъ. 26Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Симеон зэхыригъэшӀыкӀыгъагъ, Зиусхьаным дэжь къикӀын фэе Христос[*] ылъэгъуным ыпэкӀэ, лӀэныгъэр къызэрэлъымыӀэсыщтыр. 27Аущтэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Симеон Тхьэм иунэшхо чӀищагъ. Тэурат хабзэм иунашъо тетэу, сабыир Тхьэм ыпашъхьэ рахьаным пае янэрэ ятэрэ сабыеу Исус Тхьэм иунэшхо къызычӀахьэм, 28Симеон сабыир ӀаплӀыкӀэ къышти, мы гущыӀэхэр ыӀохэзэ, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ:

29– Зиусхьан, сызэрэбгъэгугъагъэм тетэу, сэ о уиӀорышӀэр гупсэф сыгу илъэу джы дунаим серэхыжь;

30-31сыда пӀомэ, цӀыф лъэпкъ пстэуми апашъхьэ о щыбгъэхьазырыгъэу, цӀыфхэр мыкӀодхэу Къэзгъэнэжьыщтыр сэ сынэхэмкӀэ слъэгъугъэ+.

32Ар нэфынэу хымэ лъэпкъхэм шъыпкъагъэр язгъэшӀэщтыр ары, о плъэпкъ Израиль щытхъушхо иӀэ зыгъэхъущтри ары.

33Сабыим ехьылӀагъэу Симеон къыӀогъэ гущыӀэхэр Юсыфрэ сабыим янэрэ агъэшӀэгъуагъэх. 34ЕтӀанэ ахэмэ ынэшӀу къащифэнэу Симеон Тхьэм афелъэӀуи, сабыим янэ Мерэм риӀуагъ: – Израиль щыщ цӀыфыбэхэр мы сабыим текӀодэнхэм паий, цӀыфыбэхэри мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэм паий, нэшанэу цӀыфхэр къызпэуцущтыр хъуным паий, Тхьэм ар къыгъэкӀуагъ. 35Аущтэу цӀыфыбэмэ агухэм арылъхэр нафэ къэхъущтых. Чатэм фэдэу гукъэошхом о угуи къыуӀэщт+.

36Ащ дэжьым Ашер лӀакъом щыщэу, Фануил ыпхъоу Аннэ ыцӀэу пегъымбар бзылъфыгъэ горэ щыӀагъ. ЫныбжькӀэ лъэшэу хэкӀотэгъагъ. ЗыдэкӀо ужым илъэсиблэ илӀ игъусагъ. 37ЕтӀанэ лӀыр зэлӀэм, бзылъфыгъэр зэрэшъузэбэу ыныбжь тӀокӀиплӀырэ плӀырэ хъугъэ. Тхьэм иунэшхо къычӀэмыкӀэу, ынэкӀэу, Тхьэм елъэӀоу, чэщи мафи Тхьэр ыгъэлъапӀэщтыгъ+. 38А ныор а сыхьат дэдэм Мерэмрэ Юсыфрэ абгъодахьи, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ. Тхьэм Ерусалим шъхьафитыныгъэ къызэрэритыщтым паплъэщтыгъэ цӀыфхэм сабыим игугъу афишӀ зэпытыгъ.

39Мерэмрэ Юсыфрэ Зиусхьаным ихабзэ иунашъо тетэу, зэкӀэри загъэцэкӀэ ужым, Галилей хэкум ит якъалэу Назарет агъэзэжьыгъ+. 40Сабыим зыкъыӀэтыщтыгъ, ыгукӀи ыпсэкӀи хахъощтыгъ, акъылышӀу иӀэ хъущтыгъ, Тхьэм ынэшӀуи къыщифэщтыгъ.

Исус кӀалэр Тхьэм иунэшхо зэрэкӀуагъэр

41Илъэс къэс Исус янэ-ятэхэр ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхом[*] ехъулӀэу Ерусалим кӀощтыгъэх+. 42КӀалэр илъэс пшӀыкӀутӀу зэхъум, хабзэм тетэу, мэфэкӀ мэфэшхом тефэу Ерусалим кӀуагъэх. 43МэфэкӀ мэфэшхохэр зыблэкӀхэм, янэ-ятэхэм якъалэ загъэзэжьым, ахэмэ амышӀахэу кӀалэу Исус Ерусалим къыдэнагъ. 44Адрэ ягъусэхэм ахэтэу гугъэхэзэ, янэ-ятэхэр зы мафэ гъогум тетыгъэх. ЕтӀанэ яблагъэхэмрэ яныбджэгъухэмрэ адэжь кӀалэм щылъыхъухэу аублагъ. 45Къызамыгъотыжьым, лъыхъунхэу Ерусалим къагъэзэжьыгъ. 46Мэфищ ужым Тхьэм иунэшхо чӀэсэу къагъотыжьыгъ, дин гъэсакӀохэм ахэсэу, ахэмэ къаӀорэм едэӀоу, яупчӀэу. 47КӀалэм ыӀорэм къедэӀущтыгъэ пстэуми игубзыгъагъэрэ ипэгъокӀхэмрэ агъэшӀагъощтыгъэх. 48Янэ-ятэхэм кӀалэр залъэгъум, агъэшӀэгъуагъ. – А кӀал, сыда къытэпшӀагъэр? – къыриӀуагъ янэ. – Уяти сэри гумэкӀыгъом тыхэтэу тыкъыплъэхъу.

49– Сыд пае шъукъыслъыхъура? – къариӀожьыгъ кӀалэм. – Сэ ся Тэ иунэшхо сычӀэсын зэрэфаер шъушӀэрэба?

50Ау кӀалэм гущыӀэхэу къариӀуагъэхэр къагурыӀуагъэп+.

51ЕтӀанэ янэ-ятэхэм ягъусэу Исус НазареткӀэ ехыжьыгъ, афэӀорышӀэуи щытыгъ. Янэ мы Ӏофхэр зэкӀэ ыгу риубытагъэх+. 52Исус зыкъыӀэтыщтыгъ, нахь акъылышӀуи хъущтыгъ, Тхьэми цӀыфхэми агу къеӀущтыгъ+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

УмэхъэкӀо Иуан Тхьэм игущыӀэхэр зэригъэӀущтыгъэр

(Маттэ 3:1-12; Марк 1:1-8; Иуан 1:19-28)

3^1•Кайсар Тиберые[*] итетыгъо ипшӀыкӀутфэнэрэ илъэсыр арыгъэ; Понтый Пилат[*] Иудей хэкум иӀэшъхьэтетыгъ; Ироди[*] Галилей хэкум ипщыгъ; ыш Филипп[*] Итурей хэкумрэ Трахонит хэкумрэ япщыгъ. Лисание Абилиней хэкум ипщыгъ+. 2Аннэрэ Кайафэрэ[*] дин пэщэшхощтыгъэх[*]. А мафэхэр ары Зэчрей ыкъо Иуанэу шъоф нэкӀым щыпсэущтыгъэм Тхьэм игущыӀэхэр къызыфехыгъэхэр+. 3Иуан Иордан псыхъом иӀэгъо-благъо зэкӀэ къыкӀухьэзэ, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъэӀущтыгъ, моущтэу къыӀозэ:

– ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьи, зысэжъугъэумэхъ[*], Тхьэм ахэр къышъуфигъэгъунхэм пае.

4Мы Ӏофхэр зэкӀэ хъугъэх, пегъымбар Ешайа игущыӀэхэр итхылъ зэритым фэдэу[*],

«Шъоф нэкӀым джэ макъэ горэ къыщэӀу: Зиусхьаным игъогу фэжъугъэпси, игъогу лъагъохэр зэшъхьэ-зашъо фэшъушӀых.

5Сыдрэ хъуати сэищт, сыдрэ Ӏуашъхьи бги къефэхыщт. Гъогу ӀонтӀагъэхэр занкӀэ хъущтых. Мызэшъхьэ-зэшъо гъогухэр зэшъхьэ-зашъо хъущтых.

6ЦӀыфхэр мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьхэрэр цӀыф пстэуми алъэгъущт».

7ЦӀыф купышхохэм зырагъэумэхъынэу Иуан дэжь къыдэкӀыгъэх. Ежь ахэмэ ариӀощтыгъ: – Шъо блэщылъфхэр![*] Тхьэм игубжэу къэкӀощтым шъуӀэкӀэкӀынэу хэта шъушъхьэ къизылъхьагъэр+? 8ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьыным фэшъошэ ӀофышӀухэр жъугъэцакӀэх. «Ибрахьимэ тэ тят» шъугукӀэ шъуӀоным шъуфитэу шъумыгугъ, сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, Тхьэм мы мыжъохэм Ибрахьимэ пае лъфыгъэхэр къахигъэхъукӀын ылъэкӀыщт+. 9Обзэгъур чъыг лъапсэхэм атыраубытэгъах. Аущтэу сыдрэ чъыгэу шӀугъэ къызпымыкӀэрэр раупкӀынышъ, машӀом падзэщт+.

10ЦӀыф купышхохэр Иуан къеупчӀыгъэх: – Сыда адэ тэ тшӀэщтыр+?

11– Хэти джэнитӀу зиӀэм джанэ зимыӀэм зыр рерэт, – ариӀожьыгъ ахэмэ. – Шхын зиӀэми шхын зимыӀэм рерэт+.

12Хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэми зырагъэумэхъыным пае, Иуан дэжь къакӀохи, къеупчӀыгъэх: – Дин гъэсакӀу, тэ сыда тшӀэщтыр?

13– ЦӀыфхэм къаӀышъухын фаем нахьыбэ къаӀышъумых, – ариӀожьыгъ ахэмэ.

14– Адэ тэ сыда тшӀэщтыр? – къеупчӀыгъэх дзэлхэри Иуан. – Зыми егъэзыгъэкӀэ иахъщэ къытешъумых, зыми пцӀыкӀэ шъуемыдау. Ахъщэ лэжьапкӀэу къышъуатырэм шъуезэгъ, – ариӀожьыгъ ахэмэ+.

15– Мы Иуан Христосэу зыфаӀорэр ары шъуӀуа? – аӀоу, гугъапӀэ яӀэу цӀыфхэр зэкӀэ агухэмкӀэ зэупчӀыжьыщтыгъэх+.

16– Сэ псымкӀэ шъусэумэхъы, ау сэщ нахьи нахь лъэкӀышхо иӀэу зыгорэ къэкӀощт, – ариӀуагъ Иуан зэкӀэ ахэмэ. – Ащ ицокъэлъэпсхэр фэстӀэтэнхэуи сифэшъуашэп. Ащ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэкӀэ ыкӀи машӀокӀэ шъуиумэхъыщт. 17Ащ ихьанцэ ыӀэ чӀэлъ, ихьамэщи ыукъэбзыжьынышъ, икоци иконхэм аритэкъожьыщт, ау уарзэр мыкӀосэжьын машӀокӀэ ыгъэстыщт+.

18Аущтэу Иуан цӀыфхэр нэмыкӀыбэхэми афигъасэхэзэ, къэбарышӀур аригъэӀущтыгъ.

19Ежь ыш[*] псаоу щыӀэми, а шым ишъузэу Иродиадэ пщэу Ирод къызэрищэжьыгъэм паий, ащ нэмыкӀ бзэджагъэу ышӀэгъэ пстэуми апаий, Иуан Ирод егыигъ. 20Джащыгъум Ирод бзэджагъэу ышӀэгъэ пстэуми ахигъахъуи, идзэлӀхэм Иуан хьапсым чӀаригъэдзагъ+.

Иуан Исус зэриумэхъыгъэр

(Маттэ 3:13-17; Марк 1:9-11)

21•Иуан цӀыф пстэури ыумэхъ зэхъум, Исуси ыумэхъыгъ. Исус Тхьэм зелъэӀум, уашъор зэӀукӀи,+
22тхьаркъом ыпкъ фэдэу пкъы иӀэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Исус къыфехыгъ. Уашъом макъэ къиӀукӀыгъ: – Оры сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэр. Сэ сыгу о къыоӀугъ. [*]+

Исус лъэпкъэу къызхэкӀыгъэр

(Маттэ 1:1-17)

23•Исус иӀоф зеублэм, илъэс щэкӀ ыныбжьыгъ. ЦӀыфмэ къызэрашӀошӀыгъэм фэдэу, ар Юсыф ыкъуагъ. Ар Илый ыкъуагъ. 24Ар Матфат ыкъуагъ. Ар Лэуй ыкъуагъ. Ар Мелхый ыкъуагъ. Ар Яннай ыкъуагъ. Ар Юсыф ыкъуагъ. 25Ар Маттафый ыкъуагъ. Ар Амос ыкъуагъ. Ар Наум ыкъуагъ. Ар Еслим ыкъуагъ. Ар Наггей ыкъуагъ. 26Ар Мааф ыкъуагъ. Ар Маттафый ыкъуагъ. Ар Семей ыкъуагъ. Ар Юсыф ыкъуагъ. Ар Иудэ ыкъуагъ. 27Ар Иоаннан ыкъуагъ. Ар Рисай ыкъуагъ. Ар Зоробабел ыкъуагъ. Ар Шеалтиил ыкъуагъ. Ар Нирый ыкъуагъ. 28Ар Мелхый ыкъуагъ. Ар Аддый ыкъуагъ. Ар Косам ыкъуагъ. Ар Элмодам ыкъуагъ. Ар Ир ыкъуагъ. 29Ар Иосие ыкъуагъ. Ар Элиезер ыкъуагъ. Ар Иорим ыкъуагъ. Ар Матфат ыкъуагъ. Ар Лэуй ыкъуагъ. 30Ар Симеон ыкъуагъ. Ар Иудэ ыкъуагъ. Ар Юсыф ыкъуагъ. Ар Ионан ыкъуагъ. Ар Элиаким ыкъуагъ. 31Ар Мелеай ыкъуагъ. Ар Майнан ыкъуагъ. Ар Маттафай ыкъуагъ. Ар Натан ыкъуагъ. Ар Даутэ ыкъуагъ+. 32Ар Ищай ыкъуагъ. Ар Обид ыкъуагъ. Ар БоӀаз ыкъуагъ. Ар Сэлмон ыкъуагъ. Ар Нахшон ыкъуагъ+. 33Ар Аминадаб ыкъуагъ. Ар Рам ыкъуагъ. Ар Хэцрон ыкъуагъ. Ар Пэрэц ыкъуагъ. Ар Иудэ ыкъуагъ+. 34Ар Якъубэ ыкъуагъ. Ар Исхьакъ ыкъуагъ. Ар Ибрахьимэ ыкъуагъ. Ар Терах ыкъуагъ. Ар Нахор ыкъуагъ. 35Ар Серух ыкъуагъ. Ар Рагаб ыкъуагъ. Ар Фалек ыкъуагъ. Ар Ебер ыкъуагъ. Ар Салэ ыкъуагъ. 36Ар Кайнан ыкъуагъ. Ар Арфаксад ыкъуагъ. Ар Сим ыкъуагъ. Ар Нухьэ ыкъуагъ. Ар Ламэхъ ыкъуагъ. 37Ар Метушалах ыкъуагъ. Ар Хьанэхъу ыкъуагъ. Ар Яред ыкъуагъ. Ар Махьалалел ыкъуагъ. Ар Кайнан ыкъуагъ. 38Ар Енос ыкъуагъ. Ар Сиф ыкъуагъ. Ар Адэм ыкъуагъ. Ар Тхьэм ий+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Исус псэкӀод ригъэшӀэнэу шэйтаныр ыуж зэритыгъэр

(Маттэ 4:1-11; Марк 1:12-13)

4^1•Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ инэу ыгу илъэу, Исус Иордан псыхъом къыӀукӀыжьыгъ. 2Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ар шъоф нэкӀым ыщагъ. А чӀыпӀэм шэйтаныр ащ псэкӀод ригъэшӀэным мэфэ тӀокӀитӀурэ ыуж итыгъ. А мафэхэм Исус зи ышхыгъэп, ахэри зытешӀэхэ ужым, къэмэлэкӀагъ+.

3Джащыгъум шэйтаным Исус къыриӀуагъ: – О Тхьэм ури Къомэ, мы мыжъор хьалыгъу хъунэу унашъо фэшӀ.

4– Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], – риӀожьыгъ Исус, – «Хьалыгъу закъор арэп цӀыфыр зэрыпсэущтыр, сыдрэ гущыӀэу Тхьэм дэжь къикӀырэр ары нахь»+.

5ЕтӀанэ шэйтаным Исус чӀыпӀэ лъагэ горэм дищаий, зы нэплъэгъукӀэ дунаим тет пачъыхьагъу пстэури къыригъэлъэгъугъ. 6Ащ Исус къыриӀуагъ: – Мы пачъыхьагъухэм ятетыгъо пстэумрэ щытхъушхоу яӀэмрэ остыщтых, сыда пӀомэ, сӀэ илъых, сызфаем естын сыфит+. 7ЛъэгонджэмышъхьэкӀэ укъэтӀысэу сыбгъэлъапӀэмэ, ахэр зэкӀэ о уие хъущт.

8– Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], – риӀожьыгъ Исус, – «Зиусхьанэу уи Тхьэ бгъэлъапӀэзэ, ежь изакъоу уфэлэжьэн фае»+.

9Ащ ыуж шэйтаным Исус Ерусалим ыщи, Тхьэм иунэшхо нахь лъэгапӀэу иӀэм тыригъэуцуи, къыриӀуагъ: – О Тхьэм ури Къомэ, мыщ дэжьым зыщедзых; 10-11сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Тхьэм имэлэӀичхэм укъаухъумэнэу унашъо къафишӀыщт, о плъакъокӀи мыжъом уемыутэкӀыным пае, аӀэхэмкӀэ уаӀэтыщт»+.

12– Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], – риӀожьыгъ Исус, – «Зиусхьанэу уи Тхьэ умыушэты»+.

13ЕтӀанэ шэйтаным Исус псэкӀод зэрэригъэшӀэн Ӏэмал пстэури зеухым, игъо ифэмэ, къыгъэзэжьынэу ӀукӀыжьыгъ.

Исус иӀоф Галилей хэкум зэрэщиублагъэр

(Маттэ 4:12-17; Марк 1:14-15)

14•ЕтӀанэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ Исус Галилей хэкум ыгъэзэжьыгъ. Исус икъэбар а хэкум зэкӀэ щыӀугъ. 15ЦӀыф пстэуми щытхъу къыфашӀэу, Исус ахэмэ ясинэгогухэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэщтыгъ+.

Назарет дэс цӀыфхэм Исус зэрамыштагъэр

(Маттэ 13:53-58; Марк 6:1-6)

16Исус зыщапӀугъэ Назарет къэкӀуагъ. Зэрихабзэу, шэмбэт мафэм[*] синэгогум чӀэхьагъ. Ащ Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм ащыщхэм къафеджэнэу апашъхьэ къиуцуагъ+. 17Пегъымбар Ешайа итхылъ къыратыгъ. Тхылъыр къызэгуихи, моущтэу зэрытхэгъэ чӀыпӀэр къыгъотыгъ[*]:

18«Зиусхьаным ы Псэ ЛъапӀэ сыгу илъ хъугъэ; сыда пӀомэ, Тхьэм дэгъэ лъапӀэр къысщифагъ. КъызкӀысщифагъэр тхьамыкӀэхэм къэбарышӀур язгъэӀуныр ары. Зыгу кӀодыгъэхэр згъэхъужьынхэуи, хьапсчӀэсхэр шъхьафит зэрэхъужьыщтхэр язгъэӀунэуи, нэшъухэр къэзгъэплъэжьынхэуи, къин зыщэчыхэрэр шъхьафит сшӀыжьынхэуи Тхьэм сыкъыгъэкӀуагъ

19Зиусхьаным ынэшӀу цӀыфхэм къазыщифэщт илъэсыр къызэрэсыгъэм икъэбар язгъэӀунэуи сыкъыгъэкӀуагъ».

20Исус етӀанэ тхылъыр зэгуипӀожьи, синэгогу ӀофышӀэм ритыжьи, тӀысыгъэ. Синэгогум чӀэс цӀыф пстэури анэхэр тырагъэдыкъагъэхэу ащ къеплъыщтыгъэх. 21Исус ахэмэ ариӀоу ыублагъ: – Зэхэшъухызэ, Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр непэ къэшъыпкъэжьыгъэх.

22ЦӀыфхэм агу инэу Исус еӀугъ, игущыӀэ дахэхэри агъэшӀэгъуагъэх. Ахэмэ къаӀуагъ: – Юсыф ыкъор арыба мыр?

23– Щэч хэмылъэу, мы гущыӀэжъыр къысэшъуӀощт: «Ӏазэр, зыгъэхъужь!» – ариӀуагъ Исус. – Къалэу Капернаум Ӏофэу щыпшӀагъэхэу зэхэтхыгъэхэр мы къалэу уянэ икъалэ щышӀэх+.

24Исус етӀани къыпигъэхъожьыгъ: – Шъыпкъэр шъосэӀо, хэтрэ пегъымбари янэ икъалэ щадэрэп+. 25Ау шъыпкъэр шъосэӀо, пегъымбар Иляс[*] имафэхэм илъэсищырэ мэзихырэ ощхыр къемышхэу, уашъом щыӀэ Тхьэм ошъогур зызэфешӀым, хэкум тыдэкӀи гъэблэшхуи зыщэхъум, Израильым шъузэбэ Ӏэджи исыгъ+. 26Ау щытми, ахэмэ ащыщ горэм дэжь Тхьэм Иляс ыгъэкӀуагъэп, къалэу Сидон иӀэгъо-благъо ит къуаджэу Сарептэ дэс шъузабэ горэм дэжь ыгъэкӀуагъэ нахь+. 27Ащ фэдэуи, пегъымбар Елисей[*] имафэхэм шъоджэ уз Ӏаер зиӀэ цӀыфыбэхэр Израиль исыгъэх, ау Елисей ахэмэ ащыщэу зи ыгъэхъужьыгъэп. Сирие хэкум щыщэу НаӀаман зыцӀэр ыгъэхъужьыгъ нахь+.

28Ар зызэхахым, синэгогум чӀэс цӀыф пстэури лъэшэу къэгубжыгъ. 29Къызщылъэтхи, Исус къалэм дафи, къалэр зытет бгышъхьэм радзыхынэу ащагъ. 30Ау Исус ахэмэ азыфагу дэдэ пхырыкӀи, ӀукӀыжьыгъ+.

Исус лӀы горэм джынэпцӀэ Ӏаер зэрэхифыгъэр

(Марк 1:21-28)

31•ЕтӀанэ Исус Галилей хэкум щыщ Капернаум[*] къалэмкӀэ къехи, шэмбэт мафэм цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэу ыублагъ+. 32ЦӀыфхэм Исус Тхьэм игущыӀэхэр зэраригъашӀэщтыгъэ шӀыкӀэр лъэшэу агъэшӀэгъуагъ, сыда пӀомэ, тетыгъошхо иӀэу, ахэмэ адэгущыӀэщтыгъэшъ ары+.

33Синэгогум джынэпцӀэ Ӏае зыхэс лӀы горэ чӀэтыгъ. Ар мэкъэшхокӀэ къахэкууагъ:

34– Е-о-ой, сыд уиӀофэу къытхэлъыр, Назарет щыщ Исус? ТыбгъэкӀодынэу укъэкӀуагъа? О хэтми узыщыщыр сэшӀэ: Тхьэм дэжь къикӀыгъэ ЛъапӀэр оры!+

35– Щыгъэт, мы лӀым хэкӀыжь! – къыӀуагъ Исус джынапцӀэм егыеу. ДжынапцӀэм зэкӀэмэ апашъхьэ лӀыр къыриути, зи римышӀэу хэкӀыжьыгъ+.

36ЗэкӀэми лъэшэу агъэшӀагъоу зэраӀожьыщтыгъ: – Мыр сыда? Тетыгъошхорэ лъэкӀышхорэ иӀэу, джынэпцӀэ Ӏаехэм унашъо афишӀызэ, цӀыфхэм ахефых.

37Джаущтэу Исус икъэбар хэкум иӀэгъо-благъо тыдэкӀи щыӀугъ.

Исус цӀыфыбэхэр зэригъэхъужьыгъэхэр

(Маттэ 8:14-17; Марк 1:29-34)

38•Исус синэгогум къычӀэкӀыжьи, Симон иунэ ихьагъ. Симон ишӀугуащэ плъыр-стырэм лъэшэу ригъэзыгъэу пӀэм хэлъыгъ. Исус ар ыгъэхъужьынэу елъэӀугъэх+.

39Исус сымаджэм шъхьэщыуцуи, плъыр-стырэм егыий, хигъэкӀыжьыгъ. Бзылъфыгъэр ащ лъыпытэу къэтэджыжьи, ахэр къыхьакӀэу ыублагъ.

40Тыгъэр къохьажь зэхъум, уз зэфэшъхьаф зиӀэ сымаджэхэр зэкӀэ Исус къыфащэхэу цӀыф пстэуми аублагъ. Ахэмэ ащыщ пэпчъ ыӀэ тырилъхьэзэ, ыгъэхъужьыщтыгъ. 41ДжынапцӀэхэр цӀыфыбэхэм къахэкӀыжьыщтыгъэх, куохэзэ: – Оры Христосэу Тхьэм ы Къор! Ар зэрэ Христосыр ахэмэ ашӀэщтыгъэти, Исус ягыити, къэгущыӀэнхэу фит ышӀыщтыгъэхэп+.

Исус Галилей хэкур къыкӀухьэзэ, Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм зэраригъэӀущтыгъэр

(Марк 1:35-39)

42•Нэф къызэшъым, Исус къалэм дэкӀи, чӀыпӀэ Ӏудзыгъэ горэм кӀуагъэ. Ау цӀыф купышхохэр лъыхъухи, къызагъотыжьым, адэжь къагъэнэнэу пылъыгъэх+.

43– НэмыкӀ къалэхэми Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур цӀыфмэ щязгъэӀун фае. Джары Тхьэм сыкъызфигъэкӀуагъэр, – ариӀуагъ Исус.

44Аущтэу Галилей хэкум ит синэгогухэм Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфмэ щаригъэӀущтыгъ.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Исус игъогу рыкӀонхэу апэрэ нэбгырищым къызэряджагъэр

(Маттэ 4:18-22; Марк 1:16-20)

5^1•Мафэ горэм Исус Геннисарет зыцӀэ псыхъураем[*] Ӏутызэ, Тхьэм игущыӀэхэм ядэӀунхэм пае, цӀыф купышхохэр къэзэрэугъоихи, тезэрэгъэгуагъэх+. 2А чӀыпӀэм псы Ӏушъом къошъуитӀу Ӏутэу Исус ылъэгъугъ. Пцэжъыяшэхэр ахэмэ къарыкӀыгъэхэу, яхъытыухэр аукъэбзэщтыгъэх. 3А къуашъохэм язэу Симон ием Исус ихьи, тӀэкӀу ӀукӀотынэу Симон риӀуи, тӀысыгъэ. ЕтӀанэ къуашъом исэу, цӀыф купышхохэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ.

4ЦӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр зарегъашӀэхэ ужым, Исус Симон риӀуагъ: – КуупӀэм хахьи, пцэжъые къэшъуубытыным пае, шъуихъытыухэр хэшъудзэх+.

5– Тхьэматэ, чэщ реным бэрэ тыулэугъ, ау зи къэтыубытыгъэп, – къыӀожьыгъ Симон. – Ау о зэрэпӀорэм тетэу, джыри зэ хъытыухэр хэсыдзэщтых.

6Хъытыухэр зыхадзэхэм, пцэжъыябэ къаубытыгъэти, яхъытыухэр зэготхъыхэу аублагъ. 7Ягъусэхэу адрэ къуашъом исхэр къэкӀонхэшъ, къадэӀэпыӀэнхэу Ӏэ афашӀыгъ. Ахэр къакӀохи, чӀэбынкӀэ щынагъоу къошъуитӀумэ пцэжъые арыз ашӀыгъ.

8Симон Петрэ ар зелъэгъум, Исус ылъакъохэм адэжь зыщыридзыхи, ыӀуагъ: – Сэ збгъодэкӀ, Зиусхьан! Сэ сыпсэкӀодышӀэ цӀыф.

9Ар зыкӀиӀуагъэр пцэжъыехэу къаубытыгъэхэр зэрэбагъэм пае, ежьыри адрэ игъусэхэми агучӀэ изыгъагъэти ары. 10Ащ фэдэу Зебедей ыкъуитӀоу Якъуби Иуани Симон дэлажьэщтыгъэхэми агучӀэ изыгъагъ. – Умыщын, – риӀуагъ Исус Симон. – Пцэжъые къэуубытыным ыуж узэритыгъэм фэдэу, джы къыщегъэжьагъэу цӀыфхэр сэ сигъогу къытебгъэхьащтых+.

11ЕтӀанэ ахэмэ якъуашъохэр псым къыхалъэшъужьхи, зэпстэури къагъани, Исус ыуж ихьагъэх.

Исус шъоджэ уз Ӏае зиӀэ лӀы горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:1-4; Марк 1:40-45)

12•Исус къалэ горэм щыӀэу, шъоджэ уз Ӏаем зэлъиубытыгъэ лӀы горэ къэкӀуагъ. Ащ Исус зэрилъэгъугъэм тетэу, чӀыгум бгъэгукӀэ зыридзыхи, елъэӀугъ: – Тхьэматэ, уфаемэ, сыбгъэхъужьын плъэкӀыщт+.

13Исус ыӀэ ыщэий, тырилъхьи[*], къыӀуагъ: – Сыфай, псаоу хъужь! Ардэдэм шъоджэ узыр а лӀым хэкӀыжьыгъ. 14Исус ащ фигъэпытэу риӀуагъ: – Мыр зыми емыӀотэжь, ау дин пащэм дэжь кӀуи, зегъэлъэгъу. Узэрэхъужьыгъэм пае, пегъымбар Мусэ иунашъо тетэу къурмэн шӀы. Ар узэрэхъужьыгъэмкӀэ цӀыфхэм апашъхьэ шыхьат щыхъущт+.

15Ау Исус икъэбар ыпэм нахьи нахьыбэу цӀыфмэ ахэхьагъэ хъугъэ. Аущтэу цӀыф купышхохэр Исус къыӀохэрэм къядэӀунхэу, яузхэри рагъэгъэхъужьынхэу ыдэжь къакӀохэу хъугъэ. 16Ау Исус цӀыфмэ ахэкӀызэ, Ӏудзыгъэ чӀыпӀэхэм Тхьэм щелъэӀуным пае, кӀоныр ихэбзагъ+.

ЗыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀыр Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 9:1-8; Марк 2:1-12)

17•Мафэ горэм Исус цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэщтыгъ. Галилей ыкӀи Иудей хэкухэм якъоджэ пстэуми, Ерусалими къарыкӀыгъэхэу, фарисейхэри Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри Исус къедэӀущтыгъэ цӀыфхэм ахэсыгъэх. Сымаджэхэр ыгъэхъужьынхэу Зиусхьаным ыкӀуачӀэ Исус хэлъыгъ+. 18Джащыгъум зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀы горэ пӀуаблэм телъэу нэбгырэ заулэмэ къахьыгъ, Исус ыпашъхьэ ралъхьаным пае, унэм рахьаным пылъыгъэх. 19Ау цӀыфхэр зэрэбагъэм къыхэкӀыкӀэ, сымаджэр унэм рахьан алъэкӀыгъэп. Аущтэу зэхъум, унашъхьэм дэкӀуаехи, унашъхьэм щыщ тырахи, сымаджэр пӀуаблэм телъэу, цӀыф пстэуми къалъэгъоу Исус ыпашъхьэ къыратӀупщэхыгъ.

20Ахэмэ яшӀошъхъуныгъэ зелъэгъум, Исус а лӀым риӀуагъ: – УипсэкӀодшӀагъэхэр къыпфэгъугъэх+.

21Ар зеӀом, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ агухэмкӀэ аӀоу аублагъ: – Хэта мыр? Тхьэр егъэпцӀыба? Тхьэм нэмыкӀэу, хэта псэкӀодшӀагъэхэр зыгъэгъун зылъэкӀырэр+?

22Ау Исус ахэмэ агухэм арылъыр ешӀэти, ариӀуагъ: – Сыд пае ащ фэдэ Ӏофхэр шъо шъугукӀэ шъуӀора? 23Тара нахь псынкӀагъор, «УипсэкӀодшӀагъэхэр къыпфэгъугъэх» пӀоныр ара, хьауми «Къэтэджи къэкӀухь» пӀоныр ара? 24Ау къэшъушӀэным пае, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо псэкӀодшӀагъэхэр ыгъэгъунхэу дунаим тетыгъо зэрэщыриӀэр, – джащыгъум Исус зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ лӀым риӀуагъ: – Сэ осэӀо, къэтэджи, уипӀуаблэ къашти, шъуадэжь кӀожь!

25Ардэдэм а лӀыр ахэмэ апашъхьэ къыщытэджи, пӀуаблэу зытелъыгъэр зыдиштэжьи, Тхьэм щытхъу фишӀызэ, ядэжь кӀожьыгъэ. 26ЗэкӀэми агучӀэ изыгъэу Тхьэм щытхъу фашӀыщтыгъ. Щынагъэхэу къаӀощтыгъ: – Сыд гъэшӀэгъонышху тэ непэ тлъэгъугъэр!

Исус игъогу рыкӀонэу Лэуй къызэреджагъэр

(Маттэ 9:9-13; Марк 2:13-17)

27•Ащ нэуж Исус къызыдэкӀым, хьакъулахь ахъщэ зыщыхахырэ унэм Ӏусэу, хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэ лӀы горэу Лэуй зыцӀэр ылъэгъугъ. – Сауж къырыкӀу, – риӀуагъ Исус. 28Лэуй къэтэджи, зэкӀэри къыгъани, Исус ыуж ихьагъ.

29ЕтӀанэ Лэуй иунэ гухэхъо Ӏанэ Исус фытыригъэуцуагъ. Хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ нэмыкӀ хьакӀэхэмрэ бэ хъухэу Ӏанэм пэсыгъэх+. 30Аущтэу залъэгъум, фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ ар агу римыхьэу, Исус игъогу рыкӀохэрэм араӀуагъ: – Хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀодышӀэхэмрэ сыда шъузкӀадашхэрэри шъузкӀадешъорэри+?

31– Псаухэр арэп Ӏазэ зищыкӀагъэхэр, сымаджэхэр ары нахь, – ариӀожьыгъ Исус. 32– Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм сяджэнэу арэп сыкъызфэкӀуагъэр, псэкӀодышӀэхэр япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьынхэм пае сяджэнэу ары нахь+.

Джурт тхьэматэхэр нэкӀым ехьылӀагъэу

Исус къызэреупчӀыгъэхэр

(Маттэ 9:14-17; Марк 2:18-22)

33•Фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус къыраӀуагъ: – Иуан игъогу рыкӀохэрэм бэрэ анэкӀы, Тхьэм елъэӀух, фарисейхэм ягъогу рыкӀохэрэри ары, ау о уигъогу рыкӀохэрэр машхэх, ешъох+.

34– Шъаор ягъусэфэкӀэ, шъаом игъусэхэр жъугъэнэкӀынха? – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ+. 35– Ау шъаор затырахыщт мафэхэр къэкӀощтых. А мафэхэр къызыкӀохэкӀэ, анэкӀыщт+.

36Джащыгъум зы гъэсэпэтхыдэ къафиӀотагъ: – Зыми идэжьын щыгъыныкӀэм къыпитхъэу щыгъыныжъым фишӀырэп. Аущтэу ышӀымэ, щыгъыныкӀэри зэӀитхъыжьыщт, щыгъыныкӀэм щыщ идэжьыныр щыгъыныжъыми екӀущтэп. 37Джащ фэдэу зыми сэнэпс шӀыгъакӀэр шъонтыжъхэм аригъахъорэп. Аущтэу ышӀымэ, сэнэпс шӀыгъакӀэм шъонтхэр къызэгуитхъынхэшъ, сэнэпсри къичъыжьыщт, шъонтхэри кӀодыщтых. 38Ау сэнэпс шӀыгъакӀэр шъонтыкӀэхэм арагъахъон фае. Ащыгъум тӀури мыкӀодхэу къэнэжьыщтых. 39Сэнэпсыжъ ешъуагъэм сэнэпс шӀыгъакӀэм ыгу еӀущтэп; сыда пӀомэ, сэнэпсыжъыр нахь дэгъоу еӀошъ ары.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Шэмбэт мафэм Исус игъогу рыкӀохэрэм коцышъхьэхэр къызэрэпачыгъэхэр

(Маттэ 12:1-8; Марк 2:23-28)

6^1•Шэмбэт мафэ горэм Исус коц хьасэхэр зэпичыхэзэ, игъогу рыкӀохэрэм коцышъхьэхэр къыпачыхэзэ, ӀэгукӀэ аӀотхэзэ, ашхыщтыгъэх+. 2Фарисей заулэмэ аӀуагъ: – Шэмбэт мафэм хабзэкӀэ пшӀэ мыхъущтыр[*] сыд пае шъушӀэра+?

3– Даутэрэ игъусэхэмрэ мэлакӀэ лӀэхэ зэхъум, ащ ышӀагъэм шъуеджагъэба? – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ+. 4– Ар Тхьэм иунэ ихьи, цӀыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэгъэ хьалыгъур[*] ышти, ышхыгъ, игъусэхэми аригъэшхыгъ. А хьалыгъур дин пащэхэм анэмыкӀ хабзэкӀэ зыгорэм ышхы хъущтыгъэп+.

5ЕтӀанэ Исус ариӀуагъ: – ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо шэмбэт мафэм итхьэмат.

ЗыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэ лӀы горэ

Исус зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 12:9-14; Марк 3:1-6)

6НэмыкӀ шэмбэт мафэ горэм Исус синэгогум чӀэхьагъэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэщтыгъ. ЗыӀэ джабгъу пыгъукӀыгъэ лӀы горэ ащ чӀэтыгъ+. 7Шэмбэт мафэм тефэу Исус а лӀыр ыгъэхъужьыщтмэ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ Исус еплъакӀощтыгъэх, зэрагъэмысэн Ӏоф горэ къагъотыным пае+. 8Ау Исус ахэмэ агухэм арылъыр ышӀагъ, зыӀэ лъэныкъо пыгъукӀыгъэ лӀым риӀуагъ: – Къэтэджи, мо утыгум къихь. ЛӀыр къэтэджи, утыгум къихьагъ. 9ЕтӀанэ Исус ахэмэ ариӀуагъ: – Сэ сышъоупчӀы. Шэмбэт мафэм шӀу пшӀэныр ара, хьауми бзэджагъэ пшӀэныр ара хабзэкӀэ хъущтыр, псэ мыкӀодэу къэбгъэнэжьыныр ара, хьауми бгъэкӀодыныр ара+?

10ЕтӀанэ ахэмэ зэкӀэмэ ахаплъи, а лӀым риӀуагъ: – О пӀэ къэщэй. ЛӀым ыӀэ къыщэий, адрэ Ӏэм фэдэу хъужьыгъэ+. 11Ау ахэр губжыным къызэкӀигъэплъыхьагъэхэти, Исус рашӀэщтымкӀэ зэупчӀыжьыщтыгъэх.

Исус апостол нэбгырэ пшӀыкӀутӀур къызэрэхихыгъэр

(Маттэ 10:1-4; Марк 3:13-19)

12•А мафэхэм Тхьэм елъэӀуным пае, Исус Ӏуашъхьэм дэкӀоягъ. Тхьэм елъэӀузэ, чэщыр зэкӀэ ащ щырихыгъ. 13Нэф къызэрэшъэу, игъогу рыкӀохэрэм къяджи, ахэмэ ащыщэу нэбгырэ пшӀыкӀутӀу къахихи, апостолхэкӀэ яджагъ. А апостолхэр мыхэр арыгъэх: 14Симонэу ятӀонэрэ цӀэу Петрэ зыфиусыгъэр; ащ ышэу Индрыс; етӀанэ Якъуб, Иуан, Филипп, Бар-Талмай,+
15Маттэ, Фомэ, Алфей ыкъо Якъуб, Симонэу зихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэрэмкӀэ[*] заджэхэрэр,+
16Якъубэ ыкъо Иудэ, Иудэ Искариот. А Иудэ Искариот ары нэужым тетыгъо зиӀэхэм Исус язгъэубытыгъэр+.

Исус цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр зэраригъашӀэщтыгъэри сымаджэхэр зэригъэхъужьыщтыгъэри

(Маттэ 4:23-25)

17•Ахэмэ ягъусэу Исус къехыжьи, чӀыпӀэ зэшъхьэ-зашъом къыщыуцугъ. Игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу зы купышхо а чӀыпӀэм итыгъ. Ахэмэ анэмыкӀэуи цӀыф купышхо Иудей хэкум зэкӀэ, Ерусалими, къалэхэу Тиррэ Сидонрэ[*] яхыӀушъохэми къарыкӀыхи, ащ дэжьым къыщызэрэугъоигъэх. 18Ахэр зэкӀэ Исус гущыӀэу къыӀохэрэм ядэӀунхэуи яузхэр рагъэгъэхъужьынхэуи къэкӀогъагъэх. ДжынэпцӀэ Ӏаехэм къин зэрагъэщэчырэ цӀыфхэри Исус ыгъэхъужьыщтыгъэх. 19Сымэджэ пстэури ыгъэхъужьынэу кӀуачӀэ ыпкъ къызэрэхэкӀыщтыгъэм пае, цӀыфхэр зэкӀэ зэрэнэсынхэм ыуж итыгъэх+.

Гъогу мафэ теуцуагъэхэри гъогу мыгъо теуцуагъэхэри

(Маттэ 5:1-12)

20Исус игъогу рыкӀохэрэм яплъи, къыӀуагъ: – Гъогу мафэ шъутеуцуагъ, шъо, тхьамыкӀэхэр, сыда пӀомэ, Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ шъучӀэт.

21Гъогу мафэ шъутеуцуагъ, шъо, джы мэлакӀэ лӀэхэрэр, сыда пӀомэ, шъо зыжъугъэшхэкӀыжьыщт. Гъогу мафэ шъутеуцуагъ, шъо, джы гъыхэрэр, сыда пӀомэ, шъугушӀожьыщт+.

22Гъогу мафэ шъутеуцуагъ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо игъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, цӀыфхэм шъуауджэгъумэ, шъузыхадзымэ, къышъохъонхэмэ, шъуцӀэ ӀаекӀэ тегущыӀэхэмэ+.

23А мафэм шъугушӀу, шъузэрэгушӀорэм пае, шъудэпкӀай, сыда пӀомэ, Тхьэм уашъом ӀахьышӀоу къыщышъуфигъэшъошэщтыр инышъ ары. А цӀыфхэм ятэжъхэм пегъымбармэ аущтэу арашӀэщтыгъ+.

24Ау гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, шъо, байхэр, сыда пӀомэ, шъугу зыгъэтхъэн Ӏофхэр жъугъотыгъахэх+.

25Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ джы зызгъэшхэкӀыгъэхэр, сыда пӀомэ, мэлакӀэ шъулӀэжьыщт. Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ джы гушӀохэрэр, сыда пӀомэ, шъугъыщт ыкӀи шъупыхьажьыщт+.

26Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ зэкӀэ цӀыфхэр къышъущытхъухэмэ, сыда пӀомэ, а цӀыфхэм ятэжъхэм аущтэу пегъымбар нэпцӀхэм арашӀэщтыгъ.

Шъуипыйхэр шӀу шъулъэгъух

(Маттэ 5:38-48; 7:12)

27•– Ау шъо, къысэдэӀухэрэм, шъосэӀо. Шъуипыйхэр шӀу шъулъэгъух, шъузыуджэгъухэрэми шӀу афашъушӀ. 28Къышъобгыхэрэми Тхьэм ынэшӀу къащифэнэу шъуафелъэӀу, ӀаекӀэ къыжъудэзекӀохэрэми шӀукӀэ Тхьэм шъуафелъэӀу+. 29О унэгушъо лъэныкъо къеорэм адрэ нэгушъори фэгъаз. О уищыгъын кӀыӀутелъ птезыхырэм джанэри къыфэгъан+. 30Хэтми зыгорэкӀэ къыолъэӀурэм ет, уихьапщыпхэр птезыхырэми къыуитыжьынэу емыӀу+. 31ЦӀыфхэр шъо къыжъудэзекӀонхэу шъузэрэфаем фэдэу, шъори ахэмэ шъуадэзекӀу+.

32– ШӀу шъузылъэгъухэрэм язакъоу шӀу шъулъэгъухэмэ, шъоркӀэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? ПсэкӀодышӀэхэм ежьхэр шӀу къэзылъэгъухэрэр шӀу алъэгъужьхэба? 33ШӀугъэ къышъуфэзышӀэрэ цӀыфхэм шӀу афэшъушӀэжьмэ, шъоркӀэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? ПсэкӀодышӀэхэм арыба ашӀэрэр? 34КъышъуатыжьынкӀэ шъузыщыгугъыхэрэм чӀыфэ яшъутымэ, шъоркӀэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? ПсэкӀодышӀэхэм адрэ псэкӀодышӀэхэм чӀыфэ араты, аратыгъэм фэдиз къаӀахыжьынэу щыгугъыхэу. 35Ау шъуипыйхэр шӀу шъулъэгъух, шӀу афашъушӀ, къышъуатыжьынкӀэ шъущымыгугъэу чӀыфи яшъут. Аущтэу зышъушӀыкӀэ, Тхьэм ӀахьышӀоу къышъуфигъэшъошэщтыр ины хъущт, анахь Лъагэм ибынхэуи шъущытыщт; сыда пӀомэ, цӀыфхэу шӀу зыфаӀорэр къызгурымыӀохэрэмкӀи цӀыф бзаджэхэмкӀи Тхьэр шӀу+. 36Шъуя Тэ лъапӀэ гукӀэгъу зэриӀэм фэдэу, шъори гукӀэгъу зижъугъаӀ+.

Зыми хьыкум тешъумышӀыхь

(Маттэ 7:1-5)

37•– Зыми хьыкум тешъумышӀыхь, Тхьэми хьыкум къышъутыришӀыхьащтэп. Зы цӀыфи шъумыгъэмыси, Тхьэми шъуигъэмысэщтэп. ЦӀыфхэм афэжъугъэгъу, Тхьэми къышъуфигъэгъущт+. 38ЦӀыфхэм яшъути, Тхьэм шъо къышъуитыщт. Шъуишапхъэ гъэсысыгъэу, иубагъэу, изэу, къелыжьыгъэу Тхьэм къышъуфишӀэжьыщт; сыда пӀомэ, шъо шапхъэу зэрэшъушырэм фэдэ шапхъэкӀэ Тхьэм шъо къышъуфишыжьыщт+.

39ЕтӀанэ Исус гущыӀэжъ ариӀуагъ: – Зы нэшъум адрэ нэшъур зэрищэн ылъэкӀына? ТӀури машэм ифэнхэба+? 40ЕджакӀор езгъаджэрэм нахьи нахь инэп, ау хэти зэкӀэ зэригъэшӀагъэ зыхъукӀэ, езгъаджэрэм фэдэ мэхъу+.

41– О унэ пкъэоу кӀэлъым гу лъымытэу, пхъэцалэу о пшы ынэ кӀэлъыр сыд пае плъэгъура? 42О унэ пкъэоу кӀэлъыр умылъэгъоу, сыдэущтэу пшы епӀон плъэкӀыра, «Пхъэцалэу о унэ кӀэлъыр къыкӀэсэгъэх, сшы?» О нэпитӀу зиӀэр, ыпэ рапшӀэу пкъэоу о унэ кӀэлъыр къыкӀэхыжьи, етӀанэ пхъэцалэу о пшы ынэ кӀэлъыр къызэрэкӀэпхыжьыщтыр нафэу плъэгъущт.

Чъыгыр зыфэдэр къыпыкӀэрэмкӀэ къэпшӀэщт

(Маттэ 7:17-20; 12:34-35)

43•– ЧъыгышӀум дэй къыпыкӀэрэп, чъыг дэими шӀу къыпыкӀэрэп. 44Сыдрэ чъыги зыфэдэр къыпыкӀэрэмкӀэ къэпшӀэщт. Пырэжъые куандэм ынджыр къыпачырэп, шхъуми сэнашъхьэ къыпачырэп. 45ЦӀыфышӀум ыгу илъ шӀугъэм шӀугъэ къыхехы, цӀыф бзаджэми ыгу илъ бзэджагъэм бзэджагъэ къыхехы; сыда пӀомэ, жэм къыдэкӀырэр гум илъыр ары+.

Унэ зышӀырэ лӀы Ӏушымрэ унэ зышӀырэ лӀы акъылынчъэмрэ

(Маттэ 7:24-27)

46•– Сыд пае «Зиусхьан! Зиусхьан!» къысашъуӀора, сэ сӀорэр шъумыгъэцакӀэу+? 47Хэти садэжь къакӀоу, сигущыӀэхэр зэхэзыхэу, ахэри зыгъэцакӀэрэр зыфэдэр шъозгъэшӀэщт. 48Ар зыфэдэр унэ зышӀырэ лӀэу чӀыгур куоу зытӀэу, унэ лъапсэр мыжъо пытэм тезышӀыхьагъэр ары. Псышхор къызеум, псым иорхэр а унэм еуагъэх, ау ар пытэу зэрашӀыгъэм пае, ыгъэхъыен ылъэкӀыгъэп+. 49Ау сигущыӀэхэр зэхэзыхэу, ахэри зымыгъэцакӀэрэр зыфэдэр лӀэу зиунэ лъэпсэ пытэ имыӀэу, чӀыгушъхьэм тезышӀыхьагъэр ары. Псым иорхэр а унэм къызэреохэу, зэхэуагъ. А унэр зызэхаоми, Ӏэе дэдэу зэхэуагъ.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Исус дзэ пащэм иунэӀут зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:5-13; Иуан 4:43-54)

7^1•Исус а гущыӀэхэм зэкӀэ цӀыфхэр зарегъэдэӀухэ ужым, къалэу Капернаум дэхьагъ. 2Дзэ пащэ горэм шӀу ылъэгъурэ унэӀут горэ иӀагъ. А унэӀутыр лӀэным нэсыгъэу сымаджэу щылъыгъ. 3Дзэ пащэм Исус икъэбар зызэхехым, Исус къэкӀонышъ, иунэӀут ыгъэхъужьынэу джуртхэм янахьыжъхэм[*] ащыщхэу заулэ лъэӀуакӀоу ыдэжь ыгъэкӀуагъэх. 4Ахэр Исус дэжь къызэкӀохэм, лъэшэу елъэӀухэзэ раӀуагъ: – О ар фэпшӀэныр ифэшъуаш,+
5сыда пӀомэ, тэ тлъэпкъ шӀу елъэгъу, тисинэгогуи тфаригъэшӀыгъ.

6Исус адишти, адэкӀуагъ. Дзэ пащэм иунэ пэблагъэ зэхъухэм, дзэ пащэм иныбджэгъухэр Исус къыпигъэгъокӀыхи, къыраригъэӀуагъ: – Тхьэматэ, зымыгъэулэу, о сэ сиунэ укъихьанэу сифэшъуашэп. 7Ар зэрэсимыфэшъуашэм пае, уадэжь сшъхьэкӀэ сыкъэкӀонэуи зыфэзгъэшъошагъэп. Ау гущыӀэ закъо къаӀуи, унашъо шӀи, сиунэӀут хъужьыщт+. 8Сыда пӀомэ, сэри лӀы горэм иунашъо ыӀэчӀэгъ сычӀэт, сиунашъуи ыӀэчӀэгъ дзэлӀхэр чӀэтых. Зыгорэм «КӀо» есӀомэ, кӀощт. Адрэми «КъакӀо» есӀомэ, къэкӀощт. СиунэӀути «Мыр шӀэ» есӀомэ, ышӀэщт.

9Исус ар зызэхехым, а лӀыр ыгъэшӀэгъуагъ, ыуж ит цӀыф купышхоми зыфигъази, ариӀуагъ: – Сэ шъосэӀо, мыщ фэдэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыф Израиль хэгъэгуми изгъотагъэп.

10ЕтӀанэ лӀыкӀохэм унэм агъэзэжьыгъ. Къызагъэзэжьым, унэӀутыр хъужьыгъэу рихьылӀэжьыгъэх.

Наин щыщ шъузабэм икӀалэу лӀагъэр Исус къызэригъэтэджыжьыгъэр

11Охътэ тӀэкӀу тешӀагъэу Исус Наин зыцӀэ къалэм кӀуагъэ. Игъогу рыкӀохэри цӀыф купышхори игъусагъэх. 12Исус къэлапчъэм игъунэгъу зэхъум, хьадэ горэ къыдахыщтыгъ. Ар шъузабэ горэм ыкъо зэкъуагъ. ЦӀыф купышхуи къалэм щыщэу шъузабэм игъусагъ. 13Зиусхьаным шъузабэр зелъэгъум, ыгу егъуи, моущтэу риӀуагъ: – Умыгъ, тян+.

14ЕтӀанэ пхъэмбаим бгъодахьи, теӀэбагъ. Хьадэр зыхьыхэрэр къызэтеуцуагъэх. ЕтӀанэ Исус къыӀуагъ: – А кӀал, къэтэдж осэӀо!+

15Ар зеӀом, лӀэгъэ кӀалэр къэтэджыжьи, къэгущыӀэу фежьагъ. Исуси ар янэ ритыжьыгъ+.

16ЗэкӀэми щынэгъошхо агу къихьагъ, Тхьэми щытхъу фашӀэу аӀуагъ: – Пегъымбарышхо къытхэкӀыгъ. Тхьэр нэшӀукӀэ илъэпкъ къеплъыгъ+.

17Исус ышӀагъэм икъэбар зэкӀэ Иудей хэкуми зэкӀэ Ӏэгъо-благъоми ащыӀугъ.

УмэхъэкӀо Иуан лӀыкӀохэр Исус дэжь зэригъэкӀуагъэхэр

(Маттэ 11:2-19)

18•Мы Ӏофхэр зэкӀэ Иуан игъогу рыкӀохэрэм ежь раӀотэжьыгъэх. 19Ахэмэ ащыщхэу нэбгыритӀу Иуан къяджи, Зиусхьаным дэжь ыгъэкӀуагъэх моущтэу еупчӀынхэу: – Ора къэкӀон фаер хьауми нэмыкӀ горэм тыпэплъэн фая+?

20А нэбгыритӀур Исус дэжь къызэкӀохэм, къаӀуагъ: – УмэхъэкӀо Иуан тыкъыоупчӀынэу уадэжь тыкъыгъэкӀуагъ: «Ора къэкӀон фаер хьауми нэмыкӀ горэм тыпэплъэн фая?»

21А мафэхэм сымэджэ Ӏаджи, уз Ӏае зиӀэ Ӏаджи, джынапцӀэ зыхэс цӀыф Ӏаджи Исус ыгъэхъужьыгъэх. Нэшъу Ӏаджи къыгъэплъэжьыгъ. 22Исус а къэкӀуагъэхэм ариӀожьыгъ: – Жъугъэзэжьи, Ӏофэу шъулъэгъугъэхэмрэ зэхэшъухыгъэхэмрэ Иуан ешъуӀотэжьых: нэшъухэр къэплъэжьых, лъащэхэр тэрэзэу зекӀо мэхъужьых, шъоджэ уз Ӏаер зиӀэхэр псаухэу, къабзэхэу мэхъужьых, дэгухэми зэхахыжьы, лӀагъэхэр къэтэджыжьых, тхьамыкӀэхэми къэбарышӀур зэхахы. 23Сэщ пае зыгу мыхъун къизымыгъахьэрэр гъогу мафэ теуцуагъ+.

24Иуан илӀыкӀохэр зыӀокӀыжьхэм, Исус цӀыф купышхохэм Иуан ехьылӀагъэу ариӀоу ыублагъ: – Шъоф нэкӀым шъузыдэкӀым, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр? Жьыбгъэм ыгъэсысырэ къамыл шъулъэгъунэу арыгъа+? 25Армырмэ, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр ащ шъузыдэкӀым? Дахэу фэпэгъэ лӀы гора? Дэхэ дэдэу фэпагъэхэу, псэукӀэшӀу зиӀэхэр зэрысхэр пачъыхьэхэм яунэшхохэр ары. 26Адэ, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр ащ шъузыдэкӀым? Пегъымбара? Сэ шъосэӀо, ар пегъымбар къодыеп, ар пегъымбарым нахьи нахь ин+. 27Ар лӀыкӀоу зикъэбар Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арытыр ары[*]: «Мары, о уапэ силӀыкӀо къэсэгъакӀо, ащ уигъогу пфигъэпсыщт»+.

28– Сэ шъосэӀо, бзылъфыгъэхэм къакӀэхъуагъэхэм ащыщэу умэхъэкӀо Иуан нахьи нахь ин щыӀэп. Ау щытми, Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм ащыщэу анахь цӀыкӀури Иуан нахьи нахь ин+.

29Исус гущыӀэхэу къыӀуагъэхэм ядэӀущтыгъэ цӀыф пстэуми, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэри ахэмэ ахэтхэу, Тхьэм игущыӀэхэр зафэхэу алъытагъ. Ахэр арыгъэх Иуан зезгъэумэхъыгъэхэр+. 30Ау фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ ашӀэн фаеу Тхьэр зыфаер адагъэп. Ахэр арыгъэх Иуан зезымыгъэумэхъыгъэхэр.

31– Джырэ цӀыфхэр сыда зыфэзгъэдэщтыр? – къыӀуагъ Исус. – Сыда ахэр зыфэдэхэр? 32Урамым тес кӀалэхэу моущтэу зыӀохэу, зэджэжьхэрэм афэдэх: «Къамылым тышъуфепщагъэ пэтми, шъо шъукъэшъуагъэп; тэ гъыбзэ къышъуфэтӀуагъэ пэтми, шъо шъугъыгъэп».

33– Сыда пӀомэ, умэхъэкӀо Иуан къэкӀуагъ. Ащ хьалыгъу ышхырэп, сэнэпси ешъорэп. «Ащ джынапцӀэ хэс» шъоӀо+. 34ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къэкӀуагъ. Ар машхэ, ешъо. «Шхэнешъоныр зикӀасэу, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀод зышӀэхэрэмрэ яныбджэгъу» шъоӀо+. 35Ары шъхьакӀэ Тхьэм иакъылышӀуагъэ зыдэгъэ пстэуми а акъылышӀуагъэр къагъэшъыпкъэжьы.

Исус бзылъфыгъэ хэтакӀом ипсэкӀодшӀагъэхэр зэрэфигъэгъугъэр

36•Фарисейхэм ащыщэу зыгорэм Исус ыгъэшхэнэу ригъэблэгъагъ. Исус фарисеим иунэ ихьи, Ӏанэм пэтӀысхьагъ[*]. 37Къалэм щыщэу псэкӀодышӀэ бзылъфыгъэ хэтакӀо горэм Исус фарисеим иунэ щышхэнэу зэреблэгъагъэр ышӀагъ. Алабастэрым хэшӀыкӀыгъэу, къошын горэ осэшхо зиӀэ дагъэр итэу къыздихьи, къэкӀуагъ. 38Исус ыкӀыбкӀэ ылъакъохэм къяуцуалӀи, лъэшэу гъызэ, ынэпсыхэмкӀэ Исус ылъакъохэр ыгъэуцӀынхэу ыублагъ. ЕтӀанэ Исус ылъакъохэр ышъхьацыкӀэ ылъэкӀыжьыгъ, ылъакъохэм ябэугъ, осэшхо зиӀэ дагъэри ащифагъ.

39Фарисееу Исус къезгъэблэгъагъэм ар зелъэгъум, ыгукӀэ ыӀуагъ: – Мыр пегъымбарыгъэмэ, мы бзылъфыгъэу къынэсырэр зыфэдэр, зэрэпсэкӀодышӀэ бзылъфыгъэ хэтакӀор ышӀэщтыгъ+.

40– Симон, сэ зыгорэ осӀощт, – риӀуагъ Исус а лӀым. – КъаӀо, дин гъэсакӀу, – къыӀожьыгъ Симон.

41– ЧӀыфэ зытырэ лӀы горэм ичӀыфэ нэбгыритӀумэ ателъыгъ, зым динар шъитф, адрэм шъэныкъо, – ыӀуагъ Исус+. 42– А чӀыфэхэр къапщыныжьын замылъэкӀым, тӀуми афигъэгъугъ. МитӀум язэу хэта чӀыфэ зытырэ лӀыр нахь шӀу зылъэгъущтыр+?

43– СызэрэгугъэрэмкӀэ, нахьыбэ зыфигъэгъугъэр ары, – къыӀожьыгъ Симон. – КъэпшӀагъ, – риӀожьыгъ Исус.

44ЕтӀанэ Исус бзылъфыгъэм зыфигъази, Симон риӀуагъ: – Мы бзылъфыгъэр олъэгъуа? Сэ о уиунэ сыкъызехьэм, слъакъохэр стхьакӀынхэу псы къысэптыгъэп, ау мы бзылъфыгъэм ынэпсыхэмкӀэ слъакъохэр къыгъэуцынхи, ышъхьацыкӀэ къылъэкӀыжьыгъэх. 45О укъысэбэугъэп, ау унэм сыкъызэрихьэу, слъакъомэ къябэуныр мы бзылъфыгъэм зэпигъэугъэп. 46Сэ сшъхьэ дагъэ къыщыпфагъэп, ау ащ слъакъохэм осэшхо зиӀэ дагъэр къащифагъ+. 47Арышъ осэӀо, шӀулъэгъуныгъэшхо ыгу илъыгъэти, ащ ипсэкӀодшӀагъэхэу бэ хъухэрэр фэгъугъэх. Ау макӀэ зыфэгъугъэм ыгу шӀулъэгъуныгъэ макӀэ илъ.

48ЕтӀанэ Исус бзылъфыгъэм риӀуагъ: – УипсэкӀодшӀагъэхэр пфэгъугъэх+.

49Джащыгъум адрэ хьакӀэхэм агухэмкӀэ аӀоу аублагъ: – Мы лӀэу псэкӀодшӀагъэхэри зыгъэгъурэр хэта?

50Ау Исус бзылъфыгъэм риӀуагъ: – УишӀошъхъуныгъэ умыкӀодэу укъыгъэнэжьыгъ. Гъогумаф. Гупсэф уиӀэу опсэу+.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Исус игъусэгъэ бзылъфыгъэхэр

8^1Ащ ыуж Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур ыгъэӀузэ, Исус къалэхэмрэ къуаджэхэмрэ къыкӀухьэщтыгъ. Игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур игъусагъ+. 2ДжынапцӀэхэр зыхифыгъэхэу, зиузхэр ыгъэхъужьыгъэхэу бзылъфыгъэ заули игъусагъ: Магдалэ щыщ Мерэмэу Исус джынэпцӀибл зыхифыгъагъэр,+
3пщэу Ирод имылъкугъэзекӀоу Хузэ зыцӀэм ишъхьэгъусэ Иуаннэ, етӀанэ Сусаннэ, ащ нэмыкӀыбэхэри. А бзылъфыгъэхэр ямылъкукӀэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ ӀэпыӀэгъу афэхъущтыгъэх+.

Чылапхъэ зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 13:1-9; Марк 4:1-9)

4•Ащ нэужым цӀыф купышхо къэзэрэугъоигъэу, тыдрэ къуаджэм къикӀыгъэ цӀыфхэри Исус дэжь къызэкӀохэм, мы гъэсэпэтхыдэр афиӀотагъ:

5– ЛӀы горэ чылапхъэ ыпхъынэу дэкӀыгъ. Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тӀэкӀу гъогум тетэкъуагъ. ЦӀыфхэм ар лъэгукӀэ аубагъ, ошъогу бзыухэми ашыпыгъ. 6ТӀэкӀуи чӀыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. Ахэр къызыхэкӀыхэм, псы агъотыгъэпти, гъужьыгъэх. 7НэмыкӀ тӀэкӀуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр ахэмэ ягъусэхэу къэкӀыхи, чылапхъэу къыхэкӀыгъэхэр атхьэлагъэх. 8ЕтӀани зы тӀэкӀуи чӀыгу дэгъум хэтэкъуагъ. Ахэр къэкӀыхи, шъхьэлъагъэх, зы шъхьэ налъэм коцишъэ къикӀагъ. Ар Исус къызеӀотахэм, мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ: – РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх!+

Исус цӀыфхэр ыгъасэхэзэ, гъэсэпэтхыдэхэр къызкӀафиӀуатэщтыгъэр

(Маттэ 13:10-17; Марк 4:10-12)

9•Игъогу рыкӀохэрэр Исус къеупчӀыгъэх: – Мы гъэсэпэтхыдэм сыда къикӀырэр?

10– Тхьэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушӀэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ, – ыӀуагъ Исус, – ау нэмыкӀ цӀыфхэм гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ садэгущыӀэ. Аущтэу[*]

«ахэр еплъыхэ пэтми, алъэгъущтэп, даӀохэ пэтми, къагурыӀощтэп»+.

Чылапхъэр зыпхъырэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикӀырэр

(Маттэ 13:18-23; Марк 4:13-20)

11– Гъэсэпэтхыдэм къикӀырэр мыры: чылапхъэр Тхьэм игущыӀ ары+. 12ЦӀыфхэм ащыщэу зы купыр чылапхъэу гъогум тетэкъуагъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыӀэхэр зэхэзыххэрэр, ау етӀанэ шэйтаныр къэкӀошъ, шӀошъхъуныгъэ аримыгъэгъотызэ, а гущыӀэхэр агухэм арехыжьы, Тхьэм а цӀыфхэр къымыгъэнэжьынхэм пае. 13Адрэ цӀыф купыр чӀыгу мыжъуалъэм тетэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыӀэхэр зэрэзэхаххэу, а гущыӀэхэр гушӀуагъокӀэ зыштэхэрэр, ау ахэмэ лъапсэ яӀэп. ШӀошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьхэрэп. ЯшӀошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэ зыхъукӀэ, шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыжьых+. 14ЕтӀанэ зы цӀыф купыр панэхэм ахэтэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыӀэхэр зэхэзыххэрэр, ау мы дунаим игугъухэмкӀи, баиныгъэмкӀи, щыӀэныгъэм итхъагъохэмкӀи мэкӀэ-макӀэу зырагъэтхьалэ, ахэми шӀугъэ къапыкӀырэп+. 15ЕтӀани нэмыкӀ цӀыф куп чӀыгу дэгъум хэтэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары шӀугъэрэ шъыпкъагъэрэ зыгу илъхэу, Тхьэм игущыӀэхэр зэхэзыххэу зыубытхэрэр. Ахэмэ теубытагъэ яӀэу, шӀугъэ къапэкӀы. Исус ар къызеӀотахэм, мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ: – РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх!+

Щэлъэ чӀэгъым чӀэт остыгъэр

(Марк 4:21-25)

16– Зыми остыгъэ хигъанэу, щэлъэ чӀэгъым е пӀэкӀор чӀэгъым чӀигъэуцорэп, ау унэм къихьэхэрэм инэфынэ алъэгъуным пае, тетыпӀэ лъагэм тырегъэуцо+. 17Сыда пӀомэ, къэмылъэгъожьынэу гъэбылъыгъэ зи щыӀэп, цӀыфхэм къамышӀэнэуи къэмылъэгъожьынэуи чӀэухъумагъэ зи щыӀэп+. 18Арышъ, шъузэдэӀущтым шъуфэсакъ. Тхьэм хэт щыщми зиӀэм нахьыбэ къыритыщт, ау зи зимыӀэм иӀэу шӀошӀырэри Ӏихыжьыщт Тхьэм+.

Исус янэрэ ышхэмрэ

(Маттэ 12:46-50; Марк 3:31-35)

19•Исус янэрэ ышхэмрэ ыдэжь къэкӀуагъэх, ары шъхьакӀэ цӀыфхэр багъэхэти, екӀолӀэнхэ алъэкӀыгъэп+. 20Джащыгъум Исус къэбар фахьыгъ: – О уянэрэ пшыхэмрэ уалъэгъумэ ашӀоигъоу щагум дэтых.

21– Тхьэм игущыӀэхэр зэхэзыххэу зыгъэцакӀэхэрэр ары сянэри сшыхэри, – къариӀожьыгъ Исус ахэмэ+.

Исус жьыбгъэ щынэгъошхор зэригъэуцугъэр

(Маттэ 8:23-27; Марк 4:35-41)

22•Мафэ горэм игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу къуашъо горэм Исус итӀысхьи, ариӀуагъ: – НекӀо, псыхъураем иадрабгъу тызэпырыжъугъэкӀ. Аущтэу ежьагъэх+. 23Къуашъом исхэу кӀохэзэ, Исус хэчъыягъ. Псыхъураем жьыбгъэшхо къыщепщи, къуашъом псыр изы къэхъоу фежьи, щынэгъошхо хэфагъэх.

24Джащыгъум Исус къыбгъодахьэхи, къагъэущи, аӀуагъ: – Зиусхьан, Зиусхьан, тэкӀоды! Исус къэтэджи, жьыбгъэшхоми псыорхэми ягыий, зэтыригъэуцуагъэх, кӀым-сыми къэхъугъ+. 25ЕтӀанэ ахэмэ ариӀуагъ: – ШъуишӀошъхъуныгъэ тыдэ щыӀа? – Хэта мыр? Жьыбгъэшхоми псыми унашъо афишӀызэ егъэдаӀох, – щтагъэхэу, агъэшӀагъоу зэупчӀыжьыгъэх ахэр.

Исус джынэпцӀабэхэр зыхэс лӀы горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:28-34; Марк 5:1-20)

26•Галилей хэкум къыпэӀулъ хэкоу къалэу Гадарэ епхыгъэм къуашъомкӀэ нэсыгъэх. 27Исус къуашъом икӀи, псы Ӏушъом зытехьэм, къалэм щыщэу джынапцӀэхэр зыхэс лӀы горэ къачъэзэ къыпэгъокӀыгъ. А лӀым бэшӀагъэу щыгъын щыгъыжьыгъэп, унэ горэми исыжьыгъэп, ау къэунэхэм ахэсыгъ. 28Ащ Исус зелъэгъум, ыпашъхьэ чӀыгум зыкъыщыридзыхи, мэкъэшхокӀэ куозэ, къыӀуагъ: – Исус, Тхьэу анахь Лъагэм ы Къу, сыда уиӀофэу къысхэлъыр? СыолъэӀу, къин сэмыгъэлъэгъу+.

29Ар зыкӀиӀуагъэр джынэпцӀэ Ӏаер лӀым хэкӀыжьынэу Исус унашъо фишӀыгъэти ары. ДжынапцӀэхэр а лӀым бэрэ хахьэщтыгъэх. ЦӀыфхэм гъучӀ Ӏэхъу-лъэхъу ащ тыралъхьэти, къэрэгъулэхэр фашӀыщтыгъэх. Ау Ӏэхъу-лъэхъухэр зэпиутхэти, джынапцӀэм а лӀыр шъоф нэкӀым ригъэзыхьэщтыгъ.

30– Сыда о пцӀэр? – еупчӀыгъ Исус а лӀым. – Сэ сцӀэр дзэ, – къыӀожьыгъ ащ. Ар зыкӀиӀуагъэр джынэпцӀабэхэр хэхьагъэхэти ары. 31ДжынапцӀэхэр чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм кӀонхэу унашъо афимышӀынэу Исус къелъэӀугъэх.

32А чӀыпӀэ дэдэм къо Ӏэхъогъушхо Ӏошъхьэ нэпкъым щыхъущтыгъ. А къохэм апкъыхэм ахэхьанхэу фит къышӀынхэу джынапцӀэхэр Исус къелъэӀугъэх. Исус ахэр фит ышӀыгъэх. 33Ардэдэм джынапцӀэхэр лӀым хэкӀыжьхи, къохэм апкъыхэм ахэхьагъэх. Къо Ӏэхъогъур Ӏошъхьэ нэпкъым къечъэхи, псыхъураем хэлъади, псым ытхьэлагъэх.

34Къуахъохэм хъугъэ-шӀагъэр залъэгъум, хэхьажьхи, къалэмрэ къуаджэхэмрэ хъугъэ-шӀагъэр ащаӀотагъ. 35ЦӀыфхэр хъугъэ-шӀагъэр зэрагъэлъэгъунэу дэкӀыгъэх. Ахэр Исус дэжь къызэкӀохэм, джынапцӀэхэр къызхэкӀыгъэ лӀыр фэпагъэу, иакъыл къыгъотыжьыгъэу Исус дэжь щысэу алъэгъугъ. Ар залъэгъум, лъэшэу къэщтагъэх+. 36Хъугъэр зылъэгъугъэ цӀыфхэм джынапцӀэхэр зыхэсыгъэ лӀыр Исус зэригъэхъужьыгъэр джы ахэмэ къафаӀотэжьыгъ. 37Джащыгъум яхэку ыбгынэнэу Гадарэ цӀыф пстэури Исус къелъэӀугъ, сыда пӀомэ, ахэр щынэгъошхо хэфагъэхэти ары. Аущтэу ӀукӀыжьыным пае, Исус къуашъом итӀысхьагъ+.

38Исус къуашъом итӀысхьэ пэтзэ, джынапцӀэхэр къызхэкӀыгъэ лӀыр Исус къелъэӀугъ: – Гъусэ сызыфэшӀ.

39– О уиунэ кӀожьи, Тхьэм къыпфишӀэгъэ шӀугъэшхор яӀотэжь! – риӀуагъ Исус а лӀым. ЕтӀанэ ытӀупщыжьыгъ. ЛӀыр кӀожьи, Исус къыфишӀэгъэ шӀугъэшхор къалэм щиӀотэжьыгъ+.

Исус Иаир ыпхъоу лӀагъэр къызэригъэтэджыжьыгъэр;

Исус ищыгъын къынэсыгъэ бзылъфыгъэр зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 9:18-26; Марк 5:21-43)

40•ЕтӀанэ Исус къызегъэзэжьым, цӀыф купышхор къыпэгъокӀыгъ, сыда пӀомэ, зэкӀэри ащ паплъэщтыгъэти ары. 41Иаир зыцӀэ синэгогу пащэ горэ къакӀуи, Исус ылъакъохэм адэжь зыкъыщыридзыхи, къелъэӀугъ: – Садэжь къакӀо+.

42Сыда пӀомэ, илъэс пшӀыкӀутӀу фэдиз ыныбжьэу пхъу закъо иӀагъ. Ар лӀэным нэсыгъэу сымаджэу щылъыгъ. Аущтэу Исус Иаир дэжь кӀо зэхъум, цӀыф купышхор тезэрэгъэгуагъ. 43Ахэмэ бзылъфыгъэ горэ ахэтыгъ, илъэс пшӀыкӀутӀу хъугъэу бэрэ лъы къыкӀэкӀэу гуӀэщтыгъэр. Ащ иӀэр зэкӀэ Ӏазэхэм атыригъэкӀодэгъагъ, ау зыми ыгъэхъужьын ылъэкӀыщтыгъэп. 44А бзылъфыгъэр Исус ыкӀыбкӀэ къекӀуалӀи, ищыгъын цыпэ къынэсыгъ. Ащ зэрэнэсэу илъыкӀэкӀын уцужьыгъэ+.

45– Хэта къызнэсыгъэр? – ыӀуагъ Исус. Зэпстэуми загъэхые зэхъум, Петрэ къыӀуагъ: – Тхьэматэ, цӀыфхэм укъауцухьэзэ, къызэрэптезэрэгъэгуагъэхэр плъэгъурэба?

46– Зыгорэ къысэнэсыгъ, – ыӀуагъ Исус. – Сыда пӀомэ, кӀуачӀэ зэрэсхэкӀыгъэр зэхэсшӀагъ+.

47Ау бзылъфыгъэм ышӀагъэр къызэрашӀэщтыр зелъэгъум, кӀэзэзэу къыӀухьи, Исус ыпашъхьэ зыкъыщыридзыхи, цӀыф пстэуми апашъхьэ ащ зыкӀынэсыгъэри, занкӀэу зэрэхъужьыгъэри къыӀуагъ.

48– Сипшъашъ, уишӀошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ, – риӀуагъ Исус. – Гъогумаф. Гупсэф уиӀэу опсэу+.

49Исус гущыӀэзэ, синэгогу пащэм иунэ зыгорэ къикӀыгъэу къыӀухьи, къыӀуагъ: – О ппхъу дунаим ехыжьыгъ. Дин гъэсакӀом къин джыри емыгъэлъэгъужь.

50Ау Исус ар зызэхехым, Иаир риӀуагъ: – О умыщын. ШӀошъхъуныгъэ зигъэӀэ къодый. Ппхъу къэхъужьыщт.

51Исус Иаир иунэ зынэсым, Петрэ, Иуан, Якъуб, пшъэшъэжъыем ятэ-янэ анэмыкӀ унэм зыдыригъэхьагъэп+. 52Хьэдагъэ къаӀэтызэ, цӀыф пстэури абгъэгухэм еожьыщтыгъэх. Ау Исус ыӀуагъ: – Хьэдагъэ шъумышӀы. Ар лӀагъэп, мэчъые нахь+.

53Ау ахэмэ ар зэрэлӀагъэр ашӀэти, Исус ахэр къыдэхьащхыгъэх. 54Ау Исус пшъэшъэжъыем ыӀэ къыубыти, мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ: – Сипшъэшъэжъый, къэтэдж!+

55Пшъэшъэжъыем ыпсэ къыхэхьажьи, ардэдэм къэтэджыжьыгъ. Ар агъэшхэнэу Исус ариӀуагъ. 56Пшъэшъэжъыем ятэ-янэхэм лъэшэу агъэшӀэгъуагъ, ау Исус хъугъэ-шӀагъэр зыми рамыӀотэжьынэу афигъэпытагъ+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур Тхьэм фэлэжьэнхэу Исус зэрэдигъэкӀыгъэхэр

(Маттэ 10:5-15; Марк 6:7-13)

9^1•Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур зэӀуигъакӀи, цӀыфмэ джынапцӀэхэр ахафынхэуи, яузхэр агъэхъужьынхэуи лъэкӀырэ тетыгъорэ аритыгъ+. 2Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур агъэӀунэуи, сымаджэхэр агъэхъужьынхэуи дигъэкӀыгъэх. 3Моущтэу ариӀуагъ: – Гъогум шъузытехьэкӀэ, зи зыдэшъумышт, бэщи, Ӏалъмэкъи, хьалыгъуи, ахъщи зыдэшъумышт. ДжэнитӀуи зыщышъумылъ. 4ХьакӀэу унэ горэм шъуихьэмэ, а чӀыпӀэм шъукъекӀыжьыфэ, бысымыр зэблэшъумыхъу. 5ЦӀыфхэм шъурамыгъэблагъэмэ, якъалэ шъукъыздэкӀыжьыкӀэ, мыхъунэу ашӀагъэмкӀэ ахэмэ апашъхьэ шыхьат щыхъуным пае, шъулъакъохэм ателъ сапэр атешъуутхыпкӀыкӀ+.

6Аущтэу Исус игъогу рыкӀохэрэр ежьэхи, къуаджэмэ адэхьэ-адэкӀхэу къэбарышӀур щагъэӀущтыгъ, тыдэкӀи сымаджэхэри щагъэхъужьыщтыгъэх+.

Пщы Ирод зэрэгумэкӀыгъэр

(Маттэ 14:1-12; Марк 6:14-29)

7•Пщы Ирод Исус ышӀэгъэ пстэуми якъэбар зэхихыгъэти, гумэкӀыщтыгъэ, зыфихьын ымышӀэу, сыда пӀомэ, зы цӀыф купым ыӀощтыгъ: – Пегъымбар Иуан лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ+.

8– Пегъымбар Иляс[*] къэкӀуагъ, – аӀощтыгъ нэмыкӀхэми. – Пэсэрэ пегъымбархэм ащыщ горэ къэтэджыжьыгъ, – аӀощтыгъ адрэхэми+. 9Ау Ирод къыӀуагъ: – Иуан ышъхьэ пязгъэупкӀыгъ. Адэ, мыщ фэдэ къэбархэр зэраӀуалӀэрэ лӀыр хэта? Аущтэу ыӀозэ, Исус зэригъэлъэгъуным ыуж итыгъ+.

Исус нэбгырэ минитф зэригъэшхагъэр

(Маттэ 14:13-21; Марк 6:30-44; Иуан 6:1-14)

10•Апостолхэм Исус дэжь къызагъэзэжьым, Ӏофхэу ашӀагъэхэр раӀотэжьыгъэх. ЕтӀанэ Исус цӀыфхэм ахэкӀи, апостолхэр зыдищэхи, язакъоу Бет-СайдэкӀэ заджэхэрэ къалэм[*] кӀуагъэх+. 11Ау цӀыф купышхохэм ар къызашӀэм, Исус лъыкӀуагъэх. Исус ахэмэ дахэкӀэ къапэгъокӀыгъ, Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀагъэуи къадэгущыӀагъ, зэӀэзэн фаеу зищыкӀагъэхэри ыгъэхъужьыгъэх.

12Мафэр хэкӀуатэу ыублагъ. Игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур Исус къыбгъодахьи, къыраӀуагъ: – Къоджэ-чылэ гъунэгъухэм кӀонхэшъ, гъолъыпӀэрэ гъомлапхъэрэ къагъотыным пае, цӀыф купышхор тӀупщыжь; сыда пӀомэ, мы чӀыпӀэр Ӏудзыгъ.

13– Шъо ахэр жъугъашхэх, – ариӀуагъ Исус. – Тэ хьалыгъуитфырэ пцэжъыитӀурэ нахь тиӀэп, – къаӀуагъ ахэмэ, – хьауми мы цӀыф пстэуми ашхын къафэтщэфынэу тыкӀона+?

14Ахэр лӀы минитф фэдиз хъущтыгъэх. ЕтӀанэ Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ: – ЦӀыфхэр шъэныкъо-шъэныкъоу, куп-купэу ежъугъэтӀысэхых.

15Игъогу рыкӀохэрэм аущтэу ашӀызэ, цӀыф пстэури рагъэтӀысэхыгъ. 16ЕтӀанэ Исус хьалыгъуитфымрэ пцэжъыитӀумрэ къыштэхи, уашъом дэплъыий, ахэмэ апае Тхьэм щытхъу фишӀыгъ. ЕтӀанэ хьалыгъухэр зэгуичхи, цӀыфмэ апашъхьэ ралъхьанхэу игъогу рыкӀохэрэм аритыгъ. 17ЦӀыф пстэури шхагъэ, загъэшхэкӀыгъ. Ащ нэужым къялыжьыгъэ хьалыгъу такъырхэр мэтэ пшӀыкӀутӀумэ арызэу аугъоижьыгъэх.

«Оры Тхьэм и Христос» Петрэ Исус зэрэриӀуагъэр

(Маттэ 16:13-19; Марк 8:27-29)

18•Мафэ горэм чӀыпӀэ Ӏудзыгъэ горэм щыӀэу, игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу Исус Тхьэм зелъэӀу ужым, ахэмэ яупчӀыгъ: – ЦӀыф купышхохэм сэ хэт сыщыщэу аӀора?

19– Зы купым о уумэхъэкӀо Иуанэу аӀо, – къыраӀожьыгъ ахэмэ. – НэмыкӀхэми о упегъымбар Илясэу аӀо. ЕтӀанэ адрэхэми пэсэрэ пегъымбархэм ащыщэу зыгорэ къэтэджыжьыгъэу аӀо+.

20– Адэ шъо, сэ хэт сыщыщэу шъуӀора? – ариӀуагъ Исус. – Оры Тхьэм и Христос, – къыӀожьыгъ Петрэ+.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 16:20-28; Марк 8:31–9:1)

21•Джащыгъум ежь зэрэ Христосыр зыми рамыӀотэжьынэу Исус афигъэпытагъ.

22– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къиныбэ ыщэчын фаеу къыпыщылъ, – ыӀуагъ Исус. – Нахьыжъхэми, дин пэщэшхохэми, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэми ежь зэрамыпэсэу аукӀын фае, ящэнэрэ мафэми лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьын фае+.

23– Зыгорэ сауж къырыкӀонэу фаемэ, ежь зыфэе Ӏофхэр къерэгъанэхи, лӀэныгъэм икъащ мафэ къэс къерэшти, сауж къырэрэкӀу, – ариӀуагъ Исус зэкӀэмэ+. 24– Сыда пӀомэ, хэти зыпсэ мыкӀодэу къэзгъэнэжьынэу фаем ыпсэ шӀокӀодыщт, ау хэти сэщ пае зыпсэ зышӀокӀодрэм ыпсэ мыкӀодэу къыгъэнэжьыщт. 25Дунаир зэкӀэ зы цӀыфым ие хъоу, ежь кӀодмэ е ыпсэ иягъэ екӀыжьмэ, а цӀыфым ишӀуагъэу къекӀыщтыр сыда+? 26Хэти сэррэ сигущыӀэхэмрэ къыттеукӀытыхьэрэм сэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къуи, а цӀыфым сытеукӀытыхьажьыщт, Ты лъапӀэмрэ мэлэӀич лъапӀэхэмрэ ящытхъушхо фэдэ щытхъушхо сиӀэу сыкъызыкӀожькӀэ+. 27Шъыпкъэр шъосэӀо, Тхьэм и Тетыгъошхо алъэгъуфэ, мыщ дэжьым щыт цӀыфхэм ащыщхэу заулэм лӀэныгъэр алъэгъущтэп+.

Исус итеплъэ зэрэзэрихъокӀыгъэр

(Маттэ 17:1-8; Марк 9:2-8)

28•Исус а гущыӀэхэр къызеӀохэ ужым мэфий тешӀагъэу, Петри, Иуани, Якъуби зыдищэхи, Тхьэм елъэӀунэу Ӏуашъхьэм дэкӀоягъ+. 29Тхьэм елъэӀузэ, ынапэ итеплъэ зэрихъокӀыгъ, ищыгъынхэри фыжьыбзэу, къэлыдэу хъугъэх+. 30Зэплъэхэм, нэбгыритӀу Исус къыдэгущыӀэу алъэгъугъ. Ахэр пегъымбар Мусэрэ Илясрэ арыгъэх. 31Нэфынэ гъэшӀэгъонышхом къыхэлыдыкӀыхэу къэлъэгъуагъэх, Исус Ерусалим дунаим зэрэщехыжьын фаеми тегущыӀагъэх. 32Петрэрэ игъусэхэмрэ хэчъыягъэх, ау къызэущыжьхэм, Исус нэфынэ гъэшӀэгъонышхом хэтэу, къыхэлыдыкӀэу адрэ нэбгыритӀур къыбгъодэтэу алъэгъугъ. 33А нэбгыритӀур ӀукӀыжьхэ зэхъум, Петрэ Исус риӀуагъ: – Тхьэматэ, мыщ дэжьым тызэрэщыӀэр дэгъу. Чэлищ щыдгъэӀэн, ощ пае зы, Мусэ паий зы, Иляс паий зы. Петрэ ыӀорэр ымышӀэу ащ фэдэу къыӀуагъ.

34Петрэ къэгущыӀэзэ, ошъуапщэ къакӀуи, къашъхьэщыхьагъ. Исус игъогу рыкӀохэрэр къэщтагъэх. 35Ошъуапщэм макъэ горэ къыхэӀукӀыгъ: – Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэр. Ащ ыӀорэм шъуедэӀу. [*]+

36А макъэр къызэӀу ужым, Исус изакъоу къэнагъ. Ау игъогу рыкӀохэрэм алъэгъугъэр а мафэхэм зыми рамыӀуатэу аушъэфыгъ.

Исус джынапцӀэ зыхэс кӀалэ горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 17:14-18; Марк 9:14-27)

37•ЯтӀонэрэ мафэм ахэр Ӏуашъхьэм къызехыжьхэм, цӀыф купышхо Исус къыпэгъокӀыгъ. 38ОшӀэ-дэмышӀэу а цӀыф купышхом лӀы горэ къыхэкуукӀыгъ: – Дин гъэсакӀу, сэ скъо усфеплъынэу сыолъэӀу, а къо закъор ары сиӀэр. 39ДжынапцӀэ горэм кӀалэр зэкӀеубытэшъ, ошӀэ-дэмышӀэу егъэкуо. КӀалэм Ӏупс къыӀуифэу, джынапцӀэм къегъэкӀэзэзышъ, къинышхо римыгъэлъэгъоу хэкӀыжьырэп. 40О уигъогу рыкӀохэрэм джынапцӀэр хафынэу сялъэӀугъ, ары шъхьакӀэ ахэмэ хафын алъэкӀыгъэп.

41– Е-о-ой, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэу, джырэ цӀыф къуанчэхэр, – къыӀожьыгъ Исус. – Сыд фэдизрэ сышъухэтын, шъусщыӀэн фая? О пкъо моу къащэ.

42Ау кӀалэр къакӀозэ, джынэпцӀэ Ӏаем чӀыгум тыридзи, ыгъэкӀэзэзыгъ. Исус джынэпцӀэ Ӏаем егыий, кӀалэр ыгъэхъужьыгъ, яти ритыжьыгъ+. 43•ЦӀыф пстэуми Тхьэм илъэкӀышхо лъэшэу агъэшӀэгъуагъ.

Ежь цӀыфхэм зэраубытыщтыр ятӀонэрэу

Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 17:22-23; Марк 9:30-32)

ЦӀыф пстэуми Исус Ӏофэу ышӀэгъэ пстэури агъэшӀагъо зэхъум, игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

44– Мы гущыӀэхэр шъутхьакӀумэхэм арыжъугъахь. ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо цӀыфхэм аубытыщт+.

45Ау а гущыӀэхэм къарыкӀырэр къагурыӀуагъэп. А гущыӀэхэр къагурыӀон амылъэкӀынэу ахэмкӀэ гъэбылъыгъагъэх, а гущыӀэхэм яхьылӀагъэуи Исус къеупчӀынхэу щынэщтыгъэх+.

Хэта анахь ин дэдэр?

(Маттэ 18:1-5; Марк 9:33-37)

46•Исус игъогу рыкӀохэрэм, «Тэ тщыщэу хэта анахь иныр?» аӀоу, зэнэкъокъу къахэхьагъ. 47Исус ахэмэ агухэм арылъыр ышӀэзэ, сабый горэ къышти, ыбгъукӀэ ыгъэуцуи, ариӀуагъ:

48– Хэти мы сабыир сэ сцӀэкӀэ къезгъэблагъэрэм сэ сыригъэблэгъагъэ мэхъу, хэти сэ сезгъэблагъэрэми сэ сыкъэзгъэкӀуагъэри ригъэблэгъагъэ мэхъу, сыда пӀомэ, шъуащыщэу анахь цӀыкӀур ары анахь ин дэдэр+.

Къышъупэмыуцурэр шъуигъус

(Марк 9:38-40)

49– Тхьэматэ, о пцӀэкӀэ лӀы горэм джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахифхэу тлъэгъугъэ, – къыӀуагъ Иуан. – Ар тэ зэрэтщымыщым пае, зэтетӀэжьэнэу тыпылъыгъ+.

50– ЗэтешъумыӀажь ар, – къыриӀожьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, шъо къышъупэмыуцурэр шъуигъус+.

Самарие къуаджэ горэм дэсхэм

Исус рагъэблэгъэнэу зэрамыдагъэр

51Тхьэм Исус уашъом зыдищэежьыщт мафэр къызэблагъэм, Исус Ерусалим кӀонэу тыриубытагъ+. 52ЛӀыкӀохэр ыпэ рапшӀэу ыгъэкӀуагъэх. Ахэр кӀохи, Самарие хэкум[*] ит къуаджэ горэм зыщахьэкӀэн чӀыпӀэ къыфагъэхьазырынэу дэхьагъэх+. 53Ау Исус Ерусалим зэрэкӀорэм пае, а къуаджэм дэс цӀыфхэм рагъэблэгъэныр адагъэп. 54Ар залъэгъум, Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу Якъубэрэ Иуанрэ къаӀуагъ: – Зиусхьан, уашъом машӀо къехынышъ, мы цӀыфхэр ыгъэстынхэу тӀона+?

55Ау Исус ахэмэ зафигъази, афимыдэу ариӀуагъ: – Хьау, ар хъущтэп; 56сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къызфэкӀуагъэр цӀыфхэр ыгъэкӀодынхэр арэп, мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэр ары нахь. ЕтӀанэ нэмыкӀ къуаджэ горэм кӀуагъэх.

Исус игъогу рыкӀоным къин щэчыгъоу хэлъыр

(Маттэ 8:19-22)

57•Гъогум рыкӀохэзэ, зыгорэм Исус къыриӀуагъ: – Тыдэ укӀоми, уауж сыкъырыкӀощт.

58– Баджэхэм исынхэу бы яӀ, ошъогу бзыухэми набгъо яӀ, ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ышъхьэ зэрихьылӀэжьын чӀыпӀэ иӀэп, – риӀожьыгъ Исус.

59– Сауж къырыкӀу, – риӀуагъ Исус нэмыкӀ горэм. – Тхьэматэ, – къыӀожьыгъ адрэм, – ыпэ рапшӀэу сыкӀонышъ, сятэ чӀэслъхьажьынэу фит сыкъэшӀ.

60– ЛӀагъэхэм ежьхэм ялӀагъэхэм яхьадэхэр чӀарэлъхьажьых, ау о кӀуи, Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур гъэӀу, – риӀожьыгъ Исус.

61– Сэ уауж сыкъырыкӀощт, тхьэматэ, – къыӀуагъ нэмыкӀ горэми, – ау ыпэ рапшӀэу сэ сибынхэм аӀапэ сыубытыжьынэу фит сышӀ+.

62– ПхъэӀэшэкӀыр[*] зыубытыгъэу къызэплъэкӀыжьырэр Тхьэм и Тетыгъошхо фэлэжьэныр ифэшъуашэп, – риӀожьыгъ ащ Исус.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Игъогу рыкӀорэ нэбгырэ тӀокӀищырэ пшӀырэ Тхьэм фэлэжьэнхэу Исус зэрэдигъэкӀыгъэхэр

10^1•Ащ нэужым нэбгырэ тӀокӀищырэ пшӀырэ ыгъэнафи, тыдрэ къали тыдрэ чӀыпӀи ежь зыдэкӀон фаем ыпэ рапшӀэ тӀурытӀоу Зиусхьаным ыгъэкӀуагъэх. 2Моущтэу ариӀуагъ: – Лэжьыгъэр бэ, ау лэжьакӀохэр макӀэх. Арышъ, лэжьыгъэр зием шъуелъэӀу, лэжьыгъэр къахыжьыным пае лэжьакӀохэр къыгъэкӀонхэу+. 3ШъукӀу! Шъынэхэм шъуафэдэу тыгъужъхэм шъуахэсэгъахьэ+. 4Ахъщалъи, Ӏалъмэкъи, цуакъи зыдэшъумышт. Гъогум зыми шӀуфэс щешъумых+.

5– ХьакӀэу унэ горэм шъузихьэкӀэ, ыпэ рапшӀэу, «Гупсэф шъогъот апщи» шъуӀуи, шӀуфэс яшъух. 6А гупсэфыр зифэшъошэ цӀыф а унэм исмэ, Тхьэм гупсэф ащ къыритыщт. Имысмэ, гупсэфыр шъо къышъуфэкӀожьыщт. 7Нэгуихыгъэу къызщышъупэгъокӀыгъэхэ унэм шъукъини, къышъуатырэри шъушхы, къышъуфырагъахъорэми шъуешъу, сыда пӀомэ, лэжьакӀом илэжьапкӀэ ыгъотыныр ифэшъуаш. Бысымыр шъухъожьэу, зы унэм шъуикӀыжьэу, нэмыкӀ цӀыфым иунэ шъуимыхь+.

8– Къалэ горэм шъудахьэу шъузырагъэблагъэкӀэ, ащ къыщышъуатырэр шъушхы+. 9Сымаджэхэр ащ щыжъугъэхъужьых, моущтэуи яшъуӀу: «Тхьэм и Тетыгъошхо къышъуфэблэгъагъ»+. 10Ау къалэ горэм шъудахьэу, шъущырамыгъэблагъэмэ, иурамхэм шъуатехьи, моущтэу шъуӀо: 11«Шъуикъалэ исапэу тэ тлъакъохэм ателъыр атетэутхыпкӀыкӀы, ауми зэжъугъашӀэ Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэблэгъагъэр»+. 12Сэ шъосэӀо, ахърэт мафэм а къалэм къинэу ыщэчыщтым нахьи, къалэу Содом[*] къинэу ыщэчыщтыр нахь мэкӀэщт+.

Гъогу мыгъо утеуцуагъ, Хоразин къал!

Гъогу мыгъо утеуцугъ, Бет-Сайдэ къал!

(Маттэ 11:20-24)

13•– Гъогу мыгъо утеуцуагъ, къалэу Хоразин! Гъогу мыгъо утеуцуагъ, къалэу Бет-Сайдэ! Сыда пӀомэ, шъуадэжь щысшӀэгъэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр къалэхэу Тиррэ Сидонрэ ащысшӀэгъагъэхэмэ, бэшӀагъэу шъыгъоныгъэ щыгъын ащыгъэу, анэгухэр яжьэкӀэ цӀэлагъэхэу япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьыщтыгъэх+. 14Ау ахърэт мафэм шъо къинэу шъущэчыщтым нахьи, Тиррэ Сидонрэ къинэу ащэчыщтыр нахь мэкӀэщт. 15О Капернаум, уашъом зыпӀэтынэу узыщэгугъужьа? Хьау, джэхьнэмым икуупӀэ нэсыфэ упхырызыщт нахь. [*]

16– Шъо къышъодэӀурэр, сэри къысэдэӀу. Шъо шъузымыдэрэм сэри сидэрэп, сэ сызымыдэрэми сыкъэзгъэкӀуагъэри ыдэрэп+.

Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ тӀокӀищырэ пшӀырэм къызэрагъэзэжьыгъэр

17Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ тӀокӀищырэ пшӀырэмэ гушӀуагъокӀэ къагъэзэжьи, аӀуагъ: – Зиусхьан, о пцӀэ къызытӀокӀэ, джынапцӀэхэри тӀэмычӀэ илъ мэхъух+.

18– Шъыпкъэ, пчыкӀэм фэдэу шэйтаныр уашъом къефэхэу слъэгъугъэ, – ариӀуагъ Исус+. 19– Блэхэми скорпионхэми шъуатеуцонэуи, пыим ыкӀуачӀэ зэкӀэ шъутекӀонэуи тетыгъо шъостыгъ; зыми иягъэ къышъокӀыщтэп+. 20Ау джынапцӀэхэр шъуӀэмычӀэ зэрилъхэм пае, шъумыгушӀу, шъуцӀэхэр уашъом итхылъ зэритхэм пае, шъугушӀо нахь+.

Исус зэрэгушӀуагъэр

(Маттэ 11:25-27; 13:16-17)

21•А сыхьатым Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ инэу къыгъэгушӀоу Исус къыӀуагъ: – Ся Т, уашъоми чӀылъэми я Зиусхьан, мы Ӏофхэр цӀыф акъылышӀу зиӀэхэмрэ зэхэшӀыкӀ зиӀэхэмрэ ашӀоуушъэфыгъэу, сабыйхэм зэрябгъэшӀагъэмкӀэ щытхъу пфэсэшӀы. Ары, ся Т, о ар аущтэу пшӀоигъуагъ.

22ЕтӀанэ Исус игъогу рыкӀохэрэм зафигъази, къыӀуагъ: – Ся Тэ щыӀэ пстэури къысӀэкӀилъхьагъ. Къо лъапӀэр зыфэдэр Ты лъапӀэм нэмыкӀ зыми ышӀэрэп. Ты лъапӀэр зыфэдэри Къо лъапӀэмрэ Къо лъапӀэм ар зэхаригъэшӀыкӀынэу къыхихырэ цӀыфхэмрэ анэмыкӀ зыми ышӀэрэп+.

23Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ язакъоу къызэнэжьхэм, Исус ахэмэ зафигъази, ариӀуагъ: – Шъо шъунэхэм алъэгъурэр зылъэгъурэ нэхэр гъогу мафэ теуцуагъэх!+
24Сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, пегъымбар Ӏаджыми пачъыхьэ Ӏаджыми шъо шъулъэгъурэр алъэгъумэ ашӀоигъуагъ, ау алъэгъугъэп, шъо зэхэшъухырэри зэхахымэ ашӀоигъуагъ, ау зэхахыгъэп+.

Самарие хэкум щыщэу гукӀэгъу зыхэлъ цӀыфыр

25Тэурат егъэджэкӀо пащэ горэ къэтэджи, Исус ыгъэунэфыным пае, къыӀуагъ: – Дин гъэсакӀу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ӀахьышӀоу згъотыным пае, сыда сшӀэщтыр+?

26– Тэурат хабзэм сыда итыр? – риӀожьыгъ Исус. – Сыдэущтэу уеджэра?

27– «ЗэкӀэ о угурэ упсэрэкӀи, зэкӀэ пкӀуачӀэкӀи, зэкӀэ уизэхэшӀыкӀыкӀи Зиусхьанэу уи Тхьэ шӀу лъэгъу, о пшъхьи шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу[*]», – къыӀожьыгъ адрэм+.

28– Шъыпкъэр къэпӀуагъ, – риӀуагъ Исус а лӀым. – А къэпӀуагъэр гъэцакӀи, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ бгъотыщт+.

29Ау Тэурат егъэджэкӀо пащэм зигъэхыенэу фэягъэти, Исус риӀуагъ: – Хэта адэ сэ сигъунэгъур?

30– ЛӀы горэ Ерусалим дэкӀи, Ерихон къалэмкӀэ[*] ехызэ, хъункӀакӀомэ аӀэкӀэфагъ, – къыӀожьыгъ Исус. – ХъункӀакӀомэ ар ахъункӀыгъ, ищыгъынхэри щахыгъ, Ӏаеу еохи, ыпсэ пыт къодыеу къагъани, хэхьажьыгъэх. 31А сыхьат дэдэм дин пащэ горэ а гъогумкӀэ ехынэу хъугъэ. А лӀыр зелъэгъум, гъогум иадрабгъумкӀэ блэкӀыгъ. 32Ащ фэдэу Лэуй лӀакъом[*] щыщэу дин пащэ горэ а чӀыпӀэм нэси, а лӀыр зелъэгъум, гъогум иадрабгъукӀэ блэкӀыгъ. 33Ау Самарие хэкум щыщэу лӀы горэ а гъогум рыкӀозэ, а лӀым дэжь къэсыгъ. Ар зелъэгъум, ыгу егъуи,+
34бгъодэхьагъ, иуӀагъэхэм дагъэрэ сэнэпсырэкӀэ яӀази, ыпхыгъэх. ЕтӀани а лӀыр къыӀэти, ежь зытесыгъэ щыдым тырилъхьи, хьакӀэщым нигъэси, ащи щылъыплъагъ. 35ЯтӀонэрэ мафэм динаритӀу ыджыбэ къырихи, хьакӀэщыр зием рити, къыӀуагъ: «О мы лӀым лъыплъи, сыд фэдиз нахьыбэу тебгъэкӀуадэми, къызызгъэзэжькӀэ, остыжьыщт».

36– Джы о зэрэпшӀошӀырэмкӀэ, мы нэбгырищым ащыщэу хъункӀакӀохэм аӀэкӀэфэгъэ лӀым игъунэгъу фэдэу хэта нахьышӀоу дэзекӀуагъэр? – къыпигъэхъожьыгъ Исус.

37– ЛӀэу гукӀэгъу фэзышӀыгъэр ары, – къыӀуагъ Тэурат егъэджэкӀо пащэм. – Ори кӀуи, ащ фэдэ шӀэ, – риӀуагъ Исус.

Мерэмрэ Мартэрэ

38ЕтӀанэ Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ ягъогу хагъэкӀыхэзэ, къуаджэ горэм зыдахьэхэм, Мартэ зыцӀэ бзылъфыгъэм иунэ Исус ригъэблэгъагъ+. 39А бзылъфыгъэм Мерэм ыцӀэу шыпхъу иӀагъ. А шыпхъур Зиусхьаным игущыӀэхэм ядэӀоу, ылъакъохэм адэжь щысыгъ+. 40Ау ыхьэкӀэнхэм пае иӀофхэр Мартэ шӀобаӀо хъугъэ. Арыти, ар Исус къыбгъодахьи, къыриӀуагъ: – Зиусхьан, Ӏофхэр зэкӀэ сизакъоу сшӀэнхэу сшыпхъу сыкъызэригъанэрэр пшӀоемыкӀуба? Ар къыздэӀэпыӀэнэу еӀу!

41– Ей, Март, Март, – риӀожьыгъ Зиусхьаным, – о Ӏоф бащэмэ зябгъэгъэгумэкӀызэ зыогъалӀэ+. 42Ау зы ныӀэп уищыкӀагъэр. Мерэм Ӏахь нахьышӀур къыхихыгъ, а ӀахьышӀури ащ Ӏахыжьыщтэп+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм уелъэӀуным ехьылӀагъ

(Маттэ 6:9-15; 7:7-11)

11^1•ЧӀыпӀэ горэм Исус Тхьэм щелъэӀущтыгъ. Тхьэм зелъэӀу ужым, игъогу рыкӀохэрэм ащыщ горэм къыриӀуагъ: – Зиусхьан, умэхъэкӀо Иуан игъогу рыкӀохэрэм Тхьэм узэрелъэӀун фэе шӀыкӀэр зэраригъэшӀагъэм фэдэу, ори тэгъашӀэ+.

2– Тхьэм шъуелъэӀу зыхъукӀэ, моущтэу шъуӀо, – ариӀуагъ Исус. «О тя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэр! ПцӀэ цӀыфхэм агъэлъапӀэ орэхъу. Уи Тетыгъошхо къэрэкӀу. Узыфаер уашъом зэрэщыхъурэм фэдэу, чӀылъэми щэрэхъу.

3Хьалыгъоу тищыкӀагъэр мафэ къэси къытэт+.

4Тэ типсэкӀодшӀагъэхэр къытфэгъэгъух, сыда пӀомэ, тэри хэти мыхъун къытэзышӀэрэм фэтэгъэгъу. Шэйтаным псэкӀод тигъэшӀэнэу фит умышӀы, ащи тыщыухъум»+.

5– Шъо шъуащыщэу зыгорэм ныбджэгъу иӀэу тӀон, – ариӀуагъ Исус. – Чэщныкъом а ныбджэгъум иунэ макӀошъ, реӀо: «Синыбджэгъу, хьалыгъуищ чӀыфэу къысэт, 6сыда пӀомэ, синыбджэгъу горэ гъогурыкӀоу къысфэкӀуагъ. Езгъэшхын зи сиӀэп».

7– Аущтэу зеӀом, унэм ис ныбджэгъум къыреӀожьы: «Сымыгъэулэу. Къэлапчъэр гъэпытагъэ, сисабыйхэри сигъусэхэу пӀэм хэлъых. Сыкъэтэджэу зыгорэ остын слъэкӀыщтэп».

8– Сэ шъосэӀо, – къыпигъэхъожьыгъ Исус, – зэриныбджэгъум пае, къэтэджэу хьалыгъур къыримытыщтми, ыуж зэримыкӀыжьырэм пае къэтэджынышъ, зыфаер зэкӀэ къыритыщт.

9– Арышъ, шъосэӀо, шъуелъэӀуи, Тхьэм къышъуитыщт; шъулъыхъуи, къэжъугъотыщт; къэлапчъэми шъутеуи, Тхьэм къышъуфыӀуихыщт; 10сыда пӀомэ, хэтми лъаӀорэм зыкӀэлъэӀурэр иӀэ хъущт, лъыхъурэми зылъыхъурэр ыгъотыщт; къэлапчъэм теорэми Тхьэм къыфыӀуихыщт+. 11Ты къышъухэта, зыкъо хьалыгъу пае къелъэӀумэ, мыжъо езытыщтыр е пцэжъые пае къелъэӀумэ, блэ езытыщтыр, 12е кӀэнкӀэ пае къелъэӀумэ, скорпион езытыщтыр? 13Аущтэу шъо шъубзаджэ пэтми, шъуилъфыгъэхэм шӀу зэряшъутын шӀыкӀэр шъушӀэмэ, ащ нахьи нахьыбэу Ты лъапӀэу уашъом щыӀэм елъэӀухэрэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ къаритыщтба+?

Исусрэ джынапцӀэхэм япащэу БаӀал-Зэбулрэ

(Маттэ 12:22-30; Марк 3:20-27)

14•Исус лӀы бзако горэм джынапцӀэу ыбзэ зыубытырэр хифыгъ. ДжынапцӀэр зыхэкӀыжьым, бзэкогъэ лӀыр къэгущыӀагъ. ЦӀыф купышхохэм агъэшӀэгъуагъ. 15Ау ащыщхэу заулэмэ къаӀуагъ: – БаӀал-Зэбулэу джынапцӀэхэм япащэ илъэкӀ ары джынапцӀэхэр цӀыфхэм зэрахифырэр+.

16НэмыкӀхэми Исус агъэунэфыным пае, нэшэнэ гъэшӀэгъон уашъом къафыригъэхынэу фэягъэх+. 17Ау ахэмэ ягухэлъхэр Исус ешӀэти, ариӀуагъ: – Сыдрэ пачъыхьагъум лъэныкъуитӀоу зигощымэ, зэхэтэкъощт, унэ гори лъэныкъуитӀоу гощыгъэ хъумэ, къызэхэощт. 18Шэйтанми лъэныкъуитӀоу зигощымэ, итетыгъо сыдэущтэу щыӀэжьын ылъэкӀына? Ар зыкӀасӀорэр БаӀал-Зэбул илъэкӀыкӀэ сэ джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахэсэфыхэу шъоӀошъ ары. 19Адэ, БаӀал-Зэбул илъэкӀыкӀэ сэ джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахэсэфыхэмэ, шъо шъуицӀыфхэм джынапцӀэхэр зэрахафырэр хэт илъэкӀэу хъура? Арышъ, ахэр шъо хьыкумэшӀ къышъуфэхъущтых+. 20Ау сэ джынапцӀэхэр цӀыфхэм зэрахэсфырэр Тхьэм ыӀэхъуамбэшъ, Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэшъухэхьагъэр ары ащ къикӀырэр.

21– КӀуачӀэ зиӀэ лӀы горэм ӀашэкӀэ дэгъоу тегъэпсыхьагъэу, иунэ къыухъумэ зыхъукӀэ, имылъкукӀэ щынагъо щыӀэп. 22Ау ащ нахьи нахь кӀочӀэшхо зиӀэ лӀы горэ ащ къытебанэу къызытекӀокӀэ, Ӏашэу зыщыгугъыхэрэр къытырихынхэшъ, ахэр зэкӀэ ыгощыжьыщтых.

23– Сэ симыгъусэр къыспэуцу, сэ къыздэзымыугъоирэми ретэкъухьэ+.

ДжынэпцӀэ Ӏаем къызэригъэзэжьырэр

(Маттэ 12:43-45)

24– ДжынэпцӀэ Ӏае горэ цӀыф горэм зыхэкӀыкӀэ, зыгъэпсэфыпӀэ лъыхъоу псы зэрымыт шъоф нэкӀым къыщекӀухьэ. ЗыгъэпсэфыпӀэ зимыгъотыкӀэ, «сызыхэсыгъэ цӀыфэу сэ сиунагъэм дэжь згъэзэжьыщт» еӀо. 25Ащ дэжь къегъэзэжьышъ, унэр пхъэнкӀыгъэу, зэлъыӀухыгъэу къегъотыжьы. 26Джащыгъум макӀо, джынэпцӀибл ежь нахь бзаджэхэу къыздещэхэшъ, унэм ехьэхэшъ, етӀысхьэх. ЫкӀэм ыкӀэжьым а цӀыфым иӀоф ыпэм нахьи нахь дэи мэхъу+.

27А гущыӀэхэр Исус къыӀохэзэ, цӀыф купышхом хэтэу бзылъфыгъэ горэм ымакъэ Ӏэтыгъэу къыриӀуагъ: – Ныбэу узэрылъыгъэри, бгъэу узкӀэшъугъэри гъогу мафэ теуцуагъэх+.

28– Шъыпкъэ, – къыӀуагъ Исус, – ау Тхьэм игущыӀэхэр зэхэзыхэу, ахэри зыгъэцакӀэрэр ащ нахьи нахь гъогу мафэ теуцуагъ+.

ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо цӀыфхэм нэшанэ зэрафэхъурэр

(Маттэ 12:38-42; Марк 8:12)

29•ЦӀыфхэр нахь купышхохэу Исус дэжь къыщызэрэугъоихэ зэхъум, ащ къыӀуагъ: – Джырэ цӀыфхэр бзаджэх. Ахэр нэшэнэ гъэшӀэгъон фаех, ау пегъымбар Юныс[*] инэшанэ нэмыкӀ Тхьэм ахэмэ къаритыщтэп, 30сыда пӀомэ, Юныс къалэу Нинэвие дэсыгъэ цӀыфхэм нэшанэ зэрафэхъугъэм фэдэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо джырэ цӀыфхэм нэшанэ афэхъущт. 31Ау сэ шъосэӀо, къыблэ хэгъэгум щыщэу бзылъфыгъэ пачъыхьэр[*] ахърэт мафэм къэтэджынышъ, джырэ цӀыфхэм къядэощт, къыгъэмысэщтых, сыда пӀомэ, а бзылъфыгъэ пачъыхьэр пачъыхьэ Сэлмэн иакъылышӀуагъэ едэӀунэу чӀылъэм ыкъуапэ къикӀи, къэкӀуагъ. Джы мары пачъыхьэ Сэлмэн нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт+. 32Къалэу Нинэвие дэсыгъэ цӀыфхэр ахърэт мафэм къэтэджынхэшъ, джырэ цӀыфхэм къядэощтых, къагъэмысэщтых, сыда пӀомэ, ахэмэ Тхьэм игущыӀэхэр Юныс аригъэӀухэу зызэхаххэм, япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьыгъэх. Джы мары Юныс нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт+.

Пкъым иостыгъ

(Маттэ 5:15; 6:22-23)

33•– Зыми остыгъэ хигъанэу, гъэбылъыпӀэ къогъу горэм къуигъэуцорэп е щэлъэ чӀэгъым чӀигъэуцорэп, унэм къихьэхэрэм инэфынэ алъэгъуным пае, тетыпӀэ лъагэм тырегъэуцо нахь+. 34Пкъым иостыгъэ – нэр ары. Арышъ, о унэ псаумэ, зэкӀэ ппкъы нэфынэщт. Ау о унэ дэимэ, зэкӀэ о ппкъы шӀункӀыщт. 35Арышъ, о пхэлъ нэфынэр шӀункӀы мыхъуным фэсакъ. 36Аущтэу зэкӀэ о ппкъы шӀункӀ хэмылъэу, нэфынэ хизмэ, зэкӀэ о ппкъы нэфынэ хъущт, остыгъэ нэфынэм укъызэригъэнэфырэм фэдэу.

Исус Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ямысагъэ къызэрэхигъэщыгъэр

(Маттэ 23:1-36; Марк 12:38-40; Лука 20:45-47)

37•Исус а гущыӀэхэр къызеӀо ужым, фарисей горэм ар ыгъэшхэнэу иунэ ригъэблэгъагъ. Исус ащ иунэ ихьи, Ӏанэм пэтӀысхьагъ. 38Шхэным ыпэкӀэ Исус ыӀэхэр зэримытхьакӀыгъэхэр фарисеим зелъэгъум, ыгъэшӀэгъуагъ+.

39– Шъо, фарисейхэм, шъуишъуалъэхэмрэ шъуилагъэхэмрэ акӀыбхэр шъогъэкъабзэх, – риӀуагъ Зиусхьаным, – ау нэйпсыягъэрэ бзэджагъэрэ нахь зи шъукӀоцӀылъэп. 40Шъо акъыл зимыӀэхэр! Тхьэу кӀыбыр къэзгъэхъугъэм кӀоцӀыри къыгъэхъугъэба? 41Ау шъо шъуишъуалъэхэмрэ шъуилагъэхэмрэ акӀоцӀ илъыр тхьамыкӀэхэм яжъугъэшх, джащыгъум шъоркӀэ зэкӀэ къабзэ хъущт.

42– Ау гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, шъо, фарисейхэр! Хатэм къыдэкӀагъэхэм анахь пыутхэм ащыщэу зы пшӀанэр Тхьэм пае шъоты, ау зэфагъэмрэ Тхьэр шӀу зэрэшъулъэгъурэмрэ къэшъогъанэх. Ахэр ары жъугъэцэкӀэн фаехэр, адрэ Ӏофхэри къэшъумыгъанэхэу+.

43– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, шъо, фарисейхэр! Синэгогухэм тхьэмэтэ тӀысыпӀэхэр ащышъуубытынхэри, зэӀукӀэхэм цӀыфхэр шъуӀэхэм щяжъугъэбэунхэри шӀу шъолъэгъу+.

44– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, шъо, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, фарисейхэри, шъо, нэпитӀу зиӀэхэр, сыда пӀомэ, хэкӀодэжьыгъэ къэхэм шъо шъуафэд. ЦӀыфхэр, гу лъамытэу, ахэмэ акӀыӀу рэкӀох+.

45Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ащыщ горэм Исус къыриӀуагъ: – Дин гъэсакӀу, аущтэу пӀомэ, тэри укъытэхъоны.

46– Шъо, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри, гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, – къыӀожьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, хьылъэ щэчыгъуаехэр цӀыфхэм атешъолъхьэх, ау ахэмэ шъуадэӀэпыӀэнэу зы Ӏэхъуамби жъугъэхъыерэп.

47– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ! Пегъымбархэу шъо шъуятэжъхэм аукӀыгъагъэхэм апае къэунэхэр шъогъэуцухэшъ, 48шъуятэжъхэм ашӀэгъагъэхэм шъори зэрадежъугъаштэрэр къэшъоушыхьаты; сыда пӀомэ, шъуятэжъхэр арыба пегъымбархэр зыукӀыгъагъэхэр, шъорыба къэунэхэр афэзгъэуцухэрэр+? 49Ащ пае Тхьэм иакъылышӀуагъэкӀэ къыӀуагъ: «Пегъымбархэри апостолхэри ахэмэ афэзгъэкӀощтых. Ахэмэ ащыщэу зы купыр къаукӀыщт, зы купыми къин рагъэщэчыщт»+. 50-51Арышъ, шъосэӀо, пегъымбар Хьавэл ылъ щегъэжьагъэу пегъымбар Зэчрей ылъ къыхиубытэу, зэкӀэ пегъымбархэм ялъыуасэ джырэ цӀыфхэм Тхьэм аригъэпщыныжьыщт. Пегъымбар Зэчрей ары къурмэншӀыпӀэмрэ Тхьэм иунэшхорэ азыфагу щагъэкӀодыгъагъэр. Шъыпкъэр шъосэӀо, ахэмэ зэкӀэ ялъыуасэ джырэ цӀыфхэм Тхьэм аригъэпщыныжьыщт+.

52– Гъогу мыгъо шъутеуцуагъ, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэр, сыда пӀомэ, шӀэныгъэм иӀункӀыбзэ шъо шъуштагъэ. Ау шӀэныгъэм иунэ шъуихьагъэп, ихьанхэу фэягъэхэри ихьанхэу фит шъушӀыгъэхэп.

53-54Ащ дэжьым Исус зыӀокӀыжьым, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ежь хагъэукъоным фаехэу, Ӏоф горэм хаубытэным ешакӀохэу, ӀофыбэхэмкӀэ еупчӀыхэзэ, рагъэзэу аублагъ+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

НэпитӀугъэм шъуфэсакъ

12^1Джащыгъум цӀыфхэм хэуцуапӀэ амыгъотыжьэу, мин пчъагъэ къызызэӀокӀэхэм, Исус апэу игъогу рыкӀохэрэм ариӀоу къыублагъ: – Фарисейхэм ятэджэпсэу янэпитӀугъэ шъуфэсакъ+. 2Къэмылъэгъожьынэу чӀэухъумагъэ зи щыӀэп, цӀыфхэм къамышӀэнэуи гъэбылъыгъэ зи щыӀэп+. 3Ащ къыхэкӀыкӀэ, мэзахэм щышъуӀуагъэр мэфэ нэфынэм цӀыфхэм зэхахыжьыщт, унэ кӀоцӀым шъущыӀушъашъэу тхьакӀумэм ишъуӀуагъэри унашъхьэхэм атетхэу къыщаӀотэжьыщт.

Шъузщыщынэн фаер

(Маттэ 10:28-31)

4•– Ау сэ шъосэӀо, синыбджэгъухэр, пкъыр зыукӀэу ащ нэужым ащ ехъу зи зышӀэн зымылъэкӀхэрэм шъуащымыщын+. 5Ау шъо шъузщыщынэн фаер сэ шъосӀощт: ЗиукӀырэ ужым, джэхьнэмым хэзыдзэжьынэу тетыгъо зиӀэр ары шъузщыщынэн фаер. Ары, шъосэӀо, ащ шъущыщын+. 6Бзыу цӀыкӀуитфыр чапычитӀукӀэ ащэрэба? Ау щытми, ахэмэ ащыщэу зи щымыгъупшэжьэу Тхьэм ыгу илъ. 7Ау шъо шъушъхьэ тет шъхьац нэлъэ пстэури лъытагъэ. Шъумыщын, бзыубэхэм анахьи шъо шъуанахь лъапӀ+.

Христос игъогу рыкӀохэрэм узэращыщыр цӀыфхэм ябгъэшӀэныр

(Маттэ 10:32-33; 12:32; 10:19-20)

8– ШъосэӀо, сэ ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо сигъогу рыкӀохэрэм зэращыщыр цӀыфхэм апашъхьэ хэтми къыщызыӀорэр, сэри ар сигъогу рыкӀохэрэм зэращыщыр Тхьэм имэлэӀичхэм апашъхьэ къыщысӀощт+. 9Ау хэтми сигъогу рыкӀохэрэм ащымыщэу цӀыфхэм апашъхьэ щызыӀорэр, сэри ар сигъогу рыкӀохэрэм зэращымыщыр Тхьэм имэлэӀичхэм апашъхьэ щысӀощт+. 10Хэтми ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо гущыӀэ Ӏае фэзыӀорэм фэгъущт, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгъэпцӀырэм фэгъущтэп+.

11– Синэгогухэм шъузаратыкӀэ, хэку пащэхэмрэ тетыгъо зиӀэхэмрэ апашъхьэ шъузыращэкӀэ, «Сыдэущтэу зыдгъэхыен?» шъуӀоу, «Сыда тӀощтыр?» шъуӀоу шъумыгумэкӀ; 12сыда пӀомэ, къэшъуӀон фаер а сыхьатым Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъуигъэшӀэшт+.

ЛӀы баеу акъыл зимыӀэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

13•ЦӀыф купышхом хэтэу лӀы горэ Исус къелъэӀугъ: – Дин гъэсакӀу, тятэ къыкӀэныжьыгъэ мылъкур сшы къыздегъэгощ.

14– Шъузэрыгощэщт шӀыкӀэр къышъосӀонэу хэта сызгъэуцугъэр? – риӀожьыгъ Исус. 15ЕтӀанэ цӀыфмэ ариӀуагъ: – Шъуфэсакъ! Сыд фэдэ нэйпсыягъэ къызхэшъумыгъаф, сыда пӀомэ, цӀыфым сыд фэдиз мылъку иӀэми, ар ищыӀэныгъэ епхыгъэпышъ ары+.

16ЕтӀанэ Исус гъэсэпэтхыдэ афиӀотагъ: – ЛӀы бай горэм игубгъо лэжьыгъэр щыбэгъуагъ. 17Аущтэу зэхъум, ышъхьэ фиӀожьэу къыублагъ: «Сыда сшӀэщтыр? Сэ силэжьыгъэхэр зэрыслъхьан зи сиӀэп».

18– ЕтӀанэ къыӀуагъ: «Моущтэу сшӀыщт. Сикъакъырхэр скъутэнхэшъ, нахь ин сшӀыжьынхэшъ, сигъажъорэ симылъкурэ зэкӀэ ахэмэ арыслъхьащт. 19ЕтӀанэ зэсӀожьыщт: Илъэсыбэ пфикъун Ӏаджи уиӀ. Зыгъэпсэф, шхэ, ешъу, зыгъатхъ!»

20– Ау Тхьэм къыриӀуагъ: «О акъыл зимыӀэ цӀыф! Мы чэщ дэдэм о ппсэ хэсхыщт. БгъэтӀылъыгъэхэр хэт къызфэнэжьыщтыр?»+

21– Ежь ышъхьэ пае мылъкушхо зыугъоеу, ау Тхьэм дэжькӀэ мылъушхо зимыӀэм джары къехъулӀэщтыр+.

ГумэкӀыным ехьылӀагъ

(Маттэ 6:19-21, 25-34)

22– Арышъ, шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм, – «Сыда тшхыщтыр?» шъуӀоу, шъуищыӀэныгъэ пае шъумыгумэкӀ. «Сыда тщыгъыщтыр?» шъуӀоу, шъупкъы паий шъумыгумэкӀ+. 23ЩыӀэныгъэр гъомылэм нахьи нахь лъапӀ, пкъыри щыгъыным нахьи нахь лъапӀ. 24Къуалэхэм шъуяплъ. Ахэмэ чылапхъи апхъырэп, лэжьыгъи ахыжьырэп. Конхэри къакъырхэри яӀэхэп, ау щытми, Тхьэм къареты. Шъо бзыухэм анахьи бэкӀэ шъуанахь лъапӀ!+
25ГумэкӀэу хэта шъо шъуащыщэу зы Ӏэнтэгъу нэмыӀэми илъэгагъэ хэзгъэхъон зылъэкӀыщтыр? 26Ащ фэдэ тӀэкӀур зышъумылъэкӀыкӀэ, адрэ къэнэгъэ пстэуми апае сыда шъузкӀэгумэкӀырэр?

27– Къэгъагъэхэм якъэкӀыкӀэ шъуеплъ. Ахэр лажьэхэрэп, ци аджырэп, ау сэ шъосэӀо, ежь пачъыхьэ Сэлмэн[*] сыд фэдизэу дахэу кӀэракӀэщтыгъэми, ахэмэ ащыщэу зыгорэми фэдэу фэпэгъагъэп+. 28А уцэу губгъом непэ итэу, неущ хьакум радзэжьыщтыр Тхьэм аущтэу зигъэкӀэракӀэкӀэ, ащ нахьи бэкӀэ нахьыбэу шъо шъуигъэкӀэрэкӀэщт, шъо, шӀошъхъуныгъэ зимакӀэхэр!+
29Шъо шъушхыщтымрэ шъузэшъощтымрэ ауж шъуимыт, шъуафэмыгумэкӀ. 30Сыда пӀомэ, ащ фэдэ Ӏоф пстэури ары дунаим тет лъэпкъхэр зылъыхъухэрэр. Ахэр зэрэшъуищыкӀагъэр шъуя Тэ лъапӀэ ешӀэ. 31Ау ыпэ рапшӀэу Тхьэм и Тетыгъошхо иӀофхэм ауж шъуит, етӀанэ адрэ къэнэгъэ Ӏофхэри къышъуӀэкӀэхьащт+.

32– Шъумыщын шъо, куп тӀэкӀур, сыда пӀомэ, шъуя Тэ лъапӀэ и Тетыгъошхо къызыскӀэ, тетыгъо къышъуитыныр игопэщт+. 33Шъуихьапщыпхэр шъущэхи, ахъщэр тхьамыкӀэхэм яшъут. Жъы мыхъужьын ахъщалъэхэр зыфэшъушӀых, нахь макӀэ мыхъужьын мылъкушхо уашъом щызэжъугъэгъот. Ащ дэжьым тыгъуакӀо горэ а мылъкушхом щекӀолӀэшъущтэп, хъунэхэми ашхыщтэп+. 34Сыда пӀомэ, шъуимылъкушхо зыдэщыӀэм шъугухэри щыӀэщтых.

Шъумычъыеу шъусакъ!

(Маттэ 24:45-51)

35•– Шъо шъуицыякӀэхэр дэупкӀагъэхэу, шъуиостыгъэхэри хэгъэнагъэхэу хьазырэу шъущыт. 36ЦӀыфхэу зитхьэматэ нысащэм къикӀыжьыным паплъэхэу, къэлапчъэм къызэрэтеоу фыӀузыхынэу хьазырхэм афэдэу шъущыт+. 37Тхьэматэр къызыкӀожьыкӀэ, унэӀутхэу мычъыехэу, сакъыхэу къыгъотыжьхэрэр гъогу мафэ теуцуагъэх. Шъыпкъэр шъосэӀо, ицыякӀэ диупкӀэнышъ, Ӏанэм пигъэтӀысхьащтых, ежьыри къэкӀонышъ, ашъхьащытыщт. 38Чэщныкъом дэжь е нэфшъэгъо атэкъэӀогъум дэжь тхьэматэр къэкӀожьыгъэу, а унэӀутхэр мычъыехэу, сакъыхэу къызигъотыжьхэкӀэ, ахэр гъогу мафэ теуцуагъэх. 39Ау мыр зэжъугъашӀэ: унэр зием тыгъуакӀор къызыкӀощт сыхьатыр ышӀэщтыгъэмэ, чъыещтыгъэп, иуни къыригъахьэу илъыр рыригъэтыгъукӀыщтыгъэп+. 40Арышъ, шъори шъухьазырын фае, сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къэкӀожьынэу шъузымыгугъэрэ сыхьат горэм дунаим къэкӀожьыщт.

41– Зиусхьан, – къыӀуагъ Петрэ, – мы гъэсэпэтхыдэр тэщ пае къэпӀуагъа, хьауми цӀыф пстэуми апае къэпӀуагъа?

42– Хэта адэ, акъылышӀу зиӀэу, зыщыгугъын мылъкугъэзекӀоу тхьэматэм адрэ унэӀутхэу иӀэхэм пащэ афишӀыщтыр, игъом яшхын аритынэу? – къыӀуагъ Зиусхьаным. 43– А унэӀутыр гъогу мафэ теуцуагъ, итхьэматэ къэкӀожьыгъэу, аущтэу ышӀэу къызигъотыжькӀэ+. 44Шъыпкъэр шъосэӀо, тхьэматэм имылъку зэкӀэ а унэӀутым ыӀэ рилъхьащт. 45Ау а унэӀутым «Сэ ситхьэматэ шӀэхэу къэкӀожьыщтэп» ыгукӀэ ыӀоу, адрэ унэӀутхэм, бзылъфыгъи хъулъфыгъи, яоу, ешхэу, ешъоу, уташъоу зиублэкӀэ,+
46а унэӀутыр зымыгугъэрэ мафэ горэм, зыщимышӀэрэ сыхьат горэм итхьэматэ къэкӀожьыщт. А унэӀутыр укӀыкӀаеу ыукӀыщт, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм къин зыщадищэчын чӀыпӀэми ыгъэкӀощт.

47– Ау итхьэматэ зыфаер ышӀэщтыгъэ пэтми, унэӀутэу зызымыгъэхьазырыгъэм е тхьэматэр зыфаер зымыгъэцэкӀагъэм утыныбэ къытефэщт. 48Ау итхьэматэ зыфаер зымышӀэу, утын зифэшъуашэ зышӀагъэм нахь утын макӀэ къытефэщт. Тхьэм бэ зэритыгъэм бэ ытыжьынкӀи къыщыгугъыщт, бэ зыӀэ рилъхьагъэми нахьыбэкӀи къыщыгугъыщт.

Зы унэм зэдисхэр зэрэзэмызэгъыщтхэр

(Маттэ 10:34-36)

49•– ЧӀылъэм машӀо есыдзыным пае, сэ сыкъэкӀуагъ. А машӀор зэхэнэгъагъэмэ, сыдэу сыгопэщтыгъ! 50ЦӀыфхэм Ӏаеу саумэхъыныр къыспыщылъ, ар охъуфэ инэуи сэгумэкӀы!+
51Зэзэгъыныгъэ чӀылъэм къыфэсхьыным пае, сыкъэкӀуагъэу шъогугъа? Хьау, сэ шъосэӀо, зэмызэгъыныгъэ къэсхьынэу ары нахь,+
52сыда пӀомэ, джы щегъэжьагъэу, зы унэм ис нэбгыритфым лъэныкъуитӀоу загощыщт: щыр тӀум пэуцущт, тӀури щым пэуцущт. 53ЛъэныкъуитӀоу загощынышъ, тыр къом пэуцущт, къори тым пэуцущт, ныр пхъум пэуцущт, пхъури ным пэуцущт, гуащэри нысэм пэуцущт, нысэри гуащэм пэуцущт.

Мы лъэхъаным инэшанэхэм къарыкӀырэр зыгурыжъугъаӀу

(Маттэ 16:2-3)

54•– Тыгъэ къохьапӀэмкӀэ ошъуапщэ къытехьэу шъулъэгъумэ, «Ощх къещхыщт», занкӀэу шъоӀо, аущтэуи мэхъу, – ариӀуагъ Исус цӀыф купышхом. 55– Къыблэ лъэныкъом къикӀырэ жьыбгъэри къепщэ хъумэ, «Фэбэ дэдэ хъущт» шъоӀо, аущтэуи мэхъу. 56Шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! ЧӀылъэмрэ уашъомрэ ятеплъэ къикӀырэр къыжъугурэӀо, мы лъэхъаным инэшанэхэм къарыкӀырэр сыд пае къыжъугурымыӀора?

О уидэогъу узэрешӀужьыным ыуж ит

(Маттэ 5:25-26)

57– Сыд пае шъо шъушӀэн фаер шъор-шъорэу зэхэшъумышӀыкӀыра? 58ГущыӀэм пае, о уидэогъу уригъусэу хьыкумэшӀым дэжь укӀозэ, гъогум утетыфэ, узэрешӀужьыным ыуж ит. Армырмэ, уидэогъу хьыкумэшӀым ыпашъхьэ уригъэуцощт, ащи хьапс къэрэгъулэм уӀэкӀилъхьащт, хьапс къэрэгъулэми хьапсым учӀидзэщт+. 59Сэ осэӀо, аужырэ чапычыр отыжьыфэ, хьапсым укъычӀэкӀыжьыщтэп.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

О уипсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожь е зыбгъэкӀодыжьыщт

13^1А мафэхэм цӀыф куп Исус дэжь къакӀуи, Галилей цӀыфхэу Ӏэшъхьэтет Пилат аригъэукӀыгъагъэхэм якъэбар къыфахьыгъ. А Галилей цӀыфхэм алъырэ ахэмэ къурмэн ашӀырэм ылъырэ зэхэлъадэхэу, Пилат ицӀыфхэм ахэр аригъэукӀыгъагъэх+. 2Исус дэжь къэкӀуагъэхэм ариӀожьыгъ: – Мы Галилей цӀыфхэр аущтэу зэрэкӀодыгъэхэм пае, Галилеим щыщхэу адрэ цӀыф пстэумэ анахьи нахь псэкӀодышӀэхэу шъогугъа? 3Хьау, аущтэу щытэп, сэ шъосэӀо! Ау шъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэмыгъожьмэ, шъори зэкӀэми, ащ фэдэ къабзэу шъукӀодыщт. 4Хьаури Силоам зыцӀэ чӀыпӀэм ит унэ плъэпӀэ лъагэр нэбгырэ пшӀыкӀуеу къызытеуи, чӀиукӀыхьагъэхэр адрэ цӀыфхэу Ерусалим дэс пстэуми анахьи нахь мысагъэхэкӀэ шъогугъа+? 5Хьау, аущтэу щытэп, сэ шъосэӀо! Ау шъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэмыгъожьмэ, шъори зэкӀэ ащ фэдэ къабзэу шъукӀодыщт.

Ынджыр чъыг гъугъэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

6ЕтӀанэ Исус мы гъэсэпэтхыдэр къафиӀотагъ: – ЛӀы горэм исэнэшъхьэ хатэ ынджыр чъыг хэтэу иӀагъ. Зыгорэ къыпыкӀагъэмэ еплъынэу зэкӀом, къыпыкӀагъэу зи ыгъотыгъэп+. 7Джащыгъум сэнэшъхьэшӀым риӀуагъ: «Мары, илъэсищ хъугъэу мы чъыгым зыгорэ къыпыкӀэмэ сеплъынэу сыкъэкӀо, ау зи пытэу згъотырэп. Арышъ, иупкӀыжь, сыд пае чӀыгум ыкӀуачӀэ хьаулыеу хихыра?»+

8– СэнэшъхьэшӀым къыриӀожьыгъ: «Тхьэматэ, мы илъэсым щыгъэтыгу. Чъыгыр ихъурэягъэкӀэ къэстӀыхьанышъ, ебз тӀэкӀуи чӀэстэкъон. 9КъэкӀорэгъым къыпыкӀэнкӀи мэхъу. Джащыгъуми къызыпымыкӀэкӀэ, иуупкӀын плъэкӀын».

ЗиузэнкӀыжьын зымылъэкӀэрэ бзылъфыгъэр шэмбэт мафэм Исус зэригъэхъужьыгъэр

10Шэмбэт мафэм синэгогу горэм Исус цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щаригъашӀэщтыгъ+. 11Бзылъфыгъэ горэ илъэс пшӀыкӀуй хъугъэу, зыгъэсымаджэрэ джынапцӀэ хэсэу ащ дэжьым чӀэтыгъ. ЗиузэнкӀыжьын ымылъэкӀэу, ытхыцӀэ уфагъэу щытыгъ. 12Исус ар зелъэгъум, къеджи, риӀуагъ: – Нын, джы щегъэжьагъэу ухъужьыгъ, ушъхьафит.

13ЕтӀанэ ыӀэхэр а бзылъфыгъэм зытырелъхьэм, ардэдэм ащ зиузэнкӀыжьи, хъужьыгъэ, Тхьэми щытхъу фишӀыгъ+.

14Ау Исус шэмбэт мафэм сымаджэр зэригъэхъужьыгъэм пае, синэгогу пащэр губжи, цӀыфмэ ариӀуагъ: – ЦӀыфыр лэжьэн фаеу мэфих щыӀ. А мафэхэм зыжъугъэхъужьынэу шъукъакӀу нахь, шэмбэт мафэм шъукъэмыкӀу+.

15– Шъо, нэпитӀу зиӀэхэр! – риӀожьыгъ Зиусхьаным а пащэм. – Шъуащыщэу зыгорэ щыӀа, зицу е зищыд шэмбэт мафэми къэзымытӀатэу, цощым къычӀэзымыщэу псы езымыгъашъорэр+? 16Арэу зыхъукӀэ, мы бзылъфыгъэу Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщэу, илъэс пшӀыкӀуй хъугъэу шэйтаным ыпхыгъэр шэмбэт мафэм шъхьафит сшӀынышъ, згъэхъужьын фэягъэба?

17Исус ар къызеӀом, къыпэгущыӀэжьырэ цӀыф пстэури укӀытэжьыгъэ, къэнэгъэ цӀыфхэри Исус Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэу ышӀэгъэ пстэуми апае гушӀуагъэх+.

Андэгурацэмрэ тэджэпсымрэ яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэхэр

(Маттэ 13:31-33; Марк 4:30-32)

18•– Тхьэм и Тетыгъошхо зыфэдэр сыда? – къыӀуагъ Исус. – Ар сыдым фэзгъэдэна? 19Ар зыфэдэр андэгурацэр ары. Ар лӀы горэм къышти, ихатэ щишӀагъ. Ар къэкӀи, чъыгы хъугъэ, ошъогу бзыухэри икъутамэхэм атесхэ хъугъэ+.

20– Тхьэм и Тетыгъошхо сыдым фэзгъэдэна? – джыри зэ къыӀуагъ Исус. 21– Ар зыфэдэр тэджэпсыр ары. Бзылъфыгъэ горэм ар къышти, Ӏанлъищым арыфэрэ хьаджыгъэ зэхипшыхьагъ, зэрэщытэу къэтэджыфэ+.

Къэлэпчъэ зэжъур

(Маттэ 7:13-14, 21-23)

22•Исус къалэхэмрэ къуаджэхэмрэ къыкӀухьэхэзэ, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэзэ, игъогу Ерусалим фигъэзагъ. 23Зыгорэ ежь къеупчӀыгъ: – Тхьэматэ, мыкӀодхэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт цӀыфхэр макӀэха?

24– Къэлэпчъэ зэжъумкӀэ шъузэрэдэхьащтым зэрэшъулъэкӀэу ыуж шъуит, – ариӀожьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, цӀыфыбэхэр дэхьанхэу ыуж итыщтых, ау алъэкӀыщтэп. 25Унэ бысымыр къэтэджынышъ, къэлапчъэр зыщыфишӀыжьыщт сыхьатыр къэсышт. ЕтӀанэ «Тхьэматэ, къэлапчъэр къытфыӀух» шъуӀоу, кӀыбым шъудэтэу, къэлапчъэм шъукъытеонкӀи мэхъу. Джащыгъум ащ къышъуиӀожьыщт: «Шъо хэтми шъузщыщыр сшӀэрэп»+. 26ЕтӀанэ шъуублэщт шъуӀоу: «Тыуигъусэу тышхэщтыгъ, тешъощтыгъ, тикъалэ иурамхэми Тхьэм игущыӀэхэр ащытэбгъашӀэщтыгъ». 27Ау ащ къышъуиӀощт: «Шъо хэтми шъузщыщыр сшӀэрэп, санэӀу шъуикӀ, зэкӀэ шъо бзэджашӀэхэр!»+

28Ибрахьими, Исхьакъи, Якъуби, адрэ пегъымбар пстэури Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьагъэхэу, ау шъо а Тетыгъошхом ыӀэчӀэгъ шъукъычӀафыгъэу зышъулъэгъукӀэ, куохьаурэ цэ зэрэгъэшхырэ къэхъущтых+. 29ЦӀыфхэр тыгъэ къокӀыпӀэмкӀи, тыгъэ къохьапӀэмкӀи, темырымкӀи, къыблэмкӀи къикӀынхэшъ, Тхьэм и Тетыгъошхо игухэхъо Ӏанэм чӀыпӀэхэр щаубытыщтых+. 30Джащыгъум ауж итхэм ащыщхэр апэ хъущтых, апэ итхэм ащыщхэри ауж къинэщтых+.

Ей, Ерусалим!

(Маттэ 23:37-39)

31•А сыхьат дэдэм фарисей куп къакӀуи, Исус къыриӀуагъ: – Мыщ дэжьым ӀукӀ. Армырмэ пщэу Ирод идзэлӀхэм уаригъэукӀыщт+.

32– ШъукӀуи, – ариӀожьыгъ Исус, – а баджэм ешъуӀу: «Сэ непи неущи джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахэсфыщтых, сымаджэхэри згъэхъужьыщтых, ящэнэрэ мафэм сиӀоф сыухыщт». 33Ау щытми, непи, неущи, неущмыкӀи сигъогу сырыкӀон фаеу къыспыщылъ, сыда пӀомэ, пегъымбарыр Ерусалим нэмыкӀ чӀыпӀэ щылӀэ хъущтэп.

34– Ей, Ерусалим, Ерусалим! УицӀыфхэм пегъымбархэр аукӀых, мыжъокӀэ яохэзэ Тхьэм илӀыкӀохэри аукӀых. Бзыум ищырхэр ытамэмэ ачӀэгъ зэрэщычӀиугъуаехэрэм фэдэу, сыд фэдизрэ уибынхэр зэсыугъоилӀэнхэу сыфэягъ, ау шъо шъуфэягъэп+. 35Моу зэ шъуеплъ, Тхьэр шъуикъалэ нэшӀукӀэ къеплъыжьыщтэп. Сэ шъосэӀо, «Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэм щытхъушхор ий!» зыщышъуӀощт мафэм нэсыфэ, сышъулъэгъужьыщтэп+.

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ЗэкӀэбэгэгъэ лӀы горэ шэмбэт мафэм Исус зэригъэхъужьыгъэр

14^1Шэмбэт мафэ горэм фарисейхэм ятхьэматэхэм ащыщэу зыгорэм иунэ щышхэнэу Исус зырегъэблагъэм, цӀыфхэр Исус еплъакӀощтыгъэх+. 2ЗэкӀэбэгэгъэ лӀы горэ Исус ыпашъхьэ къиуцуагъэу алъэгъугъ а сыхьатым. 3Исус Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ащ дэжьым ариӀуагъ: – Шэмбэт мафэм сымаджэр бгъэхъужьыныр хабзэкӀэ хъущта, мыхъущта+?

4Ау ахэмэ заушъэфыгъ. Исус ыӀэхэр сымаджэм тырилъхьи, ыгъэхъужьи, ытӀупщыжьыгъ.

5ЕтӀанэ Исус ахэмэ яупчӀыгъ: – Шъуащыщэу зыгорэм ищыд е ицу шэмбэт мафэм псынэм ифэмэ, а сыхьатым къырихыжьынба+?

6Ахэмэ пэгъокӀ къыратышъугъэп.

ХьакӀэхэмрэ бысымымрэ зэрагъэшӀэн фэе Ӏофхэр

7ХьакӀэхэм тхьэмэтэ тӀысыпӀэхэр аубытхэу Исус гу зылъетэм, мы гъэсэпэтхыдэр къафиӀотагъ:+

8– Зыгорэм гухэхъо Ӏанэм уригъэблагъэмэ, тхьэмэтэ тӀысыпӀэм умытӀыс, сыда пӀомэ, ощ нахьи нахь тхьэматэ горэ къыригъэблэгъагъэхэм ахэтынкӀи мэхъу+. 9Джащыгъум бысымэу ори ари шъукъезгъэблэгъагъэр къыббгъодэхьанышъ, къыуиӀощт: «Мы лӀым о уитӀысыпӀэ ет». Арэу зыхъурэм, о уукӀытэжьыгъэу, аужырэ тӀысыпӀэр уубытын фаеу хъущт. 10Ау узырагъэблагъэкӀэ, аужырэ тӀысыпӀэм тӀыс. Джащыгъум бысымыр о къыббгъодэхьанышъ, къыуиӀощт: «ТӀэкӀу дэкӀотай, синыбджэгъу». Ар адрэ хьэкӀэ пстэуми апашъхьэ оркӀэ нахь щытхъу мэхъу; 11сыда пӀомэ, хэти зышъхьэ зыгъэиныжьырэр Тхьэм ыгъэцӀыкӀущт, ышъхьэ зыгъэцӀыкӀужьыри Тхьэм ыгъэиныщт+.

12ЕтӀанэ Исус ибысым риӀуагъ: – Щэджэгъуашхэ е пчыхьэшъхьашхэ о зыпшӀыкӀэ, уиныбджэгъухэр, е пшыхэр, е уиблагъэхэр, е уигъунэгъу байхэр къемыгъэблагъэх. Ахэр къебгъэблагъэхэмэ, афэпшӀагъэр къыпфашӀэжьынэу урагъэблэгъэжьэнкӀи мэхъу. 13Ау гухэхъо Ӏанэ зытебгъэуцокӀэ, тхьамыкӀэхэр, сэкъатхэр, лъащэхэр, нэшъухэр къегъэблагъэх. 14АфэпшӀагъэр ахэмэ къыпфашӀэжьын зэрамылъэкӀырэм пае, гъогу мафэ утеуцуагъ. Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэр къызытэджыжьхэкӀэ, афэпшӀагъэр Тхьэм къыпфишӀэжьыщт+.

Гухэхъо Ӏанэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 22:1-10)

15•Исус игъусэхэу Ӏанэм пэсхэм ащыщэу зыгорэм мыр зызэхехым, къыӀуагъ: – Тхьэм и Тетыгъошхо къызыскӀэ, адрэ хьакӀэхэм ягъусэу Ӏанэм пэсыщтыр гъогу мафэ теуцуагъ+.

16– ЛӀы горэм гухэхъо Ӏанэ къышыгъ, – риӀуагъ Исус а лӀым, – цӀыфыбэхэри къыригъэблэгъэнхэу ариӀуагъ. 17Гухэхъо Ӏанэр зыщашыщт сыхьатыр къызэсым къыригъэблэгъэнхэу зэриӀогъэгъэ цӀыфхэм адэжь моущтэу ариӀонэу, унэӀут горэ ыгъэкӀуагъ: «Джы шъукъеблагъ, пстэури хьазыр». 18Ау зэрэмыкӀощтхэр къафагъэгъунхэу зэпстэури зэфэдэу лъаӀохэу аублагъ. Апэрэм къыӀуагъ: «Сэ хьасэ къэсщэфыгъ, ар сыкӀоу зэсымыгъэлъэгъу хъущтэп. Къысфэгъэгъу». 19Адрэм къыӀуагъ: «ЦуипшӀ къэсщэфыгъэшъ, язэрэщыт згъэунэфынэу сэкӀо пэт. Къысфэгъэгъу». 20Ящэнэрэми къыӀуагъ: «Сэ шъуз къэсщагъэшъ, сыкъэкӀон слъэкӀыщтэп»+.

21Джащыгъум унэӀутым къыгъэзэжьи, хъугъэ-шӀагъэр итхьэматэ къыриӀожьыгъ. Ащ дэжьым бысымыр къэгубжи, унэӀутым риӀуагъ: «ПсынкӀэу къалэм иурамышхохэмрэ иурам цӀыкӀухэмрэ атехьи, тхьамыкӀэхэр, сэкъатхэр, нэшъухэр, лъащэхэр къащэх». 22«Тхьэматэ, уиунашъо згъэцэкӀагъэ, ау джыри тӀысыпӀэ нэкӀхэр щыӀэх», – къыӀуагъ, унэӀутым къызегъэзэжьым. 23Джащыгъум тхьэматэм унэӀутым риӀуагъ: «Гъогухэмрэ гъогу лъагъохэмрэ атехьи, сиунэ из хъуным пае, уапэ къифэрэ цӀыфхэр къэкӀонхэу шӀы. 24Сэ шъосэӀо, а цӀыфхэу къезгъэблэгъэнхэу зэсӀогъагъэхэм ащыщэу зи сиӀанэ къыхэӀэнэп». – Сыда пӀомэ, кьеблэгъагъэр бэ, ау къыхэхыгъэхэр макӀэх, – къыпигъэхъожьыгъ Исус.

Исус игъогу рыкӀоным къын щэчыгъоу хэлъыр

(Маттэ 10:37-38)

25•ЦӀыф купышхохэр Исус игъусэхэу кӀощтыгъэх. Исус зафигъази, ахэмэ ариӀуагъ:

26– Хэт щыщми садэжь къакӀоу, зянэ, зятэ, зишъуз, зилъфыгъэхэр, зышхэр, зышыпхъухэр шӀу зэрилъэгъухэрэм нахьи, зыпси шӀу зэрилъэгъурэм нахьи, сэ нахьышӀу сызымылъэгъурэр сигъогу рыкӀохэрэм ащыщ хъун ылъэкӀыщтэп+. 27Хэти зикъащ зезымыхьэу, сауж къырымыкӀорэм сигъогу рыкӀохэрэм ащыщ хъун ылъэкӀыщтэп+.

28– Шъуащыщэу зыгорэм унэ плъэпӀэ лъагэ ышӀын фаеу хъумэ, ыпэ рапшӀэу тӀысэу, тефэщтым еплъэу, а унэр зэрэригъэкъун ахъщэ иӀэмэ, зэупчӀыжьын фаеба? 29Аущтэу ымышӀымэ, лъапсэр ыгъэуцугъэу, унэр ыухын зимылъэкӀыкӀэ, къэзылъэгъурэ цӀыф пстэури къыдэхьащхэу, 30моущтэу аӀощт: «Мы лӀым унэр ышӀынэу ригъэжьагъ, ау фэухыгъэп».

31– Ащ фэдэуи, пачъыхьэ горэм нэмыкӀ пачъыхьэм зао ришӀылӀэн ыгу хэлъмэ, ыпэ рапшӀэу тӀысынышъ, дзэлӀ мин тӀокӀ зиӀэ пыеу къыфакӀорэм ежь идзэлӀ минипшӀыкӀэ пэуцушъущтмэ, егупшысэн фаеба? 32Пэуцун ымылъэкӀмэ, пыир пэчыжьэзэ, лӀыкӀохэр фигъэкӀонхэшъ, зэшӀужьынхэу ригъэлъэӀущтых. 33Ащ фэдэу шъуащыщэу хэти иӀэ пстэури къэзымыгъанэрэр сигъогу рыкӀохэрэм ащыщ хъун ылъэкӀыщтэп.

ЩыугъакӀэ зыхэмылъ щыгъур

(Маттэ 5:13; Марк 9:50)

34– Щыгъур дэгъу. Ау щыгъум ищыугъэ хэкӀымэ, сыдэущтэу ар пщыущта+? 35ХьасэмкӀи ебзымкӀи ишӀуагъэ къэкӀощтэп, чӀадзыжьыщт нахь. РыдэӀонэу тхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

КӀодыгъэ мэлым ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 18:12-14)

15^1•Хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкӀод зышӀэхэрэмрэ зэкӀэ Исус едэӀунхэу къекӀолӀагъэх. 2Ау фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ агу емыӀоу аӀуагъ: – Мы лӀым псэкӀодышӀэ цӀыфхэр гъусэ зыфешӀых, адэшхэ+.

3Аущтэу къызаӀом, Исус мы гъэсэпэтхыдэр афиӀотагъ:

4– Шъуащыщэу зыгорэм мэлишъэ иӀэу тӀон. Ахэмэ ащыщэу зыр шӀокӀодмэ, адрэ тӀокӀиплӀырэ пшӀыкӀубгъурэр губгъом къыринэнхэшъ, кӀодыгъэр къегъотыжьыфэ лъыхъонба? 5Ар къызигъотыжькӀэ, гушӀоу къеӀэтышъ, ытамэ къытырелъхьэ. 6Ядэжь къызыкӀожькӀэ, иныбджэгъухэмрэ игъунэгъухэмрэ къяджэшъ, ареӀо: «ШъукъыздэгушӀу, симэлэу сшӀокӀодыгъэр къэзгъотыжьыгъ»+. 7Сэ шъосэӀо, ащ фэдэу шъыпкъагъэ зиӀэ нэбгырэ тӀокӀиплӀырэ пшӀыкӀубгъурэу псэкӀод фыкӀэгъожьыныр зимыщыкӀагъэу зылъытэхэрэм апае, гушӀуагъоу уашъом щыхъурэм нахьи, псэкӀод зышӀэрэ цӀыф закъоу зипсэкӀодхэм афыкӀэгъожьырэм пае, уашъом нахь гушӀогъошхо щыхъущт+.

Тыжьын ахъщэу кӀодыгъэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

8– Ащ фэдэуи бзылъфыгъэ горэм тыжьын ахъщипшӀ иӀэу тӀон. Ахэмэ ащыщэу зыр шӀокӀодмэ, остыгъэ хигъанэу, ахъщэр къегъотыжьыфэ, фэсакъыпэу лъыхъузэ, унэр зэкӀэ къыпхъэнкӀынба? 9Ар къызигъотыжькӀэ, иныбджэгъухэмрэ игъунэгъухэмрэ къяджэшъ, ареӀо: «ШъукъыздэгушӀу, сшӀокӀодыгъэ ахъщэр къэзгъотыжьыгъ». 10Сэ шъосэӀо, ащ фэдэ къабзэу псэкӀод зышӀэрэ цӀыфэу кӀэгъожьырэм Тхьэм имэлэӀичхэр фэгушӀощтых.

КӀодыгъэ кӀалэм ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

11– ЛӀы горэм къуитӀу иӀагъ, – къыӀуагъ Исус. 12– Къо нахьыкӀэм ятэ риӀуагъ: «Сят, мылъкум щыщэу къыстефэщт Ӏахьыр къысэт». Арыти, тым мылъкур къуитӀумэ афигощыгъ+. 13Мэфэ заулэ зытешӀэм, къо нахьыкӀэм иӀэр зэкӀэ зэкӀиугъуаий, хымэ хэгъэгу горэм кӀуагъэ. А хэгъэгум мыхъо-мышӀэ псэукӀэкӀэ имылъку щигъэкӀодыгъ. 14ЗэкӀэри зегъэкӀодым, гъэблэшхо а хэгъэгум къыщыхъуи, щыкӀэгъэшхо иӀэ хъугъэ. 15Аущтэу зэхъум, а хэгъэгум щыпсэурэ лӀы горэм дэжь кӀуи, Ӏоф къыӀихыгъ. А лӀым икъохэр губгъом щигъэхъунхэу ыгъэкӀуагъ. 16Къохэм яӀус щыщ ыныбэ из ышӀынэу ехъуапсэщтыгъ, ау а Ӏусым щыщ хэти къыритыгъэп.

17КӀалэм итхьамыкӀагъо зыздешӀэжьым, ышъхьэ фиӀожьыгъ: «Сэ сятэ илэжьакӀохэр сыд фэдиз хъухэми, шхын афикъуни къялыжьыни яӀ, ау сэ гъаблэм сигъалӀэу мыщ сыщыӀ! 18Сятэ дэжь сыкӀожьынышъ, есӀощт: Сят, уашъомкӀи оркӀи псэкӀод сшӀагъэ+. 19О сэ скъо къысэпӀонэу сифэшъуашэп. О уилэжьакӀохэм ащыщэу зым фэдэу сэри сышт». 20ЕтӀанэ тэджи, ятэ дэжь кӀожьынэу ежьагъ. Ыкъо чыжьэкӀэ къэкӀожьэу ятэ къызелъэгъум, ыгу егъуи, пэгъочъи, ӀаплӀ рищэкӀи, ебэоу ыублагъ. 21Ыкъо ятэ риӀуагъ: «Сят, уашъомкӀи оркӀи псэкӀод сшӀагъэ. О сэ скъо къысэпӀоныр сифэшъуашэп». 22Ау ятэ иунэӀутхэм ариӀуагъ: «Щыгъынхэм анахь дэгъур псынкӀэу къыфэшъухьи щышъулъ. Зы Ӏэлъыни Ӏэрышъулъхь, цуакъэхэри щышъулъэх. 23Тэнэ гъэшхагъэр къашъущи, шӀошъубз. Тыжъугъашх, тыжъугъэгушӀу. 24Мы сэ скъо лӀэгъагъэ, ау къэхъужьыгъ, кӀодыгъэу щытыгъ, ау къэдгъотыжьыгъ». Аущтэу гухэхъо Ӏанэ къашыгъ+.

25Ау тым ыкъо нахьыжъ губгъом итыгъ. КъэкӀожьызэ, унэм игъунэгъу къызэхъум, орэд макъэрэ Ӏэгу тео макъэрэ зэхихыгъ. 26УнэӀутхэм ащыщэу зыгорэм еджи, «Сыда къэхъугъэр?» ыӀуи, еупчӀыгъ. 27УнэӀутым къыриӀуагъ: «ПшынахьыкӀэ къэкӀожьыгъ. Уятэ ар псаоу къызэригъотыжьыгъэм пае, тэнэ гъэшхагъэр шӀуаригъэбзыгъ». 28Къо нахьыжъым ар зызэхехым, къэгубжи, унэм ихьажьынэу фэягъэп. Ау ятэ унэм къикӀи, ихьажьынэу къелъэӀоу ыублагъ. 29Къо нахьыжъым ятэ пэгъокӀ ритыгъ: «КъэдаӀу! Сэ мыщ фэдиз илъэс хъугъэу сыпфэлажьэ, о уиунашъохэми зыкӀи сатекӀыгъэп. Сэ синыбджэгъухэми гухэхъо Ӏанэ афэсшыным пае, зы чэцӀи къысэптыгъэп. 30Ау джы о пкъо зыфапӀоу уимылъку бзылъфыгъэ хэтакӀохэм атезгъэкӀодагъэр къэкӀожьыгъэшъ, тэнэ гъэшхагъэр фышӀуябгъэбзыгъ!»+

31Ау тым къыриӀуагъ: «Скъо, о сыдигъуи садэжь ущыӀ, сиӀэ пстэури оуий. 32Ау тэ тыгушӀон, тытхъэжьын фаеба? Мы пшынахьыкӀэ лӀэгъагъэ, ау къэхъужьыгъ, кӀодыгъагъэ, ау къэдгъотыжьыгъ».

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

ЛӀы баим имылъкугъэзекӀо тхьагъэпцӀым ехьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

16^1– ЛӀы бай горэм мылъкугъэзекӀо иӀагъ, – ариӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм. – «Мы лӀым уимылъку пшӀуегъэкӀоды» аӀуи, цӀыфхэм лӀы баим раӀуагъ. 2Арыти, лӀы баир имылъкугъэзекӀо къеджи, риӀуагъ: «О къыохьылӀагъэу сыд зэхэсхырэр? Симылъку зэрэбгъэзекӀорэ шӀыкӀэр сэгъэлъэгъу. Джыкъынэуж симылъку о бгъэзекӀо хъущтэп».

3МылъкугъэзекӀом ышъхьэ фиӀожьыгъ: «Сыда сэ сшӀэщтыр? Ситхьэматэ сиӀоф сӀехыжьы. ЧӀыгур стӀынэу кӀуачӀэ икъун сиӀэп, сылъэӀонкӀи сэукӀытэ. 4СиӀоф сӀихыжьмэ, сшӀэщтыр джы сэшӀэ, цӀыфхэм яунэхэм сырагъэблэгъэным пае». 5Аущтэу мылъкугъэзекӀор цӀыфхэу итхьэматэ ичӀыфэ зытелъхэм зырызэу къяджи, ахэмэ ащыщэу апэрэм риӀуагъ: «Ситхьэматэ ичӀыфэу сыд фэдиза птелъыр?» 6ЧӀыфэр зытелъ лӀым къыӀуагъ: «Дэгъэ къошынишъэ стелъ». Адрэм риӀожьыгъ: «Мары, уичӀыфэ тхылъ штэжьи, тӀыси, псынкӀэу шъэныкъо итх». 7ЕтӀанэ мылъкугъэзекӀом нэмыкӀ горэми риӀуагъ: «О чӀыфэу сыд фэдиза птелъыр?» Ащ къыӀуагъ: «Коц дзыуишъэ стелъ». Адрэм риӀожьыгъ: «УичӀыфэ тхылъ штэжьи, тӀокӀиплӀ итх».

8Аущтэу зэхъум, тхьэматэр имылъкугъэзекӀо тхьагъэпцӀым щытхъужьыгъ, акъыл хэлъэу зэрэзекӀуагъэм пае, сыда пӀомэ, мы дунаим ицӀыфхэр ежьхэр зэрэзэдэзекӀохэрэмкӀэ нэфынэ шъыпкъэм щызекӀорэ цӀыфхэм анахьи нахь Ӏушых+. 9Ау сэ шъосэӀо, дунэе мылъкумкӀэ ныбджэгъухэр зэжъугъэгъотых, а мылъкур зышъуухыкӀэ, мыкӀодыжьын псэупӀэм шъурагъэблэгъэным пае.

10Ӏоф макӀэхэмкӀэ узщыгугъын цӀыфым ӀофыбэхэмкӀи ущыгугъыщт, Ӏоф макӀэхэмкӀи узщымыгугъын цӀыфым ӀофыбэхэмкӀи ущыгугъыщтэп+. 11Аущтэу зыхъукӀэ, дунэе мылъкур зешъухьанэу зыщыгугъынхэ цӀыфхэу шъущымытыгъэмэ, ащыгъум мылъку шъыпкъэр хэта шъо шъуӀэ къизылъхьащтыр+? 12НэмыкӀхэм ямылъкукӀэ зыщыгугъынхэ цӀыфхэу шъущымытыгъэмэ, шъо шъуимылъку шъыпкъэр зешъухьанэу хэта къышъозытыщтыр?

13Зы унэӀутыр тхьэмэтитӀум афэлэжьэн ылъэкӀыщтэп; сыда пӀомэ, е зыр ыуджэгъунышъ, адрэр шӀу ылъэгъущт, е зым шъыпкъэу фыщытынышъ, адрэр зэрипэсыщтэп. Шъо Тхьэми ахъщэми шъуафэлэжьэн шъулъэкӀыщтэп+.

Тэурат хабзэмрэ Тхьэм и Тетыгъошхорэ

(Маттэ 11:12-13)

14•Ахъщэр шӀу дэдэ зылъэгъурэ фарисейхэм а пстэур зызэхахым, Исус дэхьащхыгъэх+. 15Ау Исус ахэмэ ариӀуагъ: – Шъорыба шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм зафэзгъадэхэу, цӀыфмэ апашъхьэ зафэу зыщызыгъэлъагъохэрэр, ау Тхьэм шъо шъугухэм арылъыр ешӀэ; сыда пӀомэ, цӀыфмэ агъэлъэпӀэрэ Ӏофхэр Тхьэм дэжькӀэ лъэшэу пыутых+.

16– Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ итхэмрэ пегъымбархэм атхыгъэхэм арытхэмрэ Тхьэм фэлэжьэрэ цӀыфхэм агъэӀугъэх, умэхъэкӀо Иуан имафэхэм анэсыфэ. Ащ къыщегъэжьагъэу Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур агъэӀу, хэти а Тетыгъошхом ыӀэчӀэгъ чӀэхьаным гузэжъогъукӀи ыуж ит+. 17Ау пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ ит хьарыфхэм анахь цӀыкӀур хэкӀодыкӀыным нахьи, уашъори чӀылъэри нахь кӀодыжьыщтых+.

Шъхьэгъусэ тӀупщыжьыным ехьылӀагъ

(Маттэ 5:32; 19:9; Марк 10:11, 12)

18– Хэтми зишъуз зытӀупщыжьэу, нэмыкӀ бзылъфыгъэ къэзыщэжьырэм зинэ ышӀагъэу мэхъу. Ащ фэдэу хэтми лӀы горэм ытӀупщыжьыгъэ шъуз къэзыщэжьырэм зинэ ышӀагъэу мэхъу+.

ЛӀы баимрэ Лазарырэ

19– ЛӀы бай горэ щыӀагъ. Ар щыгъынхэм анахь лъапӀэхэмкӀэ фэпагъэу, мафэ къэси ешхэ-ешъошхо ышӀыщтыгъ. 20ЛӀы баим икъэлапчъэ дэжь лӀы тхьамыкӀэ горэ, Лазар ыцӀэу, ыкӀышъо бэгухэр тетэу щылъыгъ. 21А лӀы тхьамыкӀэм лӀы баим иӀанэ къетэкъохыгъэхэмкӀэ имэлэкӀалӀэ ыгъэуцу шӀоигъуагъ. Хьэхэри къекӀуалӀэхэти, ибэгухэр абзэихьащтыгъэх. 22ЛӀы тхьамыкӀэр дунаим ехыжьыгъ, мэлэӀичхэми ар Ибрахьимэ дэжь ахьыгъ. ЛӀы баири дунаим ехыжьи, чӀалъхьажьыгъ+. 23А лӀы баир гугъушхо хэтэу, лӀагъэхэм ячӀыпӀэ щыӀэу къыдэплъыий, Лазари бгъодэсэу Ибрахьимэ ылъэгъугъ+. 24Ар зелъэгъум, джагъэ: «Тятэ Ибрахьим, гукӀэгъу къысфэшӀи, Лазар къысфэгъакӀуи, ащ ыӀэхъомбапэ псым херэгъауи, сыбзэгу ерэгъэучъыӀ, сыда пӀомэ, мы машӀом сыхэтэу къинышхо сэлъэгъу»+. 25Ау Ибрахьимэ къыӀуагъ: «СикӀал, угу къэгъэкӀыжь дунаим узытетым, уиӀахьышӀу зэрэщыбгъотыщтыгъэр, ау Лазар ащ фэдэу къин ыхьэу зэрэпсэущтыгъэр. Ау джы ащ ыгу зыгъэрэзэн Ӏофхэр егъотыжьы, о къинышхом ухэт. 26Ащ нэмыкӀэуи шъоррэ тэррэ тазыфагу тауташышхо[*] дэлъ, мыщ дэжьым икӀыхэу шъуадэжь кӀонхэу фаехэр мыкӀошъунхэм пае. Ащ фэдэу шъуадэжь къикӀэу тадэжьи зи къэкӀошъурэп». 27Аущтэу зеӀом, лӀы баим къыӀуагъ: «Ащыгъум, тят, сыолъэӀу, сятэ иунэ Лазар гъакӀо, 28сыда пӀомэ, сэ шитф сиӀ. Мы къинышхо щэчыпӀэм ахэри къэмыкӀонхэм пае, зыфэсакъыжьынхэу агурерэгъаӀу». 29Ау Ибрахьимэ къыриӀожьыгъ: «Пегъымбар Мусэ ытхыгъэмрэ адрэ пегъымбархэм атхыгъэхэмрэ яӀэх, ахэмэ ярэдэӀух»+. 30Ау лӀы баим къыӀуагъ: «Хьау, тятэ Ибрахьим, ау лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэу зыгорэм ыгъэзэжьмэ, ахэр япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьыщтых». 31Ибрахьимэ къыриӀожьыгъ: «Пегъымбар Мусэмрэ адрэ пегъымбархэмрэ ямыдэӀухэмэ, зыгорэ лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыщтми, ашӀошъ хъущтэп»+.

ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ

ЦӀыфхэм псэкӀод ашӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏофхэм, псэкӀод гъэгъуным, шӀошъхъуныгъэм, ӀорышӀэным яхьылӀагъ

(Маттэ 18:6-7, 21-22; Марк 9:42)

17^1•– ЦӀыфхэм псэкӀод ашӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏофхэр къэхъунхэ фае, ау а Ӏофхэр къызпкъырыкӀырэ цӀыфыр гъогу мыгъо теуцуагъ, – ариӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм+. 2– А цӀыфым мы цӀыкӀухэм ащыщэу зыгорэм псэкӀод ышӀэнэу дихьыхыным нахьи, мыжъошъхьал ежь ыпшъэ рашӀэу хым хадзагъэмэ, ежьыркӀэ нахьышӀущтыгъ+. 3Арышъ, шъузфэсакъыжь. О пшы псэкӀод ышӀэмэ, ар зэрэпсэкӀодыр еӀожь, кӀэгъожьмэ, фэгъэгъу+. 4Зы мафэм къыкӀоцӀ гъогогъуиблэ оркӀэ псэкӀод ышӀэмэ, къыгъэзэжьэу, «СыкӀэгъожьыгъ» ыӀомэ, фэгъэгъужь+.

5– ШӀошъхъуныгъэу тиӀэм къытфыхэгъахъу! – къыраӀуагъ апостолхэм Зиусхьаным+.

6– Андэгурацэм фэдизэу шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэу, мы ынджыр чъыгым «Зыкъыхэтхъыжьи, хым зыщыхэшӀэжь» ешъуӀомэ, къышъодэӀущт, – къыӀуагъ Зиусхьаным+.

7– Шъуащыщэу зыгорэм унэӀутэу иӀэр жъоу е мэлхэр ыгъэхъухэу тӀон. А унэӀутыр губгъом къызикӀыжькӀэ, «ПсынкӀэу къакӀуи, Ӏанэм къыпэтӀысхь» риӀона? 8Ар хэгъэкӀи, риӀощтыр мыры: «Пчыхьэшъхьашхэ къысфэгъэхьазыри, уицыякӀэ дэупкӀи, сэшхэфэ, сешъофэ, къысшъхьащыт. Ащ нэужым о ушхэни уешъони уфит». 9УнэӀутым унашъоу фэпшӀыгъэр зэригъэцэкӀагъэм пае, щытхъу фэпшӀыщта? Сыгугъэрэп. 10Ащ фэдэу шъори унашъоу Тхьэм къышъуфишӀыгъэр зыжъугъэцэкӀэрэ ужым, моущтэу шъуӀон фае: «Тэ тыунэӀут ныӀэп. Тэ тшӀагъэр тшӀэн фаер ары ныӀэп».

Исус шъоджэ уз Ӏаер зиӀэ лӀы нэбгырипшӀ зэригъэхъужьыгъэр

11Исус Ерусалим кӀозэ, Самарие хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу пхырыкӀыщтыгъ. 12Къуаджэ горэм дахьэ пэтзэ, шъоджэ уз Ӏаер зиӀэ лӀы нэбгырипшӀ къыӀукӀагъ. Чыжьэу къэуцухи,+
13мэкъэшхокӀэ къэджагъэх: – Исус, тхьэматэ, гукӀэгъу къытфэшӀ!

14Ахэр зелъэгъум, Исус къыӀуагъ: – ШъукӀуи, дин пащэхэм зяжъугъэлъэгъу. Ахэр гъогум рыкӀохэзэ, къабзэ хъужьыгъэх+. 15Ахэмэ ащыщэу зым зэрэхъужьыгъэр зелъэгъум, мэкъэшхокӀэ Тхьэм щытхъу фишӀэзэ къыгъэзэжьыгъ. 16Исус ылъакъохэм адэжь бгъэгукӀэ зыщыридзыхи, щытхъу фишӀыгъ. А лӀыр Самарие хэкум[*] щыщыгъ+.

17– НэбгырипшӀыр къабзэу хъужьыгъэба? – къыӀуагъ Исус. – Адрэ нэбгырибгъур тыдэ хъугъэха? 18Мы лӀы хымэ закъом нэмыкӀ къыгъэзэжьэу, Тхьэм щытхъу фишӀынэу зи къахэкӀыгъэп, ара?

19ЕтӀанэ Исус а лӀым риӀуагъ: – Тэджи кӀожь, уишӀошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ+.

Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэкӀощтыр

(Маттэ 24:23-28, 37-41)

20•– Тхьэм и Тетыгъошхо сыдигъо къэкӀощта? – аӀуи, фарисейхэр Исус къызеупчӀыхэм, ариӀожьыгъ: – Тхьэм и Тетыгъошхо нэрылъэгъоу къэкӀощтэп,+
21цӀыфхэми, «Мары, ар мыщ дэжьым щыӀ» е «Муары, модэ щыӀ» аӀощтэп. Сыда пӀомэ, Тхьэм и Тетыгъошхо шъо къышъухэт[*].

22ЕтӀанэ Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ: – ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо имафэхэм ащыщэу мэфэ закъу нэмыӀэми шъулъэгъу зышъушӀоигъо мафэхэр къэкӀощтых, ау ар шъулъэгъущтэп+. 23«Мары, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо мыщ дэжьым щыӀ» е «Муары, модэ щыӀ» къышъуаӀощт, ау ащ дэжьым шъумыкӀу, а цӀыфхэми шъуакӀэлъымычъ;+
24сыда пӀомэ, зы ошъо къуапэм къыщегъэжьагъэу адрэ ошъо къуапэм нэс пчыкӀэм дунаир зэригъэнэфырэм фэдэу, ежь къызыкӀожьыщт мафэм дэжь ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къэлъэгъожьыщт. 25Ау ыпэ рапшӀэу къиныбэ ыщэчын фаеу, джырэ цӀыфхэми ежь зэрамыпэсын фаеуи къыпыщылъ+.

26– Пегъымбар Нухьэ имафэхэм адэжь Ӏофхэр зыфэдагъэхэм фэдэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызщыкӀожьыщтым ыпэрэ мафэхэм Ӏофхэр афэдэщтых+. 27ЦӀыфхэр шхэщтыгъэх, ешъощтыгъэх, къащэщтыгъ, дакӀощтыгъэх, Нухьэ къухьэм зитӀысхьэгъэ мафэм нэсыфэкӀэ. ЕтӀанэ псы къиугъэшхор[*] къакӀуи, ахэр зэкӀэ ыгъэкӀодыгъэх+.

28– Пегъымбар Лут[*] имафэхэм адэжь Ӏофхэри ащ фэдагъэх: цӀыфхэр шхэщтыгъэх, ешъощтыгъэх, щэщтыгъэх, щафэщтыгъэх, чылапхъэр апхъыщтыгъ, унэхэри ашӀыщтыгъ. 29Ау Лут къалэу Содом зыдэкӀыгъэ мафэм машӀорэ тхъомзашхъорэ уашъом къикӀэу къещхыхи, ахэр зэкӀэ ыгъэкӀодыгъэх+.

30– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къызылъэгъожьыщт мафэм Ӏофхэр ащ фэдэ къэбзэщтых. 31А мафэм унашъхьэм тетыр ихьапщыпхэу унэм илъхэр зыдихьынхэу унэм ерэмыхьажь. Губгъом итыми унэм къерэмыгъэзэжь+. 32Лут ишъуз къехъулӀагъэр[*] шъугу къэжъугъэкӀыжь+. 33Хэтми зыпсэ мыкӀодэу къызэригъэнэжьыщтым ыуж итым ыпсэ шӀокӀодыщт, ау хэти зыпсэ зышӀокӀодырэм ыпсэ мыкӀодэу къыгъэнэжьыщт+. 34Сэ шъосэӀо, а чэщым нэбгыритӀу зы пӀэм хэлъыщт. Язырэр мэлэӀичхэм уашъом дахьыещт, адрэр къагъэнэщт. 35БзылъфыгъитӀу зэдэхьаджэщт, язырэр мэлэӀичхэм уашъом дахьыещт, адрэр къагъэнэщт. 36НэбгыритӀури губгъом итыщт, язырэр мэлэӀичхэм уашъом дахьыещт, адрэр къагъэнэщт.

37– Тыда ар зыщыхъущтыр, Зиусхьан? – къыраӀуагъ Исус. – Хьайуан псэхалӀэр зыдэщыӀэм бгъэжъхэри щызэрэугъоищтых, – ариӀожьыгъ Исус.

ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ

Шъузабэмрэ шъыпкъагъэ зимыӀэ хьыкумэшӀымрэ яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

18^1ЕтӀанэ игъогу рыкӀохэрэм агу амыгъэкӀодэу, Тхьэм елъэӀу зэпытынхэм пае, Исус гъэсэпэтхыдэ къафиӀотагъ+. 2Мыщ фэдэу къыӀуагъ: – Тхьэми щымыщынэу, цӀыфхэми ащымыукӀытэу, хьыкумэшӀ горэ къалэ горэм дэсыгъ. 3А къэлэ дэдэм зы шъузабэ гори дэсыгъ. «Сидэогъу сифэшъуашэр къысегъэт» ыӀозэ, хьыкумэшӀым дэжь къэкӀо зэпытыщтыгъ. 4ХьыкумэшӀым шъузабэр зыкӀэлъэӀурэр бэрэ фидагъэп. ЕтӀанэ ежь хьыкумэшӀым зэриӀожьыгъ: «Тхьэм сыщымыщынэми, цӀыфхэм сащымыукӀытэми, 5сэ сшъхьэ ымыгъэуз зэпытыным пае, мы шъузабэм ифэшъуашэ езгъэгъотын. Армырмэ, къысфэчъэ зэпытзэ зысигъэгъэпсэфыщтэп».

6ЕтӀанэ Зиусхьаным къыӀуагъ: – Шъыпкъагъэ зимыӀэ хьыкумэшӀым ыӀорэр зэхэшъоха? 7Тхьэм ежь къыхихыгъэ цӀыфхэу чэщи мафи лъэшэу къелъэӀухэрэм яфэшъуашэ аригъэгъотынба? Яфэшъуашэ аригъэгъотыным бэрэ ригъэжэщтха+? 8Сэ шъосэӀо, ахэмэ яфэшъуашэ псынкӀэу аригъэгъотыщт. Ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо мы дунаим къызыкӀожькӀэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр щигъотыщтха+?

Фарисеимрэ хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэ лӀымрэ яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

9Ащ нэмыкӀэуи ежьхэм шъыпкъагъэ яӀэу зыщыгугъыжьхэу, нэмыкӀхэр зэзымыпэсырэ цӀыф заулэм Исус мы гъэсэпэтхыдэр къафиӀотагъ:+

10– НэбгыритӀу Тхьэм елъэӀунхэу Тхьэм иунэшхо кӀуагъэ. Зыр фарисейхэм ащыщыгъ, адрэр хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэм ащыщыгъ+. 11Фарисеир ащ дэжьым щытэу, ыгукӀэ моущтэу Тхьэм елъэӀущтыгъ: «Адрэ цӀыфхэу хъункӀакӀохэми, бзэджашӀэхэми, зинэ зышӀэхэрэми, модэ щыт хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэми сэ сызэрафэмыдэм пае, щытхъу пфэсэшӀы, си Тхь+. 12Сэ тхьэмафэ къэс мэфитӀо сэнэкӀы[*], федэу згъотырэм ипшӀанэ Тхьэм пае сэты»+. 13Ау хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэр чыжьэу къэуцугъэу, уашъом дэплъыеным фэмыеу, ыбгъэгу еозэ, Тхьэм елъэӀущтыгъ: «Си Тхь, сэ, псэкӀод зышӀэрэ цӀыфым, гукӀэгъу къысфэшӀ»+. 14Сэ шъосэӀо, адрэ лӀым фэмыдэу мы лӀым ТхьэмкӀэ шъыпкъагъэ иӀэу ядэжь кӀожьыгъэ. Сыда пӀомэ, хэти зышъхьэ зыгъэиныжьырэр Тхьэм ыгъэцӀыкӀущт, ышъхьэ зыгъэцӀыкӀужьыри Тхьэм ыгъэиныщт+.

Исусрэ сабыйхэмрэ

(Маттэ 19:13-15; Марк 10:13-16)

15•ЕтӀанэ цӀыфхэм сабыйхэр Исус къыфащагъэх, Тхьэм ынэшӀу къащифэным пае, Исус ыӀэхэр ахэмэ атырилъхьэнхэу. Ау игъогу рыкӀохэрэм ар залъэгъум, цӀыфхэм афадагъэп. 16Ау Исус сабыйхэм къяджи, къыӀуагъ: – Сабыйхэр садэжь къэрэкӀох, пэрыохъу шъуафэмыхъу, сыда пӀомэ, ащ фэдэхэр Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэтых. 17Шъыпкъэр шъосэӀо, сабыим Тхьэм и Тетыгъошхо зэридэрэм фэдэу, хэтми Тхьэм и Тетыгъошхо зымыдэрэр а Тетыгъошхом ыӀэчӀэгъ чӀэхьащтэп+.

Тхьэмэтэ баир

(Маттэ 19:16-30; Марк 10:17-31)

18•Тхьэматэ горэ Исус къеупчӀыгъ: – Дин гъэсэкӀо дэгъу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ӀахьышӀоу къыслъыӀэсыным пае, сыда сшӀэн фаер+?

19– Сыда дэгъукӀэ укъызкӀысаджэрэр? – риӀожьыгъ Исус а лӀым. – Тхьэм нэмыкӀэу зи дэгъу щыӀэп+. 20Тхьэм иунашъохэр[*] ошӀэх: «Зинэ умышӀэ, цӀыф умыукӀ, умытыгъу, нэмыкӀ цӀыфхэм пцӀы атемылъхь, уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшӀ»+.

21– СикӀэлэгъу къыщегъэжьагъэу ахэр зэкӀэ сэгъэцакӀэх, – риӀожьыгъ адрэм+.

22Ар Исус зызэхехым, риӀуагъ: – Джыри зы уищыкӀагъ. УиӀэр зэкӀэ щэжьи, ахъщэр тхьамыкӀэхэм ят. Джащыгъум уашъом мылъкушхо щыуиӀэ хъущт. ЕтӀанэ сауж къырыкӀу+.

23Адрэм ар зызэхехым, ыгу лъэшэу къеуагъ, сыда пӀомэ, мылъкушхо иӀагъэти ары. 24Ау Исус ащ ыгу къызэреорэр зелъэгъум, къыӀуагъ: – Мылъку зиӀэхэмкӀэ Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьанхэр сыдэу къин!+
25Баир Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьаным нахьи, махъшэр мэстанэм икӀыныр нахь ӀэшӀэх.

26Ар зэхэзыхыгъэ цӀыфхэм къаӀуагъ: – Ащыгъум, ежь зимыгъэкӀодэу, хэта зыкъэзгъэнэжьын зылъэкӀыщтыр?

27– ЦӀыфмэ ашӀэн амылъэкӀырэр Тхьэм ышӀэн елъэкӀы, – къыӀуагъ Исус+.

28– Моу къэдаӀолъ! – къыӀуагъ Петрэ. – Тэ тиӀэгъэ пстэури къэдгъани, о уауж тыкъихьагъ+.

29– Шъыпкъэр шъосэӀо, – ариӀожьыгъ Исус, – хэт щыщми е зиунэ, е зятэ-янэхэр, е зышхэр, е зышыпхъухэр, е зишъуз, е зилъфыгъэхэр Тхьэм и Тетыгъошхо пае къэзгъэнагъэу,+
30иӀагъэм нахьи бэкӀэ нахьыбэ мы дунаим щызымыгъотыжьыщт цӀыф зи щыӀэп, адрэ дунаими мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ щыриӀэ хъущт.

Ежь зэраукӀыщтри лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтри ящэнэрэу Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 20:17-19; Марк 10:32-34)

31•Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀур лъэныкъокӀэ Ӏуищыхи, ариӀуагъ: – Мары, тэ джы ЕрусалимкӀэ тыдэкӀуае. ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ехьылӀагъэу пегъымбархэм атхыгъэ пстэури къехъулӀэхэзэ, къэшъыпкъэжьыщтых. 32Ащ къикӀырэр ежь хымэ лъэпкъхэм[*] зэраӀэкӀэхьащтыр. Ахэри къыкӀэнэкӀэщтых, къехъоныщтых, къытеужъунтхэщтых. 33ЕтӀанэ къамыщкӀэ къеощтых, аукӀыщт, ящэнэрэ мафэми ежь лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыщт+.

34Ау игъогу рыкӀохэрэм а гущыӀэхэу ариӀуагъэхэм ащыщэу зи къагурыӀуагъэп. А гущыӀэхэм къарыкӀырэр ахэмкӀэ шъэфыгъ, Исус ахэмэ къаригъэкӀыгъэри къагурыӀуагъэп+.

Исус лъэӀокӀо нэшъу горэ зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 20:29-34; Марк 10:46-52)

35•Исус къалэу Ерихон[*] къекӀуалӀэ зэхъум, нэшъу горэ лъэӀуакӀоу гъогу напцэм Ӏусыгъ+. 36ЦӀыф купышхо блэкӀэу зызэхехым, къэупчӀагъ: – Сыда мыр?

37– Назарет щыщ Исус мыщ блэкӀы, – къыраӀуагъ цӀыфхэм.

38Ар къызаӀом, нэшъур мэкъэшхокӀэ къэджагъ: – Даутэ ы Къо[*] Исус, гукӀэгъу къысфэшӀ!+

39Апэ ит цӀыфхэм амыдэу, «Щыгъэт!» – къыраӀуагъ. Ау ар джыри нахь мэкъэшхокӀэ къэджагъ: – Даутэ ы Къу, гукӀэгъу къысфэшӀ!

40Исус къызэтеуцуи, ежь дэжь а лӀыр къаригъэщагъ. Нэшъур пэгъунэгъу къызэхъум, еупчӀыгъ:

41– Сыда къыпфэсшӀэнэу узыфаер? – Тхьэматэ, сынэхэр къэгъэплъэжь, – къыӀожьыгъ нэшъум.

42– Унэхэр къэплъэжьыщт, – къыриӀуагъ Исус. – УишӀошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ+.

43Ардэдэм нэшъум ынэхэр къэплъэжьыгъэх, Тхьэми щытхъу фишӀызэ, Исус ыуж ихьагъ. ЦӀыф пстэуми ар залъэгъум, ахэми Тхьэм щытхъу фашӀыгъ.

ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Исусрэ Закхейрэ

19^1Ащ нэужым Исус къалэу Ерихон дэхьагъэу пхырыкӀыщтыгъ+. 2Закхей ыцӀэу лӀы горэ ащ дэсыгъ. Ар хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэм япащэхэм ащыщыгъ, цӀыф баигъ. 3Исус хэтми зыщыщыр зэригъэлъэгъумэ шӀоигъуагъ, ары шъхьакӀэ ежь лъагэпти, цӀыф купышхом хэтэу зи ылъэгъун ылъэкӀыщтыгъэп. 4Арыти, цӀыфхэм апэ ишъи, ынджыр чъыг горэм дэпшыягъ, Исус ылъэгъуным пае, сыда пӀомэ, Исус а гъогумкӀэ блэкӀын фэягъ.

5Исус а чӀыпӀэм зынэсым, дэплъыий, Закхей риӀуагъ: – Закхей, псынкӀэу къех, непэ уадэжь себлэгъэн фае.

6Закхей псынкӀэу къехыжьи, игуапэу иунэ Исус ригъэблэгъагъ. 7ЦӀыф пстэуми ар залъэгъум, агу емыӀоу аӀуагъ: – ПсэкӀод зышӀэрэм дэжь хьакӀэу ихьагъ+.

8Закхей къэтэджи, Зиусхьан Исус къыриӀуагъ: – Моу къэдаӀолъ, Зиусхьан! Симылъку ызыныкъо тхьамыкӀэхэм ястыщт. Ӏоф горэмкӀэ цӀыф горэ згъэпцӀагъэмэ, фэдиплӀыкӀэ фэспщыныжьыщт+.

9– ЦӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр непэ мы унагъом дэжь къэкӀуагъ, – риӀуагъ Исус Закхей, – сыда пӀомэ, мы лӀыри Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщ+. 10Сыда пӀомэ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къызфэкӀуагъэр цӀыф кӀодыгъэхэм алъыхъунышъ, мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэр ары.

Минэ зыцӀэ ахъщэхэм яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 25:14-30)

11•Исус къыӀорэ гущыӀэхэм цӀыфхэр ядэӀухэ зэхъум, мы гъэсэпэтхыдэр къыпигъэхъуагъ; сыда пӀомэ, Исус Ерусалим игъунэгъугъ, Тхьэм и Тетыгъошхо ардэдэм къэлъэгъонэуи цӀыфхэр гугъэщтыгъэх+. 12Аущтэу зэхъум, Исус къыӀуагъ: – Пщы горэ хэгъэгу чыжьэ горэм кӀон фэягъ, ежь ихэгъэгу пае пачъыхьэ заригъэшӀынышъ, етӀанэ къыгъэзэжьыным пае. 13ДэкӀыным ыпэкӀэ, иунэӀутхэм ащыщ нэбгырипшӀмэ къяджи, минэ[*] зырыз арити, ариӀуагъ: «Къэсэгъэзэжьыфэ, мы ахъщэр жъугъэзекӀо, шъущ, шъущаф». 14Ау мы пщым ихэгъэгу щыщ цӀыфхэм ежь ауджэгъущтыгъэти, «Мы лӀыр пачъыхьэ къытфэхъунэу тыфаеп» арагъэӀонэу лӀыкӀохэр пщым ыужкӀэ а хэгъэгум агъэкӀуагъэх+.

15Ащ пае къэмынэу а пщыр пачъыхьэу агъэнэфагъ. ЕтӀанэ пщым къызегъэзэжьым, унэӀутхэу ахъщэхэр зэритыгъагъэхэм къяджагъ. Ахэмэ ащыщэу хэти ищэн-щэфэн ӀофкӀэ ыгъэхъагъэхэр зэригъашӀэмэ шӀоигъуагъ. 16Апэрэ унэӀутыр къакӀуи, къыӀуагъ: «Тхьэматэ, къысэптыгъэ минэ ахъщэмкӀэ фэдипшӀ къэзгъэхъагъ». 17Тхьэматэм ащ риӀуагъ: «Дэгъоу пшӀагъэ, сиунэӀут дэгъу! Ӏоф макӀэхэмкӀэ сызщыгугъын лӀэу узэрэпсэугъэм пае, къэлипшӀ къыпӀэкӀэслъхьащт»+.

18ЯтӀонэрэ унэӀутыр къакӀуи, къыӀуагъ: «Тхьэматэ, къысэптыгъэ минэ ахъщэмкӀэ фэдитф къэзгъэхъагъ». 19Тхьэматэм ащ риӀуагъ: «Къэлитф о къыпӀэкӀэслъхьащт».

20Ящэнэрэ унэӀутри къакӀуи, къыӀуагъ: «Тхьэматэ, мары о уиминэ ахъщэ. Хъэдэным кӀоцӀысщыхьи, щызгъэлъыгъ. 21УзэрэлӀ пхъашэм пае, сыкъыпщыщынагъ. УмыгъэтӀылъыгъэр къэоштэжьы, чӀыгум о хэмыпхъагъэри охыжьы». 22Итхьэматэ ащ риӀуагъ: «О уигущыӀэхэмкӀэ узгъэмысэщт, о уунэӀут бзадж! О пшӀэщтыгъ сэ сызэрэлӀ пхъашэри, сымыгъэтӀылъыгъэр къызэрэсштэжьырэри, чӀыгум хэсымыпхъагъэр зэрэсхыжьырэри+. 23Сиахъщэ ахъщэхъожьхэм сыда о зыкӀямытыгъэр? Ащыгъум къызысэгъэзэжьым, сиахъщэ хэхъуагъэу къычӀэсхыжьыщтыгъ». 24ЕтӀанэ тхьэматэм къыбгъодэтхэм ариӀуагъ: «Мы лӀым минэ ахъщэр Ӏышъухи, минэ ахъщипшӀ зиӀэм ешъут». 25Ахэмэ раӀуагъ: «Тхьэматэ, минэ ахъщипшӀ ащ иӀэба?»

26Тхьэматэм къыӀожьыгъ: «Сэ шъосэӀо, Тхьэм хэт щыщми зиӀэм нахьыбэ къыритыщт, ау Тхьэм зи зимыӀэм иӀэ тӀэкӀури Ӏихыжьыщт+. 27Ау джы сэ сипыйхэу пачъыхьэ сафэхъунэу фэмыягъэхэр къашъущэхи, сапашъхьэ щышъуукӀых»+.

Щытхъушхо иӀэу, Исус Ерусалим зэрэдэхьагъэр

(Маттэ 21:1-11; Марк 11:1-11; Иуан 12:12-19)

28•Исус а гущыӀэхэр къызеӀохэм, ЕрусалимкӀэ дэкӀоенэу игъогу техьажьыгъ. 29Елеон Ӏуашъхьэм Ӏус къуаджэхэу Бет-Фагиерэ Бет-Аниерэ зыцӀэхэм Исус ягъунэгъу зэхъум, игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу ыпэ ыгъэкӀуагъэх,+
30моущтэу ариӀозэ: – ШъупэчӀынэтӀэ къуаджэм шъудахь. Шъузэрэдахьэу щыд къунанэу цӀыф ныбжьи зытемытӀысхьагъэр епхыгъэу шъуапэ къифэщт. Ар къэшъутӀати, моу къашъущэ. 31«Сыд ар къызкӀэшъутӀатэрэр?» ыӀоу зыгорэ къышъоупчӀымэ, моущтэу ешъуӀу: «Зиусхьаныр ащ фай».

32А лӀыкӀуитӀур кӀуи, Исус зэрариӀуагъэм тетэу зэкӀэ къагъотыгъ. 33Щыд къунаныр къызатӀатэм, зиехэм къараӀуагъ: – Сыда щыд къунаныр къызкӀэшъутӀатэрэр?

34– Зиусхьаныр мыщ фай, – къаӀуагъ ахэмэ.

35ЕтӀанэ щыд къунаныр Исус дэжь къащи, ящыгъынхэр тыралъхьэхи, Исус тырагъэтӀысхьагъ. 36Исус щыд къунаным тесэу кӀо зэхъум, цӀыфхэм ящыгъынхэр гъогум фытыраубгъощтыгъэх+.

37Ерусалим игъунэгъоу гъогур Елеон Ӏуашъхьэм къызщехырэ чӀыпӀэм Исус зынэсым, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэу алъэгъугъэ пстэуми апае гушӀохэу, мэкъэшхокӀэ Тхьэм щытхъу фашӀэу, игъогу рыкӀорэ куп пстэуми аӀоу аублагъ:

38– Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэ пачъыхьэм щытхъушхор ий! Мамырныгъэ уашъом щыӀ! Анахь Лъагэм щытхъушхор ий! [*]+

39ЦӀыф купышхом хэтэу фарисей заулэмэ Исус къыраӀуагъ: – Дин гъэсакӀу, уигъогу рыкӀохэрэм щагъэтынэу яӀу!+

40– Сэ шъосэӀо, – къыӀожьыгъ Исус, – ахэмэ щагъэтмэ, мыжъохэр къэкуощтых.

41Исус Ерусалим нахь игъунэгъоу къэси, къалэр зелъэгъум, ащ фэгъызэ къыӀуагъ:+

42– О мамырныгъэ къыпфэзыхьыщт Ӏофхэр непэ пшӀагъот, ау джы о унэхэм ахэр ашӀогъэбылъыгъэх;+
43сыда пӀомэ, уипыйхэм пытапӀэхэмкӀэ укъызауцухьащт мафэхэр къыпфэкӀощтых. Ахэмэ о укъаухъурэищт, тыдрэ лъэныкъокӀи къыптезэрэгъэбэнэщтых. 44Уипыйхэм ори уибынхэу къыбдыдэсхэри шъуагъэкӀодыщт, мыжъуитӀу зэтелъэуи къагъэнэщтэп, умыкӀодэу Тхьэм укъызщигъэнэжьын уахътэм узэрэригъэфагъэр къызэрэбгурымыӀуагъэм пае+.

Исус щэн-щэфакӀохэр Тхьэм иунэшхо къызэрэчӀифыгъэхэр

(Маттэ 21:12-17; Марк 11:15-19; Иуан 2:13-22)

45•ЕтӀанэ Исус Тхьэм иунэшхо чӀахьи, щэн-щэфакӀохэр[*] къычӀифхэу ыублагъ. 46Ахэмэ ариӀуагъ: – Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Сэ сиунэ тхьэлъэӀупӀэщт», ау шъо «хъункӀэкӀо гъэбылъыпӀэм»[*] фэдэ шъушӀыгъэ.

47Мафэ къэси Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, Исус цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэщтыгъ. Ары шъхьакӀэ дин пэщэшхохэм, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм, адрэ тхьэматэхэу цӀыфмэ яӀэхэм Исус зэрагъэкӀодыщт шӀыкӀэм лъыхъухэу аублагъ, 48ау цӀыф пстэуми ягуапэу Исус едэӀущтыгъэхэти, рашӀэн мыхъун зи агъотыгъэп.

ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ

Джурт тхьэматэхэр Исус итетыгъо къезытыгъэмкӀэ къызэреупчӀыгъэхэр

(Маттэ 21:23-27; Марк 11:27-33)

20^1•Мафэ горэм Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, Исус цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэзэ, къэбарышӀур аригъэӀущтыгъ. Джащыгъум дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ нахьыжъхэр ягъусэхэу къыбгъодахьэхи, къеупчӀыгъэх:

2– КъытаӀу, мы Ӏофхэр пшӀэнхэу фитыныгъэр тыда къыздипхыгъэр, е ахэр пшӀэнхэу тетыгъор хэта о къыозытыгъэр+?

3– Сэри шъо Ӏоф горэкӀэ сышъоупчӀыщт, – ариӀожьыгъ Исус. – ПэгъокӀ къысэшъут. 4Иуан цӀыфхэр ыумэхъынхэу хэта къэзгъэкӀуагъэр, цӀыфхэр ара, хьауми Тхьэр ара+?

5– «Тхьэр ары Иуан къэзгъэкӀуагъэр» тӀомэ, «Адэ, сыда Иуан къыӀуагъэхэр шъушӀошъ зыкӀэмыхъугъэр?» къыӀожьыщт, – аӀозэ, ахэр зэупчӀыжьыгъэх+. 6– Ау «ЦӀыфхэр ары къэзгъэкӀуагъэхэр» тӀомэ, цӀыф пстэури мыжъохэмкӀэ къытаохэзэ, таукӀыщт, сыда пӀомэ, Иуан зэрэпегъымбарыгъэр ашӀошъ мэхъу+. 7Арыти, – Иуан къэзгъэкӀуагъэр тшӀэрэп, – къаӀуагъ.

8– Ащыгъум сэри шъосӀощтэп, мы Ӏофхэр сшӀэнхэу фитыныгъэр къыздисхыгъэр, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ.

СэнэшъхьэшӀэ бзаджэхэм яхьылӀэгъэ гъэсэпэтхыдэр

(Маттэ 21:33-46; Марк 12:1-12)

9•ЕтӀанэ Исус цӀыфхэм мы гъэсэпэтхыдэр афиӀуатэу ыублагъ: – ЛӀы горэм сэнэшъхьэ хатэ ыгъэтӀысхьи, сэнэшъхьэшӀ горэхэм аӀэкӀилъхьагъ. Ащ нэужым хымэ хэгъэгу горэм бэрэ къэтынэу кӀуагъэ+. 10Сэнэшъхьэ пычыжьыгъор къызэсым, исэнэшъхьэ Ӏахь къыратыжьынэу сэнэшъхьэшӀхэм адэжь унэӀут горэ ыгъэкӀуагъ. Ау сэнэшъхьэшӀхэр унэӀутым къеохи, ӀэнэкӀэу къатӀупщыжьыгъ. 11Хатэр зием етӀани унэӀут горэ ыгъэкӀуагъ, ау ащи къеохи, лые къырахи, ӀэнэкӀэу къатӀупщыжьыгъ. 12ЕтӀани ящэнэрэ унэӀут горэ ыгъэкӀуагъ. Ари къауӀи, къыдафыжьыгъ+.

13Джащыгъум сэнэшъхьэ хатэр зием къыӀуагъ: «Сыда сшӀэщтыр? Сэ шӀу слъэгъурэ скъо кӀасэр згъэкӀон. Ащ лъытэныгъэ къыфашӀынкӀи мэхъу»+. 14Ау сэнэшъхьэшӀхэм хатэр зием ыкъо залъэгъум, зэупчӀыжьхи, зэраӀожьыгъ: «Мыры сэнэшъхьэ хатэр къызыфэнэжьыщтыр. Ар тэжъугъэукӀи, сэнэшъхьэ хатэр тэ къытфэнэжьыщт»+. 15Аущтэу сэнэшъхьэ хатэм къыдадзыжьи, къаукӀыгъ. – Сэнэшъхьэ хатэр зием сыда ахэмэ аришӀэщтыр+? 16Ар къэкӀонышъ, сэнэшъхьэшӀхэр ыгъэкӀодынхэшъ, сэнэшъхьэ хатэр нэмыкӀхэм аӀэкӀилъхьащт, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. – Тхьэм ерэмыд! – къаӀуагъ, цӀыфхэм ар зызэхахым+.

17Ау Исус ахэмэ яплъи, къыӀуагъ: – Ащыгъум мы гущыӀэхэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэм[*] сыда къарыкӀырэр: «Унэ зышӀыхэрэм зэрамыпэсэу чӀадзыжьыгъэ мыжъор унэр зыӀыгъырэ лъэпсэ дэдэ хъугъэ»+?

18– А мыжъом тефэрэр къызэпкъыриутыщт, ау зытефэрэр мыжъом ыщытӀэщт.

19•Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ дин пэщэшхохэмрэ Исус мы гъэсэпэтхыдэр ежьхэм яхьылӀагъэу къызэриӀотагъэр къагурыӀуагъэти, а сыхьат дэдэм Исус къаубытынэу пылъыгъэх, ау цӀыфхэм ащыщынэщтыгъэх.

Хьакъулахь ахъщэм ехьылӀагъ

(Маттэ 22:15-22; Марк 12:13-17)

20Арыти, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ дин пэщэшхохэмрэ Исус еплъакӀощтыгъэх, къуалъхьэкӀи ащэфыгъэхэу, шъыпкъагъэ зиӀашъо зытезгъаорэ цӀыф куп фагъэкӀуагъ. Исус хэкум ипщэу тетыгъор зиӀэм ӀэкӀагъэхьаным пае, гущыӀэ горэм тыраубытэнэу гугъэщтыгъэх+. 21Ахэр Исус къеупчӀыгъэх: – Дин гъэсакӀу, о шъыпкъэр къызэрэпӀорэри, цӀыфхэм шъыпкъэр зэрябгъашӀэрэри тэшӀэ. ЦӀыфхэм ятеплъэ уемыплъэу, цӀыф пстэури уизэфэд, шъыпкъагъэм тетэуи Тхьэм игъогу цӀыфхэм яогъашӀэ. 22Кайсарым[*] хьакъулахь ахъщэр етты хъущта, мыхъущта+?

23Ау Исус ахэмэ ятхьагъэпцӀыгъэ гу лъитагъэти, ариӀуагъ: – Сыд пае сыхэжъугъэукъонэу шъупылъа+? 24Зы динар[*] сэжъугъэлъэгъу. Хэта зисурэт мыщ итыри, хэта зыцӀэ мыщ тетхагъэри? – Кайсарыр ары, – къаӀуагъ ахэмэ.

25– Ащыгъум Кайсарым иер Кайсарым ешъутыжь, Тхьэм иери Тхьэм ешъутыжь, – ариӀуагъ Исус+.

26Аущтэу цӀыфхэм апашъхьэ гущыӀэ горэм щытыраубытэн алъэкӀыгъэп, пэгъокӀэу Исус аритыгъэри агъэшӀагъозэ, заушъэфыгъ.

Саддукейхэр лӀагъэхэм къэтэджыжьыкӀэ афэхъущтым ехьылӀагъэу Исус къызэреупчӀыгъэхэр

(Маттэ 22:23-33; Марк 12:18-27)

27•ЛӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр зышӀошъ мыхъухэрэ саддукейхэмэ[*] ащыщхэу заулэ Исус къыбгъодахьи, къеупчӀыгъ:+

28– Дин гъэсакӀу, пегъымбар Мусэ моущтэу къытфитхыгъ[*]: «ЛӀы горэм ыш лӀэу, лъфыгъэ имыӀэу шъуз къыкӀэнмэ, ыш унагъо фишӀэным пае, а лӀым шъузабэр къыщэжьын фае»+. 29Зэкъошибл щыӀагъ. Ахэмэ ащыщэу апэрэм шъуз къыщагъ, ау лъфыгъэ имыӀэу дунаим ехыжьыгъ. 30ЯтӀонэрэми а шъузыр къыщэжьыгъ. Ащи лъфыгъэ имыӀэу дунаим ехыжьыгъ. 31Ящэнэрэми а шъузыр къыщэжьыгъ. Ащ фэдэуи яблэнэрэм нэс лъфыгъэ ямыӀэу зэкӀэри дунаим ехыжьыгъэх. 32Зэпстэуми ауж дэдэу шъузыри дунаим ехыжьыгъ. 33Джы лӀагъэхэр къызытэджыжьхэкӀэ, хэта зишъузыщтыр ар? Сыда пӀомэ, нэбгыриблыми шъузэу яӀагъэшъ ары.

34– Джырэ цӀыфхэм къащэ, дэкӀох, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ.

35– Ау лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьынхэшъ, адрэ дунаим щыпсэунхэу зифэшъуашэхэм шъуз къащэжьыщтэп, лӀыми дэкӀожьыщтхэп+. 36Ахэр мэлэӀичхэм афэдэх, лӀэн алъэкӀыжьыщтэп, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэхэшъ, Тхьэм ибыных. 37Ау лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр пегъымбар Мусэми нафэу къыгъэлъэгъуагъ. Сыда пӀомэ, пэнэ куандэм икъэбар[*] Тэурат хабзэм зэрыт чӀыпӀэм ит пегъымбар Мусэ Тхьэу Зиусхьаным «Ибрахьими, Исхьакъи, Якъуби я ТхьэкӀэ» зэреджэрэр+. 38Ащ къикӀырэр Тхьэр псэухэмрэ лӀагъэхэу зыфаӀохэрэмрэ зэря Тхьэр ары; сыда пӀомэ, ежьыркӀэ пстэури псэух.

39Исус ар къызеӀом, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ащыщхэу заулэмэ къаӀуагъ: – Дин гъэсакӀу, дэгъоу къэпӀуагъ.

40ЕтӀанэ ащ нэмыкӀыкӀэ Исус къеупчӀыжьынэу хэти тегушхуагъэп+.

Христос хэта зыкъор?

(Маттэ 22:41-46; Марк 12:35-37)

41•Ащ дэжьым Исус ахэмэ ариӀуагъ: – Христос[*] Даутэ ыкъоу сыдэущтэу аӀора+? 42-43Сыда пӀомэ, ежь Даутэ мыщ фэдэу къызэриӀуагъэр Орэд ЛъапӀэхэм арытба[*]:

«Тхьэу Зиусхьаным сэ си Зиусхьан къыриӀуагъ: О уипыйхэр лъэгукӀэтын къыпфэсшӀыфэхэ, сэ сиджабгъукӀэ къызгос»+?

44– Ежь Даутэ Христос «Си ЗиусхьанкӀэ» еджэ, – къыпигъэхъожьыгъ Исус. – Арэу зыхъукӀэ, сыдэущтэу Христос Даутэ ы къо хъура?

Исус Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм ямысагъэ къызэрэхигъэщыгъэр

(Маттэ 23:1-36; Марк 12:38-40; Лука 11:37-54)

45ЦӀыф пстэури Исус къедэӀухэ зэхъум, игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

46– Тэурат егъэджэкӀо пащэхэм шъуафэсакъ. Ахэмэ шъошэ кӀыхьэхэр ащыгъхэу къакӀухьаныр якӀас. ЗэӀукӀэхэми ежьхэм аӀэхэм цӀыфхэр ащырагъэбэунхэр шӀу алъэгъу. Синэгогухэм цӀыфхэр защызэӀукӀэхэкӀи, гухэхъо Ӏанэхэм тхьэмэтэ тӀысыпӀэхэр щаубытынхэри шӀу алъэгъу+. 47Шъузабэхэм яунэхэри атырахых. ЦӀыфхэм агъэшӀэгъоным пае, ятхьэлъэӀухэр агъэкӀыхьэх. Тхьэм ахэр инэу ыгъэпщынэщтых.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ

Шъузабэм ахъщэу Тхьэм пае ытыгъэр

(Марк 12:41-44)

21^1•Исус Тхьэм иунэшхо чӀэтэу зэплъэм, цӀыф байхэм Тхьэм тын фашӀэу, ахъщэхэр пхъуантэхэм адалъхьэхэу ылъэгъугъ+. 2Яплъ зэхъум, шъузэбэ тхьамыкӀэ горэми гъоплъэ ахъщитӀу пхъуантэм дилъхьэу ылъэгъугъ.

3– Шъыпкъэр шъосэӀо, – къыӀуагъ Исус, – мы шъузэбэ тхьамыкӀэм адрэ пстэуми анахьи нахьыбэ дилъхьагъ; 4сыда пӀомэ, ахэмэ ахъщэу къялыжьыгъэм щыщ далъхьагъэти ары, ау а шъузабэм зэрыпсэунэу мэкӀэ тӀэкӀоу иӀэр зэкӀэ дилъхьагъ+.

Тхьэм иунэшхо зэрэзэхакъутэщтыр Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 24:1-2; Марк 13:1-2)

5•Тхьэм иунэшхо мыжъо дахэхэмкӀи тынхэу цӀыфхэм Тхьэм фашӀыгъэхэмкӀи дахэу зэрэгъэкӀэрэкӀагъэм игугъу зашӀым, Исус къыӀуагъ:

6– Мыщ щышъулъэгъурэр мыжъуитӀу къызэтемынэжьэу, пстэури къызызэхэтэкъощт мафэхэр къэсыщтых+.

7– Дин гъэсакӀу, о зыфэпӀогъэ Ӏофхэр сыдигъо къэхъущтха, ахэр къызэрэхъущтхэм янэшанэри сыд фэда? – къеупчӀыгъэх ахэр.

Нэшанэхэмрэ къиныбэ щэчынымрэ

(Маттэ 24:3-14; Марк 13:3-13)

8– ЦӀыфхэм шъукъызэрамыгъэпцӀэщтым шъуфэсакъ, – къыӀожьыгъ Исус. – Сыда пӀомэ, сэ сцӀэкӀэ зэджэжьхэу, «Сэры Христосыр» аӀоу, «Мафэр къэблэгъагъ» аӀоу, къэкӀощт цӀыфхэр бэ хъущтых. Ахэмэ ауж шъуимыхь+. 9Заохэм якъэбархэмрэ пачъыхьагъухэм ягъэпсыкӀэ акъутэжьынэу цӀыфхэм зыкъызэраӀэтыхэрэм якъэбархэмрэ зызэхэшъухыкӀэ, шъукъэмыщт. А Ӏофхэр къэхъунхэ фае, ау дунаим икӀэух шӀэхэу къэсыщтэп.

10– Зы лъэпкъыр адрэ лъэпкъым, зы пачъыхьагъури адрэ пачъыхьагъум езэонэу къэтэджыщт, – етӀанэ ариӀуагъ Исус+. 11– ЧӀыпӀэ-чӀыпӀэхэми чӀыгур ин дэдэу ащысысыщт, зэпахырэ узхэри гъаблэхэри къэхъущтых. Уашъоми щынэгъошхо нэшанэхэр къикӀыщтых+.

12– Ау мы Ӏоф пстэури къэхъунхэм ыпэкӀэ, сцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм пае, цӀыфхэм шъуаубытыщт, къини шъуагъэщэчыщт. Синэгогухэм шъуаратыщт, хьапсхэми шъуачӀадзэщт, пачъыхьэхэмрэ Ӏэшъхьэтетхэмрэ апашъхьи шъуращэщт+. 13Джащыгъум ахэмэ апашъхьэ къэбарышӀум шыхьат шъуфэхъущт. 14Ау мыр шъугухэм арыжъугъэлъ: зыжъугъэхыеу яшъуӀощтыр ыпэкӀэ жъугъэхьазырыным шъупымылъ; 15сыда пӀомэ, къышъонэкъокъухэрэр къышъупэмыуцужьышъунхэу, къышъупэмыгущыӀэжьышъунхэу гущыӀэхэри акъылышӀуи къышъостыщтых+. 16Шъуянэ-шъуятэхэми, шъушыхэми, шъуиблагъэхэми, шъуиныбджэгъухэми тетыгъо зиӀэхэм шъуарагъэубытыщт, шъуащыщэу зы купи аукӀыщт. 17Шъо сцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм пае, цӀыф пстэуми шъуауджэгъущт. 18Ау зы шъхьац налъи шъо шъушъхьэхэм ахэкӀодыкӀыщтэп+. 19Теубытагъэ шъуиӀэмэ, шъупсэхэр мыкӀодхэу къэжъугъэнэжьыщтых.

Ерусалим зэракъутэщтыр Исус къызэриӀуагъэр

(Маттэ 24:15-21; Марк 13:14-19)

20•– Ерусалим дзэхэм къауцухьагъэу зышъулъэгъукӀэ, икъутэжьыгъо къызэрэблэгъагъэр шъушӀэщт. 21Ащыгъум Иудей хэкум ис цӀыфхэр Ӏуашъхьэхэм ярэкӀолӀэжьых, къалэм дэсхэри дэрэкӀыжьых, губгъом итхэри къалэм дэрэмыхьажьых. 22Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт пстэури къэшъыпкъэжьынхэм пае, цӀыфхэм ашӀагъэхэр Тхьэм зыщаригъэпщыныжьын мафэхэр мырых. 23А мафэхэм бзылъфыгъэ лъэрмыхьхэмрэ сабый быдзашъо зиӀэхэмрэ гъогу мыгъо теуцощтых. Мы хэгъэгум ицӀыфхэр къинышхо хэфэщтых, Тхьэри мы лъэпкъым лъэшэу къыфэгубжыщт+. 24Ахэмэ ащыщхэр чатэкӀэ аукӀыщтых, адрэхэри гъэрэу аубытыгъэхэу лъэпкъ пстэуми адэжь ащэщтых. Хымэ лъэпкъхэм ялъэхъан аухыфэ, ахэмэ Ерусалим лъэгукӀэ аутэщт+.

ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызэрэкӀожьыщтыр

(Маттэ 24:29-31; Марк 13:24-27)

25•– Нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр тыгъэм, мазэм, жъуагъохэм къащылъэгъощтых. ЧӀылъэм тет цӀыф лъэпкъхэм ашӀэщтыр амышӀэу агу кӀодыщт. Хыри лъэшэу къыдэуаеу ибырсыр мэкъэшхо къэӀущт. 26Дунаим къыщыхъущтхэм паплъэхэу, цӀыфхэр щынагъом хэтхэу мэхыщтых, сыда пӀомэ, уашъом щыӀэ кӀуачӀэхэр хъыещтыхэшъ ары. 27Джащыгъум ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ошъуапщэм хэтэу, лъэкӀышхорэ щытхъушхорэ иӀэхэу къакӀоу цӀыфхэм алъэгъущт+. 28А Ӏофхэр къэхъухэу заублэкӀэ, шъукъэтэджи, шъушъхьэхэр къэшъуӀэтых, сыда пӀомэ, Тхьэм къиным шъузщыхихыжьыщт мафэр къэблэгъагъэшъ ары.

Ынджыр чъыгым шъыпкъэу къыдгуригъаӀорэр

(Маттэ 24:32-35; Марк 13:28-31)

29•ЕтӀанэ Исус гъэсэпэтхыдэ ариӀуагъ: – Ынджыр чъыгымрэ адрэ чъыг пстэумрэ шъуяплъ. 30Чъыгхэр къэтӀэмхэу зыфежьэхэкӀэ, гъэмафэр зэрэблагъэр зыми къышъуимыӀоу шъошӀэба? 31Ащ фэдэу шъори мы Ӏофхэр къэхъухэу зышъулъэгъухэкӀэ, Тхьэм и Тетыгъошхо благъэ къызэрэхъугъэр зэжъугъашӀэ.

32– Шъыпкъэр шъосэӀо, мы Ӏофхэр зэкӀэ къэхъунхэм ыпэ, мы лъэпкъыр кӀодыщтэп+. 33Уашъомрэ чӀылъэмрэ кӀодыжьыщтых, ау сигущыӀэхэр кӀодыжьыщтхэп+.

Сыдигъуи шъусакъ!

34– Ешхэ-ешъонымкӀи, утэшъонымкӀи, мы дунаим игугъухэмкӀи шъушъхьэхэр зэӀышъумыгъэхьанхэу шъузфэсакъыжь. Армырмэ, шъумышӀахэу а мафэр къышъутеощт. 35Сыда пӀомэ, а мафэр чӀылъэ шъхьашъом тет цӀыф пстэуми хъытыум фэдэу къафэкӀощт. 36Сыдигъуи шъусакъ, къэхъущт пстэуми шъуахэкӀыным паий, кӀуачӀэ жъугъотынышъ, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ыпашъхьэ шъузэрихьащтымкӀэ Тхьэм шъуелъэӀу зэпыт+.

37Мафэ къэс Исус Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэщтыгъ, ау чэщ къэхъу къэс, къалэм дэкӀыти, Елеон зыцӀэ Ӏуашъхьэм чэщыр щырихыщтыгъ+. 38Жьэу пчэдыжь къэс Исус едэӀунхэу цӀыф пстэури Тхьэм иунэшхо къакӀощтыгъэх.

ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ

Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт тхьэматэхэм Исус тхьагъэпцӀыгъэкӀэ аукӀынэу гухэлъ зэрашӀыгъэр

(Маттэ 26:1-5, 14-16; Марк 14:1-2, 10-11; Иуан 11:45-53)

22^1•Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэшхохэу ӀутӀыжъкӀэ заджэхэрэр[*] къэблэгъагъэх+. 2Дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкӀо пащэхэмрэ Исус цӀыфхэм амышӀэу зэрагъэкӀодыщт шӀыкӀэм лъыхъущтыгъэх, сыда пӀомэ, ахэр цӀыфхэм ащыщынэщтыгъэхэти ары. 3Джащыгъум Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ ащыщэу ИскариоткӀэ заджэхэрэ Иудэ ыгу шэйтаныр ихьагъ+. 4ЕтӀанэ Иудэ дин пэщэшхохэмрэ Тхьэм иунэшхо икъэрэгъулэхэм япащэхэмрэ адэжь кӀуи, Исус зэраригъэубытыщт шӀыкӀэмкӀэ адэгущыӀагъ. 5Ахэр гушӀуагъэх, ахъщи къыратынэу къагъэгугъагъ. 6Аущтэу Иудэ адишти, цӀыф купышхохэм амышӀэу Исус аригъэубытыным пае, Ӏэрыфэгъу уахътэ паплъэу ыублагъ+.

Исус игъогу рыкӀохэрэм ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр зэрагъэхьазырыгъэр

(Маттэ 26:17-25; Марк 14:12-21; Иуан 13:21-30)

7•Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэм ащыщэу ӀутӀыжъ шъынэр зыщышӀуаубзын фэе мафэр къэсыгъ+. 8Аущтэу зэхъум, Исус Петрэрэ Иуанрэ ыгъэкӀуагъэх, моущтэу ариӀуагъэу: – ШъукӀуи, ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр тшӀыным пае жъугъэхьазыр.

9– Тыдэ щыдгъэхьазырынэу уфая? – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

10– ШъукъэдаӀу! – ариӀуагъ Исус. – Къалэм шъузэрэдахьэу, лӀы горэм псы къошын ыхьэу шъурихьылӀэщт. А лӀым ыуж шъуитэу унэу зэрыхьэрэм шъори шъуихьи, 11унэр зием ешъуӀу: «Дин гъэсакӀом къыуеӀо: Сэррэ сигъогу рыкӀохэрэмрэ ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр зыщытшӀыщт хьакӀэщыр тыдэ щыӀа?» 12Джащыгъум унэ зэтетым ышъхьагърэ къатым тетэу гъэкӀэрэкӀагъэ хьэкӀэщышхо шъуигъэлъэгъущт. Ащ зэкӀэри щыжъугъэхьазыр.

13Ахэр етӀанэ кӀохи, Исус къызэрариӀуагъэм тетэу къагъоти, ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр агъэхьазырыгъ.

Зиусхьаным ипчыхьэшъхьашх

(Маттэ 26:26-30; Марк 14:22-26; 1 Кор. 11:23-25)

14•Сыхьатыр къызэсым, апостол нэбгырэ пшӀыкӀутӀур игъусэу Исус Ӏанэм пэтӀысхьагъ.

15– Къин сщэчыным ыпэкӀэ, мы ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр къыжъудэсшӀы лъэшэу сшӀоигъуагъ, – ариӀуагъ ахэмэ. 16– Сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыгъэу, ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхом къикӀырэр къэшъыпкъэжьыфэ, ӀутӀыжъ пчыхьэшъхьашхэр сшӀыжьыщтэп+.

17ЕтӀанэ Исус шъуалъэ къышти, Тхьэм щытхъу фишӀи, къыӀуагъ: – Мыр шъушти, мыщ итым щыщ шъукъыздешъу; 18сыда пӀомэ, сэ шъосэӀо, Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыфэ, сэнэшъхьэпсым сешъожьыщтэп.

19ЕтӀанэ Исус хьалыгъур къыштагъ, Тхьэм щытхъу фишӀи, зэгуичи, ахэмэ арити, къыӀуагъ: – Мы хьалыгъур сэ спкъэу шъо сишӀуагъэ шъокӀынэу стыщтыр ары. Шъугу сыкъэжъугъэкӀыжьыным пае, шъушхы+.

20Ащ фэдэу пчыхьэшъхьэшхэ ужым шъуалъэр къышти, къыӀуагъ: – Мы шъуалъэм сэнэпсэу итым къикӀырэр зэзэгъыныгъакӀэу Тхьэм ежьыррэ шъоррэ шъуазыфагу дилъхьэрэр ары. А зэзэгъыныгъакӀэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр лъэу шъо сишӀуагъэ шъокӀынэу къыскӀэкӀыщтыр ары.[*]+
21Ау тетыгъо зиӀэхэм сязгъэубытыщтыр сигъусэу мы Ӏанэм пэс+. 22ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо Тхьэм зэриухэсыгъэм тетэу, дунаим ехыжьыщт, ау тетыгъо зиӀэхэм ар язгъэубытырэр гъогу мыгъо теуцуагъ+.

23Исус ар зеӀом, игъогу рыкӀохэрэр зэупчӀыжьхэу аублагъ: – Тэ тщыщэу хэта ар зышӀэн зыгу хэлъыр?

Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу анахь инэу алъытэн фаемкӀэ зэрэзэнэкъокъугъэхэр

24•Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу анахь инэу алъытэн фаемкӀэ зэнэкъокъухэу аублагъ.

25– Дунаим тет пачъыхьэхэр цӀыфхэм апшъэ дэсых, – ариӀуагъ Исус. – Тетыгъор зиӀэхэми шӀу зышӀэхэрэмкӀэ цӀыфхэр зэрагъаджэх. 26Шъо шъузэрэзэфыщытын фаер арэп. Ар мыхъоу, шъуазыфагу анахь иныр цӀыкӀум фэдэ орэхъу, тхьэматэри шъхьагърытым фэдэ орэхъу+. 27Хьауми хэта анахь иныр, Ӏанэм пэсыр ара, шъхьагърытыр ара? Ӏанэм пэсыр арыба? Ау шъхьагърытым фэдэу сэ сышъухэт+. 28Сэ къин сщэч зэхъуми, сигъусагъэхэр шъоры+. 29Сэ тетыгъо сиӀэнэу ся Тэ къызэрэситыгъэм фэдэу, шъори тетыгъо шъуиӀэнэу шъосэты+. 30Сэ си Тетыгъошхо къызыскӀэ, сиӀанэ шъупэсэу шъушхэщт, шъуешъощт, Израиль илӀэкъо пшӀыкӀутӀум хьыкум атешъушӀыхьанэу пачъыхьэ тӀысыпӀэхэм шъуатетӀысхьащт+.

«Сэ сызыщыщыр умышӀэу къэпӀощт» Исус Петрэ зэрэриӀуагъэр

(Маттэ 26:31-35; Марк 14:27-31; Иуан 13:36-38)

31•– Симон, Симон, къэдаӀу. Мэкъу-мэщышӀэм коцымрэ уарзэмрэ зэрэзэхидзыхэрэм фэдэу, шъуигъэунэфыным пае, шэйтаным Тхьэм фитыныгъэ къыӀихыгъ. 32Ау шӀошъхъуныгъэм игъогу утемыкӀынэу Тхьэм сыпфелъэӀугъ. О садэжь къызыбгъэзэжькӀэ, пшыхэм агухэр гъэпытэх+.

33– Зиусхьан, сэ сыуигъусэу хьапсым сыкӀощтми, лӀэныгъэм сыӀукӀэщтми, сыфэхьазыр, – къыриӀуагъ Симон Петрэ Исус+.

34– Петр, сэ осэӀо, – къыӀожьыгъ Исус, – непэ атакъэр Ӏоным ыпэкӀэ, сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт.

Ахъщалъэр, Ӏалъмэкъыр, чатэр

35– Ахъщалъи Ӏалъмэкъи шъумыӀыгъхэу, цуакъэхэри шъущымыгъхэу шъуздэсэгъэкӀым[*], щыкӀагъэ горэ шъуиӀагъа? – ариӀуагъ Исус. – Хьау, щыкӀагъэ зи тиӀагъэп, – къаӀожьыгъ ахэмэ+.

36– Ау джы, ахъщалъи Ӏалъмэкъи зиӀэм зыдерэшт, – ариӀуагъ Исус. – Чатэ зимыӀэми ищыгъын кӀыӀутелъ ерэщи, чатэ къерэщэф. 37Сэ шъосэӀо, къысэхъулӀэхэзэ, къэшъыпкъэжьынхэ фае Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр[*]: «Хабзэм текӀыгъэхэм ащыщэу ежь алъытагъ». Сыда пӀомэ, сэ къысэхьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр къэхъу пэтхэшъ ары.

38– Зиусхьан, мары, чатитӀу тиӀ, – къаӀуагъ ахэмэ. – Ар икъущт, – ариӀожьыгъ Исус.

Елеон Ӏуашъхьэм Исус Тхьэм зэрэщелъэӀугъэр

(Маттэ 26:36-46; Марк 14:32-42)

39•Исус Ерусалим дэкӀи, ихабзэ тетэу, Елеон Ӏуашъхьэм дэкӀоягъ. Игъогу рыкӀохэри игъусагъэх. 40ЗыдэкӀощт чӀыпӀэм зынэсым, ариӀуагъ: – ПсэкӀодшӀэным шъудимыхьыхынэу Тхьэм шъуелъэӀу+.

41ЕтӀанэ Исус зы мыжъо дзыгъо фэдизкӀэ ахэмэ ахэкӀыгъ. ЛъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀыси, Тхьэм елъэӀугъ:

42– Сэ ся Т, уфаемэ, мы къин щэчыным ишъуалъэ сэ сӀых. Ау сызыфаер мыхъоу, о узыфаер орэхъу+.

43Джащыгъум мэлэӀич горэ уашъом къехи, кӀуачӀэ ригъэгъотынэу къыфэлъэгъуагъ+. 44Исус гумэкӀышхом хэтэу, нахь лъэшэу Тхьэм елъэӀугъ. ИпкӀэнтӀэпсхэри лъы ткӀопсхэм афэдэу чӀыгум теткӀощтыгъэх.

45Тхьэм зелъэӀум, Исус къэтэджыжьи, игъогу рыкӀохэрэм адэжь зэкӀожьым, гумэкӀышхо зэряӀэм пае, хэчъыягъэхэу арихьылӀэжьыгъ.

46– Сыд пае шъучъыера? – ариӀуагъ Исус. – Шъукъэтэджи, псэкӀодшӀэным шъудимыхьыхынэу Тхьэм шъуелъэӀу.

Исус зэраубытыгъэр

(Маттэ 26:47-56; Марк 14:43-50; Иуан 18:3-12)

47•Исус джыри къэгущыӀэзэ, игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум ащыщэу Иудэ апэ итэу цӀыф купышхо къэкӀуагъ. Иудэ Исус ебэунэу къыбгъодэхьагъ+.

48– Иуд, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо укъызэребэурэмкӀэ тетыгъо зиӀэхэм аубытыщтыр яогъэлъэгъоу ара? – риӀуагъ Исус.

49Исус игъусэхэм къэхъущтым гу зылъатэм, къаӀуагъ: – Зиусхьан, чатэмкӀэ тахэона+?

50Исус игъусэхэм ащыщэу зыр дин пэщэшхом иунэӀутым еуи, иджабгъу тхьакӀумэ гуиупкӀыгъ.

51– Икъун! Ыуж икӀ! – къыӀуагъ Исус. ЕтӀанэ унэӀутым ытхьакӀумэ нэси, ыгъэхъужьыгъ.

52Ащ нэужым Исус ежь зыубытынэу къэкӀогъэ дин пэщэшхохэми, Тхьэм иунэшхо икъэрэгъулэхэм япащэхэми, нахьыжъхэми ариӀуагъ: – ХъункӀакӀо горэ шъуубытыщтым фэдэу, чатэхэмрэ умэхэмрэ шъуӀыгъхэу шъукъэкӀуагъа? 53Мафэ къэси Тхьэм иунэшхо сыщышъухэтыгъ, ары шъхьакӀэ сышъуубытыгъэп. Ау джы шъо шъуигъу, мы сыхьатми шӀункӀыгъо бзаджэм тетыгъор ие хъугъэ+.

Петрэ Исус зыщыщыр ымышӀэу къызэриӀуагъэр

(Маттэ 26:57-58, 69-75; Марк 14:53-54, 66-72; Иуан 18:15-18, 25-27)

54•Аущтэу ахэмэ Исус аубыти, Ӏуащи, дин пэщэшхом иунэ ращагъ. Петрэ чыжьэкӀэ ауж итэу алъыкӀуагъ. 55Щагу гузэгум машӀор рашӀыхьи, къызетӀысэкӀхэм, Петри ахэтӀысхьагъ. 56УнэӀут пшъашъэ горэм Петрэ машӀом пэсэу ылъэгъуи, къызеплъыпэм, къыӀуагъ: – Мыри Исус игъусагъ.

57– Хьау, – къыӀуагъ Петрэ, – ар сшӀэрэп, пшъашъ.

58Зы тӀэкӀу тешӀагъэу нэмыкӀ горэми Петрэ къылъэгъуи, къыӀуагъ: – Ори ахэмэ уащыщ. – Хьау, синыбджэгъу, сэ ахэмэ сащыщэп, – къыӀожьыгъ Петрэ.

59Зы сыхьат фэдиз тешӀагъэу, етӀани зыгорэм теубытагъэу къыӀуагъ: – Щэч хэмылъэу мы лӀыри ащ игъусагъ, сыда пӀомэ, ар Галилей щыщ.

60– Хьау, синыбджэгъу, а зыфапӀорэр сшӀэрэп, – къыӀожьыгъ Петрэ. КъэгущыӀэзэ, ардэдэм атакъэр къэӀуагъ. 61Зиусхьаным зыкъызэригъэзэкӀи, Петрэ еплъыгъ. Джащыгъум Зиусхьаным къыриӀогъэгъэ гущыӀэхэр Петрэ ыгу къэкӀыжьыгъэх: – Непэ атакъэр Ӏоным ыпэкӀэ, сэ сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт+.

62Ар ыгу къызэкӀыжьым, Петрэ щагум дэкӀи, лъэшэу гъыгъэ.

Къэрэгъулэхэр Исус зэрэкӀэнэкӀагъэхэр

(Маттэ 26:67-68; Марк 14:65)

63•Къэрэгъулэхэр Исус кӀэнакӀэщтыгъэх, еощтыгъэх.

64Исус ынэхэр кӀапхэхи, еупчӀыгъэх: – Упегъымбармэ, хэтми къыоуагъэм ыцӀэ къаӀо!

65Ехъонхэзэ, нэмыкӀ Ӏаджи раӀуагъ.

Исус Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ зэрэращагъэр

(Маттэ 26:59-66; Марк 14:55-64; Иуан 18:19-24)

66•Нэф къызэшъым, цӀыфмэ анахьыжъхэри, дин пэщэшхохэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри къызэӀукӀэхи, Тхьэмэтэ Хэсэшхом[*] ыпашъхьэ Исус ращагъ.

67– Христосыр орымэ, къытаӀу, – къыраӀуагъ. – Сэ къышъуасӀомэ, шъушӀошъ хъущтэп, – ариӀожьыгъ Исус.

68– Сэри сышъоупчӀымэ, пэгъокӀ къысэшъутыщтэп, сышъутӀупщыжьыщтэп. 69Ау джы щегъэжьагъэу ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо лъэкӀышхо зиӀэ Тхьэм иджабгъукӀэ госыщт+.

70– Ащыгъум о Тхьэм ури Къоу ара? – къаӀуагъ зэкӀэмэ. – Ары, шъо зэрэшъуӀорэм фэд[*], – ариӀожьыгъ Исус.

71– Сыда нэмыкӀ шыхьат зэрэтищыкӀэгъэжьыр? – къаӀуагъ ахэмэ. – Ежь ижэдэкӀэу зэхэтхыгъэба+?

ЯТӀОКӀЫРЭ ЩЫНЭРЭШЪХЬ

Исус Ӏэшъхьэтет Пилат ыпашъхьэ зэрэращагъэр

(Маттэ 27:1-2, 11-14; Марк 15:1-5; Иуан 18:28-38)

23^1•ЕтӀанэ хасэм хэт пстэури къэтэджыжьи, Исус Ӏэшъхьэтет Пилат дэжь ащагъ+. 2Исус агъэмысэу къаублагъ, моущтэу аӀоу: – Мы лӀым тэ тлъэпкъ къыгъэбырсырэу, Кайсарым хьакъулахь ахъщэр раримыгъэтэу, ежь Христос пачъыхьэу зыфиӀожьэу тыубытыгъэ+.

3– О джуртхэм уряпачъыхьа? – къеупчӀыгъ Пилат Исус – Ары, къызэрэпӀорэм фэд[*], – риӀожьыгъ Исус+.

4Джащыгъум Пилат дин пэщэшхохэмрэ цӀыф купышхохэмрэ ариӀуагъ: – Мы лӀыр зи зэрызгъэмысэн езгъотылӀэрэп+.

5– Галилей хэкум къыщегъэжьагъэу мыщ нэсыфэ, Иудей хэкум зэкӀэ тыдэ укӀоми, мы лӀым цӀыфхэм Ӏофхэу аригъашӀэхэрэмкӀэ къегъэбырсырых, – аӀуи, ыуж имыкӀыхэу къаӀуагъ ахэмэ.

Исус пщэу Ирод ыпашъхьэ зэрэращагъэр

6Пилат Галилей гущыӀэр зызэхехым, къэупчӀагъ: – Мы лӀыр Галилей щыща?

7Хэкоу Ирод зипщым Исус зэрэщыщыр Пилат къызешӀэм, Ирод дэжь Исус аригъэщагъ, сыда пӀомэ, а мафэхэм атефэу Ирод Ерусалим къэкӀогъагъэти ары+.

8Ирод Исус зелъэгъум, лъэшэу гушӀуагъэ, сыда пӀомэ, Исус игугъу зэхихыгъэти, бэ шӀагъэу зэригъэлъэгъу шӀоигъуагъ. Исус нэшэнэ гъэшӀэгъон горэ къыригъэлъэгъунэу гугъэщтыгъэ+. 9Ар Исус бэкӀэ къеупчӀыгъ, ау Исус зи риӀуагъэп. 10Дин пэщэшхохэу, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэу ащ дэжьым щытхэм Исус лъэшэу агъэмысэщтыгъ. 11Иродрэ идзэлӀхэмрэ агъэпыутэу Исус дэзекӀуагъэх, кӀэнакӀэщтыгъэх. ЕтӀани Ирод идзэлӀхэм Исус шъошэ фыжькӀэ пачъыхьэм фэдэу аригъэфапи, Пилат дэжь аригъэщэжьыгъ. 12А мафэм Иродрэ Пилатрэ ныбджэгъу зэфэхъугъэх. Ащ ыпэкӀэ зэпыищтыгъэх.

Исус укӀ зэрэтыралъхьагъэр

(Маттэ 27:15-26; Марк 15:6-15; Иуан 18:39–19:16)

13•Ӏэшъхьэтет Пилат дин пэщэшхохэри, адрэ тхьэматэхэу Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэри, цӀыфхэри къызэӀуигъакӀэхи, 14ариӀуагъ: – ЦӀыфхэр къыгъэбырсырхэу шъуӀуи, мы лӀыр къысфэшъущагъ. Джы шъуапашъхьэ сыщеупчӀыгъ, ау зэрыжъугъэмысэрэмкӀэ лажьэ иӀэу езгъотылӀагъэп. 15Пщы Ироди мысэу ылъытагъэп, сыда пӀомэ, къытфаригъэщэжьыгъ. ЗэрэшъулъэгъурэмкӀэ, укӀ зыкӀытефэрэ Ӏоф мы лӀым зи ышӀагъэп. 16Арышъ, къамыщкӀэ езгъэонхэшъ, стӀупщыжьыщт.

17ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхом пае хьапсчӀэсхэм ащыщэу зы нэбгырэ Пилат цӀыфхэм шъхьафитэу къафитӀупщыжьын фэягъ. 18ЦӀыфхэр зэкӀэ къэзэрэгъэкуухэу аублагъ: – Мыр Ӏущ, Бар-Аббэ къытфэтӀупщыжь.

19А Бар-Аббэ къэлэдэсхэр къызэригъэбырсырыгъэхэм паий, цӀыф горэ зэриукӀыгъэм паий хьапсым чӀадзэгъагъ.

20Пщэу Пилат Исус шъхьафит ышӀыжьыныр шӀоигъуагъэти, цӀыфхэм джыри зэ зафигъази, адэгущыӀагъ.

21Ау ахэр куо зэпытыгъэх: – Къащым теӀулӀ! Къащым теӀулӀ!

22– Мы лӀым сыд бзэджагъа ышӀагъэр? УкӀ зыкӀытефэрэ Ӏоф зи ышӀагъэу езгъотылӀагъэп. Арышъ, къамыщкӀэ езгъэонхэшъ, стӀупщыжьыщт, – ящэнэрэу ариӀуагъ пщы Пилат ахэмэ.

23– Къащым теӀулӀ! – аӀозэ, мэкъэшхокӀэ цӀыфхэм зэпамыгъэоу аӀощтыгъ. Якуо макъэкӀэ зыфаери къадэхъугъ. 24Аущтэу цӀыфхэр зыфэягъэр Пилат къафишӀэнэу тыриубытагъ. 25ЦӀыфхэр къызэригъэбырсырыгъэхэмрэ цӀыф горэ зэриукӀыгъэмрэ апае, хьапсым чӀадзэгъэгъэ Бар-Аббэу цӀыфхэр зыкӀэлъэӀугъэр шъхьафит къафишӀыжьыгъ. Ау Исус зыфаер рашӀэн фитхэу ахэмэ аӀэкӀилъхьагъ.

Исус къащым зэрэтыраӀулӀагъэр

(Маттэ 27:32-44; Марк 15:21-32; Иуан 19:17-27)

26•Исус къащым тыраӀулӀэнэу преторием зыращым, къалэу Кириние[*] щыщ Симон губгъом къикӀыжьызэ ӀукӀагъэх. Ар къаубыти, къащыр ытамэ тыралъхьи, Исус ыуж итэу къащыр ыхьынэу рагъэзыгъ. 27ЦӀыф купышхо Исус лъыкӀощтыгъ. Абгъэгухэм яожьхэу, Исус зыгъэерэ бзылъфыгъэхэри ахэтыгъэх. 28Ахэмэ Исус зафигъази, ариӀуагъ: – Ерусалим ибзылъфыгъэхэр, сэщ пае шъумыгъ, шъо шъушъхьэ пае, шъуилъфыгъэхэм апаий шъугъ нахь; 29сыда пӀомэ, «Бзылъфыгъэхэу сабый зыхэмыкӀыгъэхэри, джыри мылъфагъэхэри, быдз езымыгъэшъуагъэхэри гъогу мафэ теуцуагъэх» зыщаӀощт мафэхэр къэсыщтых+. 30Ащыгъум къушъхьэхэм «Шъукъыттеф!»[*] Ӏуашъхьэхэми «Тыкъэшъуухъум!» араӀо хъущт+. 31Сыда пӀомэ, чъыгыр къэтӀэмыгъэ зыхъукӀэ, цӀыфхэм мыщ фэдэ Ӏофхэр зашӀэхэкӀэ, чъыгыр гъужьыгъэ хъумэ, ащ нахьи нахь бзэджагъэхэр ашӀэщтба?

32БзэджэшӀитӀу Исус игъусэу къащхэм атыраӀулӀэнэу дащыгъэх. 33«Шъхьэпкъ» зыфаӀорэ чӀыпӀэм зынэсхэм, ащ дэжьым Исус къащым щытыраӀулӀагъ. БзэджэшӀитӀур, зыр иджабгъукӀэ адрэр исэмэгубгъукӀэ, Исус игъусэхэу къащхэм атыраӀулӀагъэх.

34– Сэ ся Т, къафэгъэгъу! – къыӀуагъ Исус. – Мы цӀыфхэм ашӀэрэр къагурыӀорэп. ДзэлӀхэми пхъэдз радзэзэ, Исус ищыгъынхэр зэфагощыгъэх+. 35ЦӀыфхэу ащ дэжьым щытхэр хъурэм еплъыщтыгъэх. Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт тхьэматэхэми Исус кӀэнакӀэхэу къаӀуагъ: – НэмыкӀ цӀыфхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьыгъэх. Тхьэм къыхихыгъэ Христос ежьырмэ, мыкӀодэу зыкъерэгъэнэжь+.

36ДзэлӀхэри Исус кӀэнакӀэхэу къыбгъодахьэхи, сэнэпс шӀоӀугъэ къыфащэизэ, 37къыраӀуагъ: – О джуртхэм уряпачъыхьэмэ, умыкӀодэу зыкъэгъэнэжь.

38«Джуртхэм я Пачъыхьэр мыры» ыӀоу алыджыбзэкӀи[*], латинабзэкӀи, джуртыбзэкӀи тетхагъэу Исус ышъхьагъкӀэ пхъэмбгъу къащым тыраӀулӀэгъагъ.

39БзэджашӀэхэу ащ дэжьым тыраӀулӀэгъитӀум язым, Исус къехъони, къыӀуагъ: – Орыба Христосыр? Ори тэри тымыкӀодэу тыкъэгъэнэжь!

40Ау адрэр ащ егыеу къыӀуагъ: – Тхьэм ущыщынэрэба? Хьыкумэу мы лӀым тырашӀыхьагъэр ори къыптырашӀыхьагъэба? 41ЗэфагъэкӀэ тэ тагъэпщынэжьы, сыда пӀомэ, бзэджагъэу тшӀагъэхэм яфэшъуашэ тагъэгъотыжьы. Ау мы лӀым мыхъун зи ышӀагъэп+.

42ЕтӀанэ къыӀуагъ: – Исус, уи Тетыгъошхо къызыскӀэ, угу сыкъэгъэкӀыжь.

43– Шъыпкъэр осэӀо, непэ джэнэтым ущысигъусэщт, – риӀожьыгъ Исус а лӀым.

Исус зэрэлӀагъэр

(Маттэ 27:45-56; Марк 15:33-41; Иуан 19:28-30)

44•Щэджагъо хъугъагъэ, а хэгъэгуми тыдэкӀи шӀункӀ къыщыхъугъ сыхьатыр щым нэс, 45сыда пӀомэ, тыгъэр ушӀункӀыгъэти ары. Тхьэм иунэшхо ипэӀухъо тӀо къызэготхъыгъ+.

46– Ся Т, спсэ о къыпӀэкӀэсэлъхьэ[*], – мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ Исус. А гущыӀэхэр къызеӀохэ ужым, ыпсэ ытыгъ+.

47ДзэлӀхэм япащэ хъугъэр зелъэгъум, Тхьэм щытхъу фишӀи, къыӀуагъ: – Шъыпкъэ дэдэу, мы лӀыр шъыпкъагъэ зиӀэ лӀыгъ.

48А зэкӀэри зэрагъэлъэгъунэу къызэрэугъоигъэ цӀыф купышхо пстэуми хъугъэр залъэгъум, абгъэгухэм яожьхэзэ, яунэхэм якӀолӀэжьыгъэх+. 49Исус иныбджэгъу пстэури, бзылъфыгъэхэу ежь игъусэхэу Галилей къикӀыгъагъэхэри ахэмэ ахэтхэу, чыжьэкӀэ уцугъэхэу мы хъугъэ-шӀагъэхэм яплъыщтыгъэх+.

Исус ихьадэ къэунэм зэрэчӀалъхьажьыгъэр

(Маттэ 27:57-61; Марк 15:42-47; Иуан 19:38-42)

50•Юсыф зыцӀэу лӀы горэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом итхьэматэхэм ащыщыгъ. Ар шъыпкъагъэ зиӀэ лӀы дэгъугъ. 51Тхьэмэтэ Хэсэшхом итхьэматэхэм ашӀэнэу аухэсыгъагъэр адиштэгъагъэп. А Юсыф Иудей хэкум ит къуаджэу Ариматей щыщыгъ. Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыным паплъэщтыгъ. 52Ар пщы Пилат дэжь кӀуи, Исус ихьадэ кӀэлъэӀугъ. 53ЕтӀанэ хьадэр къащым къыпихыжьи, чэфын рищэкӀи, Ӏошъхьэ цакӀэу акъутагъэм хашӀыкӀыгъэ къэунэу ыпэкӀэ цӀыф зи зычӀамылъхьажьыгъэм чӀилъхьажьыгъ. 54А мафэр бэрэскэшхо мэфагъ, шэмбэт мафэри къэблэгъагъ[*].

55Исус игъусэхэу Галилей къикӀыгъагъэ бзылъфыгъэхэр Юсыф игъусэхэу кӀохи, къэунэри Юсыф хьадэр къэунэм зэрэчӀилъхьажьырэри алъэгъугъ. 56ЕтӀанэ унэм къызагъэзэжьым, мэӀэшӀу зыпихырэ щыфэн дагъэхэмрэ осэшхо зиӀэ дагъэхэмрэ агъэхьазырыгъэх. Хабзэм тетэу етӀанэ шэмбэт мафэм загъэпсэфыгъ+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ПЛӀЫНЭРЭШЪХЬ

Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр

(Маттэ 28:1-10; Марк 16:1-8; Иуан 20:1-10)

24^1•Тхьэмафэм иапэрэ мафэм нэф къызэшъым, бзылъфыгъэхэм осэшхо зиӀэхэу, мэӀэшӀу зыпихырэ щыфэн дагъэхэу агъэхьазырыгъэхэр зыдахьхи, къэунэм кӀуагъэх, нэмыкӀ горэхэри ягъусэхэу. 2Зынэсхэм, мыжъошхор къэунэм ичӀэхьапӀэ ӀугъэукӀорэикӀыгъэу рихьылӀагъэх.

3Ау къэунэм зычӀахьэхэм, Зиусхьан Исус ихьадэ чӀагъотыжьыгъэп. 4Ар зыфахьын амышӀэу щытхэзэ, зэплъэхэм, щыгъын фыжьыбзэкӀэ фэпагъэхэу лӀитӀу амышӀахэу апашъхьэ къиуцуагъ+. 5Бзылъфыгъэхэр къэщтагъэхэу ашъхьэхэр чӀыгум зырагъэзыххэм, а лӀитӀумэ къараӀуагъ: – ЛӀагъэхэм адэжь псаум сыд пае шъущылъыхъура? 6Ар мыщ дэжьым щыӀэжьэп, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ. Ар Галилей хэкум щыӀэзэ, моущтэу къызэрэшъуиӀогъагъэр шъугу къэжъугъэкӀыжь: 7«ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо псэкӀод зышӀэрэ цӀыфхэм аӀэкӀэхьэныр къыпыщылъ, къащыми тыраӀулӀэнышъ, ящэнэрэ мафэм лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьын фай»+.

8Ар къызаӀом, Исус игущыӀэхэр агу къэкӀыжьыгъэх+.

9Бзылъфыгъэхэр къэунэм къычӀэкӀыжьхи, Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀузымрэ адрэ ягъусэгъэ пстэумрэ а зэкӀэри араӀотэжьыгъ. 10Апостолхэм ар языӀотагъэхэр мы бзылъфыгъэхэр арыгъэх: Магдалэ щыщ Мерэми, Иуани, Якъубэ янэ Мерэми, адрэ бзылъфыгъэхэу ахэмэ ягъусагъэхэри+. 11Бзылъфыгъэхэм къаӀуагъэхэм зи къарымыкӀэу апостолхэм къащыхъугъ, ашӀошъи хъугъэп+. 12Ау Петрэ тэджи, къэунэм чъагъэ. Зыриуфэхи, къэунэм зычӀэплъэм, чэфынхэм анэмыкӀ зи ылъэгъугъэп. Хъугъэр ыгъэшӀагъоу иунэ ыгъэзэжьыгъ.

Къуаджэу Эммаус кӀорэ гъогур

(Марк 16:12-13)

13•А мэфэ дэдэм Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу километрэ пшӀыкӀузкӀэ Ерусалим пэчыжьэу щыт Эммаус зыцӀэ къуаджэм кӀощтыгъэх. 14КӀохэзэ, хъугъэ-шӀэгъэ пстэуми арыгущыӀэщтыгъэх. 15ЗэдэгущыӀэхэу, зэупчӀыжьхэу кӀохэзэ, Исус абгъодахьи, ягъусэу кӀуагъэ. 16Ау ахэмэ анэхэм техъо яӀэм фэдагъ, зэрэ Исусыр ашӀэжьыгъэп+.

17– Гъогум шъутетэу сыда шъузэрыгущыӀэхэрэр, сыд паий шъунэшхъэйра? – ариӀуагъ Исус.

18– Мы мафэхэм Ерусалим къыщыхъугъэ Ӏофхэр ащ дэсхэм ащыщэу зымышӀэрэ закъор орыщтын, – ыӀуи, ахэмэ ащыщэу Клеопэ зыцӀэм Исус къыриӀожьыгъ+.

19– Сыд Ӏофха? – яупчӀыгъ Исус. – Назарет щыщ Исус къехъулӀагъэр ары, – къыраӀуагъ ахэмэ. – Ар Тхьэмрэ цӀыф пстэумрэ адэжькӀэ игущыӀэхэмкӀи Ӏофхэу ышӀагъэхэмкӀи лъэкӀышхо зиӀэ пегъымбарыгъ. 20Дин пэщэшхохэмрэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом итхьэматэхэмрэ Пилат укӀ тырырагъэлъхьаным пае, Пилат ар ӀэкӀагъахьи, къащым тырырагъэӀулӀагъ+. 21Израил лъэпкъым шъхьафитыныгъэ къезытыщтыр ежь арэу тэ тыщыгугъыщтыгъ. 22Ащ нэмыкӀэу, а зэпстэури зыхъугъэр непэ мэфищ мэхъу, тибзылъфыгъэхэм ащыщхэми къэбар гъэшӀэгъон къытфаӀотагъ. Ахэр пчэдыжьым жьэу къэунэм кӀуагъэх, 23ау Исус ихьадэ къагъотыжьыгъэп. Къызагъэзэжьым, мэлэӀичитӀу къафэлъагъуи, Исус псаоу ахэмэ къараӀуагъэу къаӀотэжьыгъ. 24Тэ тщыщ зыгорэхэр етӀанэ къэунэм кӀохи, бзылъфыгъэхэм зэраӀуагъэм тетэу пстэури къагъотыгъ, ау Исус ышъхьэкӀэ алъэгъугъэп.

25– Сыдэу къыжъугурыӀогъуай, пегъымбархэм аӀогъэ пстэури шъушӀошъ хъуныр сыдэу къин къышъуфэхъурэ! – ариӀуагъ Исус ахэмэ. 26– Христос ищытхъушхо иӀэ хъуным нэсыфэ, мы къинхэр ыщэчынхэ фэягъэба+?

27ЕтӀанэ Исус пегъымбар Мусэмрэ адрэ пегъымбар пстэухэмрэ къащегъэжьагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэ пстэуми ежь ехьылӀагъэу арытхэр зэхаригъэшӀыкӀыгъ+.

28Къуаджэу зыдакӀощтыгъэхэм игъунэгъу зэхъухэм, Исус къэмыуцоу блэкӀырэм фэдагъ. 29Ау ахэмэ къагъэуцуи, къыраӀуагъ: – Мафэр хэкӀотагъ, пчыхьи мэхъу пэт. Арышъ, тигъусэу къанэ. Ар къызаӀом, Исус адишти, адэжь къэнагъ.

30ЕтӀанэ Исус ахэмэ ягъусэу шхэнэу Ӏанэм зыпэтӀысхьэм, хьалыгъур къыштагъ, Тхьэм щытхъу фишӀи, зэгуичи, аритыгъ+. 31Джащыгъум анэхэр къэплъэжьхи, зэрэ Исусыр къашӀэжьыгъ. КъызашӀэжьым, Исус кӀодыжьи, анэхэмкӀэ алъэгъужьыгъэп.

32– Гъогум тызытетым, Исус къыддэгущыӀэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр къыдгуригъаӀо зэхъум, игущыӀэхэмкӀэ тызэригъэгушӀуагъэм пае, тыгухэр машӀом фэдэу къызэкӀигъанэщтыгъэба? – зэраӀожьыгъ ахэмэ.

33Ардэдэм ахэр къэтэджыжьхи, Ерусалим агъэзэжьыгъ. Апостол пшӀыкӀузымрэ адрэ ягъусэхэмрэ зэрэугъоигъэхэу къагъотыгъэх.

34– Зиусхьаныр шъыпкъэ дэдэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ, Симони зыкъыригъэлъэгъугъ, – аӀуагъ апостолхэм+. 35Ежьхэми гъогум къыщяхъулӀагъэри, Исус хьалыгъур зызэгуечым, къызэрашӀэжьыгъэри къаӀотэжьыгъ.

Исус игъогу рыкӀохэрэм зыкъызэраригъэлъэгъугъэр

(Маттэ 28:16-20; Марк 16:14-18; Иуан 20:19-23; Апостол. 1:6-8)

36•Ахэмэ мы Ӏофхэр къаӀуатэзэ, ежь Исус азыфагу къиуцуи, къариӀуагъ: – Гупсэф шъуиӀэу шъопсэу.

37Ахэр къызэрэщтагъэхэм пае, агучӀэ изыгъэу, хьэдэджадэ алъэгъоу къашӀошӀыгъ+.

38– Сыд пае шъугумэкӀыра? – къариӀуагъ Исус. – Сыд пае шъугу щэч къихьэра? 39Сэ сӀэхэмрэ слъакъохэмрэ шъукъяплъ. Сэр дэдэр ары. ШъукъыстеӀаби, шъуеплъ, сыда пӀомэ, хьэдэджадэм шъори, лыри, къупшъхьэри иӀэхэп, ахэр сэ сиӀэу зэрэшъулъэгъурэм фэдэу+.

40Мы гущыӀэхэр къызеӀохэм, ыӀэхэмрэ ылъакъохэмрэ аригъэлъэгъугъ. 41ГушӀуагъом къыхэкӀэу ашӀошъ мыхъоу агъэшӀагъо зэхъум, къариӀуагъ: – Мыщ дэжьым шхын горэ щышъуиӀа+?

42Пцэжъые гъэжъэгъэ ныкъо ратыгъ. 43Ар къаӀихи, апашъхьэ щишхыгъ.

44– Сызышъухэтым къышъуасӀощтыгъэр мыры: пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзи, адрэ пегъымбархэм ятхылъхэми, Орэд ЛъапӀэхэм сэ къысэхьылӀагъэу арыт пстэури къысэхъулӀэхэзэ, къэшъыпкъэжьынхэ фаех, – къариӀуагъ Исус ахэмэ.

45ЕтӀанэ Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр зэхаригъэшӀыкӀхэзэ,+
46къариӀуагъ: – Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт: Христос къин ыщэчын фаеу къыпыщылъ, етӀани лӀэнышъ, ящэнэрэ мафэм лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьын фае+. 47Сэ сцӀэкӀэ мы къэбарыр Ерусалим къыщегъэжьагъэу дунаим тет лъэпкъ пстэуми арагъэӀущт: шъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьи, Тхьэм ахэр къышъуфигъэгъущтых. 48Шъо а Ӏоф пстэуми шъуряшыхьат+. 49ШъукъэдаӀу, сэ ся Тэ шъукъызэригъэгугъагъэр[*] къышъуфезгъэхыщт. Ау уашъом къикӀэу кӀуачӀэ къышъуфехыфэ, къалэу Ерусалим шъукъыдан+.

Исус уашъом зэрэдэкӀоежьыгъэр

(Марк 16:19-20; Апостол. 1:9-11)

50•ЕтӀанэ Исус ахэр Ерусалим дищыхи, къуаджэу Бет-Ание игъунэгъоу ыщэхи, ыӀэхэр къыӀэти, Тхьэм ынэшӀу къащифэнэу афелъэӀугъ+. 51Тхьэм афелъэӀузэ ахэкӀи, Тхьэм ар уашъом дищэежьыгъ. 52Аущтэу зэхъум, ежь щытхъу фашӀэу, лъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀысыгъэх. ЕтӀанэ гушӀогъошхом хэтхэу Ерусалим агъэзэжьыгъ+. 53Тхьэм щытхъу фашӀэу, Тхьэм иунэшхо чӀэт зэпытыщтыгъэх. Амин+.

* 1:3 Теофил – Лука мы тхылъыр зыфитхырэр ары, еплъ Апостол. 1:1. Теофил тхьэмэтэ горагъ, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀуми щыгъозагъ. Ащ нэмыкӀэу Теофил икъэбар зи тиӀэп.

* 1:5 Иудей хэкур – Фалестин хэгъэгур зэкӀэ ары.

* 1:5 Ирод – Ирод Иныр ары. Исус къэхъуным ыпэкӀэ 37-4 илъэсхэм къакӀоцӀ Израиль хэгъэгум зэкӀэ ипачъыхьагъ.

* 1:17 Пегъымбар Иляс – еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 4:5-6.

* 1:26 Галилей хэкур – Израиль хэгъэгум итемыр лъэныкъо ит. Архелай ышэу Ирод Антипэ зыцӀэр а хэкум ипщыгъ.

* 1:26 къалэу Назарет – Галилей псыхъураем икъыблэ цыпэм километрэ 26-кӀэ пэчыжьэу итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 1:31 Исус – а цӀэм къикӀырэр «цӀыфхэр мыкӀодхэу Къэзгъэнэжьырэр» ары.

* 2:1 Аугуст – Кайсар Гай Октавиан цӀэу зэреджагъэхэм

* 2:2 Сирие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. Израиль хэгъэгур Сирие хэкум щыщыгъ.

* 2:4 икъалэу Бет-Лэхьэм – Ерусалим километрийкӀэ пэчыжьэу, икъыблэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 2:11 Даутэ икъалэ – Бет-Лэхьэм ары.

* 2:22 пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:2-4.

* 2:23 Зиусхьаным ихабзэ итым тетэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 13:2.

* 2:24 Зиусхьаным иунашъо тетэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:8.

* 2:26 Христос – пачъыхьэ Даутэ илъэпкъ къытекӀыгъэу, пегъымбархэм къызэраӀуагъэм тетэу, израиль цӀыфхэм шъхьафитыныгъэрэ мамыр тетыгъомрэ аригъэгъотынхэу Тхьэм ахэр къызэригъэгугъэгъэ пщы лъапӀэр ары.

* 2:41 ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэшхор – ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхомрэ Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэмрэ зэдагъэлъапӀэхэзэ, Тхьэм Мысырым къызэрэригъэкӀыжьыгъагъэхэр джуртхэм агъэлъапӀэ. ӀутӀыжъ

* 3:1 Тиберые – Исус къызэхъу нэужым я 14-37 илъэсхэм къакӀоцӀ рим кайсарыгъ.

* 3:1 Понтый Пилат – Рим цӀыфхэм ащыщэу, Понтый Пилат, Исус къызэхъу нэужым я 26-36 илъэсхэм къакӀоцӀ, хэкухэу Иудей,

* 3:1 Ирод – Ирод Антипэ ары. Исус къэхъуным ыпэкӀэ я 4-рэ илъэсым кьыщегъэжьагъэу Исус къызэхъу нэужым я 39-рэ илъэсым нэсыфэ, ар Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщыгъ.

* 3:1 Филипп – Исус къэхъуным ыпэкӀэ 4-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Исус къызэхъу нэужым я 34-рэ илъэсым нэсыфэ, Итурей хэкумрэ Трахонит хэкумрэ япщыгъ. Ахэр хэгъэгум итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъом итыгъэх.

* 3:2 Аннэрэ Кайафэрэ – Исус къызэхъу нэужым я 6-15 илъэсхэм къакӀоцӀ Аннэ дин пэщэшхуагъ. Кайафэу Аннэ ыпхъум илӀ я 18-36 илъэсхэм къакӀоцӀ дин пэщэшхуагъ.

* 3:2 дин пэщэшхор – дин пащэхэми Тхьэмэтэ Хэсэшхоми ятхьэмэтагъ.

* 3:3 умэхъыныр – Исус уашъом зыдэкӀоежьыгъэм къыщегъэжьагъэу, цӀыфхэм зарагъэумэхъы – ахэр псым чӀагъаох е псы тӀэкӀу ашъхьэхэм атыраутхэ. Аущтэу ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ зэрэхъугъэр къагъэлъагъо. Ащ нэмыкӀэуи Исус лӀи, лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм пае япсэкӀодшӀагъэхэр къафэгъугъэхэу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ зэрэхъугъэми шыхьат фэхъух.

* 3:4-6 пегъымбар Ешайа игущыӀэхэр итхылъ зэритым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:3-5.

* 3:7 блэщылъф – блэм къыхэкӀырэ лъфыгъэр ары.

* 3:19 ыш – пщы ирод ыш Филиппэу (еплъ Марк 6:17) Рим къэлэшхом щыпсэущтыгъэр ары.

* 3:22 Оры сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэр. Сэ сыгу о къыоӀугъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7; Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:2; Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 42:1

* 4:4 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 8:3.

* 4:8 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:13.

* 4:10-11 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 90:11-12.

* 4:12 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:16.

* 4:16 шэмбэт мафэр – джуртхэм ямэфэ лъапӀ ары. А мафэм хэти Ӏоф ышӀэн фитэп.

* 4:17-19 зэрытхэгъэ чӀыпӀэр къыгъотыгъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 61:1-2; 58:6.

* 4:25-26 пегъымбар Иляс – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3-я Царств) 17:1.

* 4:27 пегъымбар Елисей – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт ятӀонэрэ тхылъым (4-я Царств) 5:1-4.

* 4:31 Капернаум – Галилей псыхъураем итемыр тыгъэ къохьэпӀэ Ӏушъом Ӏут.

* 5:1 Геннисарет зыцӀэ псыхъураер – Галилей псыхъураер ары. Галилей хэкум ит псыхъурай. ИкӀыхьагъэ километрэ 21-рэ мэхъу, инахь шъомбгъуапӀэр километрэ 13 мэхъу.

* 5:13 тырилъхьи – шъоджэ уз Ӏае зиӀэм пӀэ теплъхьэнэу хъущтыгъэп.

* 6:2 пшӀэ мыхъущтыр – Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу, шэмбэт мафэм лэжьыгъэ пхы хъущтыгъэп. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:21.

* 6:4 цӀыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ ралъхьэгъэ хьалыгъур – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:5-9.

* 6:15 Симонэу зихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэрэмкӀэ заджэхэрэр – ар Палестинэ хэгъэгум фэлэжьэрэ цӀыф куп горэм щыщыгъэнкӀи мэхъу. Рим къэралыгъошхом щыщхэу яхэгъэгу ашӀозыубытыгъэхэм къатырахыжьыным а купым хэтхэр ыуж итыгъэх.

* 6:17 къалэхэу Тиррэ Сидонрэ – ахэр хымэ къалэхэу Галилей хэкум итемыр лъэныкъомкӀэ хыӀушъом Ӏутыгъэхэр ары.

* 7:3 нахьыжъхэр – лъытэныгъэ зиӀэ джурт дин тхьэмэтэ купыгъ. Ахэмэ ащыщ заулэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтыгъ.

* 7:27 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр – еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 3:1.

* 7:36 пэтӀысхьагъ – А лъэхъаным цӀыфхэм яӀанэхэр лъхъэнчэ дэдэщтыгъэх. Лъакъохэр зычӀэбгъэуцон щыӀэщтыгъэпти, кӀылъэныкъом тегъэкӀагъэу, лъакъохэр кӀэдзыгъэхэу Ӏанэу къашӀыгъэм кӀэрысыщтыгъэх.

* 8:10 Аущтэу… – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10.

* 9:8 пегъымбар Иляс – ащ чӀылъэм къыгъэзэжьынышъ, Христос игъогу фигъэпсынэу джуртхэр паплъэщтыгъэх. Еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 4:5-6.

* 9:10 Бет-СайдэкӀэ заджэхэрэ къалэр – Галилей псыхъураем итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ Ӏушъо Ӏутыгъ.

* 9:35 Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэр. Ащ ыӀорэм шъуедэӀу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7; Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:2; Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:15.

* 9:52 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур арыгъэ. Джуртхэмрэ самарие цӀыфхэмрэ яхабзэхэри ядинхэри зэрэзэфэшъхьафхэм пае, зэпыищтыгъэх.

* 9:62 пхъэӀашэкӀыр – шыхэр е цухэр зыкӀэшӀагъэу чӀыгур зэражъорэр пхъэӀашэр ары. ПхъэӀэшэкӀ – пхъэӀашэм ыкӀэ

* 10:12 Содом – Хы ЛӀагъэм иӀушъо Ӏутыгъ. Къалэу Содом дэсхэм ябзэджагъэ пае, Тхьэм ар машӀокӀэ ыгъэкӀодыгъагъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 19:24-28.

* 10:15 О Капернаум,… упхырызыщт нахь – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 14:13, 15.

* 10:27 ЗэкӀэ о угурэ упсэрэкӀи… шӀу лъэгъу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:5; ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18 .

* 10:30 Ерихон къалэр – Ерусалим итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ, километрэ 24-кӀэ пэчыжьэу, Иордан псыхъом итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 10:32 Лэуй лӀакъом – а лӀакъом щыщ пстэури дин пащэхэу, Тхьэм иунэшхо щылажьэщтыгъэх. Еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 3:1-13.

* 11:29-30 пегъэмбар Юныс – еплъ Пегъэмбар Юныс икъэбар зэрыт тхылъым (Иона) 3.

* 11:31 бзылъфыгъэ пачъыхьэр – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3 Царств) 10:1-10.

* 12:27 пачъыхьэ Сэлмэн – Сулиман ары. Илъэхъан дэжь ар пачъыхьэ пстэуми анахьи нахь баигъ. Еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3-я Царств) 10:23.

* 16:26 тауташ – къушъхьэ тӀокӀэ куу.

* 17:16 Самарие хэкур – еплъ 9:52.

* 17:21 Тхьэм и Тетыгъошхо шъо къышъухэт – е шъо шъугухэм арылъ. Еплъ 6:20.

* 17:27 псы къиугъэшхор – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 7:6-23.

* 17:28-29 пегъымбар Лут – еплъ УблапӀэм 19:15-25.

* 17:32 Лут ишъуз къехъулӀагъэр – еплъ УблапӀэм 19:26.

* 18:12 сэнэкӀы – агухэмкӀэ фаехэу, фарисейхэм тхьэмафэ

* 18:20 Тхьэм иунашъохэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:12-16.

* 18:32 хымэ лъэпкъхэр – рим цӀыфхэу тетыгъо зиӀэхэр ары.

* 18:35 къалэу Ерихон – Ерусалим итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ, километрэ 24-кӀэ пэчыжьэу, Иордан псыхъом итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 18:38 Даутэ ы Къо – цӀыфхэр мыкӀодхэу Къэзгъэнэжьырэр пачъыхьэ Даут илӀакъо зэрэщыщым пае джуртхэр ащ «Даутэ ы КъокӀэ» еджэх.

* 19:13 минэ – дышъэ ахъщэу лэжьакӀом мэзищ лэжьапкӀэу ратыщтыгъэр ары.

* 19:38 яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:25-26.

* 19:45 щэн-щэфакӀохэр – ахэмэ къурмэныпхъэ былымхэр Тхьэм иунэшхо ищагу щащэщтыгъэх.

* 19:46 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 56:7.

* 19:46 хъункӀэкӀо гъэбылъыпӀэ – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 7:11.

* 20:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:22.

* 20:22 Кайсар – а лъэхъаным, Исус къызэхъу нэужым я 14-37 илъэсхэм къакӀоцӀ, Тиберые зыцӀэр рим Кайсарыгъ.

* 20:24 динар – ар лэжьакӀом имэфапкӀэщтыгъ.

* 20:27 саддукейхэр – дин пащэхэм ащыщхэу, диныр зылэжьхэу лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр зышӀошъ мыхъухэрэ тхьэмэтэ купыгъ. Ахэмэ тхылъ лъапӀэхэу алъытагъэхэр Тэурат хабзэм ит тхылъитфыр ары ныӀэп.

* 20:28 Пегъымбар Мусэ моущтэу къытфитхыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 25:5-6.

* 20:37 пэнэ куандэм икъэбар – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 3:2-6.

* 20:41 Христос – еплъ 2:26.

* 20:42-43 Орэд ЛъапӀэхэм арытба – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:1.

* 22:1 Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэу ӀутӀыжъкӀэ заджэхэрэр – еплъ 2:41.

* 22:20 А зэзэгъыныгъакӀэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр лъэу шъо сишӀуагъэ шъокӀынэу къыскӀэкӀыщтыр ары – пэсэрэ зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьыррэ илъэпкъырэ азыфагу дилъхьагъэр къэзгъэшъыпкъэжьыгъагъэр къурмэныпхъэм ылъ арыгъэ. А лъыр цӀыфхэм атыраутхэгъагъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:7-8. Ащ фэдэу зэзэгъыныгъакӀэу Тхьэм ежьыррэ ицӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьагъэр зыгъэшъыпкъэжьыгъэр Исус ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэр ары. А зэзэгъыныгъэм зэритым фэдэу, цӀыф горэм ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъумэ, мыкӀодэу Тхьэм ар къыгъэнэжьыщт.

* 22:35 шъуздэсэгъэкӀым – еплъ 10:4.

* 22:37 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:12.

* 22:66 Тхьэмэтэ Хэсэшхор – дин Ӏофхэм яхьылӀагъэу хьыкум зышӀэу, анахь тетыгъо зиӀэ хасэу джуртхэм яӀагъэр ары. Тхьэматэ нэбгырэ 70-рэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтыгъ. А хэсэшхом итхьэмэтагъэр дин пэщэшхор арыгъэ. Тхьэмэтэ Хэсэшхом загъорэ «СинедрионкӀэ» еджэх.

* 22:70 – Ары, шъо зэрэшъуӀорэм фэд, – е – Шъо шъушъхьэкӀэ къэшъоӀо, сызыфэдэр.

* 23:3 – Ары, къызэрэпӀорэм фэд, – е – О пшъхьэкӀэ къэоӀо.

* 23:26 къалэу Кириние – Либие хэгъэгоу Африкэм итемыр лъэныкъом итым икъэлэшхуагъ.

* 23:30 къушъхьэхэм, «Шъукъыттеф!» – еплъ Пегъымбар Хьошеа тхылъэу ытхыгъэм 10:8

* 23:38 алыджыбзэр – грекыбзэр ары.

* 23:46 спсэ къыпӀэкӀэсэлъхьэ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 30:6.

* 23:54 къэблэгъагъ – тыгъэр зыкъохьажьыкӀэ, къыкӀэлъыкӀорэ шэмбэт мафэр къихьагъэу алъытэщтыгъ.

* 24:49 Сэ ся Тэ шъукъызэригъэгугъагъэр – Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары. Еплъ Апостол. 1:4-5.

+ 1:3 Апостол. 1:1
+ 1:5 Маттэ 2:1, МысырикӀыжь 28:1
+ 1:6 Фил. 3:6
+ 1:7 Апэрэ Самуел 1:2
+ 1:9 МысырикӀыжь 30:7-8
+ 1:10 Орэд ЛъапӀэхэр 140:2
+ 1:11 МысырикӀыжь 30:1-10
+ 1:13 Апостол. 10:4
+ 1:15 Лука 7:28, Лука 7:33, Гал. 1:15
+ 1:17 Маттэ 11:14, Маттэ 17:12-13, Марк 1:2
+ 1:18 УблапӀэ 15:8, Гъуазэхэр 6:17
+ 1:19 Дан 8:16, Дан 9:21
+ 1:25 УблапӀэ 30:23

+ 1:26 Дан 8:16, Дан 9:21, Маттэ 2:23, Иуан 1:45, Маттэ 1:16

+ 1:28 Гъуазэхэр 13:3

+ 1:31 Маттэ 1:20

+ 1:32 ЯтӀонэрэ Самуел 7:13, Орэд ЛъапӀэхэр 88:4, Марк 11:10

+ 1:33 Дан 7:14, Дан 7:27, 1 Кор. 15:24, Ӏоф. 11:15

+ 1:35 Маттэ 18:20, Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Маттэ 14:33

+ 1:37 УблапӀэ 18:14, Марк 10:27
+ 1:46 Апэрэ Самуел 2:1-10
+ 1:47 Орэд ЛъапӀэхэр 34:9,
+ 1:48 Апэрэ Самуел 1:11, Лука 11:27

+ 1:49 Орэд ЛъапӀэхэр 98:3, Орэд ЛъапӀэхэр 110:9

+ 1:50 Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:9

+ 1:52 Орэд ЛъапӀэхэр 146:6,

+ 1:53 Орэд ЛъапӀэхэр 106:9

+ 1:54 УблапӀэ 17:19, Рим. 4:13, Гал. 3:16, Евр. 2:16

+ 1:59 УблапӀэ 17:12,

+ 1:68 Орэд ЛъапӀэхэр 110:9, Орэд ЛъапӀэхэр 129:8

+ 1:69 Апостол. 3:21, Рим. 1:2, Тит 1:1-2
+ 1:71 Орэд ЛъапӀэхэр 105:10
+ 1:72 Орэд ЛъапӀэхэр 104:8

+ 1:73 УблапӀэ 22:16-18, УблапӀэ 26:3, Евр. 6:13,

+ 1:76 Лука 7:26, Лука 20:6, Маттэ 3:3, Марк 1:2-3

+ 1:77 Лука 3:3
+ 1:78 Орэд ЛъапӀэхэр 83:12,
+ 1:79 Орэд ЛъапӀэхэр 106:10, Маттэ 4:16
+ 1:80 Лука 3:2
• 2:1 Маттэ 1:18-25
+ 2:1 Апостол. 5:37
+ 2:4 Лука 1:26-27, Апэрэ Самуел 17:58
+ 2:9 Апостол. 12:7
+ 2:11 Маттэ 1:21,

+ 2:12 Апэрэ Самуел 2:34, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 19:29

+ 2:13 Ӏоф. 5:11
+ 2:14 Орэд ЛъапӀэхэр 148:1, Лука 19:38
+ 2:19 Дан 7:28, Лука 2:51
+ 2:21 УблапӀэ 17:12-13,
+ 2:23 МысырикӀыжь 13:2
+ 2:30 Иуан 8:12
+ 2:35 Иуан 19:25
+ 2:37 Апостол. 13:2, Апостол. 14:23
+ 2:39 Маттэ 2:23, Лука 1:26-27
+ 2:41 Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:1
+ 2:50 Лука 9:45, Лука 18:34
+ 2:51 Дан 7:28, Лука 2:19
+ 2:52 Апэрэ Самуел 2:26
• 3:1 Маттэ 3:1-12, Марк 1:1-8, Иуан 1:19-28
+ 3:1 Лука 13:1, Лука 23:1, Лука 9:7

+ 3:2 Маттэ 26:3, Иуан 11:49, Лука 1:63, Лука 1:80, Иуан 1:6-7

+ 3:7 Маттэ 12:34, Маттэ 23:33
+ 3:8 Лука 16:24, Иуан 8:33
+ 3:9 Лука 13:9, Маттэ 7:19
+ 3:10 Апостол. 2:37, Апостол. 16:30
+ 3:11 Маттэ 25:35, Якъуб 2:15-16
+ 3:14 Лука 19:8
+ 3:15 Иуан 1:19-20
+ 3:17 Маттэ 13:30

+ 3:20 Маттэ 11:2, Маттэ 14:1-12, Марк 6:17-18, Иуан 3:24

• 3:21 Маттэ 3:13-17, Марк 1:9-11

+ 3:21 Апостол. 7:56

+ 3:22 Иуан 1:32-33, Марк 9:7, Иуан 12:28, Лука 9:35, 2 Пет. 1:17

• 3:23 Маттэ 1:1-17
+ 3:31 ЯтӀонэрэ Самуел 5:14
+ 3:32 Апэрэ Самуел 17:12, Рут 4:18-22
+ 3:33 УблапӀэ 38,
+ 3:38 УблапӀэ 5
• 4:1 Маттэ 4:1-11, Марк 1:12-13

+ 4:2 1 Фесс. 3:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:9, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:8, Маттэ 21:18

+ 4:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:3
+ 4:6 1 Иуан 5:19, Ӏоф. 13:2
+ 4:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:13
+ 4:10 Орэд ЛъапӀэхэр 90:11-12
+ 4:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:16
• 4:14 Маттэ 13:53-58, Марк 6:1-6
+ 4:15 Марк 1:21
+ 4:16 Маттэ 2:23, Лука 2:39
+ 4:23 Маттэ 11:23, Марк 2:1-12, Иуан 4:46-53
+ 4:24 Иуан 4:44

+ 4:25 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:2, Якъуб 5:17

+ 4:26 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:9
+ 4:27 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 5:1-14
+ 4:30 Иуан 8:59, Иуан 10:39
• 4:31 Марк 1:21-28
+ 4:31 Маттэ 4:13
+ 4:32 Маттэ 7:28-29

+ 4:34 Маттэ 8:29, Марк 1:23-24, Лука 8:28, Апостол. 19:15

+ 4:35 Лука 9:42, Апостол. 8:7
• 4:38 Маттэ 8:14-17, Марк 1:29-34
+ 4:38 1 Кор. 9:5

+ 4:41 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Маттэ 12:16, Марк 3:12

• 4:42 Марк 1:35-39
+ 4:42 Лука 5:16
• 5:1 Маттэ 4:18-22, Марк 1:16-20
+ 5:1 Маттэ 14:34, Марк 6:53
+ 5:4 Иуан 21:6
+ 5:10 Маттэ 13:47
• 5:12 Маттэ 8:1-4, Марк 1:40-45

+ 5:12 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 5:1, Марк 9:22

+ 5:14 Маттэ 9:30, Маттэ 17:9, Марк 1:34, Лука 17:14

+ 5:16 Маттэ 14:23, Лука 4:42
• 5:17 Маттэ 9:1-8, Марк 2:1-12
+ 5:17 Лука 6:19, Лука 8:46
+ 5:20 Маттэ 8:10, Марк 10:52, Лука 7:48
+ 5:21 Маттэ 26:65, Орэд ЛъапӀэхэр 31:5,
• 5:27 Маттэ 9:9-17, Марк 2:13-22
+ 5:29 Лука 19:6
+ 5:30 Лука 15:2
+ 5:32 Лука 15:7, 1 Тим. 1:15
• 5:33 Маттэ 9:14-17, Марк 2:18-22

+ 5:33 Маттэ 11:2, Лука 11:1, Иуан 1:35, Лука 18:12

+ 5:34 Маттэ 25:1-13, Иуан 3:29, Ӏоф. 19:7, Ӏоф. 21:2

+ 5:35 Марк 14:7, Лука 17:22
• 6:1 Маттэ 12:1-14, Марк 2:23
+ 6:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:25
+ 6:2 МысырикӀыжь 20:8-10,
+ 6:3 Апэрэ Самуел 21:7
+ 6:4 МысырикӀыжь 25:30,
+ 6:6 Марк 1:21
+ 6:7 Лука 14:1, Лука 20:20
+ 6:9 Лука 14:3
+ 6:10 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 13:6
• 6:12 Маттэ 10:1-4, Марк 3:13-19
+ 6:14 Маттэ 16:18, Иуан 1:42
+ 6:15 Маттэ 9:9
+ 6:16 Лука 22:47
• 6:17 Маттэ 4:23
+ 6:19 Лука 5:17, Лука 8:46

+ 6:21 Орэд ЛъапӀэхэр 41:2, Иуан 7:37, ДжакӀо 7:3, 2 Кор. 7:10

+ 6:22 1 Пет. 4:14
+ 6:23 Апостол. 5:41, Якъуб 1:2, 2 Кор. 12:10
+ 6:24 Маттэ 6:2, Якъуб 5:1
+ 6:25 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 14:13,
• 6:27 Маттэ 5:38-48
+ 6:28 Лука 23:34, Апостол. 7:60, 1 Пет. 3:9
+ 6:29 1 Пет. 2:23, 1 Кор. 6:7

+ 6:30 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:7-8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:26

+ 6:31 Маттэ 7:12
+ 6:35 Орэд ЛъапӀэхэр 36:26
+ 6:36 Маттэ 5:7
• 6:37 Маттэ 7:1-5

+ 6:37 Рим. 14:10, 1 Кор. 4:5, Рим. 2:1, Рим. 14:10, Якъуб 2:13

+ 6:38 2 Кор. 9:6, Марк 4:24, Рим. 2:1
+ 6:39 Маттэ 15:14
+ 6:40 Маттэ 10:24, Иуан 13:16
• 6:43 Маттэ 7:17-20, Маттэ 12:33-35

+ 6:45 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:5, Маттэ 15:18, Якъуб 3:6

• 6:46 Маттэ 7:24-27

+ 6:46 Маттэ 7:22, Маттэ 25:11, Иуан 13:13

+ 6:48 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:25, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:3

• 7:1 Маттэ 8:5-13
+ 7:4 Апостол. 10:2
+ 7:7 Орэд ЛъапӀэхэр 106:20
+ 7:13 Маттэ 20:34
+ 7:14 Лука 8:54

+ 7:15 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:23, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:36

+ 7:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Маттэ 21:11
• 7:18 Маттэ 11:2-19
+ 7:19 Иуан 4:25, Иуан 6:14, Иуан 11:27
+ 7:23 Иуан 6:61, Иуан 16:1
+ 7:24 Лука 3:2
+ 7:26 Маттэ 14:5, Маттэ 21:26
+ 7:27 МысырикӀыжь 23:20, Марк 1:2
+ 7:28 Лука 1:15
+ 7:29 Лука 3:12
+ 7:33 Маттэ 3:4, Лука 1:15
+ 7:34 Иуан 2:1, Иуан 12:2, Лука 5:30

• 7:36 Маттэ 26:6-13, Марк 14:3-9, Иуан 12:1-8

+ 7:39 Лука 15:2

+ 7:41 Маттэ 18:28

+ 7:42 Маттэ 6:14, Марк 11:25-26, Ефес 4:32, Кол. 3:13

+ 7:46 Орэд ЛъапӀэхэр 22:5

+ 7:48 Лука 5:20

+ 7:50 Лука 8:48, Лука 17:19, Лука 18:42, Ефес 2:8

+ 8:1 Лука 4:43

+ 8:2 Лука 23:49, Маттэ 27:56, Марк 16:9, Лука 24:10, Иуан 19:25

+ 8:3 Лука 24:10
• 8:4 Маттэ 13:1-9, Марк 4:1-9
+ 8:8 Маттэ 11:15, Ӏоф. 2:7
• 8:9 Маттэ 13:10-23, Марк 4:10-25
+ 8:10 Маттэ 19:11,
+ 8:11 Апостол. 8:4
+ 8:13 Гал. 1:6, Евр. 6:4
+ 8:14 Маттэ 6:25, Марк 10:23, 1 Тим. 6:10
+ 8:15 Иуан 15:5
+ 8:16 Маттэ 5:15, Лука 11:33
+ 8:17 Маттэ 10:26, Лука 12:2
+ 8:18 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 9:9
• 8:19 Маттэ 12:46-50, Марк 3:31-35

+ 8:19 Марк 6:3, Иуан 2:12, Иуан 7:3, Апостол. 1:14, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

+ 8:21 Иуан 15:14, Евр. 2:11
• 8:22 Маттэ 8:23-27, Марк 4:35-41
+ 8:22 Маттэ 8:18, Марк 4:35

+ 8:24 Орэд ЛъапӀэхэр 64:8, Орэд ЛъапӀэхэр 88:10, Орэд ЛъапӀэхэр 103:7

• 8:26 Маттэ 8:28-34, Марк 5:1-20
+ 8:28 Лука 4:34
+ 8:35 Лука 10:39
+ 8:37 Лука 5:8, Апостол. 16:39
+ 8:39 Орэд ЛъапӀэхэр 65:16
• 8:40 Маттэ 9:18-26, Марк 5:21-43

+ 8:41 Лука 13:14, Апостол. 13:15, Апостол. 18:8

+ 8:44 Марк 3:10
+ 8:46 Лука 5:17, Лука 6:19
+ 8:48 Лука 7:50, Ефес 2:8
+ 8:51 Марк 14:33, Лука 9:28
+ 8:52 Иуан 11:11

+ 8:54 Марк 1:31, Марк 9:27, Апостол. 3:7, Апостол. 9:41, Лука 7:14

+ 8:56 Марк 1:44, Марк 9:9
• 9:1 Маттэ 10:5-15, Марк 6:7-13
+ 9:1 Лука 6:12-16
+ 9:5 Апостол. 13:51
+ 9:6 Марк 1:15
• 9:7 Маттэ 14:1-12, Марк 6:14-29
+ 9:7 Лука 3:1, Лука 9:19
+ 9:8 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1,
+ 9:9 Лука 3:19-20, Лука 23:8

• 9:10 Маттэ 14:13-21, Марк 6:30-44, Иуан 6:1-14

+ 9:10 Лука 9:2
+ 9:13 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:42-44
• 9:18 Маттэ 16:13-19, Марк 8:27-29

+ 9:19 Лука 9:7, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1,

+ 9:20 Лука 22:67, Иуан 11:27

• 9:21 Маттэ 16:20-28, Марк 8:30

+ 9:22 Лука 17:25, Лука 18:33, Лука 24:7, Иуан 2:19

+ 9:23 Маттэ 10:38-39, Лука 14:27

+ 9:25 Лука 12:20

+ 9:26 Рим. 1:16, 2 Тим. 1:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Дан 7:13,

+ 9:27 Лука 21:32, Иуан 21:22
• 9:28 Маттэ 17:1-8, Марк 9:2-8
+ 9:28 Марк 14:33, Лука 8:51
+ 9:29 Дан 7:9

+ 9:35 Лука 23:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, 2 Пет. 1:17

• 9:37 Маттэ 17:14-18, Марк 9:14-27
+ 9:42 Лука 4:35
• 9:43 Маттэ 17:22-23, Марк 9:30-32
+ 9:44 Лука 9:22, Лука 18:32-33
+ 9:45 Лука 2:50, Лука 18:34
• 9:46 Маттэ 18:1-5, Марк 9:33-40
+ 9:48 Маттэ 10:40, Лука 10:16, Иуан 13:20

+ 9:49 Маттэ 7:22, Маттэ 12:27, Апостол. 19:13,

+ 9:50 Лука 11:23
+ 9:51 Лука 24:51, Апостол. 1:9
+ 9:52 Маттэ 10:5

+ 9:54 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:10, Ӏоф. 13:13

• 9:57 Маттэ 8:19-22
+ 9:61 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:20
• 10:1 Маттэ 10:7-16
+ 10:2 Маттэ 9:37-38, Иуан 4:35
+ 10:3 Маттэ 10:16
+ 10:4 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:29
+ 10:7 Гал. 6:6, 1 Тим. 5:18
+ 10:8 1 Кор. 10:27
+ 10:9 Марк 1:15
+ 10:11 Апостол. 13:51
+ 10:12 УблапӀэ 18:20, УблапӀэ 19:24,
• 10:13 Маттэ 11:20-24
+ 10:13 Марк 6:45, Марк 8:21, Марк 3:7

+ 10:16 Маттэ 10:40, Маттэ 25:45, Иуан 13:20, Гал. 4:14

+ 10:17 Марк 16:17, Апостол. 5:16, Апостол. 8:7, Апостол. 16:18, Апостол. 19:12

+ 10:18 Ӏоф. 9:1, Ӏоф. 12:8-9

+ 10:19 Орэд ЛъапӀэхэр 90:13, Марк 16:18, Апостол. 28:3-5

+ 10:20 МысырикӀыжь 32:32, Орэд ЛъапӀэхэр 68:29, Евр. 12:23, Ӏоф. 3:5

• 10:21 Маттэ 11:25-27, Маттэ 13:16-17

+ 10:22 Иуан 6:46, Иуан 7:29, Иуан 8:19, Иуан 10:15

+ 10:23 Маттэ 13:16-17
+ 10:24 Евр. 11:13, 1 Пет. 1:10-12
+ 10:25 Лука 18:18

+ 10:27 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:13, Ехъошуа 22:5, Маттэ 22:37, Марк 12:30

+ 10:28 Рим. 10:5, Гал. 3:12

+ 10:33 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 17:34, Иуан 4:9, Иуан 8:48

+ 10:38 Иуан 11:1, Иуан 12:2
+ 10:39 Лука 8:35
+ 10:41 Лука 12:25
+ 10:42 Орэд ЛъапӀэхэр 15:5
• 11:1 Маттэ 6:9-15, Маттэ 7:7-11
+ 11:1 Маттэ 11:2, Марк 2:18, Иуан 1:35
+ 11:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:8
+ 11:4 Маттэ 26:41

+ 11:10 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:17, Маттэ 18:19, Маттэ 21:22, Марк 11:24, Иуан 14:13-14, 1 Иуан 3:22, 1 Иуан 5:14

+ 11:13 УблапӀэ 6:5, Маттэ 12:34, Апостол. 2:38

• 11:14 Маттэ 12:22-30, Маттэ 12:43-45, Марк 3:20-27

+ 11:15 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:2, Маттэ 9:34, Маттэ 10:25

+ 11:16 Марк 8:11, 1 Кор. 1:22
+ 11:19 Лука 9:49, Апостол. 19:13
+ 11:23 Лука 9:50
+ 11:26 2 Пет. 2:20
+ 11:27 Лука 1:48
+ 11:28 Иуан 13:17, Якъуб 1:22, Рим. 2:13

• 11:29 Маттэ 12:38-42, Маттэ 16:1-4, Марк 8:11-13

+ 11:31 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:1-13, Маттэ 12:6

+ 11:32 Юныс 3:5
• 11:33 Маттэ 6:22-23
+ 11:33 Маттэ 5:15, Марк 4:21, Лука 8:16

• 11:37 Маттэ 23:1-36, Марк 12:38-40, Лука 20:45-47

+ 11:38 Марк 7:3-5
+ 11:42 Лука 18:12
+ 11:43 Лука 14:7, Лука 20:46
+ 11:44 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:23
+ 11:48 Апостол. 7:51-52
+ 11:49 Маттэ 21:35

+ 11:50 Ӏоф. 18:24, УблапӀэ 4:8, 1 Иуан 3:12, Евр. 11:4,

+ 11:54 Лука 20:20
+ 12:1 Маттэ 16:6, Марк 8:15, 1 Кор. 5:7-8
+ 12:2 Маттэ 10:26, Марк 4:22, Лука 8:17
• 12:4 Маттэ 10:17-20, Маттэ 10:28-33

+ 12:4 Орэд ЛъапӀэхэр 55:5, Орэд ЛъапӀэхэр 117:6, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:25,

+ 12:5 Евр. 10:31
+ 12:7 Маттэ 6:26, Маттэ 12:12
+ 12:8 Рим. 10:9, Ӏоф. 3:5
+ 12:9 Маттэ 25:12, 1 Иуан 2:23, 2 Тим. 2:12
+ 12:10 Маттэ 12:31-32, Марк 3:29
+ 12:12 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:1
• 12:13 Маттэ 6:19-21, Маттэ 6:25-34

+ 12:15 1 Тим. 6:6-10, МысырикӀыжь 20:17, Орэд ЛъапӀэхэр 61:11

+ 12:20 Орэд ЛъапӀэхэр 38:7, ДжакӀо 2:18, ДжакӀо 6:2

+ 12:21 1 Тим. 6:18
+ 12:22 Фил. 4:6, 1 Пет. 5:7
+ 12:24 Маттэ 10:31, Маттэ 12:12
+ 12:27 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:4-7
+ 12:28 Маттэ 8:26, Маттэ 14:31, Маттэ 16:8
+ 12:31 Орэд ЛъапӀэхэр 36:4
+ 12:32 Иуан 10:16, Лука 22:29
+ 12:33 Маттэ 19:21, Лука 18:22
• 12:35 Маттэ 24:45-51
+ 12:36 Ӏоф. 3:20
+ 12:39 2 Пет. 3:10, 1 Фесс. 5:2
+ 12:43 Маттэ 25:21, Иуан 13:17
+ 12:45 Маттэ 25:5
• 12:49 Маттэ 10:34-36
+ 12:50 Марк 10:38
+ 12:51 Апостол. 14:4
• 12:54 Маттэ 5:25-26, Маттэ 16:2-3
+ 12:58 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:8
+ 13:1 Лука 3:1, Лука 23:1
+ 13:4 Иуан 9:7, Иуан 9:11
+ 13:6 Маттэ 21:19, Марк 11:13
+ 13:7 Маттэ 7:19, Лука 3:9
+ 13:10 Маттэ 4:23, Марк 6:2

+ 13:13 Орэд ЛъапӀэхэр 144:14, Орэд ЛъапӀэхэр 145:8

+ 13:14 Лука 8:41, Апостол. 13:15, Апостол. 18:8, МысырикӀыжь 20:9

+ 13:15 Лука 14:5
+ 13:17 1 Пет. 3:16
• 13:18 Маттэ 13:31-33, Марк 4:30-32
+ 13:19 Маттэ 17:20, Лука 17:6, Дан 4:9
+ 13:21 1 Кор. 5:6, Гал. 5:9
• 13:22 Маттэ 7:13-14, Маттэ 7:21-23
+ 13:25 Маттэ 25:11-12
+ 13:27 Орэд ЛъапӀэхэр 6:9
+ 13:28 Маттэ 8:12
+ 13:29 Маттэ 8:11, Ефес 3:6
+ 13:30 Маттэ 19:30, Маттэ 20:16, Марк 10:31
• 13:31 Маттэ 23:37-39
+ 13:31 Лука 3:1, Лука 9:7

+ 13:34 Апостол. 7:52, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:11-12, Рут 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 146:2

+ 13:35 Орэд ЛъапӀэхэр 117:26, Лука 19:38
+ 14:1 Лука 6:7, Лука 20:20
+ 14:3 Маттэ 12:10, Марк 3:4
+ 14:5 Лука 13:15
+ 14:7 Лука 11:43
+ 14:8 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:6-7
+ 14:11 Маттэ 23:12, Лука 18:14
+ 14:14 1 Кор. 15:23, 1 Фесс. 4:16
• 14:15 Маттэ 22:1-10
+ 14:15 Ӏоф. 19:9
+ 14:20 Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:5
• 14:25 Маттэ 10:37-38
+ 14:26 Иуан 12:25
+ 14:27 Маттэ 16:24, Лука 9:23
+ 14:34 Маттэ 5:13, Марк 9:50
+ 14:35 Маттэ 11:15, Лука 8:8, Ӏоф. 2:7
• 15:1 Маттэ 18:12-14
+ 15:2 Лука 5:30, Лука 19:7
+ 15:6 1 Пет. 2:25
+ 15:7 Лука 5:31-32
+ 15:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:17
+ 15:18 МысырикӀыжь 10:16

+ 15:24 Рим. 11:15, Ефес 2:1, Ефес 2:5, Кол. 2:13

+ 15:30 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:3
+ 16:8 Иуан 12:36, 1 Фесс. 5:5
+ 16:10 Маттэ 25:21, Лука 19:17
+ 16:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:4
+ 16:13 Маттэ 6:24
• 16:14 Маттэ 11:12-13
+ 16:14 1 Тим. 6:10

+ 16:15 Апэрэ Самуел 16:7, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:39, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:2,

+ 16:16 Маттэ 3:2, Лука 4:43, Маттэ 11:12-13
+ 16:17 Маттэ 5:18
+ 16:18 Маттэ 5:32, Маттэ 19:19
+ 16:22 Маттэ 18:10, Апостол. 12:15
+ 16:23 Маттэ 11:23, Маттэ 8:11
+ 16:24 Лука 3:8
+ 16:29 Апостол. 26:22, Апостол. 28:23
+ 16:31 Маттэ 28:11-15, Иуан 12:10-11
• 17:1 Маттэ 18:6-7, Маттэ 18:21-22
+ 17:1 Лука 22:22
+ 17:2 Марк 9:42
+ 17:3 Маттэ 18:15
+ 17:4 Маттэ 6:14
+ 17:5 Марк 9:24
+ 17:6 Маттэ 17:20, Лука 13:19
+ 17:12 Лука 5:11,
+ 17:14 Маттэ 8:4, Марк 1:44, Лука 5:14

+ 17:16 Лука 5:12, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 17:34, Иуан 4:9

+ 17:19 Марк 10:52, Лука 7:50, Ефес 2:8
• 17:20 Маттэ 24:23-28, Маттэ 24:37-41
+ 17:20 Лука 19:11, Апостол. 1:6
+ 17:22 Лука 5:35, Иуан 8:56
+ 17:23 Марк 13:21, Лука 21:28
+ 17:25 Лука 9:22
+ 17:26 УблапӀэ 6:5
+ 17:27 УблапӀэ 6:14, УблапӀэ 7:21

+ 17:29 УблапӀэ 19:16, УблапӀэ 19:24, 2 Пет. 2:6-8

+ 17:31 Марк 13:15
+ 17:32 УблапӀэ 19:26
+ 17:33 Маттэ 10:39

+ 18:1 Лука 21:36, Рим. 12:12, Ефес 6:18, Кол. 4:2, 1 Фесс. 5:17

+ 18:7 Орэд ЛъапӀэхэр 21:3, Орэд ЛъапӀэхэр 87:2, Ӏоф. 6:10, Марк 13:20, Рим. 8:33, Кол. 3:12, Тит 1:1

+ 18:8 Евр. 10:37
+ 18:9 Лука 16:15
+ 18:10 Апостол. 3:1
+ 18:11 Маттэ 6:5
+ 18:12 Лука 5:33, Лука 11:42
+ 18:13 Орэд ЛъапӀэхэр 78:9, Дан 9:19
+ 18:14 Маттэ 23:12, Лука 14:11
• 18:15 Маттэ 19:13-15, Марк 10:13-16
+ 18:17 Маттэ 18:3
• 18:18 Маттэ 19:16-30, Марк 10:17-31
+ 18:18 Лука 10:25

+ 18:19 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1, Орэд ЛъапӀэхэр 118:68

+ 18:20 МысырикӀыжь 20:12-16
+ 18:21 Фил. 3:6
+ 18:22 Лука 12:33
+ 18:24 Орэд ЛъапӀэхэр 48:7-8
+ 18:27 УблапӀэ 18:14, Марк 14:36
+ 18:28 Лука 5:11
+ 18:29 Лука 14:26
• 18:31 Маттэ 20:17-19, Марк 10:32-34
+ 18:33 Лука 9:22, Лука 24:7, Иуан 2:19
+ 18:34 Лука 2:50, Лука 9:45
• 18:35 Маттэ 20:29-34, Марк 10:46-52

+ 18:35 Ехъошуа 6:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 16:34

+ 18:38 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Маттэ 22:42, Лука 1:32

+ 18:42 Лука 7:50, Ефес 2:8

+ 19:1 Ехъошуа 6:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 16:34

+ 19:7 Лука 5:30, Лука 15:2

+ 19:8 МысырикӀыжь 22:1, ЯтӀонэрэ Самуел 12:6, Лука 3:14

+ 19:9 Лука 3:8, Иуан 8:33, Иуан 8:39
• 19:11 Маттэ 25:14-30
+ 19:11 Лука 17:20, Апостол. 1:6
+ 19:14 Иуан 15:8
+ 19:17 Лука 16:10
+ 19:22 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 20:40
+ 19:26 Маттэ 13:12
+ 19:27 Маттэ 22:7, Лука 20:16

• 19:28 Маттэ 21:1-11, Марк 11:1-11, Иуан 12:12-19

+ 19:29 ЯтӀонэрэ Самуел 15:30, Апостол. 1:12

+ 19:36 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 9:13

+ 19:38 Орэд ЛъапӀэхэр 117:25-26, Орэд ЛъапӀэхэр 148:1

+ 19:39 Маттэ 21:15-16
+ 19:41 Иуан 11:35
+ 19:42 Орэд ЛъапӀэхэр 80:14,
+ 19:44 Орэд ЛъапӀэхэр 136:9, Лука 21:6

• 19:45 Маттэ 21:12-17, Марк 11:15-19, Иуан 2:13-22

• 20:1 Маттэ 21:23-27, Марк 11:27-33
+ 20:2 Апостол. 4:7
+ 20:4 Лука 3:3
+ 20:5 Лука 7:30
+ 20:6 Лука 7:26, Лука 9:8
• 20:9 Маттэ 21:33-46, Марк 12:1-12
+ 20:9 Орэд ЛъапӀэхэр 79:9, Марк 13:34
+ 20:12 Лука 11:48-49
+ 20:13 Маттэ 3:17, Евр. 1:1
+ 20:14 Евр. 1:2
+ 20:15 Евр. 13:12
+ 20:16 Апостол. 13:46
+ 20:17 Орэд ЛъапӀэхэр 117:22
• 20:19 Маттэ 22:15-22, Марк 12:13-17
+ 20:20 Лука 6:7, Лука 14:1, Лука 11:54
+ 20:22 Маттэ 17:24-25
+ 20:23 Марк 7:6, Лука 12:1
+ 20:25 Рим. 13:7
• 20:27 Маттэ 22:23-33, Марк 12:18-27
+ 20:27 Апостол. 23:8
+ 20:28 Хэбзэ тхыжьыгъэр 25:5
+ 20:35 2 Фесс. 1:5
+ 20:37 МысырикӀыжь 3:2, МысырикӀыжь 3:6
+ 20:40 Маттэ 22:46
• 20:41 Маттэ 22:41-46, Марк 12:35-40

+ 20:41 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Лука 1:32, Лука 18:38

+ 20:42 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Апостол. 2:34-35

+ 20:46 Лука 11:43

• 21:1 Марк 12:41-44

+ 21:1 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 12:9, Маттэ 27:6, Иуан 8:20

+ 21:4 2 Кор. 8:1-3, 2 Кор. 8:12
• 21:5 Маттэ 24:1-14, Марк 13:1-13
+ 21:6 Лука 19:44
+ 21:8 1 Иуан 3:7, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3,
+ 21:10 Ӏоф. 6:4
+ 21:11 Апостол. 11:28, Ӏоф. 6:8, Ӏоф. 6:12

+ 21:12 Апостол. 4:3, Апостол. 17:6, Апостол. 18:12, Апостол. 24:1, Апостол. 25:6

+ 21:15 Апостол. 6:10

+ 21:18 Апэрэ Самуел 14:45, ЯтӀонэрэ Самуел 14:11, Апостол. 27:34

• 21:20 Маттэ 24:15-21, Марк 13:14-19
+ 21:23 Маттэ 27:25, 1 Фесс. 2:16
+ 21:24 Ӏоф. 11:2
• 21:25 Маттэ 24:29-31, Марк 13:24-27
+ 21:27 Дан 7:13
• 21:29 Маттэ 24:32-35, Марк 13:28-31
+ 21:32 Лука 9:27
+ 21:33 Орэд ЛъапӀэхэр 101:26-27, 2 Пет. 3:10

+ 21:36 Маттэ 25:13, 1 Фесс. 5:6, Лука 18:1, Рим. 12:12, Ефес 6:18, Кол. 4:2, 1 Фесс. 5:17

+ 21:37 Маттэ 21:23, Маттэ 26:55

• 22:1 Маттэ 26:1-5, Маттэ 26:14-16, Марк 14:1-2, Марк 14:10-11, Иуан 11:45-53

+ 22:1 МысырикӀыжь 12:1-30
+ 22:3 Иуан 13:2
+ 22:6 Апостол. 1:16

• 22:7 Маттэ 26:17-25, Марк 14:12-21, Иуан 13:21-30

+ 22:7 МысырикӀыжь 12:6, 1 Кор. 5:7

• 22:14 Маттэ 26:26-30, Марк 14:22-26, 1 Кор. 11:23-25

+ 22:16 Ӏоф. 19:9
+ 22:19 Иуан 6:51, 1 Кор. 10:16, 1 Кор. 11:24
+ 22:20 МысырикӀыжь 24:8,
+ 22:21 Орэд ЛъапӀэхэр 40:10, Иуан 13:18
+ 22:22 Апостол. 2:23

• 22:24 Маттэ 18:1-5, Марк 9:33-37, Лука 9:46-50

+ 22:26 Маттэ 20:26, Марк 10:43-44
+ 22:27 Маттэ 20:28, Иуан 13:4-5
+ 22:28 Евр. 2:18
+ 22:29 Лука 12:32
+ 22:30 Маттэ 19:28, Ӏоф. 3:21

• 22:31 Маттэ 26:31-35, Марк 14:27-31, Иуан 13:36-38

+ 22:32 Иуан 17:9
+ 22:33 Иуан 21:19, Апостол. 12:4
+ 22:35 Лука 9:3, Лука 10:4
• 22:39 Маттэ 26:36-46, Марк 14:32-42
+ 22:40 Маттэ 6:13

+ 22:42 Марк 10:38, Иуан 18:11, Евр. 5:7, Маттэ 6:10

+ 22:43 Маттэ 4:11, Марк 1:13

• 22:47 Маттэ 26:47-56, Марк 14:43-50, Иуан 18:3-11

+ 22:47 Апостол. 1:16
+ 22:49 Лука 22:38
+ 22:53 Лука 20:1, Ефес 6:12

• 22:54 Маттэ 26:57-58, Маттэ 26:69-75, Марк 14:53-54, Марк 14:66-72, Иуан 18:12-18, Иуан 18:25-27

+ 22:61 Лука 22:34

• 22:63 Маттэ 26:67-68, Марк 14:65

• 22:66 Маттэ 26:59-66, Марк 14:55-64, Иуан 18:19-24

+ 22:69 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Апостол. 7:56, Евр. 1:3

+ 22:71 Маттэ 9:3, Иуан 10:36

• 23:1 Маттэ 27:1-2, Маттэ 27:11-14, Марк 15:1-5, Иуан 18:28-30

+ 23:1 Лука 3:1, Лука 13:1, Апостол. 3:13, Апостол. 4:27, 1 Тим. 6:13

+ 23:2 Апостол. 17:7, Лука 20:25
+ 23:3 Маттэ 2:2
+ 23:4 Иуан 18:38, Иуан 19:4, Евр. 4:15
+ 23:7 Лука 3:1, Лука 9:7
+ 23:8 Лука 9:9

• 23:13 Маттэ 27:15-26, Марк 15:6-15, Иуан 18:39

• 23:26 Маттэ 27:32-44, Марк 15:21-32, Иуан 19:17-27

+ 23:29 Марк 13:17, Лука 21:23
+ 23:30 Ӏоф. 6:16
+ 23:34 Апостол. 7:60, Орэд ЛъапӀэхэр 21:19
+ 23:35 Лука 9:35, Иуан 10:18
+ 23:41 Лука 23:4, Евр. 4:15

• 23:44 Маттэ 27:45-56, Марк 15:33-41, Иуан 19:28-30

+ 23:45 МысырикӀыжь 26:33,
+ 23:46 Орэд ЛъапӀэхэр 30:6, Апостол. 7:59
+ 23:48 Лука 18:13
+ 23:49 Лука 8:2

• 23:50 Маттэ 27:57-61, Марк 15:42-47, Иуан 19:38-42

+ 23:56 МысырикӀыжь 20:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:14

• 24:1 Маттэ 28:1-10, Марк 16:1-8, Иуан 20:1-10

+ 24:4 Иуан 20:12
+ 24:7 Лука 9:22, Лука 18:33, Иуан 2:19
+ 24:8 Иуан 2:22
+ 24:10 Марк 15:40, Лука 8:2-3
+ 24:11 Марк 16:11
• 24:13 Марк 16:12-13
+ 24:16 Иуан 20:14
+ 24:18 Иуан 19:25
+ 24:20 Апостол. 2:23
+ 24:26 1 Пет. 1:11

+ 24:27 УблапӀэ 3:15, УблапӀэ 12:3, УблапӀэ 22:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-14, Орэд ЛъапӀэхэр 15:10, Дан 7:13, Дан 9:24-27, Апостол. 8:35

+ 24:30 Лука 9:16

+ 24:34 1 Кор. 15:5

• 24:36 Маттэ 28:16-20, Марк 16:14-18, Иуан 20:19-23, Апостол. 1:6-8

+ 24:37 Маттэ 14:26, Марк 6:49
+ 24:39 1 Иуан 1:1
+ 24:41 Иуан 21:5
+ 24:45 Апостол. 16:14
+ 24:46 Лука 24:27
+ 24:48 Апостол. 1:8

+ 24:49 Иуан 14:26, Апостол. 1:8, Апостол. 1:4, Апостол. 2:4

• 24:50 Марк 16:19-20, Апостол. 1:9-11

+ 24:50 Маттэ 21:17, Лука 19:29, Иуан 11:18, Апостол. 1:9

+ 24:52 Маттэ 28:9

+ 24:53 Апостол. 2:46, Апостол. 3:1, Апостол. 5:21

КъэбарышӀур Иуан къызэриӀотагъэр

КъэбарышӀур Иуан къызэриӀотагъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

АПЭРЭШЪХЬ

КЪЭБАРЫШӀУР ИУАН КЪЫЗЭРИӀОТАГЪЭР

ГущыӀэр цӀыфы зэрэхъугъэр

1^1УблапӀэм дэжь ГущыӀэр[*] щыӀагъ. Ар Тхьэм дэжь щыӀагъ, а ГущыӀэри Тхьэр арыгъэ+. 2УблапӀэм щегъэжьагъэу а ГущыӀэр Тхьэм дэжь щыӀагъ.

3Тхьэм а ГущыӀэм зэкӀэри къыригъэгъэхъугъ. Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэумэ ащыщэу а ГущыӀэм къыримыгъэгъэхъугъэ зи щыӀэп+. 4МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ а ГущыӀэм хэлъыгъ, а щыӀэныгъэри цӀыфхэм нэфынэ афэхъугъ+. 5Нэфынэр шӀункӀым щэнэфы, шӀункӀыри нэфынэм текӀуагъэп.

6Тхьэм къыгъэкӀуагъэу, лӀы горэ дунаим къытехьагъ. Ащ ыцӀагъэр Иуан+. 7ЦӀыф пстэуми а нэфынэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъуным пае, Иуан нэфынэм шыхьат фэхъунэу къэкӀуагъ+. 8Ежьырэп нэфынагъэр, ау нэфынэм шыхьат фэхъунэу Тхьэм ар къыгъэкӀуагъ. 9Нэфынэ шъыпкъэу цӀыф пстэури къэзгъэнэфырэр дунаим къытехьанэу щытыгъ+.

10А ГущыӀэр дунаим къытехьагъ. Тхьэм а ГущыӀэм дунаир зэкӀэ къыригъэгъэхъугъ, ау щытми дунаим ицӀыфхэм ар къашӀэжьыгъэп. 11Ежь ихэгъэгу къэкӀуагъ, ау ицӀыфхэм[*] ежь аштагъэп+. 12Ау ежь зэкӀэ зыштэгъэ цӀыфхэу ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр Тхьэм ибын хъунхэу фитыныгъэ аритыгъ+. 13Ахэр Тхьэм ибын зэрэхъугъэ шӀыкӀэр сабый къызэрыхъурэ шӀыкӀэм фэдэп. Ащ къикӀырэр ахэр Тхьэм ибын зэрэхъугъэхэр хъулъфыгъэ бзылъфыгъэм зэрехъуапсэрэм фэдэп, е лӀы горэ лъфыгъэ зэрэфаем фэдэп, ау Тхьэм бын фэхъуныр къызхэкӀыгъэр Тхьэр ары+.

14А ГущыӀэр цӀыфы хъугъэ ыкӀи къытхэтыгъ, шӀугъэрэ, гукӀэгъурэ, шъыпкъагъэрэ хэлъэу. Ежь ищытхъушхоу Ты лъапӀэм ы Къо закъо ищытхъушхуи ары. НэшӀу щыфэныгъэрэ шъыпкъэрэ ежь ыгу илъыгъэх+.

15Иуан ежь шыхьат фэхъугъ. МэкъэшхокӀэ моущтэу ыӀуагъ:

– Мары зыфэсӀуагъэр, «Сэ саужкӀэ къэкӀощтыр сэщ нахьи нахь ин, сыда пӀомэ, сэ сыкъэхъуным ыпэкӀэ, ар щыӀагъ»+.

16Ежь ишӀугъэшхоу гъунэ зимыӀэм щыщэу зы нэшӀу щыфэныр адрэ нэшӀу щыфэным къыкӀэлъыкӀоу къытлъигъэӀэсыгъ. 17Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэр Тхьэм иунашъокӀэ къытфэзгъэнагъэр пегъымбар Мусэ ары, ау шӀугъэрэ, гукӀэгъурэ, шъыпкъагъэрэ къызпкъырыкӀыгъэр Исус Христос ары+. 18Тхьэр егъашӀэми нэкӀэ зыми ылъэгъугъэп. Къо закъоу Ты лъапӀэм дэжь щыӀэм Тхьэр зыфэдэр къытфигъэнэфагъ+.

УмэхъэкӀо Иуан Исус шыхьат зэрэфэхъугъэр

(Маттэ 3:1-12; Марк 1:2-8; Лука 3:15-17)

19•Иуан Исус шыхьат зэрэфэхъугъэр мары: Ерусалим щыщ джуртхэм дин пащэхэри лэуитхэри[*] Иуан еупчӀынхэу ыдэжь агъэкӀуагъэх.

– Ухэта о? – аӀуи къызеупчӀыхэм, 20Иуан шъыпкъэр ымыушъэфэу, нафэу къыӀуагъ:

– Сэрэп Христосыр[*]+.

21– Адэ ухэта о? – къеупчӀыжьыгъэх ахэр. – Пегъымбар Иляс[*] ора?

– Хьау, – ыӀуагъ Иуан.

– Пегъымбарыр[*] ора? – къеупчӀыжьыгъэх.

– Хьау, – ыӀуагъ+.

22– Ухэта о адэ? – къыраӀуагъ. – ТыкъэзгъэкӀуагъэмэ пэгъокӀ яттыжьынэу къытаӀу. Сыда о зэпӀолӀэжьырэр?

23– Пегъымбар Ешайа[*] моущтэу зыфиӀогъэ макъэр сэры: «Зиусхьаным игъогу занкӀэ шъушӀы ыӀозэ, шъоф нэкӀым джэ макъэ горэ къыщэӀу», – къыӀуагъ Иуан.

24А лӀыкӀохэр фарисейхэм[*] ащыщыгъэх. Ахэр Иуан къеупчӀыгъэх:

25– Христос орымырмэ, Иляс орымырмэ, пегъымбарыри орымырмэ, сыд пае ащыгъум цӀыфхэр уумэхъыхэра?

26– Сэ псымкӀэ цӀыфхэр сэумэхъых, – ариӀуагъ Иуан. – Ау шъумышӀэрэ горэ къышъухэт. 27Ежьыр ары саужкӀэ къэкӀощтыр. Ежь сэщ нахьи нахь ин. Ащ ицокъэлъэпсхэр фэстӀэтэнхэуи сифэшъуашэп.

28Ар зэкӀэ зыщыхъугъэр къуаджэу Бет-Ание ары, Иордан псыхъом иадрабгъоу Иуан цӀыфхэр зыщиумэхъыщтыгъэхэр.

Тхьэм икъурмэныпхъэ шъынэр

29ЯтӀонэрэ мафэм Иуан Исус къакӀоу зелъэгъум, къыӀуагъ:

– Мары Тхьэм икъурмэныпхъэ шъынэу дунаим ицӀыфхэм япсэкӀодхэр атезыхыжьырэр+. 30Мары зыфэсӀуагъэр: «ЛӀэу саужкӀэ къэкӀощтыр сэщ нахьи нахь ин, сыда пӀомэ, сэ сыкъэхъуным ыпэкӀэ ар щыӀагъ». 31Ар сэ сшӀэщтыгъэп, ау сэ цӀыфхэр псымкӀэ сыумэхъынхэу сыкъызкӀэкӀуагъэр ар хэтми зыщыщыр израиль цӀыфмэ язгъэшӀэныр ары+.

32ЕтӀанэ Иуан, Исус шыхьат фэхъузэ, къыӀуагъ:

– Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэр тхьаркъом фэдэу уашъом къехи, Исус къыфехи, къызэрэшъхьащытыр слъэгъугъэ+. 33Ежь сэ сшӀэщтыгъэп, ау цӀыфхэр псымкӀэ сыумэхъынхэу сыкъэзгъэкӀуагъэм къысиӀуагъ: «Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызфехэу, къызшъхьащыт цӀыфыр ары Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэкӀэ цӀыфхэр зыумэхъыщтыр»+. 34Аущтэу зэрэхъугъэр слъэгъугъэ, ежь Тхьэм зэры Къори къэсэушыхьаты.

Апэрэ лӀыхэу Исус игъогу техьагъэхэр

35ЯтӀонэрэ мафэм Иуан игъогу рыкӀорэ нэбгыритӀу игъусэу а чӀыпӀэм щыӀагъ+. 36Ащ дэжьым Иуан Исус зелъэгъум, къыӀуагъ:

– Мары Тхьэм икъурмэныпхъэ шъынэр+.

37Иуан игъогу рыкӀорэ нэбгыритӀум ар къыӀоу зызэхахым, Исус ыуж ихьагъэх. 38Исус зыкъызэригъэзэкӀи, ахэр ежь ыуж ихьагъэхэу зелъэгъум, къариӀуагъ:

– Сыда шъузыфаер?

– Рабби, тыдэ ущыпсэура? – къыраӀожьыгъ ахэмэ. (Раббим къикӀырэр «Дин ГъэсакӀу»)+.

39– ШъукъакӀуи, шъулъэгъущт, – ариӀуагъ Исус. Аущтэу ахэр кӀохи, Исус зыщыпсэурэр алъэгъугъ, а мафэми Исус дэжь къэнагъэх. Сыхьатыр плӀым дэжьыгъ.[*]

40Иуан Исус ехьылӀагъэу ыӀуагъэхэр зэхэзыхыгъэхэу, Исус ыуж ихьэгъэ нэбгыритӀумэ язырэр Симон Петрэ ыш Индрыс арыгъэ+.

41Индрыс ыпэ рапшӀэу ыш Симон къыгъоти, риӀуагъ:

– Мэссихьыр къэдгъотыгъ. (Мэссихьым къикӀырэр «Христос» ары.)+

42ЕтӀанэ Индрысэ Исус дэжь Симон къыщагъ. Исус Симон зелъэгъум, къыриӀуагъ:

– О у Симонэу Иуанэ урикъу. КифэкӀэ къыоджэщтых (Кифэм къикӀырэр «Мыжъо»)+.

Исус игъогу рыкӀонхэу Филиппрэ Натанаилрэ зэряджагъэр

43ЯтӀонэрэ мафэм Исус Галилей хэкум кӀонэу тыриубытагъ. ЕтӀанэ Исус Филипп ӀукӀи, риӀуагъ:

– Сауж къырыкӀу.

44А Филипп Индрысрэ Петрэрэ зыщыщ къалэу Бет-Сайдэ[*] щыщыгъ+. 45Филипп кӀуи, Натанаил къыгъоти, риӀуагъ:

– Тэурат хабзэм итэу, пегъымбар Муси, адрэ пегъымбархэми зигугъу къашӀыгъэр къэдгъотыгъ. Ар Юсыф ыкъоу Назарет щыщ Исус ары+.

46– Назарет шӀу зыхэлъ горэ къыдэкӀына? – къыриӀожьыгъ Натанаил.

– КъакӀуи еплъ, – риӀожьыгъ Филипп.

47Исус Натанаил къакӀоу зелъэгъум, ащ ехьылӀагъэу ыӀуагъ:

– Мыр израиль лӀы шъыпкъэу зыпари тхьагъэпцӀыгъэ зыхэмылъыр ары+.

48– Тыдэ сыщыпшӀэра? – къеупчӀыгъ Натанаил Исус.

– Филипп къыоджэным ыпэкӀэ, ынджыр чъыгым ычӀэгъ учӀэтэу услъэгъугъ, – риӀожьыгъ Исус.

49– Рабби, о Тхьэм ури Къу, Израиль урипачъыхь, – къыриӀожьыгъ Натанаил+.

50– Ынджыр чъыгым ычӀэгъ учӀэтэу услъэгъугъэу къызэрэосӀуагъэм пае, пшӀошъ хъугъэ, – риӀуагъ Исус. – Ащ нахьи нахь гъэшӀэгъонхэр плъэгъущтых.

51ЕтӀанэ Исус Натанаил риӀуагъ:

– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, уашъор зэӀухыгъэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ышъхьагъкӀэ мэлэӀичхэр[*] дэкӀуаехэуи къехыхэуи шъулъэгъущт+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Канэ нысащэу щыӀагъэр

2^1Ящэнэрэ мафэм Галилей хэкум ит къуаджэу Канэ[*] нысащэ дэтыгъ. Исус янэ а нысащэм щыӀагъ+. 2Исуси игъогу рыкӀохэрэри а нысащэм рагъэблэгъэгъагъэх.

3Сэнэпсыр заухым, янэ Исус риӀуагъ:

– Сэнэпс яӀэжьэп.

4– О бзылъфыгъ, сыда сэ сиӀофэу ащ хэлъыр? Сэ сигъо къэсыгъэгоп, – къыриӀожьыгъ Исус янэ+.

5– Исус сыд къышъуиӀоми, жъугъэцакӀэ, – ариӀуагъ Исус янэ унэӀутхэм.

6А чӀыпӀэм мыжъом хэшӀыкӀыгъэ къошыних Ӏутыгъ, джуртхэм ядин хабзэ тетэу загъэкъэбзэжьыным пае. Къошын пэпчъ литрэ тӀокӀиплӀ-шъэрэ тӀокӀырэ фэдиз ифэщтыгъ+.

7– Къошынхэм псы арызэу арыжъугъахъу, – ариӀуагъ Исус унэӀутхэм. Аущтэу ахэмэ къошынхэм арызыбзэу рагъэхъуагъ. 8Исус етӀанэ ариӀуагъ:

– Къошынхэм тӀэкӀу-тӀэкӀу къахэшъухи, хьатыякӀом фэшъухь. Аущтэуи ашӀыгъ. 9ХьатыякӀор псэу сэнэпс хъугъэм ехъумпӀыгъ. Сэнэпсыр къыздикӀыгъэр ышӀагъэп, ау унэӀутхэу а псыр къошынхэм къахэзыхыгъэхэм ашӀэщтыгъ. ХьатыякӀор шъаом къеджи, 10риӀуагъ:

– Ыпэ рапшӀэу сэнэпс дэгъур Ӏанэм къытырагъэуцо. ХьакӀэхэр бэу зешъохэ ужым, сэнэпс нахь пыутыр Ӏанэм къытырагъэуцожьы, ау о сэнэпс дэгъур джы нэс щыбгъэтыгъ.

11Исус инэшэнэ гъэшӀэгъонхэм ащыщхэм апэрэр мырыгъэ. А нэшэнэ гъэшӀэгъоныр Галилей хэкум ит къуаджэу Канэ щигъэлъэгъуагъ. Аущтэу ищытхъушхо къыгъэнэфагъ, игъогу рыкӀохэрэм ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэу яӀэри нахь пытэ хъугъэ.

12Ащ нэуж яни, ышхэри, игъогу рыкӀохэри игъусэхэу Исус Капернаум къалэмкӀэ къехыгъ. Ащ мэфэ заулэрэ щыӀагъэх+.

Исус щэн-щэфакӀохэр Тхьэм иунэшхо къызэрэчӀифыгъэхэр

(Маттэ 21:12-13; Марк 11:15-17; Лука 19:45-46)

13•Джуртхэм ямэфэкӀ мэфэшхоу Ӏутыжъ зыцӀэр къэблэгъагъ, Исуси ЕрусалимкӀэ дэкӀоягъ+. 14Тхьэм иунэшхо чӀэхьагъ. ЗычӀахьэм, цухэр, мэлхэр, тхьаркъохэр зыщэхэрэри[*] Ӏанэхэм апэсхэу ахъщэр зыхъожьхэрэри[*] ащ чӀилъэгъуагъ. 15Джащыгъум кӀапсэм къамыщ хишӀыкӀи, яозэ, Тхьэм иунэшхо чӀэт пстэури, цухэри мэлхэри ягъусэхэу, къычӀифыгъ. Ахъщэ зыхъожьхэрэми яӀанэхэр зэпыригъэзагъ, яахъщэхэри ритэкъухьагъ.

16– Мыхэр Ӏушъухых, ся Тэ иунэ бэдзэр шъумышӀы, – ариӀуагъ Исус тхьаркъохэр зыщэхэрэм+.

17Аущтэу зэхъум, «О уиунэ сызэрэфэгумэкӀырэм сигъэлӀэщт» зыфиӀорэ гущыӀэхэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытхэр[*] Исус игъогу рыкӀохэрэм агу къэкӀыжьыгъ+.

18Джащыгъум джуртхэм Исус къыраӀожьыгъ:

– Мыр пшӀэнэу фитыныгъэ зэрэуиӀэмкӀэ сыд фэдэ нэшэнэ гъэшӀэгъон тэбгъэлъэгъуна+?

19– Мы тхьэунэр зэхэшъукъути, сэ мэфищкӀэ зэтезгъэуцожьыщт, – пэгъокӀ аритыжьыгъ Исус ахэмэ+.

20– Мы тхьэунэр илъэс тӀокӀитӀурэ хырэкӀэ зэтырагъэуцуагъ, – къаӀуагъ джуртхэм. – О мэфищкӀэ зэтебгъэуцожьышъущта?

21Ау Исус тхьэунэу зыфиӀуагъэр ежь ыпкъ арыгъэ. 22Исус лӀагъэхэм къызахэтэджыкӀыжьым ыуж, игъогу рыкӀохэрэм а гущыӀэхэу къыӀогъагъэхэр агу къэкӀыжьхи, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэмкӀи Исус гущыӀэхэу къыӀуагъэхэмкӀи шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+.

ЦӀыф пстэуми агухэм арылъыр Исус ешӀэ

23Ӏутыжъ мэфэкӀ мэфэшхом Ерусалим Исус щыӀэзэ, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу къыгъэлъэгъуагъэхэр алъэгъугъэхэти, цӀыфыбэмэ ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+. 24Ау Исус цӀыфхэм цыхьэ афишӀыгъэп, сыда пӀомэ, ахэр зэкӀэ ышӀэщтыгъэхэти ары. 25Зыгорэ цӀыфхэм яхьылӀагъэу шыхьат къыфэхъунэу Исус ищыкӀэгъагъэп, сыда пӀомэ, цӀыфхэм агухэм арылъыр ышӀэщтыгъэти ары.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

ИкӀэрыкӀэу шъукъалъфыжьын фае

3^1Никодим ыцӀэу, фарисейхэм ащыщэу лӀы горэ щыӀагъ. Ар джурт тхьэматэхэм ащыщыгъ+. 2Ар Исус дэжь чэщым къакӀуи, къыриӀуагъ:

– Рабби[*], о Тхьэм дэжь къикӀыгъэ дин гъэсакӀоу узэрэщытыр тэшӀэ; сыда пӀомэ, Тхьэр уимыгъусэмэ, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу о къэбгъэлъагъохэрэр зыми къыгъэлъэгъон ылъэкӀыщтэп.

3– Шъыпкъэ дэдэр осэӀо, цӀыф горэ икӀэрыкӀэу къамылъфыжьмэ, Тхьэм и Тетыгъошхо ылъэгъун ылъэкӀыщтэп, – риӀожьыгъ Исус.

4– ЦӀыфыр жъы хъумэ, сыдэущтэу къалъфыжьыщта? – къыриӀожьыгъ Никодим. – Ежь янэ ыныбэ ихьажьынышъ, икӀэрыкӀэу къалъфыжьыщта?

5– Шъыпкъэ дэдэр осэӀо, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус, – псымрэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэрэ къахэкӀэу цӀыфыр икӀэрыкӀэу къамылъфыжьмэ, Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ чӀэхьан ылъэкӀыщтэп+. 6ЦӀыфым къыфэхъурэр цӀыфы, ау цӀыфэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къыхэкӀырэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу илъ цӀыфыр ары. 7«ИкӀэрыкӀэу шъукъалъфыжьын фае» къызэрэосӀуагъэр умыгъэшӀагъо. 8Жьыбгъэр ежь зыфаемкӀэ щепщэ. Ымакъэ зэхэохы, ары шъхьакӀэ къыздикӀырэри зыдакӀорэри пшӀэрэп. Джары хэтрэ цӀыфэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къыхэкӀыгъэм иӀоф зытетыр.

9– Ар сыдэущтэу хъура? – къеупчӀыгъ Никодим Исус.

10– О израиль дин гъэсакӀохэм уащыщ, ар умышӀэу ара? – пэгъокӀ ритыжьыгъ Исус. 11– Шъыпкъэ дэдэр осэӀо, тэ тшӀэрэр ары тызэрыгущыӀэрэр, тлъэгъугъэри ары шыхьат тызфэхъурэр, ау етӀани тэ шыхьатэу тызтеуцорэр шъо шъудэрэп. 12Мы дунаим иӀофхэм ягугъу къышъуфэсшӀыгъ, ау шъо шъушӀошъ хъугъэп. Уашъом иӀофхэм ягугъу къышъуфэсшӀымэ, сыдэущтэу шъушӀошъ хъуна? 13Зы цӀыфи уашъом дэкӀоягъэп, ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къоу зиунэ уашъом щыӀэр уашъом къехыгъ+. 14Пегъымбар Мусэ[*] шъоф нэкӀым блэр зэрэщиӀэтыгъагъэм фэдэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къуи цӀыфхэм аӀэтын фае,[*]+
15ЕжьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэуми мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ хъуным пае.

16– Сыда пӀомэ, Тхьэм дунаим ицӀыфхэр ащ фэдизэу шӀу зэрилъэгъугъэхэм къыхэкӀэу, ежь ы Къо закъо ытыгъ, хэти Тхьэм ы КъокӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр мыкӀодэу къэнэжьыным, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ хъуным пае+.

17Тхьэм дунаим ицӀыфхэр ыгъэмысэнхэр арэп ежь ы Къо дунаим къызфигъэкӀуагъэр, ау ы Къо дунаим ицӀыфхэр мыкӀодхэу къыригъэгъэнэжьынхэр ары нахь+. 18Тхьэм ежь ы КъокӀэ хэти шӀошъхъуныгъэ зиӀэр ыгъэмысэщтэп, ау хэти шӀошъхъуныгъэ зимыӀэр Тхьэм ыгъэмысэгъах, ы Къо закъокӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ зэрэмыхъугъэм пае+. 19Тхьэм цӀыфхэр зыкӀигъэмысэхэрэр мары: нэфынэр дунаим къытехьагъ, ау цӀыфхэм нэфынэм нахьи шӀункӀыр нахьышӀу алъэгъугъ, сыда пӀомэ, Ӏофхэу ашӀагъэхэр бзаджэхэшъ ары+. 20Хэти бзэджагъэр зышӀэрэм нэфынэр еуджэгъу, Ӏофхэу ышӀагъэхэри нафэ къэмыхъунхэм пае, нэфынэм екӀуалӀэрэп+. 21Ау хэтми шъыпкъэр зыгъэцакӀэрэр нэфынэм екӀуалӀэ, Ӏофхэу ышӀагъэхэр Тхьэр ыгу зэрилъым пае, зэригъэцэкӀагъэхэр нафэ къэхъуным пае.

УмэхъэкӀо Иуан Исус зэрэтегущыӀагъэр

22Ащ нэужым Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ Иудей хэкум[*] кӀуагъэх. Ахэмэ ягъусэу Исус а чӀыпӀэм къэнагъэу, цӀыфхэр щиумэхъыщтыгъ+. 23Къуаджэу Салим пэгъунэгъу Енон зыцӀэ чӀыпӀэу псыр зыщыбагъэм Иуани цӀыфхэр щиумэхъыщтыгъ. Ахэр Иуан дэжь къакӀохэти, зырагъэумэхъыщтыгъ. 24А лъэхъаным Иуан хьапсым джыри чӀадзэгъагъэгоп[*]+. 25Иуан игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэмрэ джурт горэмрэ диным тетэу зызэрэбгъэкъэбзэжьыщт ӀофымкӀэ зэнэкъокъухэу фежьагъэх+. 26Игъогу рыкӀохэрэр Иуан дэжь къакӀохи, къыраӀуагъ:

– Рабби, еплъ Иордан псыхъом иадрабгъу о узигъусэгъэ лӀэу шыхьат узыфэхъугъэм цӀыфхэр еумэхъых, цӀыфхэри зэкӀэ ащ дэжь къэкӀох+.

27– Тхьэм римыгъэлъэкӀымэ, зыми зи ышӀэн ылъэкӀыщтэп, – къыӀожьыгъ Иуан+. 28– «Христосыр сэрэп, ау Христос ыпэ Тхьэм сыкъыгъэкӀуагъ» зэрэсӀуагъэмкӀэ шъо шъусишыхьат+. 29Нысэр зиер шъаор ары. Ау шъаом игъусэу ащ дэжьым щытэу, шъаом ымакъэ зэхэзыхырэр щэгушӀукӀы. А гушӀуагъоу гъунэ зимыӀэр сэ сигушӀуагъоуи хъугъэ+. 30Ежь нахь ин хъун фае, сэри нахь цӀыкӀу сыхъун фае.

Уашъом къехырэр

31ЫпшъэкӀэ къехырэр зэкӀэмэ апшъэ щыӀ. Ау чӀылъэм щыщыр чӀылъэм ий, чӀылъэм щыщхэр зэрэгущыӀэхэрэм фэдэу мэгущыӀэ. Уашъом къехырэр зэкӀэмэ апшъэ щыӀ. 32Ащ Ӏофхэу ылъэгъугъэхэмрэ зэхихыгъэхэмрэ къеушыхьатыжьы, ау ащ ишыхьатныгъэ зыми ыдэрэп. 33Ау ащ ишыхьатныгъэ зыдагъэм Тхьэр зэрэшъыпкъэр ыдагъэу мэхъу+. 34Сыда пӀомэ, Тхьэм къыгъэкӀуагъэм Тхьэм игущыӀэхэр ары къыӀохэрэр. А цӀыфым ыгу Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ гъунэ имыӀэу къырелъхьэ. 35Ты лъапӀэм ежь ы Къо шӀу елъэгъу, зэпстэури ыӀэ къырилъхьагъ+. 36Тхьэм ы КъокӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ хъугъэ, ау ы Къо емыдэӀурэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ылъэгъущтэп, Тхьэм игубж телъыщт нахь+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Исус Самарие бзылъфыгъэм зэрэдэгущыӀагъэр

4^1Иуан игъогу рыкӀохэрэм анахьи Исус игъогу рыкӀохэрэр нахьыбэ хъухэу, Исус ахэр зэриумэхъыщтыгъэхэм икъэбар фарисейхэм зэранэсыгъэр Исус къышӀагъ. 2(Ау ахэр зыумэхъыщтыгъэхэр Исус игъогу рыкӀохэрэр арыгъэ, ежь Исус арыгъэп.)+
3А къэбарыр Исус зызэхехым, Иудей хэкум икӀи, Галилей хэкум кӀожьыгъэ+.

4Аущтэу Самарие хэкум[*] пхырыкӀын фаеу хъугъэ+. 5Исус кӀозэ, Самарие хэкум ит къалэу Сихар нэсыгъ; а къалэр Якъубэ ыкъо Юсыф ритыгъэгъэ чӀыгу Ӏахьым[*] пэгъунэгъугъ+. 6А чӀыпӀэм Якъубэ ипсынэ итыгъ. Исус гъогууанэм ыгъэпшъыгъэти, псынэм дэжь тӀысыгъэ. Сыхьатыр пшӀыкӀутӀум дэжьыгъ.[*]

7Исус псынэм дэжь щысэу самарие бзылъфыгъэ горэ псыхьэ къэкӀуагъ.

– Псы тӀэкӀу сегъашъу, – риӀуагъ Исус а бзылъфыгъэм.

8Джащыгъум Исус игъогу рыкӀохэрэр гъомылэ къащэфынэу къалэм кӀогъагъэх.

9– О уджурт, сэ сы самарие бзылъфыгъ, – къыриӀуагъ бзылъфыгъэм. – Сыдэущтэу псы уезгъэшъонэу укъысэлъэӀушъура? – (Аущтэу зыкӀиӀуагъэр джуртхэмрэ самарие цӀыфхэмрэ зэхахьэщтыгъэхэпти ары.)

10– Тхьэм итын зыфэдэри, «Псы тӀэкӀу сегъашъу» къыозыӀорэр хэтми зыщыщри пшӀэщтыгъэмэ, о ащ уелъэӀущтыгъ, ащи о щыӀэныгъэ къыозытыщт псым уригъашъощтыгъ, – пэгъокӀ ритыжьыгъ Исус+.

11– Тхьэматэ, – къыриӀожьыгъ бзылъфыгъэм, – псынэр куу, о псы къызэрипхыни уиӀэп. Ащыгъум а псэу щыӀэныгъэ къысэзытыщтыр тыда къыздипхыщтыр? 12Тятэжъышхоу Якъуб ары мы псынэр къытфэзгъэнагъэр. Ежьыри ыкъохэри мы псым ешъощтыгъэх, ябылымхэри рагъашъощтыгъэх. Ащ нахьи унахь ина о?

13– Мы псым хэт ешъоми, псыфалӀэ лӀэжьыщт, – пэгъокӀ ритыжьыгъ Исус. 14– Ау сэ псэу естырэм ешъорэр ныбжьи псыфалӀэ лӀэжьыщтэп. Сэ псэу естырэр цӀыфым ыгу илъэу, псы лъэшэу къызэрычъ зэпытырэ псынэкӀэчъ фэхъужьыщт; а псыми мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ ыгъэхъущт+.

15– Тхьэматэ, – къыриӀуагъ бзылъфыгъэм, – псыфалӀи сымылӀэжьынэу, псыхьи сыкъэмыкӀожьынэу а псым щыщ къысэт.

16– КӀуи, уилӀ къеджи, къэкӀожь, – риӀуагъ Исус.

17– Сэ лӀы сиӀэп, – къыриӀожьыгъ бзылъфыгъэм.

– Тэрэз, – риӀуагъ Исус бзылъфыгъэм. – ЛӀы зэрэуимыӀэр шъыпкъэу къэпӀуагъ. 18ЛӀитф уиӀагъ, джы уиӀэри о уилӀэп. КъэпӀуагъэр шъыпкъэ.

19– Тхьэматэ, узэрэпегъымбар горэр къэсшӀагъ, – къыриӀожьыгъ бзылъфыгъэм+. 20– Тэ тятэжъхэр мы Ӏуашъхьэм Тхьэм щелъэӀущтыгъэх, ау шъо, джуртхэм, шъоӀо Ерусалим арэу Тхьэм узыщелъэӀун фаер+.

21– О бзылъфыгъ, – риӀуагъ Исус, – пшӀошъ гъэхъу, мы Ӏуашъхьэми Ерусалими Ты лъапӀэм шъузыщемылъэӀун мафэ къэкӀощт. 22Шъо, самарие цӀыфхэм, Тхьэу шъузэлъэӀурэр шъушӀэрэп, ау тэ Тхьэу тызэлъэӀурэр тэшӀэ, сыда пӀомэ, мы дунаим ицӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр джуртхэм ащыщ+.

23Исус етӀанэ ыӀуагъ:

– Ты лъапӀэм шъыпкъэу елъэӀухэрэр агу етыгъэу, шъыпкъагъэкӀэ зыщелъэӀурэ мафэр къэсыщт ыкӀи къэсыгъ. Ащ фэдэу елъэӀухэрэр ары Ты лъапӀэм икӀасэхэр+. 24Тхьэр псэ, ащ елъэӀухэрэри Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи шъыпкъагъэкӀи елъэӀунхэ фае+.

25– Мэссихьэу ХристоскӀэ заджэхэрэр къызэрэкӀощтыр сэшӀэ, – къыриӀожьыгъ бзылъфыгъэм. – Ар къызыкӀокӀэ, Ӏоф пстэури къыдгуригъэӀощт+.

26– А зыфапӀорэр сэры, джы къыбдэгущыӀэрэр ары, – риӀуагъ Исус+.

27Джащыгъум Исус игъогу рыкӀохэрэр къэкӀожьыгъэх. Исус бзылъфыгъэ горэм дэгущыӀэу залъэгъум, агъэшӀэгъуагъ, ары шъхьакӀэ «Сыда узыфаер?» е «Сыда ащ узкӀыдэгущыӀэрэр?» ыӀоу, ахэмэ ащыщ къыӀуагъэп.

28ЕтӀанэ бзылъфыгъэм ипсы къошын къыгъани, къалэм кӀожьи, цӀыфхэм ариӀуагъ:

29– ШъукъакӀу, модэ лӀы горэм сэ сшӀэгъэ пстэури къысиӀожьыгъ. Христосыр ары шъуӀуа?

30Ахэр къалэм къыдэкӀхи, Исус дэжь къэкӀуагъэх.

31Ахэр джыри къэмысхэзэ, игъогу рыкӀохэрэр Исус къелъэӀугъэх:

– Рабби, шхэ.

32Ау Исус ариӀуагъ:

– Шъо шъумышӀэрэ шхын сиӀ.

33Ащ къыхэкӀэу игъогу рыкӀохэрэм, «Зыгорэм шхын къыфихьыгъ шъуӀуа?» аӀуи, зыр адрэм еупчӀыжьыгъ.

34– Сэ сишхын сыкъэзгъэкӀуагъэр зыфаер згъэцэкӀэнри, ащ иӀоф сыухынри ары, – ариӀуагъ Исус ахэмэ+. 35– Джыри мэзиплӀыкӀэ хыныгъор къэсыщт, арыба шъуӀорэр? Ау сэ шъосэӀо, шъунапӀэхэр къэшъуӀэтхи, губгъо хьасэхэм шъуяплъ! Лэжьыгъэхэм ягъо къэхъуи, яхыныгъо къэсыгъ+. 36Джы лэжьыгъэр къэзыхыжьырэм ифэшъошэ Ӏахь егъотыжьы, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэм пае лэжьыгъэр къехыжьы. Аущтэу чылапхъэр зыпхъырэри лэжьыгъэр къэзыхыжьырэри зэдэгушӀощтых+. 37Аущтэу «Зым чылапхъэр епхъы, адрэм лэжьыгъэр къехыжьы» зыфаӀорэ гущыӀэр шъыпкъэ мэхъу. 38Шъо шъуздэмыулэугъэ лэжьыгъэр къэшъухыжьынэу шъузгъэкӀуагъ. А лэжьыгъэм нэмыкӀхэр дэулэугъэх, шъо ахэмэ яӀоф шъухэхьагъ.

39А къалэм дэсхэу самарие цӀыфыбэми ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ, а бзылъфыгъэр Исус шыхьат фэхъоу, «Сэ сшӀэгъэ пстэури къысиӀуагъ» зэриӀуагъэм пае. 40Аущтэу самарие цӀыфхэр Исус дэжь къызэкӀохэм, адэжь тӀэкӀурэ щыӀэнэу Исус къелъэӀугъэх. Исус ахэмэ адэжь мэфитӀукӀэ къэнагъ. 41Исус игущыӀэхэр зызэхаххэм, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэр нахьи нахьыбэ хъугъэх.

42– Джы о къэпӀуагъэхэм язакъоп шӀошъхъуныгъэ тиӀэ зыгъэхъугъэхэр, – раӀуагъ ахэмэ бзылъфыгъэм. – Ау тэ ттхьакӀумэхэмкӀэ ежь къыӀохэрэр зэхэтхыгъ, дунаим ицӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэри шъыпкъэмкӀэ зэрэежьырыр къэтшӀагъ+.

Исус пачъыхьэм фэлэжьэрэ Ӏэшъхьэтетым ыкъо зэригъэхъужьыгъэр

(Маттэ 8:5-13; Лука 7:1-10)

43А мэфитӀум ыуж Исус а чӀыпӀэм икӀи, Галилей хэкум кӀуагъэ; 44сыда пӀомэ, пегъымбарым янэ икъалэ дэсхэм лъытэныгъэ зэрэфамышӀырэр ежь Исус къыушыхьатыгъагъ+. 45ЕтӀанэ Галилей хэкум Исус къызэкӀом, ащ ис цӀыфхэм къырагъэблэгъагъ, сыда пӀомэ, мэфэкӀ мэфэшхом ахэр Ерусалим щыӀагъэхэти, а мафэхэм Исус ащ дэжьым щишӀэгъэ пстэури алъэгъугъагъ+.

46Джаущтэу Галилей хэкум ит къуаджэу Канэ Исус джыри къэкӀожьыгъ. А къуаджэр ары псыр сэнэпс зыщишӀыгъагъэр. Пачъыхьэм фэлэжьэрэ Ӏэшъхьэтет[*] горэ къалэу Капернаум дэсыгъ. Ащ ыкъо сымаджэу щылъыгъ+. 47Исус Иудеим къикӀи, Галилей къызэрэкӀуагъэр а Ӏэшъхьэтетым зызэхехым, Исус дэжь къэкӀуагъ. – КъыздакӀуи, скъо сымаджэу лӀэным нэсыгъэр сфэгъэхъужь, – къелъэӀугъ.

48– Нэшэнэ гъэшӀэгъонхэмрэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэмрэ шъумылъэгъухэмэ, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъущтэп, – риӀуагъ Исус+.

49– Тхьэматэ, сэ скъо мылӀэзэ къакӀуи, ыдэжь ех, – къыриӀожьыгъ пачъыхьэм фэлажьэрэ Ӏэшъхьэтетым Исус.

50– КӀожь, пкъо псэущт, – риӀуагъ Исус. Исус риӀогъэ гущыӀэхэр а лӀым ышӀошъ хъуи, кӀожьыгъэ. 51Ӏэшъхьэтетыр гъогум тетызэ, иунэӀутхэр къыпэгъокӀыхи, къыраӀуагъ:

– Пкъо псау.

52– Сыхьатыр тхьапшыхэм адэжь хъужьынэу къызиублагъэр? – яупчӀыгъ Ӏэшъхьэтетыр.

– Тыгъуасэ щэджэгъоужым сыхьатыр зым дэжь[*] плъыр-стырыр хэкӀыжьыгъ, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

53Ар къызаӀом, кӀалэм ятэ къышӀагъ плъыр-стырыр ыкъо зыщыхэкӀыжьыгъэ уахътэр «Пкъо псэущт» Исус къызщыриӀогъэгъэ сыхьат дэдэм зэрэтефагъэр. Джащыгъум Ӏэшъхьэтетыми зэкӀэ иунагъуи шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+.

54Исус Иудеим къикӀи, Галилей къызэкӀом, джары ятӀонэрэ нэшэнэ гъэшӀэгъонэу къыгъэлъэгъуагъэр+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Псыхъурэе зыгъэпскӀыпӀэм дэжь Исус лӀы горэ зэрэщигъэхъужьыгъэр

5^1Ащ нэужым джурт мэфэкӀ мэфэшхо щыӀагъ, Исуси Ерусалим къэкӀуагъ. 2Ерусалим Мэл Къэлапчъ зыцӀэм дэжь псыхъурэе зыгъэпскӀыпӀэ горэ, джуртыбзэкӀэ Бет-Хьазд ыцӀэу, дэт. Шъхьэ зытелъ пкъэу къэлэпчъитф а зыгъэпскӀыпӀэм иӀ. 3А чӀыпӀэм сымэджэ Ӏаджи чӀэлъыгъ, нэшъуи, лъащи, зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытагъи. Ахэр псым зыкъыгъэхъыеным ежэщтыгъэх; 4сыда пӀомэ, Зиусхьаным имэлэӀич загъорэ а зыгъэпскӀыпӀэм хахьэти, псыр къыгъэхъыещтыгъ. Псыр къызыхъыекӀэ, апэу ащ хэхьагъэр сыд уз иӀэми хъужьыщтыгъ. 5Илъэс щэкӀырэ ирэ сымэджэгъэ лӀы горэ а сымаджэхэм ахэлъыгъ. 6Исус ар щылъэу зелъэгъум, бэ шӀагъэу зэрэсымаджэр ешӀэти, еупчӀыгъ:

– Ухъужьынэу уфая?

7– Тхьэматэ, – къыриӀожьыгъ сымаджэм, – псыр зыхъыекӀэ, зыгъэпскӀыпӀэм сыхэзгъэхьан гъусэ сиӀэп. Сэ сыкӀо къэс, сапэ нэмыкӀ горэ псым хэхьэ.

8– Къэтэдж, уипӀуаблэ къашти, къэкӀухь, – риӀуагъ Исус+.

9Исус ар къызэреӀоу, а лӀыр хъужьыгъэ. ИпӀуаблэ къыштэжьи, къыкӀухьагъ. Ар зыхъугъэр шэмбэт мэфагъ[*]. 10Арыти, джуртмэ а лӀэу хъужьыгъэм раӀуагъ:

– Непэ шэмбэт маф, хабзэкӀэ уипӀуаблэ пштэжьы хъущтэп+.

11– Сэ сызгъэхъужьыгъэм «УипӀуаблэ къашти, къэкӀухь» къысиӀуагъ, – къариӀожьыгъ а лӀым.

12– «УипӀуаблэ къашти, къэкӀухь» къыозыӀуагъэр хэт щыщ? – еупчӀыгъэх ахэр.

13Ау лӀэу хъужьыгъэм зыгъэхъужьыгъэр зыщыщыр ышӀэщтыгъэп; сыда пӀомэ, а чӀыпӀэм цӀыф купышхо щыӀагъэти, Исус ӀукӀыжьыгъэхагъ.

14Ащ нэужым Исус а лӀым Тхьэм иунэшхо щыӀукӀи, риӀуагъ:

– Джы дэгъоу ухъужьыгъ. Нахь Ӏае къыомыхъулӀэным пае, псэкӀод умышӀэжь.

15А лӀыр ӀукӀыжьи, джуртмэ адэжь кӀуи, зыгъэхъужьыгъэр зэрэ Исусыр ариӀотэжьыгъ. 16Шэмбэт мафэм ащ фэдэ Ӏофхэр зэришӀэхэрэм пае, джуртхэм Исус къин рагъэщэчэу аублагъ, аукӀынэуи ыуж ихьагъэх+.

17– Джы къызнэсыгъэм ся Тэ Ӏоф ешӀэ, сэри Ӏоф сэшӀэ, – ариӀуагъ Исус ахэмэ.

18Ащ пае джуртхэм Исус аукӀынэу нахьи нахь лъэшэу ыуж итыгъэх. ЬӀуж зыкӀитыгъэхэр шэмбэт мафэм яхабзэкӀэ мыхъущтыр Исус зэришӀагъэм имызакъоу, Тхьэм зыфигъадэу, Тхьэр ежь я Тэу зэриӀуагъэри ары+.

Къо лъапӀэм иӀэ тетыгъор

19– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус ахэмэ, – ежь-ежьырэу Къо лъапӀэм зи ыгъэцэкӀэн ылъэкӀыщтэп; Ты лъапӀэм ыгъэцакӀэу ылъэгъурэм нэмыкӀ зи ыгъэцэкӀэн ылъэкӀыщтэп. Ты лъапӀэм сыд ыгъэцакӀэми, ы Къуи ар егъэцакӀэ. 20Сыда пӀомэ, Ты лъапӀэм ежь ы Къо шӀу елъэгъу. Ежь ыгъэцакӀэрэ пстэури ы Къо къырегъэлъэгъу, жъугъэшӀэгъоным паий, мы Ӏофхэм анахьи нахь Ӏофышхохэр ы Къо ригъэлъэгъущтых+. 21Аущтэу лӀагъэхэр Ты лъапӀэм къыгъэтэджыжьхэзэ къызэригъэпсэужьхэрэм фэдэу, ы Къуи ежь зыфэе цӀыфхэр къегъэпсэужьых+. 22Ты лъапӀэм зыми хьыкум тыришӀыхьэрэп, ау хьыкум шӀын Ӏоф пстэури ы Къо къыфигъэзагъ,+
23цӀыф пстэуми Ты лъапӀэм лъытэныгъэ зэрэфашӀырэм фэдэу, ы Къуи лъытэныгъэ фашӀыным пае. Ы Къо лъытэныгъэ фэзымышӀырэм Ты лъапӀэу ар къэзгъэкӀуагъэми лъытэныгъэ фимышӀэу мэхъу+.

24– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, сэ сигущыӀэхэм ядэӀоу, сыкъэзгъэкӀуагъэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъурэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ хъугъэ. Тхьэм ар ыгъэмысэщтэп, ау ар лӀэныгъэм ӀэкӀэкӀыжьи, щыӀэныгъэм ӀэкӀэхьагъ+. 25Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, лӀагъэмэ Тхьэм ы Къо ымакъэ зэхахынышъ, ежь едэӀухэрэм щыӀэныгъэ зыщагъотыщт мафэр къэкӀощт ыкӀи къэкӀогъах+. 26Сыда пӀомэ, Ты лъапӀэм цӀыфхэм щыӀэныгъэ зэраритырэм фэдэу, ежь ы Къуи цӀыфхэм щыӀэныгъэ аритынэу тетыгъо къыритыгъ+. 27Сэ ЦӀыф Лъэпкъым сызэры Къом пае, цӀыфхэм хьыкум атесшӀыхьанэу Ты лъапӀэм тетыгъо къыситыгъ+.

28– Ар шъумыгъэшӀагъо, сыда пӀомэ, къэхэм ачӀэлъ пстэуми Тхьэм ы Къо ымакъэ зэхахынышъ, къэхэм къазщычӀэкӀыжьыщт мафэр къэкӀощт+. 29ШӀу зышӀагъэхэр псэунхэу къэтэджыжьыщтых, ер зышӀагъэхэри ямысагъэ фэшъуашэр агъотыжьынэу къэтэджыжьыщтых+. 30Сэр-сэрэу зи сшӀэн слъэкӀыщтэп, ау Тхьэм къыӀоу зэрэзэхэсхырэм фэдэу, цӀыфмэ хьыкум атесэшӀыхьэ; хьыкумэу сэ атесшӀыхьэрэри зафэ, сыда пӀомэ, сэ сызыфаем ыуж симытэу, сэ сыкъэзгъэкӀуагъэр зыфаер згъэцэкӀэным ыуж сит+.

Исус шыхьат фэхъухэрэр

31– Сэр-сэрэу шыхьат сызфэхъужьмэ, сишыхьатныгъэ хъущтэп,+
32ау нэмыкӀ горэ шыхьат къысфэхъунэу щыӀ. Ащ сэ къысэхьылӀагъэу къыушыхьатырэр зэрэшъыпкъэр сэшӀэ.

33– Шъо лӀыкӀохэр Иуан фэжъугъэкӀуагъэх, ежьыри шъыпкъэм шыхьат фэхъугъ+. 34ЦӀыф горэ шыхьат къысфэхъунэу сищыкӀагъэп, ау шъо шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъыгъэнэжьыным пае, ар къэсэӀо. 35Иуан остыгъэу къэнэфырэм фэдагъ. Ащ инэфынэ тӀэкӀурэ шъукӀэгушӀунэу шъуфэягъ+.

36– Иуан шыхьатэу къысфишӀыгъэм нахьи нахь шыхьатышхо сиӀ. Сэ згъэцэкӀэн фэе Ӏофхэу Ты лъапӀэм спшъэ къырилъхьагъэхэр сэгъэцакӀэх. А Ӏофхэр ары Ты лъапӀэм сыкъызэригъэкӀуагъэмкӀэ шыхьат къысфэхъухэрэр+. 37Ты лъапӀэу сыкъэзгъэкӀуагъэр ежь ышъхьэкӀэ шыхьат къысфэхъугъ. Ащ ымакъэ егъашӀэми зэхэшъухыгъэп, ынапи шъулъэгъугъэп. 38Ащ сыкъызэригъэкӀуагъэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зэрэшъуимыӀэм пае, ащ игущыӀэхэр шъугухэм арылъ зэпытхэп. 39Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ахэжъугъотэн шъушӀошӀэу, лъэшэу шъуахэплъэ. Ахэр ары шыхьат къысфэхъухэрэр+. 40Ау щытми, а щыӀэныгъэр шъуиӀэ хъуным пае, садэжь шъукъэкӀонэу шъуфаеп.

41– ЦӀыфхэр къысщытхъунхэм ыуж ситэп+. 42Ау шъо шъусэшӀэ: Тхьэм ишӀулъэгъу шъо шъугухэм арылъэп. 43Сэ ся Тэ ыцӀэкӀэ сыкъэкӀуагъ, ау шъо сышъуштэрэп; ау нэмыкӀ горэ ежь ыцӀэкӀэ къакӀомэ, ар шъуштэщт+. 44Тхьэ закъом дэжь къикӀырэ щытхъум ыуж шъуимытэу, зыр адрэм щэтхъужьмэ, сыдэущтэу шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъуна+?

45– Ты лъапӀэм ыпашъхьэ шъущызгъэмысэнкӀэ шъумыгугъ. Шъо шъузгъэмысэщтыр пегъымбар Мусэу шъузыщыгугъырэр ары. 46МусэкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀагъэмэ, сэркӀи шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэщтыгъ, сыда пӀомэ, Мусэ зигугъу ышӀыгъэр сэры+. 47Ащ ытхыгъэхэр шъушӀошъ зымыхъукӀэ, сэ сӀохэрэр сыдэущтэу шъушӀошъ хъуных?

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Исус нэбгырэ минитф зэригъэшхагъэр

(Маттэ 14:13-21; Марк 6:30-44; Лука 9:10-17)

6^1•Ащ нэуж Галилей псыхъураем[*] (Тибериадэ зэраӀорэ псыхъураер ары) Исус къуашъомкӀэ зэпырыкӀыжьыгъ. 2Сымаджэхэр ыгъэхъужьхэзэ, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу Исус къыгъэлъэгъуагъэхэр зэралъэгъугъэхэм пае, цӀыф купышхо ыуж итэу кӀощтыгъ. 3Исус Ӏуашъхьэм дэкӀоягъ, ащ тетӀысхьагъ, игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу. 4Джуртмэ ямэфэкӀ мэфэшхоу Ӏутыжъ зыцӀэр къэблэгъэщтыгъ+.

5Исус ынапӀэхэр къыӀэти, цӀыфыбэхэр ыдэжь къакӀохэу зелъэгъум, игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Филипп зыцӀэм риӀуагъ:

– Мы цӀыфхэм ядгъэшхынэу хьалыгъу тыдэ къыщытщэфыщта+?

6Исус ар зыкӀиӀуагъэр Филипп ыгъэунэфынэу ары; сыда пӀомэ, ежь ышӀэн фаер ышӀэщтыгъ.

7– Хэти тӀэкӀу ышхынэу динар[*] шъитӀур хьалыгъу уасэ икъущтэп, – пэгъокӀ ритыжьыгъ Филипп.

8Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Симон Петрэ ышэу Индрыс къыӀуагъ:+

9– Хьэ хьалыгъуитфырэ пцэжъыитӀурэ зыӀыгъ кӀэлэцӀыкӀу къытхэт, ау мыщ фэдиз цӀыфмэ ар сыдэущтэу афикъуна?

10– ЦӀыфхэр ежъугъэтӀысэхых, – къыӀуагъ Исус. А чӀыпӀэр уц къэшхъуагъ. ЕтӀысэхыгъэ хъулъфыгъэхэр минитф фэдиз хъущтыгъэх. 11ЕтӀанэ Исус хьалыгъухэр къыштэхи, Тхьэм щытхъу фишӀи, игъогу рыкӀохэрэм аритыгъ. Ахэми цӀыфхэу щысхэм афагощыгъ, пцэжъыехэми ащыщэу хэти зыфаем фэдиз ратыгъ+. 12ЗызагъэшхэкӀыхэм, Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Зи хэмыкӀодэжьыным пае, къялыжьыгъэ хьалыгъу такъырхэр шъуугъоижьых.

13Аущтэу хьэ хьалыгъуитфым щыщэу шхагъэмэ къялыжьыгъэ такъырхэр мэтэ пшӀыкӀутӀумэ арызэу аугъоижьыгъ. 14Нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу Исус къыгъэлъэгъуагъэр цӀыфмэ залъэгъум, аӀуагъ:

– Дунаим къэкӀон фэе пегъымбарыр[*] шъыпкъэу мырын фаеба+?

15Ау цӀыфхэр къэкӀонхэшъ, ежь аубытынышъ, лӀыгъэкӀэ пачъыхьэ ашӀынэу агу зэрэхэлъыр Исус ешӀэти, ӀукӀыжьи, изакъоу Ӏуашъхьэм дэкӀоежьыгъ.

Исус псы кӀыӀум тетэу зэрэкӀуагъэр

(Маттэ 14:22-27; Марк 6:45-52)

16•Пчыхьэр къызэсым, Исус игъогу рыкӀохэрэр псыӀушъомкӀэ ехыгъэх. 17Ащ дэжьым къуашъом итӀысхьэхи, псыхъураем зэпырыкӀхэу КапернаумкӀэ ежьагъэх. Мэзахэ хъугъэхагъ, ау Исус ахэмэ адэжь джыри къэкӀожьыгъагъэгоп. 18Псыхъураер ыгъэуалъэу жьыбгъэшхо къепщэщтыгъ. 19Стадие[*] тӀокӀырэ тфырэ-щэкӀ фэдиз къуашъор зафым ыуж, псы кӀыӀум тетэу Исус къакӀоу, къуашъом пэгъунэгъу къэхъоу алъэгъугъ. Ар залъэгъум, къэщтагъэх. 20Ау Исус къариӀуагъ:

– Сэры ар, шъумыщын!

21Джащыгъум Исус къуашъом къырагъэтӀысхьанэу фэягъэх, ардэдэми къуашъор зыдэкӀощтыгъэ псыӀушъом нэсыгъ.

Исус – цӀыфхэм щыӀэныгъэ язытырэ хьалыгъу

22ЯтӀонэрэ мафэм цӀыф купышхоу псыхъураем иадрабгъу щытхэм Исус игъогу рыкӀохэрэр зэрытӀысхьэгъэгъэ къуашъом нэмыкӀ къуашъо горэ ащ дэжьым зэрэӀумытыгъэм гу лъатагъ. Исус а къуашъом игъогу рыкӀохэрэм адимытӀысхьэгъагъэу, язакъоу ахэр зэрэӀукӀыгъагъэхэми гу лъатагъ. 23ЕтӀанэ Зиусхьан Исус Тхьэм щытхъу зыфешӀым ыуж, цӀыфмэ хьалыгъухэр зыщашхыгъэгъэ чӀыпӀэм пэгъунэгъоу, къалэу Тибериадэ[*] къикӀыгъэхэу, нэмыкӀрэ къуашъохэр къыӀухьагъэх. 24А цӀыф купышхом Исуси игъогу рыкӀохэри а чӀыпӀэм щымыӀэжьхэу залъэгъум, ежьхэр къуашъохэм арытӀысхьэхи, Исус лъыхъухэу къалэу Капернаум[*] кӀуагъэх.

25Исус псыхъураем иадрабгъу щыӀэу къызагъотым, къыраӀуагъ:

– Рабби, сыдигъо мыщ укъэкӀуагъа?

26– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус ахэмэ, – шъо нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр зэрэшъулъэгъугъэхэр арэп шъукъызкӀыслъыхъурэр, хьалыгъухэм ащыщ шъушхи, зыжъугъэшхэкӀыгъэти ары нахь. 27Шхынэу кӀодырэм ыуж шъуимыт, шхынэу мыкӀодэу цӀыфмэ мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ зыгъэхъурэм ыуж шъуит нахь. А шхыныр ары ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къышъуитыщтыр; сыда пӀомэ, Тхьэу Ты лъапӀэм ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо зэриштэрэм имыхъур къытырилъхьагъ.

28Джащыгъум Исус къеупчӀыгъэх:

– Адэ, Тхьэр зыфэе Ӏофхэр дгъэцэкӀэнхэм пае, тэ сыда тшӀэн фаер?

29– Тхьэм къыгъэкӀуагъэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэныр ары Тхьэр зыфэе Ӏофыр, – ариӀуагъ Исус ахэмэ+.

30– Сыд фэдэ нэшэнэ гъэшӀэгъон тэбгъэлъэгъуна, ар тлъэгъоу, оркӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэным пае? Сыда пшӀэщтыр? – къыраӀожьыгъ ахэмэ+. 31– Тятэжъхэм шъоф нэкӀым мэнн зыцӀэ шхыныр[*] щашхыщтыгъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,[*] «Уашъом къикӀырэ хьалыгъу ашхынэу Тхьэм къаритыгъ»+.

32– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус, – пегъымбар Мусэр арэп уашъом къикӀырэ хьалыгъур къышъозытыгъагъэр, сэ ся Тэ ары уашъом къикӀырэ хьалыгъу шъыпкъэр къышъозытырэр; 33сыда пӀомэ, уашъом къехэу, дунаим ицӀыфмэ щыӀэныгъэ къязытырэр ары Тхьэм ихьалыгъу.

34– А хьалыгъур къытэт зэпыт, тхьэматэ, – къыраӀуагъ ахэмэ+.

35– ЦӀыфмэ щыӀэныгъэ язытырэ хьалыгъур сэры, – ариӀуагъ Исус. – Садэжь къакӀорэр мэлакӀэ лӀэжьыщтэп, сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр егъашӀэми псыфалӀи лӀэжьыщтэп+. 36Ау къызэрэшъосӀуагъэм фэдэу, сэ сышъулъэгъугъэ пэтми, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъурэп. 37Ты лъапӀэм къыситырэ цӀыф пстэухэри садэжь къэкӀощтых, хэт щыщми садэжь къакӀорэри ӀузгъэкӀыжьыщтэп+. 38Сыда пӀомэ, сэ сызыфаер згъэцэкӀэнэу арэп уашъом сыкъызфехыгъэр, сыкъэзгъэкӀуагъэр зыфаер згъэцэкӀэныр ары нахь+. 39Сэ ся Тэу сыкъэзгъэкӀуагъэр зыфаер ежь цӀыфэу къыситыгъэхэм ащыщэу зи мыкӀодынэу ары, ахърэт мафэми а цӀыфыр къэзгъэтэджыжьыныр ары+. 40Шъыпкъэ, хэт щыщми Къо лъапӀэр зылъэгъоу, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ зэрэхъущтыр ары ся Тэ зыфаер; ахърэт мафэми а цӀыфыр къэзгъэтэджыжьыщт+.

41«Уашъом къехыгъэ хьалыгъур сэры» Исус зэриӀуагъэм пае, джуртхэм ар агу римыхьэу, 42аӀуагъ:

– Юсыф ыкъоу Исус арыба мыр? Ятэрэ янэрэ тэшӀэ. «Уашъом сыкъехыгъ» ыӀоу, сыдэущтэу къыӀон ылъэкӀыра+?

43– Сэ къэсӀуагъэм сыда шъугу зыкӀемыӀурэр? – ариӀуагъ Исус. 44– Ты лъапӀэу сыкъэзгъэкӀуагъэм къысфимыщэмэ, зы цӀыфи садэжь къэкӀон ылъэкӀыщтэп. Садэжь къакӀорэри ахърэт мафэм къэзгъэтэджыжьыщт+. 45Пегъымбархэм моущтэу атхыгъ[*]: «Тхьэм зэкӀэмэ ахэмэ шъыпкъэр аригъэшӀэщт». Хэт щыщми Ты лъапӀэм къыӀохэрэм ядэӀоу, ахэр зэзгъашӀэрэр садэжь къэкӀощт. 46Тхьэм щыщ Исус нэмыкӀ Ты ЛъапӀэр зыми ылъэгъугъэп. Ежьыр ары Ты лъапӀэр зылъэгъугъэр+. 47Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъурэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ хъугъэ. 48ЦӀыфмэ щыӀэныгъэ язытырэ хьалыгъур сэры. 49Шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым мэнн гъомылыр щащхыщтыгъ, ау щытми лӀагъэх. 50Ау уашъом къехыгъэ хьалыгъур мары. Зыгорэм ар ышхымэ, лӀэжьыщтэп. 51ЦӀыфмэ щыӀэныгъэ язытырэ хьалыгъоу уашъом къехыгъэр сэры. А хьалыгъум щыщ зышхырэр егъашӀэми щыӀэщт. Дунаим ицӀыфхэм щыӀэныгъэ яӀэ згъэхъуным пае, хьалыгъоу стыщтыр сэ спкъы ары+.

52– Мы лӀым ыпкъ сыдэущтэу тигъэшхын ылъэкӀыщт? – аӀуи, джуртхэм лъэшэу зэнэкъокъухэу аублагъ.

53– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус ахэмэ, – ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ыпкъ шъумышхэу, ылъи шъуемышъомэ, щыӀэныгъэ шъухэлъыщтэп+. 54Сэ спкъы зышхэу, слъи ешъорэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ иӀэ хъугъэ, ахърэт мафэми сэ ар къэзгъэтэджыжьыщт. 55Сыда пӀомэ, сэ спкъы шхын шъыпкъ, сэ слъи шъон шъыпкъэшъ ары. 56Сэ спкъы зышхэу, слъи ешъорэм ыгу силъ зэпытыщт, ежьыри сыгу илъ зэпытыщт+. 57ЩыӀэныгъэ шъыпкъэ къыздикӀырэ Ты лъапӀэм сыкъыгъакӀуи, ищыӀэныгъэ ежь дэжь къызэрикӀырэм фэдэу, сэ спкъы зышхырэм ищыӀэныгъэ садэжь къикӀыщт. 58Мыры уашъом къехыгъэ хьалыгъур. А хьалыгъур шъуятэжъхэм ашхыщтыгъэ мэнн гъомылэм фэдэп. Ар ашхыщтыгъэми, лӀагъэх, ау мы хьалыгъур зышхырэр егъашӀэми щыӀэщт.

59Исус къалэу Капернаум дэт синэгогум чӀэтэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэ зэхъум, а гущыӀэхэр къыӀуагъ.

ЦӀыфхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ зыгъэхъурэ гущыӀэхэр

60Исус къыӀуагъэхэр зызэхаххэм, игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу бэмэ къаӀуагъ:

– Мыщ къыӀохэрэр сыдэу гущыӀэ къинха! Хэт ахэмэ ядэӀун зылъэкӀырэр?

61Исус къыӀуагъэхэм ахэмэ агухэр зэремыӀухэрэр ыгукӀэ ешӀэти, ариӀуагъ:

– Сэ къэсӀуагъэхэр шъугу рихьырэп, ара? 62Ау ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ыпэкӀэ зыдэщыӀагъэм дэкӀоежьэу шъулъэгъумэ, сыда етӀанэ шъуӀощтыр+? 63Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары цӀыфхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ къязытырэр. Сэ спкъы шъозгъэшхынэу арэп зыфасӀорэр. Ащ ишӀуагъэ къакӀорэп. ГущыӀэхэу къышъосӀуагъэхэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи мыкӀодыжьын щыӀэныгъи шъуиӀэхэ къашӀы+. 64Ау шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэр къышъухэтых. Исус аущтэу зыкӀиӀуагъэр ахэмэ ащыщхэу шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэри, тетыгъо зиӀэхэм ежь язгъэубытыщтри апэм щегъэжьагъэу ышӀэщтыгъэти ары+. 65ЕтӀани Исус къыпигъэхъожьыгъ:

– Джары, «Ты лъапӀэм римыгъэлъэкӀмэ, зы цӀыфи садэжь къэкӀон ылъэкӀыщтэп» зыкӀэсӀуагъэр.

66Ащ щегъэжьагъэу Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу бэхэр игъогу текӀыжьхи, гокӀыжьыгъэх.

67Аущтэу зэхъум, Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ ариӀуагъ:

– Шъори шъузбгъодэкӀыжьынэу шъуфая?

68– Зиусхьан, хэт дэжь тыкӀона, адэ? – къыриӀуагъ Симон Петрэ Исус. – МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ тиӀэ зыгъэхъурэ гущыӀэхэр о уиӀэх, 69Христосэу щыӀэныгъэ шъыпкъэ къыздикӀырэ Тхьэм узэры Къор тшӀошъ хъугъэ ыкӀи тшӀагъэ+.

70– Шъо пшӀыкӀутӀур, сигъогу шъукъырыкӀонэу шъукъыхэсхыгъэба? Ау щытми, шъуащыщэу зыр джынапцӀ, – ариӀуагъ Исус ахэмэ+. 71Исус зыфиӀуагъэр Симон Искариот ыкъоу Иудэ ары. Ар Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ ащыщыгъэми, нэужым Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтыр ары+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Исус ышхэм яшӀошъмыхъуныгъ

7^1Ащ нэужым Исус Галилей хэкум къыщикӀухьэщтыгъ. Ежь аукӀынэу джуртхэр ыуж итыгъэхэти, Иудей хэкум къыщикӀухьанэу фэягъэп+. 2Джурт мэфэкӀ мэфэшхохэу цӀыфхэр чэлхэм зыщачӀэсхэрэр[*] къэблэгъагъэх+.

3Арыти, ышхэм Исус къыраӀуагъ:

– Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэу пшӀэхэрэр уигъогу рыкӀохэрэм алъэгъунхэм пае, мыщ дэжьым ӀукӀыжьи, Иудей хэкум кӀожь+. 4ЦӀыфхэм зязгъэшӀэнэу фаем шъэфэу Ӏоф ышӀэрэп. Мы Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр огъэцакӀэхэмэ, дунаим ицӀыфхэм зягъэлъэгъу.

5Сыда пӀомэ, ыш дэдэхэми ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀагъэп.

6Арыти, Исус ахэмэ ариӀуагъ:

– ШъоркӀэ сыдигъуи игъу, ау сэ сигъо къэсыгъэгоп+. 7Дунаим ицӀыфхэм шъо шъуауджэгъун алъэкӀыщтэп, ау сэ сауджэгъу. Ахэмэ Ӏофхэу ашӀэхэрэр зэрэбзаджэхэмкӀэ сэ шыхьат сызэрэхъурэр ары сызкӀауджэгъурэр+. 8Шъо мэфэкӀ мэфэшхохэм апае Ерусалим шъукӀу. Сэ а мафэхэм апае сыкӀощтыгоп, сыда пӀомэ, сигъо къэсыгъэгопышъ ары.

9Исус аущтэу ариӀуи, Галилей хэкум къинагъ.

МэфэкӀ мэфэшхохэр ыгъэмэфэкӀэнхэм пае, Исус Ерусалим зэрэкӀуагъэр

10Ау мэфэкӀ мэфэшхохэр агъэмэфэкӀынхэу Исус ышхэр зэкӀохэм ыуж, Исуси кӀуагъэ, ау цӀыфмэ амышӀэу, къамылъэгъоу. 11А мэфэкӀ мэфэшхохэм джуртхэр, «Исус тыдэ щыӀа?» аӀозэ, лъыхъущтыгъэх. 12ЦӀыф купышхохэм Исус игугъу бэрэ ашӀэу зэӀушъашъэщтыгъэх. Ахэмэ ащыщхэм аӀощтыгъ:

– Ар цӀыф дэгъу.

– Хьау, ар цӀыф дэгъоп, цӀыфхэр гъогу занкӀэм тырещых, – аӀощтыгъ адрэхэм. 13Ау джуртхэм зэращыщынэщтыгъэхэм пае, цӀыфмэ апашъхьэ зыми Исус игугъу щишӀыщтыгъэп+.

14А мэфэкӀ мэфэшхохэм азыныкъо зыблэкӀым, Исус Тхьэм иунэшхо чӀахьи, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ.

15– Мы лӀыр емыджагъэу, мыщ фэдиз шӀэныгъэ тыдэ къырихыгъа? – агъэшӀагъозэ, аӀуагъ джуртхэм.

16– ЦӀыфхэм язгъашӀэрэ гущыӀэхэр садэжь къикӀыхэрэп, сэ сыкъэзгъэкӀуагъэм дэжь къекӀыхэ нахь+. 17Тхьэр зыфаер зыгъэцэкӀэнэу фаем гущыӀэхэу сэ цӀыфхэм язгъашӀэхэрэр Тхьэм дэжь къикӀыхэми, сэ садэжь къикӀыхэми ышӀэщт. 18Ежь ыцӀэкӀэ къэгущыӀэрэр ежь ышъхьэ ищытхъу ыуж ит, ау къэзгъэкӀуагъэм ищытхъу ыуж итым шъыпкъагъэ иӀ, мышъыпкъагъи хэлъэп+. 19Пегъымбар Мусэ Тэурат хабзэр къышъуфигъэнагъэба? Ау щытми, Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэрэ цӀыф къышъухэтэп. Сыда сышъуукӀынэу сауж шъузкӀитыр? – ариӀуагъ Исус ахэмэ+.

20– ДжынапцӀэ о пхэс, – къаӀожьыгъ цӀыфхэм. – Хэта о узыукӀынэу уауж итыр+?

21– Ӏофышхо гъэшӀэгъон закъо шэмбэт мафэм зэрэсшӀагъэм пае, шъо зэкӀэми шъогъэшӀагъо, – ариӀожьыгъ Исус ахэмэ. 22– Шъуеплъ, пегъымбар Мусэ сунэт шӀыныр хабзэу къышъуфигъэнагъэшъ, (ау, шъыпкъэмкӀэ, сунэт шӀыныр зыдэжь къикӀыгъэр Мусэп, тятэжъышхохэр ары нахь), шъо шэмбэт мэфэ дэдэми цӀыфыр сунэт шъошӀыба? 23Джы, пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ ит унашъоу сунэт шӀыным ехьылӀагъэм шъуемыдэӀоу шъумыхъуным пае, шэмбэт мэфэ дэдэми цӀыфыр сунэт шъушӀын шъуфит. Аущтэу зыхъукӀэ, сыд пае шъукъысфэгубжыра, лӀы горэ шэмбэт мафэм зэрэзгъэхъужьыгъапэм пае+? 24Теплъэу иӀэм шъуеплъэу хьыкум шъумышӀы, ау шъыпкъэм тетэу хьыкум шъушӀы+.

Исус шъуӀуа Христосыр?

25Джащыгъум Ерусалим щыщ цӀыфхэм ащыщхэм аӀуагъ:

– АукӀынэу зыуж итхэр мырба? 26Шъуеплъ, цӀыф пстэуми апашъхьэ къызэрэщыгущыӀэрэм, ау щытми зи раӀорэп. Тэ титхьэматэхэм ар зэрэ Христосыр[*] зэрагъэшӀагъэ шъуӀуа? 27Тэ мыр зыщыщыр тэшӀэ. Ау Христос къызыкӀокӀэ, зыщыщыр зыми ышӀэщтэп+.

28Джащыгъум Исус Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэзэ, мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– Сэ сышъошӀэ, сызыщыщыри шъошӀэ. Сэр-сэрэу мыщ дэжьым сыкъэкӀуагъэп, сэ сыкъэзгъэкӀуагъэм шъыпкъагъэ иӀ. Ар шъо шъушӀэрэп, 29ау сэ ар сэшӀэ, сыда пӀомэ, сэ ащ сыщыщ, ежьыр ары сыкъэзгъэкӀуагъэри+.

30Исус ар къызеӀом, аубытынэу фежьагъэх, ау зыщаубытыщтым игъо къэсыгъэгопти, цӀыф зи ӀэкӀэ нэсыгъэп+. 31Ау цӀыф купышхом щыщхэу бэмэ ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ.

– Мы лӀым нахьи нахьыбэу нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр, Христос къызыкӀокӀэ къыгъэлъэгъошъун шъуӀуа? – аӀощтыгъ ахэмэ+.

Фарисейхэмрэ дин пэщэшхохэмрэ Исус аубытынэу Ӏофтабгэхэр зэрагъэкӀуагъэхэр

32ЦӀыф купышхор ащ фэдэу Исус ехьылӀагъэу Ӏушъашъэхэу фарисейхэм зызэхахым, ахэмрэ дин пэщэшхохэмрэ Исус арагъэубытынэу Ӏофтабгэхэр агъэкӀуагъэх.

33Ау Исус къыӀуагъ:

– Сэ тӀэкӀурэ сышъухэтыщт, етӀанэ сыкъэзгъэкӀуагъэм дэжь сыкӀожьыщт+. 34Шъукъыслъыхъужьыщт, ау сыкъэжъугъотыжьыщтэп, сыздэщыӀэми шъукъэкӀон шъулъэкӀыщтэп+.

35– Тыда ар дгъотын тымылъэкӀынэу зыдэкӀонэу ыгу хэлъыр? – аӀуи, джуртхэм зэраӀожьыгъэ. – Тэ тицӀыфхэу алыджхэм[*] ахэгощагъэхэу псэухэрэм адэжь кӀонышъ, алыджхэм Ӏофхэр аригъэшӀэщт шъуӀуа? 36«Шъукъыслъыхъужьыщт, ау сыкъэжъугъотыжьыщтэп, сыздэщыӀэми шъукъэкӀон шъулъэкӀыщтэп» зыфиӀуагъэм сыда къыригъэкӀыгъэр?

Псыхъохэу цӀыфхэм щыӀэныгъэ шъыпкъэ яӀэ зыгъэхъухэрэр

37МэфэкӀ мэфэшхохэм ащыщэу аужырэ мафэу анахь мэфэ лъапӀэм Исус къэуцуи, мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– ПсыфалӀэ лӀэрэр садэжь къэрэкӀуи, ерэшъу+. 38Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу, «СэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм псыхъохэу щыӀэныгъэ шъыпкъэ иӀэ зыгъэхъухэрэр ыгу къичъыщтых»+.

39Исус зыфиӀуагъэр ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу агухэм къарилъхьащтыр ары. Ащ нэсыфэ Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэр шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм агухэм къарилъхьэгъагъэгоп, сыда пӀомэ, Исус ищытхъушхо джыри иӀэ хъугъагъэгоп+.

ЦӀыфхэр Исус ехьылӀагъэу зэрэзэгурымыӀуагъэхэр

40А гущыӀэхэр зызэхаххэм, цӀыф купышхом хэт заулэмэ аӀощтыгъ:

– ШъыпкъэмкӀэ, мыры пегъымбарыр+.

41– Джары Христосыр, – аӀощтыгъ адрэхэм. Ау нэмыкӀхэми аӀощтыгъ:

– Христосыр Галилей хэкум щыщыщтэп, арыба? 42Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытба,[*] Христос Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм зэращыщыщтри, Даутэ зыщыщ къалэу Бет-Лэхьэм[*] зэрэщыщыщтри+?

43Аущтэу Исус ехьылӀагъэу цӀыфхэм куп-купэу загощыгъ+. 44Ахэмэ ащыщэу зы купым Исус ыубытыным фэягъ, ау зыгори ащ ӀэкӀэ нэсыгъэп.

Тетыгъо зиӀэхэм яшӀошъмыхъуныгъ

45Аущтэу а Ӏофтабгэхэр дин пэщэшхохэмрэ фарисейхэмрэ адэжь къэкӀожьыгъэх. КъызэкӀожьхэм, адрэхэм яупчӀыгъэх:

– Сыд пае Исус къыздэшъумыщагъа?

46– А лӀыр къызэрэгущыӀэрэм фэдэу зы цӀыф егъашӀэми гущыӀагъэп, – аӀуагъ Ӏофтабгэхэм.

47– Ащыгъум шъори шъудихьыхыгъэба? – араӀожьыгъ фарисейхэм. 48– Тэ титхьэматэхэм ащыщэу зыгорэми, фарисейхэм ащыщэу зыгорэми ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъа+? 49Ау мы цӀыф купышхоу пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ зымышӀэрэм Тхьэм ынае къащифагъ.

50Фарисейхэм ащыщэу Никодим (ары Исус дэжь чэщым къэкӀогъагъэр) адрэмэ ариӀуагъ:+

51– Ыпэ рапшӀэу емыупчӀэу, ышӀэрэр тэрэзэу зэримыгъашӀэу, цӀыфым хьыкум тырешӀыхьа тихабзэ+?

52– Ори Галилей хэкум ущыща? – къыраӀуагъ Никодим. – Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм ахаплъи, пегъымбар горэ Галилей зэрэщымыщыр къэпшӀэщт+.

53Ахэр зэбгырыкӀыжьхи, хэти ядэжь кӀожьыгъэ етӀанэ.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Зинэ зышӀэ пэтэу аубытыгъэ бзылъфыгъэр

8^1Елеон Ӏуашъхьэм[*] Исус кӀуагъэ. 2Нэф къызэшъым, Тхьэм иунэшхо джыри чӀэхьагъ, зэкӀэ цӀыфхэри ежь дэжь къэкӀуагъэх. Исус тӀыси, Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэу ыублагъ. 3Ащ дэжьым бзылъфыгъэ горэ, зинэ зышӀэ пэтэу къаубытыгъэр Тэурат егъэджэкӀо пащэхэми фарисейхэми Исус къыфащи, утыгум къырагъэуцуи, 4къыраӀуагъ:

– Дин гъэсакӀу, мы бзылъфыгъэр, зинэ ышӀэ пэтэу, къаубытыгъ. 5Мыщ фэдэхэм мыжъохэмкӀэ тяозэ, тыукӀынхэу Тэурат хабзэм зэритэу пегъымбар Мусэ унашъо къытфишӀыгъ[*]. О сыда епӀуалӀэрэр+?

6Аущтэу зыкӀаӀуагъэр Исус Ӏоф хагъэфэнышъ, зэрагъэмысэн горэ къагъотыныр ары. Ау Исус зиуфи, ӀапэкӀэ чӀыгум зыгорэ тыритхагъ+. 7Зэпамыгъэоу къеупчӀыхэ зэхъум, Исус зыкъыузэнкӀыжьи, ариӀуагъ:

– Шъуащыщэу псэкӀод зимыӀэр апэу бзылъфыгъэм мыжъокӀэ ерэу+.

8Ар зареӀом, зиуфэжьи, чӀыгум тетхэу ыублэжьыгъ.

9Ар зызэхахым, агухэмкӀэ загъэмысэжьэу, анахьыжъхэр апэ итхэу, зым ыуж адрэр итэу, аужырэм нэс зэкӀэ ӀукӀыжьыгъ. Исус изакъоу къэнагъ, бзылъфыгъэри утыгум къинагъ. 10Исус зыкъыузэнкӀыжьи, бзылъфыгъэм нэмыкӀ зи ылъэгъужьыгъэпти, риӀуагъ:

– О бзылъфыгъ, узгъэмысэщтыгъэхэр тыдэ щыӀэха? Узгъэмысэн цӀыф зи къэнагъэп, ара?

11– Хьау, Зиусхьан, – къыӀуагъ бзылъфыгъэм, – цӀыф зи къэнагъэп.

– Сэри узгъэмысэрэп, – къыӀуагъ Исус. – КӀожь, джы щегъэжьагъэу псэкӀод умышӀэжь+.

Исус – мы дунаим инэфын

12Исус джыри цӀыфмэ адэгущыӀи, къыӀуагъ:

– Дунаим инэфынэр сэры. Сэ сауж къырыкӀорэр шӀункӀым хэтэу зекӀощтэп, щыӀэныгъэм инэфынэ ыгъотыщт нахь+.

13– О ор-орэу шыхьат узфэхъужьы, – къыраӀуагъ фарисейхэм. – Арышъ, шыхьат ухъущтэп+.

14– Сэ шыхьат сызфэхъужьми, сишыхьатныгъэ шъыпкъэ, – ариӀожьыгъ Исус, – сыда пӀомэ, сэ сызщыщри сыздакӀорэри сэшӀэ. Ау шъо сызщыщри сыздакӀорэри шъушӀэрэп+. 15Мы дунаим ицӀыфхэм Ӏофхэм хьыкум зэратырашӀыхьэрэм фэдэу хьыкум шъошӀы. Сэ зыми хьыкум тесшӀыхьэрэп+. 16Ау зыгорэм хьыкум тесшӀыхьэ хъумэ, ащыгъум хьыкумэу тесшӀыхьэрэр шъыпкъэ, сыда пӀомэ, сэ зизакъоп, Ты лъапӀэу сыкъэзгъэкӀуагъэри сигъус+. 17НэбгыритӀумэ къаушыхьатырэр шыхьат хъунэу шъуи Тэурат хабзэ ит[*]+. 18Сэр-сэрэу шыхьат сызфэхъужьы. Ты лъапӀэу сыкъэзгъэкӀуагъэри шыхьат къысфэхъу+.

19Арыти къеупчӀыгъэх:

– Тыдэ щыӀа уятэ?

– Сэри ся Ти шъо тышъушӀэрэп, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус. – Сэ сышъушӀэщтыгъэмэ, ся Ти шъушӀэщтыгъэ+.

20Исус Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, Тхьэм тын фашӀэу ахъщэр зыдалъхьэрэ пхъуантэхэм адэжь щытэу, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэ зэхъум, а гущыӀэхэр къыӀуагъэх. Зыми ар ыубытынэу фежьагъэп, сыда пӀомэ, зыщаубытыщтым игъо къэсыгъэгопти ары+.

Сэ сыздакӀорэм шъо шъукъэкӀон шъулъэкӀыщтэп

21Исус джыри ахэмэ ариӀуагъ:

– Сэ сышъухэкӀыжьыщт, шъори шъукъыслъыхъущт, ау шъуипсэкӀодшӀагъэхэр шъутелъхэу шъулӀэжьыщт. Сэ сыздакӀорэм шъо шъукъэкӀон шъулъэкӀыщтэп+.

22– Ежь-ежьырэу зиукӀыжьыщта? – аӀуагъ джуртхэм. – Ара «Сэ сыздакӀорэм шъо шъукъэкӀон шъулъэкӀыщтэп» зыкӀиӀорэр?

23– Шъо ыхэ шъущыщ, сэ ыпшъэ сыщыщ, – ариӀуагъ Исус. – Шъо мы дунаим шъущыщ, сэ мы дунаим сыщыщэп+. 24«ШъуипсэкӀодшӀагъэхэр шъутелъхэу шъулӀэжьыщт» шъосӀуагъэ. Шъыпкъэ, сэ хэтми сызщыщыр къызышъуасӀокӀэ, шъушӀошъ мыхъумэ, шъуипсэкӀодшӀагъэхэр шъутелъхэу шъулӀэжьыщт.

25– О хэта узщыщыр адэ? – къыраӀуагъ ахэмэ.

– Апэм щегъэжьагъэу сэ хэтми сызщыщыр къызэрэшъосӀуагъэм сытет, – ариӀожьыгъ Исус. 26– Шъо къышъохьылӀагъэу шъузэрызгъэмысэн Ӏаджи къэсӀонэу сиӀ, ау сыкъэзгъэкӀуагъэр шъыпкъэ, ащ къыӀохэу зэхэсхыгъэхэр дунаим ицӀыфмэ ясэӀо+.

27Исус Ты лъапӀэм ехьылӀагъэу къызэрадэгущыӀэрэр къагурыӀуагъэп. 28Арыти, Исус ариӀуагъ:

– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо зышъуӀэтыкӀэ,[*] хэтми сэ сызщыщри сэр-сэрэуи зи сымыгъэцакӀэу, ся Тэ гущыӀэхэу сигъэшӀагъэхэр къызэрэсӀохэрэр къэшъушӀэщт+. 29СыкъэзгъэкӀуагъэр сигъусэ, сизакъоу сыкъыгъэнагъэп, сыда пӀомэ, ежь игъоу ылъытэрэ Ӏофхэр сыдигъуи сэгъэцакӀэхэшъ ары+.

30Исус а гущыӀэхэр къыӀохэзэ, цӀыфыбэмэ ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+.

Шъыпкъагъэм шъхьафит шъуишӀыжьыщт

31Исус джуртхэу шӀошъхъуныгъэ къыфызиӀэ хъугъэхэм ариӀуагъ:

– Сэ сигущыӀэхэр шъугухэм арылъхэмэ, шъыпкъэмкӀэ сигъогу рыкӀохэрэм шъуащыщ. 32Джащыгъум шъыпкъэр къэшъушӀэщт, шъыпкъэми шъхьафит шъуишӀыжьыщт+.

33– Тэ Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм тащыщ, егъашӀэми зыми тырипщылӀыгъэп, – къыраӀожьыгъ ахэмэ. – «Шъхьафит шъухъужьыщт» зыфапӀорэм сыда къибгъэкӀырэр+?

34– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, – ариӀуагъ Исус. – Хэти псэкӀод зышӀэрэр псэкӀодшӀэным пщылӀы фэхъужьы+. 35Ау унэм къинэжьынэу пщылӀым къыфанэрэп. Тым ыкъу ары унэм къинэжьырэр+. 36Арышъ, Къо лъапӀэм шъхьафит шъуишӀыжьмэ, шъхьафит шъыпкъэ шъухъужьыщт. 37Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм шъузэращыщыр сэшӀэ, ау сигущыӀэхэр шъугухэм арылъхэпышъ, сышъуукӀынэу сауж шъуит+. 38Сэ ся Тэ дэжь щыслъэгъугъэхэр ары къасӀохэрэр, шъори шъуятэ дэжь щышъулъэгъугъэ Ӏофхэр ары жъугъэцакӀэхэрэр.

Шъуятэр шэйтаныр ары

39– Тэ тятэр Ибрахьим ары, – къыраӀуагъ джуртхэм Исус.

– Ибрахьимэ шъурибыныгъэмэ, Ибрахьимэ иӀофхэр жъугъэцэкӀэщтыгъэх, – ариӀожьыгъ Исус+. 40– Ау джы сышъуукӀынэу сауж шъуит, Тхьэм къыӀорэ шъыпкъэр зэхэсхыгъэу къышъосӀуагъэ пэтми. Ибрахьимэ ащ фэдэ Ӏофхэр ышӀэщтыгъэхэп. 41Шъо шъуятэ Ӏофхэу ыгъэцакӀэхэрэр шъори шъогъэцакӀэх.

– ЗинэкӀэ тэ тыкъэхъугъэп, – къыраӀуагъ Исус. – Ты закъоу тиӀэр Тхьэр ары+.

42– Тхьэр шъуятагъэмэ, сэ шӀу сышъулъэгъущтыгъ, – ариӀуагъ Исус, – сыда пӀомэ, сэ Тхьэм сыщыщэу мыщ сыкъэкӀуагъ. Сэр-сэрэу сыкъэкӀуагъэп, ежь сыкъыгъэкӀуагъ нахь. 43Сэ къасӀохэрэр сыд пае къыжъугурымыӀохэра? Сэ къасӀохэрэм шъуядэӀун шъулъэкӀырэпышъ ары къызкӀыжъугурымыӀорэр. 44Шъуятэр шэйтаныр ары. Шъуятэ зыфаер ары шъо жъугъэцэкӀэнэу шъузыфаер. Апэм щегъэжьагъэу ар цӀыф укӀакӀу, шъыпкъэми тетэп, сыда пӀомэ, шъыпкъэ зи хэлъэпышъ ары. Ащ пцӀы зиусыкӀэ, ыгу илъыр къеӀо, сыда пӀомэ, ар пцӀыусышъ, пцӀыри къызхэкӀырэр ежьырышъ ары+. 45Ау сэ шъыпкъэр къызэрэсӀорэм пае, къасӀохэрэр шъушӀошъ хъурэп. 46Сэ псэкӀод сшӀагъэу шъуащыщ горэм къыушыхьатын ылъэкӀына? Шъыпкъэр къэсэӀо пэтми, сыд пае къасӀохэрэр шъушӀошъ мыхъура? 47Тхьэм ибынхэр ежь игущыӀэхэм ядэӀух, ау шъо Тхьэм игущыӀэхэм шъузкӀямыдэӀурэр Тхьэм шъурибынэпышъ ары.

Ибрахьимэ къэхъуным ыпэкӀэ сэ сыщыӀ

48– Самарие цӀыфхэм уащыщ, джынапцӀи о пхэс тэӀо. Тэ къатӀорэр шъыпкъэба? – къыраӀожьыгъ джуртхэм Исус+.

49– ДжынапцӀэ сэ схэсэп, – апигъодзыжьыгъ Исус. – Сэ ся Тэ лъытэныгъэ фэсэшӀы, ау шъо шъукъысэхъоны+. 50Сэ сищытхъу ыуж ситэп, ау сищытхъу ыуж итэу, цӀыфхэм хьыкум атезышӀыхьэрэр щыӀ+. 51Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, сигущыӀэхэр зыгъэцакӀэрэм егъашӀэми лӀэныгъэр ылъэгъущтэп+.

52Исус ар зеӀом, джуртхэм къыраӀожьыгъ:

– ДжынапцӀэр о зэрэпхэсыр джы тшӀагъэ. Ибрахьимэ лӀагъэ, пегъымбархэри лӀагъэх, ау о «Сэ сигущыӀэхэр зыгъэцакӀэрэр егъашӀэми лӀэжьыщтэп» оӀо. 53Тятэжъышхо Ибрахьимэ нахьи унахь ина о? Ар лӀагъэ, пегъымбархэри лӀагъэх. О ухэтэу зыплъытэжьыра?

54– Сэ сыкъызщытхъужьмэ, сищытхъу зи уасэ иӀэп, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус. – Ау сищытхъу зышӀырэр ся Тэу шъо шъуи Тхьэу зыфашъуӀорэр ары+. 55Ар шъо шъушӀэрэп, ау сэ сэшӀэ. Ар сымышӀэу сӀуагъэмэ, сэри шъощ фэдэу пцӀыус сыхъущтыгъ. Ау ар сэшӀэ, игущыӀэхэри сэгъэцакӀэх+. 56Шъуятэжъышхо Ибрахьимэ симафэ зэрилъэгъущтымкӀэ гушӀощтыгъэ. Ар ылъэгъугъ ыкӀи гушӀуагъэ+.

57– Илъэс шъэныкъо умыныбжьэу, ау щытми Ибрахьимэ плъэгъугъэу оӀо, – къыраӀуагъ джуртхэм Исус.

58– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, – ариӀожьыгъ Исус. – Ибрахьимэ къэхъуным ыпэкӀэ сэ сыщыӀ.

59Исус ар зареӀом, аукӀыным пае еонхэу мыжъохэр къаштагъэх, ау Исус амылъэгъоу къахэкӀыжьи, Тхьэм иунэшхо къычӀэкӀыжьыгъ+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Нэшъоу къэхъугъэ лӀы горэ Исус зэригъэхъужьыгъэр

9^1Исус къыкӀухьэзэ, нэшъоу къэхъугъэ лӀы горэ ылъэгъугъ. 2Игъогу рыкӀохэрэр ежь къеупчӀыгъэх:

– Рабби, мы лӀыр нэшъоу къэхъунэу хэта псэкӀод зышӀагъэр, ежьыра, ятэ-янэхэр ара+?

3– Мы лӀыри ятэ-янэхэри арэп зилажьэр, ау нэшъоу къызкӀэхъугъэр ежь къехъулӀэрэмкӀэ Тхьэм иӀофхэр нафэ къэхъунхэр ары, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус. 4– Мафэу щэтыфэ, сыкъэзгъэкӀуагъэм иӀофхэр згъэцэкӀэнхэ фае. Чэщыр къэсыщт. Чэщыр къызысыкӀэ, зыми зи ышӀэн ылъэкӀыщтэп+. 5Дунаим сытетыфэкӀэ, дунаим инэфынэр сэры+.

6Исус ар къызеӀом, чӀыгум теужъунтхи, ӀупсыкӀэ етӀагъо зэхишӀыхьи, зэхишӀыхьагъэр нэшъум ынэмэ ащифагъ+.

7– Силоам псыхъурэе зыгъэпскӀыпӀэм кӀуи, зыщытхьакӀ, – риӀуагъ Исус нэшъум. (Силоам къикӀырэр «АгъэкӀуагъэр» ары.) Нэшъур кӀуи, зитхьакӀи, ылъэгъу хъугъэу къэкӀожьыгъ+.

8Гъунэгъухэми, ар зэрэнэшъугъэр зылъэгъугъагъэхэми аӀуагъ:

– ЛъэӀуакӀоу щысыщтыгъэр арыба мыр?

9– Ары, – ыӀуагъ зы купым.

– Хьау, арэп, ащ фэд ныӀэп, – аӀуагъ нэмыкӀхэм.

– Сэры ар, – ыӀуагъ ежь.

10– О унэхэр сыдэущтэу къаплъэхэу хъугъа? – еупчӀыгъэх ахэр.

11– Исус зыцӀэ лӀым етӀагъо зэхишӀыхьи, а зэхишӀыхьагъэр сынэмэ къащифи, «Силоам псыхъурэе зыгъэпскӀыпӀэм кӀуи, зыщытхьакӀ» къысиӀуагъ. Аущтэу сыкӀуи, зызысэтхьакӀым, сынэхэр къаплъэхэу хъугъэ, – къариӀожьыгъ а лӀым.

12– Тыдэ щыӀа ар? – къеупчӀыгъэх ахэр.

– СшӀэрэп, – къариӀожьыгъ ащ.

Исус Ӏофышхо гъэшӀэгъонэу ышӀагъэр фарисейхэм зэрагъэунэфыгъэр

13Джащыгъум а лӀэу нэшъугъэр фарисейхэм адэжь ащагъ. 14Ау Исус етӀагъо зэхишӀыхьи, нэшъум ынэхэр къызигъэплъэгъэ мафэр шэмбэт мэфагъ+. 15Арыти, фарисейхэр а лӀым къеупчӀыгъэх:

– Сыдэущтэу унэхэр къаплъэхэу хъугъэ?

– ЯтӀэ сынэхэм ащ къатырилъхьи, зызысэтхьакӀым, слъэгъу хъугъэ, – къариӀожьыгъ а лӀым.

16– Мы лӀыр Тхьэм дэжь къикӀырэп, – аӀуагъ фарисейхэм ащыщ заулэмэ, – сыда пӀомэ, шэмбэт мафэр ыгъэлъапӀэрэп[*].

– ПсэкӀодышӀэ лӀы горэм ащ фэдэ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр ышӀэн ылъэкӀына? – аӀуагъ нэмыкӀхэм. Аущтэу ахэмэ куп-купэу загощыгъ+.

17– О унэхэр ары ащ къыгъэплъагъэхэр. А лӀым сыда епӀуалӀэрэр? – джыри еупчӀыгъэх нэшъугъэм.

– Ар пегъымбар гор, – пэгъокӀ ытыжьыгъ а лӀым+.

18Ау щытми, а лӀэу зынэхэр къэплъэжьыгъэм ятэ-янэхэр къарагъащэхэу яупчӀыфэхэ, ар зэрэнэшъугъэри, ынэхэр къаплъэхэу зэрэхъугъэри джуртмэ ашӀошъ хъугъэп.

19– Шъо шъукъоу нэшъоу къэхъугъэу зыфашъуӀорэр ара мыр? – яупчӀыгъэх ахэмэ. – Сыдэущтэу ылъэгъу хъугъа?

20– Мыр тэ зэрэткъори, нэшъоу къызэрэхъугъэри тэшӀэ, – къаӀуагъ ятэ-янэмэ. 21– Ау джы ылъэгъу зэрэхъугъэри, ынэхэр къэзгъэплъагъэри тшӀэрэп. Ежь шъуеупчӀ, ежь ышъхьэкӀэ джэуап къышъуитыжьынэу ыныбжь икъугъ.

22Ятэ-янэхэм аущтэу къызкӀаӀуагъэр джуртхэм ащыщынэщтыгъэхэти ары; сыда пӀомэ, хэт щыщми Исус зэрэ Христосыр зыдагъэр синэгогум чӀафынэу[*] джуртмэ зэдаштагъэти ары+. 23Джары, «Ыныбжь икъугъ, ежь шъуеупчӀ» къызкӀаӀуагъэр ятэ-янэхэм.

24Арыти, джуртхэр нэшъугъэм ятӀонэрэу къежэхи, раӀуагъ:

– Тхьэм щытхъу фэшӀ. Мы лӀыр зэрэпсэкӀодышӀэр тэ тэшӀэ+.

25– Ар лӀы псэкӀодышӀэми сшӀэрэп, – къыӀожьыгъ нэшъугъэм. – Ау мы зыр сэшӀэ, сэ сынэшъугъ, джы слъэгъу хъугъэ.

26– Сыд къыуишӀагъэр? – еупчӀыгъэх етӀани. – Сыдэущтэу унэхэр къыгъэплъагъэха?

27– ШъосӀогъах, ау шъукъедэӀугъэп, сыд пае джыри зэ зэхэшъухынэу шъуфая? – къариӀуагъ нэшъугъэм. – Шъори ащ игъогу шъурыкӀонэу шъуфая?

28Аущтэу къызареӀом, ехъоныхи, раӀуагъ:

– О мы лӀым игъогу рыкӀохэрэм уащыщ, ау тэ пегъымбар Мусэ игъогу рыкӀохэрэм тащыщ. 29Тхьэр пегъымбар Мусэ къызэрэдэгущыӀагъэр тэшӀэ, ау мы лӀыр къыздикӀыгъэр тшӀэрэп+.

30– Ар къыздикӀыгъэр зэрэшъумышӀэрэр арыба гъэшӀэгъоныр, ау ащ сынэхэр къыгъэплъагъэх, – къариӀуагъ лӀым. 31– Тхьэр псэкӀодышӀэ цӀыфхэм зэрямыдэӀурэр тэшӀэ, ау Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэу, Тхьэм игъоу ылъытэрэ Ӏофхэр зыгъэцакӀэрэр ары Тхьэр зэдэӀурэр+. 32Ау цӀыф горэм нэшъоу къалъфыгъэр къыгъэплъагъэу егъашӀэми цӀыфмэ зэхахыгъэп. 33Мы лӀыр Тхьэм дэжь къимыкӀыгъэмэ, ащ зи ыгъэцэкӀэн ылъэкӀыщтгъэп.

34– О хъурэябзэу упсэкӀодышӀэу укъалъфыгъ, – раӀожьыгъ ахэмэ. – Зыгорэ о тэбгъэшӀэщт, ара? ЕтӀанэ синэгогум къычӀафыгъ.

Фарисейхэм янэшъугъ

35А лӀыр синэгогум къызэрэчӀафыгъэр Исус зэхихыгъ, ащ нэужми ар зелъэгъум, риӀуагъ:

– Тхьэм ы КъокӀэ шӀошъхъуныгъэ уиӀа?

36– Тхьэматэ, – пэгъокӀ къытыжьыгъ а лӀым, – шӀошъхъуныгъэ фысиӀэнэу хэта зыфапӀорэр, къысаӀу!

37– Ар о плъэгъугъэ, джы къыбдэгущыӀэрэр ары, – риӀуагъ Исус+.

38– ШӀошъхъуныгъэ сиӀэ хъугъэ, Зиусхьан, – ыӀуи, а лӀыр Исус ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ итӀысхьагъ.

39– Зымылъэгъухэрэм алъэгъу хъужьынэу, зылъэгъоу зышӀошӀыхэрэм амылъэгъужь хъуным пае, цӀыфхэм хьыкум атесшӀыхьанэу мы дунаим сыкъытехьагъ, – къыӀуагъ Исус.

40Фарисейхэм ащыщхэу Исус игъусагъэхэм Исус ар къыӀуагъэу зызэхахым, къеупчӀыгъэх:

– Тэри тынэшъоу ара зыфапӀорэр+?

41– Шъунэшъугъэмэ, псэкӀод шъуиӀэщтыгъэп, ау «тэлъэгъу» шъоӀошъ, шъуипсэкӀод къышъутенэжьы, – ариӀожьыгъ Исус+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Мэлэхъо дэгъур

10^1– Шъыпкъэ дэдэр сэ шъосэӀо, мэлэщым къэлапчъэмкӀэ дэмыхьэу, нэмыкӀ чӀыпӀэкӀэ дэпшыеу дахьэрэр тыгъуакӀу, хъункӀакӀу. 2Ау къэлапчъэмкӀэ дахьэрэр мэлхэм ямэлахъу ары. 3Къэрэгъулэм мэлахъом къэлапчъэр къыфыӀуехы, мэлхэри мэлахъом ымакъэ едэӀух. Мэлахъор ежь имэлхэм ацӀэкӀэ яджэ, къыдещых. 4Мэлахъом имэл пстэури къыздищхэкӀэ, апэ итэу макӀо. Мэлхэри ащ лъэкӀох, сыда пӀомэ, ымакъэ ашӀэжьышъ ары. 5Ау хымэм ыуж ихьэхэрэп, кӀатхъужьы нахь, сыда пӀомэ, хымэ макъэр ашӀэрэпышъ ары.

6А гъэсэпэтхыдэр Исус ариӀуагъ. Ау ащ къикӀырэр ахэмэ къагурыӀуагъэп+.

7Арыти, Исус джыри къыӀуагъ:

– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, мэлэщым икъэлапчъэр сэры. 8СапэкӀэ къэкӀогъэ пстэури тыгъуакӀох, хъункӀакӀох, мэлхэри ахэмэ ядэӀугъэхэп. 9Къэлапчъэр сэры. СэркӀэ дахьэрэр мыкӀодэу къэнэжьыщт, дэхьащт, къыдэкӀыжьыщт, хъупӀи ыгъотыщт+. 10ТыгъуакӀор къызфакӀорэр тыгъонэуи, ыукӀынэуи, ыгъэкӀодынэуи ары. Сэ сыкъызфэкӀуагъэр щыӀэныгъэшхоу икъугъэр цӀыфмэ ястыныр ары.

11– Мэлэхъо дэгъур сэры. Мэлэхъо дэгъум ыпсэ мэлхэм апае еты+. 12Мэлхэр зимыеу пкӀэ хэлъэу лажьэрэ мэлахъом тыгъужъыр къакӀоу зилъэгъукӀэ, мэлхэр къегъанэхэшъ, кӀетхъужьы. ЕтӀанэ тыгъужъыр мэлхэм къахэлъадэшъ, елӀых, зэбгырефых+. 13А лӀым зыкӀыкӀитхъужьырэр ыпкӀэ хэлъэу лажьэу, мэлхэм зэрафэмыгумэкӀырэр ары.

14-15– Мэлэхъо дэгъур сэры. Ты лъапӀэм сызэришӀэу, сэри Ты лъапӀэр зэрэсшӀэрэм фэдэу, симэлхэр сэшӀэх, мэлхэми сашӀэ. Сэ спси симэлхэм апае сэты+. 16Мы мэл Ӏэхъогъум щымыщхэу нэмыкӀ мэлхэри сиӀэх. Ахэри къэсщэнхэ фае, ахэри сымакъэ къедэӀущтых. Аущтэу зы мэл Ӏэхъогъу хъущтых, зы мэлахъуи яӀэщт+. 17Сэ спсэ къэсштэжьынэу зэрэстырэр ары Ты лъапӀэм шӀу сызкӀилъэгъурэр+. 18Сэ спсэ зыми стырихырэп, сэр-сэрэу сэты. Ар стынэуи къэсштэжьынэуи лъэкӀ сиӀ. А унашъор сэ ся Тэ къысфишӀыгъ+.

19А гущыӀэхэм апае джуртхэм джыри зэ куп-купэу загощыгъ+.

20– Ащ джынапцӀэ хэс, ыӀорэр ышӀэжьырэп. Сыда ащ шъузкӀедэӀурэр? – аӀощтыгъэ ахэмэ ащыщыбэмэ+.

21Ау нэмыкӀхэм аӀощтыгъ:

– А къыӀохэрэр джынапцӀэ зыхэс лӀым игущыӀэхэп. ДжынапцӀэм нэшъур къыгъэплъэн ылъэкӀына+?

Джуртхэм Исус зэрамыштагъэр

22ЕтӀанэ Тхьэм иунэшхо Тхьэм фагъази, зэрэратыжьыгъагъэм пае, мэфэкӀ мэфэшхохэу[*] Ерусалим щагъэмэфэкӀхэрэр къэсыгъэх. Ащыгъум кӀымэфагъ. 23Исуси Тхьэм иунэшхо чӀэтэу, пачъыхьэ Сэлмэн ыцӀэкӀэ заджэхэрэ щагоу шъхьэ зытелъ къэлапчъэхэр зиӀэм къыщикӀухьэщтыгъэ+. 24Джуртмэ Исус къауцухьи, къеупчӀыгъэх:

– Нафэу къытэмыӀоу, сыд фэдизрэ джыри тэмыгъашӀэу тыщыбгъэӀэщта? Христосыр орымэ, занкӀэу къытаӀу+.

25– ШъосӀуагъэба, ау шъо шъушӀошъ хъурэп, – ариӀожьыгъ Исус. – Сэ ся Тэ ыцӀэкӀэ згъэцакӀэрэ Ӏофхэр шыхьат къысфэхъух+. 26Ау шъо шъушӀошъ хъурэп, сыда пӀомэ, зэрэшъосӀуагъэм тетэу, симэлхэм шъо шъуащыщэп. 27Симэлхэр сымакъэ къедэӀух. Сэ ахэр сэшӀэх, ахэри сауж итхэу къэкӀох. 28Ахэмэ мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ясэты, егъашӀэми кӀодыжьыщтхэп. Зыми ахэр сӀэкӀихынхэ ылъэкӀыщтэп+. 29Сэ ся Тэу ахэр къысэзытыгъэр зэкӀэмэ анахь ин. Зыми ахэр ся Тэ ӀэкӀихынхэ ылъэкӀыщтэп. 30Ты лъапӀэмрэ сэррэ тыз+.

31Исус ар зареӀом, джуртхэм ежь аукӀыным пае, еонхэу мыжъохэр къаштагъэх+. 32Ау Исус ариӀуагъ:

– Ты лъапӀэм дэжь къикӀыгъэу, Ӏофышхо гъэшӀэгъон Ӏаджи шъозгъэлъэгъугъэ. Ахэмэ ащыщэу тара мыжъохэмкӀэ шъукъысаозэ, сызфэшъуукӀынэу шъузыфаер?

33– Ӏофышхо гъэшӀэгъон горэ о зэрэпшӀагъэр арэп мыжъохэмкӀэ тыкъыуаозэ, утыукӀынэу тызыкӀыфаер, ау о уцӀыфэу «Сытхь» пӀоу, Тхьэр зэрэбгъэпцӀырэр ары, – къыраӀожьыгъ джуртхэм+.

34– Шъо шъуи Тэурат хабзэ итба, Тхьэм моущтэу зэриӀуагъэр[*]: «Сэ сӀуагъэ шъо шъузэрэтхьэхэр?» – ариӀожьыгъ Исус. – Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэри укъуагъэ хъущтхэп+. 35Аущтэу ежь игущыӀэхэр цӀыфхэу къызфэкӀуагъэхэм «Шъо шъутхьэх», – ариӀуагъ Тхьэм. 36Арышъ, сэ Ты лъапӀэм къыгъэнэфагъэу мы дунаим къыгъэкӀуагъэм, «Сэ Тхьэм сыри Къу», зэрэсӀуагъэм пае, сыдэущтэу «О Тхьэр огъэпцӀы», къысэшъуӀон шъулъэкӀыра+? 37Сэ ся Тэ иӀофхэр сымыгъэцакӀэхэмэ, сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зишъумыгъаӀ. 38Ау ся Тэ иӀофхэр сэгъэцакӀэхэмэ, сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуимыӀэ пэтми, а ӀофхэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зижъугъаӀ. Ащыгъум сэ Ты лъапӀэм сыщыщэу ыгу сызэрилъ зэпытри, Ты лъапӀэри къысщыщэу сыгу зэрилъ зэпытри къэшъушӀэщт, къыжъугурыӀощт+.

39Джыри зэ Исус аубытынэу фежьагъэх, ау аӀэпыкӀыгъ+.

40Ащ нэужым Исус Иордан зыцӀэ псыхъом джыри зэпырыкӀыжьи, Иуан цӀыфхэр зыщиумэхъыщтыгъэ чӀыпӀэм кӀуи, ащ къэнагъ+. 41ЦӀыфыбэхэри ыдэжь къэкӀуагъэх.

– Иуан зы нэшэнэ гъэшӀэгъони къыгъэлъэгъуагъэп, ау мы лӀым ехьылӀагъэу къыӀуагъэхэр зэкӀэ шъыпкъэх, – къаӀуагъ ахэмэ+.

42А чӀыпӀэми цӀыфыбэмэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Лазар зэрэлӀагъэр

11^1Лазар зыцӀэ лӀы горэ сымэджагъ. Ар къуаджэу Бет-Ание[*] щыщыгъ. Мерэми ышыпхъу Марти а къуаджэм щыпсэущтыгъэх+. 2А Мерэмыр[*] ары осэшхо зиӀэ дагъэр Зиусхьаным ылъакъохэм ащифи, ышъхьацкӀэ зылъэкӀыжьыгъэр. Ащ ыш Лазар ары сымэджагъэр+. 3Арыти, зэшыпхъуитӀум Исус лӀыкӀо фагъакӀуи, рырагъэӀуагъ:

– Зиусхьан, о шӀу плъэгъурэр сымадж.

4Исус ар зызэхехым, къыӀуагъ:

– А узыр лӀэныгъэ къызхэкӀырэ узэп, Тхьэм щытхъушхо фэзышӀыщт уз нахь. А узым къыхэкӀыкӀэ цӀыфхэм Тхьэм ы Къо щытхъушхо фашӀыщт.

5Марти, Мартэ ышыпхъуи, Лазари Исус шӀу ылъэгъущтыгъэх. 6Лазар зэрэсымаджэр Исус зызэхехым, зыдэщыӀэ чӀыпӀэм джыри мэфитӀукӀэ къэнагъ 7Ащ нэуж игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– Иудей хэкум тэжъугъэгъэзэжь.

8– Рабби, джуртхэр мыжъохэмкӀэ къыоонхэу, уаукӀынэу уауж зитыгъэхэр бэшӀагъап, джыри ащ окӀожьа? – къыраӀуагъ игъогу рыкӀохэрэм+.

9– Мафэр сыхьат пшӀыкӀутӀу мэхъуба? – къыӀожьыгъ Исус. – Мафэм зекӀорэр лъэпаорэп, сыда пӀомэ, дунаим инэфынэ елъэгъушъ ары+. 10Ау чэщым зекӀорэр мэлъэпао, сыда пӀомэ, нэфынэм хэтэпышъ ары.

11Исус а гущыӀэхэр зареӀохэ ужым, пигъэхъожьыгъ:

– Тиныбджэгъу Лазар хэчъыягъ, ау къэзгъэущыжьынэу сэкӀо+.

12– Зиусхьан, хэчъыягъэмэ, хъужьыщт, – къыраӀуагъ игъогу рыкӀохэрэм. 13Ау Исус зыфиӀуагъэр Лазар зэрэлӀагъэр ары, ау игъусэхэм къызэрагурыӀуагъэр чъыен къызэрыкӀом Исус игугъу ышӀэу ары.

14Джащыгъум Исус нафэу ариӀуагъ:

– Лазар лӀагъэ. 15Ау шъощ пае сигуапэ ащ дэжьым сызэрэщымыӀагъэр, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъуным пае. Ау некӀо, ыдэжь тыжъугъакӀу.

16Исус аущтэу зареӀом, Фомэу ТӀуазэкӀэ заджэхэрэм адрэ нэбгырэхэу Исус игъогу рыкӀохэрэм ариӀуагъ:

– НекӀох, тэри Исус тыдэрэкӀод+.

Исус – лӀагъэхэр къэзгъэтэджыжьэу, щыӀэныгъэ язытырэр

17ЕтӀанэ ащ зынэсым, Лазар къэунэм зычӀалъхьажьыгъэр мэфиплӀ зэрэхъугъэр Исус къышӀагъ. 18Къуаджэу Бет-Ание стадие пшӀыкӀутфыкӀэ Ерусалим пэчыжь. 19Лазар зэрэлӀагъэм пае, джуртыбэ тхьаусхакӀо Мартэрэ Мерэмрэ къафэкӀуагъ. 20Мартэ Исус къызэрэкӀорэр зызэхехым, пэгъокӀыгъ, ау Мерэм унэм къинагъ.

21– Зиусхьан, – риӀуагъ Исус Мартэ. – О мыщ ущыӀагъэмэ, сэ сшы лӀэщтыгъэп. 22Ау о Тхьэм сыд щыщкӀи уелъэӀумэ, джыдэдэми ар къызэрэпфишӀэщтыр сэшӀэ.

23– О пшы къэтэджыжьыщт, – къыриӀуагъ Исус.

24– Аужырэ мафэу лӀагъэхэр къызщытэджыжьыщтым ари къызэрэтэджыжьыщтыр сэшӀэ, – къыриӀожьыгъ Мартэ+.

25– ЛӀагъэхэр къэзгъэтэджыжьэу, щыӀэныгъэр язытырэр сэры; сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр лӀэми, щыӀэщт;+
26хэти ащ фэдэ щыӀэныгъэ зиӀэ хъоу, сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр егъашӀэми лӀэжьыщтэп. Ар пшӀошъ мэхъуа? – къеупчӀыгъ Исус+.

27– Ары, Зиусхьан, – риӀожьыгъ Мартэ. – Тхьэм ы Къоу дунаим къэкӀон фэегъэ Христосыр зэрэорыр сшӀошъ мэхъу+.

28Мартэ ар къызеӀом, ыгъэзэжьи, ышыпхъу Мерэм къеджи, шъэфэу риӀуагъ:

– Дин гъэсакӀор къэкӀуагъэу къыоджэ.

29Мерэм ар зызэхехым, псынкӀэу къэтэджи, Исус дэжь кӀуагъэ. 30Исус джыри къуаджэм дэхьэгъэгъэгоп, Мартэ зыщыӀукӀагъэм дэжь щытыгъ. 31Джуртхэу тхьаусхакӀо къэкӀуагъэхэу Мерэм игъусэхэу унэм исыгъэхэм псынкӀэу тэджи, ар унэм икӀыгъэу залъэгъум, къэунэм кӀонышъ, ащ дэжь щыгъынэу ашӀошӀи, ыуж ихьагъэх. 32Ау Мерэм Исус зыдэщыӀэм кӀуи, Исус зелъэгъум, ылъакъохэм адэжь зыщыридзыхи, риӀуагъ:

– Зиусхьан, о мыщ ущыӀагъэмэ, сшы лӀэщтыгъэп.

33Исус Мерэм гъэу, ащ игъусэхэу къэкӀогъэ джуртхэри гъыхэу зелъэгъум, ыгу къеуи, лъэшэу къэчэфынчъагъ.

34– Тыда хьадэр зыщычӀэшъулъхьажьыгъэр? – яупчӀыгъ Исус.

– Зиусхьан, къакӀуи, еплъ, – къыраӀуагъ ахэмэ.

35Джащыгъум Исус къэгъыгъ+.

36Ар залъэгъум, джуртмэ къаӀуагъ:

– Ащ шӀу зэрилъэгъущтыгъэм шъуеплъ!

37– Мы лӀэу нэшъум ынэхэр къэзгъэплъагъэм а лӀыр ымыгъэлӀэн ылъэкӀыщтыгъэба? – къаӀуагъ ахэмэ ащыщхэу заулэмэ+.

Исус Лазар лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэр

38Исус ыгу лъэшэу хэкӀэу, къэунэм кӀуагъэ. Ар гъочӀэгъыгъ, мыжъуи Ӏуалъхьажьыгъагъ+.

39– Мыжъор Ӏушъух, – къыӀуагъ Исус.

– Зиусхьан, – къыриуӀагъ лӀагъэм ыщыпхъу Мартэ Исус, – ар зылӀагъэр мэфиплӀ мэхъу, мэ Ӏае къыпихы хъугъэ.

40– ШӀошъхъуныгъэ уиӀэмэ, Тхьэм ищытхъушхо зэрэплъэгъущтыр къыосӀуагъэба? – риӀуагъ Исус.

41Аущтэу лӀагъэр зычӀэлъ гъочӀэгъым Ӏулъ мыжъор Ӏуахыгъ. Исуси уашъом дэплъыий, къыӀуагъ:

– Сэ ся Т! СилъэӀу укъызэредэӀугъэмкӀэ щытхъу къыпфэсэшӀы+. 42Сыдигъуи силъэӀухэм укъызэрядэӀурэр сэшӀэ. О сыкъызэрэбгъэкӀуагъэмкӀэ мыщ дэжьым щыт цӀыф купышхом шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъуным пае, мы гущыӀэхэр къэсӀуагъ+.

43Исус ар къызеӀом ыуж, мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– Лазар, къычӀэкӀ!+

44ЛӀагъэм ыӀэхэми ылъакъохэми чэфынхэр къящэкӀыгъэу, ынэгуи шэкӀ фыжь ещэкӀыгъэу къычӀэкӀыгъ.

– Чэфынхэу ещэкӀыгъэхэр къытешъухыжьи, орэкӀожь! – ариӀуагъ Исус+.

Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт тхьэматэхэм Исус тхьагъэпцӀыгъэкӀэ аукӀынэу гухэлъ зэрашӀыгъэр

(Маттэ 26:1-5; Марк 14:1-2; Лука 22:12)

45•Исус Ӏофышхо гъэшӀэгъонэу ышӀагъэр залъэгъум, Мерэм дэжь къэкӀогъэгъэ джуртхэм ащыщхэу бэмэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+. 46Ау а джуртхэм ащыщэу куп фарисеймэ адэжь кӀуи, Исус ышӀагъэр араӀотэжьыгъ. 47Дин пэщэшхохэмрэ фарисейхэмрэ хъугъэ-шӀагъэр зызэхахым, Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэр зэӀуагъэкӀагъэх.

– Сыда тшӀэщтыр? – аӀозэ, зэхэупчӀыхьажьыгъэх. – Мы лӀым нэшэнэ гъэшӀэгъон Ӏаджи къегъэлъагъо. 48Ащ тыпэмыуцоу къэдгъанэмэ, цӀыф пстэуми ежьымкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъущт. Рим къэралыгъошхом щыщхэу, мы хэгъэгур зыӀэ илъхэр къэкӀонхэшъ, Тхьэм иунэшхуи ттырахынышъ, тлъэпкъи агъэкӀодыщт.

49Джуртхэм ащыщэу, а илъэсым дин пэщэшхоу Кайафэ [*] зыцӀэм адрэмэ ариӀуагъ:

– Шъо зи шъушӀахэрэп. 50Тэ тлъэпкъ зэкӀэ кӀодыным нахьи, лъэпкъым пае нэбгырэ закъо лӀэмэ, тэркӀэ зэрэнахьышӀур къыжъугурыӀорэба+?

51Ар ежь-ежьырэу къыӀуагъэп, ау а илъэсым дин пэщэшхуагъэти, джурт лъэпкъым пае Исус ыпсэ зэритыщтыр Тхьэм ащ ыгу къырилъхьи, къыригъэӀуагъ+. 52Исус ыпсэ зыфитыщтыр джурт лъэпкъым пае закъор армырэу, Тхьэм ибынхэу зэбгыридзыгъэхэр зы хъунхэуи зы чӀыпӀэ щиугъоижьынхэуи ары+. 53Арыти, а мафэм щегъэжьагъэу Исус аукӀынэу рахъухьагъ+.

54Ащ къыхэкӀэу цӀыфхэм алъэгъоу Исус джуртхэм къахэхьажьыгъэп, ау а чӀыпӀэм икӀи, шъоф нэкӀым ылъэныкъокӀэ ит къуаджэу Ефраим[*] кӀуи, игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу ащ къэнагъ.

55Джуртхэм ямэфэкӀ мэфэшхоу Ӏутыжъ зыцӀэр къэблэгъагъэти, диным къызэриӀорэм тетэу, мэфэкӀ мэфэшхом ыпэкӀэ загъэкъэбзэжьынэу а хэкум щыщхэу цӀыфыбэхэр Ерусалим къэкӀуагъэх+. 56Джащыгъум Исус лъыхъущтыгъэх, Тхьэм иунэшхо чӀэтхэуи зэхэупчӀыхьажьыщтыгъэх:

– Сыда шъуӀорэр шъо? МэфэкӀ мэфэшхом пае ар къэкӀонба?

57Ау дин пэщэшхохэмрэ фарисейхэмрэ Исус аубытыным пае, унашъо къыдагъэкӀыгъагъ:

– Хэти Исус зыдэщыӀэр зышӀэрэм макъэ къытигъэӀун фае+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Мерэм осэшхо зиӀэ дагъэр Исус ылъакъохэм зэращифагъэр

(Маттэ 26:6-13; Марк 14:3-9)

12^1•МэфэкӀ мэфэшхоу Ӏутыжъ зыцӀэр къэсынкӀэ мэфих къэнагъэу, Исус къуаджэу Бет-Ание къэкӀуагъ. Лазарэу Исус лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъэр ащ щыпсэущтыгъ+. 2Исус пчыхьэшъхьашхэ къыфагъэхьазырыгъ, Марти бысымгощагъ. Исус игъусэу Ӏанэм пэсыгъэхэм Лазари ахэсыгъ+. 3Джащыгъум Мерэм нард дэгъэ[*] къабзэу, осэшхо зиӀэу, мэӀэшӀу зыпихырэр зэрыт дэгъалъэр къышти, Исус ылъакъохэм ащифи, ышъхьацкӀи ылъэкӀыжьыгъэх. Дагъэм къыпихырэ мэ ӀэшӀур унэм изы хъугъэ+.

4Ау Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Иудэ Искариотэу, Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтым къыӀуагъ:

5– Мы дагъэу осэшхо зиӀэр динар шъищкӀэ тщэу тхьамыкӀэхэм сыда зыкӀятымытыгъэр?

6Иудэ ар зыкӀиӀуагъэр тхьамыкӀэхэм ыгу афэгъукӀэ арэп, тыгъокӀуагъэти ары нахь. Ащ ахъщалъэр ыӀыгъыгъэти, ахъщэу ащ ралъхьэрэм хэтыгъухьэщтыгъ+.

7– Мы бзылъфыгъэм ыуж икӀ, – къыӀуагъ Исус. – Сэ сызщычӀалъхьажьыщт мафэм пае мы дагъэр сфиӀыгъыгъ. 8Сыда пӀомэ, тхьамыкӀэхэр шъо къышъухэт зэпытых, ау сэ сышъухэт зэпытыщтэп+.

9ЦӀыф купышхоу джуртхэм ащыщхэм Исус ащ дэжь зэрэщыӀэр зэхахыгъэти, къэкӀуагъэх, ау къызфэкӀуагъэхэр Исус изакъоп, Лазарэу лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъэри зэрагъэлъэгъунэу арыгъэ+. 10Аущтэу дин пэщэшхохэм Лазари аукӀынэу рахъухьагъ, 11сыда пӀомэ, Лазар пае джуртыбэхэр ятхьэматэхэм агокӀыхи, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ.

Щытхъушхо иӀэу Исус Ерусалим зэрэдэхьагъэр

(Маттэ 21:1-11; Марк 11:1-11; Лука 19:28-40)

12•ЯтӀонэрэ мафэм мэфэкӀ мэфэшхом пае къэкӀогъэ цӀыф купышхохэм Исус Ерусалим къызэрэкӀорэр зэхахыгъ. 13Зызэхахым, пальмэ чъыгым[*] икъутамэхэр аштэхи, Исус пэгъокӀынхэу дэкӀыгъэх, мэкъэшхокӀэ къаӀозэ:

– Хьусаннэ![*] Израиль ипачъыхьэу Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэм щытхъушхор ий!+

14ЕтӀанэ Исус зы щыд къунан къыгъоти, тетӀысхьагъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,[*]

15«Умыщын, къалэу Цион. Мары, уипачъыхьэ щыд къунаным тесэу къэкӀо»+.

16Исус игъогу рыкӀохэрэм а хъугъэ-шӀагъэм къикӀырэр къагурыӀуагъэп, ау Исус щытхъушхо иӀэ хъугъэу, уашъом зыдэкӀоежьым ыуж, Исус ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм а гущыӀэхэр зэрарытхэри, а гущыӀэхэм атетэу цӀыфхэр Исус зэрэдэзекӀуагъэхэри агу къэкӀыжьыгъ+.

17ЦӀыфхэу купышхом хэтхэу Исус игъусагъэхэм адрэ цӀыфхэм араӀуатэ зэпытыщтыгъ, Исус Лазар еджи, къэунэм къычӀигъэкӀыжьи, лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэр. 18А нэшэнэ гъэшӀэгъоныр къызэригъэлъэгъуагъэр цӀыфыбэмэ зэхахыгъэти, Исус пэгъокӀынхэу дэкӀыгъэх. 19Ар залъэгъум, фарисеймэ зэраӀожьыгъ:

– Шъуеплъ, ащ зи ешъушӀэн зэрэшъумылъэкӀырэр шъолъэгъу. Мары, дунаим ицӀыф пстэури ащ ыуж ехьэ+.

Исус ежь зэраукӀыщтыр къызэриӀуагъэр

20МэфэкӀ мэфэшхом Тхьэм елъэӀунхэу къэкӀуагъэхэм алыдж цӀыф заулэхэр ахэтыгъэх. 21Ахэр Галилей хэкум ит къалэу Бет-Сайдэ[*] щыщ Филипп дэжь кӀохи, елъэӀугъэх:

– Тхьэматэ, Исус тлъэгъунэу тыфай+.

22Филиппи кӀуи, Индрыс риӀуагъ. ЕтӀанэ Филиппрэ Индрысрэ кӀохи, Исус раӀуагъ.

23– ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ищытхъушхо цӀыфхэм зыщалъэгъущт сыхьатыр къэсыгъ, – къариӀуагъ Исус+. 24– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, коцыцэр чӀыгум хафэу мылӀэмэ, изакъоу къэнэжьы, ау чӀыгум хафэу зылӀэкӀэ, гъэбэжъушхо къыхьыщт+. 25Зыпсэ шӀу зылъэгъурэм ыпсэ шӀокӀодыщт, ау зыпсэ мы дунаим щызыуджэгъурэм сыдигъуи щыӀэнэу къыгъэнэжьыщт+. 26Сэ къысфэлажьэрэр сауж къырэрэкӀу. Сэ сыздэщыӀэми къысфэлажьэрэри щыӀэщт. Сэ зыгорэ къысфэлажьэмэ Ты лъапӀэм ащ лъытэныгъэ фишӀыщт.

27– Джы сэгумэкӀы. Сыд сӀона? Сэ ся Т, мы къиныгъом сыхэхыжь есӀона? Мы къиныгъор сщэчынэу ары дунаим сыкъызфэкӀуагъэр+. 28Сэ ся Т, о пцӀэ ищытхъушхо цӀыфхэм ягъэлъэгъу. Исус ар зеӀом, уашъом макъэ къиӀукӀыгъ:

– Сэ сцӀэ ищытхъушхо цӀыфхэм язгъэлъэгъугъ, джыри язгъэлъэгъущт+.

29ЦӀыф купышхом хэт цӀыфхэу ащ дэжьым щытхэм ар зызэхахым, аӀуагъ:

– Ар шыблэ гъогъо макъ.

– МэлэӀич горэ ащ къыдэгущыӀагъ, – аӀуагъ нэмыкӀхэм+.

30– Мы макъэр сэщ пае къэӀугъэп, шъощ пае нахь, – къыӀуагъ Исус+. 31– Джы Тхьэм дунаим ицӀыфхэм хьыкум атыришӀыхьащт. Джы Тхьэм мы дунаим ипщ[*] тыридзыщт+. 32Ау цӀыфхэм сэ сыкъызаӀэтыкӀэ,[*] цӀыф пстэури садэжь къэсщэщт+.

33Ежь зэрэлӀэщт шӀыкӀэр ахэмэ агуригъэӀоным пае, Исус а гущыӀэхэр къыӀуагъ+.

34– Христос егъашӀэми зэрэщыӀэщтыр Тэурат хабзэм тигъэшӀагъ, – къыриӀуагъ цӀыф купышхом. – ЦӀыфхэм ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо къызэраӀэтыщтыр къэоӀо, ар сыдэу хъура? ЦӀыф Лъэпкъым ы Къоу зыфапӀорэр хэта+?

35– Нэфынэр джыри зы тӀэкӀурэ къышъухэтыщт, – ариӀуагъ Исус ахэмэ. – ШӀункӀыр къышъутемыоу нэфынэр шъуиӀэфэ шъукӀу. ШӀункӀым хэтэу зекӀорэм зыдакӀорэр ышӀэрэп+. 36Нэфынэм ибын шъухъуным пае, нэфынэр шъуиӀэфэ, нэфынэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зижъугъаӀ. А гущыӀэхэр Исус къызеӀохэм ыуж, ахэмэ ахэкӀи, амылъэгъужь хъугъэ+.

Джуртхэм яшӀошъмыхъуныгъ

37Исус ащ фэдиз нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр ахэмэ апашъхьэ къыщигъэлъэгъуагъэхэми, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэп. 38Аущтэу зыфэхъугъэр мы гущыӀэхэу пегъымбар Ешайа къыӀуагъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары:

«Зиусхьан, къэбарэу дгъэӀугъэр хэта зышӀошъ хъугъэр? Тхьэу Зиусхьаным ыкӀочӀэшхуи хэта нафэ зыфэхъугъэр?»+

39А гущыӀэхэр шъыпкъэх. А цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъун алъэкӀыщтыгъэп, сыда пӀомэ, пегъымбар Ешайа итхылъ итэу нэмыкӀ чӀыпӀэм къызэрэщиӀуагъэм фэдэу,[*]

40«Тхьэм ахэмэ анэхэр нэшъоу къыгъэхъугъэх, агухэри гуркъэхэу къыгъэхъугъэх. Аущтэу анэхэмкӀэ алъэгъурэп, агухэмкӀи къагурыӀорэп, ыгъэхъужьынхэм паий, Тхьэм дэжь агъэзэжьрэп»+.

41Пегъымбар Ешайа Исус щытхъушхоу иӀэн фэягъэр зэрилъэгъугъэм пае, а гущыӀэхэр къыӀуагъ. Зигугъу ышӀыгъэр Исус ары.

42Ау щытми, джурт тхьэматэхэм ащыщхэу бэмэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ, ау цӀыфмэ апашъхьэ ар къыщаӀуагъэп, «Синэгогум тыкъычӀафыщт» аӀозэ, фарисейхэм ащыщынэщтыгъэхэти+. 43Сыда пӀомэ, Тхьэм ищытхъу нахьи цӀыфмэ ящытхъу нахь шӀу алъэгъущтыгъ+.

44ЕтӀанэ Исус мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– СэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъурэм шӀошъхъуныгъэ зыфыриӀэ хъурэр сизакъоу арэп, сыкъэзгъэкӀуагъэмкӀи шӀошъхъуныгъэ иӀэ мэхъу+. 45Сэ сызылъэгъурэм сыкъэзгъэкӀуагъэри елъэгъу+. 46СэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр шӀункӀым къыхэмынэным пае, нэфынэу дунаим сыкъэкӀуагъ+.

47– Сэ сигущыӀэхэр зэхэзыххэу, ахэмэ ямыдэӀурэр згъэмысэщтэп. Сыда пӀомэ, дунаим ицӀыфхэр згъэмысэнхэу арэп сыкъызфэкӀуагъэр, ахэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьынхэу ары нахь+. 48Сэ сызэзымыпэсэу сигущыӀэхэри зымыдэрэм ежь зыгъэмысэн иӀ. ГущыӀэхэу къэсӀуагъэхэм ахърэт мафэм а цӀыфыр агъэмысэщт+. 49Сыда пӀомэ, сэр-сэрэу сигущыӀэхэр къэсӀуагъэхэп, ау Ты лъапӀэу сыкъэзгъэкӀуагъэм къэсӀощтхэр унашъо къысфишӀыгъ. 50Ащ иунашъо цӀыфхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ зэригъэхъурэр сэшӀэ. Арышъ, къасӀохэрэр зэкӀэ Ты лъапӀэм къызэриӀуагъэм тетэу сэ къэсэӀожьых.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Исус игъогу рыкӀохэрэм алъакъохэр зэритхьакӀыгъэхэр

13^1Ӏутыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор къэсыщтыгъ. Дунаим ехыжьынышъ, Ты лъапӀэм дэжь зыщигъэзэжьыщт сыхьатыр къызэрэсыгъэр Исус ышӀэщтыгъ. Ежь ицӀыфхэу дунаим тетхэр шӀу ылъэгъущтыгъэх, кӀэухыми нэсыфэ шӀу ылъэгъущтыгъэх+.

2Пчыхьэшъхьашхэ ашӀыщтыгъ. Исус тетыгъо зиӀэхэм аӀэкӀигъэхьанэу шэйтаным Симон Искариот ыкъоу Иудэ ыгу рилъхьэгъах+. 3Исус ыӀэ Ты лъапӀэм зэкӀэ къызэрэрилъхьагъэри, Тхьэм зэрэщыщри, Тхьэм дэжь зэригъэзэжьыщтри ышӀэщтыгъ+. 4Аущтэу Исус Ӏанэм пэкӀи, ищыгъын кӀыӀутелъ зыщихи, ӀэплъэкӀ къышти, ыбг къырищэкӀыгъ. 5ЕтӀанэ лэджэным псы ригъахъуи, игъогу рыкӀохэрэм алъакъохэр афитхьакӀыхэу, ӀэплъэкӀэу ыбг ещэкӀыгъэмкӀи афилъэкӀыжьхэу ыублагъ+. 6Исус Симон Петрэ зыбгъодахьэм, Симон Петрэ ащ къыриӀуагъ:

– Зиусхьан, слъакъохэр о птхьакӀыхэ хъуна?

7– Сэ сшӀэрэр джы о къыбгурыӀорэп, ау етӀанэ къыбгурыӀощт, – риӀожьыгъ Исус.

8– Сэ слъакъохэр егъашӀэми озгъэтхьакӀынхэп, – къыриӀуагъ Петрэ.

– ПфэсымытхьакӀымэ, сигъогу рыкӀохэрэм уащыщэп, – риӀожьыгъ Исус+.

9– О Зиусхьан, ащыгъум слъакъомэ ямызакъоу сӀэхэри сшъхьи сфэтхьакӀых, – къыриӀуагъ Симон Петрэ.

10– ЗызгъэпскӀыгъэм ылъакъохэр ары ныӀэп ытхьакӀын фаер, – риӀуагъ Исус, – сыда пӀомэ, ар зэкӀэ къабзэ; шъори шъукъабз, ауми шъо зэкӀэми шъукъабзэп+.

11Исус «Шъо зэкӀэми шъукъабзэп» зыкӀиӀуагъэр ежь тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтыр зэрахэтыр ышӀэщтыгъэти ары+.

12Исус ахэмэ алъакъохэр ытхьакӀыхи, ищыгъынхэр зыщилъэжьхи, зэтӀысыжьым, яупчӀыгъ:

– КъышъуфэсшӀагъэр шъошӀа? 13Шъо «Дин ГъэсакӀокӀэ», «ЗиусхьанкӀэ» шъукъысэджэ; шъуӀорэр тэрэз, аущтэуи сыщыт+. 14Сэ шъуи Зиусхьанэу, шъуи ГъэсакӀоу сыщыт пэтми, шъо шъулъакъохэр къышъуфэстхьакӀыгъ. Шъори шъулъакъохэр зэфэшъутхьакӀыжьынхэ фае+. 15ШъушӀэн фаер шъозгъэлъэгъугъ, сэ къышъуфэсшӀагъэм фэдэу, шъори шъушӀэным пае+. 16Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, Ӏофтабгэр итхьэматэ нахьи нахь инэп; ащ фэдэуи лӀыкӀор ар зыгъэкӀуагъэм нахьи нахь инэп+. 17Мы Ӏофхэр къыжъугурыӀохэу, шъогъэцакӀэхэмэ, гъогу мафэ шъутеуцуагъ+.

18•– Ау шъо зэкӀэми къышъохьылӀагъэу ар къасӀорэп. Сэ къыхэсхыгъэхэр сэшӀэх, ау Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэ фае: «Сихьалыгъу зышхыгъэм ылъэдакъэ къысфигъэзэжьи, пый къысфэхъугъ»+.

19– Ар къэмыхъузэ, джы шъосэӀо, ар хъу зыхъукӀэ, сэ сызэрэ ХристосымкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъуным пае+. 20Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, сэ къэзгъакӀорэр къезгъэблагъэрэм сэри сыригъэблэгъагъэ мэхъу, сэ сезгъэблагъэрэми сэ сыкъэзгъэкӀуагъэри ригъэблэгъагъэу мэхъу+.

Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщ горэм ежь тетыгъо зиӀэхэм зэраригъэубытыщтыр къызэриӀуагъэр

(Маттэ 26:20-25; Марк 14:17-21; Лука 22:21-23)

21Исус а гущыӀэхэр къызеӀохэм ыуж, къэгумэкӀи, къыушыхьатэу къыӀуагъ:

– Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, шъуащыщ горэм тетыгъо зиӀэхэм саригъэубытыщт+.

22Ар къызеӀом, Исус ахэмэ ащыщэу зыфиӀорэр игъогу рыкӀохэрэм амышӀэу зэплъыжьыгъэх.

23Игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Исус анахь шӀу ылъэгъурэр ежь къыбгъодэсэу Ӏанэм пэсыгъ+. 24Симон Петрэ а нэбгырэу Исус къыбгъодэсым Ӏэ фишӀыгъ, Исус зыфиӀорэмкӀэ еупчӀынэу.

25А лӀым Исус ыбгъэгу зычӀидзи, еупчӀыгъ:

– Зиусхьан, хэта а зыфапӀорэр?

26– Мы хьалыгъу Ӏулъхьэр апсым хэзгъэонышъ, зэстыщтыр ары зыфасӀорэр, – пэгъокӀ ытыжьыгъ Исус. ЕтӀанэ хьалыгъу Ӏулъхьэр апсым хигъауи, Симон Искариот ыкъо Иудэ ритыгъ. 27Иудэ а хьалыгъу Ӏулъхьэр зештэм, ыгу шэйтаныр къихьагъ.

– ПшӀэнэу о угу илъыр шӀэхэу шӀэ! – риӀуагъ Исус Иудэ.

28Ау Исус ащ аущтэу зыкӀыриӀуагъэр Ӏанэм пэсыгъэмэ ащыщэу зыми къыгурыӀуагъэп. 29Иудэ ахэмэ яахъщалъэ ыӀыгъыгъэти, е «Ӏутыжъ мэфэшхом пае тищыкӀагъэр къэщэф», е «ТхьамыкӀэхэм зыгорэ ят» Исус ащ риӀуагъэу заулэмэ къашӀошӀыгъ+. 30Иудэм хьалыгъу Ӏулъхьэр Исус къызэрэӀихэу, унэм икӀыгъ. Чэщыгъэ.

УнэшъуакӀэр

31Иудэ унэм зекӀым, Исус къыӀуагъ:

– Джы цӀыфхэм ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ищытхъушхо алъэгъущт, ежьыри Тхьэм ищытхъушхо аригъэлъэгъущт+. 32Ащ Тхьэм ищытхъушхо цӀыфхэм арегъэлъэгъушъ, ежь Тхьэми ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо ищытхъушхо цӀыфхэм аригъэлъэгъущт. Бэ темышӀэуи Тхьэм ащ ищытхъушхо аригъэлъэгъущт+.

33– Сибынхэр, сышъуигъусэнэу къэнэжьырэр бэп. Шъо шъукъыслъыхъущт, ау «СыздакӀорэм шъо шъукъэкӀон шъулъэкӀыщтэп» сӀуи, джуртмэ зэрясӀуагъэм фэдэу, джы шъори шъосэӀо+.

34– УнэшъуакӀэ шъосэты: ШӀу шъузэрэлъэгъу. Сэ шӀу шъузэрэслъэгъугъэм фэдэу, шъори шӀу шъузэрэлъэгъу+. 35Шъо шӀу шъузэрэлъэгъумэ, шъо сигъогу шъузэрэрыкӀорэр цӀыф пстэуми ашӀэщт.

«Сэ сызыщыщыр умышӀэу къэпӀощт» Исус Петрэ зэрэриӀуагъэр

(Маттэ 26:31-35; Марк 14:27-31; Лука 22:31-34)

36•Симон Петрэ Исус къыриӀуагъ:

– Зиусхьан, тыда уздакӀорэр?

– Сэ сыздакӀорэм джы укъыскӀэлъыкӀон плъэкӀыщтэп, ау етӀанэ укъыскӀэлъыкӀощт, – риӀожьыгъ Исус.

37– Зиусхьан, – къыриӀуагъ Петрэ. – Сыд джы сыкъыпкӀэлъыкӀон зыкӀэсымылъэкӀыщтыр? Ощ пае сэ спсэ стыщт+.

38– Сэщ пае о ппсэ птыщта? – джэуап ытыжьыгъ Исус. – Шъыпкъэ дэдэр осэӀо, атакъэр Ӏоным ыпэкӀэ сэ сызыщыщыр умышӀэу гъогогъуищэ къэпӀощт!+

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Исус – Ты лъапӀэм дэжь кӀорэ гъогур

14^1– ШъумыгумэкӀ. ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зижъугъаӀ, сэркӀи шӀошъхъуныгъэ зижъугъаӀ+. 2Сэ ся Тэ иунэшхо унэу хэтхэр бэ; армырыгъэмэ, шъосӀощтыгъэ: «ЧӀыпӀэ къышъуфэзгъэхьазырынэу сыкӀощт». 3СыкӀоу, чӀыпӀэ къызышъуфэзгъэхьазыркӀэ, сыкъэкӀожьынышъ, сыздэщыӀэм шъори шъущыӀэнэу шъуздэсщэщт+. 4СыздакӀорэм игъогу шъо шъошӀэ.

5– Зиусхьан, – къыриӀуагъ Фомэ Исус, – уздакӀорэр тшӀэрэп. Арышъ, уздакӀорэм игъогу сыдэущтэу тшӀэн тлъэкӀына+?

6– Гъогури, шъыпкъэри, щыӀэныгъэри сэры, – риӀожьыгъ Исус. – Сэ сигъогу рымыкӀомэ, Ты лъапӀэм дэжь цӀыф зи кӀошъущтэп+. 7Сэ сышъошӀэмэ, ся Ти шъошӀэ. Джы щегъэжьагъэу ся Тэ шъошӀэ, шъулъэгъугъэ.

8– Зиусхьан, – къыӀуагъ Филипп, – Ты лъапӀэр тэгъэлъэгъуи, ар тфикъущт+.

9– Мыщ фэдизрэ сышъуигъусагъэу, джыри о сымышӀэу ара, Филипп? – риӀуагъ Исус. – Сэ сызылъэгъугъэм Ты лъапӀэри ылъэгъугъ. Арышъ, о «Ты лъапӀэр тэгъэлъэгъу» сыдэущтэу пӀошъура+? 10Сэ Ты лъапӀэм сыщыщэу, ежь ыгу сызэрилъ зэпытри, Ты лъапӀэри сэ къысщыщэу, сыгу зэрилъ зэпытри пшӀошъ хъурэба? ГущыӀэхэу къышъуасӀохэрэр сэр-сэрэу къасӀохэрэп. Ты лъапӀэу къысщыщэу, сыгу илъ зэпытым иӀофхэр егъэцакӀэх+. 11Сэ Ты лъапӀэм сыщыщэу, ежь ыгу сызэрилъ зэпытри, Ты лъапӀэри къысщыщэу, сыгу зэрилъ зэпытри зысӀокӀэ, шъушӀошъ жъугъэхъу. Ар мыхъуми, Ӏофхэу сэ згъэцакӀэхэрэм апае шӀошъхъуныгъэ зижъугъаӀ+. 12Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм Ӏофхэу згъэцакӀэхэрэр ыгъэцэкӀэщтых, ахэмэ анахьи нахь Ӏофышхохэри ыгъэцэкӀэщтых, сыда пӀомэ, сэ Ты лъапӀэм дэжь сыкӀожьыщт+. 13Сэ сцӀэкӀэ сыд щыщкӀи Ты ЛъапӀэм шъуелъэӀумэ, къышъуфэсшӀэщт, ы Къо Ты лъапӀэм ищытхъушхо цӀыфхэм аригъэлъэгъуным пае. 14Сэ сцӀэкӀэ сыд щыщкӀи шъукъысэлъэӀумэ, къышъуфэсшӀэщт+.

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къафыригъэхынэу Исус игъогу рыкӀохэрэр зэригъэгугъагъэхэр

15– Шъо сэ шӀу сышъулъэгъумэ, сиунашъохэр жъугъэцэкӀэщтых+. 16Сэ Ты лъапӀэм селъэӀунышъ, ащ шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьын нэмыкӀ горэ къышъуфыригъэхыщт. Ар шъуигъусэ зэпытыщт+. 17Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу цӀыфхэм шъыпкъэр язгъашӀэрэр ары. Дунаим ицӀыфхэм ар зэрамылъэгъурэм ыкӀи зэрамышӀэрэм пае, ар агу илъынэу адэн алъэкӀырэп, ау шъо ар шъошӀэ, сыда пӀомэ, шъуигъусэшъ, шъугу илъ зэпытышъ ары+. 18Шъыпкъэ, шъо ибэу шъукъэзгъэнэщтэп; шъуадэжь сыкъэкӀожьыщт. 19ТӀэкӀу шӀэмэ, дунаим ицӀыфхэм салъэгъужьыщтэп, ау шъо сышъулъэгъущт, сыда пӀомэ, сэ сыщыӀэшъ, шъори шъущыӀэщт+. 20Ау ся Тэ ыгу сызэрилъ зэпытри, шъори сыгу шъузэрилъ зэпытри, сэри шъо шъугухэм сызэрарылъ зэпытри а мафэм шъо шъушӀэщт. 21Сиунашъохэр зиӀэу, ахэр зыгъэцакӀэрэр ары сэ шӀу сызылъэгъурэр. Сэ шӀу сызылъэгъурэр ся Ти шӀу къылъэгъущт. Сэри ар шӀу слъэгъущт ыкӀи зыкъезгъэлъэгъущт+.

22Джащыгъум Иудэ (Иудэ Искариотыр арэп) Исус къыриӀуагъ:

– Зиусхьан, дунаим ицӀыфхэм о зямыгъэлъэгъоу, тэ зыкъытэбгъэлъэгъунэу оӀо, ар сыдэущтэу хъура+?

23– Сэ шӀу сызылъэгъурэм сигущыӀэхэр ыгъэцэкӀэщтых, – риӀожьыгъ Исус. – Сэ ся Ти ар шӀу къылъэгъущт, а цӀыфыми дэжь тэ тыкъэкӀонышъ, ащ ыгу тилъыщт+. 24ШӀу сызымылъэгъурэм сигущыӀэхэр ыгъэцакӀэхэрэп. ГущыӀэхэу къасӀохэу зэхэшъуххэрэр сэ сигущыӀэхэп, Ты лъапӀэу сыкъэзгъэкӀуагъэм игущыӀэх нахь.

25– Сышъуигъусэфэ, а гущыӀэхэр къышъосӀуагъ. 26Ау шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары, сэ сцӀэкӀэ Ты лъапӀэм къышъуфыригъэхыщт. Ащ зэкӀэ шъуигъэшӀэщт, сэ къышъосӀуагъэхэри зэкӀэ шъугу къыгъэкӀыжьыщтых+. 27Гупсэф къышъуфэсэгъанэ, сигупсэф шъосэты. Гупсэфэу сэ шъостырэр дунаим къышъуитын ылъэкӀырэп. ШъумыгумэкӀ, шъумыщын+.

28– «СышъухэкӀыжьми, шъуадэжь сыкъэкӀожьыщт» зэрэшъосӀуагъэр зэхэшъухыгъэ. Сэ шӀу сышъулъэгъугъэмэ, «Ты лъапӀэм дэжь сыкӀожьыщт» зэрэсӀуагъэмкӀэ шъугушӀощтыгъ, сыда пӀомэ, Ты лъапӀэр сэщ нахьи нахь ин+. 29Мы Ӏофыр къэхъуным ыпэкӀэ шъосӀуагъэ, ар хъу зыхъукӀэ, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъуным пае+. 30Ащ нахьыбэрэ сыкъыжъудэгущыӀэжьыщтэп, сыда пӀомэ, мы дунаим ипщ къэкӀо пэт. Ащ иӀоф сэ къысхэлъэп+. 31Ау Ты лъапӀэр шӀу зэрэслъэгъурэри, унашъоу къысфишӀыгъэхэр зэрэзгъэцакӀэхэрэри дунаим ицӀыфхэм ашӀэн фае. Шъукъэтэджи, мыщ тыӀужъугъэкӀыжь.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

Сэнэшъхьэ къулэ шъыпкъэр – Исус

15^1– Сэнэшъхьэ къулэ шъыпкъэр сэры, сэнэшъхьэшӀэри ся Т ары. 2Сикъутамэхэм ащыщэу зи къызпымыкӀэрэр пеупкӀы. Сыдрэ къутамэуи къызпыкӀэрэр еукъэбзы, нахьыбэ къыпыкӀэным пае+. 3ГущыӀэхэу шъосӀуагъэхэмкӀэ шъо шъугухэр укъэбзыгъахэх+. 4Сэ шъугухэм сарыжъугъэлъ зэпыт, шъори сыгу шъуилъ зэпытыщт. Къутамэр сэнэшъхьэ къулэм пымытмэ, зи къызэрэпымыкӀэшъущтым фэдэу, шъори шъугухэм сарышъумыгъэлъ зэпытмэ, шӀугъэ къышъупыкӀыщтэп+. 5– Сэнэшъхьэ къулэр сэры, къутамэхэри шъоры. ЦӀыф горэм ыгу сэ силъ зэпытэу, ежьыри сыгу илъ зэпытмэ, а цӀыфым бэу шӀугъэ къыпыкӀыщт; сыда пӀомэ, сэ сышъуимыгъусэмэ, зи шъушӀэн шъулъэкӀыщтэп+. 6ЦӀыф горэм ыгу симылъ зэпытмэ, къутамэм фэдэу ар чӀадзыжьынышъ, гъужьыщт. Ащ фэдэ къутамэхэр аугъоинхэшъ, машӀом падзэнхэшъ, агъэстыжьыщтых+. 7Шъо шъугухэм сарылъ зэпытэу, сигущыӀэхэри шъугухэм арылъ зэпытхэмэ, сыдми шъузыфаемкӀэ ся Тэ шъуелъэӀу, ащыгъум шъузэрелъэӀурэри шъуиӀэ хъущт+. 8ЦӀыфмэ сэ ся Тэ щытхъушхо зэрэфяжъугъэшӀыщтыр шъо бэу шӀугъэ къызэрэшъупыкӀырэр ары. Аущтэу сигъогу шъузэрэрыкӀорэр къэжъугъэлъэгъощт.

9– Ты лъапӀэм шӀу сызэрилъэгъугъэм фэдэу, сэри шъо шӀу шъуслъэгъугъ. СишӀулъэгъуныгъэ зыхэшъумыгъэн+. 10Сиунашъохэр зыжъугъэцакӀэхэкӀэ, шӀу шъуслъэгъу зэпытыщт, сэри ся Тэ иунашъохэр зэрэзгъэцэкӀагъэхэм пае, ащ шӀу сызэрилъэгъу зэпытрэм фэдэу. 11А Ӏофхэр къызфышъосӀуагъэхэр сигушӀуагъо шъугухэм арылъынышъ, шъуигушӀуагъуи икъугъэ хъуныр ары+. 12Мыры сиунашъо: Сэ шӀу шъузэрэслъэгъугъэм фэдэу, шъори шӀу шъузэрэлъэгъун фае+. 13ЦӀыфэу ежь иныбджэгъухэм апае зыпсэ зытырэм ишӀулъэгъуныгъэ нахь шӀулъэгъуныгъэшхо щыӀэп+. 14Сиунашъохэр шъогъэцакӀэхэмэ, шъори шъусиныбджэгъу+. 15Джы шъо ӀофтабгэхэкӀэ сышъоджэжьрэп, сыда пӀомэ, Ӏофтабгэм ежь итхьэматэ игухэлъ ышӀэрэп. Сэ шъо синыбджэгъухэкӀэ сышъоджагъ, сыда пӀомэ, ся Тэ къыӀохэу зэхэсхыгъэхэр зэкӀэ къышъуфэсӀотэжьыгъэх+. 16Шъо сэ сыкъыхэшъухыгъэп, ау шъо шъукъыхэсхыгъ. Шъо шъукӀонышъ, шӀугъэ къышъупыкӀынышъ, а шӀугъэри къэнэжьынэу згъэнэфагъэ. Джащыгъум сэ сцӀэкӀэ сыд щыщкӀи Ты лъапӀэм шъуелъэӀумэ, къышъуфишӀэщт+. 17ШӀу шъузэрэлъэгъуныр ары унашъоу къышъуфэсшӀырэр+.

Дунаим ицӀыфхэм Исус игъогу рыкӀохэрэр зэрауджэгъухэрэр

18– Дунаим ицӀыфхэм шъуауджэгъумэ, шъо шъуауджэгъуным ыпэкӀэ, сэри сызэрауджэгъугъэр зыщышъумыгъэгъупш+. 19Мы дунаим шъущыщыгъэмэ, мы дунаим ицӀыфхэм ежьхэм афэдэу шӀу шъуалъэгъущтыгъ. Джы зэрэщытымкӀэ, мы дунаим шъущыщэп, ау мы дунаим шъуиӀахь хэмылъынэу шъо шъукъыхэсхыгъ. Джары дунаим ицӀыфхэм шъузыкӀауджэгъурэр+. 20Сэ къышъосӀогъэ гущыӀэхэр зыщышъумыгъэгъупшэх: Ӏофтабгэр итхьэматэ нахьи нахь инэп. Сэ къин сагъэщэчыгъ, шъори къин шъуагъэщэчыщт. Сэ сигущыӀэхэм ядэӀугъэхэмэ, шъо шъуигущыӀэхэми ядэӀущтых+. 21Ау сэ сцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм пае, а бзэджагъэ пстэури къышъуашӀэщт, сыда пӀомэ, сэ сыкъэзгъэкӀуагъэр ашӀэрэпышъ ары. 22Сэ сыкъакӀуи, сигущыӀэхэр ясымыӀуагъэхэмэ, псэкӀод яӀэщтыгъэп, ау джы псэкӀодэу ашӀагъэхэм апае фэгъэгъу зи яӀэп+. 23Сэ сызыуджэгъурэм ся Ти еуджэгъу+. 24Сэщ нэмыкӀ зыми ымыгъэцэкӀэгъэ Ӏофышхохэр ахэмэ апашъхьэ щысымышӀагъэхэмэ, ахэмэ псэкӀод яӀэщтыгъэп. Ау джы а Ӏофышхохэу сэ сшӀагъэхэр алъэгъугъэхэ пэтми, сэри ся Ти тауджэгъу+. 25Ау аущтэу зыфэхъун фаер мы гущыӀэхэу ахэмэ я Тэурат хабзэ итхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары: «Сэ лажьэ симыӀэ пэтми, сауджэгъугъ»+.

26– Ау Ты лъапӀэм дэжь къикӀэу шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къышъуфезгъэхыщт. Ар Ты лъапӀэм дэжь къикӀэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу цӀыфхэм шъыпкъэр язгъашӀэрэр ары. Ар къызыкӀокӀэ, шыхьат сэ къысфэхъущт+. 27Шъори шыхьат шъукъысфэхъущт, сыда пӀомэ, апэм щегъэжьагъэу шъусигъусагъэшъ ары+.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

16^1– А Ӏофхэр зэкӀэ къызыфышъосӀуагъэхэр сэ сигъогу шъутемыкӀыныр ары. 2Синэгогухэм шъуакъычӀафыщт. Ащ имызакъоу, хэт щыщми шъузыукӀырэр Тхьэм фэлажьэкӀэ зыгугъэщт мафэри къэсыщт+. 3Ты лъапӀэри сэри тызэрамышӀагъэм пае, а Ӏофхэр ашӀэщт+. 4Ау а Ӏофхэр джы къызкӀышъосӀуагъэхэр а мафэр къызыскӀэ, ахэр къызэрэшъосӀуагъэхэр шъугу къэжъугъэкӀыжьынхэу ары. Сышъуигъусагъэти, нахьыпэкӀэ ахэр сэ къышъуасӀощтыгъэхэп+.

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгъэцакӀэрэ Ӏофхэр

5– Джы сыкъэзгъэкӀуагъэм дэжь сыкӀожьыщт. Ау шъуащыщ гори «Тыдэ укӀорэ?» ыӀоу къысэупчӀырэп+. 6Ау а Ӏофхэр зэрэшъосӀуагъэхэм пае, шъугу мапэ. 7Ау шъыпкъэр шъосэӀо, сэ сызэрэшъухэкӀырэр шъоркӀэ нахьышӀу; сыда пӀомэ, сышъухэмыкӀымэ, шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къышъуфэкӀощтэп. СызыкӀокӀэ, ар къышъуфезгъэхыщт+. 8Шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къызыкӀокӀэ, псэкӀодшӀэныр зыфэдэри, шъыпкъэр зыфэдэри, Тхьэм мы дунаим ицӀыфхэм хьыкум зэратыришӀыхьащтри зэхаригъэшӀыкӀыщт: 9сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ зэрэмыхъугъэр зэрэпсэкӀодыр зэхаригъэшӀыкӀыщт+. 10Шъыпкъэр зэрэсиӀэри зэхаригъэшӀыкӀыщт, сыда пӀомэ, сэ Ты лъапӀэм дэжь сыдэкӀоежьынышъ, сышъулъэгъужьыщтэп. 11Тхьэм ихьыкум цӀыфхэм атыришӀыхьаныр зыфэдэри зэхаригъэшӀыкӀыщт, сыда пӀомэ, Тхьэм мы дунаим ипщ ыгъэмысэгъах+.

12– Джыри къышъосӀонэу щыӀэр бэ, ау джы шъо ар шъущыӀэн шъулъэкӀыщтэп. 13Ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу цӀыфхэм шъыпкъэр язгъашӀэрэр къызыкӀокӀэ, шъыпкъэр зэкӀэ зэхышъуигъэшӀыкӀыщт. Ежь-ежьырэу зи къыӀощтэп, Тхьэм къыӀохэу зэхиххэрэр ары къыӀощтхэр, къэхъущт-къэшӀэщтхэри къышъуигъэӀущтых+. 14Ащ щытхъушхо къысфишӀыщт, сыда пӀомэ, Ӏофхэу шъуигъэшӀэщтхэр зэкӀэ сэ садэжь къекӀыхэшъ ары. 15Ты лъапӀэм иӀэр зэкӀэ сэсый. Ары зыкӀэсӀуагъэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэм сигущыӀэхэр зэрэшъуигъэшӀэщтхэр+.

Исус игъогу рыкӀохэрэм ягукъао атырихынышъ, гушӀуагъокӀэ зэрэзэблихъущтыр

16– ТӀэкӀу шӀэмэ, сышъулъэгъужьыщтэп, етӀани тӀэкӀу шӀэмэ сышъулъэгъужьыщт; сыда пӀомэ, Ты лъапӀэм дэжь сыдэкӀоежьыщтышъ ары+.

17Исус ар зеӀом, игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэм зэраӀожьыгъ:

– «ТӀэкӀу шӀэмэ, сышъулъэгъужьыщтэп, етӀани тӀэкӀу шӀэмэ, сышъулъэгъужьыщт», етӀани «Ты лъапӀэм дэжь сыдэкӀоежьыщт» зиӀокӀэ къаригъэкӀырэр сыд шъуӀуа?

18Аущтэу ахэмэ аӀо зэпытыщтыгъ:

– «ТӀэкӀу шӀэмэ» зыфиӀорэм къыригъэкӀырэр тшӀэрэп.

19Исус ахэр къеупчӀыхэмэ зэрашӀоигъор къышӀи, ариӀуагъ:

– «ТӀэкӀу шӀэмэ, сышъулъэгъужьыщтэп, етӀани тӀэкӀу шӀэмэ, сышъулъэгъужьыщт» зыфэсӀуагъэмкӀэ шъузэупчӀыжьа? 20Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, шъо шъугъыщт, шъупыхьащт, ау дунаим ицӀыфхэр гушӀощтых. Шъо шъугу къеощт, ау шъуигукъао текӀынышъ, гушӀуагъокӀэ зэблэхъугъэ хъущт+. 21Бзылъфыгъэр хъушъэн ихьэмэ[*], къин ещэчы, сыда пӀомэ, къин зыщищэчын фэе уахътэр къэсыгъэшъ ары. Ау сабыир къызыфэхъукӀэ, гушӀозэ къинэу ыщэчыгъэр щэгъупшэжьы, сыда пӀомэ, дунаим зы цӀыф къытехъуагъэшъ ары. 22Ащ фэдэу шъори джы гукъао шъуиӀ, ау сэ шъуслъэгъужьыщт. Джащыгъум шъори шъугушӀожьыщт, а гушӀуагъори зыми шъутырихыщтэп+. 23А мафэм зыкӀи шъукъысэупчӀыщтэп. Шъыпкъэ дэдэр шъосэӀо, сэ сцӀэкӀэ Ты лъапӀэм сыд щыщкӀи шъуелъэӀумэ, къышъуфишӀэщт+. 24Джы нэс сэ сцӀэкӀэ ся Тэ зыкӀи шъуелъэӀугъэп. ШъуелъэӀуи, шъузэрелъэӀурэри шъуиӀэ ыгъэхъущт, шъуигушӀуагъо икъугъэ хъуным пае+.

25– А Ӏофхэр гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ шъосӀуагъэх. Ау гъэсэпэтхыдэхэмкӀэ сыкъызыжъудэмыгущыӀэжьын мафэр къэсыщт. А мафэр къызыскӀэ, Ты лъапӀэм ехьылӀагъэу нафэу шъосӀощт+. 26А мафэм сэ сцӀэкӀэ Ты лъапӀэм шъуелъэӀущт. Шъо къышъохьылӀагъэу Ты лъапӀэм селъэӀунэу шъуасӀорэп; 27сыда пӀомэ, шъо шӀу сышъулъэгъугъэу, Тхьэм сызэрэщыщымкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ зэрэхъугъэм пае, ежь Ты лъапӀэми шъо шӀу шъуелъэгъу+. 28Ты лъапӀэм сыщыщэу дунаим сыкъытехьагъ. Джыри зэ дунаим сытекӀыжьынышъ, Ты лъапӀэм дэжь сыдэкӀоежьыщт+.

29– Джы гъэсэпэтхыдэ хэмытэу, нафэу укъэгущыӀэ, – къаӀуагъ Исус игъогу рыкӀохэрэм. 30– О зэкӀэри зэрэпшӀэрэри, цӀыф горэм ыгу илъыр пшӀэным пае, а цӀыфыр къыоупчӀыжьынэу щыкӀагъэ зэрэуимыӀэри джы зэдгъэшӀагъ. Ащ пае Тхьэм о узэрэщыщымкӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀ+.

31– Джы шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъугъа? – ариӀуагъ Исус ахэмэ. 32– Мары, шъо шъузэбгырыкӀыжьэу, шъуащыщэу хэти иунэ зигъэзэжьыщт игъор къэсы пэт ыкӀи къэсыгъах. Сэ сизакъоу утыгум сыкъишъунэщт, ау сизакъоп, сыда пӀомэ, Ты лъапӀэр сигъусэшъ ары+.

33– А Ӏофхэр сэ къызфышъосӀуагъэхэр сэ шъугухэм сызэрарылъым пае, гупсэф шъуиӀэ хъуныр ары. Дунаим къин щышъущэчыщт, ау шъугу шъумыгъэкӀоды: сэ дунаим сытекӀуагъ+.

ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Исус Тхьэм зэрелъэӀугъэр

17^1А гущыӀэхэр къызеӀохэм, Исус уашъом дэплъыий, къыӀуагъ:

– Сэ ся Т, игъо къэсыгъ. О п Къо ищытхъушхо цӀыфхэм ягъэлъэгъу, о п Къуи уищытхъушхо цӀыфхэм аригъэлъэгъуным пае+. 2Сыда пӀомэ, цӀыф пстэуми тетыгъо афыриӀэнэу о п Къо ыӀэ ахэр иплъхьагъэх, о ащ ыӀэ иплъхьэгъэ цӀыф пстэуми мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ аритыным пае+. 3ЦӀыфхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ зэрэхъурэ гъогур о Тхьэ шъыпкъэ закъор узэрашӀэщтри, о къэбгъэкӀогъэ Исус Христос зэрашӀэщтри ары. 4Сэ Ӏофэу згъэцэкӀэнэу спшъэ къиплъхьагъэр зэрэзгъэцэкӀагъэмкӀэ дунаим ицӀыфхэм о уищытхъушхо язгъэлъэгъугъ. 5Джы, ся Т, дунаир къэхъуным ыпэкӀэ, уадэжь щысиӀэгъэ щытхъушхом фэдэ щытхъушхо уадэжь щысиӀэ гъэхъу+.

6– Дунаим яӀахь хэмылъынэу сӀэ къиплъхьэгъэ цӀыфмэ о уязгъэшӀагъ. Ахэр о уицӀыфыгъэх, сӀэ къиплъхьагъэх, уигущыӀэхэри агъэцэкӀагъэх. 7Сэ сӀэ къиплъхьагъэр зэкӀэ уадэжь къызэрикӀыгъэр ахэмэ джы ашӀэ; 8сыда пӀомэ, о сӀэ къиплъхьэгъэ гущыӀэхэр сэ ахэмэ аӀэ ислъхьажьыгъэх. Ахэмэ а гущыӀэхэр аштагъэх. Сэ о сызэрэпщыщым ишъыпкъагъэ зэрагъэшӀагъ, о сыкъызэрэбгъэкӀуагъэмкӀи шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ+. 9Сэ ахэмэ апае сыолъэӀу. Дунаим ицӀыфхэр арэп сыкъызфыолъэӀурэр, о сэ сӀэ къиплъхьэгъэ цӀыфхэр ары нахь, сыда пӀомэ, ахэр оуиех+. 10ЦӀыфхэу сӀэ илъхэр зэкӀэри о уиех, уицӀыфхэри зэкӀэ сэ сиех. Ахэми сищытхъушхо агъэнафэ+. 11Сэ джы дунаим сытетыжьыщтэп, ау ахэр джыри дунаим тетых. Сэ уадэжь сыкъэкӀожьыщт. Ся Тэ лъапӀ, о пцӀэу сэ къысэптыгъэм ыкӀуачӀэкӀэ ахэр къэухъумэх, оррэ сэррэ зы тызэрэхъурэм фэдэу, ахэри зы хъунхэм пае+. 12Сэ ахэмэ сызырягъусэм, о пцӀэу къысэптыгъэм ыкӀуачӀэкӀэ ахэр къэсыухъумэщтыгъэх, сафэсакъыщтыгъ. КӀодын фэе цӀыфым[*] нэмыкӀ ахэмэ ащыщэу зи кӀодыгъэп, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр къэшъыпкъэжьынхэм пае+.

13– Ау джы уадэжь сыкъэкӀожьыщт. Дунаим сытетыфэ, мы гущыӀэхэр къэсэӀох, сигушӀуагъо ахэмэ агухэм икъугъэу арылъ хъуным пае+. 14О уигущыӀэхэр ахэмэ аӀэ ислъхьажьыгъэх. Сэ мы дунаим сызэрэщымыщым фэдэу, ахэри мы дунаим зэрэщымыщхэм пае, мы дунаим ицӀыфхэм ахэр ауджэгъугъэх+. 15СыкъызэрэолъэӀурэр ахэр дунаим тепхыжьынхэр арэп, шэйтаным о щыуухъумэнхэр ары нахь+. 16Сэ мы дунаим сызэрэщымыщым фэдэу, ахэри мы дунаим щыщхэп. 17Ахэмэ шъыпкъэмкӀэ зыкъыуатыжьынэу гъэхъу. О уигущыӀэхэр ары шъыпкъэхэр+. 18О дунаим сыкъызэрэбгъэкӀуагъэм фэдэу, сэри ахэр дунаим згъэкӀуагъэх+. 19Сэ ахэмэ яхьатыркӀэ зыкъыосэты, ахэми шъыпкъэу зыкъыуатыгъэ хъуным пае.

20– Ахэмэ язакъоп сэ сыкъызфыолъэӀурэр, ахэмэ ягущыӀэхэмкӀэ сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъущт цӀыфхэми сакъыфыолъэӀу. 21Ахэри зэкӀэ зы орэхъух. О ся Тэ, сыгу уилъ зэпытэу, сэри о угу сызэрилъ зэпытым фэдэу, тэ ахэми агухэм тарылъ зэпытынэу сыкъыолъэӀу. Ащыгъум о сыкъызэрэбгъэкӀуагъэмкӀэ дунаим ицӀыфмэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъущт. 22О сэ щытхъушхо сиӀэ зэрэбгъэхъугъэм фэдэу, сэри ахэмэ щытхъушхо яӀэ згъэхъугъэ, тэ тызэрэзым фэдэу, ахэри зы хъунхэм пае:+
23сэ ахэмэ агухэм сарылъ зэпытэу, о сэ сыгу уилъ зэпытэу, шъыпкъэмкӀэ зы орэхъух. Ащыгъум о сыкъызэрэбгъэкӀуагъэри, шӀу сызэрэплъэгъугъэм фэдэу, ахэри шӀу зэрэплъэгъугъэхэри дунаим ицӀыфхэм ашӀэщт.

24– Ся Т, цӀыфхэу о сӀэ къиплъхьагъэхэр сыздэщыӀэм сигъусэхэу щыӀэхэ сшӀоигъу, щытхъушхоу сиӀэ бгъэхъугъэр алъэгъуным пае. А щытхъушхор сиӀэ зыкӀэбгъэхъугъэр дунаир къэхъуным ыпэкӀэ шӀу сызэрэплъэгъугъэр ары+.

25– Ся Тэ заф, дунаим ицӀыфхэм о уашӀэрэп, ау сэ усэшӀэ. СицӀыфхэм о сыкъызэрэбгъэкӀуагъэр ашӀэ+. 26Сэ ахэмэ уязгъэшӀагъ, уязгъэшӀэщт, шӀулъэгъуныгъэу о къысфыуиӀэр ахэми агухэм арылъ зэпытыным паий, сэри ахэмэ агухэм сарылъ зэпытыным паий+.

ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ

Исус зэраубытыгъэр

(Маттэ 26:47-56; Марк 14:43-50; Лука 22:47-53)

18^1•Исус а гущыӀэхэр къызеӀохэ ужым, дэкӀи, игъогу рыкӀохэрэр игъусэхэу Кедрон зыцӀэ къуладжэм зэпырыкӀыгъ. Ащ дэжьым хатэ горэ Ӏулъыгъ. Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ а хатэм дэхьагъэх+.

2Иудэу Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыщтым а чӀыпӀэр ышӀэщтыгъ, сыда пӀомэ, Исусрэ игъогу рыкӀохэрэмрэ а чӀыпӀэм бэрэ щызэӀукӀэщтыгъэх+. 3Джаущтэу дзэлӀ купрэ къэрэгъулэ купэу дин пэщэшхохэми фарисейхэми агъэкӀуагъэмрэ Иудэ зыдищагъэх. Ахэр машӀо зыхэгъэнэгъэ бэщхэри, остыгъэхэри, Ӏашэхэри аӀыгъхэу къэкӀуагъэх+.

4Исус къехъулӀэщтыр зэкӀэ ешӀэти, апэгъокӀи, яупчӀыгъ:

– Хэта шъузлъыхъурэр+?

5– Назарет щыщ Исус ары, – къыраӀуагъ ахэмэ.

– Сэры ар, – ариӀуагъ Исус. Иудэу Исус ахэмэ язгъэубытыщтыр ахэтыгъ.

6«Сэры ар», – Исус зареӀом, зэкӀакӀохи, ахэмэ чӀыгум зырадзыхыгъ.

7– Хэта шъузлъыхъурэр? – яупчӀыгъ джыри зэ Исус.

– Назарет щыщ Исус ары, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

8– Сэры ар шъосӀуагъэба? – ариӀуагъ Исус. – Сэрымэ шъузлъыхъурэр, сигъусэхэм зи яшъумышӀэу, орэкӀожьых!

9Исус аущтэу зыфиӀуагъэр ежь мы гущыӀэхэу Ты лъапӀэм риӀогъагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары:

– О сӀэ къиплъхьэгъэ цӀыфхэм ащыщэу зи згъэкӀодыгъэп+.

10Симон Петрэ чатэ зыдиӀыгъыгъэти, ар къырихи, дин пэщэшхом иунэӀут еуи, иджабгъу тхьакӀумэ гуиупкӀыгъ. А унэӀутым ыцӀагъэр Малх+.

11– Чатэр сапӀэм илъхьажь, – риӀуагъ Петрэ Исус. – Ты лъапӀэм къыситыгъэ къиным ишъуалъэ итым сешъон фаеба+?

Исус дин пэщэшхом ыпашъхьэ зэрэращагъэр

(Маттэ 26:57-58; Марк 14:53-54; Лука 22:54)

12•ЕтӀанэ дзэ пащэр ягъусэу дзэлӀ купымрэ джурт къэрэгъулэхэмрэ Исус аубыти, Ӏэхъу тыралъхьагъ. 13Ыпэ рапшӀэу Аннэ[*] зыцӀэм дэжь ащагъ. Кайафэу а илъэсым дин пэщэшхуагъэм ишӀупщыгъ Аннэр+. 14А Кайафэ ары адрэ джуртхэм агурызгъаӀозэ, моущтэу языӀогъагъэр: «Тэ тлъэпкъ зэкӀэ лӀэным нахьи, нэбгырэ закъо лӀэмэ, нахьышӀу»+.

Петрэ Исус зыщыщыр ымышӀэу къызэриӀуагъэр

(Маттэ 26:69-70; Марк 14:66-68; Лука 22:55-57)

15Симон Петрэрэ Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу нэмыкӀ горэмрэ Исус кӀэлъыкӀощтыгъэх. А лӀэу Исус игъогу рыкӀорэр дин пэщэшхом инэӀосагъэти, Исус игъусэу дин пэщэшхом ищагу дэхьагъ. 16•Ау Петрэ дэмыхьэу, къэлэпчъэ кӀыбым къэнагъ. Ащ нэужым Исус игъогу рыкӀорэ лӀэу дин пэщэшхом инэӀуасэр къыдэкӀыжьи, пчъэӀут пшъашъэм дэгущыӀи, Петрэ щагум дищагъ.

17– Ори а лӀым игъогу рыкӀохэрэм уащыщба? – къыриӀуагъ пчъэӀут пшъашъэм Петрэ.

– Хьау, сэ ахэмэ сащыщэп, – ыӀуагъ Петрэ.

18ЧъыӀагъэти, унэӀутхэмрэ адрэ лӀыхэмрэ шӀомыкӀ машӀо ашӀыгъэу, зырагъэоу щытыгъэх. Петри ахэмэ задыригъэоу ахэтыгъ.

Дин пэщэшхор Исус зэреупчӀыгъэр

(Маттэ 26:59-66; Марк 14:55-64; Лука 22:66-71)

19•Джащыгъум дин пэщэшхор Исус къеупчӀыгъ:

– О уигъогу рыкӀохэрэр хэтха? Ӏофхэу цӀыфхэм ябгъашӀэхэрэр сыдха?

20– Шъэф хэмылъэу дунаим ицӀыфмэ садэгущыӀэщтыгъ, – джэуап ритыжьыгъ Исус. – Синэгогуми, Тхьэм иунэшхуи, джуртхэр зэкӀэ зыщызэӀукӀэхэрэми, цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щязгъэшӀэ зэпытыщтыгъ. Шъэфэу зи сӀуагъэп+. 21Сыда сэ укъызкӀысэупчӀырэр? ГущыӀэхэу ясӀуагъэхэр зэхэзыхыгъэмэ яупчӀ. Ахэмэ гущыӀэу сӀуагъэхэр ашӀэба?

22Исус аущтэу къызеӀом, къэрэгъулэхэм ащыщэу пэгъунэгъум, Исус къенэпэшъуауи, ыӀуагъ:

– Дин пэщэшхом сыдэущтэу удэгущыӀэра+?

23– Мыхъун къэсӀуагъэмэ, къысэгъэлъэгъу, – риӀуагъ Исус. – Ау шъыпкъэр къэсӀуагъэмэ, сыд пае укъысаора?

24Исус Ӏэхъу телъэу дин пэщэшхоу Кайафэ дэжь Аннэ дзэлӀхэм итӀанэ аригъэщэгъагъ.

Петрэ Исус зыщыщыр ымышӀэу джыри зэ зэриӀуагъэр

(Маттэ 26:71-75; Марк 14:69-72; Лука 22:58-62)

25Ащ нэсыфэ Симон Петрэ машӀом Ӏутэу зыригъэущтыгъ.

– Ори а лӀым игъогу рыкӀохэрэм уащыщба? – къыраӀуагъ адрэхэм.

– Хьау, сэ ахэмэ сащыщэп, – ыӀуагъ Петрэ афемыуцолӀэжьэу.

26Дин пэщэшхом иунэӀутхэм ащыщэу зытхьакӀумэ Петрэ гуиупкӀыгъэм иблагъэ горэм къыӀуагъ:

– А лӀым уригъусэу хатэм удэслъэгъуагъэба+?

27– Хьау, ар шъыпкъэп, – ыӀуи, Петрэ джыри зэ еуцолӀэжьыгъэп. Ардэдэм атакъэр къэӀуагъ+.

Исус Пилат Ӏэшъхьэтетым ыпашъхьэ зэрэращагъэр

(Маттэ 27:1-2, 11-14; Марк 15:1-5; Лука 23:1-5)

28•Ащ нэуж Кайафэ иунэ Исус ращыжьи, рим Ӏэшъхьэтетым иунэшхоу преторие зыцӀэм чӀащагъ. Нэф шъыгъагъэ. А джуртхэр преторием чӀэхьагъэхэп, сыда пӀомэ, Ӏутыжъ мэфэкӀ мэфэшхо пчыхьэшъхьашхэр ашӀышъуным пае, мыкъабзэ зашӀыным фэягъэхэп[*]+. 29Арыти, Ӏэшъхьэтет Пилат[*] преторием къычӀэкӀи, къяупчӀыгъ:

– Мы лӀыр сыда зэрыжъугъэмысэрэр+?

30– Мы лӀым бзэджагъэ ымышӀагъэмэ, уадэжь къэтщэщтыгъэп, – раӀожьыгъ ахэмэ.

31– Шъо шъущэжьи, шъуихабзэ тетэу ышӀагъэм фэшъуашэу хьыкум тешъушӀыхь! – къариӀуагъ Пилат.

– Тэ зыгорэм укӀ тетлъхьан тыфитэп, – раӀуагъ джуртмэ Пилат. 32Аущтэу зыкӀэхъугъэр Исус лӀакӀэ фэхъущтыр[*] агуригъэӀоным пае, къыӀогъэгъэ гущыӀэхэр къэшъыпкъэжьынхэр ары+.

33Джащыгъум Пилат джыри преторием чӀэхьажьи, Исус чӀаригъащи, риӀуагъ:

– Джуртхэм уряпачъыхьа+?

34– Ар ор-орэу къэоӀуа, хьауми нэмыкӀхэр къыбдэгущыӀэхэзэ, сэ къысэхьылӀагъэу аӀуагъа? – къыӀожьыгъ Исус.

35– Сэ сыджурта? – джэуап къытыжьыгъ Пилат. – О плъэпкъырэ дин пэщэшхохэмрэ укъысфащагъ. Сыда пшӀагъэр?

36– Сипачъыхьагъу мы дунаим щыщэп, – пэгъокӀ къытыжьыгъ Исус. – Сипачъыхьагъу мы дунаим щыщыгъэмэ, джуртхэм саӀэкӀэмыфэным пае, къысфэлажьэхэрэр заощтыгъэх. Ау сэ сипачъыхьагъу мы дунаим щыщэп+.

37– О упачъыхь ащыгъум? – еупчӀыгъ Пилат Исус.

– Ары, къызэрэпӀорэм фэд[*], сэ сыпачъыхь, – къыӀожьыгъ Исус. – Шъыпкъэ, сэ сыкъызфэхъугъэри, дунаим сыкъызфытехьагъэри шъыпкъэр къэсыушыхьатыныр ары. Хэтми шъыпкъэм ыуж итыр сигущыӀэ къедэӀущт+.

38– Шъыпкъэу зыфапӀорэр сыда? – еупчӀыгъ Исус Пилат.

Исус укӀ зэрэтыралъхьагъэр

(Маттэ 27:15-31; Марк 15:6-20; Лука 23:13-25)

Пилат ар къызэреӀоу, джыри джуртмэ адэжь чӀэкӀи, ариӀуагъ:

– Мы лӀыр зэрызгъэмысэн езгъотылӀэрэп+. 39Ау Ӏутыжъ мэфэкӀ мэфэшхо къэс, хьапсчӀэс горэ къышъуфэстӀупщыжьыныр шъуихабзэ. Арышъ, «Джуртхэм япачъыхь» зыфаӀорэр къышъуфэстӀупщыжьыным шъуфая+?

40– Мы лӀыр арэп тызыфаер, Бараббэ шъхьафит къытфэшӀыжь! – аӀозэ къэзэрэгъэкууагъэх ахэр. Бараббэ зыцӀэр хъункӀэкӀуагъ.

ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ

19^1•Ащ нэужым Пилат дзэлӀхэм Исус аригъэубыти, къамыщкӀэ ригъэуагъэх. 2ДзэлӀхэм панэм хэшӀыкӀыгъэ пачъыхьэ тандж абли, Исус ышъхьэ тыралъхьагъ. Плъыжь чӀапцӀэу шъошэ кӀыхьи щалъагъ. 3ЕтӀанэ къыбгъодахьэхэти, аӀощтыгъ:

– Опсэу, джуртмэ япачъыхь! ЕтӀанэ енэпэшъуаощтыгъэх.

4Пилат джыри зэ преторием къычӀэкӀи, джуртмэ ариӀуагъ:

– Зэрызгъэмысэн зи зэресымыгъотылӀэрэр шъушӀэным пае, мары, къышъуфэсэщэ+.

5Ащ нэуж Исус пэнэ танджыр ышъхьэ телъэу, шъошэ кӀыхьэ плъыжь чӀапцӀэр щыгъэу къычӀэкӀыгъ. Пилат цӀыфхэм ариӀуагъ:

– Мары а цӀыфыр.

6Ау дин пэщэшхохэмрэ къэрэгъулэхэмрэ Исус залъэгъум, къэзэрэгъэкуощтыгъэх:

– Къащым теӀулӀ! Къащым теӀулӀ!

– Ар шъо шъущэжьи, къащым тешъуӀулӀ, – ариӀуагъ Пилат, – сыда пӀомэ, сэ зэрызгъэмысэн зи езгъотылӀэрэп.

7– Тэ хабзэ тиӀ,[*] – къыраӀожьыгъ джуртхэм. – А хабзэу тиӀэм тетэу ар лӀэн фае, сыда пӀомэ, Тхьэм ы Къо зишӀыгъэшъ ары+.

8Пилат а гущыӀэхэр зызэхехым, лъэшэу къэщтагъ. 9Джыри преторием чӀэхьажьи, Исус риӀуагъ:

– Тыдэ ущыща? Исус джэуап къыритыжьыгъэп+.

10– УкъыздэгущыӀэрэп, ара? – еупчӀыгъ Пилат Исус. – ПшӀэрэба шъхьафитэу устӀупщыжьынэуи, къащым утырязгъэӀулӀэнэуи тетыгъо зэрэсиӀэр.

11– Ыпшъэ щыӀэ Тхьэм къыуимытыгъэмэ, зыгорэ къысэпшӀэнэу тетыгъо уиӀэщтыгъэп, – къыриӀожьыгъ Исус. – Аущтэу зэрэщытым пае, о сыкъыпӀэкӀэзгъэхьагъэм псэкӀод нахьыбэ иӀ+.

12Ащ щегъэжьагъэу Исус зэритӀупщыжьыщтым Пилат ыуж итыгъ. Ары шъхьакӀэ джуртхэр къэзэрэгъэкуощтыгъэх:

– Ар шъхьафитэу птӀупщыжьмэ, Кайсарым уриныбджэгъоп. Хэтми ежь пачъыхьэ зызышӀыжьырэр Кайсарым ипый+.

13Пилат а гущыӀэхэр зызэхехым, Исус къычӀищи, хьыкум тӀысыпӀэм тетӀысхьагъ. А тӀысыпӀэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэм ыцӀэ Литосторотон, джуртыбзэкӀи Габбэтэ ары. 14А мафэр Ӏутыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхом ыпэ бэрэскэшхо мэфагъ. Сыхьатыр пшӀыкӀутӀум дэжьыгъ.[*]

– Мары шъуипачъыхьэ! – ариӀуагъ Пилат джуртмэ.

15– Ӏущ, Ӏущ, ар къащым теӀулӀ, – къэзэрэгъэкуощтыгъэх ахэр.

– Шъуипачъыхьэ къащым тесӀулӀэна? – ариӀожьыгъ Пилат.

– Кайсарым нэмыкӀ пачъыхьэ тиӀэп, – аӀожьыгъ дин пэщэшхохэм+.

16Аущтэу къызыраӀом, Пилат Исус къащым тыраӀулӀэнэу аӀэкӀилъхьагъ.

Исус къащым зэрэтыраӀулӀагъэр

(Маттэ 27:32-44; Марк 15:21-32; Лука 23:26-43)

ЕтӀанэ Исус зыдащи, ӀукӀыжьыгъэх. 17•Исус икъащ ыхьэу, къалэм дэкӀи, чӀыпӀэу «Шъхьапкъ ЧӀыпӀэ» зыфаӀорэм ащагъ. А чӀыпӀэр джуртыбзэкӀэ Голгофэ зыцӀэр ары. 18А чӀыпӀэм Исус къащым щытыраӀулӀагъ. НэбгыритӀу игъусэуи, зыр зы бгъумкӀэ адрэр адырабгъукӀэ, Исус азыфагу дэтэу къащхэм атыраӀулӀагъэх.

19Пилат пхъэмбгъу горэм «Назарет щыщ Исусэу джуртмэ я Пачъыхь» ыӀоу, идзэлӀхэм тыраригъатхи, къащым тыраригъэгъэуцуагъ. Ар джуртыбзэкӀи, латинабзэкӀи, алыджыбзэкӀи тетхэгъагъ. 20Исус къащым зыщытраӀулӀэгъэ чӀыпӀэр къалэм игъунэгъути, джуртхэм ащыщхэу ащ еджагъэр бэ+. 21Ау джуртхэм ядин пэщэшхохэм Пилат раӀуагъ:

– «Джуртмэ я Пачъыхь» пӀоу темытх, ау «Сэ джуртхэм сыря Пачъыхь мы лӀым ыӀуи» зэриӀощтыгъэр тетх.

22– Сэ тестхагъэр тестхэгъах, – къыӀожьыгъ Пилат.

23ДзэлӀхэм Исус къащым зытыраӀулӀэм, ищыгъынхэр аштэхи, хэтрэ дзэлӀым Ӏахь фашӀэу, ӀахьиплӀэу агощыгъ. Джанэри аштагъ, ары шъхьакӀэ джанэр мыдыгъэу, ыпшъэ щегъэжьагъэу ылъапэ нэс шъагъэу, зы шэкӀышхуагъ.

24– Мыр зэготэшъумыгъэтхъэу, пхъэдз итэжъугъадзи, зытефэрэм еттыщт, – зэраӀожьыгъ ахэмэ. Аущтэу зыкӀэхъугъэр мы гущыӀэхэу Исус ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары:

– Сэ сищыгъынхэр зэфагощыгъэх, сиджанэ пае пхъэдз радзагъ. А гущыӀэу тхыгъэхэм атетэу дзэлӀмэ ашӀагъ+.

25Исус икъащ дэжь яни, янэ ышыпхъуи, Клеопэ зыцӀэм ишъхьэгъусэ Мерэми, къуаджэу Магдэлэ щыщ Мерэми щытыгъэх+. 26Исус янэрэ игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу ежь анахь шӀу ылъэгъурэмрэ ащ дэжьым щытхэу зелъэгъухэм, янэ риӀуагъ:

– О бзылъфыгъ, джы мары о пкъо!+

27ЕтӀанэ а нэбгырэу игъогу рыкӀорэм риӀуагъ:

– Джы мары уянэ! А сыхьатым къыщегъэжьагъэу а лӀэу Исус игъогу рыкӀорэм ежь иунэ Исус янэ щигъэпсэунэу ыщагъ.

Исус зэрэлӀагъэр

(Маттэ 27:45-56; Марк 15:33-41; Лука 23:44-49)

28•Ащ нэужым иӀоф зэриухыгъэр Исус ешӀэти, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр къэшъыпкъэжьынхэм пае къыӀуагъ:

– ПсыфалӀэ сэлӀэ+.

29Ащ дэжьым сэнэпс шӀоӀугъэ изэу апс горэ щытыгъ. КӀышъор зэраӀотырэ горэ сэнэпс шӀоӀугъэм хагъауи, хьисоп зыцӀэ къамыл бэщым палъхьи, Исус ыӀупэ рахьылӀагъ. 30Исус сэнэпс шӀоӀугъэм зыкӀэшъу ужым, ыӀуагъ:

– СиӀоф ухыгъэ. ЕтӀанэ ышъхьэ къыуфи, ыпсэ ытыгъ.

31Бэрэскэшхо мэфагъ. Ащ къыкӀэлъыкӀорэ шэмбэтыр мэфэшхуагъ. Шэмбэт мафэм хьадэхэр къащхэм апамыгъэлъынхэм пае, джуртхэр Пилат елъэӀугъэх:

– Унашъо шӀы. Къащхэм атыраӀулӀагъэхэм алъэкӀэнхэр зэпарэутхи[*], хьадэхэр къащхэм къапарэхыжьых+.

32ДзэлӀхэр къакӀохи, апэрэм ылъэкӀэнхэр зэпаутыгъ. ЕтӀанэ адрэ нэбгырэу адрэ къащым тыраӀулӀагъэм ылъэкӀэнхэр зэпаутыгъ. 33Ары шъхьакӀэ, ящэнэрэ къащым, Исус дэжь, Ӏухьэхи, зэрэлӀагъэр залъэгъум, ащ ылъэкӀапӀэхэр зэпаутыгъэхэп. 34Ау дзэлӀмэ ащыщэу зыгорэ Исус ычапэ пчыкӀэ хэпыджагъ. Зэрэхэпыджэу, лъи пси къикӀыгъ+. 35Хъугъэр зылъэгъугъэм ар къыушыхьатыгъ, къыушыхьатыгъэри шъыпкъэ. Ар зэрэшъыпкъэр ащ ешӀэ. Шъо шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэныр ары ащ къызкӀиушыхьатырэр+. 36Мы Ӏофхэр зэкӀэ аущтэу зыкӀэхъугъэхэр Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр[*] къэшъыпкъэжьынхэр ары:

– Ащ ыкъупшъхьэхэм ащыщэу зи зэпыутыщтэп+.

37Ащ нэмыкӀэуи Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт[*]:

– Зыхэпыджагъэхэм еплъыщтых.

Исус ихьадэ къэунэм зэрэчӀалъхьажьыгъэр

(Маттэ 27:57-61; Марк 15:42-47; Лука 23:50-56)

38•Юсыф ыцӀэу, къуаджэу Ариматей[*] щыщэу, лӀы горэ щыӀагъ. Ар Исус игъогу рыкӀохэрэм шъэфэу ащыщыгъ, сыда пӀомэ, джуртмэ ащыщынэщтыгъэти ары. Ар Пилат дэжь кӀуи, елъэӀугъ:

– Исус ихьадэ къащым къыпысхыжьынэу фит сышӀ. Пилат фит зешӀым, Юсыф кӀуи, Исус ихьадэ къащым къыпихыжьыгъ+.

39Юсыф игъусэу Никодими къэкӀуагъ. А Никодимыр ары Исус дэжь чэщым къэкӀогъагъэр. Ащ литришъэ фэдиз зэхэгъэкӀухьагъэу, мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцхэу смирнэрэ алоерэ къыздихьыгъ+. 40ЕтӀанэ а нэбгыритӀумэ Исус ихьадэ къащым къыпахыжьи, джуртмэ хьадэр зэрэчӀалъхьажьырэ хабзэм тетэу, мэӀэшӀу зыпихырэ уцхэр хэкӀагъэхэу чэфынхэр хьадэм ращэкӀыгъэх+. 41Исус къащым зыщытыраӀулӀэгъэ чӀыпӀэм хатэ горэ Ӏулъыгъ. А хатэм къэунакӀэу егъашӀэми зы хьадэ зычӀамылъхьажьыгъэр дэтыгъ+. 42Джуртмэ шэмбэт мафэм пае зызыщагъэхьазырырэ мафэти, а къэунэри гъунэгъугъэти, Исус ихьадэ ащ чӀалъхьажьыгъ.

ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ

Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр

(Маттэ 28:1-10; Марк 16:1-8; Лука 24:1-12)

20^1•Тхьэмафэм иапэрэ мафэм[*], пчэдыжьым жьэу, джыри мэзахэу, Магдалэ щыщ Мерэм къэунэм кӀуагъэ. ЗэкӀом, мыжъошхор къэунэм ӀугъэукӀорэикӀыгъэу ылъэгъугъ+. 2Мерэм Симон Петрэрэ игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Исус анахь шӀу ылъэгъурэмрэ адэжь чъи, ариӀуагъ:

– Зиусхьаныр къэунэм чӀахыгъ, зыдахьыгъэри тшӀэрэп+.

3Петрэрэ адрэ лӀэу Исус игъогу рыкӀорэмрэ унэм икӀыхи, къэунэмкӀэ ежьагъэх. 4ТӀури зэгъусэхэу чъагъэх, ау адрэ лӀэу Исус игъогу рыкӀорэр Петрэ нахьи нахь псынкӀэу чъи, апэ къэунэм нэсыгъ. 5Зиуфи, чӀаплъи, чэфынхэр щылъхэу ылъэгъугъ, ау къэунэм чӀэхьагъэп. 6Ащ ыуж итэу, Симон Петрэ къэси, къэунэм чӀэхьагъ. ЗычӀахьэм, чэфынхэр ащ дэжьым щылъхэу ылъэгъугъ, 7ау Исус ышъхьэ ещэкӀыгъэгъэ чэфыныр адрэ чэфынхэм абгъодэмылъэу, зэкӀоцӀыщыхьагъэу чӀыпӀэ шъхьаф щылъыгъ. 8ЕтӀанэ адрэ лӀэу Исус игъогу рыкӀорэу апэ къэсыгъагъэр къэунэм чӀэхьагъ. Ащи зэкӀэ ылъэгъуи, ышӀошъ хъугъэ; 9сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу, Исус лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьын зэрэфэягъэр ахэмэ къагурыӀогъагъэгоп+. 10ЕтӀанэ а лӀыхэу Исус игъогу рыкӀохэрэм ядэжь агъэзэжьыгъ.

Исус Магдалэ щыщ Мерэм зыкъызэрэригъэлъэгъугъэр

(Марк 16:9-11)

11•Мерэм къэунэм дэжь щытэу гъыщтыгъ. Гъызэ къэунэм чӀэплъэнэу зызеуфэм, 12мэлэӀичӀитӀу фыжьыкӀэ фэпагъэхэу, Исус ихьадэ зыдэщылъыгъэм дэжь, зыр ышъхьэкӀэ адрэр ылъапэкӀэ, щысхэу ылъэгъугъ+.

13– О бзылъфыгъ! Сыда узкӀэгъырэр? – къыраӀуагъ ахэмэ Мерэм.

– Си Зиусхьан ихьадэ чӀахыгъ, зыдахьыгъэри сшӀэрэп, – ариӀожьыгъ Мерэм.

14Ар къыӀуагъэу зыкъызызэрегъэзэкӀым, Исус щытэу ылъэгъугъ, ау ар зэрэ Исусыр ышӀагъэп+.

15– О бзылъфыгъ, сыда узкӀэгъырэр? – къыриӀуагъ Исус. – Хэта узлъыхъурэр? Мерэм хатэм пэсырэ лӀыр арэу къышӀошӀи, риӀуагъ:

– Тхьэматэ, орымэ ар чӀэзыхыгъэр, зыдэпхьыгъэр къысаӀуи, сэ схьыжьыщт+.

16– Мерэм! – къыриӀуагъ Исус. Ар зеӀом, Мерэм зыкъызэригъэзэкӀи, джуртыбзэкӀэ риӀуагъ:

– Раббуни! (Раббуним къикӀырэр «Дин ГъэсакӀор» ары.)

17– Укъызнэмыс, – къыӀуагъ Исус, – сыда пӀомэ, Ты лъапӀэм дэжь джыри сыдэкӀоежьыгъэгопышъ ары, ау сшыхэм[*] адэжь кӀуи, яӀу: «Сэ ся Тэ шъори шъуя Тэу, сэ си Тхьэу, шъори шъуи Тхьэм дэжь сыдэкӀоежьыщт»+.

18Ар къызыреӀом, Магдалэ щыщ Мерэм Исус игъогу рыкӀохэрэм адэжь кӀуи, Зиусхьаныр зэрилъэгъугъэри мы гущыӀэхэр къызэриӀуагъэхэри ариӀотэжьыгъ.

Исус игъогу рыкӀохэрэм зыкъызэраригъэлъэгъугъэр

(Маттэ 28:16-20; Марк 16:14-18; Лука 24:36-49)

19•А тхьэмафэм иапэрэ мэфэ дэдэм пчыхьэм Исус игъогу рыкӀохэрэр унэ горэм щызэрэугъоигъэх. Джуртмэ ащыщынэщтыгъэхэти, унэу зыщызэӀукӀагъэхэм ипчъэхэр агъэпытагъэх. Джащыгъум Исус адэжь къакӀуи, пчэгум къиуцуи, къариӀуагъ:

– Гупсэф шъуиӀэу шъопсэу!

20Ар къызеӀом, ыӀэхэри ычапи къаригъэлъэгъугъ. Зиусхьаныр залъэгъум, игъогу рыкӀохэрэр гушӀуагъэх.

21– Гупсэф шъуиӀэу шъопсэу! – къариӀуагъ Исус джыри зэ. – Ты лъапӀэм сэ сыкъызэригъэкӀуагъэм фэдэу, сэри шъусэгъакӀо+.

22Ар къызеӀо ужым, игъогу рыкӀохэрэм япщи, ариӀуагъ: – Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм арысэжъугъалъхь+. 23ПсэкӀодхэр шъо зыфэжъугъэгъурэм фэгъущтых, зыфэшъумыгъэгъурэми фэгъущтхэп+.

«О уси Зиусхьан ыкӀи уси Тхь» Фомэ Исус зэрэриӀуагъэр

24Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ язэу Фомэу ТӀуазэкӀэ заджэхэрэр Исус къызэкӀом, адрэмэ ягъусагъэп+.

25Адрэ лӀыхэу Исус игъогу рыкӀохэрэм къыраӀуагъ:

– Зиусхьаныр тлъэгъугъэ.

– ГъучӀыӀунэ опӀэ гъуанэхэр Исус ыӀэмэ атесымылъагъохэу, сэ сӀэхъуамбэ а гъучӀыӀунэ уапӀэ гъуанэхэм атесымылъхьэу, сэ сӀи Исус ычапэ тесымылъхьэу сшӀошъ хъущтэп, – ариӀуагъ Фомэ ахэмэ.

26Мэфий зытешӀэм ыуж, Исус игъогу рыкӀохэрэр джыри унэм исыгъэх, Фоми ягъусагъ. Пчъэхэр агъэпытагъэхэ пэтми, Исус къакӀуи, пчэгум къиуцуи, къариӀуагъ:

– Гупсэф шъуиӀэу шъопсэу!

27ЕтӀанэ Исус Фомэ риӀуагъ:

– О пӀэхъуамбэ моу къытелъхь, сӀэмэ къяплъ. ПӀи къэщэий, сэ счапэ къытелъхь, пшӀошъ мыхъоу ущымыт, шӀошъхъуныгъэ зигъаӀ.

28– О уси Зиусхьан ыкӀи уси Тхь! – риӀуагъ Фомэ Исус+.

29– Сэ сыплъэгъугъэти, пшӀошъ хъугъэ, – къыриӀуагъ Исус. – Мы Ӏофхэр амылъэгъугъэхэ пэтми, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэр гъогу мафэ теуцуагъэх+.

Мы тхылъыр зыкӀэттхыгъэр

30Мы нэшэнэ гъэшӀэгъонхэм анэмыкӀэу Исус игъогу рыкӀохэрэм апашъхьэ мы тхылъым имытхэу, нэшэнэ гъэшӀэгъон Ӏаджыхэри къыгъэлъэгъуагъэх+. 31Ау мы Ӏофхэр зыкӀэттхыгъэр Исус Христос Тхьэм зэры КъомкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъуныр ары, а шӀошъхъуныгъэмкӀи Исус ыцӀэкӀэ мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ шъуиӀэ хъуныр ары+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ

Исус игъогу рыкӀохэрэм ащыщхэу нэбгыриблымэ зыкъызэраригъэлъэгъугъэр

21^1Ащ нэуж Тибериадэ зыцӀэ псыхъураем[*] игъогу рыкӀохэрэм джыри зэ Исус зыкъаригъэлъэгъугъ. Ар зэрэхъугъэр мары:+
2Симон Петрэрэ, Фомэу ТӀуазэкӀэ заджэхэрэмрэ, Галилей хэкум ит къуаджэу Канэ щыщ Натанаилрэ, Зебедей ыкъуитӀурэ, нэмыкӀ нэбгыритӀоу Исус игъогу рыкӀохэрэмрэ зэгъусагъэх+.

3– Пцэжъыяшэ сыкӀощт, – ариӀуагъ Симон Петрэ адрэхэм.

– Тэри тыкъыбдэкӀощт, – къыраӀожьыгъ ахэмэ. ЕтӀанэ ежьэхи, къуашъом итӀысхьэхи, кӀуагъэх. А чэщым зи къаубытыгъэп.

4Нэф къызэшъым, Исус псыӀушъом Ӏутыгъ, ау ар зэрэ Исусыр игъогу рыкӀохэрэм ашӀэжьыгъэп+.

5– Ныбджэгъухэр, – ариӀуагъ Исус, – пцэжъые къэшъуубытыгъа?

– Хьау, зи къэтыубытыгъэп, – къыраӀожьыгъ ахэмэ+.

6– Къуашъом иджабгъу лъэныкъокӀэ хъытыур хэшъудзи, къэшъуубытыщт, – ариӀуагъ Исус. Ар къызеӀом, хъытыур хадзи, пцэжъыябэ хъытыум къызэрихьагъэм пае, хъытыур къыхахыжьын алъэкӀыгъэп+.

7Игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Исус анахь шӀу ылъэгъурэм Петрэ риӀуагъ:

– Мыр Зиусхьаныр ары. Симон Петрэ ар зэрэ Зиусхьаныр зызэхехым, ищыгъын кӀыӀутелъ зыщихыгъагъэти, ар къызэрищэкӀыжьи, псым зыхидзагъ+. 8Адрэ лӀыхэу Исус игъогу рыкӀохэрэм пцэжъыехэр зэрылъ хъытыур къыздалъэшъузэ, къуашъом исхэу къэсыгъэх, сыда пӀомэ, псыӀушъом пэчыжьэу щытыгъэхэп, Ӏэнтэгъу шъитӀум фэдиз ныӀэп зэрэпэчыжьагъэхэр. 9ПсыӀушъом къэзынэсхэм, шӀомыкӀ машӀор хэгъэнагъэу, ащ пцэжъые телъэу, хьалыгъуи бгъодэлъэу алъэгъугъ.

10– Джы къэшъуубытыгъэ пцэжъыехэм ащыщ къэшъухь, – ариӀуагъ Исус.

11Симон Петрэ къуашъом дэжь кӀуи, пцэжъые инхэр зэрыз хъытыур Ӏушъом къытырилъэшъуагъ. Пцэжъыехэу хъытыум илъыгъэхэр шъэрэ шъэныкъорэ щырэ хъущтыгъэ. Ащ фэдиз илъыгъэми, хъытыур зэӀэтхъыгъэп.

12– ШъукъакӀуи, пчэдыжьышхэ шъушӀы, – ариӀуагъ Исус.

– О хэт ущыща? – ыӀоу, игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу зи Исус къеупчӀынэу тегушхуагъэп. Ар зэрэ Зиусхьаныр ашӀагъ. 13Исус къакӀуи, хьалыгъур къышти, аритыгъ. Ащ фэдэу пцэжъыехэри аритыгъ. 14Исус лӀагъэхэм къызахэтэджыкӀыжь ужым, игъогу рыкӀохэрэм зыкъызэраригъэлъэгъугъэр мыр ящэнэрагъ+.

Исус Петрэ зэрэдэгущыӀагъэр

15Зэшхэхэм ыуж, Исус Симон Петрэ еупчӀыгъ:

– Иуан ыкъо Симон, мыхэм сызэралъэгъурэм нахьи нахь шӀу сыолъэгъуа?

– Ары, Зиусхьан, – къыриӀожьыгъ Петрэ. – ШӀу узэрэслъэгъурэр о ошӀэ.

– Сэ сишъынэхэр гъэхъух, – риӀуагъ Исус.

16– Иуан ыкъо Симон, шӀу сыолъэгъуа? – еупчӀыгъ ятӀонэрэу Исус Петрэ.

– Ары, Зиусхьан, – къыриӀожьыгъ Петрэ. – ШӀу узэрэслъэгъурэр о ошӀэ.

– Сэ симэлхэм Ӏахъо афэхъу, – риӀуагъ Исус+.

17– Иуан ыкъо Симон, шӀу сыолъэгъуа? – еупчӀыгъ ящэнэрэу Исус Петрэ. «ШӀу сыолъэгъуа?» ыӀуи, ящэнэрэу Исус зэреупчӀыгъэм пае, Петрэ ыгу къеуи, къыриӀожьыгъ:

– Зиусхьан, зэкӀэри о ошӀэ, шӀу узэрэслъэгъурэри ошӀэ.

– Симэлхэр гъэхъух, – риӀуагъ Исус. 18– Шъыпкъэ дэдэр осэӀо, уикӀэлэгъум ор-орэу убг бгырыпх иплъхьэти, узыфаем укӀощтыгъ. Ау жъы узыхъукӀэ, о пӀэхэр фэпщэйхэзэ, нэмыкӀ горэм бгырыпхыр убг къырилъхьанышъ, уздэкӀонэу узыфэмыем уищэщт.

19Исус ащ фэдэу зыкӀыриӀуагъэр лӀакӀэу Петрэ фэхъущтэу[*], Тхьэм щытхъушхо зэрыфишӀыщт шӀыкӀыр гуригъэӀоныр арыгъэ. Исус ащ етӀанэ риӀуагъ:

– Сэ сауж къырыкӀу+.

Исусрэ игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу анахь шӀу ылъэгъурэмрэ

20Петрэ зыкъызызэрегъэзэкӀым, игъогу рыкӀохэрэм ащыщэу Исус анахь шӀу ылъэгъурэр ауж итэу къакӀоу ылъэгъугъ. А лӀыр ары пчыхьэшъхьашхэм дэжь Исус къыбгъодэсэу Ӏэнэм пэсэу къезыӀогъагъэр:

– Зиусхьан, хэт тетыгъо зиӀэхэм уязгъэубытыщтыр+?

21Петрэ а лӀыр зелъэгъум, Исус къеупчӀыгъ:

– Зиусхьан, мы лӀыр сыдэу хъущт?

22– Сэ дунаим къэсэгъэзэжьыфэ, ар щыӀэнэу сыфаемэ, сыда уиӀофэу ащ хэлъыр? – риӀожьыгъ Исус. – О сауж къырыкӀу!+

23Аущтэу, «А лӀэу Исус игъогу рыкӀорэр лӀэщтэп» зыӀорэ къэбар шӀошъхъуныгъэ зиӀэ къошхэм ахэхьагъ. Ары шъхьакӀэ, «Ар лӀэщтэп» ыӀоу, Исус Петрэ къыриӀогъагъэп. Исус къыриӀогъагъэр мары: «Сэ къэсэгъэзэжьфэ, ар щыӀэнэу сыфаемэ, сыд уиӀофэу ащ хэлъыр?»

24А лӀэу Исус игъогу рыкӀорэр ары мы Ӏофхэр къэзыушыхьатырэри ахэр зытхыгъэри. Ащ къыушыхьатырэр зэрэшъыпкъэр тэ тэшӀэ+.

25Исус нэмыкӀ Ӏофыбэхэри ышӀагъ. СызэрэгугъэрэмкӀэ, ахэр зэкӀэ зырызэу тхыгъэхэмэ, тхыгъэн фэе тхылъхэр дунаим тефэщтыгъэхэп. Амин+.

* 1:1 ГущыӀэр – Тхьэм илъэкӀышхоу щыӀэ пстэури къэзгъэхъоу, цӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэри Тхьэм иакъылышӀуагъи а ГущыӀэм хэлъых. А ГущыӀэр цӀыфы хъугъэ, ар Христосыр ары.

* 1:11 ихэгъэгу… ицӀыфхэр – Израиль хэгъэгури израиль цӀыфхэри ары.

* 1:19 лэуитхэр – Лэуй дин пэщэ лӀакъом щыщхэу Тхьэм иунэшхо щылажьэщтыгъэхэр ары.

* 1:20 Христос – Мэссихьыр ары. Пачъыхьэ Даутэ илъэпкъ къытекӀыгъэу, пегъымбархэм къызэраӀуагъэм тетэу, израиль цӀыфхэм шъхьафитыныгъэмрэ мамыр тетыгъомрэ аригъэгъотынхэу Тхьэм ахэр къызэригъэгугъэгъэ пщы лъапӀэр ары.

* 1:21 пегъымбар Иляс – ар чӀылъэм къыгъэзэжьынышъ, Христос игъогу фигъэпсынэу джуртхэр паплъэщтыгъэх. Еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 4:5-6.

* 1:21 пегъымбарыр – Христосыр дунаим къызэрэкӀощтымкӀэ цӀыфхэм макъэ аригъэӀунэу къэлъэгъон фэягъэ пегъымбарыр ары.

* 1:23 пегъымбар Ешайа – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:3.

* 1:24 фарисейхэр – джуртхэм ащыщхэу диныр зылэжьырэ цӀыф купыгъ. Ахэр Тэурат хабзэм итхэмрэ ятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэмрэ агу етыгъэу апылъыгъэх.

* 1:39 сыхьатыр плӀым дэжьыгъ – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «япшӀэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджагъоужым, сыхьатыр плӀы хъугъэу ары.

* 1:44 къалэу Бет-Сайдэ – Галилей псыхъураем итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ Ӏушъо Ӏутыгъ.

* 1:51 мэлэӀичхэр дэкӀуаехэуи къехыхэуи – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 28:12.

* 2:1 къуаджэу Канэ – Назарет километрихкӀэ пэчыжьэу, итемыр лъэныкъомкӀэ ит.

* 2:14 цухэр, мэлхэр, тхьаркъохэр зыщэхэрэр – ахэмэ къурмэныпхъэ былымхэр Тхьэм иунэшхо ищагу щащэщтыгъэх.

* 2:14 ахъщэ зыхъожьхэрэр – Тхьэм иунэшхо пае хьакъулахь ахъщэр зытырэхэми къурмэныпхъэ былымхэр къэзыщэфыхэрэми апае ахэмэ хымэ ахъщэхэр ахъожьыщтыгъэх.

* 2:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытхэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 68:10.

* 3:2 Рабби – дин гъэсакӀор ары.

* 3:14 Пегъымбар Мусэ – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:4-9.

* 3:14 ЦӀыф Лъэпкъым ы Къуи цӀыфхэм аӀэтын фае – а гущыӀэхэм Исус къыригъэкӀыгъэр ежь къащым зэрэтыраӀулӀэщтри Тхьэм дэжь зэрэдэкӀоежьыщтри ары. ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо Исус ары. Еплъ 1:51.

* 3:22 Иудей хэкур – Израиль хэгъэгум ихэкухэм ащыщыгъ.

* 3:24 хьапсым джыри чӀадзэгъагъэгоп – еплъ Марк 6:17-18.

* 4:4 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур ары. Джуртхэмрэ самарие цӀыфхэмрэ яхабзэхэри ядинхэри зэрэзэфэшъхьафхэм пае, зэпыищтыгъэх.

* 4:5 чӀыгу Ӏахьыр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 48:22.

* 4:6 сыхьатыр пшӀыкӀутӀум дэжьыгъ – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «яхэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджагъор ары.

* 4:46 пачъыхьэм фэлэжьэрэ Ӏэшъхьэтет – зыфэлажьэщтыгъэр Ирод Антипэу Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщ ары.

* 4:52 сыхьатыр зым дэжь – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «яблэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджэгъоужым сыхьатыр зыр ары.

* 5:9 шэмбэт мафэр – джуртхэм ямэфэ лъапӀ ары. А мафэм хэти Ӏоф ышӀэн фитэп.

* 6:1 Галилей псыхъураер – Галилей хэкум ит псыхъурай. ИкӀыхьагъэ километрэ 21-рэ мэхъу, инахь шъомбгъуапӀэр километрэ 13 мэхъу.

* 6:7 динар – а уахътэм ар зы мэфэ лэжьапкӀэщтыгъ.

* 6:14 пегъымбарыр – еплъ 1:21.

* 6:19 стадие – метрэ 192-рэ мэхъу.

* 6:23 къалэу Тибериадэ – Галилей псыхъураем итыгъэ къохьэпӀэ Ӏушъом Ӏут.

* 6:24 къалэу Капернаум – еплъ 2:12.

* 6:31 мэнн зыцӀэ шхыныр щашхыштыгъ – израиль цӀыфхэр Мысырым къикӀыжьхи, шъоф нэкӀым къыщакӀухьэу зетхэм, шхынэу Тхьэм аригъэшхыщтыгъэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:4-15.

* 6:31 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 77:24.

* 6:45 пегъымбархэм моущтэу атхыгъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 54:13.

* 7:2 Джурт мэфэкӀ мэфэшхохэу цӀыфхэр чэлхэм зыщачӀэсхэрэр – джуртхэр Мысырым къызекӀыжьыхэ ужым, илъэс тӀокӀитӀо шъоф нэкӀыр къакӀухьэу чэлхэм зэрачӀэсыгъэхэр илъэс къэс мэфэ заулэрэ чэлхэм ачӀэсхэу, агу къагъэкӀыжьы. Еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 23:33-43.

* 7:26 Христос – еплъ 1:20.

* 7:35 алыджхэр – грек цӀыфхэр ары.

* 7:42 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытба – еплъ Пегъымбар Михэ тхылъэу ытхыгъэм 5:2.

* 7:42 Бет-Лэхьэм – Ерусалим километрийкӀэ пэчыжьэу, икъыблэ лъэныкъо ит.

* 8:1 Елеон Ӏуашъхьэр – Ерусалим игъунэгъубзэу, итыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ Кедрон къуладжэм иадрабгъу щыт

* 8:5 пегъымбар Мусэ унашъо къытфишӀыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:22.

* 8:17 шъуи Тэурат хабзэ ит – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:15.

* 8:28 ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо зышъуӀэтыкӀэ – еплъ 3:14; 1:51.

* 9:16 шэмбэт мафэр ыгъэлъапӀэрэп – шэмбэт мафэм етӀагъо зэхэпшӀыхьэ хъущтыгъэп. Джуртхэм ар ӀофшӀэным фагъадэ.

* 9:22 синэгогум чӀафынэу – цӀыф горэ синэгогум чӀафымэ, Тхьэм илъэпкъ щымыщэу алъытэ.

* 10:22 Тхьэм иунэшхо Тхьэм фагъази, зэрэратыжьыгъагъэм пае, мэфэкӀ мэфэшхохэр – Исус къэхъуным ыпэкӀэ 167-рэ илъэсым Антиок Епифан зыцӀэ пачъыхьэм тхьэ нэпцӀхэм апае къурмэншӀыпӀэ Тхьэм иунэшхо щигъэуцугъагъ. А пачъыхьэм Тхьэм иунэшхо аущтэу ыуцӀэпӀыгъэти, джуртхэм а унэшхор агъэкъэбзэжьи, Тхьэм ынэшӀу ащ щифэнэу елъэӀугъагъэх. Аущтэу Тхьэм иунэшхо ежь фагъази, къызэрэратыжьыгъагъэр агу къагъэкӀыжьызэ, джуртхэм илъэс къэс мэфийрэ а мэфэкӀ мэфэшхохэр агъэмэфэкӀы. ДжуртыбзэкӀэ а мэфэкӀ мэфэшхохэм зэряджэхэрэр «Ханукэ».

* 10:34 Тхьэм… зэриӀуагъэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 81:6.

* 11:1 къуаджэу Бет-Ание – Ерусалим километрищкӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 11:2 А Мерэмыр – еплъ 12:1-8.

* 11:49 Кайафэ – дин пэщэшхоу Аннэ имэхъулъагъ. Исус къызэхъу нэужым я 18-36-рэ илъэсхэм къакӀоцӀ дин пэщэшхуагъ.

* 11:54 къуаджэу Ефраим – Ерусалим километрэ 24-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 12:3 нард дагъ – Гималай къушъхьэхэм лъагэу (3500-5500 м) къащыкӀырэ нард зыфаӀорэ уцым ылъапсэ е чӀым нахь пэблэгъэ ыпкъ къыкӀафэу, мэ ӀэшӀу зыпихырэ дагъэр ары. Чыжьэу къызэрэращырэм а дагъэр лъэпӀэ дэдэ ышӀыщтыгъэ.

* 12:13 пальмэ чъыгыр – хъурмэ чъыгыр ары.

* 12:13 Хьусаннэ – щытхъу гущыӀ.

* 12:14-15 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:9; Пегъымбар Зэчрей тхылъэу ытхыгъэм 9:9.

* 12:21 къалэу Бет-Сайдэ – еплъ 1:44.

* 12:31 мы дунаим ипщ – шэйтаныр ары.

* 12:32 сыкъызаӀэтыкӀэ – еплъ 3:14.

* 12:38 пегъымбар Ешайа къыӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:1.

* 12:39-40 пегъымбар Ешайа къызэриӀуагъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 6:10.

* 13:18 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 40:10.

* 15:25 я Тэурат хабзэ итхэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 68:5.

* 16:21 Бзылъфыгъэр хъушъэн ихьэмэ – сабый къэхъуным икъинхэм ахэтыныр ары.

* 17:12 кӀодын фэе цӀыфыр – Иудэу Исус тетыгъо зиӀэхэм язгъэубытыгъэр ары.

* 18:13 Аннэ – Исус къызэхъу нэужым я 6-15 илъэсхэм къакӀоцӀ Аннэ дин пэщэшхуагъ. Кайафэу Аннэ ыпхъу илӀ я 18-36 илъэсхэм къакӀоцӀ дин пэщэшхуагъ.

* 18:28 мыкъабзэ зашӀыным фэягъэхэп – джуртхэм ядин зымылэжьырэ цӀыф горэм иунэ зихьэхэкӀэ, мыкъабзэ хъугъэхэу ашӀошӀы.

* 18:29 Пилат – рим цӀыфхэм ащыщэу, Понтый Пилат, Исус къызэхъу нэужым я 26-36 илъэсхэм къакӀоцӀ, хэкухэу Иудей, Самарие, Идумей яӀэшъхьэтетыгъ.

* 18:32 лӀакӀэ фэхъущтыр – рим цӀыфхэм къащхэм атыраӀулӀэхэзэ, бзэджашӀэхэр агъалӀэщтыгъэх. Еплъ 3:14. «ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо аӀэтын фае» Исус зыфиӀогъэ гущыӀэхэм къаригъэкӀыгъэр ежь къащым зэрэтыраӀулӀэщтыр ары. Джуртхэм гъэлӀакӀэу яӀагъэр мыжъохэмкӀэ еохэзэ, агъэлӀэныр арыгъэ.

* 18:37 «Ары, къызэрэпӀорэм фэд сэ сыпачъыхь» – е «о пшъхьэкӀэ къэоӀо сэ сызэрэпачъыхьэр».

* 19:7 тэ хабзэ тиӀ – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:16.

* 19:14 сыхьатыр пшӀыкӀутӀум дэжьыгъ – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «яхэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджагъор ары.

* 19:24 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 21:19.

* 19:31 алъэкӀэнхэр зэпарэутхи – къащхэм атыраӀулӀагъэхэм алъэкӀэнхэр зыкӀызэпаутыщтыгъэхэр нахь псынкӀэу лӀэнхэр ары.

* 19:36 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 9:12; Орэд ЛъапӀэхэм 33:21.

* 19:37 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Зэчрей тхылъэу ытхыгъэм 12:10.

* 19:38 къуаджэу Ариматей – Ерусалим километрэ 35-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 20:1 Тхьэмафэм иапэрэ мафэр – тхьаумафэ мафэр ары.

* 20:17 сшыхэр – зы диныр зылэжьыхэрэр ары.

* 21:1 Тибериадэ зыцӀэ псыхъураер – Галилей псыхъураер ары.

* 21:19 лӀакӀэу Петрэ фэхъущтыр – Петрэ къащым тыраӀулӀэнышъ, агъэлӀэныр ары; сыда пӀомэ, зыгорэ къащым зытыраӀулӀэрэм, кӀапсэкӀэ е бгырыпхыкӀэ ыӀэхэр къащым тырапхэщтыгъэх.

+ 1:1 УблапӀэ 1:1, Ӏоф. 19:13, Иуан 20:28, 1 Иуан 5:20, Фил. 2:6

+ 1:3 Орэд ЛъапӀэхэр 32:6, 1 Кор. 8:6, Кол. 1:16, Евр. 1:2

+ 1:4 Иуан 5:26, Иуан 11:25, 1 Иуан 1:2, 1 Иуан 5:11, Иуан 8:12, Иуан 9:5, Иуан 12:46

+ 1:6 Маттэ 3:1, Марк 1:4, Лука 1:80, Лука 3:2

+ 1:7 Иуан 3:26, Иуан 5:33, Иуан 10:41, Иуан 20:31, Апостол. 19:4

+ 1:9 Орэд ЛъапӀэхэр 35:10, 1 Пет. 2:9

+ 1:11 Иуан 5:43

+ 1:12 Маттэ 5:9, 1 Иуан 3:1, 1 Иуан 5:1, Рим. 8:14

+ 1:13 Иуан 3:3, Якъуб 1:18

+ 1:14 1 Иуан 4:2, 2 Иуан 1:7, 1 Тим. 3:16, Евр. 2:14

+ 1:15 Маттэ 3:11

+ 1:17 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:4, Иуан 7:19, Иуан 14:6

+ 1:18 МысырикӀыжь 33:20, Иуан 6:46, 1 Иуан 4:12, Кол. 1:15, 1 Тим. 6:16

• 1:19 Маттэ 3:1-12, Марк 1:2-8, Лука 3:15-17

+ 1:20 Апостол. 13:25

+ 1:21 Маттэ 17:12-13, Лука 1:17, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:18-19

+ 1:29 МысырикӀыжь 12:3, 1 Пет. 1:19, 1 Иуан 2:2, 1 Иуан 4:10

+ 1:31 Лука 1:17
+ 1:32 Маттэ 3:16, Марк 1:10, Лука 3:22
+ 1:33 Апостол. 1:5
+ 1:35 Маттэ 11:2, Марк 2:18, Лука 11:1
+ 1:36 Иуан 1:29
+ 1:38 Иуан 18:4, Иуан 18:7

+ 1:40 Маттэ 4:18-20, Марк 1:16-20, Лука 5:2-11

+ 1:41 Иуан 4:25

+ 1:42 Маттэ 16:18, Марк 3:16, Гал. 1:18, 1 Кор. 1:12

+ 1:44 Иуан 12:21

+ 1:45 Иуан 21:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Лука 24:27, Маттэ 2:23, Лука 2:39

+ 1:47 Орэд ЛъапӀэхэр 31:2, Рим. 9:6

+ 1:49 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Маттэ 27:11, Маттэ 27:42, Иуан 11:27

+ 1:51 УблапӀэ 28:12, Дан 7:13

+ 2:1 Иуан 4:46, Иуан 21:2

+ 2:4 Марк 14:41, Иуан 7:6, Иуан 7:30, Иуан 8:20, Иуан 13:1

+ 2:6 Иуан 3:25

+ 2:12 Марк 3:31, Марк 6:3, Иуан 7:3, Апостол. 1:14, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

• 2:13 Маттэ 21:12-13, Марк 11:15-17, Лука 19:45-46

+ 2:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:16, Иуан 6:4, Иуан 11:55

+ 2:16 Лука 2:49
+ 2:17 Орэд ЛъапӀэхэр 68:10
+ 2:18 Иуан 4:48, Иуан 6:30, 1 Кор. 1:22

+ 2:19 Марк 8:31, Марк 14:58, Марк 15:29, Иуан 10:18

+ 2:22 Лука 24:8, Иуан 12:16
+ 2:23 Иуан 11:45
+ 3:1 Иуан 7:50, Иуан 19:39

+ 3:5 Марк 16:16, Апостол. 2:38, Маттэ 5:20, 1 Кор. 15:50

+ 3:13 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:4, Иуан 6:38, 1 Кор. 15:47, Ефес 4:9

+ 3:14 Иуан 8:28, Иуан 12:32

+ 3:16 Рим. 5:8, Ефес 2:4, 1 Иуан 3:1, 1 Иуан 4:10

+ 3:17 Иуан 8:15, Иуан 12:47
+ 3:18 Марк 16:16
+ 3:19 Иуан 1:4, Иуан 8:12, Иуан 7:7
+ 3:20 Ефес 5:13
+ 3:22 Иуан 4:1-2
+ 3:24 Маттэ 11:2, Марк 6:17-18, Лука 3:19-20
+ 3:25 Иуан 2:6
+ 3:26 Иуан 1:7, Иуан 5:33
+ 3:27 1 Кор. 4:7
+ 3:28 Марк 1:2, Иуан 1:20

+ 3:29 Маттэ 9:15, Маттэ 25:1-13, Ӏоф. 19:7, Ӏоф. 21:2, Маттэ 9:15, Марк 2:19

+ 3:33 Иуан 8:26
+ 3:35 Маттэ 3:17, Маттэ 17:5, Иуан 5:20
+ 3:36 Иуан 5:24, Иуан 6:40, 1 Иуан 5:12-13
+ 4:2 Иуан 3:22
+ 4:3 Иуан 2:11-12
+ 4:4 Лука 9:52-53
+ 4:5 УблапӀэ 33:19, УблапӀэ 48:22
+ 4:10 Орэд ЛъапӀэхэр 35:10,
+ 4:14 Иуан 7:38
+ 4:19 Иуан 9:20

+ 4:20 УблапӀэ 12:6-7, УблапӀэ 33:18, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:29, Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:12, Гъуазэхэр 9:7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:5

+ 4:22 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 17:28-34, Орэд ЛъапӀэхэр 147:8-9, Апостол. 13:23, Рим. 3:1-2

+ 4:23 Рим. 8:15, Ефес 6:18, Орэд ЛъапӀэхэр 144:18

+ 4:24 2 Кор. 3:17

+ 4:25 Иуан 1:41, Маттэ 11:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:18

+ 4:26 Иуан 9:37

+ 4:34 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:3, Иуан 5:30, Иуан 6:38, Иуан 9:4, Иуан 14:31

+ 4:35 Маттэ 9:38, Лука 10:2
+ 4:36 1 Кор. 3:6-9
+ 4:42 Иуан 1:29, 1 Иуан 4:14
+ 4:44 Маттэ 13:57, Марк 6:4, Лука 4:24
+ 4:45 Иуан 2:23
+ 4:46 Иуан 2:1, Иуан 21:2, Иуан 2:12
+ 4:48 Иуан 2:18, Иуан 6:30, 1 Кор. 1:22

+ 4:53 Маттэ 8:13, Апостол. 16:34, Апостол. 18:8

+ 4:54 Иуан 2:11
+ 5:8 Маттэ 9:6-7, Марк 2:11, Лука 5:24
+ 5:10 МысырикӀыжь 20:10,
+ 5:16 Иуан 15:20
+ 5:18 Иуан 7:1, Фил. 2:6

+ 5:20 Маттэ 3:17, Маттэ 17:5, Иуан 3:35, Иуан 10:17, Иуан 15:9, Иуан 17:26

+ 5:21 Дан 12:2, Рим. 8:11, 1 Кор. 15:45

+ 5:22 Иуан 17:2, Апостол. 10:42

+ 5:23 Маттэ 10:40, Лука 10:16, Иуан 13:20, Иуан 15:23

+ 5:24 Иуан 3:36, Иуан 6:40, Иуан 20:31, 1 Иуан 5:9-13, 1 Иуан 3:14

+ 5:25 Маттэ 27:52-53, Ефес 2:1, Ефес 2:5

+ 5:26 Иуан 1:4, Иуан 11:25, 1 Иуан 1:2, 1 Иуан 5:11

+ 5:27 Дан 7:13
+ 5:28 Иуан 11:25, Иуан 11:43
+ 5:29 Дан 12:2
+ 5:30 Марк 14:36, Иуан 6:38, Иуан 8:16
+ 5:31 Иуан 8:13
+ 5:33 Иуан 1:7, Иуан 3:26, Иуан 10:41
+ 5:35 Маттэ 5:16, 2 Пет. 1:19
+ 5:36 Иуан 8:18, Иуан 10:25, 1 Иуан 5:9
+ 5:39 Лука 24:27
+ 5:41 1 Фесс. 2:6

+ 5:43 Иуан 10:25, Иуан 12:12, Иуан 1:11, Иуан 3:11-12

+ 5:44 Иуан 12:43

+ 5:46 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:15

• 6:1 Маттэ 14:13-21, Марк 6:30-44, Лука 9:10-17

+ 6:4 МысырикӀыжь 12:1-30, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:16, Иуан 2:13, Иуан 11:55

+ 6:5 Иуан 1:44, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:42-44

+ 6:8 Иуан 1:40, Иуан 1:44
+ 6:11 Маттэ 15:36
+ 6:14 Маттэ 11:2-3, Иуан 4:25, Иуан 11:27
• 6:16 Маттэ 14:22-27, Марк 6:45-52
+ 6:29 1 Иуан 3:23

+ 6:30 Маттэ 12:38, Иуан 2:18, Иуан 4:48, 1 Кор. 1:22

+ 6:31 МысырикӀыжь 16:15, Орэд ЛъапӀэхэр 77:24

+ 6:34 Иуан 4:15
+ 6:35 Иуан 4:14, Иуан 7:37
+ 6:37 Иуан 17:6

+ 6:38 Иуан 3:13, 1 Кор. 15:47, Марк 14:36, Иуан 5:30

+ 6:39 Маттэ 18:14, Иуан 10:28-29
+ 6:40 Иуан 3:35, Иуан 5:24, 1 Иуан 5:12-13
+ 6:42 Маттэ 13:55
+ 6:44 Иуан 12:32

+ 6:46 МысырикӀыжь 33:20, Маттэ 11:27, Иуан 1:18

+ 6:51 Иуан 3:13, Маттэ 26:26-28

+ 6:53 Марк 14:22-24, 1 Кор. 10:16, 1 Кор. 11:27

+ 6:56 Иуан 15:4-5, 1 Иуан 3:24
+ 6:62 Марк 16:19, Лука 24:51, Апостол. 1:9
+ 6:63 2 Кор. 3:6
+ 6:64 Иуан 13:11
+ 6:69 Марк 1:24
+ 6:70 Иуан 13:2, Иуан 13:27
+ 6:71 Иуан 18:2-3
+ 7:1 Иуан 5:18, Иуан 8:37, Иуан 11:53
+ 7:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:13-15

+ 7:3 Марк 3:31, Марк 6:3, Иуан 2:12, Апостол. 1:14, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

+ 7:6 Марк 14:41, Иуан 2:4, Иуан 8:20, Иуан 13:1

+ 7:7 Иуан 15:18, Иуан 3:19
+ 7:13 Иуан 19:38
+ 7:16 Иуан 8:28, Иуан 12:49, Иуан 14:10
+ 7:18 Иуан 5:41, Иуан 8:50
+ 7:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:4, Иуан 1:17
+ 7:20 Марк 3:22, Иуан 8:48, Иуан 10:20
+ 7:23 Маттэ 12:2, Иуан 5:16
+ 7:24 Иуан 8:15
+ 7:27 Иуан 8:14, Иуан 9:29, Иуан 19:9
+ 7:29 Маттэ 11:27, Иуан 8:55

+ 7:30 Иуан 10:39, Марк 14:41, Иуан 2:4, Иуан 7:6, Иуан 8:20, Иуан 13:1

+ 7:31 Иуан 8:30
+ 7:33 Марк 14:7, Иуан 14:19, Иуан 16:5
+ 7:34 Иуан 8:21-22, Иуан 13:33

+ 7:37 Маттэ 11:28, Орэд ЛъапӀэхэр 41:2, Маттэ 5:6, Иуан 4:14, Иуан 6:35

+ 7:38 Орэд ЛъапӀэхэр 35:10,

+ 7:39 Апостол. 2:4

+ 7:40 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:18-19, Иуан 1:21

+ 7:42 ЯтӀонэрэ Самуел 7:12, ЯтӀонэрэ Самуел 7:16, Апэрэ Самуел 16:1, Маттэ 2:1, Лука 2:4-7

+ 7:43 Иуан 9:16, Иуан 10:19
+ 7:48 1 Кор. 1:20, 1 Кор. 2:8
+ 7:50 Иуан 3:1, Иуан 19:39

+ 7:51 Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15

+ 7:52 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 14:25
+ 8:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 22:22-24,
+ 8:6 Лука 11:54, Лука 20:20

+ 8:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:7, Рим. 2:1, Рим. 2:22

+ 8:11 Иуан 5:14

+ 8:12 Лука 2:30, Иуан 1:4, Иуан 1:9, Иуан 12:35

+ 8:13 Иуан 5:31
+ 8:14 Иуан 13:3, Иуан 16:28, Иуан 7:27
+ 8:15 Иуан 3:17, Иуан 7:24, Иуан 12:47
+ 8:16 Иуан 5:30, Иуан 16:32

+ 8:17 Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15

+ 8:18 Иуан 5:36, 1 Иуан 5:9

+ 8:19 Маттэ 11:27, Иуан 16:3

+ 8:20 Марк 14:41, Иуан 2:4, Иуан 7:6, Иуан 13:1

+ 8:21 Иуан 7:34-35, Иуан 13:33
+ 8:23 1 Иуан 4:5, Иуан 17:14
+ 8:26 Иуан 15:15, Иуан 3:33

+ 8:28 Иуан 3:14, Иуан 12:32, Иуан 5:30, Иуан 7:16

+ 8:29 Иуан 4:34, Иуан 6:38

+ 8:30 Иуан 7:31

+ 8:32 Якъуб 2:12, 1 Пет. 2:16, Рим. 6:18, 1 Кор. 7:22, 2 Кор. 3:17, Гал. 5:1

+ 8:33 Маттэ 3:9
+ 8:34 2 Пет. 2:19, Рим. 6:16-20, Тит 3:3
+ 8:35 УблапӀэ 21:10, Гал. 4:30
+ 8:37 Иуан 5:18, Иуан 7:1, Иуан 11:53
+ 8:39 Лука 19:9
+ 8:41 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:6,

+ 8:44 1 Иуан 3:8, 1 Иуан 3:10, 1 Иуан 3:12, УблапӀэ 3:4, 2 Кор. 11:3, Ӏоф. 12:9

+ 8:48 Марк 3:22, Иуан 7:20
+ 8:49 Иуан 5:23
+ 8:50 Иуан 5:41, Иуан 7:18
+ 8:51 Иуан 5:24, Иуан 11:26

+ 8:54 Евр. 5:5, Иуан 17:1, Апостол. 3:13, 2 Пет. 1:17

+ 8:55 Иуан 7:28-29
+ 8:56 Маттэ 13:17, Лука 17:22
+ 8:59 Иуан 10:31
+ 9:2 МысырикӀыжь 20:5,
+ 9:4 Иуан 4:34, Иуан 11:9, Иуан 12:35
+ 9:5 Иуан 1:4, Иуан 8:12, Иуан 12:46
+ 9:6 Марк 7:33, Марк 8:23
+ 9:7 Лука 13:4
+ 9:14 Иуан 5:9

+ 9:16 МысырикӀыжь 20:8-10, Иуан 7:43, Иуан 10:19

+ 9:17 Иуан 4:19, Иуан 6:14
+ 9:22 Иуан 7:13, Иуан 12:42, Иуан 16:2
+ 9:24 Ехъошуа 7:19
+ 9:29 Иуан 7:27, Иуан 8:14

+ 9:31 Орэд ЛъапӀэхэр 65:18, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:9,

+ 9:37 Иуан 4:26
+ 9:40 Рим. 2:19
+ 9:41 Иуан 15:22, Якъуб 4:17
+ 10:6 Марк 6:52, Марк 8:17
+ 10:9 Орэд ЛъапӀэхэр 22:2,

+ 10:11 Орэд ЛъапӀэхэр 22:1, Орэд ЛъапӀэхэр 79:2, ДжакӀо 12:12, Евр. 13:20, Иуан 15:13, 1 Иуан 3:16

+ 10:12 Маттэ 7:15, Апостол. 20:29
+ 10:15 Маттэ 11:27
+ 10:16 Иуан 11:52, Лука 12:32
+ 10:17 Маттэ 3:17, Иуан 5:20
+ 10:18 Иуан 2:19
+ 10:19 Иуан 7:43, Иуан 9:16
+ 10:20 Марк 3:22, Иуан 7:20, Иуан 8:48,

+ 10:21 МысырикӀыжь 4:11, Орэд ЛъапӀэхэр 145:8

+ 10:23 Апостол. 3:11, Апостол. 5:12
+ 10:24 Маттэ 26:63, Иуан 1:24-25, Иуан 1:41
+ 10:25 Иуан 5:36
+ 10:28 Иуан 3:16, Иуан 17:12
+ 10:30 Иуан 17:11
+ 10:31 Иуан 8:59
+ 10:33 Маттэ 9:3
+ 10:34 Орэд ЛъапӀэхэр 81:6

+ 10:36 Иуан 3:17, Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Марк 2:7, Марк 14:64

+ 10:38 Иуан 14:10
+ 10:39 Лука 4:30, Иуан 7:30
+ 10:40 Иуан 1:28
+ 10:41 Иуан 1:7, Иуан 3:26, Иуан 5:33
+ 10:42 Иуан 7:31
+ 11:1 Лука 10:38-39
+ 11:2 Иуан 12:3
+ 11:8 Иуан 8:59, Иуан 10:31
+ 11:9 Иуан 9:4, Иуан 12:35

+ 11:11 Маттэ 9:24, Марк 5:39, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:31

+ 11:16 Маттэ 10:3, Марк 3:18, Лука 6:15, Иуан 14:5, Иуан 20:24, Иуан 21:2, Апостол. 1:13, Иуан 13:37

+ 11:24 Лука 14:14, Иуан 5:29, Иуан 6:39

+ 11:25 Иуан 1:4, Иуан 5:26, 1 Иуан 1:2, 1 Иуан 5:11

+ 11:26 Иуан 5:24, Иуан 8:51

+ 11:27 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Маттэ 11:2, Иуан 1:49, Маттэ 16:16, Марк 8:29

+ 11:35 Лука 19:41
+ 11:37 Иуан 9:6-7
+ 11:38 Маттэ 27:60
+ 11:41 Иуан 17:1
+ 11:42 Иуан 3:17
+ 11:43 Иуан 5:28
+ 11:44 Иуан 5:28

• 11:45 Маттэ 26:1-5, Марк 14:1-22, Лука 22:1-2

+ 11:45 Иуан 2:23
+ 11:50 Иуан 18:14
+ 11:51 Марк 10:45
+ 11:52 Иуан 10:16, 1 Иуан 2:2

+ 11:53 Марк 14:1, Иуан 5:18, Иуан 7:1, Иуан 8:37

+ 11:55 МысырикӀыжь 12:1-30, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:16, Иуан 2:13, Иуан 6:4,

+ 11:57 Иуан 7:11

• 12:1 Маттэ 26:6-13, Марк 14:3-9, Лука 7:36-50

+ 12:1 МысырикӀыжь 12:1-30, Иуан 11:55, Маттэ 21:17, Иуан 11:1, Иуан 11:18

+ 12:2 Лука 10:38
+ 12:3 Иуан 11:2
+ 12:6 Иуан 13:29
+ 12:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:11
+ 12:9 Иуан 11:44

• 12:12 Маттэ 21:4-9, Марк 11:7-10, Лука 19:35-38

+ 12:13 Орэд ЛъапӀэхэр 117:25-26
+ 12:15 Маттэ 21:4-5
+ 12:16 Иуан 2:22
+ 12:19 Иуан 11:47-48
+ 12:21 Иуан 1:44
+ 12:23 Иуан 2:4, Иуан 17:1
+ 12:24 1 Кор. 15:36
+ 12:25 Маттэ 10:39, Лука 14:26
+ 12:27 Марк 14:34, Иуан 13:21
+ 12:28 Марк 1:11, Марк 9:7
+ 12:29 Апостол. 23:9
+ 12:30 Иуан 11:42
+ 12:31 Иуан 16:11, 2 Кор. 4:4, Кол. 2:15
+ 12:32 Иуан 3:14, Иуан 8:28, Иуан 6:44
+ 12:33 Иуан 18:32

+ 12:34 Орэд ЛъапӀэхэр 88:5, Орэд ЛъапӀэхэр 109:4,

+ 12:35 Иуан 1:4, Иуан 8:12, Ефес 5:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:19, Иуан 9:4, Иуан 11:9, 1 Иуан 1:6

+ 12:36 Лука 16:8, 1 Фесс. 5:5

+ 12:38 Рим. 10:16

+ 12:40 Маттэ 13:15, Марк 4:12, Апостол. 28:27

+ 12:42 Иуан 3:1, Иуан 9:22, Иуан 16:2
+ 12:43 Иуан 5:44
+ 12:44 Маттэ 10:40, Иуан 13:20, Иуан 14:1
+ 12:45 Иуан 14:9
+ 12:46 Иуан 1:4, Иуан 8:12, Иуан 9:5
+ 12:47 Иуан 3:17, Иуан 4:42, Иуан 8:15
+ 12:48 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:19

+ 13:1 МысырикӀыжь 12:1-30, Иуан 12:1, Марк 14:41, Иуан 2:4, Иуан 7:6, Иуан 8:20

+ 13:2 Иуан 6:70

+ 13:3 Маттэ 11:27, Иуан 17:2, Иуан 8:14, Иуан 16:28

+ 13:5 Маттэ 20:28, Лука 22:27

+ 13:8 1 Кор. 6:11, Ефес 5:26, Тит 3:5, Евр. 10:22

+ 13:10 Иуан 15:3

+ 13:11 Иуан 6:64, Иуан 18:2

+ 13:13 Маттэ 7:22, Маттэ 23:8, Лука 6:46, Фил. 2:11

+ 13:14 1 Тим. 5:10
+ 13:15 1 Пет. 2:21
+ 13:16 Лука 6:40, Иуан 15:20

+ 13:17 Маттэ 24:46, Лука 11:28, Якъуб 1:22, Рим. 2:13

• 13:18 Маттэ 26:21-25, Марк 14:18-21, Лука 22:21-23

+ 13:18 Иуан 6:70, Орэд ЛъапӀэхэр 40:10
+ 13:19 Марк 13:23, Иуан 14:29, Иуан 16:4
+ 13:20 Маттэ 10:40, Лука 10:16, Иуан 12:44
+ 13:21 Марк 14:34, Иуан 12:27

+ 13:23 Иуан 19:26, Иуан 20:2, Иуан 21:7, Иуан 21:20

+ 13:29 Иуан 12:6
+ 13:31 1 Пет. 4:11
+ 13:32 Иуан 17:1, Иуан 17:5
+ 13:33 Иуан 7:34, Иуан 8:21

+ 13:34 1 Иуан 2:7-8, 1 Иуан 3:11, 2 Иуан 1:5, Иуан 15:12

• 13:36 Маттэ 26:31-35, Марк 14:27-31, Лука 22:31-34

+ 13:37 Иуан 11:16, Иуан 21:19
+ 13:38 Иуан 18:27
+ 14:1 Иуан 12:44
+ 14:3 Иуан 14:1, 1 Фесс. 4:17
+ 14:5 Иуан 11:16
+ 14:6 Иуан 1:17, Иуан 11:25, Евр. 10:20
+ 14:8 Иуан 1:43, Иуан 12:21
+ 14:9 Иуан 12:45
+ 14:10 Иуан 10:38
+ 14:11 Иуан 5:36
+ 14:12 Иуан 8:14, Иуан 13:3, Иуан 16:28

+ 14:14 Маттэ 7:7-8, Марк 11:24, Иуан 15:16, Иуан 16:23, 1 Иуан 3:22

+ 14:15 Маттэ 28:20, 1 Иуан 5:3, 2 Иуан 1:6, Рим. 13:10

+ 14:16 Иуан 15:26, Иуан 16:13
+ 14:17 1 Кор. 2:14, Апостол. 2:4
+ 14:19 Иуан 7:33

+ 14:21 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:17, Иуан 16:27

+ 14:22 Лука 6:16, Апостол. 1:13

+ 14:23 Ӏоф. 3:20

+ 14:26 Иуан 15:26, Иуан 16:13, 1 Кор. 2:10, 1 Иуан 2:20, Лука 24:49

+ 14:27 Фил. 4:7, Кол. 3:15

+ 14:28 Иуан 14:1-2, 1 Кор. 11:3, 1 Кор. 15:24

+ 14:29 Марк 13:23, Иуан 13:19
+ 14:30 Иуан 12:31, Ефес 2:2
+ 15:2 Маттэ 3:10, Маттэ 7:19
+ 15:3 Иуан 13:10
+ 15:4 1 Иуан 2:6

+ 15:5 Рим. 11:17, Иуан 6:56, 1 Иуан 3:24, Марк 4:20

+ 15:6 Маттэ 13:42
+ 15:7 Иуан 14:14
+ 15:9 Маттэ 3:17, Иуан 5:20

+ 15:11 Иуан 3:29, Иуан 16:24, Иуан 17:13, 1 Иуан 1:4, 2 Иуан 1:12

+ 15:12 Иуан 13:34

+ 15:13 Иуан 10:11, 1 Иуан 3:16, Рим. 5:7-8, Ефес 5:2

+ 15:14 Марк 3:35

+ 15:15 Иуан 3:32, Иуан 8:26

+ 15:16 Маттэ 7:7-8, Марк 11:24, Иуан 14:14, Иуан 16:23

+ 15:17 1 Иуан 2:7, 1 Иуан 3:11, 2 Иуан 1:5
+ 15:18 Марк 13:13, Иуан 7:7, 1 Иуан 3:13
+ 15:19 Иуан 8:23, Иуан 17:14

+ 15:20 Маттэ 10:24, Лука 6:40, Иуан 13:16, Иуан 5:16, 1 Кор. 4:12, 2 Кор. 4:9, 1 Фесс. 2:15, 2 Тим. 3:12

+ 15:22 Иуан 9:41
+ 15:23 Иуан 5:23
+ 15:24 Иуан 7:31, Иуан 10:37

+ 15:25 Орэд ЛъапӀэхэр 34:19, Орэд ЛъапӀэхэр 68:5

+ 15:26 Иуан 14:17, Иуан 16:13, Апостол. 5:32, 1 Иуан 5:6-8

+ 15:27 Лука 24:48, Иуан 19:35, Апостол. 1:8

+ 16:2 Иуан 9:22, Иуан 12:42, Апостол. 8:1, Апостол. 9:1, Апостол. 26:9

+ 16:3 Иуан 18:19
+ 16:4 Марк 13:23, Иуан 13:19, Иуан 14:29
+ 16:5 Иуан 7:33, Иуан 14:12
+ 16:7 Иуан 15:26
+ 16:9 Иуан 8:24
+ 16:11 Иуан 12:31, Кол. 2:15

+ 16:13 Иуан 14:17, Иуан 15:26, 1 Иуан 2:20, 1 Кор. 2:10

+ 16:15 Иуан 17:10
+ 16:16 Иуан 7:33
+ 16:20 Маттэ 9:15
+ 16:22 2 Кор. 6:10

+ 16:23 Маттэ 7:7-8, Марк 11:24, Иуан 14:14, Иуан 15:16

+ 16:24 Иуан 3:29, Иуан 15:11, Иуан 17:13, 2 Иуан 1:12

+ 16:25 Марк 8:32
+ 16:27 Иуан 14:21
+ 16:28 Иуан 8:14, Иуан 13:3
+ 16:30 Иуан 2:24-25
+ 16:32 Маттэ 26:31, Марк 14:27, Иуан 8:16

+ 16:33 Иуан 14:27, Кол. 3:15, Рим. 8:37, Ӏоф. 3:21

+ 17:1 Иуан 11:41, Иуан 2:4, Иуан 12:23, Иуан 8:54, Иуан 13:32

+ 17:2 Маттэ 28:18, Иуан 5:22, Иуан 13:3
+ 17:5 Иуан 1:1-2
+ 17:8 Иуан 6:69
+ 17:9 Лука 22:32
+ 17:10 Иуан 16:15,
+ 17:11 Иуан 10:30
+ 17:12 2 Фесс. 3:3, Иуан 13:2, Иуан 10:28

+ 17:13 Иуан 3:29, Иуан 15:11, Иуан 16:24, 2 Иуан 1:12

+ 17:14 Иуан 8:23, Иуан 15:19
+ 17:15 Маттэ 6:13
+ 17:17 Орэд ЛъапӀэхэр 118:160
+ 17:18 Иуан 20:21
+ 17:22 Рим. 8:30
+ 17:24 Иуан 14:3
+ 17:25 Иуан 8:55, Иуан 10:15
+ 17:26 Маттэ 3:17, Иуан 5:20

• 18:1 Маттэ 26:47-56, Марк 14:43-50, Лука 22:47-53

+ 18:1 Маттэ 26:36
+ 18:2 Лука 22:39
+ 18:3 Апостол. 1:16
+ 18:4 Иуан 13:1, Иуан 1:38, Иуан 20:15
+ 18:9 Иуан 17:12
+ 18:10 Лука 22:38
+ 18:11 Марк 10:38, Марк 14:36

• 18:12 Маттэ 26:57-58, Марк 14:53-54, Лука 22:54

+ 18:13 Лука 3:2, Апостол. 4:6

+ 18:14 Иуан 11:50

• 18:16 Маттэ 26:69-70, Марк 14:66-68, Лука 22:55-57

• 18:19 Маттэ 26:59-66, Марк 14:55-64, Лука 22:66-71

+ 18:20 Иуан 7:26

+ 18:22 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 12:24, Апостол. 23:2, Апостол. 23:4

+ 18:26 Иуан 18:10

+ 18:27 Маттэ 26:64, Марк 14:72, Лука 22:60, Иуан 13:38

• 18:28 Маттэ 27:1-2, Маттэ 27:11-14, Марк 15:1-5, Лука 23:1-5

+ 18:28 Апостол. 10:28, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:1

+ 18:29 Лука 3:1, Лука 13:1, Апостол. 3:13, Апостол. 4:27, 1 Тим. 6:13

+ 18:32 Марк 10:33, Иуан 12:33
+ 18:33 Маттэ 2:2
+ 18:36 Иуан 8:23, Иуан 17:14
+ 18:37 Иуан 3:11, 1 Иуан 4:6
+ 18:38 Лука 23:41, Евр. 4:15
+ 18:39 Марк 15:6-7

• 19:1 Маттэ 27:15-31, Марк 15:6-20, Лука 23:13-25

+ 19:4 Лука 23:41, Евр. 4:15
+ 19:7 Иуан 10:36,
+ 19:9 Апостол. 8:32-33
+ 19:11 Иуан 18:2, Иуан 18:14
+ 19:12 Апостол. 3:13
+ 19:15 Орэд ЛъапӀэхэр 92:1

• 19:17 Маттэ 27:32-44, Марк 15:21-32, Лука 23:26-43

+ 19:20 Евр. 13:12
+ 19:24 Орэд ЛъапӀэхэр 21:19
+ 19:25 Лука 24:18, Лука 8:2
+ 19:26 Иуан 13:23

• 19:28 Маттэ 27:45-56, Марк 15:33-41, Лука 23:44-49

+ 19:28 Орэд ЛъапӀэхэр 68:22

+ 19:31 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:23, Ехъошуа 8:29, Ехъошуа 10:26-27

+ 19:34 1 Иуан 5:6

+ 19:35 Иуан 15:27, Апостол. 1:8, 1 Иуан 1:1-3, Ӏоф. 1:2

+ 19:36 МысырикӀыжь 12:46, Орэд ЛъапӀэхэр 33:21, Маттэ 1:23, Маттэ 21:4, Маттэ 26:56

• 19:38 Маттэ 27:57-61, Марк 15:42-47, Лука 23:50-56

+ 19:38 Иуан 7:13
+ 19:39 Иуан 3:1, Иуан 7:50, Маттэ 2:11
+ 19:40 Иуан 11:44

+ 19:41 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 21:18, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 21:26

• 20:1 Маттэ 28:1-10, Марк 16:1-8, Лука 24:1-12

+ 20:1 Лука 8:2
+ 20:2 Иуан 13:23
+ 20:9 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10, Лука 24:27
• 20:11 Марк 16:9-11
+ 20:12 Лука 24:4, Апостол. 1:10
+ 20:14 Лука 24:16, Лука 24:31, Иуан 21:4
+ 20:15 Иуан 1:38, Иуан 18:4
+ 20:17 Маттэ 28:10, Рим. 8:29, Евр. 2:11

• 20:19 Маттэ 28:16-20, Марк 16:14-18, Лука 24:36-49

+ 20:21 Иуан 17:18
+ 20:22 УблапӀэ 2:7
+ 20:23 Маттэ 16:19, Маттэ 18:18
+ 20:24 Иуан 11:16
+ 20:28 Иуан 1:1, 1 Иуан 5:20, Фил. 2:6
+ 20:29 Марк 15:32, 1 Пет. 1:8
+ 20:30 Иуан 21:25

+ 20:31 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Маттэ 14:33, Лука 1:35, Иуан 1:7, Апостол. 19:4, Иуан 3:14-15, 1 Иуан 5:13

+ 21:1 Иуан 6:1

+ 21:2 Иуан 11:16, Иуан 14:5, Иуан 20:24, Иуан 1:45, Иуан 2:1, Маттэ 4:21, Лука 5:10

+ 21:4 Лука 24:16, Лука 24:31, Иуан 20:14
+ 21:5 Лука 24:41
+ 21:6 Лука 5:4
+ 21:7 Иуан 13:23
+ 21:14 Иуан 20:19, Иуан 20:26
+ 21:16 Апостол. 20:28, 1 Пет. 5:1
+ 21:19 Иуан 13:37, 2 Пет. 1:14
+ 21:20 Иуан 13:23, Иуан 13:25
+ 21:22 Маттэ 16:27, Марк 9:1
+ 21:24 Иуан 15:27, 3 Иуан 1:12
+ 21:25 Иуан 20:30

Апостолхэм ашӀэгъэ Ӏофхэр

Апостолхэм ашӀэгъэ Ӏофхэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛХЭМ АШӀЭГЪЭ ӀОФХЭР

Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ апостолхэм къафыригъэхынэу къызэригъэгугъагъэхэр

11-2Теофил[*] лъапӀ, апэм къыщегъэжьагъэу Тхьэм Исус уашъом зыдищэежьыгъэ мафэм нэсыфэ, Исус ышӀэгъэ Ӏоф пстэури, цӀыфхэм аригъэшӀэгъэ Ӏоф пстэури апэрэ тхылъэу[*] сэ стхыгъэм ит. Исус, Тхьэм ежь уашъом дищэежьыным ыпэкӀэ, къыхихыгъэ апостолхэм[*] Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ унашъохэр афишӀыгъ+. 3Исус къин зещэчым ыуж, щэч хэмылъэу лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр бэрэ афигъэшъыпкъэжьэу ахэмэ заригъэлъэгъущтыгъ. Мэфэ тӀокӀитӀум къыкӀоцӀ апостолхэм бэрэ заригъэлъэгъущтыгъ, Тхьэм и Тетыгъошхо иӀофхэм яхьылӀагъэуи къадэгущыӀэщтыгъ+. 4Исус ахэмэ ягъусэ зэхъум, унашъо афишӀыгъ:

– Къалэу Ерусалим шъудэмыкӀ, ау сэ зигугъу къышъуфэсшӀыгъэу, Ты лъапӀэм шъукъызэригъэгугъагъэм[*] шъупаплъ;+
5сыда пӀомэ, Иуан псыкӀэ цӀыфхэр ыумэхъыщтыгъэх, ау мэфэ заулэ зытешӀэкӀэ, Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэкӀэ шъуиумэхъыщт+.

Исус уашъом зэрэдэкӀоежьыгъэр

6Апостолхэр зызэрэугъоихэм, Исус къеупчӀыгъэх:

– Зиусхьан, Израиль ипачъыхьагъу мы мафэхэм зэтебгъэуцожьыщта+?

7– Ты лъапӀэм итетыгъошхокӀэ уахътэхэуи лъэхъанэхэуи ыгъэнэфагъэхэр шъушӀэнхэ шъуфитэп, – ариӀожьыгъ Исус+. 8– Ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызышъуфехыкӀэ, лъэкӀ шъуиӀэ хъунышъ, Ерусалими, зэкӀэ Иудей хэкуми, Самарие хэкуми, дунаим ыкъуапэ нэс шыхьат шъукъыщысфэхъущт+.

9Исус а гущыӀэхэр къызеӀохэм ыуж, ахэмэ алъэгъоу Тхьэм ар уашъом дищэежьыгъ. Зы ошъуапщэ горэ Исус къышъхьащыхьи, ежь амылъэгъужьы хъугъэ+.

10Исус уашъом зыдэкӀоежьым, апостолхэм анэхэр уашъом тырагъэдыкъагъэхэу, ошӀэ-дэмышӀэу лӀитӀу шъошэ фыжькӀэ фэпагъэхэу[*] ахэмэ адэжькӀэ къэуцугъэх+.

11Шъо, Галилей цӀыфхэр, – къаӀуагъ а лӀитӀумэ, – сыд пае мыщ дэжьым шъущытэу уашъом шъудэплъыера? Мы Исусэу Тхьэм уашъом дищэежьыгъэр уашъом дэкӀоежьыгъэу зэрэшъулъэгъугъэм фэдэ къабзэу къехыжьыщт+.

Апостолхэм ежьхэм ащыщ хъунэу Иудэ ычӀыпӀэкӀэ Матфый зэрэхахыгъэр

12Ащ нэужым апостолхэр Елеон Ӏуашъхьэм ехыжьхи, Ерусалим агъэзэжьыгъ. Елеон Ӏуашъхьэр Ерусалим игъунэгъоу щыт, шэмбэт гъогум[*] икӀыхьагъэ фэдизэу+. 13Къалэм дэхьажьхи, ахэр зэрыс унэ лъагэм дэкӀоежьыгъэх; ахэр мыхэр арыгъэх: Петрэ, Иуан, Якъуб, Индрыс; етӀанэ Филипп, Фомэ, Бар-Талмай, Маттэ; Алфей ыкъо Якъуб, Симонэу ихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэщтыгъэр, Якъубэ ыкъо Иуд+. 14Бзылъфыгъэ заулэ, Исус янэу Мерэм, Исус ышхэр ягъусэхэу, ахэмэ зэкӀэ зэдаштэу Тхьэм елъэӀу зэпытыщтыгъэх+.

15А мафэхэм ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ купэу нэбгыришъэрэ тӀокӀырэ фэдиз хъущтыгъэм Петрэ къыхэуцуи, къыӀуагъ:

16– Сшыхэр, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ пачъыхьэ Даутэ ыгу къырилъхьэхи, Иудэ зыцӀэм ехьылӀагъэу къыригъэӀуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэ фэягъэх. А Иудэр ары[*] Исус къэзыубытыгъэхэм гъогур язгъэлъэгъугъэр+. 17Ари тэ тщыщыгъ, мы Ӏофыми тигъусэу фэлажьэщтыгъ+.

18Бзэджагъэу ышӀагъэм пае пкӀэу ратыгъэмкӀэ[*] Иудэ хьасэ къыщэфыгъ.

А хьасэм бгъэгукӀэ хафи, ыныбэ зэгоути, икӀэтӀыйхэр зэкӀэ къикӀыгъэх. 19Ерусалим дэс цӀыф пстэуми Иудэ къехъулӀагъэм икъэбар зэхахыгъ, абзэкӀи а хьасэм АкелдамэкӀэ еджэщтыгъэх. Ащ къикӀырэр «Лъыосэ Хьас»+.

20ЕтӀанэ Петрэ къыхигъэхъожьыгъ:

– Орэд ЛъапӀэхэм мыщ фэдэу арыт[*]:

«ИпсэупӀэ нэкӀ орэхъу. Зи ерэмыс». Мыщ фэдэуи арыт: «Ащ ипшъэрылъ нэмыкӀ горэм ерэштэжьи, ычӀыпӀэ ерэуцожь»+.

21-22– Арыти, Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр Иудэ ычӀыпӀэкӀэ нэмыкӀ горэм къыддиушыхьатын фае. А шыхьатыр Исус къытхахьэу, къытхэкӀэу зыщытыгъэ лъэхъаным зэкӀэ, Иуан Исус зиумэхъыгъэ мафэм щегъэжьагъэу Тхьэм Исус уашъом дищэежьыфэ, тигъусагъэхэм ащыщын фае+.

23Аущтэу нэбгыритӀу агъэуцугъ: Юсыфэу Бар-ШаббэкӀэ заджэхэрэмрэ (ащ Иусти раӀуагъ) Матфыйрэ+.

24-25ЕтӀанэ Тхьэм елъэӀухэзэ аӀуагъ:

– Зиусхьан, о цӀыф пстэуми агухэм арылъыр ошӀэ. Мы нэбгыритӀумэ ащыщэу, апостолым иӀоф ышӀэнэу хэпхыгъэр къытэгъэлъэгъу; сыда пӀомэ, Иудэ а Ӏофыр къыгъани, ежь фэшъошэ чӀыпӀэм кӀуагъэ+.

26ЕтӀанэ пхъэдз радзи, пхъэдзыр Матфый тефагъ. Аущтэу апостол пшӀыкӀузымэ ягъусэу Матфыий апостол хъугъэ+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм къызэрафехыгъэр

2^1Пэнтэкост зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор[*] къызэсым, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зэкӀэ зы чӀыпӀэм щытыгъэх+. 2ОшӀэ-дэмышӀэу жьыбгъэшхоу къепщэрэм ибырсыр мэкъэшхо фэдэ макъэ уашъом къехи, унэу зэрысхэм зэкӀэ мэкъэшхор из хъугъэ. 3МашӀом фэдэу бзэгухэр къафэлъэгъуагъэх. А бзэгухэм загощи, ахэмэ ащыщэу хэтрэ цӀыфи зы бзэгу къытенагъэу хъугъэ+. 4Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэкӀэми агухэм инэу арылъ хъуи, хымабзэхэмкӀэ къэгущыӀэхэу аублагъ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызэригъэгущыӀагъэхэм фэдэу+.

5Дунаим сыдрэ лъэпкъи щыщхэу Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэ джуртхэр Ерусалим дэсыгъэх. 6А бырсыр мэкъэшхор къызэхъум, зыфахьын амышӀэу, цӀыфыбэхэр зэхэлъэдагъэх; сыда пӀомэ, хэти ежь ыбзэкӀэ ахэр къэгущыӀэхэу зэхахыгъэти ары. 7Лъэшэу агъэшӀагъоу зэраӀожьыщтыгъ:

– Мы къэгущыӀэрэ лӀыхэр зэкӀэ Галилей хэкум щыщхэба? 8Ащыгъум тэ тщыщэу, хэти ежь ыбзэкӀэ ахэр къэгущыӀэхэу зэхихын ылъэкӀэу сыдэущтэу хъура? 9Партие хэгъэгум щыщхэми, Мидие хэгъэгум щыщхэми, Елам хэгъэгум щыщхэми, Месопотамие хэгъэгум исхэми, хэкухэу Иудейрэ Каппадокиерэ арысхэми, хэкухэу Понтрэ Асиерэ арысхэми, 10хэкухэу Фригиерэ Памфилиерэ арысхэми, Мысырымрэ Либие хэгъэгум щыщ Кириние къалэм пэгъунэгъу лъэныкъомрэ арысхэми, Рим къэлэшхом къикӀыгъэхэми, 11джуртхэми, прозелитхэми[*], Крит хыгъэхъунэм[*] щыщхэми, арабхэми, тэ зэкӀэ тыбзэхэмкӀэ Тхьэм Ӏофышхохэу ышӀагъэхэм якъэбар ахэмэ къаӀуатэу зэхэтэхы+.

12ЦӀыф пстэуми агъэшӀагъоу, зыфахьын амышӀэу зэраӀожьыщтыгъ:

– Сыдым щыща мы къэхъугъэр?

13Зыгорэхэми акӀэнакӀэхэу къаӀуагъ:

– Сэнэпс ӀэшӀум ыгъэутэшъуагъэх+.

Пэнтэкост мэфэкӀ мэфэшхом Петрэ цӀыф купышхоу зэхэтхэм апашъхьэ къызэрэщыгущыӀагъэр

14Джащыгъум Петрэ апостол пшӀыкӀузымэ ягъусэу къэтэджи, ымакъэ къыӀэти, гущыӀэр къыублагъ.

– Сшы джуртхэмрэ Ерусалим дэсхэмрэ, мыр зэжъугъашӀэ, къасӀохэрэми шъукъядэӀу. 15Шъо къызэрэшъушӀошӀырэм фэдэу мы лӀыхэр утэшъуагъэхэп, сыда пӀомэ, пчэдыжь сыхьатыр бгъу[*] хъугъэ ныӀэп. 16Ау мыщ дэжьым къыщыхъугъэр пегъымбар Иоил[*] Ӏофэу зытегущыӀагъэр ары:

17«Тхьэм моущтэу еӀо: дунаим иаужырэ мафэхэм сэ с Псэ ЛъапӀэ цӀыф пстэуми къафезгъэхыщт. СигущыӀэхэр шъо шъукъохэмрэ шъупхъухэмрэ агухэм къарыслъхьанхэшъ, къязгъэӀощт. ШъуикӀалэхэми Ӏофхэр къафэзгъэлъэгъощтых, шъуинахьыжъхэми пкӀыхьапӀэхэр язгъэлъэгъущтых.

18А мафэхэм къысфэӀорышӀэрэм, хъулъфыгъэми бзылъфыгъэми, сэ с Псэ ЛъапӀэ къафезгъэхыщт, сигущыӀэхэри ахэм агухэм къарыслъхьанхэшъ, къязгъэӀощтых.

19Уашъом Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр къыщызгъэлъэгъощтых, чӀылъэми нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр къыщызгъэлъэгъощтых, лъы, машӀо, Ӏугъошхо къэхъущтых+.

20Зиусхьаным имэфэшхоу щытхъушхо зиӀэр къэкӀоным ыпэкӀэ, тыгъэри шӀункӀ къэхъущт, мазэри лъым фэдэ хъущт+.

21Хэт щыщи Зиусхьаныр къыдэӀэпыӀэнэу елъэӀурэр мыкӀодэу къэнэжьыщт»+.

22Ащ нэужым Петрэ джыри ипсалъэ къыпидзэжьыгъ:

– Шъо, израиль лӀыхэр, мы гущыӀэхэм шъукъядэӀу: Назарет щыщ Исус ежь зэрэщыщыр шъо Тхьэм къышъуфигъэшъыпкъэжьыгъ. Тхьэм ар къызэригъэшъыпкъэжьыгъэр Исус лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхохэмрэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэмрэ шъуадэжь зэрэщыригъэшӀагъэхэри, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр зэрэщыригъэгъэлъэгъуагъэхэри ары+. 23Тхьэм гухэлъэу ыухэсыгъэм тетэуи, Тхьэм ар къэхъуным ыпэ къэхъунэу зэришӀэщтыгъэм фэдэуи, Исус къышъуӀэкӀэхьагъ. ЦӀыф бзаджэхэм шъо къащым тыряжъугъэӀулӀи, яжъугъэукӀыгъ+. 24Ау Тхьэм ар лӀэныгъэм икъин щэчыным хищыжьыгъэу, лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ; сыда пӀомэ, лӀэныгъэм ар зыӀэкӀиубытэн ылъэкӀыщтыгъэп+. 25Пегъымбар Даутэ Исус ехьылӀагъэу моущтэу къыӀуагъ[*]:

«Зиусхьаныр сапашъхьэ итэу слъэгъу зэпытыгъ.

ЗыкӀи симыгъэгумэкӀыным пае, ар сиджабгъукӀэ къызгот+.

26Арышъ, сыгу мэгушӀо, сыбзэгуи мэгушӀо.

Спкъи гугъэпӀэшӀу иӀэу псэфыжьыщт,

27сыда пӀомэ, лӀагъэхэм ядунаи сэ спсэ къыфэбгъэнэжьыщтэп.

УиӀорышӀэ лъапӀэм ихьадэ бгъэшъущтэп+.

28ЩыӀэныгъэм дэжь кӀорэ гъогухэр сэбгъэшӀагъэх.

Уадэжь сэ сыщыбгъэгушӀожьыщт»+.

29– Сшыхэр, тятэжъышхо Даутэ ехьылӀагъэу гушхоныгъэкӀэ сыкъэгущыӀэн сыфит. Ар дунаим ехыжьыгъагъ ыкӀи чӀалъхьажьыгъагъ, непэ къэсыфэ икъэунэ тадэжь щыӀ+. 30Даутэ пегъымбарыгъ, ащи ышӀэщтыгъ, Христосэу[*] ежь Даутэ къытекӀын фэегъэ цӀыфхэм ащыщыр ежь Даутэ ипачъыхьэ тӀысыпӀэ тыригъэтӀысхьанэу Тхьэм гущыӀэ пытэкӀэ къызэригъэгугъагъэр[*]+. 31Арышъ, Даутэ къэхъущтыр ешӀэти, Христос игугъу ышӀэу[*] «Тхьэм ар лӀагъэхэм ядунай къыригъэнэжьыщтэп», «ащ ихьади ыгъэшъущтэп» къызеӀом, зыфиӀуагъэр Христос лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыщтыр ары+. 32А Исусыр ары Тхьэм лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъэр, а Ӏофыми тэ зэкӀэри тыришыхьат. 33Тхьэм Исус уашъом дищэежьи, иджабгъукӀэ зызыгуегъэтӀысхьэм ыуж, Ты лъапӀэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу къызэригъэгугъагъэр къыритыгъ, зэрэшъулъэгъурэми зэрэзэхэшъухырэми фэдэу Исус Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къытфыригъэхыгъ+. 34Сыда пӀомэ, Даутэ уашъом дэкӀоежьыгъэп, ау моущтэу къыӀуагъ[*]:

«Тхьэу Зиусхьаным сэ си Зиусхьан къыриӀуагъ:+

35Уипыйхэр лъэгукӀэтын пфэсшӀыфэхэ, сиджабгъукӀэ о щыс».

36– Арышъ, израиль цӀыф пстэуми мыр яшъыпкъэу арэшӀ: Мы Исусэу шъо къащым тешъуӀулӀагъэр Тхьэм Зиусхьанэу ыкӀи Христосэу къыгъэхъугъ.

37ЦӀыфхэм ар зызэхахым, агу хэуӀагъ. Ахэмэ Петрэрэ адрэ апостолхэмрэ къараӀуагъ:

– Тшыхэр, сыда тэ тшӀэн фаер+?

38– ШъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьи, Исус Христос ыцӀэкӀэ шъо пстэуми зытэжъугъэумэхъ, Тхьэм шъуипсэкӀодшӀагъэхэр къышъуфигъэгъунхэм пае, – ариӀожьыгъ Петрэ. – Ащыгъум Тхьэм итынэу ежь ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм къарилъхьащт+. 39Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ къызыфыригъэхынэу къыгъэгугъагъэхэр шъори, шъуибынхэри, зэкӀэ чыжьэу щыӀэ цӀыфхэри – зэкӀэ цӀыфхэу ежь ибын хъунхэу Зиусхьанэу ти Тхьэ заджэхэрэр ары+.

40НэмыкӀ гущыӀабэкӀэ Петрэ ахэмэ афигъэпытэу ялъэӀугъ:

– Мы лъэпкъ къуанчэм Тхьэм зыхежъугъэщыжьи, шъумыкӀодэу зыкъежъугъэгъэнэжь.

41Аущтэу Петрэ игущыӀэхэр зыштагъэхэм зарагъэумэхъыгъ. А мафэм шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм япчъагъэ минищ фэдиз хэхъуагъ. 42Апостолхэм арагъашӀэрэ Тхьэм игущыӀэхэм агу етыгъэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэ цӀыфхэр ядэӀущтыгъэх, зэкъошхэм фэдэуи зэхэтыгъэх, хьалыгъур зэгуач зэпытыщтыгъ[*], Тхьэми елъэӀу зэпытыщтыгъэх.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм язэкъошныгъ

43Апостолхэм Ӏофышхо гъэшӀэгъон Ӏаджыхэр ашӀагъэхэти, нэшэнэ гъэшӀэгъон Ӏаджыхэри къагъэлъэгъуагъэхэти, цӀыфхэм зэкӀэ агухэм щынагъо арылъ хъугъэ. 44ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зэкӀэ зэгъусагъэх, яӀэри зэкӀэ язэфэдагъ+. 45Ямылъкухэмрэ яхьапщыпхэмрэ ащэхи, къыкӀэкӀыгъэм щыщ хэти ищыкӀагъэм фэдиз ратыгъ. 46Зыгу-зыпсэу мафэ къэси Тхьэм иунэшхо щызэӀукӀэ зэпытыщтыгъэх. Яунэхэми хьалыгъур ащызэгуачыщтыгъ, гушӀохэу, агу шъыпкъагъэ зэфилъэу зэдашхэщтыгъэх. 47Тхьэм ищытхъу аӀощтыгъ, цӀыф пстэуми агуи яӀущтыгъ. ЦӀыфхэу мыкӀодхэу къыгъэнэжьхэрэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм япчъагъэ мафэ къэс Зиусхьаным хигъахъощтыгъ.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Петррэ Иуанрэ ылъакъохэм атеуцон зымылъэкӀырэ лӀы горэ зэрагъэхъужьыгъэр

3^1Мафэ горэм, щэджэгъоужым, цӀыфхэр Тхьэм зыщелъэӀурэ уахътэу сыхьатыр щымэ адэжь[*] Петрэрэ Иуанрэ Тхьэм иунэшхо кӀощтыгъэх. 2ЛӀы горэ къызыхъугъэм щегъэжьагъэу ылъакъохэм атеуцон зымылъэкӀырэр, Тхьэм иунэшхо икъэлапчъэхэм ащыщэу «Къэлэпчъэ дах» зыфаӀорэм дэжь къахьыщтыгъ. Ар мафэ къэс къахьыти, Тхьэм иунэшхо чӀахьэхэрэм сэдакъэкӀэ ялъэӀунэу а къэлапчъэм дэжь агъэтӀысыщтыгъ+. 3А лӀым Петрэрэ Иуанрэ Тхьэм иунэшхо чӀахьэхэзэ зелъэгъум, ялъэӀугъ:

– Сэдакъэ къысэшъут!

4Петрэрэ Иуанрэ анэхэр а лӀым тырагъэдыкъагъэхэу еплъыхэзэ, Петрэ къыӀуагъ:

– Мо зэ къытэплъ!

5Зыгорэ къыратынкӀэ ащыгугъэу а лӀыр афыдэплъыягъ.

6– Дышъи тыжьыни сэ зи сиӀэп, – къыӀуагъ Петрэ, – ау сиӀэр осэты: Назарет щыщ Исус Христос ыцӀэкӀэ унашъо пфэсэшӀы, къэтэджи, къэкӀухь!+

7ЕтӀанэ Петрэ а лӀым ыӀэ джабгъу къыубыти, къыгъэтэджыгъ. Ардэдэм а лӀым ылъакъохэмрэ ылъэгуанджэхэмрэ кӀуачӀэ къахэхьагъ+. 8Ар къызщылъэти, ылъакъохэм атеуцожьи, къыкӀухьэу ыублагъ. ЕтӀанэ Петрэрэ Иуанрэ ягъусэу Тхьэм иунэшхо чӀахьи, къыкӀухьэмэ, дэпкӀаезэ Тхьэм щытхъу фишӀыгъ+. 9КъыкӀухьэу, Тхьэм щытхъу фишӀэу ар цӀыф пстэуми алъэгъугъ. 10Джащыгъум, Тхьэм иунэшхо «и Къэлэпчъэ дах» зыфаӀорэм дэжь лъэӀуакӀоу щысыщтыгъэр къашӀэжьыгъ, агучӀи изыгъэу, а лӀым къехъулӀагъэр лъэшэу агъэшӀэгъуагъ.

Петрэ цӀыф купышхом ыпашъхьэ къызэрэщыгущыӀагъэр

11ЛӀэу агъэхъужьыгъэр ауж имыкӀэу Петрэрэ Иуанрэ пачъыхьэ Сэлмэн ыцӀэкӀэ заджэхэрэ щагоу шъхьэ зытелъ къэлапчъэхэр зиӀэм дэжь щытыгъэх. Лъэшэу агъэшӀагъоу зэкӀэ цӀыфхэр чъэхи, ахэмэ адэжь щызэрэугъоигъэх+. 12Петрэ ар зелъэгъум, цӀыфмэ ариӀуагъ:

– Израиль лӀыхэр, сыд пае ар жъугъэшӀагъора? Сыд пае ащ фэдизэу тэ шъукъытэплъыра? Тэр-тэрэу лъэкӀышхо тиӀэу, е Тхьэр инэу тэ тэгъэлъапӀэшъ, мы лӀым зекӀон едгъэлъэкӀыгъэу шъогугъа? 13Ибрахьимэ, Исхьакъ, Якъубэ я Тхьэу тятэжъышхохэм я Тхьэ ежь ы Къо Исус ищытхъушхо къыгъэлъэгъуагъ. Ар тетыгъо зиӀэхэм шъо аӀэкӀэжъугъэхьагъ. Ӏэшъхьэтет Пилат[*] ар шъхьафитэу къытӀупщыжьынэу тыриубытагъэ пэтми, ащ ыпашъхьэ Исус щызэшъупэсыгъэп+. 14ЦӀыф ЛъапӀэу ыкӀи Зафэр зэшъупэсыгъэп, укӀакӀо горэ шъхьафитэу къышъуфитӀупщыжьынэуи Ӏэшъхьэтет Пилат шъуелъэӀугъ+. 15ЩыӀэныгъэ шъыпкъэр цӀыфмэ язытырэр аущтэу шъуукӀыгъэ, ау Тхьэм ар лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. Тэри а Ӏофым тыришыхьат. 16Мы лӀэу шъулъэгъурэм ыкӀи шъушӀэрэм Исус ыцӀэ зэрэщыгугъыгъэм пае, кӀуачӀэ иӀэ хъугъэ. Исус ыцӀэрэ Исус дэжь къикӀырэ шӀошъхъуныгъэмрэ ары шъо пстэуми шъуапашъхьэ мы лӀыр щызгъэхъужьыпагъэр.

17– Ащ нэмыкӀэу, сшыхэр, шъори шъуитхьэматэхэми Исус ешъушӀагъэр зэхэшъумышӀыкӀэу зэрэшъушӀагъэр сэшӀэ+. 18Тхьэм пегъымбар пстэуми агухэм къарилъхьи, къаригъэӀуагъ, ежь и Христос къиныбэ ыщэчын зэрэфэягъэр, Тхьэм зэриухэсыгъэм тетэуи хъугъэ. 19Арыти, Тхьэм шъуипсэкӀодхэр къышъуфигъэгъунхэм пае, ахэмэ шъуафыкӀэгъожьи, Тхьэм игъогу шъутехь. 20Ащыгъум шъугухэм зызщагъэпсэфыжьын лъэхъанхэр Зиусхьаным дэжь къикӀыщтых, Тхьэм Христосэу къышъуфигъэнэфэгъэ Исуси къыгъэкӀожьыщт. 21Тхьэм зэпстэури тэрэзэу зэтыригъэуцожьыфэ, Христос уашъом щыӀэн фае, Тхьэм ипегъымбар лъапӀэхэм агухэм къарилъхьи, къызэраригъэӀуагъэм тетэу+. 22ГущыӀэм пае, пегъымбар Мусэ къыӀуагъ[*]: «Зиусхьанэу шъуи Тхьэм шъушыхэм ащыщэу, сэ сфэдэ пегъымбар къыгъэкӀощт. Ащ къышъуиӀощт пстэуми шъуядэӀун фае+. 23А пегъымбарым къыӀохэрэм хэт щыщми ямыдэӀурэр лъэпкъым хэкӀынышъ, кӀодыжьыщт»+.

24– Адрэ пегъымбар пстэуми, пегъымбар Самуел щегъэжьагъэу ащ къыкӀэлъыкӀуагъэхэми, пегъымбархэу Тхьэм игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэхи, къызэригъэӀогъэ пстэуми мы мафэхэм ягугъу ашӀыщтыгъ+. 25Пегъымбархэм аӀупэкӀэ Тхьэм цӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр зыгъотхэрэр шъоры; Тхьэм ежьыррэ шъуятэжъышхохэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэм иӀахьышӀуи зыгъотхэрэр шъоры; сыда пӀомэ, Тхьэм пегъымбар Ибрахьимэ риӀуагъ: «О къыптекӀыщт цӀыфым дунаим илъэпкъ пстэуми сынэшӀу щыфэныр анигъэсынэу сшӀыщт»+. 26Тхьэм ежь ы Къуи къызегъэлъагъом, лъэпкъхэм апэу ежь ы Къо къызфигъэкӀуагъэр шъоры, шъуащыщэу хэти ащ иӀэмыркӀэ игъогу бзаджэ тыригъэкӀэу, ынэшӀу къыщифэным пае.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ Петрэрэ Иуанрэ зэрэращагъэхэр

4^1Петрэрэ Иуанрэ цӀыфхэм адэгущыӀэхэзэ, дин пащэхэр, Тхьэм иунэшхо икъэрэгъулэхэм ятхьэматэ, саддукейхэр[*] лъэшэу губжыгъэхэу итӀум къабгъодэхьагъэх;+
2сыда пӀомэ, Петрэрэ Иуанрэ цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр арагъашӀэхэу, Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм пае, лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэмкӀэ макъэ агъэӀущтыгъэти ары. 3Аущтэу ахэмэ Петрэрэ Иуанрэ аубытхи, пчыхьэ хъугъахэти, ятӀонэрэ мафэм нэс хьапсым чӀагъэсыгъэх+. 4Петрэрэ Иуанрэ къэбарэу агъэӀурэр зэхэзыхыгъэхэм ащыщхэу бэмэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ. Ахэмэ япчъагъэ нэбгырэ минитф фэдиз хъугъэ.

5ЯтӀонэрэ мафэм джурт тхьэматэхэр, нахьыжъхэр[*], Тэурат егъэджэкӀо пащэхэр[*] Ерусалим щызэӀукӀагъэх. 6Дин пэщэшхоу[*] Аннэ[*] зыцӀэр ащ дэжьым щыӀагъ, етӀанэ Кайафэ[*], Иуан, Александр, нэмыкӀ лӀыхэу дин пэщэшхом иунагъо щыщхэр ащ щыӀагъэх+. 7Ахэмэ Петрэрэ Иуанрэ утыгум къыращэхи, яупчӀыгъэх:

– Сыд фэдэ лъэкӀыкӀэ е хэт ыцӀэкӀэ а лӀыр хъужьыгъа+?

8Ар заӀом, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Петрэ ыгу инэу илъ хъуи, ариӀуагъ:

– Шъо тэ тлъэпкъ итхьэматэхэри, инахьыжъхэри!+
9ЛӀэу зылъакъохэм атеуцон зымылъэкӀыщтыгъэм тэ шӀоу фэтшӀагъэм иӀоф шъухаплъэзэ, «Сыдэущтэу ар хъужьыгъа?» шъуӀозэ, непэ шъукъытэупчӀы+. 10Арышъ, шъо зэпстэуми, Израиль лъэпкъым зэкӀэ мыр зэжъугъашӀэ: къалэу Назарет щыщ Исус Христос ыцӀэ илъэкӀ ары мы лӀыр зыгъэхъужьыгъэр, ащ ишӀушӀэкӀэ ар шъуапашъхьэ ит. Исус ары къащым тешъуӀулӀагъэр, ау Тхьэм ар лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. 11Ежьыр ары «Унэ зышӀыхэрэм зэрамыпэсэу чӀадзыжьыгъэ мыжъор
унэр зыӀыгъырэ лъэпсэ дэдэ хъугъэ»[*]+.

12– ЦӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэ закъор Исус ары. Тхьэм уашъом ычӀэгъ чӀэт цӀыфхэм аритыгъэу ащ ыцӀэ нэмыкӀ тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьын зылъэкӀын зи щыӀэп+.

13Джурт тхьэматэхэм Петрэрэ Иуанрэ ягушхоныгъэ залъэгъум, лӀы къызэрыкӀохэу гъэсэныгъэ зэрямыӀэм гу зылъатэм, агъэшӀэгъуагъ, Исус зэригъусагъэхэри къашӀэжьыгъ. 14Ау а лӀэу агъэхъужьыгъэр ахэмэ ягъусэу ащ дэжьым щытэу алъэгъугъэти, ащ нахьыбэ араӀожьын алъэкӀыгъэп+. 15Аущтэу зэхъум, Синедрион[*] хэсэ унэм Петрэрэ Иуанрэ чӀагъэкӀыжьхи, ежьхэр зэупчӀыжьхэу аублагъ. 16ЗэупчӀыжьхэзэ, моущтэу зэраӀожьыгъ:

– Мы лӀитӀум сыда ятшӀэщтыр? Ерусалим дэс цӀыф пстэуми ахэмэ Ӏофышхо гъэшӀэгъон зэрашӀагъэр ашӀэ. «Ӏофышхо ашӀагъэп» тэ тӀо хъущтэп. 17Ау хъугъэм икъэбар ащ нахьи нахьыбэу цӀыфмэ ахэмыхьаным пае, «Исус ыцӀэкӀэ зы цӀыф горэм шъудэгущыӀэмэ, къиныбэ шъодгъэщэчыщт» тӀонышъ, мы лӀыхэм афэдгъэпытэн фае.

18ЕтӀанэ Петрэрэ Иуанрэ хэсэ унэм къычӀащэжьхи, Исус ыцӀэкӀэ зи къамыӀожьынэуи, цӀыфхэм зи арамыгъэшӀэжьынэуи афагъэпытагъ. 19Ау Петрэрэ Иуанрэ ахэмэ араӀожьыгъ:

– Тхьэм тедэӀуным нахьи, шъо тышъодэӀуныр ТхьэмкӀэ тэрэза, мытэрэза, шъор-шъорэу хьыкум тешъушӀыхьан фае+. 20Ау тэ Ӏофхэу тлъэгъугъэхэмрэ зэхэтхыгъэхэмрэ къэтымыӀо хъущтэп.

21ЕтӀанэ джурт тхьэматэхэм, «ШъукъытэмыдэӀумэ, къиныбэ шъодгъэщэчыщт» аӀуи, джыри зэ афагъэпыти, къатӀупщыжьыгъэх. Ахэмэ къин арагъэщэчынэу ушъхьагъу агъотыгъэп, сыда пӀомэ, а хъугъэ-шӀагъэм пае, цӀыф пстэуми Тхьэм щытхъу фашӀыщтыгъэти ары+. 22Мы Ӏофышхо гъэшӀэгъонымкӀэ апостолхэм агъэхъужьыгъэ лӀым ыныбжь илъэс тӀокӀитӀум ехъущтыгъ.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр Тхьэм зэрелъэӀугъэхэр

23Петрэрэ Иуанрэ къызатӀупщыжьхэм, ягъусэхэм адэжь агъэзэжьи, дин пэщэшхохэмрэ нахьыжъхэмрэ къараӀуагъэр аӀотэжьыгъ. 24Ахэмэ ар зызэхахым, зэдаштэу амакъэ инэу къаӀэти, Тхьэм елъэӀугъэх:

– Зиусхьан, уашъори, чӀыри, хыри, ахэмэ ащыӀэ пстэури къэзгъэхъугъэр оры+. 25Тятэжъышхо Даутэ ыӀупэкӀэ о укъэгущыӀагъ. Ар о уиӀорышӀагъ, о п Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи мы гущыӀэхэр ащ ебгъэӀуагъэх[*]:

«Хымэ лъэпкъхэр сыда зыкӀэгубжыхэрэр? ЦӀыфхэм пкӀэ зимыӀэ гухэлъхэри сыда зыкӀашӀыхэрэр?

26Дунаим ипачъыхьэхэм зыкъаӀэтыгъ, пащэхэри зэрэугъоихи, Зиусхьанэу Тхьэмрэ Ащ и Хэхи[*] апэуцунхэу зэгурыӀуагъэх»+.

27– А гущыӀэхэр шъыпкъэх, сыда пӀомэ, пщы Иродрэ[*] Ӏэшъхьэтет Понтый Пилатрэ хымэ лъэпкъхэмрэ израиль цӀыфхэмрэ ягъусэхэу, о п Къо лъапӀэ Исусэу дагъэ зыщыпфагъэм пэуцунхэу мы къалэм щызэрэугъоигъэх+. 28О пкӀочӀэшхокӀи, уигухэлъ тетэуи хъун фэегъэ Ӏофхэу ыпэкӀэ бгъэнэфагъэхэр ахэмэ агъэцэкӀагъэх. 29Джы, Зиусхьан, «ШъукъытэмыдэӀумэ, къиныбэ шъодгъэщэчыщт» аӀозэ, ахэмэ къызэраӀорэм еплъ, уигущыӀэхэр гушхоныгъэ пстэури тиӀэу дгъэӀунхэу тэ, уиӀорышӀэхэм, кӀуачӀэ къытэт+. 30Арышъ, п Къо лъапӀэу Исус ыцӀэкӀэ сымаджэхэр бгъэхъужьынхэуи, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр къэбгъэлъэгъонхэуи, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр пшӀэнхэуи о пӀэ къэщэй.

31Тхьэм зелъэӀухэ ужым, чӀыпӀэу зыщызэрэугъоигъэр къэсысыгъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэкӀэмэ агухэм инэу арылъ хъуи, гушхокӀэ Тхьэм игущыӀэхэр агъэӀоу рагъэжьагъ+.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ямылъку зэрэзэфэдагъэр

32ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зэкӀэ зыгу-зыпсэу зэхэтыгъэх. Зыми имылъку ехьылӀагъэу «Мыр сэсый» ыӀуагъэп, зэкӀэ язэфэдагъ+. 33Апостолхэр Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм лъэкӀышхокӀэ шыхьат фэхъугъэх, Тхьэм ынэшӀуи зэкӀэми инэу къащифэщтыгъ. 34ЩыкӀагъэ зиӀэ цӀыф зи ахэтыгъэп; сыда пӀомэ, е чӀыгу, е унэ зиӀэ пстэуми ахэр ащэжьхэти, ахъщэу къыкӀэкӀыгъэр къахьыти,+
35апостолхэм апашъхьэ ралъхьэщтыгъ. А ахъщэм щыщэу апостолхэм хэти ищыкӀагъэм фэдиз ратыщтыгъ.

36Кипр хыгъэхъунэм щыщэу, Лэуй лӀакъом щыщэу лӀы горэ щыӀагъ. А лӀым Юсыф ыцӀагъ. Апостолхэр ащ Бар-НаббэкӀэ еджэщтыгъэх. (Бар-Наббэ зыфаӀорэ лӀыцӀэм къикӀырэр «ЦӀыфхэр Зыгъэгушхорэр» ары.)+
37Ащ хьасэу иӀагъэр ыщи, ахъщэр къыхьи, апостолхэм апашъхьэ къырилъхьагъ.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Ананыйрэ Сапфирэрэ якъэбар

5^1Ананый ыцӀэу лӀы горэ щыӀагъ. Ежьыррэ ишъхьэгъусэу Сапфирэрэ мылъку горэ ащагъ. 2Шъузым ышӀэзэ, Ананый мылъкум кӀэкӀыгъэм щыщ ежь пае тӀэкӀу хихи, къэнагъэр апостолхэм апашъхьэ рилъхьагъ.

3– Ананый, – къыӀуагъ Петрэ, – Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ пцӀы фэуусынэуи, чӀыгум ыуасэ щыщ ощ пае хэпхынэуи шэйтаным угу къырилъхьанэу сыдэущтэу хъугъа? 4ЧӀыгур пщэным ыпэкӀэ орыба зиягъэр? Зыощэм ыуж ахъщэм узыфаер епшӀэн плъэкӀыщтыгъэба? Мыщ фэдэу пшӀэнэу сыд пае угу къэбгъэкӀыгъ? ПцӀы зыфэуусыгъэр цӀыфхэр арэп, Тхьэр ары нахь+.

5Ананый а гущыӀэхэр зызэхехым, зэхафи, ыпсэ хэкӀыгъ. Хъугъэ-шӀагъэр зэхэзыхыгъэхэр зэкӀэ щынэгъошхом хэфагъэх. 6КӀэлэ ныбжьыкӀэ куп къакӀуи, ихьадэ чэфын ращэкӀи, унэм рахыжьи, къэхалъэм щычӀалъхьажьыгъ.

7Сыхьэтищ фэдиз тешӀагъэу, къэхъугъэр ымышӀэу Ананый ишъхьэгъусэ унэм къихьагъ.

8– КъысаӀу, – риӀуагъ Петрэ, – чӀыгур мыщ фэдиз ахъщэкӀэ шъущагъа?

– Ары, ащ фэдиз ахъщэр ары зэрытщагъэр, – къыӀуагъ бзылъфыгъэм.

9– Сыд пае Зиусхьаным ы Псэ ЛъапӀэ шъууплъэкӀунэу шъузэрэгъэгугъэжьыгъа? – риӀуагъ Петрэ. – Еплъ, уилӀ ихьадэ къэм чӀэзылъхьажьыгъэхэр пчъэӀупэм Ӏутых, о уихьади рахыжьыщт.

10Ардэдэм бзылъфыгъэр Петрэ ылъакъохэм адэжь щызэхафи, ыпсэ хэкӀыгъ. КӀэлэ ныбжьыкӀэхэр къызехьэхэм, ари лӀагъэу щылъыгъ. Ихьадэ унэм рахыжьи, дахи, ишъхьэгъусэ бгъодэлъэу чӀалъхьажьыгъ.

11Чылыс зэӀукӀэм щыщ пстэури, хъугъэ-шӀагъэхэр зэхэзыхыгъэ пстэури щынэгъошхом хэфагъэх.

Апостолхэм Ӏофышхо гъэшӀэгъон Ӏаджи зэрашӀагъэр

12Апостолхэм цӀыфхэм апашъхьэ нэшэнэ гъэшӀэгъон Ӏаджи къыщагъэлъагъощтыгъ, Ӏофышхо гъэшӀэгъон Ӏаджи щашӀэщтыгъ. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэуми зэдаштэу, пачъыхьэ Сэлмэн ыцӀэкӀэ заджэхэрэ щагоу шъхьэ зытелъ къэлапчъэхэр зиӀэм щызэӀукӀэщтыгъэх+. 13ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ахэхьанхэу цӀыфхэм загъэгушхощтыгъэп, ау лъытэныгъэ афыряӀагъ. 14Ащ имызакъоу, цӀыф нахьыбэ, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми, ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъоу, агохьэ зэпытыщтыгъэх. 15Арышъ, Петрэ зыблэкӀыкӀэ, зи мыхъуми, иныбжьыкъу сымаджэхэм ащыщхэм къатыридзэным пае, цӀыфхэм ясымаджэхэр пӀэхэми пӀуаблэхэми ателъхэу къахьыхэти, урамхэм къатыралъхьащтыгъэх+. 16Ерусалим игъунэгъу къалэхэми цӀыфыбэхэр къарыкӀыхэти, ясымаджэхэмрэ джынэпцӀэ Ӏаехэм рагъэзыгъэхэмрэ къахьыщтыгъэх. Апостолхэм ахэр зэкӀэ агъэхъужьыщтыгъэх.

Джурт тхьэматэхэм апостолхэм къин зэрарагъэщэчыгъэр

17ЕтӀанэ дин пэщэшхомрэ дин пэщэшхом игъусэ пстэухэмрэ шъугъоныр агу къихьагъ. Дин пэщэшхом игъусэхэр диныр зылэжьырэ цӀыф купэу саддукей купкӀэ заджэхэрэм щыщыгъэх+. 18Апостолхэр аубытхи, къалэм ихьапс чӀадзагъэх+. 19Ау чэщым Зиусхьаным имэлэӀич хьапсым ипчъэхэр Ӏуихыхи, ахэр къычӀищыжьхи, къыӀуагъ:+

20– ШъукӀожьи, Тхьэм иунэшхо шъучӀахьи, мы щыӀэныгъэ лъапӀэм икъэбар зэкӀэ цӀыфмэ яшъуӀуат.

21Апостолхэр едэӀухи, нэф къызэшъым, Тхьэм иунэшхо чӀахьэхи, а къэбарыр цӀыфхэм арагъашӀэу аублагъ. Дин пэщэшхомрэ ащ игъусэхэмрэ къызэкӀохэм, Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэм (израиль цӀыфмэ янахьыжъхэр ары) къяджэхи, апостолхэр къащэнхэм пае къэрэгъулэхэр хьапсым агъэкӀуагъэх. 22Ахэр хьапсым зэкӀохэм, апостолхэр агъотыгъэхэпти, къагъэзэжьи, къаӀуагъ:

23– Хьапсыр пытэу гъэпытагъэу, къэрэгъулэхэри пчъэхэм аӀутхэу къэдгъотыгъ, ау пчъэхэр Ӏутхи, тызычӀахьэм, зи чӀэдгъотагъэп.

24Тхьэм иунэшхо икъэрэгъулэхэм ятхьэматэмрэ дин пэщэшхохэмрэ ар зызэхахым, зыфахьын ашӀагъэп.

25Джащыгъум зыгорэ къакӀуи, хъугъэр ахэмэ къариӀуагъ:

– Шъо хьапсым чӀэшъудзэгъэгъэ лӀыхэр Тхьэм иунэшхо чӀэтхэу, цӀыфхэр Исус икъэбар фагъасэх.

26Ар зареӀом, лӀыхэр игъусэу къэрэгъулэхэм ятхьэматэ кӀуи, апостолхэр къащагъэх, ау лӀыгъэкӀэ къащагъэхэп, сыда пӀомэ, цӀыфхэр мыжъохэмкӀэ къяонхэшъ, аукӀынхэм щыщынэщтыгъэхэти ары+.

27Апостолхэр къащэхи, Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ ращагъэх. Дин пэщэшхор яупчӀэу ыубли, моущтэу ыӀуагъ:+

28– «Мы лӀым ыцӀэкӀэ цӀыфхэм зи яшъумыгъашӀ!» тӀуи, унэшъо пытэ къышъуфэтшӀыгъэба? Ау шъо цӀыфхэр зыфэжъугъасэхэрэ къэбархэр Ерусалим диз шъушӀыгъэ. Джы мы лӀым ылъ къыттежъугъэфэн шъугу хэлъ+.

29– ЦӀыфхэм анахьи Тхьэм нахь тедэӀун фае, – пэгъокӀ къатыжьыгъ Петрэрэ адрэ апостолхэмрэ+. 30– Тятэжъхэм я Тхьэ Исус лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. Ар шъо пкъэум ешъуӀулӀи, шъуукӀыгъэ. 31Исус израиль цӀыфхэр япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀигъэгъожьынхэшъ, къафэгъунхэм пае, Тхьэм Исус Зиусхьанэу ыкӀи КъэгъэнэжьакӀоу уашъом дищэежьи, ежь иджабгъукӀэ зыгуигъэтӀысхьагъ. 32Тэри Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи мы Ӏоф пстэуми тыряшыхьат. Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ ежь фэӀорышӀэрэ цӀыфхэм агухэм къарелъхьэ+.

33Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэм ар зызэхахым, къызэкӀэплъыхьэхи, апостолхэр аукӀы ашӀоигъо хъугъэх+. 34Ау фарисей горэ, Гамалиил ыцӀэу, цӀыф пстэуми лъытэныгъэ зыфыряӀэ Тэурат егъэджэкӀо пащэр Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэсэу къэтэджи, апостолхэр унэм тӀэкӀукӀэ чӀащынхэу унашъо ышӀыгъ+. 35ЕтӀанэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэм ариӀуагъ:

– Израиль лӀыхэр, мыхэмэ яшъушӀэщтымкӀэ шъузфэсакъыжь, 36сыда пӀомэ, бэмышӀэу Фебдэ ыцӀэу, лӀы горэ щыӀагъ. Ежь лӀы инэу цӀыфхэм ашӀуигъэшӀэу, нэбгырэ шъиплӀ фэдиз гъусэ къыфэхъугъ, ау цӀыфхэм ар аукӀыгъ, игъусэхэри зэбгырыкӀыжьхи, кӀодыжьыгъэх. 37Ащ къынэуж цӀыфхэм япчъагъэ залъытэм, Иудэ зыцӀэ лӀэу Галилей хэкум щыщыр къэтэджи, цӀыф Ӏэджи гъусэ къыфэхъугъ. ЦӀыфхэм ари аукӀыгъ, игъусэ пстэури зэбгырыкӀыжьыгъэх+. 38Джы мыр шъосэӀо: «Мы лӀыхэм ауж шъуикӀыжьи, шъутӀупщыжьых. Ахэмэ ягухэлъри яӀофи къызхэкӀырэр цӀыфыр арымэ, кӀодыжьыщт. 39Ау яӀоф къызхэкӀырэр Тхьэр арымэ, ахэр жъугъэуцунхэ шъулъэкӀыщтэп. Шъузфэсакъыжь, Тхьэм шъупэуцоу къычӀэкӀынкӀи мэхъу».

40Аущтэу Гамалиил къыӀуагъэхэм ядэӀугъэх. ЕтӀанэ апостолхэм къяджэжьхи, къамыщкӀэ яуагъэх. Ащ нэужым Исус ыцӀэкӀэ цӀыфмэ зи арамыӀонэу унашъо афашӀи, атӀупщыжьыгъэх.

41Аущтэу Исус ыцӀэкӀэ лые къарахынэу Тхьэм къызэрафигъэшъошагъэм щыгушӀукӀхэу, апостолхэр Тхьэмэтэ Хэсэшхо унэм къычӀэкӀыжьыгъэх+. 42Мафэ къэси Тхьэм иунэшхуи унэхэми цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр щарагъашӀэ зэпытыщтыгъ, къэбарышӀоу Исусыр зэрэ Христосри цӀыфхэм арагъэӀу зэпытыщтыгъ.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Апостолхэм ежьхэм адэӀэпыӀэнхэу нэбгырибл зэрагъэнэфагъэр

6^1А мафэхэм ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр нахьыбэ хъухэ зэхъум, алыджыбзэкӀэ гущыӀэрэ джуртхэм[*] джуртыбзэкӀэ гущыӀэрэ джуртхэм[*] афэтхьаусыхэхэу аӀуагъ:

– Мафэ къэс шхын зыжъугощыкӀэ, тэ тишъузабэхэр пхъэтэпэмыхь шъошӀых+.

2Джащыгъум, апостол пшӀыкӀутӀур зэкӀэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэм къяджэхи, къаӀуагъ:

– Шхын дгощыным пае, Тхьэм игущыӀэхэм цӀыфхэр ятымыгъэдэӀунхэр тэрэзэп. 3Ащ пае, тшыхэр, цӀыф пстэуми лъытэныгъэ зыфыряӀэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ инэу зыгу илъхэу, акъылышӀу зиӀэ нэбгырибл шъуащыщэу къыхэшъух. Мы Ӏофыр ахэмэ апшъэ итлъхьан+. 4Тэри Тхьэм телъэӀуни, Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфмэ ядгъэӀунхэми тыпылъ зэпытыщт.

5ЗэкӀэ зэӀукӀэгъэ цӀыфхэм мы гущыӀэхэр агу рихьыгъэх. Аущтэу Стефанэу шӀошъхъуныгъэмрэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэрэ инэу зыгу илъ лӀыр къыхахыгъ. Ащ нэмыкӀэу Филипп, Прохор, Никан, Тимон, Пармен, Николасэу Антиохие къалэм щыщэу джурт хъугъэр къахахыгъэх+. 6Ахэр апостолхэм апашъхьэ рагъэуцуагъэх. Апостолхэр Тхьэм елъэӀугъэх, аӀэхэри ахэмэ ашъхьэхэм атыралъхьагъэх[*]+.

7Аущтэу Тхьэм игущыӀэхэм а лъэныкъом инэу зыщаубгъущтыгъ. ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм япчъагъэ Ерусалим бэу щыхэхъуагъ. Дин пащэхэм ащыщ купышхоми шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъэ+.

Стефан зэраубытыгъэр

8Стефан Тхьэм ынэшӀу инэу къызщифагъэу, лъэкӀышхо зиӀэ лӀыгъ. Ащ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр ышӀэщтыгъ, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэри цӀыфмэ апашъхьэ къыщигъэлъагъощтыгъ. 9Шъхьафитыныгъэ зиӀэ хъугъэхэу[*] зыфаӀорэ лӀыхэм ясинэгогу щыщхэм (ахэр Кириние къалэм, Александрие къалэм, Киликие хэкум, Асие хэкум щыщыгъэх) Стефан енэкъокъухэу аублагъ. 10Ау Стефан иакъылышӀуагъэ паий, игущыӀэхэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызэрэригъэӀуагъэхэм паий пэуцужьынхэ алъэкӀыщтыгъэп+.

11Джащыгъум ахэмэ цӀыф заулэмэ моущтэу арагъэӀуагъ:

– Мы лӀыр пегъымбар Мусэмрэ Тхьэмрэ яхъонэу зэхэтхыгъ+.

12Аущтэу заӀом, цӀыфхэри, нахьыжъхэри, Тэурат егъэджэкӀо пащэхэри зэкӀагъэплъыхьагъэх. Ахэми Стефан аубыти, Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ ращагъ. 13Шыхьат нэпцӀхэри къащагъэх. А шыхьатхэм мырэущтэу аӀуагъ:

– Мы лӀыр мы чӀыпӀэ лъапӀэмрэ Тэурат хабзэмрэ яхъон зэпыт+. 14Сыда пӀомэ, Назарет щыщ Исус мы чӀыпӀэр зэхикъутэщт ыкӀи пегъымбар Мусэ къытфигъэнэгъэ хабзэхэри зэблихъущтых, мы лӀым джахэр къыӀоу зэхэтхыгъ+. 15Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт пстэури Стефан езэрэгъэплъыгъ. Ащ ынапэ мэлэӀич напэм фэдэу къащыхъугъ.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Стефан Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ къызэрэщыгущыӀагъэр

7^1ЕтӀанэ дин пэщэшхор Стефан еупчӀыгъ:

– Мы лӀыхэм къаӀохэрэр шъыпкъэха?

2– Тшыхэри, тятэхэри, шъукъэдаӀу! – къыӀожьыгъ Стефан. – Тятэжъышхо Ибрахьимэ Хьаран къалэм дэмытӀысхьэзэ, щытхъушхо зиӀэ Тхьэр Месопотамие хэгъэгум ащ къыщыфэлъэгъуагъ+. 3Тхьэм моущтэу къыриӀуагъ[*]: «О уихэгъэгуи, уиблагъэхэми ахэкӀи, сэ озгъэлъэгъущт хэгъэгум кӀо!»+

4Аущтэу Ибрахьимэ Халдей хэгъэгум икӀи, Хьаран къалэм кӀуи, дэтӀысхьагъ. Ятэ зэлӀэ ужым, мы хэгъэгоу шъо шъузэрысым Тхьэм къыгъэкощи, къэкӀуагъ+. 5Мыщ дэжьми Тхьэм Ибрахьимэ мылъку зи къыщыритыгъэп, лъэкъо тегъэуцуапӀэ фэдиз чӀыгум щыщи къыритыгъэп. Ау Ибрахьимэ а мафэхэм сабыий имыӀагъэми, мы хэгъэгур ежьыррэ ежь къытекӀыщтхэмрэ хэгъэгу афэхъунэу Тхьэм къыгъэгугъагъ+. 6Ащ ехьылӀагъэу Тхьэм моущтэу къыӀуагъ[*]: «О къыптекӀыщтхэр илъэс шъиплӀэ хымэ хэгъэгум щыпсэущтых, цӀыфхэм ахэр агъэпщылӀхэзэ, лыехэри къарахыщтых+. 7Ау ахэр зыгъэпщылӀырэ лъэпкъым сэ езгъэпщыныжьыщт. Ащ ыуж о къыптекӀыщтхэр а хэгъэгум къикӀынхэшъ, мы чӀыпӀэм сыщагъэлъэпӀэщт»+. 8ЕтӀанэ Тхьэм ежьыррэ Ибрахьимэрэ азыфагу зэзэгъыныгъэ зэрэдилъхьагъэм итамыгъэу, Ибрахьимэ сунэтшӀыныр къыфигъэнагъ. ЕтӀанэ Ибрахьимэ Исхьакъ къыфэхъуи, яенэрэ мафэм сунэт ышӀыгъ. Ащ нэужым Исхьакъи къыщи, Якъубэ къыфэхъугъ. Якъуби тэ тятэжъышхоу пшӀыкӀутӀумэ ты афэхъугъ+.

9Ау тятэжъышхохэр ежьхэм аш Юсыф ешъугъухэти, пщылӀэу Мысырым ащэнэу лӀы куп горэм ращагъ. Ау Тхьэр Юсыф игъусагъ,+
10икъин пстэуми къахищыжьыгъ. Тхьэм Юсыф акъылышӀу къырити, Мысырым ипачъыхьэ, Фырхьауным ынэшӀу къыщыригъэфагъ. Фырхьауным Мысырыми ежь иунэшхуи Юсыф пащэ афишӀыгъ+.

11Ащ нэужым гъэблэшхорэ тхьамыкӀэгъэшхорэ зэкӀэ Мысыр хэгъэгуми Ханаан хэгъэгуми къащыхъугъ. Тятэжъышхохэми шхын агъотыщтыгъэп. 12Якъубэ Мысырым гъомлапхъэ щыӀэу зызэхехым, апэу тятэжъхэр[*] ащ ыгъэкӀуагъэх+. 13Ахэр Мысырым ятӀонэрэу зэкӀохэм, Юсыф ышхэм зыкъаригъэшӀэжьыгъ. Фырхьаунми Юсыф иунагъо ышӀэу хъугъэ+. 14ЕтӀанэ Юсыф ышхэр ыгъакӀохи, ятэу Якъубэ къэбар фаригъэхьыгъ, зэкӀэ иунэкъощхэр, нэбгырэ тӀокӀищырэ пшӀыкӀутфырэ, Мысырым къэкӀонхэу+. 15Аущтэу Якъубэ Мысырым кӀуагъэ. Ащ ежьыри тятэжъхэри щылӀагъэх+. 16Ахэмэ яхьадэхэр Шехэм къалэм ахьыжьхи, Ибрахьимэ тыжьын ахъщэкӀэ Эмор ыкъохэм къащищэфыгъэ къэунэм чӀалъхьажьыгъэх+.

17Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм игъэшъыпкъэжьыгъо нахь благъэ хъу къэс, тэ тлъэпкъ Мысырым нахьыбэ щыхъущтыгъ,+
18нэмыкӀ лӀэу Юсыф зымышӀэщтыгъэр пачъыхьэ хъуным нэсыфэ+. 19А пачъыхьэр тицӀыфхэм тхьагъэпцӀыгъэкӀэ адэзекӀощтыгъ, тицӀыфхэм ясабыйхэри ымыгъэпсэунхэм пае, чӀаригъэдзыжьхэзэ, тятэжъхэм лые арихыщтыгъ+.

20А мафэхэм пегъымбар Мусэ къэхъугъ, Тхьэм дэжькӀи сабый дэхагъ. Мэзищэ ятэ иунэ щаӀыгъыгъ, етӀанэ губгъом къыранагъ+. 21Губгъом къыранагъэр фырхьауным ыпхъу ыхьи, ыкъом фэдэу ыпӀугъ+. 22Аущтэу мысыр цӀыфхэм акъылышӀуагъэу ахэлъ пстэури Мусэ рагъэшӀагъ, Муси игущыӀэхэмкӀи ышӀэгъэ ӀофхэмкӀи лъэкӀ зиӀэ лӀы хъугъэ.

23Мусэ ыныбжь илъэс тӀокӀитӀум зынэсым, ышхэу израиль цӀыфхэр зэригъэлъэгъунхэу рихъухьагъ. 24Мысыр лӀы горэм израиль лӀыхэм ащыщэу зыгорэм лые рихэу зелъэгъум, ӀэпыӀэгъу фэхъуи, лые къезыхырэм ышӀэгъэ Ӏофым ипэгъокӀ ригъэгъотызэ, ыукӀыгъ+. 25Мусэ ышхэм зэхашӀыкӀын шӀошӀыгъ Тхьэм ежь ахэр къиным къызэрэхыригъэщыжьыщтхэр, ау ахэмэ зэхашӀыкӀыгъэп. 26ЯтӀонэрэ мафэм ышхэм ащыщхэу нэбгыритӀу зэзаохэу Мусэ зелъэгъум, зэригъэшӀужьынхэм пае ариӀуагъ: «Шъо, лӀитӀум, шъузэкъош, сыд пае лые зэшъухыра?»

27Ау ыш лые езыхырэр Мусэ еӀункӀи, риӀуагъ: «Хэта о тхьэматэ укъытфэхъунэуи хьыкум къыттепшӀыхьанэуи укъэзгъэлъэгъуагъэр? 28Тыгъуасэ мысыр лӀыр зэрэуукӀыгъэм фэдэу сыуукӀынэу уфая?»+
29А гущыӀэхэр Мусэ зызэхехым, хэхьажьи, Мадиам хэгъэгум кӀуи, итӀысхьагъ. Ащ къуитӀу къыщыфэхъугъ+.

30Илъэс тӀокӀитӀу зытешӀэм, Синай къушъхьэм дэжь шъоф нэкӀым пэнэ куандэу машӀо зыхэнагъэм[*] хэтэу, мэлэӀич горэ Мусэ къыщыфэлъэгъуагъ+. 31Мусэ ар зелъэгъум, ыгъэшӀэгъуагъ. Нахь тэрэзэу еплъынэу зекӀуалӀэм, Зиусхьаным ымакъэ къэӀугъ: 32«Уятэжъышхохэм я Тхьэу, Ибрахьимэ, Исхьакъ, Якъубэ я Тхьэр сэры». Мусэ къэкӀэзэзи, Ӏуплъэнэу тегушхуагъэп+.

33ЕтӀанэ Зиусхьаным къыриӀуагъ: «О уицуакъэхэр зыщых, сыда пӀомэ, уздэщытыр чӀыпӀэ лъапӀэшъ ары+. 34Сэ слъэпкъ гузэжъогъу Мысырым зэрэщыхэтыр слъэгъугъэ, ящэӀу макъэхэри зэхэсхыгъэ. Ахэр къиным къыхэсщыжьынхэу сыкъехыгъ. КӀо, о Мысырым узгъэкӀожьыщт»+.

35(ЕтӀанэ Стефан ипсалъэ джыри къыпидзэжьыгъ:) – Ахэмэ амыдэу, «хэта о тхьэматэ укъытфэхъунэуи хьыкум къыттепшӀыхьанэуи укъэзгъэлъэгъуагъэр?» зыфаӀогъэгъэ Мусэр ары. А Мусэ дэдэр ары ахэмэ тхьэматэ афэхъунэуи шъхьафит ышӀынхэуи Тхьэм къыгъэкӀуагъэр, мэлэӀичэу пэнэ куандэм хэтэу къыфэлъэгъуагъэм иӀэпыӀэгъукӀэ+. 36Муси ары израиль цӀыфхэр Мысырым къизыщыжьыгъэр, Мысырыми, Хы Плъыжьми, илъэс тӀокӀитӀо шъоф нэкӀыми Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр ащызышӀагъэр, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэри къащызгъэлъэгъуагъэр+. 37А Мусэр ары израиль цӀыфхэм языӀуагъэри: «Шъушыхэм ащыщэу сэ сфэдэу пегъымбар Зиусхьанэу Тхьэм къышъуфигъэкӀощт»+. 38Мусэр ары тятэжъхэу шъоф нэкӀым щызэрэугъоигъэхэм ахэтыгъэр. Мусэ мэлэӀичэу Синай къушъхьэм къыщыдэгущыӀагъэм игъусагъ, мыкӀодыжьын гущыӀэхэри тэ къытфигъэнэжьынхэу къыӀэкӀэхьагъэх+.

39Ау тятэжъхэр Мусэ едэӀунхэу фаещтыгъэхэп. Мусэ зэрамыпэсэу агухэмкӀэ Мысырым зыфагъэзагъ+. 40Ахэмэ Хьарунэ раӀуагъ[*]: «Тапэ итхэу ахьынхэу тхьэ сурэтхэр тфэшӀых! Мысырым тыкъизыщыжьыгъэ Мусэ къехъулӀагъэр тшӀэрэп»+. 41А мафэхэм шкӀэ теплъэ иӀэу тхьэ нэпцӀ ашӀи, къурмэн ащ фашӀыгъ. Ахэмэ ежьхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ тхьэ нэпцӀым щыгушӀукӀхэу, ешхэ-ешъошхо ашӀыгъ+. 42Ау Тхьэм ыкӀыб ахэмэ къафигъази, ахэмэ уашъом ипкъыгъохэм тхьэ пӀалъэу ялъэӀунхэу къыгъэнагъэх, пегъымбархэм ятхылъ зэритым фэдэу[*]: «Шъо, израиль цӀыфхэр, илъэс тӀокӀитӀо шъоф нэкӀым шъузетым, къурмэныпхъэу шӀошъубзыщтыгъэр сэра къызфэшъушӀыщтыгъэр+?

43Хьау, къурмэн зыфэшъушӀыщтыгъэр сэрэп, ау къэшъухьыщтыгъэр шъуитхьэ нэпцӀэу Молох[*] зыцӀэм итхьэлъэӀупӀэ щэтыр, шъуитхьэ нэпцӀэу Ремфан[*] ижъуагъу, сурэтхэри ары. Мыхэр арых шъуялъэӀунхэу тхьэ нэпцӀхэу шъушӀыгъэхэр. Арышъ, къэлэшхоу Бабилэн нахьи нахь чыжьэу шъуипыйхэм шъуязгъэщэщт»+.

44– Тятэжъхэм шыхьатныгъэм итхьэлъэӀупӀэу чэтэнгъэӀагъэр[*] шъоф нэкӀым щыряӀагъ. А чэтэнгъэӀагъэр Тхьэм Мусэ унашъо къызэрэфишӀыгъагъэм фэдэу ашӀыгъагъ, чэтэнгъэӀагъэм ишапхъэу Мусэ ылъэгъугъагъэм тетэу+. 45Ащ ыужым тэ тятэжъхэм а чэтэнгъэӀагъэр къакӀэныгъэу, къыздахьыгъ. Тхьэм ахэмэ апашъхьэ хымэ лъэпкъхэр къырифыхэзэ, Нун ыкъо Ехьошуа тятэжъхэм япащэу а лъэпкъхэм яхэгъэгу къызатырахым, а чэтэнгъэӀагъэр къыздахьыгъ. ЕтӀанэ пачъыхьэ Даутэ имафэхэм анэсыфэ, чэтэнгъэӀагъэр а хэгъэгум къинагъ+. 46Тхьэм ынэшӀу къызщифэгъэ Даутэ Тхьэм елъэӀугъ: «О Якъубэ ури Тхь, унэшхо къыпфэсшӀынэу фит сыкъэшӀ»+. 47Ау пачъыхьэ Сэлмэн ары Тхьэм унэшхор фэзышӀыгъэр+.

48АрышъхьэкӀэ Анахь Лъагэр цӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ унэхэм арысэп. Зиусхьаным къызэриӀорэр пегъымбарым итхылъ зэритым фэд[*]:+

49«Уашъор ары сипачъыхьэ тӀысыпӀэ,
чӀылъэри ары силъэгукӀэтыныр.

Сыд фэдэ уна къысфэшъушӀыщтыр?

Тыдэ щыӀа зызщызгъэпсэфыщт чӀыпӀэр?

50Мыхэр зэкӀэ къэзгъэшӀыгъэр сэрыба?»

51– Шъо, цӀыф къаигъэхэр! ШъугухэмкӀи шъутхьакӀумэхэмкӀи Тхьэр зымышӀэрэ цӀыфхэм шъуафэд. Шъо шъуятэжъхэм шъуафэдэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъупэуцу зэпыт+. 52Шъуятэжъхэм къин зэрамыгъэщэчыгъэ пегъымбар горэ щыӀагъа? Шъыпкъагъэ ЗиӀэр дунаим къызэрэтехьащтымкӀэ макъэ къэзгъэӀугъэхэри аукӀыгъэх. Шъори тетыгъо зиӀэхэм ар аӀэкӀэжъугъахьи, яжъугъэукӀыгъ+. 53МэлэӀичхэм Тэурат хабзэр къызыӀэкӀалъхьагъэр шъоры, ау щытми Тэурат хабзэм итхэр жъугъэцакӀэхэрэп+.

Стефан мыжъокӀэ еохэзэ зэраукӀыгъэр

54Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэм Стефан къыӀорэр зызэхахым, къызэкӀэплъыхьагъэхэу, ацэхэр зэрагъэшхыщтыгъэх+. 55Ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Стефан ыгу инэу илъ хъуи, уашъом дэплъыий, Тхьэм ищытхъушхуи Исус Тхьэм иджабгъукӀэ готэуи ылъэгъугъ+.

56– Шъуеплъ, – къыӀуагъ Стефан, – уашъохэр зэӀухыгъэхэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо Тхьэм иджабгъукӀэ готэу сэлъэгъу+.

57Джащыгъум ахэмэ атхьакӀумэхэр акудэхи, мэкъэшхокӀэ куохэзэ тезэрэгъэбэнагъэх. 58ЕтӀанэ Стефан къалэм далъэшъуи, мыжъокӀэ еохэзэ, аукӀэу аублагъ. Шыхьатхэм ящыгъынхэр Шаул[*] зыцӀэу кӀалэ горэм ылъакъохэм адэжь щагъэтӀылъыгъэх+.

59АукӀынэу мыжъохэмкӀэ еохэ зэхъум, Стефан лъэӀуагъэ:

– Зиусхьан Исус, спсэ хэх!+

60ЕтӀанэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀыси, лъэшэу мэкъэшхокӀэ къэкууи, къыӀуагъ:

– Зиусхьан, мы псэкӀодыр мы цӀыфхэм апшъэ имылъхь! Ар къыӀуи, ыпсэ хэкӀыгъ+.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

8^1Стефан зэраукӀыгъэр Шаул игъоу ылъэгъугъ.

Шаул чылыс зэӀукӀэм щыщхэм къин зэраригъэщэчыщтыгъэр

А мэфэ дэдэм цӀыфхэм чылыс зэӀукӀэм щыщхэу Ерусалим дэсхэм лъэшэу къин арагъэщэчэу аублагъ. Апостолхэм анэмыкӀэу, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэури Иудей хэкумрэ Самарие хэкумрэ ащызэбгырыкӀыжьыгъэх+. 2Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэ лӀыхэм Стефан чӀалъхьажьи, хьэдэгъэшхо фашӀыгъ. 3Ау Шаул чылыс зэӀукӀэм щыщхэр ыгъэкӀодынхэу ауж итыгъ. Зы унэм икӀымэ адрэ унэм ихьэзэ, хъулъфыгъэхэри бзылъфыгъэхэри лӀыгъэкӀэ раригъэщыхэти, хьапсым чӀаригъадзэщтыгъэх+.

Филипп къэбарышӀур Самарие хэкум зэрэщигъэӀущтыгъэр

4ЦӀыфхэу зэбгырыкӀыжьыгъагъэхэм къакӀухьэзэ, КъэбарышӀур цӀыфхэм арагъэӀущтыгъ+. 5Филипп[*] Самарие хэкум[*] щыщ къалэ горэм къакӀуи, ащ дэс цӀыфмэ Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур аригъэӀугъ+. 6ЦӀыф купышхохэм Филипп къэгущыӀэу зэхахэу, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэу ышӀэщтыгъэхэри залъэгъум, къыӀохэрэм яшъыпкъэу ядэӀущтыгъэх; 7сыда пӀомэ, цӀыфыбэхэм ахэс джынэпцӀэ Ӏаехэр кӀыихэзэ ахэкӀыщтыгъэх, зыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытэгъэ цӀыфыбэхэри, лъащэхэри Филипп ыгъэхъужьыщтыгъэх+. 8Аущтэу а къалэм ицӀыфхэм гушӀогъошхо яӀэ хъугъэ.

9Ау а къалэм Симон ыцӀэу лӀы горэ дэсыгъ. Зы заулэрэ ушхъухьаным пылъыгъэу, ежь лӀы инэу ашӀуигъэшӀэу, Самарие хэкум ис цӀыфмэ ашӀогъэшӀэгъоныщтыгъ Симон.

10– Мы лӀыр Тхьэм илъэкӀышхоу «ЛъэкӀыныгъэ Инэу» зыфаӀорэр ары, – аӀозэ, цӀыф пстэури, ини цӀыкӀуи, Симон къыӀохэрэм агу етыгъэу ядэӀущтыгъэх. 11БэшӀагъэу иушхъухьанкӀэ ахэмэ инэу агъэшӀагъоти, яшъыпкъэу едэӀущтыгъэх. 12Ау Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀумрэ Исус Христос ыцӀэ ехьылӀэгъэ къэбарышӀумрэ Филипп аригъэӀухэу, цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъу зэхъум, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми Филипп зырагъэумэхъыгъ. 13Ежь Симони ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъуи, Филипп зыригъэумэхъыгъэу, ыуж итэу кӀощтыгъ. Филипп нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу къыгъэлъагъощтыгъэхэри Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэу ышӀэщтыгъэхэри Симон зилъэгъухэкӀэ, ыгъэшӀагъощтыгъэх+.

14Ерусалим дэс апостолхэм Самарие цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр зэрадагъэхэр зызэхахым, Петрэрэ Иуанрэ ахэмэ адэжь агъэкӀуагъэх+. 15Петрэрэ Иуанрэ зынэсхэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм агухэм арылъ хъунэу Тхьэм афелъэӀугъэх;+
16сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ахэмэ ащыщэу зыми къыфехыгъагъэгоп, Зиусхьан Исус ыцӀэкӀэ Филипп ахэр ыумэхъыгъагъэх ныӀэп+. 17Джащыгъум Петрэрэ Иуанрэ аӀэхэр ахэмэ атыралъхьэхи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ а шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм агухэм арылъ хъугъэ+. 18Апостолхэм аӀэхэр затыралъхьэм, а цӀыфхэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ агухэм арылъ зэрэхъугъэр Симон зелъэгъум, апостолхэм ахъщэ къафихьи, моущтэу къыӀуагъ:

19– Сэ сӀэхэр цӀыф горэм теслъхьэмэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу илъ хъуным пае, сэри мы лъэкӀыр къысэшъут.

20– Тхьэм итын ахъщэкӀэ къэпщэфышъун пшӀошӀыгъэшъ, уиахъщи ори шъузэдэрэкӀод, – риӀуагъ Петрэ. 21– Тхьэм дэжькӀэ угу шъыпкъагъэ илъэпышъ, мы Ӏофым ущыщэп, уиӀахьи хэлъэп. 22Арышъ, мы бзэджэшӀагъэм фыкӀэгъожьи, Тхьэм елъэӀу. Мыхъун гухэлъэу уиӀэр Тхьэм къыпфигъэгъункӀи мэхъу;+
23сыда пӀомэ, шъугъоныр о угу инэу илъэу, бзэджагъэми узэкӀиубытагъэу сэлъэгъу.

24– КъэшъуӀуагъэхэм ащыщ зи къысэмыхъулӀэнэу Тхьэм шъукъысфелъэӀу, – къыӀожьыгъ Симон+.

25Апостолхэр Зиусхьаным шыхьат фэхъухи, игущыӀэхэр къызагъэӀухэ ужым, Самарие хэкум щыщ къоджабэмэ КъэбарышӀур ащагъэӀузэ, Ерусалим агъэзэжьыгъ+.

Филиппрэ Ефиопие хэгъэгум щыщ Ӏэшъхьэтетымрэ

26– Тэджи, Ерусалим дэкӀи, Газэ къалэм[*] кӀорэ гъогум щэджагъом дэжь техь! – ыӀуи, Зиусхьаным имэлэӀич Филипп къыриӀуагъ. Ар шъоф нэкӀым пхырыкӀырэ гъогугъ+. 27Аущтэу Филипп тэджи, гъогум техьагъ. КӀозэ, Ефиопие хэгъэгум щыщ лӀы горэм ӀукӀагъ. Ефиопием ибзылъфыгъэ пачъыхьэу Кандакие фэлажьэрэ Ӏэшъхьэтетхэм а лӀыр ащыщыгъ. Бзылъфыгъэ пачъыхьэм имылъку зэкӀэ ащ ыӀэ илъыгъ. Ар Ерусалим Тхьэм щелъэӀунэу къэкӀогъагъ. 28Ихэгъэгу ыгъэзэжьынэу кум итӀысхьагъэу, пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм еджэщтыгъ.

29– Кум екӀуалӀи, ащ готэу кӀо! – къыриӀуагъ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Филипп+.

30Филипп кум екӀуалӀи, а лӀыр пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм еджэу зызэхехым, къыӀуагъ:

– Узаджэрэм къикӀырэр къыбгурэӀуа?

31– Зыгорэм зэхэсимыгъэшӀыкӀмэ, сыдэущтэу къызгурыӀон слъэкӀына? – къыӀожьыгъ Ӏэшъхьэтетым. ЕтӀанэ ар Филипп елъэӀугъ:

– Кум къитӀысхьи, къызготӀысхь+.

32Ӏэшъхьэтетыр Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэу зэджагъэр мы гущыӀэхэр ары[*]:

«Мэлым фэдэу шӀуабзынэу ащагъ. Зыупхъорэм ыпашъхьэ зи ымыӀоу шъынэр зэрэщытым фэдэу, ежь ыжэ зэтырихыгъэп.

33Ежь агъэпыутыгъ, зэфагъи хэмылъэу хьыкум тырашӀыхьагъ. А лъэхъаным ицӀыфхэм ябзэджагъэ зынэсыгъэр хэта къэзыӀон зылъэкӀырэр? Сыда пӀомэ, ыпсэ мы дунаим щыхахыгъ».

34– Мыр къысэпӀонкӀэ сыолъэӀу, – къыриӀуагъ Ӏэшъхьэтетым Филипп, – пегъымбарым зигугъу ышӀырэр хэта? Ежьыра, нэмыкӀ цӀыф гора?

35Джащыгъум Филипп а гущыӀэ дэдэхэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэмкӀэ къыубли, Исус ехьылӀэгъэ КъэбарышӀур Ӏэшъхьэтетым фиӀотагъ+.

36Гъогум рыкӀохэзэ, псы горэм нэсыгъэх. Ӏэшъхьэтетым къыӀуагъ:

– Мыщ псы щыӀ. Сэ сыуумэхъымэ хъуна?

37– ЗэкӀэ о угукӀэ шӀошъхъуныгъэ уиӀэмэ, усыумэхъ хъущт, – риӀуагъ Филипп.

– Исус Христос Тхьэм зэри КъомкӀэ шӀошъхъуныгъэ сиӀ, – къыӀожьыгъ Ӏэшъхьэтетым.

38ЕтӀанэ Ӏэшъхьэтетым шыкуаом кур къыригъэгъэуцуи, Ӏэшъхьэтетымрэ Филиппрэ псым хахьэхи, Филипп адрэр ыумэхъыгъ. 39Псым къызыхэкӀыжьхэм, Зиусхьаным ы Псэ ЛъапӀэ Филипп нэмыкӀ чӀыпӀэ горэм ошӀэ-дэмышӀэу ыхьыгъ, Ӏэшъхьэтетми Филипп ылъэгъужьыгъэп. ГушӀуагъом хэтэу Ӏэшъхьэтетыр игъогу техьажьыгъ+. 40Ау Филипп Азот къалэм[*] къыщылъэгъуагъ. Кесарие къалэм[*] нэс къыкӀухьэзэ, КъэбарышӀур къэлэ пстэуми ащигъэӀущтыгъ+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Шаул Исус игъогу зэрэтехьагъэр

(Апостол. 22:6-16; 26:12-18)

9^1Шаул ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм инэу афэгубжэу, «Исус игъогу шъутемыкӀымэ, шъутыукӀыщт» ариӀо зэпытыщтыгъ. Дин пэщэшхом дэжь кӀуи, елъэӀугъ:+

2– Дамаск къалэм щыӀэ синэгогухэм тхылъхэр афэтхыхи, къысэтых. Шаул ар зыкӀишӀагъэр Исус игъогу тетхэм ащыщхэр Дамаск къыщигъотхэмэ, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми, игъусэ лӀыхэм ахэмэ Ӏэхъухэр атыраригъэлъхьанышъ, Ерусалим къыщэнхэр ары. 3Шаул гъогум рыкӀозэ, Дамаск игъунэгъу зэхъум, ошӀэ-дэмышӀэу нэфынэ уашъом къехи, къыуцухьагъ+. 4Шаул чӀыгум тефагъэу, макъэ горэм къыриӀоу зэхихыгъ:

– Шаул, Шаул, сыд пае къин сэбгъэщэчырэ?

5– О ухэта, Зиусхьан? – къыӀуагъ Шаул.

– Исусэу къин зэбгъэщэчырэр сэры, – къыӀожьыгъ адрэ макъэм. – Цур зием ибэщ кӀыхьэ папцӀэ цур ылъакъокӀэ къызэрешъутырырэм фэдэу ошӀымэ, уиягъэ зэогъэкӀыжьы. 6Ау къэтэджи, къалэм дахь. О пшӀэн фаер ащ зыгорэм къыщыуиӀощт.

7Шаул игъусэхэм гущыӀэ горэ къамыӀоу, ащ дэжьым щытхэу къэнагъэх. Макъэр зэхахыгъ, ау цӀыф зи алъэгъугъэп+. 8Шаул чӀыгум къытетэджыкӀыжьыгъ, ау ынэхэр къызызэтырехыжьхэм, зи ылъэгъужьыгъэп. Арыти, Шаул ыӀэ аӀыгъэу Дамаск дащагъ. 9Шаул мэфищым зи ымылъэгъоу къэнагъ, шхагъэп ыкӀи, ешъуагъэп ыкӀи.

10ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ащыщэу Ананый Дамаск дэсыгъ. Зиусхьаныр ащ къыфэлъагъуи, къеджагъ:

– Ананый!

– Сэры, Зиусхьан, – къыӀожьыгъ Ананый+.

11– Тэджи, «Урам ЗэнкӀ» зыфаӀорэ урамым тет Иудэ иунэ кӀо, – къыриӀуагъ Зиусхьаным Ананый. – Ащ дэжьым Шаул ыцӀэу Тарс къалэм щыщым кӀэупчӀ, сыда пӀомэ, ар Тхьэм елъэӀу+. 12Ынэхэри къыгъэплъэжьынхэм пае, Ананый зыцӀэ лӀыр ежь дэжь къакӀоу, ыӀэхэр къытырилъхьэхэу къыфэлъэгъуагъ.

13– Зиусхьан, – къыӀожьыгъ Ананый, – мы лӀым уицӀыф лъапӀэхэу Ерусалим дэсхэм къинэу аригъэщэчыгъэхэр зыфэдизыр цӀыфыбэмэ къысаӀуагъ. 14Джы дин пэщэшхохэм фитыныгъэ къаӀихыгъэу, игъусэ лӀыхэм о къыолъэӀурэ цӀыф пстэуми Ӏэхъухэр атыраригъэлъхьанхэм пае, мыщ къэкӀуагъ.

15Ау Зиусхьаным Ананый къыриӀуагъ:

– КӀо! Хымэ лъэпкъхэми, пачъыхьэхэми, израиль цӀыфхэми сэ сцӀэ икъэбар анигъэсынэу мы лӀыр къыхэсхыгъ+. 16Сэ сцӀэ пае къинэу ыщэчын фаер зыфэдизыр сэ сшъхьэкӀэ езгъэлъэгъущт+.

17Аущтэу Ананый а унэм ихьагъ. ЫӀэхэр Шаул ышъхьэ тырилъхьи, къыӀуагъ:

– Шаул, сэ сшы, мыщ укъакӀо зэхъум, Зиусхьан Исусэу гъогум къыщыпфэлъэгъуагъэм сыкъыгъэкӀуагъ, о унэхэр къэплъэжьынхэм паий, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ инэу угу илъ хъуным паий+.

18Ар къызеӀом, пцэжъые шъомпӀэ цӀыкӀухэм афэдэхэу Шаул ынэхэм зыгорэхэр къакӀэтэкъухи, ынэхэри къэплъэжьыгъэх. ЕтӀанэ Шаул къэтэджи, Ананый ар ыумэхъыгъ. 19Ащ нэужым Шаул шхагъэ, ыкӀуачӀи къыгъотыжьыгъ.

Шаул КъэбарышӀур Дамаск къалэм зэрэщигъэӀущтыгъэр

ЕтӀанэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Дамаск къалэм дэсхэм адэжь Шаул мафэ заулэрэ щыӀагъ+. 20Исус Тхьэм зэры Къор синэгогухэм ардэдэм ащигъэӀоу ыублагъ. 21Ар зэхэзыхыгъэ цӀыфхэм зэкӀэм агъэшӀагъоу къаӀощтыгъ:

– Мы лӀыр арыба Исус елъэӀурэ цӀыфхэм Ерусалим къин щязгъэщэчыщтыгъэр? ИлӀыхэу Исус елъэӀухэрэм Ӏэхъухэр атыраригъэлъхьанхэшъ, дин пэщэшхохэм адэжь ыщэнхэу мыщ къэкӀуагъэба+?

22Ау Шаул нахь лъэкӀ иӀэ хъугъэ. Исус зэрэ Христосыр къыгъэшъыпкъэжьызэ, Дамаск дэс джуртхэм ежь къыраӀожьыщтыр амышӀэу къыгъэнагъэх+.

Шаул джуртхэм зэраӀэпыкӀыгъэр

23Мэфэ пчъагъэ зытешӀэ ужым, Шаул аукӀынэу джуртхэм гухэлъ ашӀыгъ,+
24ау ахэмэ ягухэлъ Шаул къышӀагъ. Ар аукӀынэу чэщи мафи къэлапчъэмэ аӀутхэу паплъэщтыгъэх. 25Ау шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм чэщым Шаул зыдащи, къэлэ дэпкъым хэт гъуанэ горэмкӀэ мэтэшхом исэу дэпкъым ратӀупщэхыгъ+.

ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Ерусалим дэсхэм адэжь Шаул зэрэкӀуагъэр

26Шаул Ерусалим зынэсым, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ахэхьаным пылъыгъ, ау ащ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ зэрэхъугъэр ашӀошъ мыхъоу щыщынэщтыгъэх. 27Ау Бар-Наббэ[*] Шаул зыдищи, апостолхэм адэжь кӀуагъэ. Шаул гъогум Зиусхьаныр зэрэщилъэгъугъэри, Зиусхьаныр Шаул къызэрэдэгущыӀагъэри, Шаул етӀанэ Исус ыцӀэкӀэ къэбарышӀур гушхокӀэ Дамаск зэрэщигъэӀущтыгъэри Бар-Наббэ ахэмэ ариӀотэжьыгъ+. 28Аущтэу зэхъум, Шаул ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ахахьэмэ-ахэкӀыжьызэ, ахэмэ адэжь къани, Ерусалим щыӀагъ, Зиусхьаным ыцӀэкӀи цӀыфмэ къэбарышӀур гушхокӀэ аригъэӀущтыгъ. 29АлыджыбзэкӀэ гущыӀэрэ джуртхэм[*] адэгущыӀэщтыгъ ыкӀи янэкъокъущтыгъ, ау ар къаукӀыным ахэр пылъыгъэх+. 30Зэшыхэм ар къызашӀэм, Шаул Кесарие къалэм ращэхи, Тарс къалэм[*] агъэкӀуагъ+.

31Аущтэу зэкӀэ Иудей хэкум, зэкӀэ Галилей хэкум, зэкӀэ Самарие хэкум арыт чылыс зэӀукӀэхэм мамыр яӀэ хъугъэ. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ агъотызэ, Зиусхьаным шӀолӀыкӀ фыряӀэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгъэгушхохэу, нахьыбэ хъугъэх.

Петрэ Эней зэригъэхъужьыгъэр

32Петрэ хэкур къыкӀухьэ зэхъум, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу Лиддэ къалэм[*] дэсхэм адэжь кӀуагъэ. 33Ащ Эней ыцӀэу лӀы горэм щыӀукӀагъ. Илъэсий хъугъэу, ыӀэпкъ-лъэпкъ узым зэкӀиубытагъэу ар пӀэм хэлъыгъ.

34– Эней, – риӀуагъ Петрэ, – Исус Христос уегъэхъужьы. Къэтэджи, уипӀэ Ӏухыжь! Ардэдэм Эней къэтэджыжьыгъ+. 35Лиддэ къалэм зэкӀэ дэсхэми Шарон зыцӀэ шъоф зэшъхьэ-зашъом[*] зэкӀэ тесхэми Эней залъэгъум, Зиусхьаным игъогу техьагъэх.

Петрэ Табитэ лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэр

36Иоппие къалэм[*] ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ бзылъфыгъэ горэ Табитэ ыцӀэу дэсыгъ. Табитэм къикӀырэр Мэз Пчэн. ШӀубэ ышӀэу, сэдакъэхэр ыт зэпытыщтыгъ+. 37А мафэхэм ар сымаджэ хъуи, лӀагъэ. Ар агъэпскӀыжьи, унэ зэтетым ишъхьагърэ къатым дахьыий, унэм ралъхьагъ. 38Лиддэ къалэр Иоппие къалэм игъунэгъути, Петрэ ащ зэрэщыӀэр ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм зызэхахым, «Зымыгъэгужъоу, тадэжь къакӀо!» Петрэ раӀонэу лӀыкӀуитӀу лъагъэкӀуагъ.

39Петрэ къэтэджи, къадэкӀуагъ. Иоппие къалэм зынэсым, унэ зытетым ишъхьагърэ къатым ращагъ. Шъузабэхэм зэкӀэ Петрэ къауцухьи, Табитэ ягъусэ зэхъум, джанэхэуи щыгъынхэуи ышӀыгъагъэхэр, гъыхэзэ къырагъэлъэгъугъэх.

40Петрэ цӀыфхэр зэкӀэ унэм ригъэкӀыхи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀыси, Тхьэм елъэӀугъ. ЕтӀанэ хьадэм зыфигъази, къыӀуагъ:

– Табитэ, къэтэдж! Табитэ ынапӀэхэр къызэтырихи, Петрэ зелъэгъум, къызэшӀотӀысхьагъ+. 41Петрэ ащ ыӀэ ыубыти, къыгъэтэджыгъ. ЕтӀанэ Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэмрэ шъузабэхэмрэ къяджи, Табитэ псаоу аритыжьыгъ+. 42А къэбарыр Иоппие къалэм дэсхэм зэкӀэмэ зэлъашӀэ хъугъэ, цӀыфыбэхэми ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ. 43ЕтӀанэ Симон ыцӀэу, шъошӀэ горэм ихьакӀэу Петрэ мэфэ пчъагъэрэ Иоппие къалэм къыдэнагъ.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Корнелый илӀыкӀохэм Петрэ къызэраригъэщагъэр

10^1Корнелый зыцӀэ лӀы горэ Кесарие къалэм дэсыгъ. Италие хэгъэгум щыщ дзэм хэтхэу, нэбгыришъэ хъурэ купхэм япащэхэм ар ащыщыгъ. 2Ежьыри зэкӀэ иунагъуи Тхьэр агъэлъапӀэщтыгъ[*], Тхьэм шӀолӀыкӀи фыряӀэу псэущтыгъэх. Джуртхэм ахэт тхьамыкӀэхэм сэдакъэ бэу аритыщтыгъ, Тхьэм елъэӀу зэпытыщтыгъ+. 3Щэджэгъоужым сыхьатыр щым[*] пэгъунэгъу хъугъэу, Тхьэм имэлэӀич ащ къекӀуалӀи, «Корнелый!» ыӀомэ къеджэзэ, нафэу къыфэлъэгъуагъ+.

4Корнелый къэщыни, ынэхэр тедыкъагъэхэу риӀуагъ:

– Зиусхьан, сыда узыфаер?

– УитхьэлъэӀухэри уисэдакъэхэри Тхьэм ыпашъхьэ ихьагъэх, Тхьэми ахэр щымыгъупшэжьыгъэхэу ыгу илъых, – къыриӀожьыгъ мэлэӀичым+.

5– ПетрэкӀэ заджэхэрэ Симон къащэнэу Иоппие къалэм лӀыкӀохэр гъакӀох. 6Ар шъошӀэ Симонэу зиунэ хы Ӏушъом Ӏутым ихьакӀ+.

7Ар къезыӀогъэ мэлэӀичыр зыӀокӀыжьым, Корнелый иунэӀутхэм ащыщхэу нэбгыритӀурэ иӀофтэбгэ дзэлӀхэм ащыщэу Тхьэр зыгъэлъапӀэрэмрэ къяджи, 8хъугъэ-шӀагъэхэр зэкӀэ афиӀотэжьи, Иоппие къалэм ыгъэкӀуагъэх.

9ЯтӀонэрэ мафэм ахэр гъогум рыкӀохэзэ, къалэм пэгъунэгъу зэхъухэм, сыхьатыр пшӀыкӀутӀу[*] фэдиз хъугъэу, Петрэ Тхьэм елъэӀунэу унашъхьэм дэкӀоягъ+. 10Джащыгъум мэлакӀэ къэлӀагъэти, зыгорэ ышхынэу фэягъ. Шхыныр агъэхьазыр зэхъум, Тхьэм Петрэ зыгорэ къыфигъэлъэгъуагъ. 11Уашъор зэӀухыгъэу, шэкӀ фыжь иным фэдэу зыгорэ къехэу ылъэгъугъ. Ар къопиплӀымкӀэ кӀэшӀагъэу, чӀыгум къырагъэлэлэхыгъэм фэдагъ. 12Сыд фэдэрэ лъэпкъыгъуи щыщхэу лъэкъуиплӀыкӀэ кӀорэ псэушъхьэхэр, ныбэкӀэ цуахъорэ псэушъхьэхэр, ошъогу бзыухэр а шэкӀ фыжьым кӀоцӀылъыгъэх. 13ЕтӀанэ макъэ горэм Петрэ къыриӀуагъ:

– Петрэ, къэтэдж. ШӀобзи, шхы.

14– Хьау, Зиусхьан, – къыӀожьыгъ Петрэ, – ар хъухэщтэп. Мышхыпхъи, хьэрами сэ егъашӀэми сшхыгъэп+.

15ЯтӀонэрэу а макъэм Петрэ къыриӀуагъ:

– Тхьэм къабзэу, шхыпхъэу зыфиӀуагъэр о хьэрам умыӀо+.

16Аущтэу гъогогъуищэ хъугъэ. ЕтӀанэ шэкӀ фыжьыр уашъом дэкӀоежьыгъ.

17Къыфэлъэгъуагъэм къикӀырэм Петрэ егупшысэ пэтэу, Корнелый къыгъэкӀогъэ лӀыхэр Симон иунэ кӀэупчӀэхэзэ, ар къагъотыгъэу къэлапчъэм къыӀууцуагъэх.

18– ПетрэкӀэ заджэхэрэ Симон мы унэм иса? – аӀозэ, джагъэх.

19Петрэ къыфэлъэгъуагъэм егупшысэзэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къыриӀуагъ:

– Мары, нэбгырищ къыплъэхъу+. 20Къэтэджи, ех, угу щэч къимыгъахьэу ахэмэ адакӀу; сыда пӀомэ, ахэр къэзгъэкӀуагъэр сэры.

21Петрэ ехи, лӀыхэм ариӀуагъ:

– Шъо шъузлъыхъурэр сэры. Ӏоф горэ шъуиӀэу шъукъэкӀуагъа?

22– Тэ тыкъэзгъэкӀуагъэр дзэ пащэу Корнелый ары, – къаӀуагъ лӀыхэм. – Ащ шъыпкъагъэ хэлъ, Тхьэм шӀолӀыкӀ фыриӀ, зэкӀэ джурт лъэпкъым лъытэныгъэ зыфыриӀэ лӀы шъыпкъ. Ащ иунэ лӀыкӀохэм ураригъэщэнышъ, къапӀохэрэм ядэӀунэу мэлэӀич лъапӀэ горэм унашъо къыфишӀыгъ+.

23Джащыгъум Петрэ ахэр къыригъэблагъэхи, ыхьэкӀагъэх. ЯтӀонэрэ мафэм Петрэ ахэмэ ягъусэу гъогум техьагъ. Иоппие къалэм щыщ ыш заули игъусагъ.

24Ащ къыкӀэлъыкӀорэ мафэм Кесарие къалэм нэсыгъэх. Корнелый иунэкъощхэри иблагъэхэри къыугъоигъэхэу, Петрэрэ игъусэхэмрэ апаплъэщтыгъ. 25Петрэ унэм зехьэм, Корнелый къыпэгъокӀи, ылъакъохэм адэжь зыщыридзыхи, лъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀысыгъэ+. 26Ау Петрэ Корнелый къыгъэтэджыжьи, ыӀуагъ:

– Къэтэдж, сэри сыцӀыф ныӀэп+.

27ЕтӀанэ Петрэ Корнелый дэгущыӀэзэ унэм зехьэм, цӀыфыбэхэр щызэрэугъоигъэхэу ылъэгъугъ.

28– Джурт горэ хымэ лъэпкъым щыщхэм е ахэхьанэу, е яунэ ихьанэу тихабзэкӀэ зэрэмыхъущтыр шъори шъошӀэ, – ариӀуагъ Петрэ ахэмэ. – Ау цӀыф горэ мыкъабзэу е шӀоеу сымылъытэн фаеу Тхьэм зэхысигъэшӀыкӀыгъ+. 29Арыти, мы лӀыкӀохэм сыкъызяшъогъащэм, зыми семынэгуеу сыкъэкӀуагъ. Джы сышъоупчӀы, Ӏоф горэ шъуиӀэу сыкъяжъугъэщагъа?

30– МэфиплӀыкӀэ узэкӀэӀэбэжьмэ, мы сыхьатым, щэджэгъоужым сыхьатыр щым[*], сиунэ Тхьэм сыщелъэӀущтыгъ, – къыӀожьыгъ Корнелый. – ОшӀэ-дэмышӀэу щыгъын фыжь лыдхэр щыгъхэу, лӀы горэ сапашъхьэ къиуцуи, 31къыӀуагъ: «Корнелый, Тхьэм уитхьэлъэӀу зэхихыгъ, уисэдакъэхэри щымыгъупшэжьыгъэхэу ыгу илъых. 32ПетрэкӀэ заджэхэрэ Симон къыздащэнэу Иоппие къалэм лӀыкӀохэр гъакӀох. Ар шъошӀ Симонэу зиунэ хыӀушъом Ӏутым ихьакӀ. Ар къэкӀонышъ, къыбдэгущыӀэщт». 33Арыти, занкӀэу къыплъызгъэкӀуагъэх. УкъызэрэкӀуагъэр дэгъоу пшӀагъэ. Джы тэ зэпстэури о къэпӀонэу, Зиусхьаным унашъо къыпфишӀыгъэхэм тядэӀунэу, мы чӀыпӀэм Тхьэм ыпашъхьэ тит.

Петрэ Корнелый иунэ къэбарышӀур къызэрэщиӀотагъэр

34ЕтӀанэ Петрэ моущтэу къыӀуатэу ыублагъ:

– Тхьэр цӀыфхэм ятеплъэ емыплъэу, цӀыф пстэури изэфэдэу зэрилъытэрэр шъыпкъэу зэзгъэшӀагъ+. 35Сыд фэдэрэ лъэпкъыми щыщэу, ежь шӀолӀыкӀ фыриӀэу шъыпкъагъэр зыгъэцакӀэрэр Тхьэм ештэ+. 36КъэбарышӀоу Тхьэм израиль цӀыфхэм анигъэсыгъэр шъо шъошӀэ. Моущтэу зыӀорэ къэбарышӀур ары: Исус Христосэу цӀыф пстэуми я Зиусхьан ары цӀыфхэр Тхьэм езгъэшӀужьырэр. 37Иуан ежь зырагъэумэхъынэу цӀыфхэм макъэ зарегъэӀум ыуж, Галилей хэкум къыщегъэжьагъэу зэкӀэ Иудей хэкум къыщыхъугъэхэр шъо шъошӀэх+. 38Назарет щыщ Исус икъэбар шъошӀэ. Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэрэ лъэкӀышхомрэ ащ къыфыригъэхыгъэх. Тхьэр ащ зэригъусагъэм пае, шӀу ышӀэу, шэйтаным илъэкӀыкӀэ ригъэзыгъэ цӀыф пстэури ыгъэхъужьхэу къыкӀухьащтыгъ+. 39Исус джуртхэм яхэгъэгуи Ерусалими а Ӏофхэу щишӀагъэхэм зэкӀэмэ тэ тыряшыхьат. Ар пкъэум тыраӀулӀи, агъэлӀагъ. 40Ау ящэнэрэ мафэм Тхьэм ар лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ ыкӀи цӀыфхэм аригъэлъэгъугъ. 41Ау Тхьэм ар зэригъэлъэгъугъэр цӀыф пстэури арэп, Тхьэм ыпэкӀэ къыгъэнэфэгъэгъэ шыхьатхэр ары нахь. Исус лӀагъэхэм къызахэтэджыкӀыжьым, тэ ежь игъусэу дашхэхэу, дешъощтыгъэхэр арых Тхьэм ар зэригъэлъэгъугъэхэр. 42Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфмэ ядгъэӀунхэуи, псаухэми, лӀагъэхэми хьыкум атезышӀыхьанэу Тхьэм къыгъэнэфагъэр зэрэ Исусыр къэтыушыхьатынэуи Тхьэм унашъо къытфишӀыгъ+. 43Хэтми ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм ипсэкӀодшӀагъэхэр Исус ыцӀэкӀэ зэрэфэгъущтхэмкӀэ пегъымбар пстэури Исус шыхьат фэхъух+.

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм къызэрафехыгъэр

44Петрэ а гущыӀэхэр къыӀохэзэ, ахэр зэхэзыхыгъэ пстэуми Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къафехыгъ. 45Петрэ игъусэхэу къэкӀогъэгъэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ лӀыхэу сунэт ашӀыгъэхэм Тхьэм итынэу ежь ы Псэ ЛъапӀэ хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми къызэрафыригъэхыгъэр агъэшӀэгъуагъ; 46сыда пӀомэ, а хымэхэм амышӀэрэ бзэхэмкӀэ къэгущыӀэхэу, Тхьэм щытхъу фашӀэу зэхахыгъ. Джащыгъум Петрэ къыӀуагъ:+

47– Мы цӀыфхэу тэщ фэдэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу илъ хъугъэхэр псыкӀэ тэ тыумэхъыхэмэ, зыгорэм ымыдэн ылъэкӀына+?

48ЕтӀанэ Исус Христос ыцӀэкӀэ ахэр аумэхъынхэу унашъо ышӀыгъ. Ащ ыуж мэфэ заулэрэ ахэмэ адэжь щыӀэнэу Петрэ къелъэӀугъэх+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Петрэ Ерусалим ичылыс зэӀукӀэ щыщхэм хъугъэ-шӀагъэр зэрариӀотэжьыгъэр

11^1Хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми Тхьэм игущыӀэхэр зэраштагъэхэр апостолхэмрэ Иудей хэкум ис зэшхэмрэ зэхахыгъ. 2Аущтэу Петрэ ЕрусалимкӀэ зыдэкӀуаем, сунэт ашӀыгъэхэм Петрэ ышӀагъэр амыдэу,+
3ащ къыраӀуагъ:

– О сунэт амышӀыгъэхэм яунэ уихьи, уадэшхагъ+.

4Джащыгъум Петрэ хъугъэ-шӀагъэхэр хэзыгъэнчъэу къагуригъэӀонэу ыублагъ:

5– Иоппие къалэм сэ Тхьэм сыщелъэӀущтыгъ. Джащыгъум Тхьэм сэ сиакъыл щыригъэхи, шэкӀ фыжь иным фэдэу зыгорэ уашъом къехэу сигъэлъэгъугъ. Ар къопиплӀымкӀэ кӀэшӀагъэу, уашъом къырагъэлэлэхыгъэм фэдэу къысфехыгъ+. 6ШэкӀ фыжьым сызеплъым, лъэкъуиплӀыкӀэ кӀорэ былымхэри, хьэкӀэ-къуакӀэхэри, ныбашъокӀэ цуахъорэ псэушъхьэхэри, ошъогу бзыухэри слъэгъугъэх. 7«Петрэ, къэтэдж. ШӀобзи, шхы», – макъэ горэм къысиӀоу зэхэсхыгъ.

8– «Хьау, Зиусхьан, ар хъухэщтэп, мышхыпхъи, хьэрами егъашӀэми зыӀуслъхьагъэп», – есӀожьыгъ.

9– А макъэм ятӀонэрэу уашъом къиӀукӀэу къыӀожьыгъ: «Тхьэм къабзэу, шхыпхъэу зыфиӀуагъэхэр о хьэрам умыӀо»+. 10Аущтэу гъогогъуищэ хъугъэ. ЕтӀанэ зэкӀэ уашъом дэкӀоежьыгъ.

11– Ардэдэм Кесарие къалэм къикӀыхэу садэжь къагъэкӀогъэ нэбгырищ сызэрыс унэм икъэлапчъэ къыӀууцуагъ. 12Сыгу щэч къисымыгъахьэу ахэмэ садэкӀонэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къысиӀуагъ. Мы зэш нэбгырихыри сигъусэу тыкӀуи, а лӀым иунэ тихьагъ+. 13Ащ къытиӀотагъ мэлэӀич горэ иунэ итэу моущтэу ыӀозэ, зэрэщилъэгъугъэр: «ПетрэкӀэ заджэхэрэ Симон къыздащэнэу лӀыкӀохэр гъакӀох+. 14Оррэ зэкӀэ уиунагъорэ шъумыкӀодэу, шъукъэзгъэнэжьыщт гущыӀэхэр ащ къыуиӀощт».

15– Сэ сыкъэгущыӀэнэу зысэублэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ахэмэ къафехыгъ, апэу тэри къызэрэтфехыгъагъэм фэдэу+. 16«Иуан псыкӀэ цӀыфхэр ыумэхъыщтыгъ, ау Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэкӀэ шъо шъуиумэхъыщт», – къызеӀом, Зиусхьаным къыӀогъэгъэ гущыӀэхэр[*] джащыгъум сыгу къэкӀыжьыгъэх+. 17Зиусхьанэу Исус ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэ зэхъум, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызэрэтфыригъэхыгъэм фэдэу, ахэми къафыригъэхыгъэу, сэ сыхэта, Тхьэм сыпэуцужьынэу+?

18Ахэмэ мы Ӏофхэр зызэхаххэм, заушъэфыгъ. Тхьэм щытхъу фашӀэу къаӀуагъ:

– Ащыгъум хымэ лъэпкъхэри япсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэшъ, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ хъунэу Тхьэм игъоу ылъытагъ.

Антиохие къалэм чылыс зэӀукӀэ щыӀэнэу зэрэхъугъэр

19Стефан мыжъокӀэ еохэзэ, заукӀым ыуж, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм къиныбэ зэрагъэщэчыщтыгъэм пае, ахэр зэбгырыкӀыжьыгъэх. Исус ехьылӀэгъэ къэбарышӀур джуртхэм анэмыкӀэу зыми рамыӀуатэу, ахэр Финикие хэкум, Кипр зыцӀэ хыгъэхъунэм, къалэу Антиохие анэс кӀуагъэх+. 20Ау ахэмэ ащыщхэу зы купэу Кипр хыгъэхъунэм щыщ лӀыхэри, Кириние къалэм щыщ лӀыхэри Антиохие къалэм[*] зэкӀохэм, Зиусхьан Исус ехьылӀэгъэ къэбарышӀур алыджхэми араӀуатэщтыгъ. 21Зиусхьаныр ягъусагъ, шӀошъхъуныгъэ яӀэу, цӀыфыбэри Зиусхьаным игъогу техьагъэх.

22Мы Ӏофхэм якъэбар Ерусалим щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм анэсыгъ. Занэсым, Бар-Наббэ Антиохием агъэкӀуагъ+. 23Бар-Наббэ Антиохием кӀуи, Тхьэм ынэшӀу ахэмэ къызэращифагъэр зелъэгъум, гушӀуагъэ, агу етыгъэу, емызэщхэу Зиусхьаным фэшъыпкъэнхэуи афигъэпытагъ. 24Бар-Наббэ цӀыф дэгъугъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи шӀошъхъуныгъэри инэу ыгу илъыгъэх. Аущтэу ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэм япчъагъэ инэу хэхъуагъ+.

25ЕтӀанэ Шаул лъыхъунэу Тарс къалэм Бар-Наббэ кӀуагъэ. Шаул къызегъотым, Антиохием зыдищагъ+. 26Илъэс псаум икӀыхьагъэкӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм ягъусэу зэрэугъоихэзэ, цӀыф купышхом Тхьэм игущыӀэхэр арагъашӀэщтыгъэх. ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм «ЧыристанхэкӀэ» апэ дэдэу зыщяджагъэхэр Антиохиер ары.

27А мафэхэм пегъымбар куп Ерусалим къикӀи, Антиохие къэкӀуагъ+. 28Ахэмэ ащыщэу Агаб зыцӀэр къэтэджи, зэкӀэ дунаим гъэблэшхо къызэрэщыхъущтыр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ащ ыгу къырилъхьи, къыригъэӀуагъ. Кайсар Клаудый[*] итетыгъоми аущтэу хъугъэ+. 29Джащыгъум ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм, хэти зэрилъэкӀырэм фэшъуашэу, Иудей хэкум ис ашыхэм ӀэпыӀэгъу афэхъунхэу тыраубытагъ. 30ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм аущтэу ашӀызэ, аугъоигъэ ахъщэр Бар-Наббэрэ Шаулрэ аӀэкӀалъхьи, ахэми чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм[*] афарагъэхьыгъ.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тетыгъо зиӀэхэм Якъубэ зэраукӀыгъэр ыкӀи Петрэ хьапсым зэрэчӀадзагъэр

12^1А мафэхэм пачъыхьэ Ирод[*] идзэлӀхэм чылыс зэӀукӀэм щыщхэу нэбгырэ заулэ аригъэубыти, лые араригъэхэу ыублагъ. 2Иуан ышэу Якъубэ[*] чатэкӀэ аригъэукӀыгъ+. 3Ар джуртхэм агу зэрэрихьырэр Ирод зелъэгъум, ащ ыуж идзэлӀхэм Петри аригъэубытыгъ. Ар зыхъугъэр Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэр ары+. 4Ирод Петрэ зарегъэубытым, хьапсым чӀаригъадзи, дзэм щыщхэу нэбгырэ плӀырыплӀэу купиплӀмэ ар къагъэгъунэнэу аӀэкӀилъхьагъ. ЕтӀанэ ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор зыблэкӀыкӀэ, хьыкумэшӀым ыпашъхьэ рищэнэу Ирод ыгу хэлъыгъ+.

5Аущтэу Петрэ хьапсым чӀадзэгъагъ, ау чылыс зэӀукӀэм щыщхэр яшъыпкъэу Тхьэм ащ фелъэӀущтыгъэх+.

МэлэӀич горэм Петрэ хьапсым къызэрэчӀищыжьыгъэр

6Пачъыхьэ Ирод Петрэ хьыкумэшӀым ыпашъхьэ зыщырищэщт мафэм ыпэрэ чэщым Петрэ ӀэхъуитӀу телъэу, дзэлӀитӀум азыфагу дэлъэу чъыещтыгъ. Пчъэм Ӏутхэу къэрэгъулэхэм хьапсыр къаухъумэщтыгъ. 7ОшӀэ-дэмышӀэу Зиусхьаным имэлэӀич а унэм къыщылъагъуи, унэр къызэпэнэфыгъ. ЫбгъукӀэ етӀыргуи, мэлэӀичым Петрэ къыгъэущыгъ.

– ПсынкӀэу тэдж! – ыӀуагъ. Петрэ ӀэхъуитӀоу телъхэр тезыгъэх+.

8– Зыфап, уицуакъэхэри зыщылъ, – риӀуагъ мэлэӀичым Петрэ. Петрэ аущтэу ышӀыгъ. ЕтӀанэ мэлэӀичым къыриӀуагъ:

– Уищыгъын кӀыӀутелъ зыщылъэжьи, сауж уитэу къакӀо.

9Джаущтэу Петрэ мэлэӀичым ыуж итэу хьапсым къычӀэкӀыжьыгъ. Ау мэлэӀичым ышӀагъэхэр шъыпкъэмэ, мышъыпкъэмэ Петрэ ышӀэщтыгъэп, зыгорэ къыфэлъагъоу къышӀошӀыгъ. 10Апэрэ къэрэгъул купми, ятӀонэрэ къэрэгъул купми къаблэкӀхи, къэлэ дэхьапӀэм Ӏулъ гъучӀ къэлапчъэм нэсыгъэх. Къэлапчъэр ежь-ежьырэу къафызэӀукӀыгъ. Къэлапчъэм дэкӀхи, зы урамым икӀыхьагъэкӀэ зырэкӀохэ нэужым, ошӀэ-дэмышӀэу Петрэ къыгъани, мэлэӀичыр ӀукӀыжьыгъ+.

11Петрэ зыкъызешӀэжьым, къыӀуагъ:

– Зиусхьаным имэлэӀич къыгъакӀуи, Ирод сыкъыӀэкӀихи, джурт цӀыфхэми къысэхъулӀэнэу зыфаӀорэ Ӏэегъэ пстэури симыгъэлъэгъоу, сымыкӀодэу сыкъызэригъэнэжьыгъэр джы зэрэшъыпкъэр къэсшӀагъ+.

12Петрэ къехъулӀагъэр зыздешӀэжьым, Иуанэу МарккӀэ заджэхэрэм янэу Мерэм иунэ кӀуагъэ. ЦӀыфыбэ ащ дэжьым щызэрэугъоигъэх, Тхьэм елъэӀущтыгъэх+. 13Петрэ къэлапчъэм зытеом, къызэӀуихынэу Родэ зыцӀэ унэӀут пшъашъэр къыӀухьагъ. 14Петрэ ымакъэ къызешӀэжьым, гушӀом хэтэу къэлапчъэр Ӏуимыхэу унэм илъэдэжьи, Петрэ къэлапчъэм зэрэӀутыр адрэмэ ариӀуагъ.

15– КъапӀорэр пшӀэрэп, – къыраӀожьыгъ ахэмэ. Ау ыӀуагъэм пшъашъэр текӀыгъэп. Джащыгъум къаӀуагъ:

– Ар Петрэ имэлэӀичын фае. [*]+

16Ау Петрэ къэлапчъэм зэпымыоу теощтыгъэ. Къэлапчъэр Ӏуахи, Петрэ залъэгъум, лъэшэу агъэшӀэгъуагъ. 17Заушъэфынэу Петрэ Ӏэ афишӀи, Зиусхьаным хьапсым къызэрэчӀищыжьыгъэр ахэмэ афиӀотэжьыгъ. ЕтӀанэ къыӀуагъ:

– Якъуби[*] адрэ тшыхэми хъугъэ-шӀагъэр яжъугъашӀ. Ар къызеӀом ыуж, а унэм икӀи, нэмыкӀ чӀыпӀэ горэм кӀуагъэ+.

18Нэф къызэшъым, дзэлӀхэр гузэжъогъушхо хэфагъэхэу зэупчӀыжьыгъэх:

– Петрэ сыда къехъулӀагъэр?

19Пачъыхьэ Ирод дзэлӀхэр Петрэ лъигъэхъухи, къызамыгъотым, къэрэгъулэхэм тэрэзэу яупчӀи, а къэрэгъулэхэр аригъэукӀыгъ. Пачъыхьэ Ирод етӀанэ Иудей хэкум икӀи, къалэу КесариекӀэ ехи, ащ къыдэнагъ.

Пачъыхьэ Ирод зэрэлӀагъэр

20Пачъыхьэ Ирод Тир къалэм дэсхэмрэ Сидон къалэм[*] дэсхэмрэ губж лъэш афишӀыгъагъ. А къалэхэм адэсхэр зэгурыӀохи, пачъыхьэм дэжь къэкӀуагъэх. Пачъыхьэм фэлэжьэрэ Ӏэшъхьэтет Власт гурыӀохи, пачъыхьэр къаригъэшӀужьынэу елъэӀугъэх. Сыда пӀомэ, пачъыхьэм ихэгъэгу къикӀырэ гъомлапхъэхэр ары ахэр зэрыпсэущтыгъэхэр.

21Ирод ыгъэнэфэгъэ мафэм ипачъыхьэ щыгъынхэр щыгъхэу, пачъыхьэ тӀысыпӀэм тетӀысхьи, ахэмэ апашъхьэ къыщыгущыӀагъ.

22– Мыр цӀыф макъэп, Тхьэм ымакъ нахь, – цӀыфхэм аӀоти, джэщтыгъэх. 23Пачъыхьэ Ирод Тхьэм щытхъушхор зэрэфимышӀыгъэм пае, Тхьэм имэлэӀич горэ ардэдэм ащ къыригъауи, хьамылыухэм ашхызэ, ыпсэ хэкӀыгъ+.

24Ау Тхьэм игущыӀэхэр нахь цӀыфыбэмэ анэсхэзэ, зыщаубгъущтыгъ+.

25Бар-Наббэрэ Шаулрэ яӀоф заухым, Ерусалим къыдэкӀыжьхи, МарккӀэ заджэхэрэ Иуан ягъусэу Антиохие къалэм агъэзэжьыгъ+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Антиохием щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм Бар-Наббэрэ Шаулрэ Тхьэм фэлэжьэнхэу зэрагъэнэфагъэхэр

13^1Пегъымбархэри, дин гъэсакӀохэри Антиохием щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм ахэтыгъэх: Бар-Наббэ, «ШӀуцӀэкӀэ» заджэхэрэ Симон, Кириние къалэм щыщ Луцый, Манаил (ар пщы Ирод[*] дапӀугъагъ) ыкӀи Шаул+. 2Тхьэм елъэӀухэзэ, чэщи мафи ахэмэ анэкӀы зэхъум, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къариӀуагъ:

– Бар-Наббэрэ Шаулрэ сыкъызфяджэгъэ Ӏофым пае къысфыхэшъухых+.

3ЕтӀанэ ахэмэ чэщи мафи занэкӀ ужым, Тхьэм елъэӀугъэх, аӀэхэри ашъхьэхэм атыралъхьи[*], яӀоф ашӀэнэу агъэкӀуагъэх.

Апостолхэм Кипр хыгъэхъунэм Тхьэм игущыӀэхэр зэрэщагъэӀущтыгъэхэр

4Бар-Наббэрэ Шаулрэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгъэкӀуагъэхэр, къалэу Селевкие[*] нэсыгъэх. Ащ къухьэм щитӀысхьэхи, Кипр хыгъэхъунэм кӀуагъэх. 5Саламин къалэм зыдахьэхэм, джуртхэм ясинэгогухэм Тхьэм игущыӀэхэр ащагъэӀущтыгъэх. Иуан ахэмэ яӀэпыӀэгъоу ягъусагъ+.

6Хыгъэхъунэм икӀыхьагъэкӀэ Пафос къалэм[*] нэс зэкӀохэм, ушхъухьан Ӏофым пылъ джурт пегъымбар нэпцӀ горэм ӀукӀагъэх. А лӀым Бар-Иешуа ыцӀагъ+. 7Ар хыгъэхъунэм иӀэшъхьэтет[*] Сергый Паул игъусагъ. Сергый Паул цӀыф губзыгъагъ. Ар Тхьэм игущыӀэхэм ядэӀунэу фэягъэти, Бар-Наббэрэ Шаулрэ къаригъэщагъэх. 8Ау ушхъухьаным пылъ Елымэ (Елимэм къикӀырэр «Ушхъухьаным пылъыр» ары) Ӏэшъхьэтетыр шӀошъхъуныгъэм игъогу тыримыгъэхьаным ыуж итыгъэти, Бар-Наббэрэ Шаулрэ апэуцужьыщтыгъ. 9Ау Шаулэу ПаулкӀи заджэхэрэм[*] Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу лъэш дэдэу илъ хъугъэти, ынэхэр Елымэ тыригъэдыкъэхи, къыӀуагъ:+

10– О шэйтаным урикъу, о шъыпкъагъэм зэкӀэм урипый. ТхьагъэпцӀыгъэ пстэури, бзэджэгъэ пстэури угу инэу илъ. Тхьэм игъогу занкӀэхэр къуащэ пшӀынхэу упылъыным ыуж уикӀыжьыщтба? 11Джы Зиусхьаным ыӀэ къыптелъ. Заулэрэ тыгъэм инэфынэ умылъэгъоу, нэшъу ухъущт. Ардэдэм пщагъори шӀункӀыри Елымэ къыфехыгъэх. ЕтӀанэ къыкӀухьэзэ, къезыщэкӀын цӀыф горэм лъыхъущтыгъ. 12Ӏэшъхьэтетым хъугъэ-шӀагъэр зелъэгъум, шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъэ. Бар-Наббэрэ Паулрэ Ӏофхэу Зиусхьаным ехьылӀагъэу Елымэ рагъашӀэхэрэр ыгъэшӀагъощтыгъэх.

Паулрэ Бар-Наббэрэ Писидие хэкум ит Антиохие къалэм зэрэкӀуагъэхэр

13ЕтӀанэ Паулрэ игъусэхэмрэ Пафос къалэм къухьэкӀэ щежьэхи, Памфилие хэкум ит Пергие къалэм кӀуагъэх. Ащ игъусэхэр Иуан къыдинэхи, Ерусалим ыгъэзэжьыгъ+. 14Адрэ нэбгыритӀур Пергие къалэм блэкӀхи, Писидие хэкум ит Антиохие къалэм нэсыгъэх. Шэмбэт мафэм[*] синэгогум чӀахьэхи, тӀысыгъэх. 15Тэурат хабзэм[*] итхэмрэ пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэм[*] арытхэмрэ ащыщ горэхэм зяджэхэ ужым, синэгогу пащэхэм зыгорэ агъакӀуи, арарагъэӀуагъ:

– Тэ тшыхэр, мы цӀыфхэр зэрыжъугъэгушхон гущыӀэхэр шъуиӀэхэмэ, къашъуӀох+.

16Паул къэтэджи, Ӏэ афишӀи, къыӀуагъ:

– Шъо, израиль цӀыфхэри, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэхэри, шъукъэдаӀу. 17Израиль лъэпкъым и Тхьэ тятэжъхэр къыхихыгъэх. Тэ тлъэпкъ Мысыр хэгъэгум зесым, лъэпкъышхо ышӀи, лъэкӀышхокӀэ ащ къырищыжьыгъэх+. 18ЕтӀанэ илъэс тӀокӀитӀо шъоф нэкӀым щигъэшхагъэх+. 19Ханаан хэгъэгум щыпсэурэ лъэпкъиблыр ыгъэкӀоди, ахэмэ яхэгъэгу израиль лъэпкъым иӀахь хъунэу къыфигъэнэжьыгъ+. 20А зэпстэур илъэс шъиплӀырэ шъэныкъорэ фэдиз хъугъэ.

– Ащ ыужым, хьыкумэшӀыхэр Тхьэм аритыгъэх, пегъымбар Самуел имафэхэм анэсыфэхэ. 21ЕтӀанэ пачъыхьэ афигъэнэфэнэу израиль цӀыфхэр Самуел елъэӀугъэх. Бен-Ямин илъэпкъ щыщэу, Кис ыкъо Шаул пачъыхьэ афэхъунэу Тхьэм аритыгъ. ЕтӀанэ илъэс тӀокӀитӀурэ ар пачъыхьагъ+. 22Тхьэм ар тыригъэкӀыжьи, Даутэ пачъыхьэ афишӀыгъ. Тхьэм Даутэ моущтэу шыхьат фэхъугъ[*]: «Ищай ыкъоу Даутэ сыгу зэӀурэ цӀыфэу къэзгъотыгъ. Сэ сызыфаехэр зэкӀэ ащ ыгъэцэкӀэщт»+. 23Мы лӀым къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщэу, израиль цӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр Исус ары, Тхьэм къафигъэкӀуагъ, ятэжъхэр къызэригъэгугъэгъагъэхэм фэдэу. 24Исус къэкӀоным ыпэкӀэ Иуан, «ШъуипсэдкӀодшӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьи, зысэжъугъэумэхъ» ыӀозэ, зэкӀэ израиль цӀыфхэм макъэ аригъэӀугъ+. 25Иуан иӀоф ыухызэ, къыӀуагъ[*]: «Сэ хэтэу сышъушӀошӀыра? Шъо шъузпаплъэрэр сэрэп. Шъо шъузпаплъэрэр саужкӀэ къэкӀощт, ащ ицокъэ лъэпсхэр фэстӀэтэнхэуи сифэшъуашэп»+.

26(Паул джыри ипсалъэ къыпидзэжьыгъ:) – Сэ сшыхэу Ибрахьим къытекӀыгъэ цӀыфхэри, шъо къышъухэтхэу нэмыкӀ цӀыфхэу Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэхэри, Тхьэм цӀыфхэр мыкӀодхэу къызэригъэнэжьхэрэм икъэбар къызнэсыгъэхэр тэры. 27Ерусалим дэсхэмрэ ахэмэ ятхьэматэхэмрэ цӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр зэрэ Исусыр къашӀэжьыгъэп. УкӀ ежь къытыралъхьагъ, ау аущтэу пегъымбархэм ягущыӀэхэу шэмбэт мафэ къэсми синэгогухэм ащызаджэхэрэр къагъэшъыпкъэжьыгъэх+. 28УкӀ Исус зыкӀытыралъхьащт Ӏоф амыгъотыгъэми, Ӏэшъхьэтет Пилат ар ыукӀынэу елъэӀущтыгъэх+. 29Исус ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр зэкӀэ ахэмэ загъэцакӀэ ужым, Исус игъусэхэм ихьадэ къащым къытырахыжьи, къэунэм чӀалъхьажьыгъ+. 30Ау Тхьэм ар лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ+. 31ЕтӀанэ Исус ежь игъусэхэу Галилей хэкум къикӀыгъэхэу, Ерусалим къэкӀогъагъэхэм мэфэ пчъагъэхэм къакӀоцӀ заригъэлъэгъущтыгъ. Джы ахэр ары тэ тлъэпкъ ыпашъхьэ Исус шыхьат щыфэхъухэрэр+.

32– Джы мы къэбарышӀур тэ къышъотэӀо: Тхьэм Исус лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэмкӀэ тятэжъхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр къыгъэхъухэзэ, тэ, ахэмэ атекӀыгъэ цӀыфхэм къытфигъэшъыпкъэжьыгъ+. 33ЯтӀонэрэ Орэд ЛъапӀэм Тхьэм Исус къызэрэщыриӀорэм фэдэу[*]: «Оры с Къор, непэ ты сыпфэхъугъ».

34Тхьэм Исус лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэр егъашӀэми мылӀэжьыным пае, мы гущыӀэхэмкӀэ Тхьэм къыӀуагъ[*]: «СынэшӀу щыфэныгъэ лъапӀэр шъыпкъэмкӀэ шъо къышъулъызгъэӀэсыщт, Даутэ зэрэзгъэгугъэгъагъэм фэдэу»+.

35Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм ащыщэу нэмыкӀ чӀыпӀэм зэритым фэдэу[*], «О уиӀорышӀэ ихьадэ бгъэшъущтэп»+.

36– Сыда пӀомэ, Тхьэм игухэлъ тетэу Даутэ имафэхэм Тхьэм фэлажьэщтыгъ, етӀанэ дунаим ехыжьыгъ. Ятэжъхэм адэжь къэунэм чӀалъхьажьи, ихьади шъугъэ+. 37Ау Тхьэм лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъэр джыри зэ лӀэжьыгъэп, ихьади шъужьыгъэп. 38Арышъ, сэ сшыхэр, мыр зэжъугъашӀэ, шъо шъуипсэкӀодшӀагъэхэр Исус къызэрэшъуфигъэгъухэрэм икъэбар къышъотэгъэӀу+. 39Хэти ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм ипсэкӀод пстэури ежь Исус тырехых, ау пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ псэкӀодхэр къышъутырихын ылъэкӀырэп+. 40Шъузфэсакъыжь, пегъымбархэм мы гущыӀэхэу къаӀуагъэхэр[*] къышъорэмыхъулӀэх:

41«ШъукъэдаӀу, шъо Тхьэм къыӀуагъэхэм нэмыплъ языххэрэр,
жъугъэшӀагъуи, шъукӀод;
сыда пӀомэ, шъо шъуимафэхэм Ӏофышхо горэ згъэцэкӀэщт.

А Ӏофышхом икъэбар зыгорэм къышъуиӀуагъэми,
шъо шъушӀошъ хъущтыгъэп».

42Паулрэ Бар-Наббэрэ синэгогум къычӀэкӀыжьхэзэ, къыкӀэлъыкӀорэ шэмбэт мафэм а Ӏофхэм атегущыӀэжьынхэу цӀыфхэр къялъэӀугъэх. 43ЗэӀукӀэр зызэбгырэкӀыжьым, джуртхэм ащыщхэу бэхэри, хымэхэу джурт хъугъэхэм ащыщхэу бэхэри Паулрэ Бар-Наббэрэ ягъусэхэу кӀощтыгъэх. ИтӀур ахэмэ адэгущыӀэхи, Тхьэм ынэшӀу къызэращифэщтым ыуж ит зэпытынхэу афагъэпытагъ+.

44КъыкӀэлъыкӀорэ шэмбэт мафэм Тхьэм игущыӀэхэм ядэӀунхэм пае, къалэм дэс цӀыф пстэури къэнэгъэ шӀагъо щымыӀэу зэрэугъоигъэх. 45Ау джуртхэм цӀыф купышхохэр залъэгъум, шъугъоныр агу къихьи, ехъонхэзэ, Паул къыӀохэрэм апэужьыгъэх+.

46Джащыгъум Паулрэ Бар-Наббэрэ гушхокӀэ къаӀуагъ:

– Тхьэм игущыӀэхэр ыпэ рапшӀэу шъо къышъотӀонхэ фэягъ. Ау шъо Тхьэм игущыӀэхэр щыжъугъэзыехэу, аущтэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ шъуиӀэ хъунэу зыфэжъугъэшъуашэрэп. Арышъ, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм тэ зафэтэгъазэ;+
47сыда пӀомэ, Тхьэм моущтэу унашъо къытфишӀыгъ[*]: «Хымэ лъэпкъхэм нэфынэ уафэхъунэу узгъэуцугъ, дунаим ыкъуапэхэм анэсыфэ, цӀыфхэр мыкӀодхэу Тхьэм къыуигъэгъэнэжьынхэм пае»+.

48Хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм ар зызэхахым, гушӀохи, Зиусхьаным игущыӀэхэм щытхъу афашӀыгъ. МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ яӀэ хъунэу Тхьэм ыгъэнэфэгъэ цӀыф пстэуми шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ.

49Зиусхьаным игущыӀэхэр а хэкум тыдэкӀи цӀыфхэм анэсхэу хъугъэ. 50Ау джуртхэм лъытэныгъэ зиӀэ бзылъфыгъэхэу Тхьэр зыгъэлъапӀэхэрэмрэ къалэм итхьэматэхэмрэ къызэкӀагъэплъыхьагъэх. ЕтӀанэ цӀыфхэр Паулрэ Бар-Наббэрэ атебэнэнхэу зэкӀагъэблагъэх, яхэкуи къырафыгъэх+. 51Паулрэ Бар-Наббэрэ алъакъохэм ателъ сапэр цӀыфхэм апашъхьэ атыраутхыпкӀыкӀыжьи, къалэу Иконие кӀуагъэх+. 52Ау ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм агухэм гушӀуагъорэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэрэ инэу арылъ хъугъэх+.

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Паулрэ Бар-Наббэрэ къалэу Иконие Тхьэм игущыӀэхэр зэрэщагъэӀущтыгъэхэр

14^1Иконие къалэм Паулрэ Бар-Наббэрэ зынэсхэм, яхабзэ тетэу, джуртхэм ясинэгогу чӀэхьагъэх. Джуртхэмрэ алыджхэмрэ ащыщхэу бэмэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ агъэхъузэ, адэгущыӀагъэх+. 2Ау шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъунхэу зымыдэрэ джуртхэм хымэ лъэпкъхэм ащыщхэр зэкӀагъэплъыхьэхи, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ зэшхэм къафагъэгубжыгъэх. 3Паулрэ Бар-Наббэрэ Зиусхьаным икъэбар гушхокӀэ цӀыфхэм араӀозэ, а къалэм бэрэ щыӀагъэх. Зиусхьаными ынэшӀу щыфэным ехьылӀэгъэ КъэбарышӀур ыгъэшъыпкъэжьызэ, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр къагъэлъэгъонхэуи Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр ашӀэнхэуи Паулрэ Бар-Наббэрэ лъэкӀ аритыгъ+. 4Ау къалэм ицӀыфхэм лъэныкъуитӀоу загощыгъ. Зы купыр джуртхэм агохьагъ, адрэ купри – апостолхэм+. 5ЕтӀанэ хымэ лъэпкъхэм ащыщхэри, джуртхэри, ахэмэ ятхьэматэхэри ягъусэхэу зэгурыӀохи, Паулрэ Бар-Наббэрэ лые къарахынэуи мыжъохэмкӀэ къяохэзэ, къаукӀынхэуи гухэлъ ашӀыгъ. 6Паулрэ Бар-Наббэрэ ахэмэ ягухэлъ къызашӀэм, Ликаоние хэкум щыщ къалэхэу Листрэрэ Дербиерэ, ахэмэ яӀэгъо-блэгъо хэкум ылъэныкъокӀи кӀатхъужьыгъ+. 7А чӀыпӀэхэми КъэбарышӀур ащагъэӀугъ.

Паулрэ Бар-Наббэрэ къалэу Листрэ Тхьэм игущыӀэхэр зэрэщагъэӀущтыгъэхэр

8Листрэ къалэм лӀы сэкъат горэ дэсыгъ. Къызыхъугъэм щегъэжьагъэу ылъакъохэм атеуцон ымылъэкӀэу, егъашӀэми мызекӀошъоу щысыгъ+. 9Паул къыӀорэм а лӀыр едэӀущтыгъ. Паул а лӀым къызеплъым, хъужьынымкӀэ ащ шӀошъхъуныгъэ иӀэу ылъэгъугъ,+
10мэкъэшхокӀи къыӀуагъ:

– Зиусхьан Исус Христос ыцӀэкӀэ къыосэӀо: Къэтэджи, плъакъохэм къатеуцу. А лӀыр къызщылъэти, къыкӀухьэу ыублагъ+.

11Паул ышӀагъэр цӀыф купышхохэм залъэгъум, мэкъэшхокӀэ Ликаоние хэкум ыбзэкӀэ[*] къаӀуагъ:

– Тхьэхэр цӀыф плъышъо яӀэу къытфехыгъэх+.

12Бар-Наббэ ЗевскӀэ[*] еджагъэх, къэгущыӀэрэр Паул арыти, ащ ЕрмыйкӀэ[*] еджагъэх. 13Зевс иунэшхоу къалэм тӀэкӀу дэдзыгъэу щытым идин пащэ цӀыфхэм цухэр къэлапчъэм дэжь къаригъэщагъэх, танджыхэри къаригъахьыгъэх, ежьыри цӀыф купышхори фэягъэх Бар-Наббэрэ Паулрэ къурмэн афашӀынэу+.

14Ау апостолхэу Бар-Наббэрэ Паулрэ ар зызэхахым, афамыдэу ящыгъынхэр зэӀатхъыжьхи, цӀыф купышхом хэлъадэхи, куохэзэ къаӀуагъ:+

15– Шъо, лӀы купыр, сыда шъушӀэхэрэр? Шъо тышъуфэдэу тэри тыцӀыф. Мы тхьэ нэпцӀхэу зишӀуагъэ къэмыкӀощтхэм шъуакӀыб афэжъугъэзэжьэу Тхьэ шъыпкъэу псаум зыфэжъугъэзэжьыным пае, КъэбарышӀур къышъотэгъэӀу. Тхьэр ары уашъори, чӀыри, хыри, ахэмэ ащыпсэурэ пстэури къэзгъэхъугъэр+. 16БлэкӀыгъэ лъэхъанхэм лъэпкъхэр зэкӀэри зэрэфаехэу ягъогу рыкӀонхэу фит ышӀыгъагъэх. 17Ау щытми, Тхьэм шыхьат имыӀэу зыкъыгъэнагъэп. Уашъом къикӀэу ощх къышъуфыригъэщхызэ, игъом гъажъор къышъуфигъэкӀызэ, гъомылэ шъущимыгъакӀэзэ, шъуигъэгушӀозэ шӀугъэ къышъуфишӀагъ+.

18Паулрэ Бар-Наббэрэ аущтэу аӀозэ, къурмэн зыфарамыгъэшӀэу, цӀыф купышхор ерагъэу зэтыраӀэжьагъ.

19Ащ нэужым къалэхэу Антиохиерэ Икониерэ къарыкӀыхи, джурт куп къэкӀуагъ. Апостолхэм гушхокӀэ Тхьэм игущыӀэхэр агъэӀухэзэ, а джуртхэм цӀыфхэр апостолхэм агуагъэкӀыгъэх, моущтэу аӀозэ: «Мы лӀыхэм зи шъыпкъэ къаӀорэп, пцӀы къаусы нахь». ЕтӀанэ а джуртхэм цӀыф купышхор зэкӀагъэплъыхьи, Паул мыжъокӀэ къеохэзэ, къаукӀынэу пылъыгъэх, лӀагъэуи аӀозэ, къалэм далъэшъугъ+. 20Ау етӀанэ Паул игъусэхэм къызауцухьэм, ар къэтэджыжьи, а къалэми дэхьажьыгъ. ЯтӀонэрэ мафэм Бар-Наббэ игъусэу Паул къалэм Дербие кӀуагъэ.

Паулрэ Бар-Наббэрэ Сирие хэкум щыщ Антиохие къалэм зэрагъэзэжьыгъэр

21Паулрэ Бар-Наббэрэ Дербие къалэми къэбарышӀур щагъэӀузэ, цӀыфыбэхэр Исус игъогу зытырагъахьэхэ ужым, къалэхэу Листрэ, Иконие, Антиохие агъэзэжьыгъ. 22А къалэхэм ИсускӀэ шӀошъхъунгъэ зиӀэ хъугъэхэр щагъэгушхохи, шӀошъхъуныгъэм игъогу темыкӀынхэу афагъэпытэзэ араӀуагъ:

– Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ къин тщэчызэ тычӀэхьан фае+.

23Паулрэ Бар-Наббэрэ тыдрэ чылыс зэӀукӀэм нахьыжъхэр фагъэнафэхи, Тхьэм елъэӀухэзэ, чэщи мафи анэкӀэу, ахэмэ Зиусхьанэу шӀошъхъуныгъэ зыфыряӀэ хъугъэм ынаӀэ къатыригъэтынэу фагъэзагъэх+. 24Ащ нэужым Писидие хэкум пхырыкӀыхи, Памфилие хэкум нэсыгъэх. 25Пергие къалэм Зиусхьаным игущыӀэхэр зыщагъэӀухэ ужым, Атталие къалэмкӀэ ехыгъэх.

26А къалэм къыдэкӀыхи, къухьэкӀэ Антиохие къалэм кӀуагъэх. Антиохиер ары чылыс зэӀукӀэм щыщхэм Паулрэ Бар-Наббэрэ джы агъэцэкӀэгъэ Ӏофым пае, Тхьэм ынэшӀу къащифэнэу зыщыфагъэзагъэр+. 27Паулрэ Бар-Наббэрэ Антиохием зынэсхэм, чылыс зэӀукӀэм щыщхэр аугъоихи, Тхьэм ахэмэ аригъэгъэцэкӀэгъэ Ӏоф пстэури къаӀотэжьыгъ, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъунэу Тхьэм пчъэр зэрафыӀуихыгъэри къаӀотэжьыгъ. 28ЕтӀанэ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм адэжь бэрэ щыӀэнхэу къэнагъэх.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

Апостолхэмрэ нахьыжъхэмрэ Ерусалим зэӀукӀэ зэрэщашӀыгъэр

15^1ЛӀы горэхэр Иудей хэкум къикӀыхи, Антиохием къакӀохи, зэшхэр агъасэхэу аублагъ, моущтэу аӀозэ:

– Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ сунэт шъуашӀын фаеу зэритым пае, сунэт шъуамышӀымэ, шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъыгъэнэжьыщтэп.

2Паулрэ Бар-Наббэрэ ахэмэ агурымыӀохэу, лъэшэу янэкъокъугъэх. Арыти, Паулрэ Бар-Наббэрэ цӀыф заулэ ягъусэу, мы Ӏофым ехьылӀагъэу Ерусалим дэс апостолхэмрэ нахьыжъхэмрэ адэжь агъэкӀонхэу зэшхэм тыраубытагъ+. 3Аущтэу чылыс зэӀукӀэм щыщхэр Паулрэ Бар-Наббэрэ адэкӀуатэхэзэ, гъогум тырагъэхьагъэх. Паулрэ Бар-Наббэрэ хэкухэу Финикиерэ Самариерэ пхырыкӀыгъэх. ПхырыкӀыхэзэ, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэр Тхьэм игъогу зэрэтехьагъэхэм икъэбар афаӀотэжьызэ, ашыхэр зэкӀэ инэу агъэгушӀуагъэх. 4Ерусалим зынэсхэм, чылыс зэӀукӀэм щыщхэми, апостолхэми, нахьыжъхэми ахэр рагъэблэгъагъэх. Тхьэм ахэмэ ашӀэнхэу аригъэлъэкӀыгъэ Ӏоф пстэури араӀотэжьыгъ.

5Ау шӀошъхъуныгъэ зиӀэ лӀы горэхэу диныр зылэжьырэ цӀыф купэу фарисей купкӀэ заджэхэрэм ащыщхэм къэтэджхи, къаӀуагъ:

– Хымэ лъэпкъхэм ащыщхэри сунэт шъушӀынхэ фае, пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ итхэри яжъугъэгъэцэкӀэнхэ фае.

6А Ӏофым тегущыӀэнхэу апостолхэри нахьыжъхэри зэрэугъоигъэх. 7Бэрэ зызэнэкъокъухэ ужым, Петрэ къэтэджи, адрэхэм ариӀуагъ:

– Сшыхэр, шъори шъошӀэба, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъуным пае, КъэбарышӀур язгъэӀунэу блэкӀыгъэ мафэхэм Тхьэм шъо сыкъызэрэшъухихыгъэр+? 8ЦӀыфхэм агухэм арылъыр зышӀэрэ Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ тэ къызэрэтфыригъэхыгъэм фэдэу, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми къафыригъэхызэ, ахэр зэридэхэрэр къыгъэлъэгъуагъ+. 9Тэррэ ахэмрэ Тхьэм тызэхидзыгъэп, сыда пӀомэ, ахэми агухэр шӀошъхъуныгъэмкӀэ ыгъэкъэбзэжьыгъэх+. 10Тэри тятэжъхэми тфэмыхьыгъэ хьылъэр ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм атешъулъхьэзэ, Тхьэр жъугъэунэфыным сыда ыуж шъузыкӀитыр+? 11Ау ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу щыфэным игъогукӀэ тэ тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьырэр тшӀошъ мэхъу, ынэшӀу щыфэным игъогукӀэ хымэ лъэпкъхэм ащыщхэри мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьыхэрэм фэдэу+.

12Джащыгъум зэӀукӀэгъэ цӀыф пстэуми заушъэфи, хымэ лъэпкъхэм адэжь Тхьэм Бар-Наббэрэ Паулрэ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу къыщаригъэгъэлъэгъуагъэхэри, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэу щаригъэшӀагъэхэри къызэраӀотэжьырэм ядэӀугъэх. 13ЕтӀанэ ахэмэ якъэӀотэн заухым, Якъубэ[*] игущыӀэ къыублагъ:

– Сшыхэр, къасӀорэм шъукъедэӀу+. 14Лъэпкъэу ежь ыцӀэкӀэ зэджэщтыр Тхьэм къыхихыным пае, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм яплъынэу апэу зэрэхъугъэр Симон зэхытигъэшӀыкӀыгъ. 15Пегъымбархэм ягущыӀэхэр Петрэ къыӀуагъэхэм атефэх, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*]:

16«ЕтӀанэ къэзгъэзэжьынышъ, пачъыхьэ Даутэ иунэу зэхэуагъэр зэтезгъэуцожьыщт», – Зиусхьаным еӀо. «Зэхэкъутагъэхэри сшӀыжьынхэшъ, а унэр зэтезгъэуцожьыщт,

17дунаим ицӀыфхэу къэнагъэхэмрэ сэ сицӀыф хъунхэу сызэджэгъэ хымэ лъэпкъ пстэумрэ Зиусхьаным лъыхъунхэм пае.

18Моущтэу зыӀуагъэр Зиусхьанэу мы Ӏофхэр бэшӀагъэу цӀыфмэ язгъэшӀагъэр ары».

19Якъубэ етӀанэ къыпигъэхъожьыгъ:

– Арышъ, сэ сызэрэгугъэрэмкӀэ, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэу, Тхьэм игъогу техьэхэрэм къин атетлъхьэ хъущтэп. 20Ау цӀыфхэм афэттхын фае тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэ къурмэным ыл, зинэ шӀэным, атхьэлэгъэ псэушъхьэхэм[*] ал, лъым[*] зыщадзыенэуи, ежьхэм къарашӀэнэу зыфэмыер нэмыкӀ цӀыфхэм арамышӀэнэуи;+
21сыда пӀомэ, пэсэрэ зэманхэм къащегъэжьагъэу пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэм итхэр къэлэ пстэуми ащызгъэӀунхэр щыӀэх, шэмбэт къэси ащ итхэм синэгогухэми ащеджэх.

Апостолхэмрэ нахьыжъхэмрэ хымэ лъэпкъхэм ащыщхэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэм тхылъэу афатхыгъэр

22Аущтэу чылыс зэӀукӀэр зэрэщытэу ягъусэу апостолхэмрэ нахьыжъхэмрэ тыраубытагъ ежьхэм яцӀыфхэм ащыщхэу лӀы заулэ хахынхэу, Паулрэ Бар-Наббэрэ Антиохие адагъэкӀонхэм пае. Зэшхэм ятхьэматэхэм ащыщхэу Иудэу Бар-ШаббэкӀэ заджэхэрэмрэ Силэрэ хахыгъэх+. 23Мыщ фэдэ тхылъи аратыгъ: «Тэ, шъушыхэу, апостолхэри, нахьыжъхэри, шъо хымэ лъэпкъхэм ащыщ тшыхэу Антиохие къалэм дэсхэми, Сирие хэкуми, Киликие хэкуми арысхэми, шӀуфэс къышъотэхыжьы.

24ЦӀыф заулэ тэ къытхэкӀи, „Сунэт шъуашӀын фае, Мусэ и Тэурат хабзэ итхэми шъуядэӀун фае“, – аӀозэ, ягущыӀэхэмкӀэ шъузэӀагъэхьагъэуи шъуагъэгумэкӀыгъэуи зэхэтхыгъ, ау тэ ахэр къэдгъэкӀуагъэхэп+. 25Арышъ, тэ тызэӀукӀагъ. ЛӀы заулэ тэ къыхэтхынышъ, шӀу тлъэгъурэ Бар-Наббэрэ Паулрэ ягъусэхэу къышъуфэдгъэкӀонхэу тызэгурыӀуагъ. 26ИтӀур Зиусхьанэу Исус Христос ыцӀэ фэлажьэхэзэ, апсэ еблэжьыгъэхэп. 27Аущтэу Иудэрэ Силэрэ къышъуфэтэгъакӀох. Ахэми ттхыгъэр жэдэкӀэу къыжъугурагъэӀощт. 28Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи тэри игъоу тлъытагъэ мы унашъохэу шъузэдэӀун фаехэм анэмыкӀэу, зи къышъутетымылъхьанэу:+
29цӀыфхэм тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэ къурмэным ыл, лъым, атхьэлэгъэ псэушъхьэхэм ал, зинэ шӀэным защышъудзый. Шъо къышъуашӀэнэу шъузыфэмыери нэмыкӀ цӀыфхэм яшъумышӀ. Моущтэу шъупсэумэ, дэгъоу шъушӀэщт. Шъотхъэжь».

30Аущтэу а лӀыхэр гъогум тырагъэхьагъэх. Ахэр Антиохие зынэсхэм, чылыс зэӀукӀэм щыщхэр аугъоихи, тхылъыр аратыгъ. 31Ахэр тхылъым зеджэхэм, къэбарэу ащ итым ыгъэгушхуагъэх ыкӀи ыгъэгушӀуагъэх. 32Иудэрэ Силэрэ, ежьхэр пегъымбархэти, гущыӀабэкӀэ ашыхэм агухэр къагъэпытэхэзэ, агъэгушхуагъэх+. 33Ахэр тӀэкӀурэ ащ зыдэсхэм, къэзгъэкӀуагъэхэм адэжь агъэзэжьынэу ашыхэм гъогумафэкӀэ гъогум къытырагъэхьажьыгъэх. 34Ау Силэ Антиохие къыдэнэнэу тыриубытагъ, Иудэ Ерусалим ыгъэзэжьыгъ. 35Паулрэ Бар-Наббэрэ Антиохие къыдэнагъэх. НэмыкӀыбэхэм ягъусэхэу, цӀыфхэм Зиусхьаным игущыӀэхэр арагъашӀэу, къэбарышӀури арагъэӀоу, Антиохие дэсыгъэх+.

Паулрэ Бар-Наббэрэ зэрэзэгокӀыгъэхэр

36Зы тӀэкӀу тешӀагъэу Паул Бар-Наббэ риӀуагъ:

– Тхьэм игущыӀэхэр зыщыдгъэӀугъэ къэлэ пстэуми адэс тшыхэм адэжь тэгъэгъэзэжьи, язытет зыфэдэр зэтэгъэгъэлъэгъу.

37Бар-Наббэ МарккӀэ заджэхэрэ Иуан ягъусэу зыдищэнэу фэягъ+. 38Ау Паул ар зыдищэныр игъоу ылъытагъэп; сыда пӀомэ, Иуан МарккӀэ заджэхэрэр Памфилие хэкум ахэмэ щагокӀи, Ӏоф адишӀэнэу адэкӀогъагъэп+. 39Паулрэ Бар-Наббэрэ лъэшэу зэрэзэнэкъокъугъэхэм къыхэкӀэу, зэгокӀыгъэх. Бар-Наббэ Марк зыдищи, Кипр хыгъэхъунэм къухьэкӀэ кӀуагъэ. 40Ау Паул гъусэ фэхъунэу Силэ къыхихыгъ. Ашыхэм Тхьэм ынэшӀу ахэмэ къащифэнэу зызыфагъазэ ужым, ахэр гъогум техьагъэх+. 41Чылыс зэӀукӀэхэм ащыщхэр агъэгушхохэзэ, Сириемрэ Киликиемрэ къакӀухьэщтыгъэх.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

Паулрэ Силэрэ Тимофей гъусэ зэрафэхъугъэр

16^1Ащ нэуж Паул къалэхэу Дербие, етӀанэ Листрэ анэсыгъ. Тимофей зыцӀэу ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ лӀы горэ а къалэм дэсыгъ. Ащ янэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ джуртыгъ, ятэ алыджагъ+. 2Къалэхэу Листрэрэ Икониерэ адэс зэшхэм а лӀым лъытэныгъэ фыряӀагъ. 3Паул Тимофей зыдищэнэу фэягъ. Джуртхэу а лъэныкъом щыпсэухэрэм апае Паул Тимофей сунэт аригъэшӀыгъ[*]; сыда пӀомэ, Тимофей ятэ зэрэалыджыр зэкӀэми ашӀэщтыгъэти ары+. 4Къалэхэр къакӀухьэхэу, Ерусалим дэс апостолхэмрэ нахьыжъхэмрэ ашӀыгъэ унашъохэм ядэӀунхэм пае, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм а унашъохэр араӀуагъэх+. 5Аущтэу чылыс зэӀукӀэхэм ащыщхэм нахь шӀошъхъуныгъэшхо яӀэ хъузэ, мафэ къэс шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм япчъагъэ хахъощтыгъ+.

Троадэ къалэм Тхьэм Паул зыгорэ къызэрэщыфигъэлъэгъуагъэр

6Паулрэ игъусэхэмрэ Асие хэкум Тхьэм игущыӀэхэр щагъэӀунхэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ фит ымышӀыхэзэ, Фригиерэ Галатиерэ яхэку зэпырыкӀыгъэх+. 7Мисие хэкум зынэсхэм, Битиние хэкум ихьанхэу пылъыгъэх, ау Исус ы Псэ ЛъапӀэ ихьанхэу фит ышӀыгъэхэп+. 8Аущтэу Мисие хэкум пхырыкӀыхи, Троадэ къалэмкӀэ[*] ехыгъэх+. 9Чэщым Тхьэм Паул къыфигъэлъэгъуагъ: Македоние хэкум[*] щыщ лӀы горэ ыпашъхьэ къиуцуи, къелъэӀугъ:

– Македонием къакӀуи, ӀэпыӀэгъу къытфэхъу.

10Паул ар къызэрэфэлъагъоу, КъэбарышӀур а цӀыфхэми ядгъэӀунэу Тхьэр къызэрэтэджагъэм тицыхьэ телъэу, Македоние хэкум тыкӀонэу зыдгъэхьазырыгъ[*].

Лидие зыцӀэ бзылъфыгъэр Исус игъогу зэрэтехьагъэр

11Аущтэу Троадэ къалэм къухьэкӀэ тыщежьи, занкӀэу Самофракие хыгъэхъунэм тыкӀуи, ятӀонэрэ мафэми Неапол къалэм тынэсыгъ. 12ЕтӀанэ ащ тыдэкӀи, Филиппи къалэм тыкӀуагъ. Ар Македоние хэкум щыщэу а лъэныкъом икъэлэшхуагъ. А къалэр зыгъэуцугъагъэхэр Рим къэралыгъошхом ицӀыфхэр ары. А къалэм мэфэ заулэ тыдэсыгъ+.

13Шэмбэт мафэм къалэм тыдэкӀи, псыхъом тыкӀуагъ. Ащ дэжьым цӀыфхэр Тхьэм зыщелъэӀурэ чӀыпӀэ щыдгъотыщт тӀуи, тытӀыси, зэрэугъоигъэ бзылъфыгъэмэ тадэгущыӀагъ. 14Бзылъфыгъэ горэ, Лидие ыцӀэу, къэдаӀощтыгъ. Ар Тиатирэ къалэм щыщэу, шэкӀ плъыжь чӀэпцӀэ лъапӀэр зыщэхэрэм ащыщыгъ. Ар Тхьэр зыгъэлъэпӀэрэ бзылъфыгъэу къычӀэкӀыгъ. Паул къыӀохэрэм ыгу етыгъэу ядэӀунэу Зиусхьаным ащ ыгу зэӀуихыгъ+. 15Ари ащ иунэ исхэри тыумэхъыгъэх. Зытэумэхъхэм, бзылъфыгъэр къытэлъэӀуи, къыӀуагъ:

– ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм сащыщэу шъолъытэмэ, сиунэ шъуисынэу шъукъеблагъ. Аущтэу ыӀозэ, тыкъыгъэнагъ+.

Паулрэ Силэрэ къалэу Филиппи хьапсым зэрэщычӀадзагъэхэр

16Мафэ горэм цӀыфхэр Тхьэм зыщелъэӀурэ чӀыпӀэм тыкӀозэ, джынапцӀэ зыхэсэу, къэхъущт-къэшӀэщт Ӏофхэр къэзыӀон зылъэкӀырэ унэӀут пшъашъэ горэ къытӀукӀагъ. Къэхъущт-къэшӀэщтхэр къыӀохэзэ, итхьэматэхэм ахъщабэ къафигъахъэщтыгъ. 17А пшъашъэр Паулрэ тэррэ тауж имыкӀэу, кууозэ моущтэу ыӀощтыгъ:

– Мы лӀыхэр Тхьэу анахь Лъагэм илӀыкӀох. ШъумыкӀодэу, Тхьэм шъукъызэригъэнэжьырэ гъогур мыхэмэ къышъуагъэӀу+.

18Джаущтэу мэфэ пчъагъэрэ пшъашъэр ауж итыгъ. ЕтӀанэ Паул губжи, зыкъызэригъэзэкӀи, джынапцӀэм риӀуагъ:

– Исус Христос ыцӀэкӀэ мы пшъашъэм ухэкӀынэу унашъо къыпфэсэшӀы. Ардэдэм джынапцӀэр пшъашъэм хэкӀыжьыгъ+.

19Ахъщэ къэкӀуапӀэу зыщыгугъыхэрэр зэрэщымыӀэжьыр пшъашъэм итхьэматэхэм залъэгъум, Паулрэ Силэрэ аубытхи, къалэм изэхэхьапӀэм тетыгъо зиӀэхэм апашъхьэ кӀуачӀэкӀэ ралъэшъуагъэх. 20Ӏэшъхьэтетхэм апашъхьэ зыращэхэм, моущтэу къаӀуагъ:

– Мы лӀыхэр джуртых. Тикъалэ инэу зэӀагъахьэ. 21Тэ Рим къэралыгъошхом ицӀыфхэм хабзэхэу зетымыхьапхъэхэри тымышӀапхъэхэри мы лӀыхэм агъэӀух+.

22ЦӀыф купышхор ахэмэ ягъусэу Паулрэ Силэрэ атебэнагъэх. Ӏэшъхьэтетхэм Паулрэ Силэрэ ящыгъынхэр зэӀатхъыхи, къамыщкӀэ яонхэу дзэлӀхэм унашъо афашӀыгъ+. 23Утыныбэ зарах ужым, хьапсым чӀадзагъэх. Хьапс къэрэгъулэми афэсакъыпэу ыухъумэнхэу унашъо фашӀыгъ. 24Аущтэу унашъо зыфашӀым, къэрэгъулэм ахэр хьапсым иунэ кӀоцӀ дэдэм чӀидзэхи, алъакъохэри пкъэум рипхыгъ+.

25Чэщныкъом Паулрэ Силэрэ Тхьэм елъэӀущтыгъэх, тхьэщытхъу орэдхэри къаӀощтыгъ. Адрэ хьапсчӀэсхэри ахэмэ ядэӀущтыгъэх+. 26ОшӀэ-дэмышӀэу хьапсым ылъапсэхэр хъыехэзэ, чӀыгур лъэшэу къэсысыгъ. Ардэдэм хьапсым ипчъэхэр зэкӀэ къызэӀукӀыгъэх. ГъучӀ лъэхъухэу хьапсчӀэсхэм ателъыгъэхэри зэкӀэ атезыгъэх+. 27Хьапс къэрэгъулэр къэущи, хьапсым ипчъэхэр зэӀухыгъэхэу зелъэгъум, хьапсчӀэсхэр хэхьажьыгъэхэу ыӀуи, ичатэ къырихыгъ, зиукӀыжь шӀоигъоу+. 28Ау Паул мэкъэшхокӀэ къэкууи, къыӀуагъ:

– Лые зэмыхыжь! Тэ зэкӀэми мыщ тыщыӀ!

29ЕтӀанэ хьапс къэрэгъулэм остыгъэ нэфынэ къаригъэхьи, хьапсым чӀэлъади, Паулрэ Силэрэ апашъхьэ кӀэзэзэу зыщыридзыхыгъ+. 30ЕтӀанэ хьапсым чӀищыхи, моущтэу къыӀуагъ:

– Шъо, тхьэматэхэр, сымыкӀодэу Тхьэм сыкъыгъэнэжьыным пае, сыда сшӀэн фаер+?

31– Зиусхьан ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зигъаӀи, ори уиунагъуи шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъыгъэнэжьыщт, – къаӀожьыгъ ахэмэ+.

32ЕтӀанэ Паулрэ Силэрэ хьапс къэрэгъулэми, ащ иунэ ис пстэуми Зиусхьаным игущыӀэхэр араӀотагъэх. 33Чэщым а сыхьат дэдэм хьапс къэрэгъулэм Паулрэ Силэрэ унэ горэм рищэхи, яуӀагъэхэр афитхьакӀыгъ. Ащ лъыпытэу ежьыри иунагъо ис пстэуми зарагъэумэхъыгъ+. 34Ащ нэужым хьапс къэрэгъулэм ахэр ежь иунэ рищэхи, Ӏанэ къафызэӀуихыгъ. ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ зэрэхъугъэм пае, ежьыри иунагъуи гушӀуагъэх+.

35Нэф къызэшъым, Ӏэшъхьэтетхэм яӀофтабгэхэм «Мы лӀыхэр тӀупщыжьых» раӀонэу хьапс къэрэгъулэм дэжь агъэкӀуагъэх. 36Хьапс къэрэгъулэм а къэбарыр Паул къыриӀуагъ:

– Ӏэшъхьэтетхэм шъуатӀупщыжьынэу яӀофтабгэхэр къагъэкӀуагъэх. Арышъ, джы шъучӀэкӀыжь. Гъогумафэх.

37– Тэ рим цӀыфхэм[*] тащыщми, хьыкумэшӀым ыпашъхьэ тырамыщэу, цӀыфмэ алъэгъоу къамыщкӀэ къытаохи, хьапсым тычӀадзагъ, – ариӀожьыгъ Паул. – Джы шъэфэу татӀупщыжьы ара? Хьау, ар хъущтэп! Ежьхэр къэрэкӀохи, тыкъычӀарэщыжь!+

38Ӏофтабгэхэм а гущыӀэхэр Ӏэшъхьэтетмэ араӀотэжьыгъ. Паулрэ Силэрэ Рим къэралыгъошхом ицӀыфхэм зэращыщхэр Ӏэшъхьэтетмэ зызэхахым, щынагъэх. 39Ахэр къакӀохи, «Губгъэн къытфэшъумылъэгъу» аӀуи, хьапсым къычӀащыжьхи, къалэм дэкӀыжьынхэу къялъэӀугъэх+. 40Паулрэ Силэрэ хьапсым къызычӀэкӀыжьхэм, Лидие иунэ кӀуагъэх. Ащ дэжьым зэшхэр щалъэгъухи, агъэгушхуагъэх. ЕтӀанэ къалэм дэкӀыжьыгъэх+.

ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Фессалоникэ къалэм ицӀыфхэм Паулрэ игъусэхэмрэ къин зэрарагъэщэчыгъэр

17^1Паулрэ игъусэхэмрэ Амфипол къалэмрэ Аполлоние къалэмрэ къаблэкӀхи, Фессалоникэ къалэм къэкӀуагъэх. Джуртхэм а къалэм синэгогу щыряӀагъ+. 2Паул ихабзэ тетэу ахэмэ адэжь синэгогум чӀахьи, зэкӀэлъыкӀорэ шэмбэт мэфищым Тхьэм игущыӀэ тхыгъэмэ ащыщ къафеджэзэ, янэкъокъугъ+. 3Христос къин ыщэчынышъ, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьын зэрэфэягъэр зэхаригъэшӀыкӀызэ, къафигъэшъыпкъэжьыгъ.

– Исусэу зикъэбар сэ къышъозгъэӀурэр Христос ары, – ариӀуагъ Паул+. 4Джуртхэм ащыщхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъуи, Паулрэ Силэрэ гъусэ къафэхъугъэх. Ащ нэмыкӀэу Тхьэр зыгъэлъапӀэрэ алыджхэм ащыщхэу бэхэми, зэлъашӀэрэ бзылъфыгъэмэ ащыщхэу бэхэми шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ.

5Ау шӀошъхъуныгъэ зиӀэ мыхъугъэ джуртхэр мэшъугъохэти, цӀыф зэхэхьапӀэм къырамыдзэрэ хъулъфыгъэхэр къыщагъотхи, цӀыф купышхо аугъоий, къалэр къагъэбырсырыгъ. ЕтӀанэ Иасон иунэ Ӏулъадэхи, Паулрэ Силэрэ къыращынхэшъ, цӀыфхэм апашъхьэ къыращэнхэу ауж итыгъэх+. 6Ахэр замыгъотхэм, Иасонрэ зэш заулэ къалэм итхьэматэхэм апашъхьэ ралъашъохи, куохэзэ, моущтэу аӀуагъ:

– Дунаир зэкӀэ зэӀэзгъэхьэрэ цӀыфхэр мыщи къэкӀуагъэх. 7Иасон ахэр иунэ ригъэблэгъагъэх. «НэмыкӀ пачъыхьэу Исус зыцӀэр щыӀ» аӀозэ, Кайсарым иунашъохэм апэуцужьых+.

8Ахэмэ аущтэу аӀозэ, а гущыӀэхэр зэхэзыхыгъэ цӀыф купышхомрэ къалэм итхьэматэхэмрэ къагъэбырсырыгъэх. 9Ащ нэужым къалэм итхьэматэхэм Иасонрэ игъусэхэмрэ шэсы ахъщэр къаӀахи, атӀупщыжьыгъэх.

Берие къалэм ицӀыфхэм ащыщхэу бэхэр Исус игъогу зэрэтехьагъэхэр

10Чэщ зэрэхъоу, зэшхэм Паулрэ Силэрэ Берие къалэм агъэкӀуагъэх. Ахэр зынэсхэм, джуртхэм ясинэгогу чӀэхьагъэх. 11Фессалоникэ къалэм дэсхэм анахьи Берие къалэм дэсхэм нахь шъыпкъагъэ яӀагъ. Тхьэм игущыӀэхэр ягуапэу аштагъэх. Паул къыӀуагъэхэр Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэм атефэхэмэ алъэгъуным пае, мафэ къэс Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм ахэплъыхьэщтыгъэх. 12Джуртхэм ащыщхэу бэхэми, лъытэныгъэ зиӀэ алыдж бзылъфыгъэхэмрэ хъулъфыгъэхэмрэ ащыщ купхэми шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ.

13Паул Берие къалэми Тхьэм игущыӀэхэр зэрэщигъэӀурэр Фессалоникэ щыщ джуртхэм зашӀэм, ащ къакӀохи, цӀыф купышхор зэкӀагъэплъыхьагъ ыкӀи агъэбырсырыгъ. 14Ардэдэм зэшхэм Паул хыӀушъом агъэкӀуагъ, ау Силэрэ Тимофейрэ Берие къалэм къыдэнагъэх. 15Паул зыгъэкӀуатэхэрэр къалэу Афинэ дынэсыгъэх. Силэрэ Тимофейрэ ыдэжь шӀэхэу къэкӀонхэу Паул зыщагъэхэм унашъо зафешӀым, ахэмэ агъэзэжьыгъ.

Паул къалэм дэс цӀыфхэм апашъхьэ къызэрэщыгущыӀагъэр

16Паул къалэу Афинэ Силэрэ Тимофейрэ щапаплъэзэ, тхьэ нэпцӀ сурэтхэр къалэм дизэу зелъэгъум, ыгу къеуагъ+. 17Аущтэу Паул джуртхэмрэ Тхьэр зыгъэлъапӀэхэрэмрэ синэгогум гущыӀэгъу афэхъузэ щянэкъокъущтыгъ, мафэ къэс зэхэхьапӀэм цӀыфхэу щызэӀукӀэхэрэм щянэкъокъущтыгъ. 18Философхэу эпикурейхэмрэ[*] стоикхэмрэ[*] ащыщхэу зы куп Паул къенэкъокъоу ыублагъ.

– Сыда къыӀонэу мы шъхьаубатэр зыфаер? – аӀуагъ заулэмэ.

– Мы лӀым хымэ тхьэхэм якъэбар зэрехьэ, – аӀуагъ адрэхэм. Аущтэу зыкӀаӀуагъэр Паул Исус ехьылӀэгъэ КъэбарышӀумрэ лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэм[*] ехьылӀэгъэ КъэбарышӀумрэ зэраригъэӀущтыгъэхэр ары.

19ЕтӀанэ а философхэм Ареопаг[*] Ӏуашъхьэм щызэӀукӀэрэ хасэм дэжь Паул зыдащи, къыраӀуагъ:

– КъэбарыкӀэхэу о цӀыфхэм ябгъашӀэхэрэр зэхэтэбгъэшӀыкӀынха+? 20Сыда пӀомэ, гущыӀэ гъэшӀэгъонхэр ттхьакӀумэхэм о къареогъадзэх. Ахэмэ къарыкӀырэр тшӀэ тшӀоигъу.

21Афинэ къалэм щыщ пстэуми, хымэхэу ащ дэсхэми къэбарыкӀэхэр къаӀонхэмрэ ядэӀунхэмрэ нэмыкӀыкӀэ мафэхэр агъакӀощтыгъэхэп.

22ЕтӀанэ Паул Ареопаг Ӏуашъхьэм щызэӀукӀэрэ хасэм ыпашъхьэ къиуцуи, моущтэу къыӀуагъ:

– Шъо, Афинэ лӀыхэр! Лъэныкъо пстэумкӀэ шъо тхьэ Ӏаджыхэр инэу жъугъэлъапӀэхэу сэлъэгъу; 23сыда пӀомэ, къэскӀухьэзэ, шъуитхьэлъэӀупӀэхэм сызяплъым, моущтэу зытетхэгъэ къурмэншӀыпӀэ[*] горэ къэзгъотыгъ: «ТымышӀэрэ Тхьэм пае». Джа шъо шъумышӀэрэ Тхьэу жъугъэлъапӀэрэм икъэбар ары шъо къышъозгъэӀурэр.

24– Тхьэу дунаири дунаим тетхэри къэзгъэшӀыгъэр уашъоми чӀылъэми я Зиусхьан. Ар цӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ тхьэлъэӀупӀэ унэшхохэм арысэп+. 25Ащ щыкӀагъэ горэ иӀэм фэдэу, цӀыфхэр ӀэкӀэ фэлэжьэнхэу ищыкӀагъэп. Ежьыр ары псэ зыхэт пстэури щызгъаӀэрэри, жьы къязгъащэрэри, ящыкӀэгъэ пстэури къязытырэри+. 26Тхьэм зы цӀыф закъом цӀыф лъэпкъ пстэури къытыригъэкӀыгъ, дунаим тыдэкӀи щыпсэунхэм пае. Ятетыгъохэмрэ япсэупӀэхэмрэ гъунэу афэхъущтхэр къыгъэнэфагъ+. 27Тхьэм цӀыфхэр къызфигъэхъугъэр ежь лъыхъухэзэ, Ӏэбэ-лъабэхэзэ, зыгорэущтэу къагъотыныр ары. 28Ау щытми, Тхьэр тэ хэти тпэчыжьэп.[*] «Тэ тырибын», шъо шъуитхакӀохэм[*] ащыщ заулэхэм къызэраӀуагъэм фэдэу.

29– Арышъ, Тхьэм тызэрибыным пае, цӀыфхэм яӀэпэӀэсагъэрэ яакъылыгъэрэкӀэ ашӀыгъэхэу дышъэм, тыжьыным, мыжъом ахашӀыкӀыгъэхэм Тхьэр афэдгъадэ хъущтэп. 30БлэкӀыгъэ лъэхъанхэм цӀыфмэ шӀэныгъэ зямыӀэм, Тхьэр наекӀэ ахэмэ къяплъыгъагъэп, ау джы цӀыф пстэури, тыдэ щыӀэхэми, япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьынхэу унашъо къафешӀы;+
31сыда пӀомэ, Тхьэм зы мафэ къыгъэнэфагъ. А мафэм Тхьэм ежь ыгъэнэфэгъэ лӀым иӀэмыркӀэ дунаим ицӀыф пстэуми шъыпкъагъэкӀэ хьыкум атыришӀыхьащт. Ащ фэдэу зэрэхъущтыр Тхьэм цӀыф пстэуми къафигъэшъыпкъэжьыгъ а лӀыр лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэмкӀэ+.

32ЛӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэм икъэбар Паул къыӀоу зызэхахым, зы куп Паул дэхьащхыгъ, ау адрэ купым ыӀуагъ:

– О къэбарэу къэпӀуатэрэм етӀанэ тедэӀущт.

33Аущтэу Паул ахэмэ ахэкӀыжьыгъ. 34Ау цӀыф заули Паул гъусэ фэхъуи, шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ. Ареопаг Ӏуашъхьэм щызэӀукӀэрэ хасэм щыщ Дионисый, Дамар зыцӀэ бзылъфыгъэ гори, анэмыкӀхэри а шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэм ащыщыгъэх.

ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ

Коринф къалэм Тхьэм игущыӀэхэр Паул зэрэщигъэӀущтыгъэхэр

18^1Ащ нэужым Паул Афинэ къалэм дэкӀыжьи, Коринф къалэм кӀуагъэ. 2Паул а къалэм Акилэ зыцӀэ джурт горэу, Понт хэкум къыщыхъугъэр къыщигъоти, зыӀуигъэкӀагъ. Ежьыррэ ишъхьэгъусэ Прискиллэрэ Италие хэгъэгум къикӀыгъэкӀагъэх; сыда пӀомэ, Кайсар Клаудый[*] джуртхэр зэкӀэ Рим къэлэшхом дэкӀыжьынхэу унашъо афишӀыгъагъ. Паул Акилэрэ Прискиллэрэ адэжь кӀуагъэ+. 3Ясэнэхьэтхэр зэрэзэфэдэм къыхэкӀэу, Паул ахэмэ адэжь къэнагъэу адэлажьэщтыгъ. Ахэмэ ясэнэхьат чэтэнгъэӀэгъэ шӀыныр арыгъэ. 4Шэмбэт мафэ къэс Паул къыӀохэрэр джуртхэмрэ алыджхэмрэ ашӀошъ ыгъэхъуным ыуж итэу, синэгогум щянэкъокъущтыгъ+.

5Силэрэ Тимофейрэ Македоние хэкум къикӀыхи, къызэкӀохэм, Паул ыгу етыгъэу Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфмэ ариӀотэным пылъзэ, Исус зэрэ Христосыр джуртмэ апашъхьэ къыщиушыхьатыщтыгъ+. 6Ау джуртхэр Паул пэуцужьхи, зехъонхэм, ищыгъынхэр ахэмэ апашъхьэ щиутхыпкӀыхи, моущтэу ариӀуагъ:

– Шъо шъулъы шъушъхьэ къытерэфэжь! Сэ лажьэ сиӀэп. Джы щегъэжьагъэу хымэ лъэпкъхэм зафэзгъэзэщт+.

7Аущтэу Паул синэгогум къычӀэкӀыжьи, Тхьэр зыгъэлъэпӀэрэ лӀэу Иуст иунэ кӀуагъэ. Ащ иунэ синэгогум бгъодэтыгъ. 8Синэгогум ипащэу Крисп, зэкӀэ иунагъо игъусэу, ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъэ. Коринф къалэм дэсхэу Паул едэӀухэрэм ащыщхэу цӀыфыбэми шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъуи, зырагъэумэхъыгъ+.

9Чэщ горэм Зиусхьаным Паул зыкъыригъэлъэгъуи, къыриӀуагъ:

– Умыщын, зымыушъэфэу, гущыӀэ зэпыт, 10сыда пӀомэ, сэ сыуигъусэщт. О лые къыуихынэу зыми ыӀэ къыбнэсыщтэп. Сэ сицӀыфхэм ащыщыбэ мы къалэм дэс.

11Аущтэу Паул цӀыфхэм Тхьэм игущыӀэхэр аригъашӀэхэзэ, илъэсырэ ныкъорэ а къалэм дэсыгъ.

12Галлион[*] Ахаие хэкум иӀэшъхьэтет зэхъум, джуртхэр зэгъусэ хъухи, Паул тебанэхи, хьыкумэшӀым ыпашъхьэ ращагъ.

13– Хабзэм иунашъо темытэу Тхьэр агъэлъэпӀэнэу мы лӀым цӀыфхэм арегъашӀэ, – къаӀуагъ ахэмэ.

14Паул къэгущыӀэнэу къызщыригъэжьэщтым, Галлион джуртхэм ариӀуагъ:

– Шъо, джуртхэр, мы лӀым мыхъун горэ е бзэджагъэ горэ ышӀагъэмэ, сигуапэу сышъодэӀущтыгъ. 15Ау джы гущыӀэхэмкӀи, цӀэхэмкӀи, шъуи Тэурат хабзэкӀи шъузэрэзэнэкъокъурэм пае, шъор-шъорэу мы Ӏофым шъухаплъ. Сэ мы Ӏофым хьыкум тесшӀыхьанэу сыфаеп+.

16Ащ нэужым Галлион ахэр хьыкумэшӀ унэм къычӀигъэкӀыжьыгъэх. 17ЕтӀанэ зэкӀэ ахэмэ синэгогум ипащэу Сосфен аубыти, хьыкумэшӀ унэм ипчъэӀупэ щеуагъэх. Ау Галлион ащ ынаӀэ тыридзагъэп.

Паул Сирие хэкум щыщ Антиохие къалэм зэригъэзэжьыгъэр

18Паул Коринф къалэм мэфэ пчъагъэрэ дэсыгъ. ЕтӀанэ зэшхэм аӀапэ ыубытыжьи, Прискиллэрэ Акилэрэ игъусэхэу, Сирие хэкум кӀонэу къухьэ горэм итӀысхьагъ. Кенхрей къалэм[*] Паул ышъхьэ джашъоу щаригъэупсыгъ; сыда пӀомэ, тхьэрыӀо ышӀыгъагъэти ары[*]+. 19Ефес къалэм къызынэсхэм, Паул Прискиллэрэ Акилэрэ къыгъанэхи, синэгогум чӀахьи, джуртхэм гущыӀэгъу афэхъузэ щянэкъокъугъ+. 20Паул ахэмэ адэжь нахь баӀорэ щыӀэнэу къызелъэӀухэм, ыдагъэп. 21Ау ежьэжьынэу аӀапэ зеубытыжьым, ариӀуагъ:

– КъэкӀощт мэфэкӀ мэфэшхом Ерусалим сыщыӀэн фае, ау Тхьэм ыӀомэ, шъуадэжь къэзгъэзэжьыщт. ЕтӀанэ Ефес къалэм къухьэкӀэ щежьэжьыгъ+.

22Кесарие къалэм зынэсым, ЕрусалимкӀэ дэкӀоягъ. Чылыс зэӀукӀэм щыщхэм шӀуфэс арихи, етӀанэ Антиохие къалэмкӀэ ехыгъ. 23Зы тӀэкӀурэ Антиохием зыдэс нэужым, Паул гъогум техьажьи, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэуми агухэр ыгъэпытэхэзэ, зэкӀэлъыкӀоу Галатиерэ Фригиерэ яхэку къыкӀухьагъ+.

Тхьэм игущыӀэхэр Аполлос Ефес къалэм зэрэщигъэӀущтыгъэхэр

24А мафэхэм Александрие къалэм щыщэу, Аполлос зыцӀэ джурт горэ Ефес къэкӀуагъ. Ар жэшӀуагъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэмкӀи шӀэныгъэшхо иӀагъ+. 25Зиусхьаным игъогу икъэбар ащ рагъэшӀэгъагъ. Ыгу етыгъэу къэгущыӀэзэ, шъыпкъэм тетэу Исус икъэбар цӀыфхэм аригъашӀэщтыгъ. Ау щытми, умэхъыныгъэу Иуан зигугъу ышӀыщтыгъэм нэмыкӀ[*] умэхъыныгъэр зэрэщыӀэр ышӀэщтыгъэп+. 26Ар гушхокӀэ синэгогум къыщыгущыӀэу ригъэжьагъ. Прискиллэрэ Акилэрэ Аполлос къэгущыӀэу зызэхахым, яунэ ащи, Зиусхьаным игъогу икъэбар нахь дэгъоу гурагъэӀуагъ+.

27Аполлос Ахаие хэкум кӀонэу гухэлъ зешӀым, зэшхэм а къалэм дэс шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм тхылъ афатхыгъ, «Аполлос къызыкӀокӀэ ежъугъэблагъ» аӀозэ. Аполлос ащ зынэсым, Тхьэм ынэшӀу къызэращифагъэм пае, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэм инэу адэӀэпыӀэщтыгъ+. 28Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэмкӀэ Исус зэрэ Христосыр къафигъэшъыпкъэжьызэ, гущыӀэ лъэшхэмкӀэ цӀыфхэм апашъхьэ джуртхэм щатекӀуагъ+.

ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм игущыӀэхэр Паул Ефес къалэм зэрэщигъэӀущтыгъэхэр

19^1Коринф къалэм Аполлос щыӀэ зэхъум, Паул ыпшъэрэ хэкухэм апхырыкӀи, Ефес къалэм[*] нэсыгъ. Ащ ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ нэбгырэ куп къыщигъоти, яупчӀыгъ:+

2– ШӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ зэхъум, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм арылъ хъугъа?

– Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ щыӀэуи тэ зэхэтхыгъэп, – къыраӀожьыгъ ахэмэ.

3– Сыд умэхъыныгъа[*] шъузэраумэхъыгъэр? – яупчӀыгъ Паул.

– Умэхъыныгъэу Иуан зигугъу ышӀыгъэр ары, – къаӀожьыгъ ахэмэ+.

4– ЗипсэкӀодхэм афыкӀэгъожьыгъэхэр Иуан ыумэхъыщтыгъэх, – къыӀуагъ Паул. – Иуан ежь ыуж къэкӀощтымкӀэ, Христос ИсускӀэ цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэн фаеу ариӀуагъ+.

5Ар зызэхахым, Зиусхьан Исус ыцӀэкӀэ зарагъэумэхъыгъ+. 6Паул ыӀэхэр затырелъхьэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къафехи, амышӀэрэ бзэхэмкӀэ къэгущыӀагъэх. Тхьэм игущыӀэхэри ахэмэ агухэм къарилъхьэхи, ахэр къаригъэӀуагъэх+. 7Купыр нэбгырэ пшӀыкӀутӀу фэдиз хъущтыгъэ.

8ЕтӀанэ Паул синэгогум чӀахьи, цӀыфхэм гушхокӀэ янэкъокъузэ, ашӀошъ ыгъэхъузэ, Тхьэм и Тетыгъошхо икъэбар мэзищэ аригъэӀущтыгъ+. 9Ау зы куп къаигъагъэкӀэ зекӀуагъэ, цӀыфхэм апашъхьэ Зиусхьаным игъогу ӀаекӀэ щытегущыӀэу, шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъуныр ыдагъэп. Джащыгъум Паул ахэмэ къахэкӀыжьи, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр къахищыжьыгъэх, мафэ къэси Тиранн иеджапӀэ Тхьэм игущыӀэхэр щигъэӀущтыгъ. 10Асие хэкум ис алыджхэри джуртхэри зэкӀэ Зиусхьанэу Исус ехьылӀэгъэ КъэбарышӀум ригъэдэӀухэзэ, Паул илъэситӀо ыкъудыигъ.

ДжынапцӀэхэр цӀыфхэм ахафынхэм Скевэ ыкъохэр зэрэпылъыгъэхэр

11Тхьэм Паул Ӏофышхо гъэшӀэгъон дэдэхэр ышӀэнхэу ригъэлъэкӀыщтыгъ. 12Паул ыкӀышъо нэсыгъэ ӀэплъэкӀхэри кӀыӀутелъхэри сымаджэхэм атыралъхьащтыгъэх. ЗатыралъхьэхэкӀэ, ахэр хъужьыщтыгъэх, ахэс джынапцӀэхэри ахэкӀыжьыщтыгъэх+.

13Ау джурт купэу цӀыфхэм джынапцӀэхэр ахэзыфыхэу къэзыкӀухьэщтыгъэхэм Исус ыцӀэ къаӀозэ, джынапцӀэхэр цӀыфхэм ахафыным пылъыгъэх.

– Исусэу зикъэбар Паул ыгъэӀурэм ыцӀэкӀэ мы цӀыфым шъухэкӀынэу унашъо къышъуфэсэшӀы, – аӀощтыгъ ахэмэ+.

14Джурт дин пэщэшхоу Скевэ ыкъуибли аущтэу ашӀыщтыгъ.

15– Исус сэшӀэ, Паул икъэбари зэхэсхыгъ, ау шъо хэт шъущыщ? – пэгъокӀ упчӀэ къаритыжьыгъ джынэпцӀэ Ӏаем+. 16ЕтӀанэ джынапцӀэр зыхэс цӀыфыр атебани, зэкӀэми атекӀуагъ. Ахэмэ лыешхо зэрарихыгъэм пае, пцӀанэхэу, уӀагъэхэу унэм ичъыжьыгъэх.

17Мы къэбарыр зэкӀэ Ефес дэс алыджхэми джуртхэми зызэхахым, зэкӀэри щынэгъошхом хэфагъэх. Джаущтэу Зиусхьан Исус ыцӀэ щытхъу фашӀыщтыгъ. 18ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэм ащыщыбэхэр къакӀохэзэ, цӀыфмэ зэхахэу бзэджагъэу ашӀагъэхэм яуцолӀэжьыщтыгъэх+. 19Ушхъухьаным хэт цӀыф Ӏаджыми ятхылъхэр къаугъоихи, цӀыф пстэумэ апашъхьэ щагъэстыгъэх. А тхылъхэм ауасэхэр залъытэхэм, тыжьын ахъщэ[*] мин шъэныкъо хъугъэ. 20Аущтэу Зиусхьаным игущыӀэхэр цӀыф нахьыбэхэм анэсэу, инэу зыщаубгъущтыгъ+.

Ефес къалэм дэсхэм бырсырышхо зэрашӀыгъэр

21Мы Ӏофхэр зэкӀэ къызэхъухэ ужым, Паул хэкухэу Македониерэ[*] Ахаиерэ[*] апхырыкӀынышъ, Ерусалим кӀонэу ыгу риубытагъ.

– Ерусалим сызыкӀуахэкӀэ, Рим къэлэшхоми сыкӀон фае, – ыӀуагъ+. 22Паул иӀэпыӀэгъухэм ащыщэу нэбгыритӀу, Тимофейрэ Эрастрэ, Македоние хэкум ежь ыпэ ыгъэкӀуагъэх. Ежь Асие хэкум охътэ кӀэкӀыкӀэ къэнагъ+.

23А мафэхэм Зиусхьаным игъогу пае бырсырышхо къэхъугъ. 24Сыда пӀомэ, Димитрый зыцӀэ тыжьынашӀэ горэ а къалэм дэсыгъ. Артемидэ[*] зыфаӀорэ бзылъфыгъэ тхьэ нэпцӀым итхьэлъэӀупӀэ унэ цӀыкӀужъыехэр тыжьыным хишӀыкӀыхэзэ, адрэ тыжьынашӀэмэ федабэ Димитрый къафихьыщтыгъ. 25Димитрый а тыжьынашӀэхэри ащ фэдэ ӀэшӀагъэ Ӏоф зиӀэхэри ыугъоихи, моущтэу къыӀуагъ:

– Тиныбджэгъухэр, мы Ӏофым тибаиныгъэ къызэрэхэкӀырэр шъошӀэ. 26Ефес къалэм имызакъоу, Асие хэкум нахьыбэрэми, «ЦӀыфхэм ӀэкӀэ ашӀыгъэхэр тхьэ шъыпкъэхэп» ыӀозэ, цӀыфыбэхэм ашӀошъ ыгъэхъузэ, мы Паул зэрэщигъэгъощагъэхэр шъолъэгъу, зэхэшъохы. 27Тэ тиӀэшӀэгъэ Ӏофыр цӀыфхэм зэрэзэрамыпэсыщтым изакъоп щынагъор, Артемидэ бзылъфыгъэ тхьэшхом итхьэлъэӀупӀэ унэшхоуи пхъатэ зэрэпамыхьыжьыщтри, зэкӀэ Асие хэкуми зэрэдунаеуи щыдгъэлъэпӀэрэ Артемидэ ищытхъушхо зэрэкӀодыжьыщтри ары щынагъор.

28Ар зызэхахым, ахэр лъэшэу губжи, куощтыгъэх:

– Ефес къалэм и Артемидэ лъэпӀэ дэд!

29Бырсырышхо къалэм къыщыхъугъ. Македонием щыщхэу Паул игъогогъухэу Гайрэ Аристархрэ аубытхи, зыдащэхэзэ, зэкӀэ зэхэтхэу зэӀукӀэпӀэ пчэгум илъэдагъэх+. 30Паул цӀыфмэ ахэхьанэу фэягъ, ау ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм фадагъэп. 31Асие хэкум итхьэматэхэм ащыщхэу, Паул къыпэблагъэу щытхэм макъэ къырагъэӀуи, «ЗэӀукӀапӀэм умыкӀу» аӀозэ, къелъэӀугъэх.

32Джащыгъум зым зыр, адрэми нэмыкӀ аӀозэ, цӀыфхэр зэрэгъэкуощтыгъэх, сыда пӀомэ, зэӀукӀэгъэ цӀыфхэм бырсырышхо къахэхъухьагъэти ары. Нахьыбэми зыкӀызэӀукӀагъэхэр ашӀэщтыгъэп. 33Джуртмэ Александрэ купышхом къыхащи, цӀыфхэм апашъхьэ къырагъэуцуагъ. ЦӀыфхэм апашъхьэ къыщыгущыӀэ шӀоигъоу, Александрэ ыӀэ къыӀэтыгъ. 34Ау ар зэрэджуртыр зашӀэм, зэдырагъаштэу зы макъэкӀэ сыхьатитӀо зэкӀэри кууагъэх:

– Ефес къалэм и Артемидэ лъэпӀэ дэд!

35Аужыпкъэм къалэм итхакӀо цӀыф купышхор ыгъэсамбыри, къыӀуагъ:

– Ефес лӀыхэр! Бзылъфыгъэ тхьэшхоу Артемидэрэ ащ исурэтэу уашъом къефэхыгъэмрэ Ефес къалэр зэряухъумакӀор зымышӀэрэ цӀыф щыӀа? 36Ефес къалэр ахэмэ зэряухъумакӀом щэч хэлъэпышъ, шъо зыжъугъэсамбыр, шъхьэпсынкӀэуи шъумызекӀу. 37Мы лӀыхэр тхьэлъэӀупӀэ унэшхохэм ямытыгъуагъэхэу, титхьэу бзылъфыгъэм къемыхъоныгъэхэу, шъо мыщ къэшъущагъэх. 38Димитрыйрэ ежь игъусэу ӀэшӀэгъэ Ӏоф зиӀэхэмрэ цӀыф горэм дэон Ӏоф фыряӀэмэ, Ӏэшъхьэтетхэр цӀыфхэм ядэон Ӏофхэм зыщахаплъэрэ мафэхэр щыӀэх. Дэон Ӏоф азыфагу дэлъмэ, зэрэдаох. 39Ащ нэмыкӀэу зыгорэм шъуфаемэ, къалэм дэсхэм яхасэу хабзэм тетым а Ӏофыр зэшӀуихын фае. 40Ӏофхэу непэ хъугъэхэм апае, «ЗыкъэшъоӀэты» аӀонышъ, рим тетыгъо зиӀэхэм тагъэмысэнэу щынагъо щыӀ. Сыда пӀомэ, мы бырсырышхор къызэрэтӀэтыгъэм пае, къытфагъэгъунэу ушъхьагъу тшӀын зи тиӀэп. А гущыӀэхэр къызеӀом, цӀыфхэр зэбгыригъэкӀыжьыгъэх.

ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ

Македоние хэкумрэ Грецие хэгъэгумрэ Паул зэрэкӀуагъэр

20^1Бырсырышхор зэуцужьым, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр Паул къаригъащэхи, ыгъэгушхуагъэх. ЕтӀанэ аӀапэхэр ыубытыжьи, Македоние хэкум кӀонэу гъогум техьагъ+. 2А лъэныкъохэр къыкӀухьэхэзэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр гущыӀабэкӀэ ыгъэгушхохэзэ, Грецием нэсыгъ. 3Ащ мэзищэ щыӀагъ. Сирием къухьэкӀэ кӀон фае зэхъум, джуртхэм гъэбылъыгъэкӀэ аукӀынэу агу зэрэхэлъым пае, Македонием игъогукӀэ ыгъэзэжьынэу тыриубытагъ+. 4Паул игъусагъэх мы лӀыхэр: Берие къалэм щыщэу Пирр ыкъо Сосипатер; Фессалоникэ къалэм щыщхэу Аристархрэ Секундрэ; Дербие къалэм щыщэу Гай; етӀанэ Тимофей; етӀанэ Асие хэкум щыщхэу Тихикрэ Трофимрэ+. 5Ахэр тэ[*] тапэ итхэу кӀохи, Троадэ къалэм къыщытпэплъагъэх+. 6Ау Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхохэр зыблэкӀыхэм[*], Филиппи къалэм къухьэкӀэ тыщежьагъ. Троадэ къалэм мэфитфыкӀэ тынэсыгъ. Ащи мэфиблэ тыщыӀагъ+.

Троадэ къалэм Паул лӀагъэхэм Евтих къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэр

7Тхьэмафэм иапэрэ мафэм хьалыгъу зэготчынэу[*] тызэрэугъоигъ. Паул ятӀонэрэ мафэм гъогум техьанэу ыгу риубытагъэти, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм Тхьэм игущыӀэхэр ариӀохэзэ, чэщныкъом нэсыфэ гущыӀэныр ыкъудыигъ+. 8Тэ тызыщызэрэугъоирэ унэ зэтетым иящэнэрэ къат остыгъэ бэу къыщыблэщтыгъэ. 9Евтих зыцӀэ кӀалэ горэ шъхьангъупчъашъхьэм тесыгъ. Паул гущыӀэныр ымыух зэхъум, ар куоу хэчъыягъэти, ящэнэрэ къатым ефэхи, укӀыгъэу къагъотыжьыгъ+. 10Паул ехи, кӀалэм зытыридзи, ӀаплӀ рищэкӀи, къыӀуагъ:

– ШъумыгумэкӀ. Ыпсэ хэт!+

11Паул етӀанэ къыдэкӀоежьи, хьалыгъур зэгуичи, адрэхэм ягъусэу ышхыгъ. Нэф ошъыфэ, ахэмэ бэрэ адэгущыӀагъэу, ар гъогум техьагъ. 12Агухэр лъэшэу Ӏэтыгъэу, кӀалэр ядэжь псаоу ащэжьыгъ.

Паул Милит къалэм зэрэкӀуагъэр

13Тэ ыпэ къухьэм титӀысхьи, Асс къалэу Паул къызыщидгъэтӀысхьажьыщтым тежьагъ. Паул а къалэм нэс лъэсэу кӀон ыгу хэлъти, Ӏофыр аущтэу ыгъэпсыгъагъ. 14ЕтӀанэ Асс къалэм къызыщытӀокӀэжьым, Паул къухьэм къидгъэтӀысхьи, Митилинэ къалэм тыкӀуагъ. 15А къалэм тыщежьи, ятӀонэрэ мафэм Хиос хыгъэхъунэм фэзанкӀэу тыуцугъ. Ыужырэ мафэм Самос хыгъэхъунэм тыкӀуагъ. Трогиллие къалэм тыщыуцуи, ыужырэ мафэм Милит къалэм тынэсыгъ. 16Асие хэкум уахътэр щимыгъэкӀодыным пае, Паул Ефес къалэм къыщымыуцоу, блэкӀынэу тыриубытэгъагъ. Сыда пӀомэ, амал иӀэмэ, Пэнтэкост зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор[*] къэсыным ыпэкӀэ, Ерусалим нэсынэу гузажъощтыгъ+.

Ефес къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм аужырэ къэбарэу Паул ариӀуагъэр

17Милит къалэм тызыщэӀэм, Паул Ефес щыӀэ чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэр къаригъэщагъэх. 18Ахэр къызэкӀохэм, Паул ариӀуагъ:

– Апэрэ мафэм щегъэжьагъэу Асие хэкум сыкъызехьэм, шъуадэжь зэкӀэ щызгъэкӀогъэ уахътэм сищыӀакӀэ зыфэдагъэр шъошӀэ+. 19Пэгагъэ зи сыгу имылъэу, бэрэ сыгъызэ, джуртхэм шъэфэу агу хэлъыгъэ бзэджагъэхэу къысашӀэщтыгъэхэмкӀэ къиныбэ сагъэщэчызэ, Зиусхьаным сыфэлажьэщтыгъ. 20ЗишӀуагъэ къышъокӀыщт къэбархэр къышъосӀонхэм зыкӀи зыщысымыдзыеу, цӀыфхэм апашъхьи шъуиунэхэми къащышьозгъэӀугъэх, ащышъозгъэшӀагъэх. 21Джуртхэри алыджхэри япсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэшъ, Тхьэм зыфагъэзэжьынэуи, Зиусхьанэу ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зырагъэӀэнэуи афэзгъэпытэзэ, макъэ язгъэӀущтыгъ.

22– Джы къысэхъулӀэщтыр сымышӀэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ сыфэӀорышӀэзэ, Ерусалим сэкӀо. 23Ау Ӏэхъу-лъэхъухэри гузэжъогъухэри сапэ зэрилъхэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ сигъашӀэзэ, къэлэ пстэуми къащеушыхьаты+. 24СищыӀэныгъэ сэркӀэ лъапӀэу, уасэ иӀэу слъытэрэп, ау Зиусхьан Исус Ӏофэу спшъэ къырилъхьагъэр згъэцэкӀэн фае: Тхьэм ынэшӀу къащифэным ехьылӀэгъэ КъэбарышӀур цӀыфхэм язгъэӀуныр ары+.

25– Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылӀэгъэ къэбарыр шъозгъэӀузэ, шъо зэкӀэми шъуадэжь къыщыскӀухьэщтыгъ. Шъуащыщэу зыми сынапэ зэримылъэгъужьыщтыр сэшӀэ. 26Арышъ, зы цӀыф ылъ спшъэ къызэрэдэмыфэщтыр непэ шъыпкъэу къышъосэӀо;+
27сыда пӀомэ, Тхьэр зыфэе пстэури шъозгъэшӀэным зыщысыдзыягъэп. 28Шъо шъузфэсакъыжь, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ухъумакӀоу шъузыфигъэуцугъэ цӀыф купыми шъуфэсакъ. Мэлахъом мэлхэм ынаӀэ зэратыригъэтырэм фэдэу, Зиусхьанми Тхьэми ячылыс зэӀукӀэм щыщхэу, Исус ылъ уасэкӀэ къыщэфыгъэхэм шъунаӀэ атежъугъэт+. 29Сыда пӀомэ, сэ дунаим сызехыжьыкӀэ, Ӏэхъогъум шъхьамысыщт тыгъужъ мэхъаджэхэр къызэрэшъухэхьащтхэр сэшӀэ+. 30Шъо, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэми, цӀыфхэр къышъухэкӀыщтых, зигъогу пхэндж тырагъэхьанхэм пае, шъыпкъагъэр зэзыхъокӀыным пылъыщтхэр+. 31Арышъ, шъумычъыеу шъусакъ! Сынэпс къехызэ, илъэсищым чэщи мафи зэпымыоу шъуащыщэу хэти къызэрэжъугурызгъэӀуагъэр зыщышъумыгъэгъупш+.

32– Джы Тхьэми ынэшӀу щыфэныгъэ ехьылӀэгъэ гущыӀэхэми шъуафэсэгъазэ. А гущыӀэхэм гурэ псэрэкӀэ кӀуачӀэ шъуагъэгъотын алъэкӀы, Тхьэм ицӀыфхэу ежь зезытыгъэ пстэуми шъурягъусэу ӀахьышӀу къышъулъагъэӀэсыни алъэкӀы+. 33Зы цӀыф итыжьыни, идышъи, ищыгъыни сенэцӀыгъэп+. 34Сигъусэхэмрэ сэррэ тищыкӀагъэхэр сӀэхэмкӀэ къызэрэзгъэхъагъэр шъошӀэ+. 35Моущтэу тыулэузэ, лъэкӀ зимыӀэхэм тадэӀэпыӀэн зэрэфаер лъэныкъо пстэумкӀи шъозгъэлъэгъугъэ. Ежь Зиусхьан Исус гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр зыщыдгъэгъупшэжьынхэ фаеп: «Къыуатыным нахьи яптыныр нахь сыхатмаф»+.

36А гущыӀэхэр къызеӀом, Паул лъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀыси, ахэмэ зэкӀэмэ ягъусэу Тхьэм елъэӀугъ+. 37ЗэкӀэри лъэшэу гъыгъэх, Паул ӀаплӀи ращэкӀыгъ, ебэугъэх. 38Анахьыбэу агу къезгъэуагъэр Паул ынапэ егъашӀэми амылъэгъужьыщтэу къазэрэриӀуагъэр ары. ЕтӀанэ къухьэм нэс Паул дэкӀотагъэх.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ

Паул Ерусалим зэрэкӀуагъэр

21^1Ахэмэ тыкъызахэкӀыжьым, къухьэмкӀэ тежьи, занкӀэу Кос къалэм тыкӀуагъ. ЯтӀонэрэ мафэм Родос къалэм тыкӀуи, ащ тыщежьи, Патарэ къалэм тынэсыгъ. 2Финикие хэкум кӀорэ къухьэ горэ къэдгъоти, титӀысхьи, тежьагъ. 3Кипр хыгъэхъунэр къызэлъагъом, къухьэм исэмэгубгъукӀэ ар къэдгъанэзэ, Сирие хэкум тыкӀуи, Тир къалэм къухьэр щеуцолӀагъ, сыда пӀомэ, а къалэм къухьэр щаунэкӀын фэягъ. 4ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр а къалэм къыщыдгъотхи, мэфиблэ ахэмэ адэжь тыкъэнагъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ахэмэ зэхаригъэшӀыкӀыгъэу, Ерусалим мыкӀонэу Паул къыраӀуагъ+. 5Ау а къалэм тызэрэщыӀэн фэе уахътэр зытешӀэм, ащ тыдэкӀи, тигъогу тытехьажьыгъ. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зэкӀэ, бзылъфыгъэхэри сабыйхэри ягъусэхэу, къалэм къыддыдэкӀыгъэх. ЕтӀанэ хыӀушъом лъэгонджэмышъхьэкӀэ тыщытӀыси, Тхьэм телъэӀугъ+. 6ТӀапэхэр зэрэдгъэубытыжьхи, тэ къухьэм титӀысхьажьыгъ, адрэхэми ядэжь агъэзэжьыгъ.

7ЕтӀанэ Тир къалэм тыщежьи, къухьэкӀэ тикӀон тыухи, Птолемаидэ къалэм тынэсыгъ. А чӀыпӀэм тшыхэм шӀуфэс щятхи, зы мафэ адэжь тыщыӀагъ. 8ЯтӀонэрэ мафэм ащ тыдэкӀыжьи, Кесарие къалэм тыкӀуагъ. Тхьэм игущыӀэхэр зыгъэӀурэ Филипп иунэ тихьи, ащ тыкъинагъ. Ар нэбгыриблым[*] ащыщыгъ+. 9Филипп дэмыкӀуагъэхэу пхъуиплӀ иӀагъ. Тхьэм игущыӀэхэр ахэмэ агухэм къарилъхьагъэхэу къаригъаӀощтыгъэх+.

10Мэфэ заулэрэ ащ дэжь тыщыӀагъэу, Агаб[*] зыцӀэ пегъымбар горэ Иудей хэкум къикӀи, къэкӀуагъ+. 11Тадэжь къакӀуи, Паул ибгырыпх къышти, ежь ыӀэхэри ылъакъохэри зэтырипхэхи, къыӀуагъ:

– Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ моущтэу къеӀо: «Джуртхэм мы бгырыпхыр зиер Ерусалим щызэкӀоцӀапхэнышъ, хымэ лъэпкъхэм[*] аӀэкӀалъхьащт»+.

12А гущыӀэхэр зызэхэтэххэм, тэри а чӀыпӀэм щыпсэурэ тшыхэри Ерусалим мыкӀонэу Паул телъэӀугъ+. 13Джащыгъум Паул пэгъокӀ гущыӀэ къытыжьыгъ:

– Сыда шъушӀэрэр? Сыда шъузкӀэгъырэр? Сыда сыгу къызкӀежъугъаорэр? Си Зиусхьан Исус ыцӀэ пае Ерусалим сыщырапхыщт закъоп, ары пакъошъ сыщылӀэщтми сыфэхьазыр+.

14Паул къедгъэзэгъын зытэмылъэкӀым, «Тхьэм ыӀуагъэр орэхъу» тӀуи, щыдгъэтыжьыгъ.

15А мафэхэм ауж зыдгъэхьазыри, Ерусалим тыкӀуагъ. 16Кесарием щыщхэу, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ нэбгырэ заулэ тигъусагъ. Ахэмэ Мнасон зыцӀэм иунэу тызыщыпсэущтым тащагъ. Мнасон Кипр хыгъэхъунэм щыщыгъ, ежьыри апэ дэдэу ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэм ащыщыгъ.

Якъубэ дэжь Паул зэрэкӀуагъэр

17Ерусалим тызынэсым, тшыхэм ягуапэу тырагъэблэгъагъ. 18ЯтӀонэрэ мафэм Паул тигъусэу Якъубэ[*] дэжь тыкӀуагъ. Нахьыжъхэр зэкӀэ ащ дэжь щыӀагъэх+. 19Паул ахэмэ шӀуфэс арихи, иӀофкӀэ Тхьэм хымэ лъэпкъхэм адэжь щишӀагъэхэр зырызэу афиӀотэжьыгъ.

20Паул ахэр къыӀуатэхэу зызэхахым, ахэмэ Тхьэм щытхъу фашӀыгъ. ЕтӀанэ Паул къыраӀуагъ:

– О тшы, джуртхэм ащыщхэу мин пчъагъэхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэ зэрэхъугъэри, Мусэ и Тэурат хабзэ яшъыпкъэу зэрэпылъхэри олъэгъу+. 21Ясабыйхэр сунэт амышӀынхэуи яхабзэхэм атемытынхэуи пӀоу, джуртхэу хымэ лъэпкъхэм ахэсхэри зэкӀэ пегъымбар Мусэ игъогу текӀынхэу о ябгъашӀэу аӀозэ, цӀыфхэм зэрахьэрэ къэбар пхэнджыр а шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм зэхахыгъ+. 22Сыда тшӀэщтыр? ЦӀыфхэр къэзэрэугъоищтых; сыда пӀомэ, о укъызэрэкӀуагъэр зэхахыщт. 23Арышъ, тэ къызэрэуатӀорэм фэдэу зекӀо. ТхьарыӀо зышӀыгъэ нэбгыриплӀ тиӀ. 24Ахэр зыдащэхи, урягъусэу Тэурат хабзэм иунашъо тетэу зыгъэкъэбзэжьи, ашъхьэхэр ябгъэупсынхэм пае[*] ахъщэ ят. Ар залъэгъукӀэ, о къыохьылӀагъэу зэхахыгъэ къэбархэр зэрэмышъыпкъэхэри, ор-орэуи Тэурат хабзэм утетэу, ащ итхэр зэрэбгъэцакӀэхэри цӀыф пстэуми ашӀэщт+. 25Ау хымэ лъэпкъхэм ащыщхэу ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэм тэ зэдэтштэгъэ Ӏофыр тхылъкӀэ[*] зэрядгъэшӀагъэм фэдэу, цӀыфхэм тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэ къурмэным ыл, лъым, атхьалэгъэ псэушъхьэхэм ал, зинэ шӀэным защадзыен фае+.

26ЯтӀонэрэ мафэм Паул а лӀыхэр зыдищэхи, ахэр игъусэу зигъэкъэбзэжьыгъ. ЕтӀанэ Тхьэм иунэшхо чӀахьи, ежьыррэ а лӀыхэмрэ зызыщагъэкъэбзэжьырэ мафэхэр заухыщтри, якъурмэн зырыз дин пащэм зырагъэшӀыщт мафэри дин пащэхэм ариӀуагъ.

Тхьэм иунэшхо джуртхэр Паул зэрэщытебэнагъэхэр

27А мэфиблыр зыщыблэкӀыным, Асие хэкум щыщ джурт заулэмэ Тхьэм иунэшхо Паул щалъэгъугъ. ЦӀыф купышхор зэкӀэ зэкӀагъэплъыхьи, Паул аубыти, 28моущтэу кууагъэх:

– Шъо, израиль лӀыхэр, шъукъыддэӀэпыӀ! Тэ тлъэпкъми, ти Тэурат хабзэми, мы чӀыпӀэ лъапӀэми къапэуцунхэу тыдэкӀи цӀыфхэм зэкӀэ щязыгъашӀэрэ лӀыр мыры. Ащ нэмыкӀэу алыджхэри Тхьэм иунэшхо чӀигъахьэхэзэ[*], мы чӀыпӀэ лъапӀэр ыуцӀэпӀыгъ+.

29Аущтэу зыкӀаӀуагъэр ыпэкӀэ Ефес къалэм щыщ Трофим Паул игъусэу къалэм щалъэгъугъагъэти ары. Паул ар чӀэмыхьапхъэу Тхьэм иунэшхо чӀигъэхьагъэу ашӀошӀыгъ+.

30Къалэм дэс цӀыфхэр зэкӀэ къэзэрэгъэбырсырыгъэх, зэхэлъэдагъэх. Паул аубыти, Тхьэм иунэшхо къычӀащыжьыгъ. Ардэдэми пчъэхэр агъэпытагъэх. 31Паул аукӀынэу зыпэхьэхэм, Ерусалим зэкӀэ зэрэщызэӀыхьагъэм икъэбар рим дзэ пэщэшхом нэсыгъ. 32Дзэ пэщэшхом ардэдэм дзэлӀхэри, дзэ пащэхэри зыдищэхи, цӀыфхэм ахэлъэдагъ. ЦӀыфхэм дзэ пэщэшхори дзэлӀхэри залъэгъухэм, Паул еонхэм ыуж икӀыжьыгъэх.

33Джащыгъум дзэ пэщэшхор къыӀухьи, Паул дзэлӀхэм аригъэубыти, гъучӀ ӀэхъуитӀу тыралъхьанэу унашъо афишӀыгъ. ЕтӀанэ яупчӀыгъ:

– Мыр хэта? Сыда ышӀагъэр+?

34ЦӀыф купышхом хэтхэм ащыщэу зым зыр, адрэм нэмыкӀ аӀозэ зэрэгъэкуощтыгъэх. Бырсырышхом къыхэкӀыкӀэ дзэ пэщэшхом шъыпкъэр зэригъэшӀэн ылъэкӀыгъэпти, Паул пытапӀэм[*] дзэлӀхэм аригъэщагъ+. 35ДэкӀояпӀэм Паул зынэсым, цӀыф купышхор къызэрэтебэнагъэхэм пае, дзэлӀхэм ар ӀэкӀэ ахьын фаеу хъугъэ. 36ЦӀыф купышхом хэтхэу Паул къыкӀэлъыкӀощтыгъэхэр куощтыгъэх:

– УкӀы ар!

Паул цӀыф купышхом ыпашъхьэ къызэрэщыгущыӀагъэр

37ДзэлӀхэм Паул пытапӀэм ащэн фае зэхъум, дзэ пэщэшхом риӀуагъ:

– Зыгорэ къыосӀонэу фит сыкъэпшӀына?

– Алыджыбзэ ошӀа? – къыӀожьыгъ ащ. 38– Мысырым щыщэу, бэмышӀэу цӀыфхэм зыкъязгъэӀэтыгъэу, укӀэкӀо миниплӀ[*] шъоф нэкӀым изыщагъэр орыба?

39– Сэ сыджурт, – къыӀожьыгъ Паул, – Киликие хэкум щыщэу, лъытэныгъэ зиӀэ Тарс къалэм ицӀыфхэм сащыщ. ЦӀыфмэ апашъхьэ сыкъыщыгущыӀэнэу фит сыкъэшӀ, сыолъэӀу+.

40Дзэ пэщэшхом фит къызешӀым, Паул дэкӀояпӀэм теуцуи, ыӀэ цӀыфхэм афиӀэтыгъ. ЗэкӀэри къызэӀасэхэм, Паул джуртыбзэкӀэ моущтэу къыӀуагъ:

ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ

22^1– Тэ тшыхэри тятэхэри, зызгъэхыежьынэу къышъосӀощтым шъукъедэӀу.

2Ахэмэ Паул джуртыбзэкӀэ адэгущыӀэу зызэхахым, нахь заушъэфыгъ. ЕтӀанэ Паул къыӀуагъ:

3– Сэ сыджурт, Киликие хэкум щыщэу Тарс къалэм сыкъыщыхъугъ. Мы къалэм сыщапӀугъ. Гамалиил[*] сыкӀэлъырысэу, тятэжъхэм я Тэурат хабзэ фэсакъыпэзэ сигъэшӀагъэ. Непэ шъо пстэури Тхьэм шъузэрэфэлажьэрэм фэдэ къабзэу, сыгуи спси етыгъэу Тхьэм сыфэлажьэ+. 4Зиусхьаным игъогу рыкӀохэрэм олӀэхэфэкӀэ, къин язгъэщэчыщтыгъ. СицӀыфхэм ахэмэ яхъулъфыгъэхэми ябзылъфыгъэхэми Ӏэхъу атырязгъалъхьэти, хьапсым чӀязгъадзэщтыгъэх+. 5Ар зэрэшъыпкъэр дин пэщэшхоми Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт пстэуми къысфаушыхьатын алъэкӀыщт. Ахэмэ Дамаск дэс джурт тшыхэм тхылъхэр афатхыхи, къысатыгъэх. ЕтӀанэ Дамаск сыкӀуагъ, Ӏэхъухэр ателъхэу Зиусхьаным игъогу рыкӀохэрэу ащ щыӀэхэр Ерусалим къязгъэщэнхэшъ, къинкӀэ агъэпщынэнхэм пае+.

Паул Зиусхьанэу Исус игъогу зэрэтехьагъэм икъэбар къызэриӀотэжьыгъэр

(Апостол. 9:1-19; 26:12-18)

6– Дамаск сыкӀозэ, къалэм иӀэгъо-благъо сызынэсым, щэджагъом дэжь ошӀэ-дэмышӀэу уашъом къехыгъэ нэфынэшхом сыкъиуцухьагъ+. 7ЧӀыгум сытефагъэу, макъэ горэм къысиӀоу зэхэсхыгъ:

– «Шаул, Шаул, сыд пае къин сэбгъэщэчырэ?»

8– «О ухэта, Зиусхьан?» – сӀуагъэ.

– «Назарет щыщ Исусэу къин зэбгъэщэчырэр сэры» – къысиӀожьыгъ ащ. 9Сигъусэхэм нэфынэр алъэгъугъ, ау сэ къыздэгущыӀагъэм ымакъэ зэхахыгъэп.

10– «Сыда сшӀэщтыр, Зиусхьан?» – сӀуагъэ.

– «Къэтэджи, Дамаск кӀо» – къысиӀожьыгъ Зиусхьаным. – «О пшӀэнхэу Тхьэм къыпфигъэнэфагъэхэр зэкӀэ ащ зыгорэм къыщыуиӀощтых». 11А нэфынэшхом къыхэкӀыкӀэ сынэхэм зи амылъэгъужь зэрэхъугъэм пае, сигъусэхэм сӀэ аӀыгъэу Дамаск сыдащагъ.

12– Ананый ыцӀэу, Тэурат хабзэм итхэр ыгъэцакӀэу, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэ лӀы горэ Дамаск дэсыгъ. Джурт пстэуми ащ лъытэныгъэ фыряӀагъ+. 13Ар садэжь къакӀуи, къызбгъодахьи, къысиӀуагъ:

– «Сшы Шаул, о унэхэр къэплъэжьыщтых». – Ардэдэм сынэхэр къэплъэжьхи, а лӀыр слъэгъугъэ.

14– «Тхьэр зыфаер зэбгъэшӀэнэу, Шъыпкъагъэр Зиер плъэгъунэуи ащ ымакъэ зэхэпхынэуи тятэжъхэм я Тхьэ укъыгъэнэфагъ», – къыӀуагъ Ананый. – 15«Арышъ, о Ӏофхэу плъэгъугъэхэмрэ зэхэпхыгъэхэмрэ цӀыфхэм зэкӀэ апашъхьэ къыщыпӀохэзэ, Шъыпкъагъэр Зием уришыхьатыщт+. 16Джы сыда зызкӀэбгъэгужъорэр? Къэтэджи, зысэгъэумэхъи, Зиусхьаным елъэӀуи, ащ уипсэкӀодшӀагъэхэр угу рырегъэукъэбзыкӀыжьых»+.

Хымэ лъэпкъхэм ежь игущыӀэхэр аригъэӀунхэу Зиусхьаным Паул зэригъэкӀуагъэр

17– ЕтӀанэ Ерусалим къэзгъэзэжьи, Тхьэм иунэшхо сычӀахьи, ащ сычӀэтэу сызыщелъэӀум, зыгорэ къысфэлъэгъуагъ+. 18Исус сэ слъэгъуи, ащ къысиӀуагъ:

– «ЗыгъэпсынкӀи, шӀэхэу Ерусалим дэкӀ, сыда пӀомэ, шыхьат укъызэрэсфэхъурэр адэщтэп».

19– «Зиусхьан, – къэсӀожьыгъ сэ, – оркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр хьапсым зэрэчӀязгъадзэщтыгъэхэри, синэгогухэм зэрэщязгъаощтыгъэхэри мы цӀыфхэм ашӀэ. 20О уишыхьатэу Стефан[*] ылъ загъачъэм, сэ а чӀыпӀэм сыщытыгъ. ЗэраукӀыгъэри афэсыдагъ, зыукӀыгъэхэми ящыгъынхэр афэсыухъумагъэх»+.

21– «КӀожь», – къысиӀуагъ Зиусхьаным. – «Хымэ лъэпкъхэм адэжь чыжьэу узгъэкӀощт».

Паулрэ рим дзэ пэщэшхомрэ

22Паул мы гущыӀэхэр къеӀофэ, цӀыфхэр едэӀущтыгъэх. Ау мыщ дэжьым мэкъэшхокӀэ къэзэрэгъэкууагъэх:

– А лӀыр дунаим терэмытыжь. Псэуныр фэшъуашэп! – аӀуи.

23Ахэр къэзэрэгъэкуохэзэ, ящыгъынхэр дадзыехэзэ, сапэр датэкъуаещтыгъ. 24Джащыгъум дзэ пэщэшхом дзэлӀхэм Паул пытапӀэм аригъэщагъ. Паул пэуцухэзэ, цӀыфхэр аущтэу зыкӀэкуохэрэр зэригъэшӀэным пае, къамыщкӀэ еохэзэ еупчӀынхэу дзэ пэщэшхом дзэлӀхэм унашъо афишӀыгъ. 25КъамыщкӀэ Паул еонхэм пае, шъо кӀапсэхэмкӀэ зырапхым, Паул ащ дэжьым щыт дзэ пащэм риӀуагъ:

– ХьыкумэшӀым ыпашъхьэ ишъумыщэу, рим цӀыфхэм[*] ащыщэу зыгорэм къамыщкӀэ шъуеомэ, шъуихабзэкӀэ хъущта+?

26Дзэ пащэм ар зызэхехым, дзэ пэщэшхом дэжь кӀуи, къэбар ригъэшӀагъ.

– Сыда пшӀэрэр? Мы лӀыр рим цӀыфхэм ащыщ, – риӀуагъ ащ.

27Дзэ пэщэшхор Паул къыбгъодахьи, къыриӀуагъ:

– КъысаӀу! О рим цӀыфхэм уащыща?

– Сащыщ, – ыӀуагъ Паул.

28– Рим цӀыфхэм сащыщ хъуным пае, ахъщабэ тезгъэкӀодагъ, – ыӀуагъ дзэ пэщэшхом.

– Ары пакӀошъ, сэ рим цӀыфэу сыкъэхъугъ, – ыӀуагъ Паул.

29Паул еупчӀынхэу щытыгъэхэр ащ лъыпытэу зэкӀэкӀожьыгъэх. Дзэ пэщэшхом Паул рим цӀыфхэм зэращыщыр зешӀэм, Паул Ӏэхъу зэрэтыраригъэлъхьагъэм пае щынагъэ.

Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ Паул зэрэращагъэр

30ЯтӀонэрэ мафэм джуртхэм Паул зэрагъэмысагъэр дзэ пэщэшхом зэригъэшӀэпэнэу фэягъэти, Паул къаригъэтӀэтэжьи, дин пэщэшхохэри Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт пстэури зэрэугъоинхэу унашъо ышӀыгъ. ЕтӀанэ Паул къыщи, апашъхьэ къыригъэуцуагъ.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЩЫНЭРЭШЪХЬ

23^1Паул Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэм ахаплъи, ариӀуагъ:

– Сшыхэр, сэ непэрэ мафэм нэс Тхьэм ыпашъхьэ мыхъун зи зыдэсымышӀэжьэу гукъэбзагъэкӀэ сыщыпсэугъ+.

2Дин пэщэшхоу Ананый[*] Паул дэжь щытхэм ыӀупашъо еонхэу ариӀуагъ+. 3Джащыгъум Паул ащ риӀуагъ:

– Тхьэр къыоожьыщт, фыжьэу къэлъэгъоным пае, агъэлэгъэ дэпкъым уфэд! Хабзэм тетэу хьыкум къыстепшӀыхьанэу ущыс, ау щытми, ор-орэу хабзэм утекӀэу къысэогъаоха+?

4Ащ дэжьым щытхэм Паул къыраӀуагъ:

– Тхьэм идин пэщэшхом уехъона+?

5– Сшыхэр, ар зэрэдин пэщэшхор сшӀэщтыгъэп, – ыӀуагъ Паул. – Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «О плъэпкъ итхьэматэ ӀаекӀэ утегущыӀэ хъущтэп»+.

6Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэт зы купыр саддукейхэу[*], адрэ купыри фарисейхэу[*] Паул ышӀэщтыгъэти, Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтэу ариӀуагъ:

– Сшыхэр, сэ сыфарисей, сяти фарисеигъ. ЛӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэм сызэрэщыгугъырэм пае, хьыкумэшӀым ыпашъхьэ сыращагъ+.

7Аущтэу къызеӀом, фарисейхэмрэ саддукейхэмрэ зэщыхьэхэу аублагъ, лъэныкъуитӀоуи загощыгъ; 8сыда пӀомэ, саддукейхэм «ЛӀагъэхэр къэтэджыжьхэрэп, мэлэӀич щыӀэп, псэ щыӀэп» – аӀо, ау саддукейхэм афэмыдэхэу фарисейхэм а зэкӀэхэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀ+.

9Джащыгъум Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэр мэкъэшхокӀэ къэзэрэгъэкуохэу къаублагъ. Фарисейхэм ащыщхэу Тэурат егъэджэкӀо пэщэ заулэ къэтэджи, адрэхэм янэкъокъухэу къаӀуагъ:

– Мы лӀым мыхъун горэ етлъэгъулӀэрэп. Псэ горэ е мэлэӀич горэ къыдэгущыӀэгъэнкӀи мэхъу. Тхьэм тыпэшъумыгъэуцу+.

10Лъэшэу зэрэзэщыхьагъэхэм пае, ахэмэ Паул зэпкъыратхъыным дзэ пэщэшхор щыщыни, Паул къахащынышъ, пытапӀэм[*] ащэнэу дзэлӀхэм унашъо афишӀыгъ.

11ЯтӀонэрэ чэщым Зиусхьаным Паул къыфэлъагъуи, къыриӀуагъ:

– Угу умыгъэкӀод! Ерусалим шыхьат укъыщызэрэсфэхъугъэм фэдэу, Рим къэлэшхоми шыхьат укъыщысфэхъун фае+.

Паул шъэфэу аукӀынэу джуртхэм гухэлъ зэрашӀыгъэр

12КъыкӀэлъыкӀорэ пчэдыжьым джурт заулэ зэгурыӀуи, тхьэ аӀуагъ:

– Паул тэукӀыфэ, тышхэщтэп ыкӀи тешъощтэп.

13Тхьэ зыӀуагъэхэр нэбгырэ тӀокӀитӀум нахьыбэ хъущтыгъэх. Ахэр дин пэщэшхохэмрэ нахьыжъхэмрэ адэжь кӀохи, араӀуагъ:

14– Паул тэукӀыфэ, тымышхэнэу тхьэ тӀуагъэ. 15Арышъ, «Паул иӀоф нахь тэрэзэу тыхэплъэным пае, тадэжь къащэ» шъуӀуи, шъоррэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтхэмрэ дзэ пэщэшхом шъуелъэӀу. Паул мыщ дэжьым къэмысызэ, тыукӀынэу тэ тыхьазыр.

16Ау Паул ышыпхъу ыкъо ахэмэ ягухэлъ къышӀи, пытапӀэм кӀуи, Паул а къэбарыр ригъэшӀагъ.

17Паул дзэ пащэхэм ащыщ горэм къеджи, риӀуагъ:

– Дзэ пэщэшхом дэжь мы кӀалэр щэ. Зыгорэ риӀонэу фай.

18Дзэ пащэм кӀалэр зыдищи, дзэ пэщэшхом дэжь кӀуи, риӀуагъ:

– ТихьапсчӀэсэу Паул зыцӀэр къысаджи, мы кӀалэм зыгорэ къыуиӀонэу фаешъ, уадэжь къэсщэнэу къысэлъэӀугъ.

19Дзэ пэщэшхом кӀалэм ыӀэ ыубыти, лъэныкъомкӀэ Ӏуищи, еупчӀыгъ:

– КъысэпӀонэу сыда узыфаер?

20– «Паул иӀоф нахь тэрэзэу тыхэплъэным пае, неущ Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ къащэ» аӀонышъ, джуртхэр къыолъэӀунхэу зэгурыӀуагъэх, – ыӀуагъ кӀалэм. 21– Ау ахэмэ уямыдэӀу; сыда пӀомэ, ахэмэ ащыщ нэбгырэ тӀокӀитӀум ехъу, Паул аукӀыным пае, шъэфэу пэсых. Ахэмэ ар аукӀыфэ, мышхэнхэуи емышъонхэуи тхьэ аӀуагъ. Загъэхьазырыгъэу уиунашъо къыпэплъэх ныӀэп.

22Дзэ пэщэшхом кӀалэр къыгъэкӀотэжьызэ, къыриӀуагъ:

– Мыр къызэрэсэпӀуагъэр зыми емыӀу!

Паул Ӏэшъхьэтет Феликс дэжь зэращагъэр

23ЕтӀанэ дзэ пэщэшхор дзэ пащэхэм ащыщхэу нэбгыритӀумэ къяджи, ариӀуагъ:

– ДзэлӀ нэбгырэ шъитӀу, шыухэу нэбгырэ тӀокӀищырэ пшӀырэ, пчыхэр зыӀыгъ дзэлӀхэу нэбгырэ шъитӀу нычэпэ сыхьатыр бгъум Кесарие къалэм[*] кӀонхэу жъугъэхьазырых. 24Шыхэри Паул фэжъугъэхьазырхи, шы горэм тежъугъэтӀысхьи, Ӏэшъхьэтет Феликс[*] дэжь шъущэ+.

25Дзэ пэщэшхом мыщ фэдэ гущыӀэхэр зэрыт тхылъыри ытхыгъ:

26«Сэ, Клаудый Лисый, о лъытэныгъэшхо зиӀэ Ӏэшъхьэтет Феликс, шӀуфэс осэхы. 27Мы лӀыр джуртхэм аубыти, аукӀынэу фежьэгъагъэх, ау сидзэлӀхэр сигъусэхэу сыкӀуи, рим цӀыфхэм зэращыщыр сшӀагъэти, къаӀэкӀэсхыжьыгъ+. 28Зэрагъэмысэрэр зэзгъэшӀэнэу сыфаеу, я Тхьэмэтэ Хэсэшхо ыпашъхьэ дзэлӀхэм къырязгъэщагъ+. 29Ахэмэ зэрагъэмысэхэрэр яхабзэ епхыгъэх нахь, е укӀ, е хьапс зифэшъошэ Ӏоф а лӀым зи ымышӀагъэу зэзгъэшӀагъ+. 30Ау джуртхэм мы лӀыр шъэфэу аукӀынэу агу зэрэхэлъыр зыгорэм сигъэшӀагъэти, дзэлӀхэм уадэжь занкӀэу къязгъэщагъ. Къедаохэрэми зэрагъэмысэрэ Ӏофхэр уапашъхьэ къыщаӀонхэу макъэ язгъэӀугъ. Отхъэжь!»+

31Аущтэу яунашъо тетэу дзэлӀхэм Паул зыдащи, чэщым Антипатридэ къалэм[*] нагъэсыгъ. 32ДзэлӀхэм ятӀонэрэ мафэм Паул Кесарием ащэнэу шыухэм къафагъани, ежьхэм пытапӀэм агъэзэжьыгъ. 33Шыухэр Кесарие къалэм зынэсхэм, Ӏэшъхьэтетым тхылъыр ратыгъ, Паули ащ фагъэзагъ. 34Ӏэшъхьэтетыр тхылъым еджи, Паул зыщыщ хэкумкӀэ къеучӀыгъ. Киликие хэкум щыщэу зызэхехым, къыӀуагъ:+

35– Къыодаохэрэр къызысхэкӀэ, тэрэзэу сыоупчӀыщт. ЕтӀанэ Ӏэшъхьэтетым Ирод пачъыхьэ унэшхоу преторие зыцӀэу ыгъэуцугъагъэм дзэлӀхэм Паул щаухъумэнэу унашъо ышӀыгъ.

ЯТӀОКӀЫРЭ ПЛӀЫНЭРЭШЪХЬ

Ӏэшъхьэтет Феликс ыпашъхьэ джуртхэр Паул зэрэщедэуагъэхэр

24^1Мэфитф зытешӀэм, дин пэщэшхоу Ананый, нахьыжъхэм ащыщ купрэ гъэмысэкӀо Тертуллрэ игъусэхэу, Кесарие къалэмкӀэ къехыгъэх. Паул зэрагъэмысэхэрэр Ӏэшъхьэтетым ыпашъхьэ къыщаӀотагъ+. 2Паул пчэгум къызыращэм, Тертулл ар къыгъэмысэу моущтэу игущыӀэ къыублагъ:

– Лъытэныгъэшхо зиӀэ Феликс, о уитетыгъокӀэ мамырныгъэшхо тиӀэу тэпсэу; унаӀи тебгъэтызэ, мы хэгъэгур нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъугъэ. 3Арышъ, сыдигъуи, тыдэ тыщыӀэми, щытхъу къыпфэтэшӀы. 4Бащэрэ усымыгъэулэунэу, зэрэуихабзэу, гушъэбагъэ пхэлъэу тилъэӀу кӀэкӀ укъедэӀунэу сыкъыолъэӀу.

5– Мы лӀыр, къызэрэтшӀагъэмкӀэ, емынэ гор, дунаим тет джурт пстэуми зыкъарегъэӀэты, диныр зылэжьырэ цӀыф купэу Назарет купкӀэ заджэхэрэм[*] ятхьэмат+. 6Тхьэм иунэшхуи мыкъабзэ ышӀыным пылъыгъ. Ар къызытэубытым, тэ тихабзэ тетэу хьыкум тетшӀыхьанэу тыфэягъ,+
7ау дзэ пэщэшхо Лисый къакӀуи, лӀыгъэкӀэ ттырихыжьи, уадэжь дзэлӀхэм къаригъэщагъ. 8ЕтӀанэ Лисый тэ а лӀым тыридэогъоу уадэжь тыкъэкӀонэу унашъо ышӀыгъ. Ор-орэу ащ уеупчӀымэ, зэрыдгъэмысэхэрэм яшъыпкъагъэ зэбгъэшӀэн плъэкӀыщт.

9ГъэмысэкӀо Тертулл а гущыӀэхэу къыӀуагъэхэр джуртхэм шъыпкъэхэу аӀозэ, ащ ӀэпыӀэгъу фэхъугъэх.

Ӏэшъхьэтет Феликс ыпашъхьэ Паул зызэрэщиухыижьыгъэр

10Ӏэшъхьэтетым Паул Ӏэ зыфешӀым, Паул къыӀуагъ:

– Илъэсыбэ хъугъэу мы лъэпкъым ихьыкум Ӏоф о ппшъэ зэрилъыр сшӀэзэ, зысыухыижьэу, сиӀоф сигуапэу уапашъхьэ къисэлъхьэ. 11Мэфэ пшӀыкӀутӀум нахьыбэ темышӀагъэу Ерусалим Тхьэм сыщелъэӀунэу сыкъызэрэкӀуагъэм ишъыпкъагъэ зэбгъэшӀэн плъэкӀыщт. 12Тхьэм иунэшхуи цӀыф горэм сыщенэкъокъоу, синэгогуми, къалэми цӀыфхэр щызгъэбырсырыгъэп. 13Сидэогъухэм сызэрагъэмысэрэ Ӏоф пстэуми ащыщэу зи къагъэшъыпкъэжьын алъэкӀыщтэп. 14Ау тятэжъхэм я Тхьэ сыфэлажьэзэ, мы цӀыфхэм пхэнджэу зыфаӀорэ гъогум сызэрэрыкӀорэм сеуцуалӀэ. Тэурат хабзэм ит пстэумкӀи пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэм арыт пстэумкӀи[*] шӀошъхъуныгъэ сиӀ. 15Шъыпкъагъэ зиӀэхэмрэ зимыӀэхэмрэ Тхьэм къызэригъэтэджыжьынхэу мо щыт лӀыхэр Тхьэм зэрэщыгугъыхэрэм фэдэу, сэри Тхьэм сыщэгугъы+. 16Арышъ, Тхьэми цӀыфхэми апашъхьэ гукъэбзагъэкӀэ мыхъун зи зыдэсымышӀэжьэу сызэрэпсэуным сыдигъуи ыуж сит+.

17– Илъэсыбэ Ерусалим сыщымыӀагъэу, сэдакъэхэр слъэпкъ фэсхьынхэуи къурмэн сшӀынэуи джыри зэ сыкъэкӀуагъ+. 18Аущтэу сшӀэ пэтзэ, Тэурат хабзэм иунашъо тетэу зызгъэкъэбзэжьыгъэу, Тхьэм иунэшхо сычӀэтэу сыкъыщагъотыгъ. ЦӀыф купышхоми сахэтыгъэп, бырсыри щыӀагъэп+. 19Ау Асие хэкум щыщ джурт куп а чӀыпӀэм щыӀагъ. Ахэмэ сызэрагъэмысэн щыӀэмэ, джы уапашъхьэ къыщылъагъохэу ар къаӀон фэягъ. 20Е мо щытхэм къарэӀу, сэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ сызыращэм, бзэджагъэу сшӀагъэу къагъотыгъэр. 21«ЛӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зэрэсиӀэм пае, непэ хьыкумэшӀым ыпашъхьэ сишъущагъ» сӀуи, мы цӀыфхэм сахэтэу мэкъэшхокӀэ къызэрэсӀогъагъэр арыщтын сызэрагъэмысэрэр+.

22Джащыгъум Зиусхьаным игъогу икъэбар тэрэзэу зышӀэщтыгъэ Феликс, яӀоф зыщыхэплъэщт пӀалъэр лъигъэкӀуатэзэ, къыӀуагъ:

– Дзэ пэщэшхо Лисый къызэрэкӀоу, шъуиӀоф хьыкум тесшӀыхьан.

23ЕтӀанэ Феликс дзэ пащэм унашъо фишӀыгъ Паул къагъэгъунэнэу, ау къин рамыгъэлъэгъунэуи, къыпэблэгъэ цӀыфхэу игъусэхэри лъыплъэнхэ фит ышӀынхэуи.

Феликсрэ Друзиллэрэ Паул зэрадэгущыӀагъэр

24Мэфэ заулэ тешӀагъэу, Феликс ишъхьэгъусэ Друзиллэ[*] игъусэу къэкӀуагъ. Друзиллэ джуртыгъ. Феликс ицӀыфхэм Паул къаригъащи, Паул Христос ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэм къызэрэтегущыӀэрэм едэӀугъ. 25Ау шъыпкъагъэм, зыпщыӀэным, къэкӀощт ахърэт мафэм Паул къызатегущыӀэм, Феликс къащти, къыӀуагъ:

– ДжырэкӀэ кӀожь, игъо сифэмэ, етӀанэ укъязгъэщэщт+.

26Паул ахъщэ къыритынкӀэ ар гугъэщтыгъ. Арыти, бэрэ къаригъащэзэ дэгущыӀэщтыгъ.

27ИлъэситӀу зытешӀэ ужым, Феликс ычӀыпӀэ Порцый Фест[*] зыцӀэр къытехьагъ. Ау Феликс джуртхэм шӀугъэ горэ афишӀэнэу фэягъэти, Паул хьапсым къычӀигъэнэгъагъ.

ЯТӀОКӀЫРЭ ТФЫНЭРЭШЪХЬ

«Кайсарым сиӀоф хьыкум тырерэшӀыхь» – ыӀуи, Паул зэриӀуагъэр

25^1Ӏэшъхьэтет Фест зыцӀэр хэкум[*] къэкӀуагъэу мэфищ зытешӀэм, Кесарие къалэм[*] дэкӀи, Ерусалим кӀуагъэ. 2Джащыгъум дин пэщэшхохэмрэ джуртхэм ятхьэматэхэмрэ Паул едэонхэм пае, Фест дэжь къэкӀуагъэх. 3Ахэмэ яхьатыркӀэ Паул Ерусалим къаригъэщэнэу ыуж имыкӀхэу Фест елъэӀугъэх, сыда пӀомэ, Паул гъогум рыкӀозэ, шъэфэу аукӀын агу хэлъыгъ+. 4Ау Фест ариӀуагъ:

– Паул Кесарие хьапсым чӀэс. Сэри бэ темышӀэу ащ сыкӀощт. 5А лӀым бзэджагъэ горэ ышӀагъэмэ, шъуитхьэматэхэм ащыщэу зы куп сигъусэу къэрэкӀуи, къерэдау.

6Фест мэфий е мэфипшӀ нахьыбэ ахэмэ адэжь щымыӀагъэу, КесариемкӀэ ехыгъ. ЯтӀонэрэ мафэм хьыкум ышӀынэу итӀысыпӀэ тетӀысхьи, дзэлӀхэм Паул къаригъэщагъ. 7Паул къызэлъагъом, Ерусалим къикӀыгъэ джуртхэм къауцухьи, бзэджэшӀэгъэшхо пчъагъэкӀэ агъэмысэу аублагъ, ау къаӀуагъэхэр къагъэшъыпкъэжьын алъэкӀыгъэп.

8– Джуртхэм я Тэурат хабзэкӀи, Тхьэм иунэшхокӀи, КайсарымкӀи мыхъо-мышӀэу зи сшӀагъэп, – къыӀуагъ Паул зиухыижьэу.

9Джуртхэм шӀугъэ горэ афишӀэнэу Фест фэягъэти, Паул риӀуагъ:

– Мы Ӏофым хьыкум тесшӀыхьаным пае, Ерусалим укӀонэу уфая?

10– ХьыкумэшӀэу Кайсарым ихьыкум сиӀоф тезышӀыхьан фаем ыпашъхьэ сит, – къыӀожьыгъ Паул. – О дэгъоу зэрэпшӀэу, джуртхэм зи мыхъун ясшӀагъэп+. 11УкӀ зифэшъошэ мыхъун горэ сшӀагъэу силажьэмэ, укӀым зыщысыдзыенэу сыфаеп. Ау къызэрысэдаохэрэм шъыпкъагъэ ахэмылъмэ, зыми ахэмэ саӀэкӀигъэхьан ылъэкӀыщтэп. Кайсарым сиӀоф хьыкум тырерэшӀыхь! [*]

12Фест иӀэпыӀэгъухэм задэгущыӀэ ужым, къыӀуагъ:

– «Кайсарым сиӀоф хьыкум тырерэшӀыхь» къызэрэпӀуагъэм пае, Кайсарым дэжь укӀощт!+

Паул икъэбар пачъыхьэ Агриппэ Фест зэрэриӀуагъэр

13Мэфэ заулэ зытешӀэ ужым, пачъыхьэ Агриппэрэ[*] ышыпхъу Вереникэрэ Фест шӀуфэс къырахынэу Кесарием къэкӀуагъэх. 14Ахэр мэфэ заулэрэ щыӀагъэхэу, Паул иӀоф пачъыхьэм ыпашъхьэ Фест рилъхьи, риӀуагъ:

– ЛӀы горэ хьапсым чӀэсэу Феликс къысфигъэнагъ. 15Сэ Ерусалим сызыщэӀэм, джуртхэм ядин пэщэшхохэмрэ джуртхэм янахьыжъхэмрэ садэжь къакӀохи, а лӀым едаохэу, згъэмысэнэу къысэлъэӀугъэх.

16– Ау сэ ахэмэ ясӀожьыгъ: «ЛӀы горэ къедаохэрэм апашъхьэ къихьэу, зэрагъэмысэрэм ипэгъокӀ аритэу, зиухыижьынэу фитыныгъэ рамытмэ, укӀ тыралъхьанэу рим хабзэмкӀэ хъущтэп». 17Ахэр садэжь къызэкӀохэм, Ӏофыр сымыгъэгужъоу ятӀонэрэ мафэм хьыкум тесшӀыхьанэу ситӀысыпӀэ сытетӀысхьи, а лӀыр дзэлӀхэм къязгъэщагъ. 18Къедаохэрэр къэтэджыгъэх. Ӏоф мыхъо-мышӀэкӀэ агъэмысэщт сшӀошӀыгъ, ау зэрагъэмысэн бзэджэшӀагъэхэу сызэрэгугъагъэхэм ащыщкӀэ агъэмысагъэп. 19Ежьхэр ядин ехьылӀагъэу Ӏоф заулэхэмкӀэ зэгурыӀощтыгъэхэп. Исус зыцӀэу лӀагъэу, ау Паул псаоу зыфиӀуагъэмкӀи зэгурыӀощтыгъэхэп+. 20Мыщ фэдэ Ӏофхэм хьыкум зэратесшӀыхьащт шӀыкӀэр сшӀагъэпти, а лӀым сеупчӀыгъ: «Ерусалим укӀоу, ащ хьыкум къыщыптесшӀыхьанэу уфая?» 21Паул иӀоф Кайсарым хьыкум тырешӀыхьэфэ, хьапсым чӀагъэсынэу къызэлъаӀом, ар Кайсарым дэжь сэгъэкӀофэ, хьапсым чӀагъэсынэу унашъо сшӀыгъэ.

22– Сэ сшъхьэкӀэ а лӀым къыӀохэрэм сядэӀунэу сыфай, – къыриӀуагъ Агриппэ Фест.

– Неущ уезгъэдэӀун, – къыӀожьыгъ Фест.

23ЯтӀонэрэ мафэм цӀыфхэм лъытэныгъэшхо къафашӀызэ, Агриппэрэ Вереникэрэ цӀыфхэм хьыкум зыщатырашӀыхьэрэ унэшхом къычӀэхьагъэх. Ахэмэ ягъусагъэх дзэ пэщэшхохэри къалэм итхьэматэхэри. ЕтӀанэ Фест унашъо ышӀи, Паул къащагъ.

24– Ори, пачъыхьэ Агриппэ, шъори тигъусэхэу щыӀэ цӀыф пстэури, мы лӀым шъуеплъ! – къыӀуагъ Фест. – Джуртхэр зэкӀэ Ерусалими мыщи садэжь къакӀохи, агъэмысэзэ, «Мы лӀыр нахьыбэрэ псэу хъущтэп», – аӀозэ, зыфэкуощтыгъэхэр мыры+. 25УкӀ зифэшъошэ бзэджагъэ зи ымышӀагъэу къэзгъотыгъ, ау ежь «Кайсарым сиӀоф хьыкум тырерэшӀыхь», – ыӀуи, лъэӀуагъэти, Кайсарым дэжь згъэкӀонэу тесыубытагъ+. 26Ау гъэнэфэгъэ къэбар зи ащ ехьылӀагъэу Кайсарым фэстхынэу сиӀэп. Арыти, шъуапашъхьэ, зэкӀэми анахьэу оры, пачъыхьэ Агриппэ, къырязгъэщагъ, хьапсчӀэс Паул теупчӀызэ, иӀоф тызыхаплъэ ужым, стхыщтыр сшӀэным пае; 27сыда пӀомэ, зэрыдгъэмысэрэр ятымыгъашӀэу, хьапсчӀэс горэ афядгъэщэныр емыкӀоу сэлъытэ.

ЯТӀОКӀЫРЭ ХЫНЭРЭШЪХЬ

Пачъыхьэ Агриппэ ыпашъхьэ Паул зызэрэщиухыижьыгъэр

26^1Ащ нэужым Агриппэ Паул риӀуагъ:

– Зыуухыижьэу укъэгущыӀэн уфит. Паул ыӀэ къыӀэти, зиухыижьэу къыӀуагъ:+

2– Пачъыхьэ Агриппэ, джуртхэм сызэрагъэмысэрэ Ӏоф пстэумкӀи о уапашъхьэ зызэрэщысыухыижьырэр насыпышӀуагъэу зыфэсэлъытэжьы. 3Анахьэу, джуртхэм яхабзэхэри зэрызэнэкъокъурэ Ӏоф пстэури дэгъоу зэрэпшӀэхэрэм паешъ ары. Арышъ, сэ къасӀохэрэм щэӀагъэ уиӀэу укъядэӀункӀэ сыолъэӀу.

4– СикӀэлэгъу къыщегъэжьагъэу, слъэпкъ сыхэсэу Ерусалим сызэрэщыпсэурэр джурт пстэуми дэгъоу ашӀэ+. 5Ахэмэ сызашӀэрэр бэшӀагъэ. Диныр зылэжьырэ цӀыф купхэм ащыщэу анахь пытэу, фарисей купкӀэ заджэхэрэм игъогу сызэрэрыкӀощтыгъэр, ахэр фаехэмэ, къаушыхьатын алъэкӀыщт+. 6Тхьэм тятэжъхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофым[*] сызэрэщыгугъырэм пае, джы хьыкумэшӀым ыпашъхьэ сыкъыращагъ. 7Тхьэм тятэжъхэр къызэригъэгугъэгъэ дэдэр ары тлъэпкъ илӀэкъо пшӀыкӀутӀур чэщи мафи агу етыгъэу, Тхьэм фэлажьэхэзэ, къагъотынэу зыщыгугъыхэу зыпаплъэхэрэр. О пачъыхь, сэри ащ сызэрэщыгугъырэр ары джуртхэр къызкӀысэдаохэрэр+. 8Тхьэм лӀагъэхэр къызэригъэтэджыжьыщтхэр къэмыхъун Ӏофэу сыд пае шъулъытэрэ+?

9– ЗэрэслъэкӀэу Назарет щыщ Исус ыцӀэ сыпэуцужьын фаеу сэри сшӀошъ хъущтыгъэ+. 10Ерусалим аущтэу щысшӀыщтыгъ. Дин пэщэшхохэм фитыныгъэ къаӀысхыти, сицӀыфхэм Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ащыщхэу бэхэр хьапсым чӀязгъадзэщтыгъэх. Тетыгъо зиӀэхэм ахэмэ укӀ хьыкум затыралъхьэм, сэри ар игъоу слъытагъэ+. 11Синэгогу пстэуми ахэмэ бэрэ къин щязгъэщэчыщтыгъ, Исус езгъэхъонынхэуи сыпылъыщтыгъ. Лъэшэу сафэгубжэу, къин язгъэщэчынэу хымэ къалэхэми анэс сакӀэлъыкӀощтыгъ+.

Зиусхьан Исус игъогу Паул зэрэтехьагъэм икъэбар къызэриӀотэжьыгъэр

(Апостол. 9:1-19; 22:6-16)

12– Аущтэу дин пэщэшхохэм фитыныгъэ къаӀысхыгъэу, пшъэрылъи къысатыгъэу, Дамаск гъогум сытетыгъ+. 13Щэджагъом гъогум сырыкӀозэ, тыгъэм нахьи нахь лыдырэ нэфынэ горэ уашъом къехэу, сигъусэхэмрэ сэррэ тыкъиуцухьэу слъэгъугъэ, типачъыхь. 14Тэ зэкӀэ чӀыгум тытефагъэу, джуртыбзэкӀэ макъэ горэм моущтэу къыӀоу зэхэсхыгъ:

– «Шаул, Шаул, сыд пае къин сэбгъэщэчыра? Цур зием ибэщ кӀыхьэ папцӀэ цур ылъакъокӀэ къызэрешъутырырэм фэдэу ошӀымэ, уиягъэ зэогъэкӀыжьы».

15– «О ухэта, Зиусхьан?» – сӀуагъэ.

– «Исусэу къин зэбгъэщэчырэр сэры», – къыӀожьыгъ Зиусхьаным. – 16«Ау джы къэтэджи, о плъакъомэ къатеуцожь. Сэ къысфэлажьэрэ лӀы ухъунэу, Ӏофхэу плъэгъугъэхэмрэ озгъэлъэгъущтхэмрэ къэуушыхьатынхэуи узгъэнэфагъ, зыозгъэлъэгъугъ. 17О плъэпкърэ хымэхэу узфэзгъэкӀощтхэмрэ укъаӀэпысхыжьыщт. 18Ахэр шӀункӀым къыхэкӀынхэшъ, нэфынэм зыкъыфагъэзэным паий, шэйтаным итетыгъо къычӀэкӀынхэшъ, Тхьэм зыкъыфагъэзэным паий, ахэмэ анэхэр къэбгъэплъэжьынхэу адэжь усэгъакӀо. Аущтэу сэркӀэ шӀошъхъуныгъэ зэряӀэм пае, япсэкӀодшӀагъэхэр афэгъущтых, Тхьэм ицӀыфхэу ежь зыкъезытыгъэхэм ӀахьышӀоу къалъыӀэсыщтри ахэми къалъыӀэсыщт»+.

Паул джуртхэмрэ хымэ лъэпкъхэмрэ апашъхьэ Исус шыхьат зэрэщыфэхъугъэр

19– Арышъ, пачъыхьэ Агриппэ, уашъом щыӀэу зыкъысэзгъэлъэгъугъэм сыпэуцужьыгъэп. 20Апэу Дамаск къалэм дэсхэм, етӀанэ Ерусалим дэсхэм, Иудей хэкум зэкӀэ исхэми, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми язгъэӀущтыгъ, япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьынхэшъ, Тхьэм игъогу техьанхэу зэрэфаери, япсэкӀодшӀагъэхэм зэрафыкӀэгъожьыгъэм фэшъошэ ӀофышӀухэр агъэцэкӀэнхэ зэрэфаери+. 21Джары джуртхэм Тхьэм иунэшхо сыщаубыти, саукӀыным зыкӀыпылъыгъэхэр+. 22Ау непэ нэсыфэкӀэ Тхьэр ӀэпыӀэгъу къысфэхъузэ, цӀыкӀуми инми апашъхьэ мыщ дэжьым сыщытэу шъыпкъэм шыхьат сыфэхъу. Пегъымбархэмрэ пегъымбар Мусэрэ къэхъун фэе Ӏофхэу зыфаӀуагъэхэм анэмыкӀхэр къасӀохэрэп; 23Христос къин ыщэчын зэрэфэягъэри, апэрэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэу, ежь илъэпкърэ хымэ лъэпкъхэмрэ нэфынэм икъэбар къаригъэӀун зэрэфэягъэри ары зыфасӀохэрэр+.

Агриппэ шӀошъхъуныгъэ зыригъэӀэнэу Паул зэрелъэӀугъэр

24Паул аущтэу зиухыижь зэхъум, Фест мэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– Паул, уиакъыл уиежьэп о. УишӀэныгъэшхо пшъхьэ зэригъэкӀокӀыгъ.

25– Сэ сшъхьэ зэкӀокӀыгъэп, лъытэныгъэ зиӀэ Фест, – къыӀожьыгъ Паул, – сэ къасӀохэрэр гущыӀэ шъыпкъэх, гущыӀэ губзыгъэх. 26Пачъыхьэм мы Ӏофхэр ешӀэ, ащ ыпашъхьи гушхокӀэ сыкъыщэгущыӀэ. Ащ гу зылъимытэгъэ Ӏоф а Ӏофхэм зэрахэмытым сицыхьэ телъ, сыда пӀомэ, мы Ӏофхэр зэкӀэ зы къогъу горэм къыщыхъугъэхэп. 27Пачъыхьэ Агриппэ, пегъымбархэм атхыгъэхэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ уиӀа? ШӀошъхъуныгъэ зэрэуиӀэр сэшӀэ.

28– Аущтэу псынкӀэу Христос игъогу сытебгъэхьанэу огугъа? – къыриӀуагъ Агриппэ Паул.

29– ПсынкӀэми мыпсынкӀэми о уимызакъоу, ау непэ сэ къасӀохэрэр зэхэзыхырэ пстэури сэ сфэдэ хъунхэу Тхьэм селъэӀу, ау Ӏэхъу-лъэхъу атерэмылъ, – къыӀожьыгъ Паул+.

30Ащ нэужым пачъыхьэр, Ӏэшъхьэтетыр, Вереникэ, ахэмэ ягъусэхэу щысыгъэхэр къэзэрэгъэтэджыжьыгъэх. 31Унэм зекӀыжьхэм, зэраӀожьыгъ:

– УкӀ е хьапс зифэшъошэ Ӏоф мы лӀым зи ышӀагъэп+.

32ЕтӀанэ Агриппэ Фест риӀуагъ:

– Мы лӀым иӀоф Кайсарым хьыкум тыришӀыхьанэу мылъэӀуагъэмэ, шъхьафитэу ттӀупщыжьын тлъэкӀыщтыгъэ+.

ЯТӀОКӀЫРЭ БЛЫНЭРЭШЪХЬ

Рим къэлэшхом кӀонэу Паул къухьэ горэм зэритӀысхьагъэр

27^1Италием къухьэкӀэ тэ[*] тызэрэкӀощтым, Ӏэшъхьэтет Фест зытыреубытэм, Паули нэмыкӀрэ хьапсчӀэс купи Кайсарым идзэ ыцӀэкӀэ заджэхэу, нэбгырэ шъих хъурэ дзэлӀ купым ипащэхэм ащыщэу, Иулый зыцӀэм ыӀэ рилъхьагъэх+. 2Адрамит къалэм къикӀырэ къухьэу Асие хэкум ихыӀушъо Ӏут къалэхэм анэсыщтым титӀысхьи, тежьагъ. Аристарх зыцӀэу Македоние хэкум ит Фессалоникэ къалэм щыщыр тигъусагъ+.

3ЯтӀонэрэ мафэм къалэу Сидон тынэсыгъ. Иулый нэшӀукӀэ Паул къеплъи, Паул иныбджэгъухэу ащ дэсхэм Паул ищыкӀагъэхэр къыратынхэм пае, ахэмэ адэжь кӀонэу фит ышӀыгъ. 4Ащ тыщежьи, жьыбгъэр къызэрэтпеорэм пае, Кипр хыгъэхъунэм ылъэныкъоу жьыбгъэ къызыщемыпщэрэм тыготэу тыкӀуагъ. 5Киликие хэкумрэ Памфилие хэкумрэ афэзэнкӀэ хым тызэпырыкӀи, Ликие хэкум икъалэу Мирэ тынэсыгъ. 6Ащ Александрие къалэм къикӀэу, Италием кӀонэу къухьэ горэ дзэ пащэм къыщигъоти, тыригъэтӀысхьагъ+. 7Мэфэ заулэрэ мэкӀэ-макӀэу тыкӀозэ, къинкӀэ Книд къалэм пэчъынатӀэ тыхъугъ. Ау жьыбгъэм занкӀэу тигъэкӀуагъэпти, хым къыхэщэикӀыгъэ чӀыгу къуапэу Салмонэ зыцӀэм тыблэкӀызэ, Крит хыгъэхъунэм ылъэныкъоу жьыбгъэр къызыщемыпщэрэм тыготэу тыкӀуагъ. 8Хы гъунэм тыготэу къинкӀэ тыкӀозэ, Ласей къалэм пэгъунэгъоу «КъухьэуцупӀэшӀухэр» зыфаӀорэ чӀыпӀэм тынэсыгъ.

9Охътабэ тешӀэгъагъ, къухьэкӀи узекӀоныр щынагъо хъугъагъэ, сыда пӀомэ, нэкӀ мафэри[*] блэкӀыгъэхагъ. Арыти, Паул лӀыхэм агуригъаӀозэ, 10моущтэу ариӀуагъ:

– Шъо, лӀы купыр, сэ зэрэслъэгъурэмкӀэ, тигъогу щынагъо хэлъ, хьылъэхэмрэ къухьэмрэ ямызакъоу, тпсэхэри тшӀокӀодынхэкӀэ щынагъо щыӀ.

11Ау дзэ пащэр Паул къыӀуагъэхэм анахьи, къухьэм итхьэматэми къухьэр зиеми къаӀуагъэхэм нахь ядэӀущтыгъ. 12КӀымафэр ащ дэжьым щыдгъэкӀонэу зэрэкъухьэмыуцупӀэшӀум пае, а чӀыпӀэм тыкъыщежьэжьынышъ, амал иӀэмэ, Финик зыцӀэ къухьэуцупӀэм тынэсынышъ, кӀымафэр ащ щыдгъэкӀонэу нахьыбэр зэгурыӀуагъ. Финик зыцӀэ къухьэуцупӀэр Крит хыгъэхъунэм икъухьэуцупӀэхэм ащыщыгъ, къыблэ тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀи, темыр тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀи фэгъэзагъ.

Хым жьыбгъэшхо зэрэщыхъугъэр

13КъыблэмкӀэ къикӀэу жьыбгъэ тӀэкӀу къепщэ зэхъум, агу хэлъыр къадэхъугъэу ашӀошӀи, ежьагъэх Крит хыгъунэм готхэу. 14Ау бэ темышӀэу, «Темыр тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ къикӀырэ жьыбгъэшхор» хыгъэхъунэм ылъэныкъокӀэ къикӀэу къапеуагъ+. 15Жьыбгъэшхом къухьэр зэкӀиубытагъ. Къухьэр жьыбгъэшхом пэдгъэуцужьын тымылъэкӀ зэхъум, ыуж тикӀыжьыгъ, псыорхэм къухьэр къырахьакӀэу жьыбгъэм тырифыжьагъ. 16Клаудэ зыцӀэ хыгъэхъунэ цӀыкӀу горэм ылъэныкъоу жьыбгъэ къызыщемыпщэрэм тыготэу тыкӀозэ, къинкӀэ къухьэм икъуашъо мыкӀодэу къэдгъэнэжьыгъ. 17Къуашъор къаӀэти, къухьэм ыкӀоцӀ къызырагъэуцом ыуж, кӀэпсэшхохэр къухьэм къыращэкӀыгъ жьыбгъэшхом зэпкъыримыутыным пае. Къухьэр Сыртис зыцӀэ щэнджыпӀэм къытенэнкӀэ щынагъэхэти, чэтэнхэр къырагъэхыгъ, аущтэуи жьыбгъэшхом зырагъэфыщтыгъ. 18ЯтӀонэрэ мафэми жьыбгъэр щынэгъошхуагъэти, хьылъэхэр хым хадзэу аублагъ+. 19Ящэнэрэ мафэм къухьэм иӀэмэ-псымэхэм ащыщхэр тэр-тэрэу тӀэхэмкӀэ хым хэтыдзагъ. 20Мэфэ заулэрэ тыгъи жъуагъуи къэмылъагъохэу, жьыбгъэшхор зэпыугъэпти, тымыкӀодэу тыкъэнэжьыным игугъапӀэ тиӀэжьыгъэп.

21ЛӀыхэр мышхэхэу бэ зытешӀэм, Паул ахэмэ апашъхьэ къиуцуи, къыӀуагъ:

– Шъо, лӀы купыр, сэ шъукъысэдэӀоу Крит шъукъыщемыжьэгъагъэмэ, зэрар зи шъуиӀэщтыгъэп, шъуащыщэу зи кӀодыщтыгъэп. 22Ау джы шъугу шъумыгъэкӀоды, къышъосэӀо, шъуащыщэу зи кӀодыщтэп. Къухьэр ары ныӀэп кӀодыщтыр. 23Тхьэу зибын сыщыщэу, сызыфэлажьэрэм имэлэӀич нычэпэ къысфэлъагъуи,+
24къысиӀуагъ: «Умыщын, Паул! Кайсарым ыпашъхьэ уиуцон фае. Къухьэм исхэу къыбдакӀохэрэ пстэури о уихьатыркӀэ Тхьэм ынэшӀукӀэ мыкӀодхэу къыгъэнэжьыщтых»+. 25Арышъ, шъо, лӀы купыр, шъугу шъумыгъэкӀоды. Тхьэм къызэрэсиӀуагъэм фэдэу зэрэхъущтымкӀэ ежь сыщэгугъы. 26Ау жьыбгъэшхом хыгъэхъунэ горэм тырифылӀэн фае+.

27ЯпшӀыкӀуплӀэнэрэ чэщым Адриэ хым тытетэу жьыбгъэшхом къухьэр ыфызэ, чэщныкъом лӀыхэм чӀыгу горэ гъунэгъу къызэрэхъугъэм гу лъатагъ. 28Хым икуугъэ зашым, ӀэплӀэкӀу тӀокӀ хъугъэ. ТӀэкӀу джыри тыкӀуи, етӀани икуугъэ зашым, ӀэплӀэкӀу пшӀыкӀутф хъугъэ. 29Жьыбгъэшхом къухьэр мыжъошхохэм ашӀуигъэнэнкӀэ щынагъэхэти, къухьэм ыкӀэкӀэ гъурзиплӀ радзыхыгъэу, нэф къэшъыным гузажъохэу паплъэщтыгъэх. 30Шъэфэу хэхьажьынхэр ягухэлъэу къухьэр зыфыхэрэм ащ ыпэкӀэ гъурз заулэ радзыхырэм фэдэ зашӀи, къуашъор хым ратӀупщэхыгъ. 31Джащыгъум Паул дзэ пащэмрэ дзэлӀхэмрэ ариӀуагъ:

– А лӀыхэр къухьэм къимынэхэмэ, шъупсэхэр мыкӀодхэу къэжъугъэнэжьынхэ шъулъэкӀыщтэп.

32Паул аущтэу зареӀом, дзэлӀмэ къуашъом икӀэпсэшхохэр зэпаупкӀыхи, къуашъор рагъэфэхыгъ.

33Нэф зэшъым, Паул зэкӀэми шхэнхэу ялъэӀуи, къыӀуагъ:

– Непэ мэфэ пшӀыкӀуплӀ мэхъу гузэжъогъум шъухэтэу зи зышъумышхыгъэр. 34Арышъ, шъушхэнэу лъэшэу сышъолъэӀу, шъумыкӀодэу шъукъэнэжьыным пае, ар шъуищыкӀагъ. Шъуащыщэу зыми ышъхьац налъэ кӀодыщтэп+.

35Паул аущтэу къызеӀом, хьалыгъу къышти, зэкӀэмэ апашъхьэ Тхьэм щытхъу щыфишӀи, хьалыгъур зэгуичи, ышхэу ыублагъ+. 36ЗэкӀэми гу къызыӀэпашӀыхьажьи, ахэри шхагъэх. 37Тэ къухьэм ис пстэури нэбгырэ шъитӀурэ тӀокӀищырэ пшӀыкӀухырэ тыхъущтыгъ.

38Ахэмэ зызагъэшхэкӀыжьым, коц хьылъэхэр хым хадзэхэзэ, къухьэр нахь псынкӀэ ашӀыгъ.

Къухьэр зэрэзэхэкъутагъэр

39Нэф къызэшъым, хыӀушъор ашӀэжьыгъэп, ау пшахъо Ӏулъэу зы хытӀуалэ[*] горэ алъэгъугъ. Амал иӀэмэ, ащ къухьэр рафылӀэнэу тыраубытагъ. 40Гъурзыхэм якӀэпсэшхохэр зэпаупкӀи, хым къыханагъэх. Ардэдэм къухьэр зыгъэӀорышӀэрэ хьанцэхэм якӀэпсэшхохэри атӀэтагъэх. ЕтӀанэ чэтэн цӀыкӀур жьыбгъэм щагъаӀи, хыӀушъом фаузэнкӀыгъ. 41Ау къухьэр пшэхъолъэ чӀыпӀэ горэм хахьи, къытенагъ. Къухьэр мыхъыешъоу щэнджыпӀэм ыпэкӀэ хэнагъ, хыор лъэшхэми ыкӀэ зэпкъыраутэу аублагъ.

42ХьапсчӀэсхэм ащыщэу зыгорэ есызэ хэмыхьажьыным пае, дзэлӀхэм ахэр аукӀынхэ агу хэлъыгъ. 43Дзэ пащэм Паул мыкӀодэу къыгъэнэжьынэу фэягъэти, дзэлӀхэр зэтыриӀэжагъэх ягухэлъ аримыгъашӀэу, есыкӀэ зышӀэхэрэм апэ псым зыхадзэнышъ, хыӀушъом Ӏусыхьанхэу унашъо афишӀыгъ+. 44Къэнагъэхэри пхъэмбгъухэмрэ къухьэм щыщ къутафэхэмрэ ателъхэу хыӀушъом зынагъэсынэу ариӀуагъ. Аущтэу зэкӀэри хыӀушъом нэсхи, псаухэу къэнэжьыгъэх.

ЯТӀОКӀЫРЭ ИНЭРЭШЪХЬ

Мелит хыгъэхъунэм Паул къыщехъулӀагъэхэр

28^1Тыпсаоу тыкъызэнэжьым, а хыгъэхъунэм МелиткӀэ[*] зэреджэхэрэр зэдгъэшӀагъ. 2Хыгъэхъунэм исхэр шӀугъэшхокӀэ къытпэгъокӀыгъэх. Ощхышхо къещхэу, чъыӀэшхоти, машӀо ашӀи, зэкӀэми тырагъэблэгъагъ. 3Паул чы гъугъабэ къыугъоий, машӀом зыпелъхьэм, машӀом блэ горэ чыхэм къахифи, ыӀэ къеуи, къыпынагъ. 4Хыгъэхъунэм исхэм блэр Паул ыӀэ къыпылэлэу залъэгъум, зэраӀожьыгъ:

– Мы лӀыр укӀэкӀо горэн фае; сыда пӀомэ, хым псаоу къыхэкӀыжьыгъэми, Тхьэм ишъыпкъагъэ псэунэу фит ышӀыгъэп.

5Ау Паул ыӀэ ыгъэсыси, блэр машӀом хидзи, блэм иягъэ Паул къекӀынэу хъугъэп+.

6«А лӀыр бэгыщт е ошӀэ-дэмышӀэу зэхэфэнышъ, лӀэщт», – аӀуагъ ахэмэ, ау бэрэ пэплъагъэхэу, Паул зи къыщымышӀыгъэу залъэгъум, ягупшысакӀэ зэблахъуи, «Мыр тхьэ гор», – аӀуагъ+.

7А чӀыпӀэм игъунэгъоу, хыгъэхъунэм итхьэматэу Публый зыцӀэм чӀыгушхохэр щыриӀагъ. Ащ тыригъэблагъи, мэфищэ игуапэу тихьэкӀагъ. 8Публый ятэ плъыр-стырымрэ ныбэузымрэ зыкӀаубытагъэу пӀэм хэлъыгъ. Паул сымаджэм дэжь ихьи, Тхьэм фелъэӀуи, ыӀэхэр тырилъхьи, ыгъэхъужьыгъ+. 9Аущтэу зэхъум, хыгъэхъунэм щыӀэ нэмыкӀ сымаджэхэри Паул дэжь къакӀохи, ахэри ыгъэхъужьыгъэх. 10Лъытэныгъэ къытфашӀэу тын пчъагъэхэр къытатыгъ, тыкъызежьэжьыми, тищыкӀагъэхэр къытфахьыгъ.

Рим къэлэшхом Паул зэрэнэсыгъэр

11Мэзищ зытешӀэм, Александрие къалэм щыщэу, «Тхьэ ЗэтӀуазэхэр»[*] зыфаӀорэ къухьэу, а хыгъэхъунэм кӀымафэм щыӀагъэм титӀысхьи, ащ тыкъыщежьэжьыгъ+. 12Сиракуз къалэм тыӀухьи, мэфищэ ащ тыщыӀагъ. 13Ащ тыкъыщежьэжьи, Ригие къалэм тынэсыгъ. Зы мафэ зытешӀэм, къыблэмкӀэ къикӀырэ жьыбгъэр къепщэу къыубли, ятӀонэрэ мафэм Путеол къалэм тынэсыгъ. 14Ащ тшы заулэ къыщыдгъотыгъ, ахэмэ адэжь мэфиблэ тыщыӀэнэу къытэлъэӀухи, тырагъэблэгъагъ. Ащ нэужым Рим къэлэшхом тыкӀонэу гъогум тытехьажьыгъ. 15Рим дэс тшыхэм тыкъызэрэкӀощтыр зэхахыгъагъэти, «Аппый ЗэхэхьапӀ»[*] зыцӀэ къалэмрэ «ХьэкӀэщыпӀищ»[*] зыцӀэ къалэмрэ анэс къытпэгъокӀынхэу къэкӀуагъэх. Паул ахэр зелъэгъум, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ, гу къызыӀэпишӀыхьажьыгъ. 16Рим тыкъызынэсым, рим тетыгъо зиӀэхэм Паулрэ ежь икъэрэгъул дзэлӀымрэ шъхьафэу язакъоу дэсынхэу фит ашӀыгъэх.

Рим къэлэшхом Паул КъэбарышӀур зэрэщигъэӀущтыгъэр

17Мэфищ зытешӀэм, Паул джуртхэм ятхьэматэхэр къаригъэщагъ. Ахэр къызызэрэугъоихэм, ариӀуагъ:

– Сшыхэр, тэ тлъэпкъ мыхъун зи есымышӀагъэу, тятэжъхэм яхабзэхэми сатемыкӀыгъэми, Ерусалим сыщаубыти, рим цӀыфхэм саӀэкӀалъхьагъ. 18Ахэр сиӀоф зыхэплъэхэм, укӀ зифэшъошэ мыхъун зи къысагъотылӀагъэпти, сыкъатӀупщыжьынэу фэягъэх+. 19Ау джуртхэр рим цӀыфхэм сызэратӀупщыжьыщтым зыпэуцужьхэм, Кайсарым сиӀоф хьыкум тыришӀыхьанэу сылъэӀон фаеу хъугъэ. Ау слъэпкъ седэоныр арэп аущтэу зыкӀэсшӀыгъэр. 20Ӏофхэр аущтэу зэрэхъугъэхэр ары шъуслъэгъунэуи сыкъыжъудэгущыӀэнэуи шъукъызкӀязгъэщагъэр. Шъыпкъэ, израиль цӀыфхэр зыщыгугъыхэу, зыпаплъэхэрэм[*] пае Ӏэхъухэр стелъых.

21– О уикъэбар зэрыт тхылъ горэ Иудей хэкум къикӀэу къытфэкӀуагъэп, – къыраӀожыгъ ахэмэ. – Ащ дэжьым къикӀыхэу, мыщ къэкӀогъэ тшыхэми ощ пае къэбар Ӏае гори къытфахьыгъэп ыкӀи къытаӀуагъэп. 22Ау о уигупшысэхэр къапӀохэзэ, тябгъэдэӀу тшӀоигъу; сыда пӀомэ, цӀыфхэр тыдэкӀи а дин пхэнджым зэрэщыпэуцухэрэр тэ тэшӀэ.

23Мафэ горэ агъэнафи, Паул зэрыс унэм цӀыф купышхо къэкӀуагъ. Пчэдыжьым щегъэжьагъэу пчыхьэм нэс Тхьэм и Тетыгъошхо икъэбар Паул агуригъаӀозэ, а тетыгъошхом шыхьат фэхъугъ. Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ итхэмрэ пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэм арытхэмрэ[*] ащыщхэм къяджэзэ, Паул Исус ехьылӀагъэу къыӀохэрэр ашӀошъ ыгъэхъуным пылъыгъ+. 24Паул къыӀуагъэхэр зы куп ышӀошъ хъугъэ, нэмыкӀхэм ашӀошъ хъугъэп.

25А джуртхэр зэгурымыӀохэу зэбгырыкӀыжьынхэм ыпэкӀэ, Паул мы гущыӀэхэр къыӀуагъ:

– Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ пегъымбар Ешайа шъуятэжъхэм яхьылӀагъэу шъыпкъэр къыригъэӀуагъ[*]:+

26«Мы лъэпкъым дэжь кӀуи, моущтэу еӀу: Шъо егъашӀэм зэхэшъух зэпытыщт, ау къыжъугурыӀощтэп; шъо егъашӀэм шъулъэгъу зэпытыщт, ау гу лъышъутэщтэп.

27Сыда пӀомэ, мы цӀыф лъэпкъым щыщхэм агухэм гулъытэ ямыӀэ хъугъэ. Ахэмэ атхьакӀумэхэм жъажъэу зэхахы, анэхэри упӀыцӀагъэх. Аущтэу щымытыгъэмэ, анэхэмкӀэ алъэгъущтыгъ, атхьакӀумэхэмкӀи зэхахыщтыгъ, агухэмкӀи къагурыӀощтыгъ, садэжьи къагъэзэжьыгъэмэ, ахэр згъэхъужьыщтыгъэх»+.

28– Арышъ, цӀыфхэр мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьхэрэм икъэбар хымэ лъэпкъхэм Тхьэм къызэралъигъэӀэсыгъэр зэжъугъашӀэ. Ахэри а къэбарым едэӀущтых!+

29Паул а гущыӀэхэр къызеӀом, джуртхэр лъэшэу зэнэкъокъухэзэ, унэм икӀыжьыгъэх.

30Паул фэтэрэу ыубытыгъэм илъэситӀум щыпсэугъ, ыдэжь къакӀорэ цӀыф пстэури ригъэблагъэщтыгъ. 31Зы цӀыфи зыкӀи къыпэмыуцоу, Тхьэм и Тетыгъошхо икъэбар ыгъэӀущтыгъ, Зиусхьан Исус Христос икъэбари гушхокӀэ цӀыфхэм аригъашӀэщтыгъ+.

* 1:1, 2 Теофил – еплъ Лука 1:1.

* 1:1, 2 апэрэ тхылъыр – «Лука КъэбарышӀур къызэриӀотагъэр» зыцӀэ тхылъыр ары. Еплъ Лука 1:1-4.

* 1:1, 2 апостол – нэмыкӀ цӀыф горэм ыцӀэкӀэ гущыӀэнэуи Ӏоф ышӀэнэуи фитыныгъэ зиӀэр ары. Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум «апостолхэкӀэ» яджэх. Ахэр Исус илӀыкӀохэу тетыгъо зэритыгъэхэр ары.

* 1:4 Ты лъапӀэм шъукъызэригъэгугъагъэр – Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары. Еплъ Лука 24:49; Иуан 15:26.

* 1:10 лӀитӀу шъошэ фыжькӀэ фэпагъэхэу – мэлэӀичхэр ары.

* 1:12 шэмбэт гъогу – зы километрэ фэдиз мэхъу. Джурт хабзэм иунашъо тетэу, шэмбэт мафэм зы километрэ нахьыбэ укӀо хъущтэп.

* 1:16 А Иудэр ары… гъогур язгъэлъэгъугъэр – еплъ Лука 22:47.

* 1:18 пкӀэу ратыгъэр – еплъ Лука 22:3-6.

* 1:20 Орэд ЛъапӀэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 68:26; 108:8.

* 2:1 Пэнтэкост зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор – коцхэр къызахыжьырэм ыуж, джуртхэм илъэс къэс ятфэнэрэ мазэм агъэмэфэкӀырэ мэфэкӀ мэфэшхор ары. ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхом ыуж, мэфэ шъэныкъо зыблэкӀыхэкӀэ, Пэнтэкост мэфэкӀ мэфэшхор къэсы. «Пэнтэкостым» къикӀырэр «яшъэныкъорэр» ары.

* 2:11 прозелитыр – зидин зэблэзыхъугъэр ары.

* 2:11 хыгъэхъунэ – чӀыгу гъушъэу псы гузэгум итыр ары.

* 2:15 пчэдыжь сыхьатыр бгъу – зытырахыгъэ алыджыбзэм итыр «ящэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр пчэдыжьым сыхьатыр бгъур ары.

* 2:16-20 пегъымбар Иоил… зытегущыӀагъэр – еплъ Пегъымбар Иоил тхылъэу ытхыгъэм 2:28-32.

* 2:25-28 пегъымбар Даутэ… къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 15:8-11.

* 2:30 Христос – пачъыхьэ Даутэ илъэпкъ къытекӀыгъэу, пегъымбархэм къызэраӀуагъэм тетэу, Израиль шъхьафитыныгъэрэ мамыр тетыгъорэ ригъэгъотынхэу Тхьэм Израиль къызэригъэгугъэгъэ пщы лъапӀэр ары.

* 2:30 Тхьэм гущыӀэ пытэкӀэ къызэригъэгугъагъэр – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 131:11.

* 2:31 Даутэ… Христос игугъу ышӀэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 15:10.

* 2:34-35 Даутэ… къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:1.

* 2:42 хьалыгъу зэгуач зэпытыщтыгъ – Исус лӀи, лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэр агу къагъэкӀыжьызэ, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зэдашхэх.

* 3:1 сыхьатыр щымэ адэжь – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «ябгъонэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджэгъоужым сыхьатыр щыр ары.

* 3:13 Пилат – рим цӀыфхэм ащыщэу, Понтый Пилат, Исус къызэхъу нэужым я 26-36 илъэсхэм къакӀоцӀ хэкухэу Иудей, Самарие, Идумей яӀэшъхьэтетыгъ.

* 3:22 пегъымбар Мусэ къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:15,18.

* 4:1 саддукейхэр – дин пащэхэм ащыщхэу, диныр зылэжьхэу лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр зышӀошъ мыхъухэрэ тхьэмэтэ купыгъ. Ахэмэ тхылъ лъапӀэхэу алъытагъэхэр Тэурат хабзэм ит тхылъитфыр ары ныӀэп.

* 4:5 нахьыжъхэр – лъытэныгъэ зиӀэ джурт дин тхьэмэтэ купыгъэх. Ахэмэ ащыщхэу заулэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтыгъэх.

* 4:5 Тэурат егъэджэкӀо пащэхэр – Тэурат хабзэм итхэмрэ джуртхэм адрэ тхылъ лъапӀэхэу яӀэхэм арытхэмрэ цӀыфхэм агурызгъаӀощтыгъэ пащэхэр ары.

* 4:6 дин пэщэшхор – дин пащэхэм ятхьэмэтагъ, Тхьэмэтэ Хэсэшхоми итхьэмэтагъ.

* 4:6 Аннэ – Исус къызэхъу нэужым я 6-15 илъэсхэм къакӀоцӀ дин пэщэшхуагъ.

* 4:6 Кайафэ – Аннэ имахъулъ, Исус къызэхъу нэужым я 18-36 илъэсхэм къакӀоцӀ дин пэщэшхуагъ.

* 4:11 Яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:22.

* 4:15 Синедрион – Тхьэмэтэ Хэсэшхор ары. Дин Ӏофхэм яхьылӀагьэу хьыкум зышӀэу, анахь тетыгъошхо зиӀэ хасэу джуртхэм яӀагъэр ары. Тхьэмэтэ нэбгырэ 70-рэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом хэтыгъэх. А хэсэшхом итхьэмэтагъэр дин пэщэшхор арыгъэ.

* 4:25-26 мы гущыӀэхэр ащ ебгъэӀуагъэх – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:1-2.

* 4:26 Ащ и Хэхи – Христос ары.

* 4:27 пщы Ирод – Ирод Антип ары. Исус къэхъуным ыпэкӀэ я 4-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Исус къызэхъу нэужым я 39-рэ илъэсым нэс ар Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщыгъ. Еплъ Лука 23:7-11.

* 6:1 алыджыбзэкӀэ гущыӀэрэ джуртхэр – Палестинэ хэгъэгум нэмыкӀ хэгъэгу горэм щыщхэу грекыбзэкӀэ гущыӀэщтыгъэх.

* 6:1 джуртыбзэкӀэ гущыӀэрэ джуртхэр – Палестинэм щыщ джуртых.

* 6:6 аӀэхэр ахэмэ ашъхьэхэм атыралъхьагъэх – аущтэу зыфашӀагъэр а Ӏофыр а лӀыхэм апшъэ ралъхьанышъ, ахэмэ а Ӏофыр агъэцэкӀэным пае, Тхьэм ынэшӀу къащифэнри ары.

* 6:9 шъхьафитыныгъэ зиӀэ хъугъэхэр – джурт пщылӀхэу, шъхьафитыныгъэ зыгъотыжьыгъэхэр ары.

* 7:3 Тхьэм… къыриӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 12:1.

* 7:6-7 Тхьэм… къыӀуагъ – еплъ Пегъыбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 15:13-14.

* 7:12 апэу тятэжъхэр – Якъубэ ыкъохэр ары.

* 7:30-34 пэнэ куандэу машӀо зыхэнагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 3:1-10.

* 7:40 ахэмэ… раӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:1,23.

* 7:42-43 пегъымбархэм ятхылъ зэритым фэдэу – еплъ Пегъымбар Амос тхылъэу ытхыгъэм 5:25-27.

* 7:43 Молох – Аммон лъэпкъым итхьэ нэпцӀ арыгъэ. Аммон лъэпкъыр Иордан псыхъом итыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ щыпсэущтыгъэ.

* 7:43 Ремфан – пэсэрэ тхьэ нэпцӀхэм ащыщэу, ошъо пкъыгъоу Сатурн зыцӀэм итхьэу алъытэщтыгъэр ары.

* 7:44 шыхьатныгъэм итхьэлъэӀупӀэу чэтэнгъэӀагъэр – израиль цӀыфхэм шъоф нэкӀым къыщакӀухьэ зэхъум, Тхьэм иунэ фэдэу зы чэтэнгъэӀагъэ зыдахьыщтыгъ. А чэтэнгъэӀагъэр Тхьэр зэрягъусэмкӀэ шыхьат къафэхъущтыгъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 36:8-38.

* 7:48-50 пегъымбарым итхылъ зэритым фэд – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 66:1-2.

* 7:58 Шаул – апостол Паул ыцӀэ джуртыбзэкӀэ Шаул аӀо.

* 8:5 Филипп – апостолхэм ежьхэм адэӀэпыӀэнхэу агъэнэфэгъэ лӀиблым ащыщыгъ. Еплъ 6:5.

* 8:5 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур ары. Джуртхэмрэ Самарие цӀыфхэмрэ яхабзэхэри ядинхэри зэрэзэфэшъхьафхэм пае, зэпыищтыгъэх.

* 8:26 Газэ къалэр – Ерусалим километрэ 85-кӀэ пэчыжьэу, икъыблэ тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ хы Ӏушъом Ӏут.

* 8:32-33 мы гущыӀэхэр ары – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:7-8.

* 8:40 Азот къалэр – Газэ къалэмрэ Иоппие къалэмрэ языфагу дэтэу, хыӀушъом Ӏут.

* 8:40 Кесарие къалэр – Ерусалим километрэ 90-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ хыӀушъом Ӏутэу, Палестинэ хэгъэгум икъэлэшхуагъ. Рим Ӏэшъхьэтетыр а къалэм дэсыгъ.

* 9:27 Бар-Наббэ – еплъ 4:36-37.

* 9:29 АлыджыбзэкӀэ гущыӀэрэ джуртхэр – еплъ 6:1.

* 9:30 Тарс къалэр – Паул а къалэм щыщыгъ. А къалэр Рим къэралыгъошхом щыщэу, Киликие хэкум икъэлэшхуагъ.

* 9:32 Лиддэ къалэр – Ерусалим километрэ 32-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъокӀэ ит. Иоппие къалэми километрэ 15-кӀэ пэчыжь. Непэ а къалэм ыцӀэ Лод.

* 9:35 Шарон зыцӀэ шъоф зэшъхьэ-зэшъор – Кесарие къалэм щегъэжьагъэу Иоппие къалэм нэс хыӀушъом Ӏутэу зыщеушъомбгъу. ИкӀыхьагъэ километрэ 48-рэ мэхъу.

* 9:36 Иоппие къалэр – Лиддэ къалэм километрэ 15-кӀэ пэчыжьэу, хыӀушъом Ӏут. Непэ «Яфэ» раӀо. Яфэ къалэр Тель-Авив щыщ.

* 10:2 Тхьэр агъэлъапӀэщтыгъ – джурт лъэпкъым щымыщхэуи сунэт амышӀыгъагъэхэми, синэгогум кӀохэзэ, а хымэхэм Тхьэр агъэлъапӀэщтыгъ.

* 10:3 сыхьатыр щым – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «ябгъонэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджэгъоужым сыхьатыр щыр ары. Джуртхэр а сыхьатым Тхьэм елъэӀух.

* 10:9 сыхьатыр пшӀыкӀутӀум – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритыр «яхэнэрэ сыхьат». Ащ къикӀырэр щэджагъор ары.

* 10:30 сыхьатыр щым – еплъ 10:3.

* 11:16 Зиусхьаным къыӀогъэгъэ гущыӀэхэр – еплъ 1:5.

* 11:20 Антиохие къалэр – рим къэралыгъошхом щыщэу, Сирие хэкум икъэлэшхуагъ.

* 11:28 Клаудый – Исус къызэхъу нэужым я 41-54 илъэсхэм къакӀоцӀ Рим къэралыгъошхом и Кайсарыгъ. Гъэблэшхоу Агаб зигугъу ышӀыгъэр Исус къызэхъу нэужым я 46-рэ илъэсым къэхъугъ.

* 11:30 нахьыжъхэр – чылыс зэӀукӀэм Ӏофэу ышӀэрэр зыпшъэ илъ тхьэмэтэ зэкъошхэр ары.

* 12:1 пачъыхьэ Ирод – Ирод Агриппэ Апэрэр ары. Исус къызэхъу нэужым я 41-44 илъэсхэм къакӀоцӀ Израиль хэгъэгум ипачъыхьагъ. Ирод Агриппэ Апэрэр Ирод Иным ыкъо ыкъожьыгъ.

* 12:2 Якъубэ – Зебедей ыкъуагъ, Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀуми ащыщыгъ.

* 12:15 Ар Петрэ имэлэӀичын фае – джуртхэм яшӀошъхъуныгъэ тетэу, хэтрэ цӀыфи мэлэӀич горэ ухъумакӀоу иӀ.

* 12:17 Якъубэ – Зиусхьан Исус ышхэм ащыщэу, Ерусалим щыӀэ чылыс зэӀукӀэм итхьэматэхэм ащыщыгъ. Еплъ Гал. 1:19.

* 12:20 Тир къалэм… Сидон къалэм… – ахэр хымэ къалэхэу Галилей хэкум итемыр лъэныкъомкӀэ хыӀушъом Ӏутыгъэхэр арых.

* 13:1 пщы Ирод – Ирод Антипэу Галилей хэкум ипщыгъэр ары. Еплъ Лука 3:1.

* 13:3 аӀэхэри ашъхьэхэм атыралъхьи – аущтэу зыфашӀагъэр а Ӏофыр а лӀитӀум апшъэ ралъхьанышъ, ахэмэ а Ӏофыр агъэцэкӀэным пае, Тхьэм ынэшӀу къащифэнри ары.

* 13:4 Селевкие къалэр – Антиохием километрэ 20-кӀэ пэчыжьэу щытыгъ. А къалэр къухьэуцупӀэ иӀэу, хыӀушъом Ӏутыгъ.

* 13:6 Пафос къалэр – Кипр хыгъэхъунэм итыгъэ къохьэпӀэ хыӀушъом Ӏут къэлэшхуагъ.

* 13:7 Ӏэшъхьэтет – Кипр хыгъэхъунэр зыӀэ илъэу, Рим къэралыгъошхом фэлажьэрэ тхьэматэр ары.

* 13:9 Шаулэу ПаулкӀи заджэхэрэр – апостол Паулым ыцӀэ джуртыбзэкӀэ Шаул мэхъу, римыбзэкӀэ Паул мэхъу.

* 13:14 шэмбэт мафэр – джуртхэм ямэфэ лъапӀ ары. А мафэм хэти Ӏоф ышӀэн фитэп.

* 13:15 Тэурат хабзэр – пегъымбар Мусэ тхылъитфэу ытхыгъэхэр ары. Тэурат хабзэр джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэм ащыщэу апэрэ Ӏахь мэхъу.

* 13:15 пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэр – джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэм ащыщхэу ятӀонэрэ Ӏахь мэхъу.

* 13:22 Тхьэм Даутэ… шыхьат фэхъугъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 88:21; Пегъымбар Самуел икъэбар зэрыт апэрэ тхылъым (1-я Царств) 13:14.

* 13:25 Иуан… къыӀуагъ – еплъ Лука 3:16.

* 13:33 Тхьэм Исус къызэрэщыриӀорэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7.

* 13:34 Тхьэм къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 55:3.

* 13:35 нэмыкӀ чӀыпӀэм зэритым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 15:10.

* 13:40-41 пегъымбархэм мы гущыӀэхэу къаӀуагъэхэр – еплъ Пегъымбар Хаббакум тхылъэу ытхыгъэм 1:5.

* 13:47 Тхьэм унашъо къытфишӀыгъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 49:6.

* 14:11 Ликаоние хэкум ыбзэкӀэ – Паулрэ Бар-Наббэрэ Ликаоние хэкум ыбзэ къагурыӀон алъэкӀыгъэп. Рим къэралыгъошхом тыдэкӀэ зэрыщыгущыӀэрэ бзэр алыджыбзэр арыгъэ.

* 14:12 Зевс – алыджхэм ятхьэу зыфаӀохэрэм ащыщэу анахь иныр арыгъэ.

* 14:12 Ермый – алыджхэм ятхьэу зыфаӀохэрэм ащыщэу адрэ тхьэу зыфаӀохэрэм яӀофтабг арыгъэ.

* 15:13 Якъубэ – еплъ 12:17.

* 15:15-18 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Амос тхылъэу ытхыгъэм 9:11-12; Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 45:21.

* 15:20 атхьэлэгъэ псэушъхьэхэр – джурт хабзэм иунашъо тетэу, псэушъхьэхэр шӀуабзы зыхъукӀэ, лъыр зэкӀэ кӀагъэчъын фае.

* 15:20 лъы – джурт хабзэм иунашъо тетэу, лъы зыхэлъ шхын пшхы хъущтэп.

* 16:3 сунэт аригъэшӀыгъ – Тимофей янэ зэрэджуртым пае, Тимофей джуртэу алъытэн фаягъ. Ау ар сунэт амышӀымэ, Паул синэгогухэу Тхьэм игущыӀэхэр зыщигъэӀухэрэм щыдэлэжьэн ылъэкӀыщтыгъэп.

* 16:8 Троадэ къалэр – къухьэуцупӀэ иӀэу, Эгейскэ хым Ӏутэу (джырэ Тыркуим итыгъэ къохьэпӀэ хыӀушъор ары), Мисие хэкум щыщыгъ.

* 16:9 Македоние хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. А хэкур джырэ Грецием итемыр Ӏахь. Македонием икъэлэшхуагъэр Фессалоник ары.

* 16:10 зыдгъэхьазырыгъ – Троадэ къалэм щегъэжьагъэу Филиппи къалэм нэс мы тхылъыр зытхыгъэр Паул игъусагъ.

* 16:37 рим цӀыфхэр – Рим хабзэм тетэу рим цӀыфхэу тетыгъо зиӀэхэм якъэралыгъошхо ицӀыфхэр агъэпщынэнхэм пае, къамыщкӀэ яохэ хъущтыгъэп.

* 17:18 эпикурей философхэр – алыдж философэу Эпикурей зыцӀэр Исус къэхъуным ыпэкӀэ, я 270-рэ илъэсым дунаим ехыжьыгъ. Ащ зэриӀуагъэмкӀэ, щыӀэныгъэмкӀэ анахьышӀоу щыӀэр утхъэжьэу упсэуныр ары.

* 17:18 стоик философхэр – ахэмэ алыдж философэу Сено зыцӀэм ыӀогъагъэхэр цӀыфхэм зэхарагъэшӀыкӀыщтыгъ. (Сено зылӀагъэр Исус къэхъуным ыпэкӀэ я 265-рэ илъэсыр ары) Стоик философхэм зэраӀуагъэмкӀэ, утхъэжьыныр зыфаӀорэр къин плъэгъуми, шӀу плъэгъуми, узыфаер къыбдэхъуми, къыбдэмыхъуми гупсэфэу ущыӀэныр ары.

* 17:18 лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьыщтхэр – «Къэтэджыжьыныгъ» зыфаӀорэ гущыӀэр алыджыбзэкӀэ къаӀомэ, ар бзылъфыгъэ тхьэ горэм ыцӀэу пхэнджэу къагурыӀогъэнкӀи мэхъу.

* 17:19 Ареопаг – «Ареопаг» гущыӀэм къикӀырэр «Арес иӀуашъхь». Алыджхэм ятхьэхэм ащыщ заом итхьэу Арес зыфаӀорэр. Афинэ къалэм дэсхэм яхасэ а Ӏуашъхьэм щызэӀукӀэщтыгъ.

* 17:23 къурмэншӀыпӀэ – алыджхэм тхьабэ агъэлъапӀэщтыгъ. Ау амышӀэрэ тхьэ щыӀэмэ, ари агъэлъэпӀэным пае, амышӀэрэ тхьэхэм апае къурмэншӀыпӀэхэр агъэуцугъэх.

* 17:28 зыгорэм зэриӀуагъэм фэдэу – Крит хыгъэхъунэм щыщ тхакӀо Епименид арыгъэнкӀи мэхъу.

* 17:28 шъуитхакӀохэр – е Арат зыцӀэр е Клеант зыцӀэр ары.

* 18:2 Клаудый – еплъ 11:28. Исус къызэхъу нэужым я 49-рэ илъэсым Клаудый джуртхэр Рим къэлэшхом къыдифыгъэх.

* 18:12 Галлион – Исус къызэхъу нэужым я 51-рэ илъэсым Галлион Рим къэралыгъошхом щыщ Ахаие хэкум иӀэшъхьэтетэу агъэнэфагъ. Ахаие хэкур джырэ Грецием икъыблэ Ӏахьыгъ. Коринф а хэкум икъэлэшхуагъ.

* 18:18 Кенхрей къалэр – Коринф къалэм епхыгъэу, къухьэуцупӀэ иӀэу, хыӀушъом Ӏутыгъ.

* 18:18 тхьэрыӀо ышӀыгъагъэти ары – тхьэӀуагъэ горэ зэрагъэцэкӀагъэм инэшанэ фэдэу джуртхэм ашъхьэ джашъоу аупсыныр хабзэу яӀагъ.

* 18:25 умэхъыныгъэу Иуан зигугъу ышӀыщтыгъэм нэмыкӀ – Аполлос чыристанхэм цӀыфхэр зыкӀаумэхъыхэрэр ышӀэщтыгъэп. Еплъ 19:2-5.

* 19:1 Ефес къалэр – Асие хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхуагъ.

* 19:3 умэхъыныр – еплъ 1:5

* 19:19 тыжьын ахъщ – зы тыжьын ахъщэр а уахътэм лэжьакӀом имэфапкӀэщтыгъ.

* 19:21 Македоние хэкур – еплъ 16:9.

* 19:21 Ахаие хэкур – еплъ 18:12.

* 19:24 Артемидэ – алыджыбзэкӀэ Ефес къалэм итхьэ нэпцӀым ыцӀэ Артемидэ, римыбзэкӀэ ыцӀэр Дианэ.

* 20:5 тэ – мы чӀыпӀэм (еплъ 16:10) мы тхылъыр зытхыгъэр Паул игъус, Рим къэлэшхоми дэкӀо. Еплъ 28:16.

* 20:6 Хьалыгъу мыкӀу-мыпшэ зыщашхырэ мэфэкӀ мэфэшхо мафэхэр – еплъ 12:3.

* 20:7 хьалыгъу зэготчынэу – еплъ 2:42.

* 20:16 Пэнтэкост зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхор – еплъ 2:1.

* 21:8 нэбгыриблыр – еплъ 6:1-6.

* 21:10 Агаб – еплъ 11:28.

* 21:11 хымэ лъэпкъхэр – мыщ дэжьым ащ къикӀырэр рим цӀыфхэу тетыгъо зиӀэхэр ары.

* 21:18 Якъубэ – еплъ 12:17.

* 21:24 ашъхьэхэр ябгъэупсынхэм пае – еплъ 18:18.

* 21:25 тхылъкӀэ – еплъ 15:23-29.

* 21:28 алыджхэр Тхьэм иунэшхо чӀигъахьэхэзэ – хымэ горэ Тхьэм иунэшхо чӀэт хымэхэм ящагу блэзыщэу, Тхьэм иунэшхо ыкӀоцӀ изыщагъэр аукӀын фэягъ.

* 21:34 пытапӀэр – Антоние зыцӀэ пытапӀэр ары. Рим дзэр ащ дэсыгъ.

* 21:38 хъункӀэкӀо миниплӀ – апсэ емыблэжьхэу яхэгъэгу фэлажьэхэу, а хъункӀэкӀо миниплӀым Рим къэралыгъошхом щыщхэу хэгъэгур ашӀозыубытыгъэхэм къызэратырахыжьыным ыуж итыгъэх. Джурт тхэкӀо Юсеф зэритхыгъэм фэдэу, Исус къызэхъу нэуж я 54-рэ илъэсым а цӀыфхэу яхэгъэгу фэлажьэхэрэм адрэ джуртхэм зыкъарагъэӀэтыгъ.

* 22:3 Гамалиил – еплъ 5:34.

* 22:20 Стефан – еплъ 7:57-60.

* 22:25 Рим цӀыфхэр – еплъ 16:37.

* 23:2 Ананый – Исус къызэхъу нэужым я 47-59 илъэсхэм къакӀоцӀ дин пэщэшхуагъ.

* 23:5 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:28.

* 23:6 саддукейхэр – еплъ 4:1.

* 23:6 фарисейхэр – еплъ 5:34.

* 23:10 пытапӀэр – еплъ 21:34.

* 23:23 Кесарие къалэр – еплъ 8:40.

* 23:24 Феликс – Исус къызэхъу нэужым я 52-60 илъэсхэм къакӀоцӀ Иудей хэкум ирим Ӏэшъхьэтетыгъ.

* 23:31 Антипатридэ къалэр – Ерусалим километрэ 60-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 24:5 диныр зылэжьырэ цӀыф купэу Назарет купкӀэ заджэхэрэр – зымышӀэхэрэм чыристан диныр джурт диным щыщэу ашӀошӀыщтыгъ.

* 24:14 Тэурат хабзэм ит пстэумкӀи пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэм арыт пстэумкӀи – еплъ 13:15.

* 24:24 Друзиллэ – Ирод Агриппэ ЯтӀонэрэмрэ Вереникэрэ ашыпхъугъ. Еплъ 25:13.

* 24:27 Порцый Фест – Исус къызэхъу нэужым я 60-62 илъэсхэм къакӀоцӀ Иудей хэкум ирим Ӏэшъхьэтетыгъ.

* 25:1 хэку – Иудей хэкур ары.

* 25:1 Кесарие къалэр – еплъ 8:40.

* 25:11 Кайсарым сиӀоф хьыкум тырерэшӀыхь – Кайсарым рим цӀыфхэм яӀоф хьыкум тыришӀыхьаным пае, зыфагъэзэжьынэу фитыныгъэ яӀагъ. А лъэхъаным Неро кайсарыгъ. Ар Исус къызэхъу нэужым я 54-58 илъэсхэм къакӀоцӀ кайсарыгъ.

* 25:13 пачъыхьэ Агриппэ – Ирод Агриппэ ЯтӀонэрэр Халхис хэгъэгоу Палестинэ хэгъэгум итемыр лъэныкъо итым ипачъыхьагъ. Ежьыррэ Вереникэрэ Ирод Агриппэ Апэрэм илъфыгъагъэх. Еплъ 12:1.

* 26:6 Тхьэм тятэжъхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофыр – лӀагъэхэр къызэрэтэджыжьы-щтхэр ары (еплъ 23:6; 24:15).

* 27:1 тэ – еплъ 20:5.

* 27:9 нэкӀ мафэр – джуртхэм ямэфэкӀ мэфэшхоу «Иом Киппур» зыцӀэр ары. Ар зытефэрэр ябгъонэрэ е япшӀэнэрэ мазэр ары, къухьэкӀэ укӀоныр щынагъо зыхъурэ уахът. А мэфэкӀ мэфэшхом джуртхэм анэкӀы.

* 27:39 хытӀуалэ – псэу чӀыгум къыхахьэрэр ары.

* 28:1 Мелит – Мальтэ ары.

* 28:11 Тхьэ ЗэтӀуазэхэр – Зевс зыфаӀорэ тхьэ нэпцӀым ыкъоу тӀуазэхэу, Касторрэ Поллуксрэ ары. Къухьэ зыфыхэрэм а тхьэ нэпцӀитӀур агъэлъапӀэщтыгъ.

* 28:15 «Аппый ЗэхэхьапӀ» зыцӀэ къалэр – Рим къэлэшхом километрэ 70-кӀэ пэчыжьэу, икъыблэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 28:15 «ХьэкӀэщыпӀищ» зыцӀэ къалэр – Рим къэлэшхом километрэ 55-кӀэ пэчыжьэу, икъыблэ льэныкъомкӀэ итыгъ.

* 28:20 израиль цӀыфхэр зыщыгугъыхэу, зыпаплъэхэрэр – Христос ары.

* 28:23 пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэм итхэмрэ пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэм арытхэмрэ – еплъ 13:15.

* 28:25-27 къыригъэӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10.

+ 1:1 Лука 1:3, Марк 16:19, Лука 24:51

+ 1:3 Маттэ 28:17, Марк 16:14, Лука 24:15-49, Иуан 20:19-29, 1 Кор. 15:5-7

+ 1:4 Лука 24:49
+ 1:5 Лука 3:3,
+ 1:6 Лука 17:20, Лука 19:11
+ 1:7 1 Фесс. 5:1

+ 1:8 Апостол. 8:1, Апостол. 8:14, Лука 24:48-49, Марк 16:15

+ 1:9 Марк 16:19

+ 1:10 Дан 7:9, Дан 10:6, Марк 9:3, Иуан 20:12

+ 1:11 Маттэ 16:27

+ 1:12 ЯтӀонэрэ Самуел 15:30,

+ 1:13 Маттэ 10:2-4, Марк 3:17-18, Лука 6:14-16

+ 1:14 Марк 3:31, Марк 6:3, Иуан 2:12, Иуан 7:3, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

+ 1:16 Лука 22:47, Лука 22:37, Лука 24:44
+ 1:17 Иуан 6:71, Иуан 13:21
+ 1:19 Маттэ 27:8

+ 1:20 Орэд ЛъапӀэхэр 68:26, Орэд ЛъапӀэхэр 108:8

+ 1:22 Лука 3:3, Лука 24:48

+ 1:23 Апостол. 18:7, Кол. 4:11

+ 1:24 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:39, Апостол. 15:8

+ 1:26 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:33

+ 2:1 МысырикӀыжь 23:16, МысырикӀыжь 34:22, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:9, Апостол. 20:16

+ 2:3 Маттэ 3:11

+ 2:4 Апостол. 4:31, Апостол. 13:52, Лука 24:49, Апостол. 1:4-5

+ 2:11 Апостол. 6:5, Апостол. 13:43
+ 2:13 1 Кор. 14:23
+ 2:19 Маттэ 24:30, Лука 21:11, Ӏоф. 8:7
+ 2:20 Ӏоф. 6:12
+ 2:21 Рим. 10:13
+ 2:22 Иуан 3:2
+ 2:23 Лука 22:22, Лука 23:33
+ 2:24 Лука 24:5-6, Рим. 8:11
+ 2:25 Орэд ЛъапӀэхэр 15:8-11

+ 2:27 Орэд ЛъапӀэхэр 29:4, Орэд ЛъапӀэхэр 48:16, Орэд ЛъапӀэхэр 85:13,

+ 2:28 Маттэ 7:14, Орэд ЛъапӀэхэр 15:8-11, Апостол. 13:35

+ 2:29 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 2:10, Апостол. 13:36

+ 2:30 ЯтӀонэрэ Самуел 23:2, ЯтӀонэрэ Самуел 7:12-16, Орэд ЛъапӀэхэр 131:11

+ 2:31 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10

+ 2:33 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Апостол. 7:55-56, Рим. 8:34, Евр. 1:3

+ 2:34 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Лука 20:42-43

+ 2:37 Лука 3:10, Апостол. 16:30

+ 2:38 Марк 1:4, Апостол. 10:48, Лука 11:13, Апостол. 8:15

+ 2:39 Ефес 2:13
+ 2:44 Апостол. 4:32-37
+ 3:2 Апостол. 14:8
+ 3:6 2 Кор. 6:10

+ 3:7 Марк 1:31, Марк 5:41, Марк 9:27, Апостол. 9:41

+ 3:8 Апостол. 14:10

+ 3:11 Иуан 10:23, Апостол. 5:12

+ 3:13 МысырикӀыжь 3:6, Иуан 8:54, Иуан 17:1, 2 Пет. 1:17, Лука 23:14, Иуан 19:12

+ 3:14 Лука 23:18
+ 3:17 Апостол. 13:27, 1 Тим. 1:13
+ 3:21 Лука 1:69-70, Рим. 1:2

+ 3:22 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15-16, Маттэ 17:5, Апостол. 7:37

+ 3:23 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:19
+ 3:24 Апэрэ Самуел 3:19-20
+ 3:25 УблапӀэ 22:18, УблапӀэ 26:4
+ 4:1 Маттэ 22:23, Апостол. 23:8
+ 4:3 Лука 21:12
+ 4:6 Маттэ 26:3, Лука 3:2, Иуан 18:13
+ 4:7 Лука 20:2

+ 4:8 Марк 13:11, Апостол. 6:10, Апостол. 13:9

+ 4:9 Апостол. 3:6-8

+ 4:11 Орэд ЛъапӀэхэр 117:22, Лука 20:17, 1 Пет. 2:7

+ 4:12 Маттэ 1:21
+ 4:14 Апостол. 3:11
+ 4:19 Апостол. 5:29
+ 4:21 Лука 20:6, Лука 22:2, Апостол. 5:26
+ 4:24 МысырикӀыжь 20:11
+ 4:26 Орэд ЛъапӀэхэр 2:1-2
+ 4:27 Лука 23:1, Лука 23:11, Апостол. 3:13
+ 4:29 Ефес 6:19
+ 4:31 Апостол. 2:4, Апостол. 13:52
+ 4:32 Апостол. 2:44
+ 4:34 2 Кор. 8:14

+ 4:36 Апостол. 9:27, Апостол. 13:2, Апостол. 15:36, Гал. 2:9

+ 5:4 ДжакӀо 5:4-5
+ 5:12 Марк 16:20, Иуан 10:23, Апостол. 3:11
+ 5:15 Марк 6:55, Апостол. 19:11-12

+ 5:17 Апостол. 4:1, Апостол. 23:8, Марк 15:10, Апостол. 13:45

+ 5:18 Лука 21:12, Апостол. 4:3
+ 5:19 Апостол. 12:7-10, Апостол. 16:26
+ 5:26 Лука 20:6, Лука 22:2, Апостол. 4:21
+ 5:27 Маттэ 10:17, Маттэ 26:59
+ 5:28 Апостол. 4:17-18, Маттэ 27:25
+ 5:29 Апостол. 4:19
+ 5:32 Лука 24:48, Иуан 15:26
+ 5:33 Апостол. 7:54
+ 5:34 Апостол. 22:3,
+ 5:37 Лука 2:2

+ 5:41 Маттэ 5:12, 1 Пет. 4:13-14, 2 Кор. 12:10

+ 6:1 Апостол. 9:29

+ 6:3 1 Тим. 3:8

+ 6:5 Апостол. 8:5, Апостол. 21:8, Апостол. 2:11, Апостол. 13:43

+ 6:6 1 Тим. 4:14, 1 Тим. 5:22, 2 Тим. 1:6
+ 6:7 Апостол. 12:24, Апостол. 19:20
+ 6:10 Апостол. 4:8, Лука 21:15

+ 6:11 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 21:10, Маттэ 26:59

+ 6:13 Апостол. 21:28
+ 6:14 Маттэ 26:61, Иуан 2:19-22, Маттэ 5:17
+ 7:2 УблапӀэ 11:31, УблапӀэ 12:4
+ 7:3 УблапӀэ 12:1
+ 7:4 УблапӀэ 11:32

+ 7:5 УблапӀэ 15:3, УблапӀэ 18:10, УблапӀэ 12:7, УблапӀэ 13:15, УблапӀэ 15:18

+ 7:6 УблапӀэ 15:13, МысырикӀыжь 12:40

+ 7:7 УблапӀэ 15:14, МысырикӀыжь 3:12

+ 7:8 УблапӀэ 17:9-14, УблапӀэ 21:2-4, УблапӀэ 25:26, УблапӀэ 29:31-35, УблапӀэ 30:5-24

+ 7:9 УблапӀэ 37:11, УблапӀэ 37:28, УблапӀэ 39:2

+ 7:10 УблапӀэ 41:37-43
+ 7:12 УблапӀэ 42:1-5
+ 7:13 УблапӀэ 43:1-15, УблапӀэ 45:1-4
+ 7:14 УблапӀэ 45:9-10, УблапӀэ 46:27

+ 7:15 УблапӀэ 46:5, УблапӀэ 46:28, УблапӀэ 49:33, МысырикӀыжь 1:6

+ 7:16 УблапӀэ 50:25, Ехъошуа 24:32
+ 7:17 МысырикӀыжь 1:7, МысырикӀыжь 1:12
+ 7:18 МысырикӀыжь 1:8
+ 7:19 МысырикӀыжь 1:10-11, МысырикӀыжь 1:16
+ 7:20 МысырикӀыжь 2:2-3, Евр. 11:23
+ 7:21 МысырикӀыжь 2:3-10
+ 7:24 МысырикӀыжь 2:11-12
+ 7:28 МысырикӀыжь 2:13-14

+ 7:29 МысырикӀыжь 2:15, МысырикӀыжь 2:22, МысырикӀыжь 18:3-5

+ 7:30 МысырикӀыжь 3:2
+ 7:32 МысырикӀыжь 3:6
+ 7:33 Ехъошуа 5:15
+ 7:34 МысырикӀыжь 3:5, МысырикӀыжь 3:8-10
+ 7:35 МысырикӀыжь 2:14

+ 7:36 МысырикӀыжь 14:27-31, Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:3, Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:2

+ 7:37 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Апостол. 3:22

+ 7:38 МысырикӀыжь 19:3, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:27

+ 7:39 МысырикӀыжь 16:3,
+ 7:40 МысырикӀыжь 32:1, МысырикӀыжь 32:23
+ 7:41 МысырикӀыжь 32:4-6,

+ 7:42 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:19, Орэд ЛъапӀэхэр 80:13

+ 7:43 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 11:5-7, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 23:13,

+ 7:44 МысырикӀыжь 38:21, Ӏоф. 15:5, МысырикӀыжь 25:40

+ 7:45 Ехъошуа 3:14-17, Ехъошуа 3:10

+ 7:46 Орэд ЛъапӀэхэр 88:20-21, ЯтӀонэрэ Самуел 7:1-2, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:17

+ 7:47 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 6

+ 7:48 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:27, Апостол. 17:24

+ 7:51 МысырикӀыжь 32:9, Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:16,

+ 7:52 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:4, Маттэ 23:37

+ 7:53 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Гал. 3:19, Евр. 2:2

+ 7:54 Апостол. 5:33

+ 7:55 МысырикӀыжь 24:16, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19

+ 7:56 Марк 1:10, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Дан 7:13, Марк 16:19, Апостол. 7:56, Евр. 1:3

+ 7:58 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 21:13, Апостол. 8:1, Апостол. 22:20

+ 7:59 Орэд ЛъапӀэхэр 30:6, Лука 23:46
+ 7:60 Лука 22:41, Лука 23:34
+ 8:1 Апостол. 22:20, Иуан 16:2, Маттэ 10:23
+ 8:3 Гал. 1:13, 1 Кор. 15:9, Фил. 3:6
+ 8:4 Марк 4:14, Апостол. 11:19
+ 8:5 Апостол. 6:5, Апостол. 21:8
+ 8:7 Лука 4:35, Марк 16:17-18

+ 8:13 Маттэ 28:19, Апостол. 16:33, Апостол. 18:8

+ 8:14 Апостол. 1:8

+ 8:15 Апостол. 2:38

+ 8:16 Маттэ 28:19, Апостол. 19:5, Апостол. 10:44, Апостол. 11:15

+ 8:17 Апостол. 9:17, Апостол. 19:6
+ 8:22 Дан 4:24, 2 Тим. 2:25
+ 8:24 МысырикӀыжь 8:8
+ 8:25 Иуан 4:39

+ 8:26 Апостол. 5:19, Апостол. 10:4, Апостол. 11:13, Апостол. 12:7, Апостол. 27:23

+ 8:29 Апостол. 10:19
+ 8:31 Рим. 10:14
+ 8:35 Лука 24:27
+ 8:39 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 2:16,
+ 8:40 Ехъошуа 13:3
+ 9:1 Апостол. 8:3, Иуан 16:2
+ 9:3 Апостол. 22:6-11, Апостол. 26:12-18
+ 9:7 Дан 10:7
+ 9:10 Апостол. 22:12, УблапӀэ 22:1
+ 9:11 Апостол. 21:39, Апостол. 22:3
+ 9:15 Рим. 1:5, Гал. 1:15-16, 1 Тим. 2:7,
+ 9:16 Апостол. 20:23, 1 Фесс. 3:3
+ 9:17 Апостол. 8:17, Апостол. 19:6
+ 9:19 Гал. 1:17
+ 9:21 Гал. 1:13, Гал. 1:23
+ 9:22 1 Тим. 1:12, Апостол. 18:28
+ 9:23 Апостол. 20:3, Апостол. 23:30

+ 9:25 Ехъошуа 2:15, Апэрэ Самуел 19:12, 2 Кор. 11:32-33

+ 9:27 Апостол. 4:36, Апостол. 13:2, Апостол. 15:36, Гал. 2:9, 1 Кор. 9:6, Гал. 1:18-19

+ 9:29 Апостол. 6:1
+ 9:30 Апостол. 11:25
+ 9:34 Апостол. 3:6

+ 9:36 Ехъошуа 19:46, Иуан 13:14, 1 Тим. 2:10, 1 Тим. 5:10

+ 9:40 Маттэ 9:25, Апостол. 28:8, Якъуб 5:16

+ 9:41 Марк 1:31, Марк 5:41, Марк 9:27, Апостол. 3:7

+ 10:2 Маттэ 8:10, Лука 7:4-5
+ 10:3 Апостол. 3:1
+ 10:4 Апостол. 8:26, Ӏоф. 8:4
+ 10:6 Апостол. 9:43
+ 10:9 Апостол. 11:5-14
+ 10:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:3,

+ 10:15 Марк 7:15-16, Рим. 14:14, 1 Тим. 4:4, Тит 1:15

+ 10:19 Апостол. 8:29
+ 10:22 Лука 7:4-5
+ 10:25 Дан 2:46, Апостол. 16:29
+ 10:26 Ӏоф. 19:10, Ӏоф. 22:8-9
+ 10:28 Иуан 4:9, Иуан 18:28

+ 10:34 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Рим. 2:11, Рим. 10:12

+ 10:35 Рим. 10:12

+ 10:37 Марк 1:14

+ 10:38 Маттэ 3:16, Иуан 1:32-33, Маттэ 4:24, Лука 13:16

+ 10:42 Иуан 5:22, Апостол. 17:31, 1 Пет. 4:5, 2 Тим. 4:1

+ 10:43 Лука 24:27, Рим. 3:21
+ 10:46 Марк 16:17, 1 Кор. 12:10
+ 10:47 Апостол. 2:4
+ 10:48 Апостол. 2:38
+ 11:2 Апостол. 15:1, Гал. 2:12
+ 11:3 Лука 15:2, Гал. 2:12
+ 11:5 Апостол. 10:9-32
+ 11:9 Марк 7:19, Апостол. 10:15
+ 11:12 Апостол. 15:9
+ 11:13 Апостол. 8:26
+ 11:15 Апостол. 10:44
+ 11:16 Апостол. 1:5
+ 11:17 Апостол. 2:38
+ 11:19 Апостол. 8:1

+ 11:22 Апостол. 4:36, Апостол. 9:27, Апостол. 13:1

+ 11:24 Апостол. 6:5
+ 11:25 Апостол. 9:30
+ 11:27 Апостол. 13:1, Апостол. 15:32

+ 11:28 Апостол. 21:10, Маттэ 24:7, Апостол. 18:2

+ 12:2 Лука 5:10, Марк 10:39
+ 12:3 МысырикӀыжь 12:15
+ 12:4 Лука 22:33
+ 12:5 2 Кор. 1:11, Ефес 6:18
+ 12:7 Апостол. 8:26, Апостол. 16:26
+ 12:10 Апостол. 5:19, Апостол. 16:26

+ 12:11 Орэд ЛъапӀэхэр 33:7, Орэд ЛъапӀэхэр 90:11, 2 Кор. 1:10

+ 12:12 Апостол. 13:5, Апостол. 15:37, 1 Пет. 5:13, Кол. 4:10, 2 Тим. 4:11, Филимон 1:24

+ 12:15 Маттэ 18:10-11, Евр. 1:14

+ 12:17 Апостол. 15:13, Апостол. 21:18, Якъуб 1:1, Гал. 1:19, Гал. 2:9

+ 12:23 Дан 5:23, Ӏоф. 16:9, ЯтӀонэрэ Самуел 24:16, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 19:35

+ 12:24 Апостол. 6:7, Апостол. 19:20

+ 12:25 Апостол. 11:29-30, Апостол. 12:12

+ 13:1 Апостол. 11:27, Апостол. 4:36, Апостол. 11:22, Лука 3:1

+ 13:2 Лука 2:37, Рим. 1:1, Гал. 1:15

+ 13:5 Апостол. 12:12, Апостол. 15:37, Кол. 4:10

+ 13:6 Маттэ 7:15
+ 13:9 Апостол. 4:8, Апостол. 6:10
+ 13:13 Апостол. 15:38
+ 13:15 Лука 8:41, Апостол. 18:8
+ 13:17 МысырикӀыжь 1:7, МысырикӀыжь 12:51

+ 13:18 МысырикӀыжь 16:35, Орэд ЛъапӀэхэр 94:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:7

+ 13:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:1, Ехъошуа 14:1, Гъуазэхэр 2:16, Гъуазэхэр 3:9, Апэрэ Самуел 12:11

+ 13:21 Апэрэ Самуел 8:5, Апэрэ Самуел 9:1, Апэрэ Самуел 10:1, Апэрэ Самуел 13:1

+ 13:22 Апэрэ Самуел 15:23, Апэрэ Самуел 13:14, Орэд ЛъапӀэхэр 88:20-21,

+ 13:24 Лука 3:3
+ 13:25 Лука 3:16, Иуан 1:20, Иуан 1:27
+ 13:27 Апостол. 3:17, Лука 24:26-27
+ 13:28 Лука 23:23
+ 13:29 Лука 23:53
+ 13:30 Лука 24:6
+ 13:31 Апостол. 1:3, Лука 24:48

+ 13:32 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Евр. 1:5, Евр. 5:5

+ 13:34 Рим. 6:9,

+ 13:35 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10, Апостол. 2:27

+ 13:36 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 2:10, Апостол. 2:29

+ 13:38 Маттэ 1:21, 1 Иуан 2:12

+ 13:39 Рим. 3:20, Гал. 2:16, Гал. 3:11, Рим. 3:28

+ 13:43 Апостол. 2:11, Апостол. 6:5

+ 13:45 Апостол. 5:17

+ 13:46 Апостол. 4:30, Ефес 6:19, Маттэ 10:11, Маттэ 22:8, Ӏоф. 3:4, Марк 12:9, Апостол. 18:6

+ 13:47 Апостол. 26:23
+ 13:50 1 Фесс. 2:15
+ 13:51 Маттэ 10:14, Марк 6:11, Лука 9:5
+ 13:52 Апостол. 2:4, Апостол. 4:31
+ 14:1 Апостол. 13:5
+ 14:3 Апостол. 4:30, Ефес 6:19
+ 14:4 Маттэ 10:34, Лука 12:51
+ 14:6 Маттэ 10:23
+ 14:8 Апостол. 3:2
+ 14:9 Маттэ 9:2
+ 14:10 Апостол. 3:8
+ 14:11 Апостол. 28:6
+ 14:13 Дан 2:46
+ 14:14 Марк 14:63
+ 14:15 МысырикӀыжь 20:11, 1 Фесс. 1:9
+ 14:17 Маттэ 5:45, Орэд ЛъапӀэхэр 103:15
+ 14:19 2 Кор. 11:25

+ 14:22 Кол. 1:23, Иуан 15:20, 1 Пет. 2:21, 1 Пет. 5:9, 1 Фесс. 3:3, 2 Тим. 3:12

+ 14:23 Апостол. 13:2, Апостол. 20:32
+ 14:26 Апостол. 13:3
+ 15:2 Гал. 5:2
+ 15:7 Апостол. 10:20

+ 15:8 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:39, Апостол. 1:24, Апостол. 10:44, Апостол. 10:47

+ 15:9 Апостол. 11:12, Орэд ЛъапӀэхэр 50:12
+ 15:10 Гал. 5:1
+ 15:11 Ефес 2:8, Тит 2:11, Тит 3:7

+ 15:13 Апостол. 12:17, Якъуб 1:1, Гал. 1:19, Гал. 2:9

+ 15:20 Дан 1:8, 1 Кор. 8:1, 1 Кор. 10:19-20, Ӏоф. 2:14, Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:23-24

+ 15:22 1 Пет. 5:12, 2 Кор. 1:19, 2 Фесс. 1:1
+ 15:24 Гал. 1:7, Гал. 5:10
+ 15:28 Апостол. 15:20
+ 15:32 Апостол. 11:27
+ 15:35 Апостол. 13:1

+ 15:37 Апостол. 12:12, Апостол. 13:5, Кол. 4:10

+ 15:38 Апостол. 13:13

+ 15:40 Апостол. 15:32

+ 16:1 Рим. 16:21, 1 Кор. 4:17, Фил. 2:19, Кол. 1:1, 1 Фесс. 3:2, 2 Фесс. 1:1, 1 Тим. 1:2, 2 Тим. 1:2

+ 16:3 1 Кор. 9:20, Гал. 2:3
+ 16:4 Апостол. 15:28-29
+ 16:5 Апостол. 6:7
+ 16:6 Апостол. 18:23
+ 16:7 Фил. 1:19

+ 16:8 Апостол. 20:5, 2 Кор. 2:12, 2 Тим. 4:13

+ 16:12 Фил. 1:1
+ 16:14 Лука 24:45
+ 16:15 Апостол. 11:14, Апостол. 16:33-34
+ 16:17 Дан 3:26
+ 16:18 Марк 9:38
+ 16:21 Эстер 3:8
+ 16:22 2 Кор. 6:4-5, 2 Кор. 11:23-25
+ 16:24 1 Фесс. 2:2

+ 16:25 Орэд ЛъапӀэхэр 41:9, Орэд ЛъапӀэхэр 118:62

+ 16:26 Апостол. 4:31, Апостол. 5:19, Апостол. 12:7, Апостол. 12:10

+ 16:27 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 20:39, Апостол. 12:19

+ 16:29 Дан 2:46, Апостол. 10:25
+ 16:30 Лука 3:10, Апостол. 2:37
+ 16:31 Марк 16:16, Рим. 10:9
+ 16:33 Апостол. 11:14, Апостол. 16:15
+ 16:34 Иуан 4:53, Апостол. 18:8
+ 16:37 Апостол. 22:25
+ 16:39 Маттэ 8:34
+ 16:40 Апостол. 16:14
+ 17:1 Фил. 4:16
+ 17:2 Апостол. 13:5, Апостол. 14:1
+ 17:3 Лука 24:26-27
+ 17:5 1 Фесс. 2:14-16
+ 17:7 Лука 23:2
+ 17:16 2 Пет. 2:8
+ 17:19 Марк 1:27

+ 17:24 Маттэ 11:25, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:27, Апостол. 7:48

+ 17:25 Орэд ЛъапӀэхэр 49:8-12, УблапӀэ 2:7,
+ 17:26 УблапӀэ 3:20, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:8
+ 17:30 1 Пет. 1:14, Рим. 3:25-26, Ефес 4:18

+ 17:31 Маттэ 12:36, Иуан 5:22, Апостол. 10:42, 1 Пет. 4:5

+ 18:2 Рим. 16:3, 1 Кор. 16:19, 2 Тим. 4:19, Апостол. 11:28

+ 18:4 Апостол. 13:5
+ 18:5 1 Фесс. 3:6
+ 18:6 Апостол. 13:46

+ 18:8 Лука 8:41, Апостол. 13:15, 1 Кор. 1:14, Иуан 4:53, Апостол. 16:34

+ 18:15 Апостол. 23:29
+ 18:18 Апостол. 18:2, Рим. 16:1,
+ 18:19 Апостол. 19:1, Апостол. 20:16
+ 18:21 Якъуб 4:15
+ 18:23 Апостол. 16:6

+ 18:24 Апостол. 19:1, 1 Кор. 1:12, 1 Кор. 3:5, 1 Кор. 4:6, 1 Кор. 16:12, Тит 3:13

+ 18:25 Лука 3:3, Апостол. 19:3
+ 18:26 Апостол. 4:30, Ефес 6:19
+ 18:27 1 Кор. 16:3, 2 Кор. 3:1
+ 18:28 Апостол. 9:22
+ 19:1 Апостол. 18:21
+ 19:3 Апостол. 18:25
+ 19:4 Лука 3:3, Иуан 1:7
+ 19:5 Маттэ 28:19, Апостол. 8:16

+ 19:6 Апостол. 8:17, Апостол. 9:17, Апостол. 10:46

+ 19:8 Апостол. 4:30, Ефес 6:19
+ 19:12 Апостол. 5:15
+ 19:13 Маттэ 12:27, Марк 9:38, Лука 9:49
+ 19:15 Лука 4:34, Якъуб 2:19
+ 19:18 Марк 1:5, Якъуб 5:16
+ 19:20 Апостол. 6:7, Апостол. 12:24

+ 19:21 Рим. 15:26, 1 Кор. 16:5, Рим. 15:23-24

+ 19:22 Апостол. 16:1

+ 19:29 Апостол. 19:29, Кол. 4:10, Филимон 1:24

+ 20:1 Апостол. 19:21

+ 20:3 Апостол. 9:23, Апостол. 23:30

+ 20:4 Апостол. 19:29, Ефес 6:21, Кол. 4:7, 2 Тим. 4:12, 2 Тим. 4:20, Тит 3:12

+ 20:5 Апостол. 16:8
+ 20:6 МысырикӀыжь 12:15, Апостол. 12:3
+ 20:7 1 Кор. 16:2, Ӏоф. 1:10
+ 20:9 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:2

+ 20:10 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:21, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:34

+ 20:16 МысырикӀыжь 23:16, МысырикӀыжь 34:22, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:9, Апостол. 2:1

+ 20:18 Апостол. 18:19, 1 Фесс. 1:5
+ 20:23 Апостол. 9:16, Апостол. 21:33
+ 20:24 2 Тим. 4:7
+ 20:26 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:19

+ 20:28 Иуан 21:16-17, 1 Пет. 5:2, 1 Пет. 1:18-19

+ 20:29 Маттэ 7:15, Иуан 10:12
+ 20:30 2 Пет. 2:1, 2 Кор. 11:13, 1 Тим. 4:1
+ 20:31 Марк 14:38
+ 20:32 Апостол. 14:23, 1 Пет. 1:4
+ 20:33 Апэрэ Самуел 12:3, 2 Кор. 7:2
+ 20:34 Апостол. 18:3
+ 20:35 Маттэ 10:8
+ 20:36 Апостол. 21:5
+ 21:4 Апостол. 20:23
+ 21:5 Апостол. 20:36
+ 21:8 Апостол. 6:5, Апостол. 8:5

+ 21:9 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 22:14, Лука 2:36, Апостол. 2:17-18

+ 21:10 Апостол. 11:28
+ 21:11 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 11:30,
+ 21:12 Маттэ 16:21-23
+ 21:13 Апостол. 20:24, Фил. 2:17
+ 21:18 Апостол. 12:17, Якъуб 1:1
+ 21:20 Рим. 10:2
+ 21:21 Рим. 2:28-29, 1 Кор. 7:19
+ 21:24 Апостол. 18:18
+ 21:25 Апостол. 15:29
+ 21:28 Апостол. 6:13,
+ 21:29 Апостол. 20:4
+ 21:33 Апостол. 20:23, Апостол. 21:11
+ 21:34 Апостол. 19:32
+ 21:39 Апостол. 9:11, Апостол. 22:3

+ 22:3 Апостол. 9:11, Апостол. 21:39, Апостол. 5:34, Фил. 3:6

+ 22:4 Апостол. 8:3
+ 22:5 Апостол. 9:1-2
+ 22:6 Апостол. 9:3-6, Апостол. 26:12-18
+ 22:12 Апостол. 9:17
+ 22:15 Апостол. 9:15
+ 22:16 Апостол. 9:18
+ 22:17 Апостол. 9:26
+ 22:20 Апостол. 7:58
+ 22:25 Апостол. 16:37

+ 23:1 1 Кор. 4:4, 2 Кор. 1:12, 2 Тим. 1:3, Евр. 13:18

+ 23:2 Апостол. 24:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 12:24

+ 23:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 25:1-2
+ 23:4 Иуан 18:22
+ 23:5 МысырикӀыжь 22:28
+ 23:6 Апостол. 4:1, Фил. 3:5, 1 Кор. 15:13
+ 23:8 Маттэ 22:23, Лука 20:27
+ 23:9 Иуан 12:29
+ 23:11 Апостол. 27:23
+ 23:24 Апостол. 24:3, Апостол. 25:14
+ 23:27 Апостол. 21:32-33, Апостол. 22:27
+ 23:28 Апостол. 22:30
+ 23:29 Апостол. 18:15
+ 23:30 Апостол. 9:23, Апостол. 20:3
+ 23:34 Апостол. 21:39
+ 24:1 Апостол. 23:2
+ 24:5 Лука 23:2
+ 24:6 Апостол. 21:27-29
+ 24:15 Дан 12:2, Ӏоф. 20:6, Ӏоф. 20:13
+ 24:16 Апостол. 23:1, Евр. 13:18
+ 24:17 Рим. 15:25-28, 1 Кор. 16:1, Гал. 2:10
+ 24:18 Апостол. 21:26
+ 24:21 Апостол. 23:6
+ 24:25 Апостол. 17:32
+ 25:3 Апостол. 23:12
+ 25:10 Рим. 13:1
+ 25:12 Апостол. 23:11
+ 25:19 Апостол. 18:15, Апостол. 23:29
+ 25:24 Апостол. 22:22
+ 25:25 Лука 23:14, Апостол. 23:29

+ 26:1 Орэд ЛъапӀэхэр 118:46, Маттэ 10:18, Апостол. 9:15

+ 26:4 Гал. 1:13
+ 26:5 Апостол. 23:6, Фил. 3:5
+ 26:7 Маттэ 19:28, Якъуб 1:1
+ 26:8 1 Кор. 5:12
+ 26:9 Иуан 16:2, 1 Тим. 1:13
+ 26:10 Апостол. 8:3
+ 26:11 Апостол. 9:1
+ 26:12 Апостол. 9:3-6, Апостол. 22:6-11
+ 26:18 Евр. 2:14-15
+ 26:20 Апостол. 9:20
+ 26:21 Апостол. 21:27, Апостол. 21:30

+ 26:23 1 Кор. 15:20, Кол. 1:18, Ӏоф. 1:5, Апостол. 13:47

+ 26:29 Апостол. 21:33
+ 26:31 Апостол. 23:29
+ 26:32 Апостол. 25:12
+ 27:1 Апостол. 25:12
+ 27:2 Апостол. 19:29
+ 27:6 Апостол. 28:11
+ 27:14 Марк 4:37
+ 27:18 Юныс 1:5
+ 27:23 Апостол. 8:26
+ 27:24 Апостол. 23:11
+ 27:26 Апостол. 28:1

+ 27:34 Апэрэ Самуел 14:45, ЯтӀонэрэ Самуел 14:11, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 1:52, Лука 21:18

+ 27:35 Маттэ 15:36

+ 27:43 Апостол. 27:3

+ 28:5 Орэд ЛъапӀэхэр 90:13, Марк 16:18, Лука 10:19

+ 28:6 Апостол. 14:11
+ 28:8 Апостол. 9:40, Якъуб 5:16
+ 28:11 Апостол. 27:6
+ 28:18 Апостол. 23:29, Апостол. 26:31-32
+ 28:23 Лука 24:27
+ 28:25 Маттэ 15:7
+ 28:27 Маттэ 13:15, Марк 4:12, Иуан 12:40
+ 28:28 Лука 3:6
+ 28:31 Апостол. 4:29, Ефес 6:19

Апостол Якъубэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Якъубэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ЯКЪУБЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Якъуб, Тхьэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ сафэлажьэ. Шъо, дунаим щитэкъухьагъэу щыпсэурэ лӀэкъо пшӀыкӀутӀум шӀуфэс шъосэхы+.

ШӀошъхъуныгъэмрэ акъылышӀуагъэмрэ

2Сшыхэр, шъуишӀошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ зыгъэунэфырэ къин зэфэшъхьафхэм шъуахафэмэ, шъугушӀу,+
3сыда пӀомэ, мы къинхэм шъуишӀошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ загъэунэф ужым, а къинхэм теубытагъэ къазэрыкӀэкӀырэр шъошӀэ+. 4Теубытагъэми иӀоф рерэгъэкъу, лъэныкъо пстэумкӀи зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу шъухъуным пае+. 5Ау шъуащыщ горэм иакъылышӀуагъэ щыкӀагъэ иӀэмэ, Тхьэм ерэлъэӀу, ащи акъылышӀу къыритыщт. Сыда пӀомэ, зыми емыгыеу, игуапэу Тхьэм зэкӀэми аретышъ ары+. 6Ау емыхъырэхъышэу, шӀошъхъуныгъэкӀэ ерэлъэӀу, сыда пӀомэ, Тхьэм ехъырэхъышэрэр хыорэу жьыбгъэм адыкӀи мыдыкӀи ыфызэ, зэридзэрэм фэд+. 7Тхьэм зыгорэ къыритынкӀэ ащ фэдэ цӀыфыр орэмыгугъэ+. 8Ар темыубытагъэу, акъыл тӀуанэ зиӀэ цӀыф, ышӀэрэ пстэумкӀи теубытагъэ иӀэп.

ТхьамыкӀагъэмрэ баиныгъэмрэ

9Къош тхьамыкӀэр Тхьэм зэриӀэтыгъэмкӀэ орэгушӀо+. 10Ау баир Тхьэм зэригъэцӀыкӀугъэмкӀи орэгушӀо, сыда пӀомэ, уцым икъэгъагъ фэдэу кӀодыжьыщт. 11Тыгъэр къыкъокӀы, къыдэкӀуае, фэбэ дэдэ мэхъу, фэбаем уцыр егъэгъу, икъэгъагъ пэтэкъу, идэхагъэ мэкӀодыжьы. Джащ фэдэу лӀы баир иӀофхэм апылъызэ кӀодыжьыщт+.

Шъыпкъагъэр зыгъэунэфырэ къинхэмрэ псэкӀодшӀэным дэзыхьыххэрэ Ӏофхэмрэ

12Зишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэу, теубытагъэ зиӀэ цӀыфыр гъогу мафэ теуцуагъ, сыда пӀомэ, ишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэ зыхъурэ ужым, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ танджэу ежь шӀу зылъэгъухэрэр къызэригъэгугъагъэхэр Тхьэм а цӀыфым къыритыщт+.

13Ишъыпкъагъэ зыгъэунэфын къин цӀыф горэ хафэмэ, «Тхьэр ары сызгъэунэфэу сыдэзыхьыхырэр» ерэмыӀу. Бзэджагъэм Тхьэр зыӀэпищэшъущтэп. Бзэджагъэ ышӀэнэу зы нэбгыри Тхьэм дихьыхыщтэп. 14Хэти ежь ихъопсэ Ӏаехэр ары зыӀэпызыщэхэу, зыгъэнацӀэхэу дэзыхьыххэрэр. 15Хъопсэ Ӏаер лъэрмыхь хъумэ, псэкӀодшӀэныр къелъфы; псэкӀодшӀэнри икъугъэ зыхъукӀэ, лӀэныгъэр къелъфы+.

16Сшы лъапӀэхэр, зыми зешъумыгъэгъапцӀ+. 17Сыдрэ тын дэгъуи тын шъыпкъи уашъом къекӀы, уашъом щыӀэ нэфынэхэм я Тэ лъапӀэ дэжь къекӀы. ЗызэзыхъокӀырэ жьаухэм афэдэу ащ зызэблихъужьырэп+. 18Ежь шӀоигъуагъэти, шъыпкъэм игущыӀэхэмкӀэ тыкъыгъэхъугъ, къыгъэхъугъэ пстэуми ащыщэу апэрэу тыхъуным пае+.

Тхьэм игущыӀэхэм уядэӀунымрэ бгъэцэкӀэнхэмрэ

19Сшы лъапӀэхэр, мыр зэжъугъашӀэ. Хэти дэӀонымкӀэ псынкӀэу орэхьазыр, ау шӀэхэу орэмыгущыӀ, псынкӀэуи орэмыгубж+. 20Сыда пӀомэ, цӀыфым игубж Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэр ыгъэцакӀэрэп. 21Арышъ, къышъухэнэгъэ гу шӀоигъэ пстэури бзэджэгъэ пстэури хэшъунэжь. Тхьэм шъугухэм къарилъхьэгъэ гущыӀэхэу шъупсэхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьын зылъэкӀыщтхэр гушъэбагъэкӀэ шъуубытых+.

22Тхьэм игущыӀэхэм шъуядэӀу къодыекӀэ хъущтэп, ахэр жъугъэцэкӀэнхэ фае. Армырмэ зышъогъэпцӀэжьы+. 23Сыда пӀомэ, а гущыӀэхэм ядэӀоу зымыгъэцакӀэрэр, гъунджэм иплъэу ынапэ изэхэлъыкӀэ еплъыжьрэ цӀыфым фэд. 24Ар зэплъыжьышъ, ӀокӀыжьы, итеплъи зыфэдагъэр ащ лъыпытэу щэгъупшэжьы. 25Ау цӀыфэу ышӀэрэ пстэумкӀэ гъогу мафэ теуцуагъэр мыры: Тхьэм иунашъохэу щыкӀагъэ зимыӀэхэу, икъугъэхэу, цӀыфхэм шъхьафитыныгъэ яӀэ зыгъэхъухэрэм дэгъоу ахэплъэ зэпытэу, Ӏофхэу зэдэӀугъэри щымыгъупшэжьэу зыгъэцакӀэрэр ары+.

26«Тхьэм шӀолӀыкӀ фысиӀэу сэпсэу» зыфиӀожьэу, ау етӀани ыбзэгу зымыубытырэм зегъэпцӀэжьы, идини пкӀэ иӀэп+. 27Ау Тхьэу Ты лъапӀэм дэжькӀэ шӀолӀыкӀ къабзэу щыкӀагъэ зимыӀэр мары: гузэжъогъум хэтхэу ибэхэмрэ шъузабэхэмрэ уалъыплъэнри, лажьэ уимыӀэнэу мы дунаим ибзэджагъэ зыщыудзыенри ары+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Ятеплъэ шъуемыплъэу, цӀыф пстэури шъуизэфэдэн фае

2^1Сшыхэр, ти Зиусхьан Исус Христосэу щытхъушхо зиӀэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэзэ, цӀыфхэм ятеплъэ шъуемыплъэу, пстэури шъуизэфэдэн фае+. 2Дышъэ Ӏэлъын ыӀэхъуамбэ пылъэу, щыгъын лъапӀэхэр щыгъэу лӀы бай гори, щыгъыныжъхэр щыгъхэу лӀы тхьамыкӀэ гори шъуизэӀукӀэ къыхэхьагъэу тӀон. 3Щыгъын лъапӀэхэр зыщыгъ лӀым шъуеплъэу, «моу, къеблагъи къэтӀыс» ешъуӀомэ, ау тхьамыкӀэм, «модэ щыт» шъуӀоу, е «мо слъакъохэм адэжь къэтӀыс» ешъуӀомэ, 4ащыгъум цӀыф зэхэдз шъошӀыба? ХьыкумэшӀхэу гупшысэ Ӏаехэр зиӀэхэм афэдэ шъухъугъэба?

5Сшы лъапӀэхэр, шъукъэдаӀу. Мы дунаим ицӀыф тхьамыкӀэхэр арыба Тхьэм къыхихыгъэхэр, шӀошъхъуныгъэмкӀэ баиныгъэ шъыпкъэр агъотыжьыным паий, ежь шӀу зылъэгъухэрэр къызэригъэгугъэгъэ тетыгъошхомкӀэ ӀахьышӀу къалъысыным паий+? 6Ау шъо тхьамыкӀэр зэшъупэсыгъэп. Байхэр арыба шъуезгъэзыхэрэри, хьыкумэшӀыхэм апашъхьэ шъуизыщэхэрэри? 7Ахэр арыба шъо къызэрышъуаджэхэрэ цӀэу Исус Христос ыцӀэ лъапӀэ ӀаекӀэ тегущыӀэхэрэр?

8Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу[*], типачъыхьэ иунашъоу, «О пшъхьэ шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу» зэриӀорэр шъыпкъагъэкӀэ шъогъэцакӀэмэ, дэгъоу шъошӀэ. 9Ау цӀыфхэм ятеплъэ шъуеплъэу, цӀыф пстэури шъуизэфэмыдэмэ, псэкӀод шъогъахъэ, Тхьэм иунашъохэми шъуатекӀыгъэу мысэ шъохъу+. 10Зыгорэ Тхьэм зэкӀэ иунашъохэм ядэӀоу, ау зы унэшъо закъом текӀымэ, унэшъо пстэуми атекӀыгъэу мысэ мэхъу+. 11Сыда пӀомэ, «зинэ умышӀэ» зыӀуагъэм[*], «цӀыфи умыукӀы» ыӀуагъ. Арышъ, зинэ умышӀэу, ау цӀыф горэ уукӀымэ, Тхьэм иунашъо утекӀыгъэу мэхъу+.

12Арышъ, Тхьэм иунашъохэу цӀыфхэм шъхьафитыныгъэ яӀэ зыгъэхъухэрэм атетэу Тхьэм хьыкум зытыришӀыхьащт цӀыфхэм зэрафэшъуашэм фэдэу, шъугущыӀ, шъузекӀу+. 13Сыда пӀомэ, гукӀэгъу зыгу имылъым Тхьэм гукӀэгъу фимышӀэу хьыкум тыришӀыхьащт. Ау гукӀэгъур гъэмысэным текӀощт+.

ШӀошъхъуныгъэмрэ шӀушӀэнымрэ

14Сшыхэр, зыгорэм шӀу ымышӀэу, «шӀошъхъуныгъэ сиӀ» ыӀомэ, сыда ащ ишӀуагъэу къэкӀощтыр? Ащ фэдэ шӀошъхъуныгъэм а цӀыфыр мыкӀодэу къыгъэнэжьын ылъэкӀына? 15Шъушы горэм е шъушыпхъу горэм щыгъыни, мафэм ышхыни имыӀэу тӀон. 16«Гъогумафэх, гупсэф шъуиӀэу шъопсэу. Зыжъугъэфаб, зыжъугъэшхэкӀ» ыӀоу шъуащыщэу зыгорэм ахэмэ ариӀоу, ау ящыкӀагъэр аримытмэ, сыда ащ ишӀуагъэу къэкӀощтыр+? 17ШӀошъхъуныгъэм иӀоф ащ фэд. ШӀу зымышӀэрэм ишӀошъхъуныгъэ лӀагъэм фэд.

18Ау зыгорэм къыӀонкӀи мэхъу:

– Зы цӀыфым шӀошъхъуныгъэ иӀ, адрэм шӀушӀагъэхэр иӀ. Ащ фэдэ цӀыфым сэ есӀон:

– ШӀушӀагъэхэр зимыгъусэ шӀошъхъуныгъэу зыфапӀорэр сэгъэлъэгъу, шӀоу сшӀэхэрэмкӀэ сишӀошъхъуныгъэ озгъэлъэгъущт+.

19Зы Тхьэ нахь зэрэщымыӀэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ уиӀ. Ар дэгъу. ДжынапцӀэхэми ар ашӀошъ мэхъушъ, мэкӀэзэзых+. 20О, зэхэшӀыкӀ зимыӀэ цӀыф, шӀушӀагъэхэр зимыгъусэ шӀошъхъуныгъэм ишӀуагъэ къызэрэмыкӀощтыр къыбгурызгъэӀонэу уфая? 21Тятэжъышхо Ибрахьимэ[*] ыкъо Исхьакъ къурмэншӀыпӀэм зытырелъхьэм, ышӀагъэм пае Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъэба!+
22Аущтэу Ибрахьимэ ишӀошъхъуныгъэрэ ишӀушӀагъэхэмрэ зэрэзэгъусагъэхэр олъэгъу. Ибрахьимэ ишӀушӀагъэхэр ары ишӀошъхъуныгъэ изгъэкъугъэхэр+. 23Мы гущыӀэхэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэри[*] къэшъыпкъэжьыгъэх: «Ибрахьимэ ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъэ. Арыти, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъ». Тхьэм иныбджэгъукӀи Ибрахьимэ еджэщтыгъэх+. 24Аущтэу шъолъэгъуба, цӀыфым шӀошъхъуныгъэ зэриӀэм имызакъоу шӀу зэришӀэрэри ары Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зыкӀилъытэрэр?

25Ащ фэдэу бзылъфыгъэ хэтакӀоу Рахьаб[*] зыцӀэм джурт лӀыкӀохэр ригъэблагъэхи, нэпэмыкӀ гъогукӀэ зыкӀарегъэтхъужьым, ышӀагъэм пае Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъэба+? 26Аущтэу псэ зимыӀэ пкъыр зэрэлӀагъэм фэдэу, шӀушӀагъэхэр зимыгъусэ шӀошъхъуныгъэри лӀагъэм фэд.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Бзэгур уубытыныр

3^1Сшыхэр, шъуащыщэу нэбгырабэ гъэсакӀо орэмыхъу, сыда пӀомэ, Тхьэм тэ, гъэсакӀохэм, хьыкумэу къыттыришӀыхьащтыр нахь хьыкумышхо зэрэхъущтыр шъошӀэ+. 2Тэ зэкӀэми псэкӀодыбэ тэгъахъэ. ЦӀыф горэм игущыӀэхэмкӀэ псэкӀод ымышӀэмэ, зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэ хъущт, ыпкъ зэкӀэ ыгъэӀорышӀэн ылъэкӀыщт+.

3Шыхэм шхоӀур ажэмэ адэтэлъхьэ, дгъэӀорышӀэнхэм пае. АщкӀэ зэкӀэ апкъ зетэщэ+. 4Къухьэхэми шъуяплъ. Ахэр иных, жьыбгъэшхохэми афых. Ау щытми, къухьэр зезыфэрэм къухьэм ыкӀэ пыт хьанцэ цӀыкӀумкӀэ зыфэе лъэныкъомкӀэ егъазэ. 5Ащ фэдэу бзэгури пкъым щыщэу зы пкъыгъо цӀыкӀу, ау бэ егъахъэ. Шъуеплъ мэшӀо цӀыкӀум мэзышхор зэрэзэкӀигъанэрэм. 6Бзэгури машӀоу зэкӀэ зыгъэкӀодырэм фэд. Мы дунаим ибзэджагъэ ащ тиз. Пкъым щыщхэм ащыщэу бзэгур ары пкъыр зэкӀэ мыкъабзэ зышӀырэр, щыӀэныгъэм ищэрэхъи[*] машӀо хэзгъанэрэр. Джэхьнэмым имашӀу ары ежь бзэгум машӀо къыкӀэзыдзагъэр+.

7Сыдрэ хьэкӀэ-къуакӀи, бзыуи, ныбэкӀэ цуахъорэ псэушъхьи, псым хэс псэушъхьи цӀыфхэм агъэӀэсэн алъэкӀы ыкӀи агъэӀэсагъэх, 8ау бзэгур зыми ыгъэӀэсэн ылъэкӀырэп. Ар къэбгъэуцун умылъэкӀыщт бзаджэ гор, лӀэныгъэ къызхэкӀырэ щынаутри хиз+.

9БзэгумкӀэ Тхьэу Ты лъапӀэм щытхъу фэтэшӀы, ежь фэдэнхэу Тхьэм къыгъэхъугъэ цӀыфхэм бзэгумкӀи тяхъоны+. 10А жэ дэдэм щытхъури хъоныри къыдэкӀых. Аущтэу щытмэ хъущтэп, сшыхэр. 11А зы псынэ дэдэм псы ӀэшӀури псы дыджыри къикӀын ылъэкӀына? 12Сшыхэр, ынджыр чъыгым[*] зейтун[*] къыпыкӀэн ылъэкӀына? Е сэнэшъхьэ къулэм ынджыр къыпыкӀэн ылъэкӀына? Джащ фэдэу псынэ щыугъэм псы ӀэшӀу къикӀын ылъэкӀыщтэп.

АкъылышӀуагъэу уашъом къикӀырэр

13Шъо шъущыщэу хэта акъылышӀуагъи гулъыти зиӀэр? Ащ изекӀокӀэ дэгъукӀэ гушъэбагъэу акъылышӀуагъэм къикӀырэр иӀэу, ишӀушӀагъэхэр къерэгъэлъагъу+. 14Ау шъугъон дыджымрэ зэщыхьанымрэ шъугухэм арылъхэмэ, шъузыщымытхъужь, шъыпкъагъэри шъумыгъэпцӀы. 15Ащ фэдэ акъылышӀуагъэ уашъом къикӀырэп, ар мы дунаим щыщ нахь. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи хэлъэп, джынапцӀэхэр хэлъхэ нахь+. 16Сыда пӀомэ, шъугъонырэ зэщыхьанырэ зыдэщыӀэм, Ӏофхэр зэӀыхьагъэ щэхъух, сыдрэ дэигъэри щыӀэ мэхъу.

17Ау уашъом къикӀырэ акъылышӀуагъэр ыпэ рапшӀэу къабзэ, етӀанэ зэшӀужьыныгъэ хэлъ, гушъаб, ӀорышӀ, гукӀэгъу хэлъ зэпыт, шӀу ешӀэ зэпыт, зафэ, тхьагъэпцӀыгъи хэлъэп. 18ЗэшӀужьыныгъэ зышӀыхэрэр ары шъыпкъагъэр къызхэкӀырэ чылапхъэр гупсэфкӀэ цӀыфхэм агухэм арызылъхьэрэр+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Мы дунаим ныбджэгъу уфэхъуныр

4^1Зэпыинымрэ зэщыхьанымрэ тыдэ къикӀыхэу къышъухахьэхэра? Хъопсэ Ӏаехэу шъугухэм ащызаохэрэр арыба къызхэкӀыхэрэр+? 2Зыгорэм шъуфай, ау къыжъудэхъурэп. ШъоукӀы, шъохъуапсэ, ау шъузыфаер къышъуӀэкӀахьэрэп. Шъузэщэхьэ, шъузэпыи. Тхьэм къышъуитынэу шъуелъэӀурэпышъ, зи шъуиӀэп. 3Тхьэм шъуелъэӀуми, зи къышъуитырэп, сыда пӀомэ, Ӏэягъэ шъугухэм арылъэу, шъугухэр зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэм атежъугъэкӀодыныр ары Тхьэм шъузфелъэӀурэр+.

4Шъо зинэ зышӀэхэрэм шъуафэд. Мы дунаим ныбджэгъу шъуфэхъуным Тхьэм пый шъуфэхъуныр ары къикӀырэр, шъошӀэба ар? Аущтэу хэти дунаим ныбджэгъу фэхъунэу фаер Тхьэм пый фэхъу+. 5Хьауми Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу зэрарытыр хьаулыекӀэ шъогугъа: «Тыгухэм арылъ псэр лъэшэу мэшъугъо»+? 6Ау тыгухэм арылъым нахьи, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ нахь ин. Арышъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт[*]: «Тхьэр пэгагъэ зыгу илъ цӀыфым пэуцужьы, ау пэгагъэ зыгу имылъым ынэшӀу къыщефэ»+.

7Арышъ, Тхьэм шъуфэӀорышӀ. Шэйтаным шъупэуцуи, шъуапашъхьэ икӀынышъ, кӀитхъужьыщт+. 8Тхьэм пэгъунэгъу шъухъуи, ежьыри къышъупэгъунэгъу хъущт. ШъуӀэхэр жъугъэкъабзэх, шъо, псэкӀод зышӀэхэрэм, шъугухэр жъугъэкъабзэх, шъо теубытагъэ зимыӀэхэу, акъыл тӀуанэхэр зиӀэхэм+. 9Шъунэшхъэй, шъугъ, шъупыхь. Шъуишхын гъынкӀэ, шъуигушӀуагъуи нэшхъэигъэкӀэ зэблэхъугъэ орэхъу. 10Тхьэм ыпашъхьэ зыщыжъугъэцӀыкӀуи, ежьыри шъукъыӀэтыщт.

Пшы хьыкум тепшӀыхьаныр

11Сшыхэр, ӀаекӀэ шъузэтемыгущыӀэжь. ЦӀыфэу зыш ӀаекӀэ тегущыӀэу зыгъэмысэрэр Тхьэм иунашъохэм ӀаекӀэ атегущыӀэ, ахэри егъэмысэх. Ау Тхьэм иунашъохэр бгъэмысэхэмэ, ахэр умыгъэцэкӀагъэхэу мэхъу, хьыкум атепшӀыхьагъэуи мэхъу+. 12ЦӀыфхэм унашъохэр афэзышӀэу, хьыкум атезышӀыхьэрэр зы закъу, цӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьынэу ыкӀи зыгъэкӀодынэу лъэкӀ ЗиӀэр ары. Ау о хэт ущыщ, уигъунэгъу бгъэмысэнэу+?

Узщымытхъужь

13Джы шъукъэдаӀу, шъо, моущтэу зыӀохэрэр: «Непэ е неущ мо къалэм е адрэ къалэм тыкӀонышъ, зы илъэс тыкъэтыщт, щэф-щэжьынымкӀэ ахъщэ къэдгъэхъэщт». 14Ау неущ хъущтыр шъушӀэрэп. ШъуищыӀэныгъэ сыд фэда? Зы тӀэкӀурэ къэлъагъоу, етӀанэ кӀодыжьырэ пахъэм шъуфэд+. 15Ау аущтэу шъумыӀоу моущтэу шъуӀон фае: «Зиусхьаныр фаемэ, тыпсэущт, мыхэр е мохэр тшӀэщтых»+. 16Ау джы шъузышӀошӀыжьы ыкӀи шъузыщэтхъужьы. Ащ фэдэ зыщытхъужьыныр зэкӀэ дэи. 17Арышъ, шӀугъэу ыгъэцэкӀэн фаер гурыӀо пэтми, зымыгъэцакӀэрэм псэкӀод ешӀэ+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Шъо, байхэр, шъузфэсакъыжь

5^1Шъо, цӀыф байхэр, шъукъэдаӀу. Насыпынчъагъэу къышъулъыӀэсыщтым пае шъугъ ыкӀи шъупыхь+. 2Шъуимылъку шъугъэ, хъунэхэми шъуищыгъынхэр ашхыгъ+. 3Шъуидышъи шъуитыжьыни улъыигъэх. Ахэмэ яулъыигъэ шыхьатэу къышъупэуцущт, шъупкъыхэри ыгъэкӀодыщт, машӀом зэригъэкӀодырэм фэдэу. Мы дунаим иаужырэ мафэхэм мылъку шъуугъоигъэ+. 4ӀофшӀакӀохэу шъуихьасэхэр зыхыжьыгъэхэу, лэжьапкӀэ зэшъумытхэу къэжъугъэнагъэхэр шъуагъэмысэзэ къэкуох. ХынакӀохэм якуо макъэ Зиусхьан Сэбаот[*] ытхьакӀумэхэм анэсыгъ+. 5Мы дунаим ахъщабэ зытежъугъэкӀодэжьэу, зыжъугъэтхъэжьэу шъущыпсэугъ. ШӀуабзынэу агъэшхэгъэ былымым фэдэу[*], шъузышӀуабзыщт мафэм пае псэкӀодшӀэнымкӀэ зыжъугъэшхэкӀыгъ. 6Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфыр жъугъэмыси, шъуукӀыгъэ. Ар шъо къышъупэуцужьыгъэп.

ЩэӀагъэ зибгъэӀэнымрэ тхьэлъэӀумрэ

7Арышъ, сшыхэр, Зиусхьаныр къэкӀожьыфэ, щэӀагъэ зижъугъаӀ. Мэкъу-мэщышӀэм чӀыгум хипхъэгъэ чылэпхъэ лъапӀэр къэкӀэу лэжьыгъэ охъуфэ, зэрэпаплъэрэм шъуеплъ. Ыпэрэ ощхыри ыужырэ ощхыри къещхыфэ, щэӀагъэ иӀэу пэплъэ+. 8Джащ фэдэу шъори щэӀагъэри гупытэныгъэри зижъугъаӀ, сыда пӀомэ, Зиусхьаныр дунаим къызыкӀожьыщт мафэр къэблэгъагъ+. 9Сшыхэр, шъузэфэмытхьаусых, Тхьэм шъуимыгъэмысэным пае. ЦӀыфхэм хьыкум АтезышӀыхьэрэр пчъэӀупэм Ӏут+.

10Сшыхэр, Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къэгущыӀэгъэ пегъымбархэм щысэ атешъух. Къин ащэч зэхъум, щэӀагъэ къызхагъэфагъ+. 11Теубытагъэ зиӀэхэр гъогу мафэ теуцуагъэхэу тэӀо. Пегъымбар Аюбэ[*] итеубытагъэ икъэбар зэхэшъухыгъэ. Аужьыпкъэм Зиусхьаным ащ шӀу къызэрэлъигъэӀэсыжьыгъэри шъошӀэ, сыда пӀомэ, Зиусхьаным гукӀэгъушхо иӀ, ыгу къытэгъу+.

12Сшыхэр, зэкӀэми анахьэу, тхьарыӀо шъумышӀы. УашъомкӀи, чӀылъэмкӀи, сыд щыщкӀи тхьарыӀо шъумышӀы. «Ары» шъуӀуагъэмэ, жъугъэшъыпкъэжь, «хьау, арэп» шъуӀуагъэми, ари жъугъэшъыпкъэжь, Тхьэм шъуимыгъэмысэным пае+.

13Шъуащыщэу зыгорэм къин ыщэчмэ, Тхьэм ерэлъэӀу. Зыгорэ гушӀомэ, тхьэщытхъу орэдхэр къерэӀу+. 14Шъуащыщэу зыгорэ сымаджэмэ, чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм[*] къярэдж. Ахэмэ Зиусхьаным ыцӀэкӀэ дагъэ щарэфи, Тхьэм ферэлъэӀух,+
15шӀошъхъуныгъи яӀэу Тхьэм елъэӀухэмэ, сымаджэр хъужьыщт. Зиусхьаным ар къыгъэтэджыжьыщт. ПсэкӀод ышӀагъэми, фэгъущт. 16Арышъ, Тхьэм шъуигъэхъужьыным пае, шъуипсэкӀодхэр зым адрэм ыпашъхьэ рерэлъхьэхи, Тхьэм шъузэфелъэӀужь. Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфым итхьэлъэӀу лъэкӀ иӀ, бэ егъахъэ+.

17Пегъымбар Иляс[*] тэщ фэдэ цӀыфыгъ. Ощх къемыщхыным пае, Тхьэм ишъыпкъэу елъэӀуи, илъэсищырэ мэзихырэ чӀыгум ощх къытещхагъэп+. 18ЕтӀани Тхьэм елъэӀужьи, Тхьэм ощх къыригъэщхи, чӀыгум хэлъхэр къэкӀыжьынхэу ежьагъэх+.

19Сшыхэр, шъуащыщэу зыгорэ шъыпкъагъэм игъогу текӀы хъумэ, ар гъогу занкӀэм тезгъэхьажьырэм мыр ерэшӀ:+
20псэкӀодышӀэ цӀыфэу игъогу пхэндж тетыр хэтми гъогу занкӀэм тезгъэхьажьырэм адрэр лӀэныгъэм къыхищыжьынышъ, псэкӀодыбэхэри къыфэгъущтых+.

* 2:8 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.

* 2:11 зыӀуагъэм – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:13,14.

* 2:21 Ибрахьимэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:1-14.

* 2:23 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 15:6.

* 2:25 Рахьаб – еплъ Нун ыкъо Ехьошуа икъэбар зэрыт тхылъым 2:1-21.

* 3:6 щыӀэныгъэм ищэрэхъ – цӀыф горэм зэкӀэ ищыӀэныгъ ары

* 3:12 ынджыр чъыгыр – смоковницэр ары.

* 3:12 зейтун – маслинэр ары.

* 4:6 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 3:34.

* 5:4 Сэбаот – лъэкӀышхор зэкӀэ ЗиӀэр ары.

* 5:5 шӀуабзынэу агъэшхэгъэ былымым фэдэу – ащ фэдэу шъори псэкӀодшӀэнымкӀэ зызэрэжъугъэшхэкӀыгъэм пае, Тхьэм шъуигъэпщыныжьыщт.

* 5:11 Аюб – еплъ Аюбэ икъэбар зэрыт тхылъым (Иов) 2:10; 42:10.

* 5:14 чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэр – чылыс зэӀукӀэм фэлажьэрэ тхьэматэхэр ары.

* 5:17-18 пегъымбар Иляс – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3-я Царств) 17:1; 18:42-45.

+ 1:1 Маттэ 13:55, Апостол. 12:17, Апостол. 15:13, Апостол. 21:18, Гал. 1:19, Гал. 2:9, Лука 22:30, Иуан 7:35, Апостол. 26:7, 1 Пет. 1:1

+ 1:2 Маттэ 5:11-12, 1 Пет. 1:6-7
+ 1:3 Рим. 5:3
+ 1:4 2 Пет. 1:6, Маттэ 5:48

+ 1:5 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 3:9-12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 2:3-6

+ 1:6 Маттэ 21:21, Марк 11:24
+ 1:7 Якъуб 4:8
+ 1:9 1 Кор. 1:31, 2 Кор. 10:17
+ 1:11 1 Пет. 1:24

+ 1:12 Маттэ 10:22, Марк 13:13, Якъуб 5:11, 2 Тим. 4:8, Ӏоф. 2:10

+ 1:15 Орэд ЛъапӀэхэр 7:15, Рим. 5:12, Рим. 6:23

+ 1:16 Марк 13:5, 1 Иуан 3:7, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3

+ 1:17 УблапӀэ 1:16, 1 Иуан 1:5

+ 1:18 2 Фесс. 2:13, Ӏоф. 14:4, Иуан 1:13

+ 1:19 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:19, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 14:29, ДжакӀо 7:9

+ 1:21 Кол. 3:8

+ 1:22 Лука 11:28, Иуан 13:17, 1 Иуан 3:18, Рим. 2:13

+ 1:25 Якъуб 2:12, Лука 11:28

+ 1:26 Орэд ЛъапӀэхэр 38:2, Якъуб 3:2-3

+ 1:27 Маттэ 25:36, 2 Пет. 3:14, 1 Иуан 5:18, 1 Тим. 5:22

+ 2:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:17, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:19, Маттэ 22:16, Лука 20:21, Рим. 2:11

+ 2:5 1 Кор. 1:27-28, 2 Кор. 8:9, Ӏоф. 2:9

+ 2:9 МысырикӀыжь 23:2-3, Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:17

+ 2:10 Маттэ 5:19, Гал. 3:10
+ 2:11 МысырикӀыжь 20:13-14
+ 2:12 Якъуб 1:25
+ 2:13 Маттэ 6:15, Маттэ 18:35, Лука 6:37

+ 2:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:13, Маттэ 25:35, Лука 3:11, 1 Иуан 3:17-18

+ 2:18 Маттэ 7:16, Гал. 5:6

+ 2:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4, Маттэ 8:29, Марк 1:24, Марк 5:7, Апостол. 16:17, Апостол. 19:15

+ 2:21 УблапӀэ 22
+ 2:22 Евр. 11:17-18
+ 2:23 УблапӀэ 15:6, Рим. 4:3, Гал. 3:6,

+ 2:25 Ехъошуа 2:1, Ехъошуа 2:16, Ехъошуа 6:24

+ 3:1 Маттэ 23:8

+ 3:2 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:46, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:9, ДжакӀо 7:20, 1 Иуан 1:8-10, Рим. 3:23, Орэд ЛъапӀэхэр 38:2, Якъуб 1:26

+ 3:3 Орэд ЛъапӀэхэр 31:9, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:3

+ 3:6 Маттэ 12:34, Маттэ 15:18, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:27

+ 3:8 Орэд ЛъапӀэхэр 119:2, Орэд ЛъапӀэхэр 139:3

+ 3:9 УблапӀэ 1:26
+ 3:13 Якъуб 2:18
+ 3:15 1 Тим. 4:1, Ӏоф. 2:24
+ 3:18 Маттэ 5:9, Гал. 6:8
+ 4:1 1 Пет. 2:11
+ 4:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:3
+ 4:4 Иуан 15:19, 1 Иуан 2:15, Рим. 8:7
+ 4:5 1 Кор. 6:19
+ 4:6 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:34, 1 Пет. 5:5
+ 4:7 1 Пет. 5:8-9, Ефес 4:27

+ 4:8 Орэд ЛъапӀэхэр 72:28, Якъуб 1:7-8, Орэд ЛъапӀэхэр 50:4,

+ 4:11 Рим. 14:4, Рим. 14:10

+ 4:12 Якъуб 5:9, Лука 12:5, Маттэ 7:1

+ 4:14 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:1, Лука 12:18-20, Орэд ЛъапӀэхэр 101:4

+ 4:15 Апостол. 18:21
+ 4:17 Иуан 9:41
+ 5:1 Лука 6:24
+ 5:2 Маттэ 6:19-20
+ 5:3 Рим. 2:5

+ 5:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:14-15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:15,

+ 5:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:14
+ 5:8 1 Пет. 4:7
+ 5:9 Маттэ 7:1, Якъуб 4:12

+ 5:10 Маттэ 5:12, Маттэ 23:34, Апостол. 7:52, Евр. 11:32-38

+ 5:11 Маттэ 10:22, Марк 13:13, Якъуб 1:12, Ӏоф. 2:10, МысырикӀыжь 34:6

+ 5:12 Маттэ 5:34-37
+ 5:13 1 Кор. 14:15, Ефес 5:19
+ 5:14 Марк 6:13

+ 5:16 Марк 1:5, Апостол. 19:18, УблапӀэ 20:17, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 13:6, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:33-34, Апостол. 9:40, Апостол. 28:8

+ 5:17 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:1, Лука 4:25

+ 5:18 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:42-45

+ 5:19 Гал. 6:1

+ 5:20 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:12, 1 Пет. 4:8

Апостол Петрэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Петрэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПЕТРЭ АПЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Петр, Исус Христос сыриапостол. Шъо Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу зэбгырыкӀыгъэхэу хэкухэу Понт, Галатие, Каппадокие, Асие, Битиние ащыпсэухэрэм мы тхылъыр къышъуфэсэтхы+. 2Тхьэу Ты лъапӀэм ыпэкӀэ зэриухэсыгъэм тетэу, ибынхэм ащыщ шъухъунэу шъукъыхихыгъ, ежь ы Псэ ЛъапӀи шъугухэр егъэкъэбзэ зэпыт, Исус Христос нахьыбэрэ шъуедэӀуным паий, ащ ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ къабзэ шъухъуным паий. Тхьэм ынэшӀу инэу къышъущерэфэ зэпыт, гупсэфышхуи къышъуерэт зэпыт+.

МыкӀодыжьын гугъапӀ

3Тхьэу, ти Зиусхьан Исус Христос я Тэ щытхъушхор ий! Исус лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэмкӀэ Тхьэм игукӀэгъушхокӀэ икӀэрыкӀэу тыкъалъфыжьыгъэу тигъэхъугъ. Аущтэу мыкӀодыжьын гугъапӀэ тиӀэ хъугъэ,+
4ӀахьышӀоу Тхьэм ицӀыфхэм афигъэхьазырыгъэри къытлъыӀэсыщт. А мыкӀодыжьын ӀахьышӀоу щыкӀагъэ зимыӀэу, зэрэщытэу къанэрэр Тхьэм уашъом къыщышъуфеухъумэ+. 5ШӀошъхъуныгъэ зэрэшъуиӀэм пае, Тхьэм илъэкӀыкӀэ шъукъеухъумэ, шъумыкӀодэу шъукъызэригъэнэжьыгъэр дунаим иаужырэ мафэхэм нафэу къэхъуным пае+. 6Арышъ, зы тӀэкӀурэ къин зэфэшъхьаф зэрэшъущэчырэм пае, джы шъугу къеон фаеми, шъугушӀу+. 7А къинхэр зыфэшъущэчыхэрэр шъуишӀошъхъуныгъэ загъэунэфыхэкӀэ, ащ ишъыпкъагъэ нафэ хъуныр ары. Дышъэм ишъыпкъагъэ машӀомкӀэ агъэунэфыми, а дышъэр кӀодыжьыщт. ШъуишӀошъхъуныгъэ а дышъэм нахьи нахь лъапӀ. Аущтэу Исус Христос къызыкӀожьыщт мафэм шъуишӀошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ пае, Тхьэм шъхьэкӀафи, щытхъуи, лъытэныгъи къышъуфишӀыщт+. 8Исус Христос шъумылъэгъугъэми, шӀу шъолъэгъу. Джы дэдэми шъумылъэгъуми, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀ, гущыӀэкӀэ къэпӀон умылъэкӀынэу, щытхъушхо зыхэлъ гушӀогъошхуи шъугухэм арылъ+. 9Сыда пӀомэ, аужыпкъэм шъуишӀошъхъуныгъэкӀэ шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъызэригъэнэжьыщтым шъунэсы.

10Тхьэм ынэшӀу къызэрэшъущифэщтым икъэбар зыгъэӀугъэ пегъымбархэм цӀыфхэр мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьыщтхэм ехьылӀэгъэ къэбар пстэури ауплъэкӀущтыгъэх, ахэри агъэунэфыщтыгъэх+. 11Христос къинхэр ыщэчынхэшъ, ащ нэужым щытхъушхо иӀэ зэрэхъущтыр пегъымбархэм агухэм арылъ Христос ы Псэ ЛъапӀэ къызеӀом, уахътэу зигугъу ышӀыгъэри Христос къызэрэкӀожьыщт шӀыкӀэри пегъымбархэм зэрагъэшӀэнэу ыуж итыгъэх+. 12Пегъымбархэм Ӏофхэу зигугъу ашӀыщтыгъэхэр ежьхэм ялъэхъан къэмыхъузэ, шъо шъуилъэхъан къызэрэхъущтыр Тхьэм къагуригъэӀогъагъ. Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу уашъом къафыригъэхыгъэм илъэкӀыкӀэ КъэбарышӀур къышъозгъэӀугъэхэм мы Ӏофхэм якъэбар къышъуаӀотагъ. МэлэӀичхэри мы Ӏофхэм ахэплъыхьанхэу фаех+.

Гу къабзэкӀэ шъузекӀу

13Арышъ, шъуицыякӀэхэр дэупкӀагъэхэу, шъугухэмкӀэ шъухьазырэу шъущыт. ЩэӀагъэ зижъугъаӀ. Исус Христос къызыкӀожьыщт мафэм Тхьэм ынэшӀу къызэрэшъущифэщтым шъуишъыпкъэу шъущыгугъэу шъупаплъ+. 14Шъыпкъэр зыфэдэр шъумышӀэу, шъуихъопсэ Ӏаехэм шъукъызэрэращэкӀыщтыгъэм фэдэу, джы сабый ӀорышӀэхэм афэдэу зыкъыряшъумыгъэщэкӀ+. 15Ау Тхьэу зибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъэр зэрэлъапӀэм фэдэу, шъори шъугу лъапӀэу, шъугу къабзэу шъушӀэрэ пстэури шъушӀэ+. 16Сыда пӀомэ, Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Сэ сызэрэлъапӀэм пае, шъори шъулъэпӀэн фае».

17ЦӀыфхэм ятеплъэ емыплъэу, цӀыф пстэури зизэфэдэу, хэти ышӀагъэм тетэу шъыпкъагъэкӀэ хьыкум тезышӀыхьэрэ Тхьэм шъузелъэӀукӀэ, «О, Ты лъапӀ», – ешъоӀо. Арышъ, шъухымэу мы дунаим щыжъугъакӀорэ уахътэр Тхьэм шӀолӀыкӀ фышъуиӀэу щыжъугъакӀу+. 18Сыда пӀомэ, зэрэшъушӀэрэм фэдэу, шъуятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ псэукӀэу пкӀэ зимыӀэм шъухищыжьынэу Христос шъушъхьэ ыщэфыжьыгъ. Шъушъхьэ зэрищэфыжьыгъэр кӀодыжьын тыжьыныр е дышъэр арэп,+
19Ежь ылъэу уасэ зыфэпшӀын умылъэкӀыщтыр ары нахь. Ежьыр щыкӀагъэ зимыӀэу, бжьыгъэ зытемылъ шъынэм фэд. 20Дунаир къыгъэхъуным ыпэкӀэ, Тхьэм Христос къыхихыгъ, ау джы дунаим икӀэухым шӀугъэ къыжъудигъэхъунэу Христос къэлъэгъуагъ+. 21Христос ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ ыгъэхъугъ. Тхьэр ары Христос лӀагъэхэм къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэр, щытхъушхори къезытыгъэр. Ащ пае ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъугъэ, Тхьэми шъущэгугъы.

22Шъыпкъэм шъузэредэӀугъэм пае, шъугухэр къабзэ хъугъэх. Джаущтэу шъушыхэр пцӀы хэмылъэу шӀу шъулъэгъух. Арышъ, гу къабзэкӀэ шӀу шъузэрэлъэгъу зэпыт,+
23сыда пӀомэ, икӀэрыкӀэу шъукъалъфыжьыгъэшъ ары. ИкӀэрыкӀэу шъукъызэралъфыжьыгъэр кӀодыжьын чылапхъэп, мыкӀодыжьын чылапхъ нахь. А чылапхъэу щыӀэныгъэ къызхэкӀэу, Тхьэм игущыӀэу егъашӀэм зытетым тетэу къэнэжьыщтыр ары+. 24Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытэу[*],

«ЦӀыф пстэури уцым фэд,
зэкӀэ ящытхъуи уцым икъэгъагъэ фэд.

Уцыр мэгъужьы, къэгъагъэри мэкӀодыжьы.

25Ау Тхьэм игущыӀэхэр мыкӀодыжьхэу егъашӀэм къэнэх».

А гущыӀэхэр ары Тхьэм иӀорышӀэхэм къышъуагъэӀугъэхэр+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Лъэпкъ лъапӀэр

2^1Арышъ, бзэджэгъэ пстэури, тхьагъэпцӀыгъэ пстэури, нэпитӀугъэри, шъугъони, цӀыфхэм ӀаекӀэ шъуатегущыӀэнри хэшъунэжьых+. 2КъалъфыгъакӀэ сабыйхэр янэ ибыдзыщэ зэрэкӀэхъопсыхэрэм фэдэу, шъори Тхьэм игущыӀэхэу щэ къабзэм фэдэхэм шъуакӀэхъопс, ахэмкӀэ ины шъухъоу, шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъыгъэнэжьыным пае+. 3Сыда пӀомэ, Зиусхьаныр зэрэшӀур зэжъугъэшӀагъэ+.

4Зиусхьаным пэгъунэгъу шъухъу. Ары щыӀэныгъэ зиӀэ мыжъоу, цӀыфхэм зэрамыпэсэу чӀадзыжьыгъэр, ау Тхьэм ар къыхихыгъ, ежьыркӀэ ащ осэшхо иӀ. [*]+
5Шъори щыӀэныгъэ зиӀэ мыжъохэм шъуафэдэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыдэщыӀэ унэшхом щыщ шъухъу. Джаущтэу дин пэщэ лъапӀэ шъухъущт, Исус Христос Ӏофэу ышӀагъэм пае, къурмэныпхъэхэу Тхьэм ыгу зэӀухэрэри гурэ псэрэкӀэ Тхьэм ешъухьылӀэшъущтых+. 6Сыда пӀомэ, Тхьэм къызэриӀуагъэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]:

«ШъукъэдаӀу, сэ къыхэсхыгъэу,
мыжъо лъапсэу осэшхо зиӀэр

Цион къалэм щысэгъэтӀылъы.

А мыжъомкӀэ шӀошъхъуныгъэ
зиӀэр кӀэгъожьыщтэп»+.

7Шъо, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэмкӀэ, а мыжъом[*] осэшхо иӀ. Ау шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэмкӀэ

«Унэ зышӀыхэрэм чӀадзыжьыгъэ мыжъор
унэр зыӀыгъырэ лъэпсэ дэдэ хъугъэ»,+

8ащ нэмыкӀэуи,

«ЦӀыфхэр зыгъэлъэпаорэ мыжъоуи,
цӀыфхэр чӀыгум тезгъэфэрэ мыжъошхоуи[*]» хъугъэ.

Тхьэм игущыӀэхэм зэрямыдэӀухэрэм пае, мэлъэпаох, Тхьэм ахэмэ зэрафигъэнэфагъэм фэдэу+.

9Ау шъо Тхьэм къыхихыгъэ лӀакъоу, Тхьэу пачъыхьэм иӀорышӀэ дин пащэхэу, лъэпкъ лъапӀэу, Тхьэм ицӀыфхэу шъущыт. Аущтэу зыкӀэхъугъэр шӀункӀым шъукъыхэкӀыжьынышъ, нэфынэ гъэшӀэгъонышхом шъухэхьанэу къышъоджэгъэ Тхьэм иӀоф гъэшӀэгъонхэр жъугъэӀунхэр ары+. 10Пасэм Тхьэм шъурилъэпкъыгъэп, джы Тхьэм шъурилъэпкъ. Пасэм Тхьэм гукӀэгъу къышъуфишӀыщтыгъэп, джы гукӀэгъу къышъуфешӀы+.

Тхьэм иӀорышӀэхэм яфэшъуашэу шъузекӀу

11СилъапӀэхэр, шъо, хымэхэу мы дунаим хымэхэсхэу щыпсэухэрэм, хъопсэ Ӏаехэу шъупсэ къыпэуцухэрэм защышъудзыенэу сышъолъэӀу+. 12Тхьэр зымышӀэхэрэм апашъхьэ дахэу шъущызекӀу. Сыда пӀомэ, «Мы цӀыфхэр бзэджашӀэх» аӀозэ, ӀаекӀэ шъуигугъу ашӀыми, шъуишӀушӀагъэхэр алъэгъунхэшъ, Тхьэр ахэмэ зяплъыщт мафэм ахэми Тхьэм щытхъу фашӀыщт+.

13Зиусхьаным игъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, тетыгъо зиӀэ цӀыф пстэуми шъуафэӀорышӀ: зэкӀэмкӀи, тетыгъо зиӀэ пачъыхьэр арыми, ащ шъуфэӀорышӀ,+
14бзэджашӀэхэм къин атезылъхьанэуи, шӀу зышӀэхэрэм ащытхъунхэуи пачъыхьэм къыгъэкӀогъэ Ӏэшъхьэтетхэр арыми, ахэмэ шъуафэӀорышӀ+. 15Сыда пӀомэ, шӀу зэрэтшӀэрэмкӀэ гулъытэ зимыӀэ цӀыфхэу зи зымышӀэхэрэм ажэ ядгъэубытыныр ары Тхьэр зыфаер. 16ШъхьафитыныгъэкӀэ шъузекӀу, ау бзэджэшӀэнымкӀэ шъхьафитыныгъэр ушъхьагъу шъумышӀы, ау Тхьэм иӀорышӀэхэм яфэшъуашэу шъузекӀу+. 17ЦӀыф пстэуми лъытэныгъэ афэшъушӀ, шъушыхэри шӀу шъулъэгъух, Тхьэми шъущыщын, пачъыхьэми лъытэныгъэ фэшъушӀ+.

Христос илъэужхэм шъуарыкӀу

18Шъо, унэӀутхэр, лъытэныгъэ пстэумкӀи шъуитхьэматэхэм шъуафэӀорышӀ, тхьэмэтэ шъабэу, шэнышӀом изакъоп, тхьэмэтэ пхъашэри ары+. 19Сыда пӀомэ, лажьэ имыӀэми, къин зырагъэщэчкӀэ, Тхьэм егупшысэу ыгукӀэ щэӀагъэ зиӀэр ары Тхьэм ыгу зэӀурэр+. 20Ау мыхъун шъушӀагъэу къызышъуаохэкӀэ, шъугухэмкӀэ щэӀагъэ зижъугъаӀэмэ, шъоркӀэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? Ау шӀу шъушӀэ пэтми, къин зышъуагъэщэчкӀэ, шъугухэмкӀэ щэӀагъэ зижъугъэӀэныр ары Тхьэм ыгу зэӀурэр. 21Аущтэу шъузекӀонэу Тхьэр къышъоджагъ, сыда пӀомэ, Христоси шъощ пае къин ыщэчыгъ, илъэужхэм шъуарыкӀонэу шъушӀапхъэхэри шъуигъэлъэгъугъ+. 22«Ежь псэкӀод зи ышӀагъэп, узгъэпцӀэн гущыӀи ыжэ къыдэкӀыгъэп». [*]
23Къехъоныщтыгъэхэми, яхъоныжьыщтыгъэп. Къин езгъэщэчыщтыгъэ цӀыфхэми, «Сэ къин шъозгъэщэчыжьыщт» ариӀуагъэп, ау а Ӏофыр цӀыфхэм хьыкум зэфагъэкӀэ атезышӀыхьэрэ Тхьэм фигъэзагъ+. 24Къащым зытыраӀулӀэм, типсэкӀодхэр ттырихызэ, ахэмэ яфэшъошэ къиныр ежь ыпкъ тырилъхьагъ, псэкӀодым лъэкӀ къытфыримыӀэным ыкӀи шъыпкъэм тыфэпсэуным апае. Ежь иуӀагъэхэмкӀэ шъуигъэхъужьыгъ+. 25Сыда пӀомэ, шъо мэл гъощагъэхэм шъуафэдагъ, ау шъупсэхэм яухъумакӀоу, шъуимэлахъо дэжь джы шъукъэкӀожьыгъ+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

ЛӀыхэмрэ шъузхэмрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер

3^1Шъо, шъузхэм, шъосэӀо, шъуилӀыхэм шъуафэӀорышӀ. Ар шъушӀэмэ, ахэмэ ащыщхэр Тхьэм игущыӀэхэм ямыдэӀухэми, шъо, шъузхэм, зи шъумыӀоу, шъуизекӀуакӀэкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъущт,+
2гукъэбзагъэ шъуиӀэу Тхьэм шъушӀолӀыкӀэу шъузэрэпсэурэр залъэгъукӀэ. 3Дахэ шъузышӀырэр шъуитеплъэу щэрэмыт, шъхьац блэнри, дышъэкӀэ зыжъугъэдэхэнри, щыгъын дахэхэри арэу орэмыхъу, 4ау цӀыфхэм амылъэгъоу, шъугухэм арылъэу, гушъэбагъэмрэ гупсэфымрэ къарыкӀырэ дэхагъэу мыкӀодыжьыщтыр арэу орэхъу дахэ шъузышӀырэр. ТхьэмкӀэ ащ осэшхо иӀ+. 5Сыда пӀомэ, джары пасэм бзылъфыгъэ лъапӀэхэу Тхьэм щыгугъыщтыгъэхэм зызэрагъэдахэщтыгъэр, ялӀыхэми афэӀорышӀэщтыгъэх. 6Аущтэу Сарэ[*] тхьэматэкӀэ еджэу, Ибрахьимэ едэӀущтыгъ. ШӀу шъушӀэу, зыми шъущымыщынэмэ, шъори Сарэ шъурибын+.

7Шъо, лӀыхэм, шъосэӀо, гурыӀоныгъэкӀэ шъуишъузхэм шъуадэзекӀу. Сыда пӀомэ, ахэмэ акӀуачӀэ шъо шъукӀуачӀэ нахьи нахь макӀэшъ ары. Лъытэныгъи афэшъушӀ, сыда пӀомэ, шъо шъуигъусэу Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ ахэми ӀахьышӀоу щыӀэныгъэ къаретышъ ары. Аущтэу шъушӀэмэ, шъуитхьэлъэӀухэм зи къапэуцужьыщтэп+.

ШӀу зэрашӀэрэм пае, ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм къин ащэчы

8Аужыпкъэм шъо пстэуми зыгу-зыпсэу шъущыт. Зыр зым фэгумэкӀэу, шъузэкъошэу шъузэрэхъугъэм пае, шӀу шъузэрэлъэгъоу, гукӀэгъу шъуиӀэу, пэгагъэ шъугухэм арымылъэу шъузекӀу+. 9Бзэджагъэм бзэджагъэкӀэ шъупэмыгъокӀыжь, хъуанэрэми шъуемыхъоныжь. Ащ ычӀыпӀэкӀэ, «Тхьэм ынэшӀу къышъущерэф» яшъуӀу; сыда пӀомэ, ибынхэм ащыщ шъухъунэу Тхьэр къызфышъоджагъэр ынэшӀу къызэрэшъущифэрэр ӀахьышӀоу къышъулъыӀэсыныр ары+. 10Сыда пӀомэ,

«ЩыӀэныгъэр шӀу зылъэгъоу,
мэфэшӀухэр зылъэгъу зышӀоигъо цӀыфым,
бзэджэ Ӏоным ыбзэгу щерэухъум,
ыӀупэхэри тхьагъэпцӀыгъэм щерэухъумэх.

11Бзэджагъэм зыщерэдзыий, шӀу ерэшӀ.

Зэзэгъыныгъэм игъогу лъыхъоу ыуж ерэт.

12Сыда пӀомэ, Зиусхьаным ынаӀэ
шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм атырегъэты.

ЫтхьакӀумэхэри ахэмэ ятхьэлъэӀухэм ядэӀух.

Ау бзэджашӀэхэм Зиусхьаным ыкӀыб афегъазэ,

(дунаим тыригъэкӀодыкӀынхэм пае)». [*]+

13Шъуишъыпкъэу шӀушӀэным ыуж шъуитмэ, хэт зиягъэ къышъозгъэкӀын зылъэкӀыщтыр? 14Ау шъыпкъагъэм пае къин шъущэчми, гъогу мафэ шъутеуцуагъ. Арышъ, цӀыфхэм зяшъумыгъэгъащт, зыми зешъумыгъэгъэгумэкӀ+. 15Зиусхьанэу Тхьэр шъугухэмкӀэ жъугъэлъапӀэ. ГугъапӀэу шъуиӀэмкӀэ хэт къышъоупчӀыми, гушъэбагъэ шъуиӀэу Тхьэм шъушӀолӀыкӀэу пэгъокӀ ешъутыжьынэу сыдигъуи хьазырэу шъущыт+. 16Мыхъун зи зыдэшъумышӀэжьэу шъугухэр къабзэу щыжъугъэтых, Христос зыгу илъхэм яфэшъуашэу шъуизекӀокӀэ дэгъу ехъоныхэрэр аӀуагъэхэмкӀэ укӀытэжьынхэм пае+. 17Тхьэр аущтэу фаемэ, шӀу зэрэшъушӀэрэм пае, къин шъущэчыныр нахьышӀу, бзэджэшӀэным пае къин шъущэчыным нахьи+. 18Сыда пӀомэ, Христос Тхьэм пэгъунэгъу тигъэхъуным пае, типсэкӀодхэм апае зэ къин ыщэчыгъ, джыри зэ ахэмэ къин афимыщэчыжьынэу. Ежь шъыпкъагъэ иӀэу, шъыпкъагъэ зимыӀэхэм апае къин ыщэчыгъ. ЦӀыфхэм загъалӀэм, лӀэн фэе цӀыфыгъ. Тхьэм ар лӀагъэхэм къызахегъэтэджыкӀыжьым, мылӀэн псагъ+. 19Ы Псэ илъэкӀыкӀэ чӀыпӀэ шӀункӀым[*] хэс псэхэм адэжь кӀуи, Тхьэм икъэбар[*] аригъэӀугъ+. 20Ахэр арыгъэх Нухьэ[*] къухьэр ышӀынэу зыпылъыгъэ мафэхэм Тхьэр щэӀэгъэшхокӀэ къапаплъэщтыгъэми, ежь емыдэӀугъэхэр[*]. Къухьэм исхэу нэбгырэ заулэ нахь нафэу къапӀомэ, нэбгырий[*] хъухэу, псым хэмыкӀуадэхэу къэнэжьыгъэх. 21Ащ фэдэу, зызэряжъугъэумэхъырэмкӀэ Исус Христос лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм пае, шъумыкӀодэу Тхьэм джы шъукъегъэнэжьы. Зяжъугъэумэхъыныр зыфасӀорэр шъупкъыхэм шӀоир атешъуукъэбзыкӀыныр арэп, шъугухэмкӀэ мыхъун зи зыдэшъумышӀэжьэу, Тхьэм шъуфэшъыпкъэнэу гущыӀэ ешъутыныр ары нахь+. 22Исус Христос уашъом дэкӀоягъэу джы мэлэӀичхэри, тетыгъорэ лъэкӀрэ зиӀэхэри ежь фэӀорышӀэхэу Тхьэм иджабгъукӀэ гос+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм афэдэу шъумызекӀу

4^1Арышъ, Христос ыпкъыкӀэ къин зэрищэчыгъэм пае, шъори ежь игупшысакӀэкӀэ лъэкӀ зижъугъэӀэн фае, сыда пӀомэ, хэтми ыпкъыкӀэ къин зыщэчыгъэм псэкӀодым иӀоф хэлъыжьэп+. 2Аущтэу мы дунаим тыщыпсэунэу къытфэнэжьырэ мафэхэм цӀыфхэр зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэм атетэу тымызекӀожьэу, Тхьэр зэрэфаем тетэу тэзекӀо+. 3Тхьэр зымышӀэрэ цӀыфхэр зекӀонхэу зэрякӀасэм фэдэу, шъори пасэм шъузэрэзекӀощтыгъэр икъугъэба? Мыхъо-мышӀэ псэукӀэм зешъутызэ шъупсэущтыгъ, хъопсэ шӀойхэми шъукъыращэкӀыщтыгъ, утэшъоными, ешхэ-ешъоными шъушъхьарытӀупщэу шъуапылъыщтыгъ. Тхьэ нэпцӀ гъэлъэпӀэн емыкӀуми шъухэтыщтыгъ. 4Ахэмэ ямыхъо-мышӀэ псэукӀэу гъунэ зимыӀэм джы гъусэ шъузэрэфэмыхъурэм пае, агъэшӀагъо ыкӀи къышъохъоных+. 5Ау бэ темышӀэу псэухэми лӀагъэхэми хьыкум атезышӀыхьащтым джэуап ратын фае+. 6Сыда пӀомэ, Христос лӀагъэхэми[*] КъэбарышӀур зыкӀаригъэӀугъэр мыры: адрэ цӀыфхэм афэдэу ахэр лӀэнхэу Тхьэм хьыкум атыришӀыхьагъэ пэтми, ахэри псэунхэр ары, Тхьэр зэрэпсэурэм фэдэу.

7Ау Ӏоф пстэуми якӀэух къэблэгъагъ. Арышъ, Тхьэм шъуишъыпкъэу шъуелъэӀушъуным пае, гурыӀоныгъи щэӀэныгъи зижъугъаӀ+. 8ЗэкӀэмэ апэу шъугу етыгъэу шӀу шъузэрэлъэгъу, сыда пӀомэ, шӀулъэгъуныгъэм псэкӀодыбэ егъэгъу+. 9Шъумытхьаусыхэу шъузэрэгъэхьакӀ+. 10Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ лъэкӀ зэфэшъхьафхэу шъуӀэ къырилъхьагъэхэм шӀоу шъуарылажьэу, лъэкӀэу Тхьэм хэти ыӀэ къырилъхьагъэмкӀэ ишӀуагъэ адрэхэм арерэгъэкӀыжь+. 11КъэгущыӀэрэм Тхьэм дэжь къикӀырэ гущыӀэхэр къерэӀожьых. ЦӀыфхэм зишӀуагъэ язгъэкӀырэм Тхьэм лъэкӀэу къыритырэмкӀэ ишӀуагъэ арерэгъэкӀ. Ар шъушӀэмэ, Исус Христос шъугухэм зэрарылъым пае, шъушӀэрэ пстэумкӀи цӀыфхэм Тхьэм щытхъу фяжъугъэшӀыщт. МыкӀодыжьын щытхъушхори лъэкӀышхори Тхьэм ий. Амин+.

Христос игъогу шъузэрэрыкӀорэм пае, къин шъущэчыщт

12СилъапӀэхэр, шъуишъыпкъагъэ зыгъэунэфырэ къинышхоу шъущэчырэр[*] шъумыгъэшӀагъо, къышъохъулӀэрэри гъэшӀэгъонэу къышъущэрэмыхъу+. 13Ау Христос къинхэу ыщэчыгъэхэмкӀэ Ӏахь зэрэшъуиӀэм пае шъугушӀу, сыда пӀомэ, Христос щытхъушхо иӀэу къызылъэгъощт мафэм гушӀогъошхо шъуиӀэщт+. 14Христос ыцӀэ зэрэжъугъэлъапӀэрэм пае, цӀыфхэр къышъохъонхэмэ, гъогу мафэ шъутеуцуагъ, сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу щытхъушхо зиӀэр шъуигъусэ+. 15Шъуащыщэу зыгорэм къин ыщэч хъумэ, зыкӀищэчырэр цӀыф укӀакӀоу, е тыгъуакӀоу, е бзэджашӀэу, е иӀоф зыхэмылъым пылъышъ арэу орэмыхъу. 16Ау Христос игъогу зэрэрыкӀорэм пае, зыгорэм къин ыщэчымэ, орэмыукӀытэ, ау Христос игъогу рыкӀохэрэм зэращыщым пае, Тхьэм щытхъу ферэшӀ+. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм ежь иунагъо хьыкум тыришӀыхьанэу зиублэщт уахътэр къэсыгъ. ХьыкумшӀэныр тэркӀэ къеублэмэ, Тхьэм икъэбарышӀу емыдэӀухэрэм сыда къяхъулӀэщтыр+?

18«Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэри ерагъэу мыкӀодхэу къэнэжьхэмэ, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэхэми псэкӀод зышӀэхэрэми сыда къяхъулӀэщтыр?» [*]+

19Арышъ, Тхьэр зыфаем тетэу къин зыщэчыхэрэм, Тхьэу ахэр къэзгъэхъугъэу узщыгугъыщтым ыӀэ зырарэлъхьи, шӀу арэшӀэ зэпыт+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Мэлахъом мэлхэм ынаӀэ зэратыригъэтырэм фэдэу, Тхьэм ицӀыфхэм шъунаӀэ атежъугъэт

5^1Чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэу къышъухэтхэм сышъолъэӀу. Сэри чылыс зэӀукӀэ горэм инахьыжъхэм сащыщ. Христос къинэу ыщэчыгъэхэм сыряшыхьат, Христос ищытхъушхоу къэлъэгъощтымкӀи Ӏахь сиӀэщт. СызэрэшъолъэӀурэр мыры:+
2Мэлахъом мэлхэм ынаӀэ зэратыригъэтырэм фэдэу, шъори Тхьэм ицӀыфхэу шъуадэжь щыӀэхэм мэлахъо шъуафэхъуи, шъунаӀэ атежъугъэт, егъэзыгъэ хэмылъэу, ау шъуигуапэу, Тхьэм ыгу зэӀурэм фэдэу. Мылъкум шъукӀэмыхъопсэу, шъугу етыгъэу ахэмэ шъуафэлажь+. 3Ау шъуӀэ илъ цӀыфхэм лӀыгъэкӀэ тетыгъо афышъуиӀэу шъуадэмызекӀу, ау шапхъэ шъуафэхъуным пае, шӀу шъушӀэ+. 4ЕтӀанэ Христосэу апэрэ мэлахъор къызылъэгъожькӀэ, текӀоныгъэм итанджэу щытхъушхо зиӀэу мыкӀодыжьыщтыр къышъуитыщт+.

5Шъо, ныбжьыкӀэхэри, нахьыжъхэм шъуафэӀорышӀ. Пэгагъэ шъугухэм арымылъэу шъузэфыщыт, сыда пӀомэ,

«Тхьэр пэгагъэ зыгу илъ цӀыфым пэуцу,
ау пэгагъэ зыгу имылъым ынэшӀу къыщефэ».[*]+

6Арышъ, лъэкӀ зиӀэ Тхьэм ыпашъхьэ зыщыжъугъэцӀыкӀу, ежь ыгъэнэфэгъэ уахътэр къызыскӀэ, шъукъыӀэтыжьыным пае. 7ШъуигумэкӀ пстэури Тхьэм фэжъугъаз, сыда пӀомэ, ащ ынаӀэ къышъутырегъэтышъ ары+.

8ЩэӀагъэ зижъугъаӀ, шъумычъыеуи шъусакъ. Гъуахъорэ аслъаным фэдэу, шъуипыеу шэйтаным зыгорэ зэхицунтхъэным лъыхъузэ къекӀухьэ+. 9ШӀошъхъуныгъэм игъогу шъукъызэкӀэмыкӀожьэу шъутетэу, шэйтаным шъупэуцужь, сыда пӀомэ, шъушыхэм, дунаим тыдэ щыӀэхэми, ащ фэдэ къинхэр зэращэчыхэрэр шъошӀэ+.

10ЗэкӀэ шӀугъэрэ гукӀэгъурэ зиӀэ Тхьэм ищытхъушхоу мыкӀодыжьыщтымкӀэ Ӏахь шъуиӀэнэу къышъоджагъ, Христос Исус шъугухэм зэрарылъым пае. Зы тӀэкӀурэ къин зышъущэчырэ ужым, ежь Тхьэм шъукъызэтыригъэуцожьынышъ, шъугухэр ыгъэпытэнхэшъ, шӀошъхъуныгъэм игъогу шъукъызэкӀэмыкӀожьэу, пытэу шъутыригъэтыщт+. 11МыкӀодыжьын лъэкӀышхор Тхьэм ий. Амин+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

12Сшы шъыпкъэу слъытэрэ Силуан[*] иӀэпыӀэгъукӀэ тӀэкӀу къышъуфэсэтхы. КъызыкӀэстхырэр шъушӀошъ згъэхъунэуи, къыжъугурызгъэӀонэуи, Тхьэм ишӀугъэрэ игукӀэгъурэ яхьылӀагъэу стхыгъэр зэрэшъыпкъэм шыхьат сыфэхъунэуи ары. Гъогу шъыпкъэм шъутемыкӀэу, Тхьэм ынэшӀущыфэн зыхэшъумыгъэн+.

13Тхьэм шъукъызэрэхихыгъэм фэдэу, Бабилэн[*] щыӀэ чылыс зэӀукӀэу Тхьэм къыхихыгъэм шӀуфэс къышъуехыжьы. Скъо Марки[*] шӀуфэс къышъуехыжьы+. 14ШӀулъэгъукӀэ ӀаплӀ зэшъущэкӀызэ, шӀуфэс зэшъухыжь. Шъо зэкӀэ Христос зыгу илъхэм гупсэф Тхьэм къышъуерэт. Амин+.

* 1:16 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:2.

* 1:24 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:6-8.

* 2:4 Е Зиусхьан Исус пэгъунэгъу шъухъу. Ар унэ зышӀыхэрэм зэрамыпэсыгъэ мыжъом фэд. Ау Тхьэу щыӀэныгъэ зиӀэ унэшхо зышӀырэм осэшхо иӀэу елъытэшъ, ар къыхихыгъ.

* 2:6 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 28:16.

* 2:7 мыжъор – Христосыр ары. Яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:22.

* 2:8 Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 8:14.

* 2:22 Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:9.

* 3:6 Сарэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 18:12.

* 3:10-12 Яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 33:13-17.

* 3:19 чӀыпӀэ шӀункӀыр – лӀагъэхэм ядунай ары.

* 3:19 Тхьэм икъэбар – е къэбарэу ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр мыкӀодхэу къызэрэнэжьыщтхэр ары, е къэбарэу Тхьэм цӀыфхэм ябзэджагъэ зэраригъэпщыныжьыщтыр ары.

* 3:20 Нухьэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 6:1-7:24.

* 3:20 ежь емыдэӀугъэхэр – пегъымбар Нухь изэман щыпсэурэ цӀыфхэу Тхьэм емыдэӀухэу, Нухьэ къухьэр зешӀым, ар зэришӀырэр зымыдагъэхэр ары.

* 3:20 нэбгырий – пегъымбар Нухьэрэ ащ ишъхьэгъусэрэ, Нухьэ ыкъохэмрэ ахэмэ яшъхьэгъусэхэмрэ ары.

* 4:6 лӀагъэхэми – еплъ 1 Петрэ 3:19.

* 4:12 шъуишъыпкъагъэ зыгъэунэфырэ къинышхоу шъущэчырэр – Христос игъогу шъузэрэрыкӀорэм пае къинэу шъущэчырэр ары.

* 4:18 Еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 11:31.

* 5:5 Еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 3:34.

* 5:12 Силуан – Паул дэлажьэу игъогогъухэм ащыщыгъэр Силэ арын фае. Еплъ Апостол. 15:22-18:5

* 5:13 Бабилэн – ащ къикӀын фаер Рим къэлэшхор ары. Еплъ Апокалипсис 18.

* 5:13 Марк – Иуанэу МарккӀи заджэхэрэр арын фае. Еплъ Кол. 4:10. Ащыгъум «скъоу» къызэриӀуагъэмкӀэ Петрэ къыригъэкӀыгъэр «сиӀэпыӀэгъу» ары.

+ 1:1 Маттэ 4:18-21, Иуан 1:40-42, Якъуб 1:1

+ 1:2 Евр. 12:24, Дан 3:31, 2 Пет. 1:2, Иудэ 1:2

+ 1:3 2 Кор. 1:3, Ефес 1:3, 1 Пет. 3:21, Иуан 3:3, Тит 3:5

+ 1:4 Маттэ 6:20, Маттэ 19:21, Кол. 1:5
+ 1:5 Ефес 2:8
+ 1:6 Маттэ 5:11-12, Якъуб 1:2-3

+ 1:7 Орэд ЛъапӀэхэр 65:10, 1 Кор. 3:13, Рим. 2:10

+ 1:8 Иуан 20:29
+ 1:10 2 Пет. 1:19
+ 1:11 Рим. 8:9, Лука 24:26
+ 1:12 Апостол. 2:2-4
+ 1:13 Марк 13:33-34, Ефес 6:18, 1 Фесс. 5:6

+ 1:14 Апостол. 17:30, Ефес 4:18-19, Рим. 12:2, Тит 3:3

+ 1:15 1 Иуан 3:3, 2 Пет. 3:11

+ 1:17 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, МысырикӀыжь 4:22, 2 Кор. 6:18

+ 1:18 МысырикӀыжь 12:3, Иуан 1:29, Апостол. 20:28, Евр. 9:14

+ 1:20 Евр. 1:2
+ 1:22 Иуан 13:34, Рим. 12:9, Евр. 13:1
+ 1:23 Иуан 1:13, Евр. 4:12
+ 1:25 Якъуб 1:10-11
+ 2:1 Ефес 4:31, Кол. 3:8
+ 2:2 Маттэ 18:3, 1 Кор. 3:2, Евр. 5:13
+ 2:3 Орэд ЛъапӀэхэр 33:9
+ 2:4 1 Кор. 10:4
+ 2:5 Ефес 2:20-22, МысырикӀыжь 19:6
+ 2:6 Рим. 9:33, Рим. 10:11

+ 2:7 Орэд ЛъапӀэхэр 117:22, Марк 12:11, Апостол. 4:11

+ 2:8 Рим. 9:33

+ 2:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:15, МысырикӀыжь 19:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:6, Ӏоф. 1:6, Ӏоф. 5:10, Орэд ЛъапӀэхэр 35:10, Иуан 1:9

+ 2:10 Рим. 9:25

+ 2:11 Якъуб 4:1, Рим. 7:23, Рим. 13:14, Гал. 5:24

+ 2:12 Маттэ 5:16, 2 Кор. 9:13, Гал. 1:24
+ 2:13 Рим. 13:1, Тит 3:1
+ 2:14 Рим. 13:3-4

+ 2:16 Иуан 8:32, Якъуб 1:25, Якъуб 2:12, Рим. 6:18, 1 Кор. 7:22, 2 Кор. 3:17, Гал. 5:1, Гал. 5:13, 1 Кор. 7:22

+ 2:17 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:21, Рим. 13:7

+ 2:18 Ефес 6:5, Кол. 3:22, 1 Тим. 6:1, Тит 2:9

+ 2:19 1 Пет. 3:14, 1 Пет. 3:17, 1 Пет. 4:16
+ 2:21 Апостол. 14:22, Иуан 13:15
+ 2:23 Маттэ 5:39, Лука 23:46
+ 2:24 Рим. 6:2, Гал. 2:19, Гал. 5:24,
+ 2:25 Орэд ЛъапӀэхэр 118:176, Лука 15:6

+ 3:1 УблапӀэ 3:16, 1 Кор. 14:34, Ефес 5:22, Кол. 3:18, Тит 2:5

+ 3:4 1 Тим. 2:9
+ 3:6 УблапӀэ 18:12
+ 3:7 Ефес 5:25, Кол. 3:19
+ 3:8 Рим. 12:16

+ 3:9 1 Фесс. 5:15, Рим. 12:17, Маттэ 5:44, Рим. 12:14, 1 Кор. 4:12

+ 3:12 Орэд ЛъапӀэхэр 33:13-17

+ 3:14 Маттэ 5:10, 1 Пет. 2:19-20, 1 Пет. 4:14-16,

+ 3:15 Кол. 4:6
+ 3:16 1 Пет. 2:12, Лука 13:17
+ 3:17 1 Пет. 2:20
+ 3:18 1 Пет. 2:21, 1 Пет. 4:1, Евр. 9:26-28

+ 3:19 УблапӀэ 6:3-14, УблапӀэ 7:17, 2 Пет. 2:5

+ 3:21 Рим. 6:4, Марк 16:16, 1 Пет. 1:3

+ 3:22 Лука 24:51, Апостол. 1:9, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Рим. 8:34, Рим. 8:38, 1 Кор. 15:24, Ефес 1:21

+ 4:1 1 Пет. 3:18, Рим. 6:2, Рим. 6:7, Гал. 5:24, Кол. 3:3

+ 4:2 Рим. 6:14, Рим. 14:7-8, 2 Кор. 5:15, Тит 2:12

+ 4:4 Ефес 4:17-19, 1 Пет. 2:12, 1 Пет. 3:16

+ 4:5 Иуан 5:22, Апостол. 10:42, 1 Пет. 4:5

+ 4:7 Якъуб 5:8, 1 Кор. 7:29, 1 Кор. 7:31, Марк 14:38

+ 4:8 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:12, Якъуб 5:20
+ 4:9 Евр. 13:2
+ 4:10 Рим. 12:6-8, 1 Кор. 7:7, Лука 12:42-43

+ 4:11 Иуан 13:31, 1 Кор. 10:31, Иудэ 1:24-25, Ӏоф. 1:6, Ӏоф. 5:13

+ 4:12 1 Пет. 1:7
+ 4:13 Апостол. 5:41, Фил. 3:11
+ 4:14 Орэд ЛъапӀэхэр 88:51-52, Маттэ 5:11
+ 4:16 1 Пет. 2:19-20
+ 4:17 Рим. 2:9,
+ 4:18 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:31
+ 4:19 Орэд ЛъапӀэхэр 30:6, Лука 23:46
+ 5:1 Лука 24:48, Рим. 8:17

+ 5:2 Иуан 21:16-17, Апостол. 20:28, 1 Тим. 3:8, Тит 1:7

+ 5:3 Маттэ 20:25-26, Фил. 3:17, 2 Фесс. 3:9, 1 Тим. 4:12, Тит 2:7

+ 5:4 Орэд ЛъапӀэхэр 22:1, Орэд ЛъапӀэхэр 79:2, ДжакӀо 12:12, Иуан 10:11, Евр. 13:20, 1 Кор. 9:25

+ 5:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:34, Якъуб 4:6

+ 5:7 Орэд ЛъапӀэхэр 36:5, Маттэ 6:25, Фил. 4:6

+ 5:8 Марк 13:33-34, 1 Пет. 5:8, Ефес 6:18, 1 Фесс. 5:6, 2 Кор. 2:11, Ефес 6:11

+ 5:9 Якъуб 4:7, Апостол. 14:22, 1 Фесс. 3:3
+ 5:10 2 Тим. 2:10
+ 5:11 1 Пет. 4:11

+ 5:12 Апостол. 15:22, Апостол. 15:40, 1 Фесс. 1:1, 2 Фесс. 1:1

+ 5:13 Апостол. 12:12, Апостол. 13:5, Апостол. 15:37

+ 5:14 Рим. 16:16

Апостол Петрэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Петрэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПЕТРЭ ЯТӀОНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Исус Христос фэлажьэрэ иапостолэу Симон Петрэ ары мы тхылъыр къэзытхырэр. Сэ сы Симон Петрэ, Исус Христос сыфэлажьэ, сыриапостол. Ти Тхьэу, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Исус Христос изэфагъэкӀэ осэшхо зиӀэ шӀошъхъуныгъэу тиӀэм фэдэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэ цӀыфхэр арых мы тхылъыр зыфэстхыхэрэр+.

2Ти Тхьэрэ ти Зиусхьан Исус Христосрэ нахьышӀоу зэрэшъушӀэхэрэмкӀэ Тхьэм ынэшӀу инэу къышъущерэфэ зэпыт, гупсэфышхуи къышъуерэт зэпыт+.

Тхьэм ибынхэм ащыщ шъухъунэу къызэрэшъоджагъэри шъукъызэрэхихыгъэри къэжъугъэшъыпкъэжьых

3Тхьэм шӀолӀыкӀ фытиӀэу тыпсэуным пае, тищыкӀэгъэ пстэури Тхьэм илъэкӀышхокӀэ Христос къытитыгъ. Аущтэу зыкӀишӀагъэр зищытхъушхокӀи зишӀугъэшхокӀи ибынхэм ащыщ тыхъунэу къытэджэгъэ Тхьэр зэрэтшӀэрэр ары. 4Аущтэу Тхьэм тыкъызэригъэгугъэгъэ Ӏахьышхохэу осэшхо зиӀэхэр къытитыгъэх, ахэмкӀи дунаим тет хъопсэ Ӏаехэу цӀыфхэр зыгъэкӀодхэрэм защышъудзыенышъ, Тхьэм ищытыкӀэ-псэукӀэ щыщ Ӏахь жъугъотыным пае+.

5Арышъ, шъуишӀошъхъуныгъэ шӀугъэри зэрэхэжъугъэхъоным ыуж шъуит; шӀугъэми шӀэныгъэр хэжъугъахъу; 6шӀэныгъэми щэӀэныгъэ хэжъугъахъу; щэӀэныгъэми теубытагъэ хэжъугъахъу; теубагъэми Тхьэм шӀолӀыкӀэу фышъуиӀэныр хэжъугъахъу;+
7Тхьэм шӀолӀыкӀэу фышъуиӀэм зэкъошныгъэр хэжъугъахъу; зэкъошныгъэми шӀулъэгъур хэжъугъахъу+. 8Мыхэр зэкӀэ шъухэлъхэу, ахахъохэмэ, зи шъумыгъахъэу, шӀугъи къышъухэмыкӀэу шъукъэнэщтэп, ти Зиусхьан Исус Христоси нахьышӀоу шъушӀэщт+. 9Ау мы Ӏофхэр зыхэмылъ цӀыфыр нэшъу, ынэхэри зэтепӀуагъэх. А цӀыфым ипсэкӀодшӀагъэхэр Тхьэм зэрэригъэукъэбзыкӀыжьыгъэхэр щыгъупшэжьыгъ+.

10Аущтэу зэрэщытым пае, сшыхэр, Тхьэм ибынхэм ащыщ шъухъунэу къызэрэшъоджагъэри шъукъызэрэхихыгъэри къызэрэжъугъэшъыпкъэжьыным нахьыбэу ыуж шъуит зэпыт. Джаущтэу шъушӀымэ, Тхьэм игъогу егъашӀэми шъутекӀыщтэп,+
11сыда пӀомэ, аущтэу тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ ти Зиусхьан Исус Христос и Тетыгъошхоу мыкӀодыжьыщтым шъучӀэхьанэу фит шъухъущт+.

12Арышъ, мы Ӏофхэр шъошӀэми, шъыпкъагъэми пытэу шъутет пэтми, мыхэр зэкӀэ шъугу къэзгъэкӀыжь зэпытыщт+. 13Спкъы ичэтэнгъэӀагъэ сычӀэтэу сэпсэуфэ, мы Ӏофхэр шъугу къызэрэзгъэкӀыжьырэмкӀэ шъукъэзгъэущыныр тэрэзэу сэлъытэ. 14Бэ темышӀэу спсэ спкъы зэрэхэкӀыжьыщтыр сэшӀэ, ти Зиусхьан Исус Христос къызэрэзгуригъэӀуагъэм фэдэу+. 15Мы дунаим сызехыжьырэ ужми, мы Ӏофхэр сыдигъуи шъугу къыжъугъэкӀыжьышъуным джы сыпылъыщт.

Апостолхэм къаӀогъэ къэбарыр шъыпкъэ

16Исус Христос лъэкӀышхоу иӀэмрэ дунаим къызэригъэзэжьыщтымрэ якъэбар къызышъотэгъэӀум, зэгъэкӀугъэу къэтыугупшысыгъэ тхыдэжъхэр къышъуфэтӀотагъэкӀэ арэп, тэ тынэхэмкӀэ ежь ищытхъушхо тлъэгъугъэ нахь+. 17Сыда пӀомэ, «Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр» [*] – ыӀоу, щытхъушхо зиӀэ анахь Лъагэм ымакъэ къызынэсым, Тхьэу Ты лъапӀэм лъытэныгъэшхорэ щытхъушхорэ ащ фигъэшъошагъ+. 18А макъэу уашъом къиӀукӀыгъэр тэ ттхьакӀумэхэмкӀэ зэхэтхыгъ, сыда пӀомэ, тыригъусэу Ӏошъхьэ лъапӀэм тытетыгъ.

19Джы нахь лъэшэу цыхьэ афэтэшӀы пегъымбархэм къаӀогъэ гущыӀэхэм. Нэф къэшъынышъ[*], нэфылъ жъуагъор[*] шъугу къыщыкъокӀыфэ, ахэмэ къаӀуагъэхэу, чӀыпӀэ мэзахэ горэм къыщынэфырэ остыгъэм фэдэхэм шъуафэсакъызэ шъуядэӀумэ, шӀу шъошӀэ+. 20ЗэкӀэми анахьэу мыр шъушӀэн фае: Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытхэу пегъымбархэм къаӀуагъэхэр зыми ежь-ежьырэу зэхифынхэ ылъэкӀыщтэп. 21Пегъымбархэм ягущыӀэхэр ежь-ежьырэу къаӀуагъэхэп, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ а гущыӀэхэр пегъымбархэм агухэм къарилъхьэхи, къаригъэӀуагъ+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Пегъымбар нэпцӀхэмрэ дин гъэсэкӀо нэпцӀхэмрэ

(Иудэ 4-13)

2^1Ау Тхьэм илъэпкъ пегъымбар нэпцӀхэри хэтыгъэх. Ащ фэдэу дин гъэсэкӀо нэпцӀхэр шъори къышъухэтыщтых. ЦӀыфхэр зыгъэунэхъун Ӏофхэм афагъэсэщтых. Ашъхьэ зыщэфыжьыгъэ Зиусхьанри адэщтэп. Аущтэу псынкӀэу ежьхэм загъэунэхъужьы+. 2Ахэмэ ямыхъо-мышӀэ псэукӀэ игъогу цӀыфыбэ техьащт, аущтэуи шъыпкъагъэм игъогу цӀыфыбэ къырагъэхъоныщт. 3ЯнэйпсыягъэкӀэ гущыӀэ нэпцӀхэр къаӀохэзэ, шъуишӀуагъэ зэрагъэкӀыщт. Тхьэм ахэр зигъэмысэхэрэр бэшӀагъэ, Тхьэу ахэр зыгъэкӀодыщтри чъыерэп+.

4Сыда пӀомэ, мэлэӀичхэу псэкӀод зышӀагъэхэми Тхьэр ашъхьасыгъэп, ау Ӏэхъу-лъэхъухэр атырилъхьи, цӀыфхэм хьыкум зыщатыришӀыхьащт ахърэт мафэм нэс, джэхьнэмым ишӀункӀ хэтынхэу фигъэзагъэх+. 5Тхьэр пасэми дунаим къышъхьасыгъэп, псы къиушхор[*] Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэ цӀыфхэм ядунай къызытырегъаом. Ау пегъымбар Нухьэ шъыпкъагъэм игъогу икъэбар зэригъэӀущтыгъэм пае, нэбгырибл игъусэу Тхьэм ар мыкӀодэу къыгъэнэжьыгъ+. 6Къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ[*] кӀодынхэу ыгъэмысэхи, машӀокӀэ ыгъэстыхи, яжьэ ыгъэхъугъэх. Аущтэу ахэмэ къяхъулӀагъэмкӀэ ежь шӀолӀыкӀ фызимыӀэ цӀыфхэм къяхъулӀэщтыр Тхьэм къыгъэлъэгъуагъ+. 7Шъыпкъагъэ зиӀэ Лутэу[*] а цӀыфхэу Тхьэм иунашъохэм атекӀыгъэхэм ямыхъо-мышӀэ псэукӀэ къыхэкӀыкӀэ улэугъэр ахэмэ адэмыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыгъ,+
8сыда пӀомэ, мы лӀэу шъыпкъагъэ зиӀэр адэпсэоу, хабзэ зыхэмылъ Ӏофхэу ашӀэщтыгъэхэр зилъэгъукӀэ ыкӀи зызэхиххэкӀэ, мафэ къэси ыгоу шъыпкъагъэ зиӀэм къеощтыгъ+. 9Ащ фэдэу Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэхэм яшӀошъхъуныгъэ гъэунэфыгъэ хъу зыхъукӀэ, зэрэхищыжьыщт шӀыкӀэр ешӀэ ащ. Шъыпкъагъэ зимыӀэхэми ябзэджагъэ аригъэпщыныжьызэ, ахърэт мафэм нэс къызэригъэнэщт шӀыкӀэри ешӀэ Тхьэм,+
10зэкӀэми апэу цӀыфхэу зипсэкӀодышӀэ шэныжъым ихъопсэ мыкъабзэхэм къыращэкӀхэу, тетыгъо зиӀэхэр зэзымыпэсхэрэр ары. Дысыхэу, къаигъэхэу, уашъом щытхъушхо щызиӀэхэми яхъоныным щыщынэхэрэп+. 11МэлэӀичхэм а цӀыфхэм анахьи нахь лъэкӀи, тетыгъуи яӀэ пэтми, Тхьэм ыпашъхьэ ахэмэ щяхъонхэрэп ыкӀи щагъэмысэхэрэп. 12Ау мы цӀыфхэр зыфэдэхэр акъыл зимыӀэ хьэкӀэ-къуакӀэхэу зипсэукӀэ къырищэкӀхэрэм фэдэхэу зекӀохэрэр ары. А цӀыфхэр аубытынхэм ыкӀи агъэкӀодынхэм пае къэхъугъэх. Зи зыхамышӀыкӀрэ Ӏофхэм яхъоных ахэр. НэмыкӀрэ цӀыфхэр зэрагъэунэхъухэрэмкӀэ ежьхэм загъэунэхъужьы+.

13Бзэджагъэу ашӀагъэм ифэшъуашэ агъотыжьыщт а цӀыфхэм. Мэфэ реным ахъщабэ зытырагъэкӀодэжьыныр, загъэтхъэжьыныр ягуап. КъызыжъудашхэхэкӀэ, укӀытагъохэу загъэпсы, нэпэтеххэу мэзекӀох, шъузэрагъапцӀэрэмкӀэ загъэтхъэжьы. 14Зинэ шӀэным анэхэр фалӀэхэу, псэкӀодшӀэнымкӀэ загъэшхэкӀын алъэкӀырэп. Тхьэм игъогу яшъыпкъэу темытхэр зыӀэпащэх. Агухэр нэйпсыягъэм есагъэх, ахэмэ Тхьэм ынае къащифагъ. 15Гъогу занкӀэм текӀыхи, гъощагъэх. Босор ыкъоу БалаӀам[*] игъогу техьагъэх. Ахъщэ къыгъэхъэным пае, бзэджэшӀэныр зигуапэу щыӀагъэр ары+. 16Ау бзэджагъэу ышӀагъэм пае, щыдыр къегыигъ. Щыдэу бзэ зимыӀэр цӀыф макъэкӀэ къэгущыӀи, пегъымбарым иакъылынчъагъэ пэуцугъ.

17А цӀыфхэр псынэ игъукӀыжьыгъэхэми жьыбгъэшхом зэрифэрэ ошъуапщэхэми афэдэх. МыкӀодыжьын шӀункӀым икуупӀэ Тхьэм ахэмэ афигъэнэфагъ+. 18Ахэмэ пэгагъэ зыхэлъ гущыӀэхэмрэ пкӀэ зимыӀэ гущыӀэхэмрэ къаӀохэзэ, гъогу пхэнджым гъощагъэхэу тетхэм къаӀэпыкӀыжьхэу зыублэгъэ цӀыфхэр зыӀэпащэх. Ахэр зэрызыӀэпащэхэрэ шӀыкӀэр мары: цӀыфым ипсэкӀодышӀэ шэныжъыр зыкӀэхъопсыхэрэ Ӏофхэр агъэцэкӀэнхэуи, мыхъо-мышӀэ псэукӀэм зыратынэуи агъэгушхох+. 19Шъхьафитыныгъэу зыфаӀорэмкӀи агъэгугъэх, ау ежьхэр кӀодыным ипщылӀых, сыда пӀомэ, сыд щыщми тетыгъо къыпфызиӀэм ипщылӀ ухъугъ+. 20А цӀыфхэм ти Зиусхьанэу, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Исус Христос зэрашӀагъэмкӀэ дунаим ибзэджэгъэ шӀоим зыщадзыягъэу, ау етӀанэ бзэджагъэм зырагъэубытыжьэу, тетыгъо къафыриӀэу хъужьмэ, кӀэухым дэжь ахэмэ яӀоф ыпэм нахьи нахь Ӏае мэхъу+. 21Шъыпкъагъэм игъогу ашӀагъэу, етӀанэ текӀыжьхэу унэшъо лъапӀэу къафагъэнагъэм акӀыб фагъэзэным нахьи, Христос икъэбарышӀу игъогу амышӀагъэмэ, а цӀыфхэмкӀэ нахьышӀущтыгъ+. 22ГущыӀэжъ шъыпкъэм тетэу ахэмэ къяхъулӀагъ: «Хьэм[*] къыжыгъэм фегъэзэжьы», ыкӀи «Къоу агъэпскӀыгъэм шӀоим зыхигъэукӀорэенэу егъэзэжьы»+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Дунаим къыгъэзэжьынэу Зиусхьаным тыкъыгъэгугъагъ

3^1Мыры ятӀонэрэ тхылъэу къышъуфэстхырэр, силъапӀэхэр. Мы тхылъитӀур къызкӀышъуфэстхыгъэр мы Ӏофхэр шъугу къэзгъэкӀыжьызэ, акъылыгъэ хэлъэу шъуязгъэгупшысэныр ары+. 2Пегъымбар лъапӀэхэм къаӀогъэ гущыӀэхэри, ти Зиусхьанэу тымыкӀодэу Тыкъэзгъэнэжьырэм шъуиапостолхэм къаригъэӀогъэ унашъори шъугу къэжъугъэкӀыжьынэу сыфай+.

3ЗэкӀэмэ анахьэу мыр шъушӀэн фае: мы дунаим иаужыпкъэрэ мафэхэм мыукӀытэрэ кӀэнэкӀакӀохэр къэлъэгъощтых. Яхъопсэ Ӏаехэм къыращэкӀхэзэ, ахэмэ 4моущтэу аӀощт: «Исус къыгъэзэжьынэу тыкъыгъэгугъагъ. Адэ тыдэ щыӀа? Сыда пӀомэ, тятэжъхэр дунаим ехыжьыгъэх, ау Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу зэкӀэ зытетыгъэм тет». 5Аущтэу егупшысэхэу, бэшӀагъэу Тхьэм игущыӀэкӀэ уашъохэмрэ чӀылъэмрэ псым къыхигьэшӀыкӀыхэу, псымкӀэ къызэригъэхъугъэхэр ашӀэрэп+. 6Псыри Тхьэм пэсэрэ дунаим къытыригъауи, ыгъэкӀодыгъагъ+. 7Ащ фэдэу джырэ уашъохэмрэ джырэ чӀылъэмрэ а гущыӀэ дэдэмкӀэ Тхьэм машӀом къыфигъэнэжьыгъэх. Тхьэм цӀыфхэм хьыкум атыришӀыхьанышъ, ежь шӀолӀыкӀ фызимыӀэхэр зыкӀодыжьыщт ахърэт мафэм нэс ахэр къыгъэнэщтых.

8Мы шъыпкъэр шъоркӀэ мынафэу щэрэмыт, силъапӀэхэр: Зиусхьаным дэжькӀэ зы мафэр илъэс миным фэд, илъэс минри зы мафэм фэд+. 9ЦӀыф куп зэрэгугъэрэм фэдэу, Зиусхьаным Ӏофхэу цӀыфхэр къызэригъэгугъагъэхэр ыгъэцэкӀэнхэр ыгъэгужъощтэп. Ау Тхьэм щэӀагъэ къышъуфыриӀ, сыда пӀомэ, зы цӀыфи кӀодынэу фэмыеу, цӀыф пстэури япсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэу фаешъ ары+.

10Ау Зиусхьаныр къызыкӀожьыщт мафэр тыгъуакӀом фэдэу амышӀахэу къэсыщт. А мафэм мэкъэшхо пыӀукӀызэ, уашъохэр кӀодыжьыщтых, мы дунаир зыхэшӀыкӀыгъэ пстэури машӀом хэстыхьанхэшъ, кӀодыжьыщтых. ЧӀылъэри ащ тет пстэури машӀом хэстыхьажьыщтых+.

11-12ЗэкӀэри аущтэу зэрэкӀодыжьыщтым пае, Тхьэм имафэ шъупаплъэу, а мафэр нахь псынкӀэу къызэрэсыщтым ыуж шъуитэу, гу къабзэкӀи Тхьэм шъушӀолӀыкӀэу шъупсэун фае. А мафэр къызыскӀэ, уашъохэр машӀокӀэ кӀодыжьыщтых. Дунаир зыхэшӀыкӀыгъэхэри фэбэшхом ыгъэткӀущтых++. 13Ау Тхьэм тыкъызэригъэгугъагъэм тетэу, шъыпкъагъэ зыдэщыӀэ ошъуакӀэри чӀылъакӀэри щыӀэ зэрэхъущтым тыщыгугъэу тыпэплъэ+.

14Арышъ, силъапӀэхэр, ахэмэ шъузэрапаплъэрэм пае, лажьэ зи шъуимыӀэу, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыӀэу, гупсэфи шъуиӀэу, Тхьэм ыпашъхьэ шъузэрихьащтым ыуж шъуит+. 15ШъумыкӀодэу шъукъыгъэнэжьынэу игъо шъуригъэфэныр ары Зиусхьаным щэӀагъэ зыкӀиӀэр, ар зыгурыжъугъаӀу, тэ тшы Паулэу шӀу тлъэгъурэм Тхьэм къыритыгъэ акъылышӀуагъэкӀэ къызэрэшъуфитхыгъэм фэдэу+. 16Мы Ӏофхэм къатегущыӀэзэ, итхылъ пстэуми аущтэу аритхагъ. Итхылъхэм гурыӀогъуаехэри арытых. ЗэхэшӀыкӀ зимыӀэхэу, агухэмкӀэ теубытагъэ зимыӀэ цӀыфхэм Паул итхылъхэр зэӀагъахьэ, адрэ тхылъ лъапӀэхэр зэрэзэӀагъахьэхэрэм фэдэу. Аущтэу зэрашӀырэмкӀэ загъэкӀодыжьы+.

17Арышъ, силъапӀэхэр, мыр шъушӀэгъахэшъ, Тхьэм иунашъохэм атекӀырэ цӀыфхэм ягъогу пхэнджхэм шъузэрэдамыхьыхыными, шъыпкъагъэу шъузытетым шъузэрэтемыкӀыжьыными шъуфэсакъ. 18Ти Зиусхьанэу тымыкӀодэу Тыкъэзыгъэнэжьырэ Исус Христос игукӀэгъурэ ишӀугъэрэ фэдэхэр нахь шъухэлъэу, Тхьэри нахьышӀоу зэрэшъушӀэным ыуж шъуит. Джырэ мафэми мыухыжьын мафэм нэсыфи щытхъушхор ий. Амин+.

* 1:17 Мары сэ шӀу слъэгъурэ с Къо кӀасэу сыгу зэӀурэр – еплъ Маттэ 17:1-8; Марк 9:2-8; Лука 9:28-36.

* 1:19 нэф къэшъыныр – Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэр ары.

* 1:19 нэфылъ жъуагъор – Христос инэфын ары.

* 2:5 псы къиушхор – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 6:1-7:24.

* 2:6 къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 19:24-25.

* 2:7 Лут – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 19:1-16,29.

* 2:15 БалаӀам – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:4-35.

* 2:22 хьэ – еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 26:11.

+ 1:1 Маттэ 4:18-21, Иуан 1:40-42, Тит 2:13
+ 1:2 Дан 3:31, 1 Пет. 1:2, Иудэ 1:2
+ 1:4 2 Пет. 2:18
+ 1:6 Якъуб 1:3-4
+ 1:7 1 Иуан 4:16, 1 Кор. 13:13, Евр. 13:1
+ 1:8 Тит 3:14
+ 1:9 1 Иуан 1:7, Ефес 5:26, Евр. 9:14
+ 1:10 1 Фесс. 1:4
+ 1:11 Кол. 1:13
+ 1:12 Иудэ 1:5
+ 1:14 Иуан 21:18-19, 2 Тим. 4:6

+ 1:16 1 Фесс. 2:19, 1 Фесс. 4:16, Лука 9:32, Иуан 1:14

+ 1:17 Маттэ 3:17, Маттэ 17:5, Марк 1:11, Марк 9:7, Лука 9:35, Иуан 8:54, Иуан 17:1, Апостол. 3:13

+ 1:19 1 Пет. 1:10, Орэд ЛъапӀэхэр 118:105, Иуан 5:35, 2 Кор. 4:6

+ 1:21 2 Тим. 3:16, ЯтӀонэрэ Самуел 17:13,

+ 2:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:1-3, Маттэ 7:15, Апостол. 20:30, 2 Кор. 11:13, 1 Тим. 4:1, Иудэ 1:4, 1 Кор. 6:20, 1 Кор. 7:23

+ 2:3 Рим. 16:18, Кол. 2:4

+ 2:4 Иудэ 1:6

+ 2:5 УблапӀэ 7:17, 1 Пет. 3:19-20, УблапӀэ 7:23

+ 2:6 УблапӀэ 19:24
+ 2:7 УблапӀэ 19:16
+ 2:8 Орэд ЛъапӀэхэр 118:136, Апостол. 17:16
+ 2:9 1 Кор. 10:13, Ӏоф. 3:10
+ 2:10 Иудэ 1:16, Иудэ 1:8-9
+ 2:12 Иудэ 1:10

+ 2:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:3-6, Иудэ 1:11, Ӏоф. 2:14

+ 2:17 Иудэ 1:12-13

+ 2:18 2 Пет. 1:4

+ 2:19 Гал. 5:13, Иуан 8:34, Рим. 6:16-20, Тит 3:3

+ 2:20 Маттэ 12:45, Лука 11:26
+ 2:21 Рим. 7:12
+ 2:22 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:11
+ 3:1 2 Пет. 1:13
+ 3:2 Иудэ 1:17-18

+ 3:5 УблапӀэ 1:9, Орэд ЛъапӀэхэр 23:2, Орэд ЛъапӀэхэр 135:6

+ 3:6 УблапӀэ 7:11, УблапӀэ 7:21
+ 3:8 Орэд ЛъапӀэхэр 89:5
+ 3:9 Рим. 2:4, 1 Тим. 2:4, 1 Тим. 2:6

+ 3:10 Маттэ 24:43, Лука 12:39, 1 Фесс. 5:2, Орэд ЛъапӀэхэр 101:26-27, Марк 13:31

+ 3:11 1 Пет. 1:15
+ 3:12 Иудэ 1:21
+ 3:13 Ӏоф. 21:1, Ӏоф. 21:27
+ 3:14 Якъуб 1:27, 1 Иуан 5:18, 1 Тим. 5:22
+ 3:15 Рим. 2:4, Ӏоф. 2:21
+ 3:16 Евр. 5:10

+ 3:18 Ефес 4:15, Кол. 1:10, Кол. 2:19, Рим. 11:36

Апостол Иуан апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Иуан апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ИУАН АПЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ЩыӀэныгъэ шъыпкъэ къытэзытырэ ГущыӀэр

1^1УблапӀэм къыщегъэжьагъэу щыӀагъэу, тэ зэхэтхыгъэу, тынэхэмкӀи тлъэгъугъэу, тызэплъыгъэу, тӀэхэмкӀи тызтеӀэбагъэр – цӀыфхэм щыӀэныгъэ язытырэ ГущыӀэр ары, ежьыри ары зикъэбар къэтӀуатэрэр+. 2А щыӀэныгъэр къэлъэгъуагъ. Ар тлъэгъугъэ, шыхьати тыфэхъугъ. А мыкӀодыжьын щыӀэныгъэу Ты лъапӀэм дэжь щыӀагъэу, тэ къытфэлъэгъуагъэм икъэбар къышъуфэтэӀуатэ+. 3Гъусэ шъукъытфэхъуным пае, тлъэгъугъэу, зэхэтхыгъэм икъэбар къышъуфэтэӀуатэ. Гъусэныгъэ зыфытиӀэхэр Ты лъапӀэмрэ ежь ы Къоу Исус Христосрэ ары+. 4Мыр зыкӀэттхырэр шъуигушӀуагъо щыкӀагъэ имыӀэу, икъугъэ хъуныр ары+.

Тхьэр – нэфын

5Къэбарэу Тхьэм ы Къо тэ къытиӀуагъэу къышъодгъэӀурэр мары: Тхьэр – нэфын, шӀункӀыгъи ащ хэлъэп+. 6Тхьэм тыригъусэу тӀо пэтми, ау шӀункӀым тыхэтэу тызекӀомэ, пцӀы тэусы, шъыпкъагъэри дгъэцакӀэрэп+. 7Тхьэр нэфынэм зэрэхэтым фэдэу, нэфынэм тыхэтэу тызекӀомэ, гъусэныгъэ зэфытиӀ, ы Къоу Исус ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэми псэкӀод пстэури тыгухэм ареукъэбзыкӀыжьы+.

8ПсэкӀод зи тимыӀэу тӀомэ, зытэгъэпцӀэжьы, шъыпкъагъи тыгухэм арылъэп+. 9Ау типсэкӀодхэр Тхьэм ыпашъхьэ итлъхьэхэмэ, ар шъыпкъэныгъэ хэлъэу, зафэу зэрэщытым пае, типсэкӀодхэр къытфигъэгъущтых, зэкӀэ къончагъэхэри тыгухэм ариукъэбзыкӀыжьыщт+. 10Тэ псэкӀод тымышӀагъэу тӀомэ, Тхьэр пцӀыусэу тӀуагъэу мэхъу, игущыӀэхэри тыгухэм арылъхэп+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Христос Ты лъапӀэм тфелъэӀу

2^1Шъо, сибынхэр, псэкӀод шъумышӀэным пае, мыр къышъуфэсэтхы. Ау зыгорэм псэкӀод ышӀэмэ, Ты лъапӀэм тэ тфелъэӀун тиӀ – ар шъыпкъагъэ зиӀэ Исус Христос ары+. 2Къурмэныпхъэу типсэкӀодхэр тфэзыпщыныжьырэр джары, ау тэ типсэкӀодхэм язакъоп, дунаим ицӀыф пстэуми япсэкӀодхэри ары+.

3Тхьэр зэрэтшӀэрэ шъыпкъэр тэзыгъашӀэрэр иунашъохэр зэрэдгъэцакӀэхэрэр ары+. 4ЦӀыф горэм «Тхьэр сэшӀэ» – еӀо пэтми, Тхьэм иунашъохэр ымыгъэцӀакӀэхэмэ, ар пцӀыус, шъыпкъагъи хэлъэп+. 5Ау зыгорэм Тхьэм игущыӀэхэр егъэцакӀэхэмэ, шъыпкъэу Тхьэм ишӀулъэгъуныгъэ щыкӀагъэ зи имыӀэу, икъугъэу а цӀыфым ыгу илъ; джары Тхьэр тыгухэм зэрарылъыр тэзгъашӀэрэр+. 6«Тхьэр сыгу илъ» – зыӀорэр Исус зэрэзекӀощтыгъэм фэдэу зекӀон фае.

УнэшъуакӀэр

7СилъапӀэхэр, унэшъуакӀэ горэп сэ къышъуфэстхырэр, апэм къыщегъэжьагъэу шъуиӀэгъэ унэшъожъыр ары нахь. А унэшъожъыр къэбарэу зэхэшъухыгъэр ары+. 8Ау щытми, унашъоу къышъуфэстхырэр унэшъуакӀ; а унашъом ишъыпкъагъэ Христос шъо къышъуигъэлъэгъугъ, сыда пӀомэ, шӀункӀыр мэкӀодыжьы, нэфынэ шъыпкъэр къэлъэгъогъах+.

9ЦӀыф горэм «Сэ нэфынэм сыхэт» еӀо пэтми, ыш[*] ыуджэгъумэ, ар шӀункӀым джыри хэт+. 10Зыш шӀу зылъэгъурэр нэфынэм хэт, псэкӀод ышӀэнэу ар зыгъэлъэпэон зи щыӀэп+. 11Ау зыш зыуджэгъурэр шӀункӀым хэт, шӀункӀыми хэтэу мэзекӀо, зыдакӀорэри ышӀэрэп, сыда пӀомэ, шӀункӀым ынэхэм амылъэгъу ышӀыгъэхэшъ ары.

12Шъо, сибынхэр, шъуипсэкӀодхэр Христос ыцӀэкӀэ къызэрэшъуфэгъугъэхэм пае, къышъуфэсэтхы+. 13Шъо, тыхэр, ублапӀэм къыщегъэжьагъэу ЩыӀэр[*] зэрэшъушӀэрэм пае, къышъуфэсэтхы. Шъо, кӀалэхэр, шэйтаным шъузэрэтекӀуагъэм пае, къышъуфэсэтхы. Шъо, сабыйхэр, Ты лъапӀэр зэрэшъушӀэрэм пае, къышъуфэсэтхы+. 14Шъо, тыхэр, ублапӀэм къыщегъэжьагъэу ЩыӀэр зэрэшъушӀэрэм пае, къышъуфэсэтхы. Шъо, кӀалэхэр, лъэкӀ зэрэшъуиӀэм пае къышъуфэсэтхы. Тхьэм игущыӀэхэр шъугухэм арылъых, шэйтаными шъутекӀуагъ.

15Мы дунаири, мы дунаим иӀофхэри шӀу шъумылъэгъух. Мы дунаир шӀу зылъэгъурэ цӀыфым ыгу Ты лъапӀэм ишӀулъэгъуныгъэ илъэп+. 16Сыда пӀомэ, мы дунаим иӀофхэу – цӀыфхэм япсэкӀодышӀэ шэныжъ зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэри, цӀыфхэм анэхэр зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэри, цӀыфхэр зэрыпэгэрэ Ӏофхэри – Ты лъапӀэм дэжь къикӀыхэрэп, мы дунаир ары нахь къыздикӀыхэрэр. 17Мы дунаири, мы дунаим иӀофхэу цӀыфхэр зыкӀэхъопсыхэрэри мэкӀодыжьых, ау Тхьэр зыфаер зыгъэцэкӀэрэ цӀыфыр егъашӀэми щыӀэщт+.

Антихрист

18Шъо, сибынхэр, мыр аужырэ сыхьат дэдэр ары. Антихрист[*] къызэрэкӀощтыр зэрэзэхэшъухыгъэм фэдэу, джы антихрист Ӏаджи къэкӀуагъ. Аущтэу аужырэ сыхьат дэдэр къызэрэсыгъэр тэшӀэ+. 19А цӀыфхэр тэ тхэкӀыгъэх, ау ахэр тэ тщыщыгъэхэп. Сыда пӀомэ, ахэр тэ тщыщыгъэхэмэ, тадэжь къанэщтыгъэх. Ау тэ тхэкӀыгъэх, аущтэуи ахэмэ ащыщэу зи зэрэтщымыщыр нафэ хъугъэ+.

20Ау Христос ы Псэ ЛъапӀэ къышъуфыригъэхыгъ, шъо зэкӀэми шъыпкъагъэри шъошӀэ+. 21Шъыпкъагъэр шъумышӀэу сӀоу арэп тхылъ къызкӀышъуфэстхырэр, ар шъошӀэшъ ары нахь. Шъыпкъагъэм пцӀы къызэрэхэмыкӀыщтри шъошӀэ. 22Хэта адэ пцӀы зыусырэр? Исус зэрэ Христосыр зымыдэрэр ары. Ащ фэдэ цӀыфыр ары антихристыр. Ты лъапӀэри Къо лъапӀэри ащ ыдэхэрэп+. 23Хэти Къо лъапӀэр зымыдэрэм ыгу Ты лъапӀэри илъэп. Къо лъапӀэр зыдэрэм ыгу Ты лъапӀэри илъ+.

24Арышъ, апэм къыщегъэжьагъэу зэхэшъухыгъэр шъугухэм арыжъугъэлъ зэпыт. Апэм къыщегъэжьагъэу зэхэшъухыгъэр шъугухэм арылъ зэпытмэ, Къо лъапӀэри Ты лъапӀэри шъугухэм арылъ зэпытыщтых+. 25Христос тыкъызэригъэгугъагъэр мыкӀодыжьын щыӀэныгъэр ары.

26Тхьэм игъогу шъо шъутезгъэкӀынэу ыуж итхэм яхьылӀагъэу мы Ӏофхэр къышъуфэсэтхы+. 27Ау шъо Христос ежь ы Псэ ЛъапӀэ къышъуфыригъэхыгъ, ы Пси шъугухэм арылъ зэпыт, зыгорэми зыгорэ шъуигъэшӀэнэу шъуищыкӀагъэп, сыда пӀомэ, Христос ы Псэ ЛъапӀэ Ӏоф пстэуми яхьылӀагъэу шъуегъашӀэ. Ащ шъыпкъагъэ иӀ, зы пцӀы ащ хэлъэп. Ащ зэрэшъуигъэшӀагъэм фэдэу, Христос шъугухэм арыжъугъэлъ зэпыт+.

Тхьэм ибынхэр

28Аущтэу шъо, сибынхэр, Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэр къэсыгъэу ар къызылъагъокӀэ, ежь ыпашъхьэ гушхо щытиӀэу, тымыукӀытэжьыным пае, ежь шъугухэм арыжъугъэлъ зэпыт+.

29Христос шъыпкъагъэ зэриӀэр шъошӀэшъ, хэтми шъыпкъагъэр зыгъэцакӀэрэри Тхьэм зэрибыныр шъошӀэ+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

3^1Ты лъапӀэм шӀулъэгъуныгъэшхоу къытфыриӀэм шъуегупшыс, «Шъо шъусибын» еӀо. Тэри ежь тырибын. Мы дунаим ицӀыфхэм тызкӀамышӀэрэр Ты лъапӀэр зэрамышӀагъэр ары+. 2СилъапӀэхэр, джы Тхьэм тырибын, тэ тызфэдэ хъущтыр джыри нафэп. Ау ар нафэ зыхъукӀэ, ежь фэдэ тызэрэхъущтыр тэшӀэ, сыда пӀомэ, ежь зыфэдэр тлъэгъущт+. 3Хэти Христос щыгугъэу, аущтэу зэрэхъущтыми щыгугъэу паплъэрэ цӀыфым ыгу егъэкъабзэ, Христос ыгу зэрэкъабзэм фэдэу+.

4Хэти псэкӀод зышӀэрэр Тхьэм иунашъо текӀы, сыда пӀомэ, псэкӀодшӀэныр унашъом текӀыныр ары. 5Ау Христос типсэкӀодхэр ттырихынхэу къызэрэкӀуагъэр шъошӀэ. ПсэкӀод ащ хэлъэп+. 6Хэти Христос зыгу илъ зэпытым ыкӀыб псэкӀодшӀэным фигъэзагъ. Ау хэти псэкӀод зышӀэрэм Тхьэр шӀошъхъуныгъэкӀэ ылъэгъугъэп ыкӀи ышӀагъэп+.

7Шъо, сибынхэр, зыми зыкъешъумыгъэгъапцӀ. Шъыпкъагъэр зыгъэцакӀэрэм шъыпкъагъэ иӀ, Христос шъыпкъагъэр зэриӀэм фэдэу+. 8ПсэкӀод зышӀэрэр шэйтаным ибын, сыда пӀомэ, ублапӀэм щегъэжьагъэу шэйтаным псэкӀод ешӀэшъ ары. Тхьэм ы Къо мы дунаим къызфэкӀуагъэр шэйтаным иӀофхэр ыгъэкӀодыныр ары+. 9Хэти Тхьэм ибын хъугъэм псэкӀодшӀэным ыкӀыб фигъэзагъ, сыда пӀомэ, Тхьэм ащ ыгу къырилъхьагъэр ежь ы Псэ ЛъапӀ ары, ари Тхьэм ибыны ыгу илъ зэпытыщт. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ псэкӀод ышӀэн зэримылъэкӀырэм пае, Тхьэм ибын псэкӀодшӀэным ыкӀыб фигъэзагъ+. 10Тхьэм ибынхэри шэйтаным ибынхэри зэрэзэхэбдзыщтхэр мары: хэти шъыпкъагъэр зымыгъэцакӀэрэр Тхьэм ибынхэм ащыщэп, ащ фэдэуи хэти зыш шӀу зымылъэгъурэр Тхьэм ибынхэм ащыщэп+.

ШӀу шъузэрэлъэгъу

11Апэм къыщегъэжьагъэу къэбарэу зэхэшъухыгъэр мыры: шӀу шъузэрэлъэгъу+. 12Шэйтаным ибынхэм ащыщэу Каин[*] зыцӀэу, зыш зыукӀыгъэм фэдэ шъумыхъу. Ыш сыда зыкӀиукӀыгъэр? Ежь ышӀагъэхэр бзэджагъэхэти, ыш ышӀагъэхэр шъыпкъэхэти ары+. 13Сшыхэр, мы дунаим ицӀыфхэм шъуауджэгъумэ, шъумыгъэшӀагъо+. 14Тшыхэр шӀу зэрэтлъэгъухэрэм пае, лӀэныгъэм тыӀэкӀэкӀи, щыӀэныгъэм тызэрэӀэкӀэхьагъэр тэшӀэ. Зыш шӀу зымылъэгъурэр лӀэныгъэм ыӀэ илъ+. 15Хэти зыш зыуджэгъурэр – укӀакӀу. МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ цӀыф укӀакӀом ыгу зэримылъыр шъо шъошӀэ+.

16ШӀулъэгъуныгъэр зыфэдэр тэзгъашӀэрэр мыры: Исус Христос ы псэ тфитыгъ. Тэри тпсэ тшыхэм афэттын фае+. 17Зыгорэм дунаим имылъку иӀэу, ау ыш щыкӀагъэ иӀэу зилъэгъукӀэ, ыгу фигъэпытэмэ, Тхьэм ишӀулъэгъуныгъэ сыдэущтэу ыгу илъын+? 18Шъо, сибынхэр, бзэгумрэ гущыӀэмрэ язакъокӀэ шӀу тызэрэлъэгъумэ икъущтэп. ШӀушӀагъэхэмрэ шъыпкъагъэхэмрэкӀэ шӀу тызэрэлъэгъун фае+.

Тхьэм ыпашъхьэ гушхо щытиӀэныр

19ШӀу тызэрэлъэгъуныр ары шъыпкъагъэм тызэрэтетыр тэзгъашӀэрэри, 20тыгухэм тагъэмысэ къэсми, Тхьэм ыпашъхьэ тыгухэр щызгъэпсэфырэри. Сыда пӀомэ, Тхьэр тыгухэм анахьи нахь ин, зэкӀэри ешӀэ.

21Аущтэу, силъапӀэхэр, тыгухэм тамыгъэмысэмэ, гушхокӀэ Тхьэм пэгъунэгъу тэхъу+. 22Тхьэм иунашъохэри, ежь Ӏофхэу игъоу ылъытэхэрэри зэрэдгъэцакӀэхэрэм пае, тызкӀэлъэӀурэр къытфешӀэ+. 23Мары иунашъо: ы Къо Исус Христос ыцӀэкӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэнри, Христос унашъо къызэрэтфишӀыгъэм фэдэу[*], шӀу тызэрэлъэгъунри ары+. 24Тхьэм иунашъохэр зыгъэцакӀэрэ цӀыфым ыгу Тхьэр илъ зэпыт, а цӀыфри Тхьэм ыгу илъ зэпыт. Тхьэр тыгу зэрилъ зэпытыр тэзгъашӀэрэр ежь ы Псэ ЛъапӀэу тыгухэм къарилъхьагъэр ары+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэрэ антихрист ыпсэрэ

4^1СилъапӀэхэр, «Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ сыгу илъ» ыӀоу, хэти зыӀорэр шъушӀошъ шъумыгъэхъу, ау агухэм арылъыр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ арымэ жъугъэунэфы, сыда пӀомэ, пегъымбар нэпцӀ Ӏаджи дунаим къыщылъэгъуагъ+. 2Зыгорэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу илъмэ, къэшъозгъэшӀэщтыр мары: Исус Христос дунаим цӀыфэу къызэрэкӀуагъэр хэтми зыдэрэм ыгу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъ+. 3Хэтми Исус Христос дунаим цӀыфэу къызэрэкӀуагъэр зымыдэрэм ыгу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэп. А цӀыфым ыгу илъыр антихрист ыпс ары. Ар къызэрэкӀощтыр зэхэшъухыгъ. Джы ар дунаим къэкӀогъах+.

4Шъо, сибынхэр, Тхьэм шъурибын, пегъымбар нэпцӀхэми шъуатекӀуагъ, сыда пӀомэ, псэу шъугухэм арылъыр псэу мы дунаим ицӀыфхэм агухэм арылъым нахьи нахь ин. 5А пегъымбар нэпцӀхэр мы дунаим ибыных. Арышъ, мы дунаим иӀофхэм атегущыӀэх, мы дунаим ицӀыфхэри ахэмэ ядэӀух+. 6Ау тэ Тхьэм тырибын. ЦӀыфэу Тхьэр зышӀэрэр тэ къытэдэӀу, ау Тхьэм имыбыныр къытэдэӀурэп. Джары шъыпкъагъэм ы Псэ зыгу илъыри, гъэпцӀэным ы псэ зыгу илъыри тэзгъашӀэрэр+.

Тхьэр – шӀулъэгъуныгъ

7СилъапӀэхэр, шӀу тызэрэжъугъэлъэгъу, сыда пӀомэ, шӀулъэгъуныгъэр Тхьэм дэжь къекӀы. Хэти шӀулъэгъуныгъэ зыгу илъыр Тхьэм ибын, Тхьэр ешӀэ+. 8ШӀулъэгъуныгъэ зыгу имылъым Тхьэр ышӀэрэп, сыда пӀомэ, Тхьэр – шӀулъэгъуныгъ. 9Тхьэм шӀу тызэрилъэгъурэр моущтэу къыгъэнэфагъ: ежь ы Къо закъо щыӀэныгъэ къытитыным пае, Тхьэм дунаим къыгъэкӀуагъ+. 10ШӀулъэгъуныгъэу зыфасӀорэр мыры: шӀулъэгъуныгъэу Тхьэм фытиӀэр арэп, ау тэ Тхьэм шӀу тилъэгъуи, типсэкӀодхэр тфэзыпщыныжьырэ къурмэныпхъэ хъунэу ежь ы Къо къызэригъэкӀуагъэр ары+. 11СилъапӀэхэр, Тхьэм ащ фэдизэу шӀу тызэрилъэгъугъэм пае, тэри шӀу тызэрэлъэгъун фае. 12Зыми Тхьэр егъашӀэми нэкӀэ ылъэгъугъэп, ау шӀу тызэрэлъэгъумэ, Тхьэр тыгухэм арылъ зэпыт, ишӀулъэгъуныгъи икъугъэу тыгухэм арылъ+.

13Тхьэм ыгу тызэрилъ зэпытри, ежь тыгухэм зэрарылъ зэпытри тэзгъашӀэрэр Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу тыгухэм къарилъхьагъэр ары+. 14Ты лъапӀэм дунаим ицӀыфхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэм пае, ежь ы Къо къызэригъэкӀуагъэр тлъэгъугъэ ыкӀи шыхьат тыфэхъу+. 15Исус Тхьэм зэры Къор зыдэрэ цӀыфым ыгу Тхьэр илъ зэпытыщт, а цӀыфри Тхьэм ыгу илъ зэпытыщт+. 16Аущтэу Тхьэм шӀулъэгъуныгъэу къытфыриӀэр тшӀагъэ, а шӀулъэгъуныгъэми тыщэгугъы. Тхьэр – шӀулъэгъуныгъ. ШӀулъэгъуныгъэр зыгу илъ зэпыт цӀыфыр Тхьэм ыгу илъ зэпытыщт, Тхьэри а цӀыфым ыгу илъ зэпытыщт. 17Ахърэт мафэм гушхо тиӀэнэу Тхьэм ишӀулъэгъуныгъэ икъугъэу тыгухэм арылъ, сыда пӀомэ, Христос зэрэпсэурэм фэдэу, тэри мы дунаим тыщэпсэу+. 18Тхьэм ишӀулъэгъуныгъэ зыгу илъыр щынэрэп, шӀулъэгъуныгъэ икъугъэми щынагъор хефыжьы. Щынагъор ахърэт мафэм икъин щэчыным епхыгъ. ШӀулъэгъуныгъэ икъугъэр щынэрэ цӀыфым ыгу илъэп.

19Тхьэм ыпэ рапшӀэу тэ шӀу тызэрилъэгъугъэм пае, тыгухэми шӀулъэгъуныгъэ арылъ. 20Зыгорэм, «Тхьэр шӀу сэлъэгъу» еӀо пэтми, ыш ыуджэгъумэ, ар пцӀыус. Сыда пӀомэ, ышэу нэкӀэ ылъэгъугъэр шӀу зымылъэгъурэм, нэкӀэ ымылъэгъугъэ Тхьэр шӀу ылъэгъун ылъэкӀыщтэп+. 21Тхьэм мы унашъор къытфишӀыгъ: Тхьэр шӀу зылъэгъурэм ыши шӀу ылъэгъун фае+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Дунаим текӀорэр шӀошъхъуныгъэр ары

5^1Хэтми Исус зэрэ ХристосымкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр Тхьэм ибын. Хэтми тыр шӀу зылъэгъурэм, ыкъуи шӀу елъэгъу+. 2Тхьэм ибынхэр шӀу зэрэтлъэгъухэрэр тэзгъашӀэрэр Тхьэр шӀу зэрэтлъэгъурэмрэ иунашъохэр зэрэдгъэцакӀэхэрэмрэ ары+. 3Тхьэр шӀу тэлъэгъумэ, иунашъохэр дгъэцэкӀэщтых. Иунашъохэри къинхэп+. 4Сыда пӀомэ, хэтми Тхьэм ибынхэм ащыщыр дунаим ипсэкӀодшӀэн Ӏофхэм атекӀо. Дунаим ипсэкӀодшӀэн Ӏофхэм тызэратекӀуагъэр тишӀошъхъуныгъ ары+. 5Хэта дунаим текӀорэр? Исус Тхьэм зэры Къор зышӀошъ хъурэр ары ныӀэп+.

Къо лъапӀэм ехьылӀэгъэ шыхьатныгъэр

6Исус Христос ары псырэ лъырэкӀэ къэкӀуагъэр. Псым[*] изакъокӀэ къэкӀуагъэп, псырэ лъырэкӀэ[*] нахь. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары ар къэзыушыхьатырэр, сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары шъыпкъэр+. 7Шыхьатэу хъухэрэр щы мэхъух, 8Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ, псыр, лъыр, а щыми къаӀорэр зэтефэ. 9ЦӀыфхэм яшыхьатныгъэ тэдэ, ау Тхьэм ишыхьатныгъэ нахь ин, сыда пӀомэ, ар Тхьэм шыхьатныгъэу ежь ы Къо фишӀыгъэр ары+. 10Тхьэм ы КъокӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфым ыгу шыхьатныгъэр илъ. ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ цӀыфым Тхьэр пцӀыусэу ыӀуагъэу мэхъу, сыда пӀомэ, Тхьэм ежь ы Къо фишӀыгъэ шыхьатыр ышӀошъ хъугъэпышъ ары+. 11Шыхьатныгъэр мары: Тхьэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ къытитыгъ, а мыкӀодыжьын щыӀэныгъэри Тхьэм ежь ы Къо къытитынэу ышӀыгъ+. 12Къо лъапӀэр зыгу илъ цӀыфым а щыӀэныгъэр иӀ. Къо лъапӀэр зыгу имылъым а щыӀэныгъэр иӀэп.

МыкӀодыжьын щыӀэныгъэр

13Шъо, Тхьэм ы Къо ыцӀэкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ шъуиӀэ зэрэхъугъэр шъушӀэным пае, мы Ӏофхэр къышъуфэсэтхых+. 14Тхьэр зэрэфаем тетэу зыгорэкӀэ телъэӀумэ, къызэрэтэдэӀущтыр тэшӀэшъ, гушхо тиӀэу ащ ыпашъхьэ теуцо+. 15Сыд щыщкӀи телъэӀумэ, къызэрэтэдэӀущтыр тэшӀэшъ, тызэрелъэӀугъэр тиӀэ зэрэхъугъэр тэшӀэ.

16Ыш лӀэныгъэ къызхэмыкӀырэ псэкӀод ышӀэу зылъэгъурэр Тхьэм ерэлъэӀу, Тхьэми а тшы щыӀэныгъэ къыритыщт – лӀэныгъэ къызхэмыкӀырэ псэкӀод зышӀагъэр ары зыфасӀорэр. ЛӀэныгъэ къызхэкӀырэ псэкӀодри щыӀ. Ащ фэдэ псэкӀодым пае Тхьэм ерэлъэӀу сӀорэп+. 17Къончагъэ пстэури псэкӀод мэхъу, ау лӀэныгъэ къызхэмыкӀырэ псэкӀоди щыӀ.

18Хэтми Тхьэм ибыным псэкӀодшӀэным ыкӀыб зэрэфигъэзагъэр тэшӀэ; ау Тхьэм ибын зыфэсакъыжьы[*], шэйтанри ащ къынэсыщтэп+. 19Тэ Тхьэм тызэрибыныр тэшӀэ, дунаир зэкӀэ шэйтаным ыӀэ зэрилъыри тэшӀэ+. 20Тхьэм ы Къо къакӀуи, Тхьэ шъыпкъэр тшӀэнэу зэхэшӀыкӀ къызэрэтитыгъэр тэшӀэ. Шъыпкъагъэ ЗиӀэр тыгухэм арылъ – Тхьэм ы Къоу Исус Христос ары. Ар Тхьэ шъыпкъ, цӀыфхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ язытырэр ежьыр ары+.

21Шъо, сибынхэр, тхьэ нэпцӀхэм защышъуухъум. Амин+.

* 2:9 ыш – зы диныр зылэжьыхэрэр зэкъош мэхъух.

* 2:13 ублапӀэм къыщегъэжьагъэу ЩыӀэр – Исус Христос ары.

* 2:18 Антихрист – Христос ипый ары.

* 3:12 Каин – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 4:3-8.

* 3:23 Христос унашъо къызэрэтфишӀыгъэм фэдэу – еплъ Иуан 13:34; 15:12,17.

* 5:6 псы – Исус псыкӀэ къызыкӀуагъэр умэхъэкӀо Иуан ар зиумэхъыгъэр ары.

* 5:6 лъы – Исус лъыкӀэ къызыкӀуагъэр къащым зытелӀыхьагъэр ары.

* 5:18 Тхьэм ибын зыфэсакъыжьы – е Тхьэм ы Къо ар къеухъумэ.

+ 1:1 Лука 24:39, Иуан 1:14, Иуан 20:27, 2 Пет. 1:16

+ 1:2 Иуан 1:4, Иуан 5:26, Иуан 11:25, 1 Иуан 5:11, Иуан 15:27, Иуан 1:1, Иуан 1:18

+ 1:3 Иуан 17:21, 1 Кор. 1:9
+ 1:4 Иуан 15:11
+ 1:5 Иуан 1:4, Иуан 8:12, Якъуб 1:17
+ 1:6 Иуан 12:35, 2 Кор. 6:16
+ 1:7 Ефес 1:7, Евр. 9:14

+ 1:8 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:46, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:9, ДжакӀо 7:20, Якъуб 3:2, Рим. 3:23

+ 1:9 Орэд ЛъапӀэхэр 31:5, Орэд ЛъапӀэхэр 50:4, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:13

+ 1:10 1 Иуан 5:10, Иуан 5:38, Иуан 8:37

+ 2:1 Иуан 14:26, Рим. 8:34, Евр. 7:25

+ 2:2 Иуан 1:29, Иуан 11:52, 1 Иуан 4:10, Рим. 3:25-26

+ 2:3 Иуан 14:15, Иуан 15:10, 1 Иуан 5:3
+ 2:4 Тит 1:16
+ 2:5 1 Иуан 4:12
+ 2:7 Иуан 13:34, 2 Иуан 1:5

+ 2:8 Иуан 13:34, Иуан 1:9, Иуан 8:12, Рим. 13:12, Ефес 5:8, 1 Фесс. 5:5

+ 2:9 1 Иуан 4:20
+ 2:10 Иуан 11:10
+ 2:12 Апостол. 10:43, Апостол. 13:38
+ 2:13 Ефес 6:11, Иуан 14:7
+ 2:15 Якъуб 4:4
+ 2:17 1 Кор. 7:31

+ 2:18 Маттэ 24:5, 1 Иуан 4:3, 2 Иуан 1:7, 1 Тим. 4:1, 2 Тим. 3:1

+ 2:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:13, Апостол. 20:30, 1 Кор. 11:19

+ 2:20 Иуан 14:26, Иуан 16:13, 1 Кор. 2:10
+ 2:22 1 Иуан 4:3
+ 2:23 Маттэ 10:33
+ 2:24 1 Иуан 3:11

+ 2:26 Марк 13:5, 1 Иуан 3:7, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3

+ 2:27 Евр. 8:11
+ 2:28 1 Иуан 3:2, 1 Фесс. 2:19
+ 2:29 Маттэ 6:1, 3 Иуан 1:11

+ 3:1 Иуан 3:16, Рим. 5:8, Ефес 2:4, Маттэ 5:9, Иуан 1:12, 1 Иуан 5:1, Рим. 8:14, Иуан 16:3, Иуан 17:25

+ 3:2 Рим. 8:15-16, Гал. 3:26, Ефес 1:5, Рим. 8:29, 2 Кор. 3:18, Фил. 3:21, Орэд ЛъапӀэхэр 16:15, 1 Кор. 13:12, Ӏоф. 22:4

+ 3:3 2 Кор. 7:1

+ 3:5 Иуан 1:29, Евр. 9:26, 1 Пет. 2:22, 2 Кор. 5:21, Евр. 4:15

+ 3:6 3 Иуан 1:11

+ 3:7 Марк 13:5, 1 Иуан 2:26, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3

+ 3:8 Иуан 8:44, Евр. 2:14
+ 3:9 Орэд ЛъапӀэхэр 118:3, 1 Иуан 5:18
+ 3:10 1 Иуан 4:8, 1 Иуан 4:20

+ 3:11 Иуан 13:34, 1 Иуан 1:5, 1 Иуан 2:24, 2 Иуан 1:5

+ 3:12 Иуан 8:44, УблапӀэ 4:3-8, Иудэ 1:11, Евр. 11:4

+ 3:13 Марк 13:13, Иуан 7:7, Иуан 15:18
+ 3:14 Иуан 5:24
+ 3:15 Маттэ 5:22, Ӏоф. 21:8
+ 3:16 Иуан 10:11, Иуан 15:13

+ 3:17 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:13, Якъуб 2:15-16

+ 3:18 Якъуб 1:22, Рим. 2:13
+ 3:21 1 Иуан 2:28
+ 3:22 Маттэ 7:7-8, Иуан 14:13-14
+ 3:23 Иуан 6:29

+ 3:24 Иуан 6:56, Иуан 15:4-5, Рим. 8:9, Рим. 8:16

+ 4:1 1 Кор. 14:29, 1 Фесс. 5:20-21, Ӏоф. 2:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:1-3, Маттэ 7:15, Марк 13:22, 2 Пет. 2:1

+ 4:2 Иуан 1:14, 1 Тим. 3:16, Евр. 2:14, 1 Кор. 12:3

+ 4:3 1 Иуан 2:18, 1 Иуан 2:22, 2 Иуан 1:7
+ 4:5 Иуан 3:31, Иуан 8:23, Иуан 15:19
+ 4:6 Иуан 18:37, Иуан 14:17, 1 Тим. 4:1
+ 4:7 1 Кор. 13, 1 Иуан 3:10-11
+ 4:9 Иуан 3:16

+ 4:10 Иуан 1:29, 1 Иуан 4:10, Иуан 3:16, Рим. 5:8

+ 4:12 МысырикӀыжь 33:20, Иуан 1:18, 1 Тим. 6:16, 1 Иуан 2:5

+ 4:13 1 Иуан 3:24
+ 4:14 Иуан 3:17
+ 4:15 Маттэ 14:33, 1 Иуан 5:5
+ 4:17 1 Иуан 2:28, 1 Иуан 3:21
+ 4:20 1 Иуан 2:9, 1 Иуан 3:10
+ 4:21 Маттэ 19:19, Маттэ 22:39, Марк 12:31
+ 5:1 Иуан 1:12
+ 5:2 1 Иуан 2:5, 1 Иуан 3:24, 1 Иуан 4:13
+ 5:3 Иуан 14:15, 2 Иуан 1:6, Маттэ 11:30
+ 5:4 Иуан 16:33, Ефес 6:16
+ 5:5 Маттэ 14:33, 1 Иуан 4:15
+ 5:6 Иуан 14:17, Иуан 15:26
+ 5:9 Иуан 5:36
+ 5:10 1 Иуан 1:10, Маттэ 3:17

+ 5:11 Иуан 1:4, Иуан 5:26, Иуан 11:25, 1 Иуан 1:2

+ 5:13 Иуан 20:31

+ 5:14 Маттэ 7:7-8, Иуан 14:13-14, 1 Иуан 3:22

+ 5:16 Маттэ 12:31-32, Марк 3:29, Евр. 6:4-6, Евр. 10:26

+ 5:18 Орэд ЛъапӀэхэр 118:3, 1 Иуан 3:9
+ 5:19 Лука 4:6, Гал. 1:4
+ 5:20 Иуан 1:1, Иуан 20:28
+ 5:21 1 Кор. 10:7, 1 Кор. 10:14

Апостол Иуан ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Иуан ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ИУАН ЯТӀОНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм сащыщэу[*], Тхьэм къыхихыгъэ о, гощэ лъапӀэу ыкӀи уибынхэу[*] шъыпкъагъэкӀэ шӀу слъэгъухэрэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы. Шъо шӀу шъузылъэгъурэр сэ сизакъоп, шъыпкъагъэр зэзгъэшӀэгьэ пстэуми шӀу шъуалъэгъу+. 2Шъыпкъагъэу тыгухэм арылъэу, егъашӀэми илъыщтым къыхэкӀыкӀэ шъо шӀу шъутэлъэгъу.

3Тхьэу Ты лъапӀэмрэ Ты лъапӀэм ы Къоу Зиусхьан Исус Христосрэ тэ шъыпкъэр зышӀэхэрэми шӀу зэрэлъэгъухэрэми анэшӀу къытщафэщт, гукӀэгъушхуи къытфашӀыщт, гупсэфи къытатыщт+.

Шъыпкъагъэмрэ шӀулъэгъуныгъэмрэ

4Ты лъапӀэм къытфишӀыгъэ унашъом фэдэу, уибынхэм ащыщэу куп шъыпкъагъэм тетэу зекӀоу зысэлъэгъум, лъэшэу сыгушӀуагъ+. 5Джы гощэ лъапӀ, сыолъэӀу: шӀу тызэрэжъугъэлъэгъу. Ар унэшъуакӀэм фэдэу къыпфэстхырэп, ар апэм къыщегъэжьагъэу тиӀэгъэ унашъу+. 6ШӀулъэгъуныгъэу зыфасӀорэр Тхьэм иунашъохэм татетэу тызекӀоныр ары. Апэм къыщегъэжьагъэу зэхэшъухыгъэ унашъор – шӀулъэгъуныгъэ шъухэлъэу шъузэрэзекӀорэр ары+.

7Исус Христос дунаим цӀыфэу къызэрэкӀуагъэр зымыдэрэ цӀыфыбэу нэмыкӀ цӀыфхэр зыгъапцӀэхэрэр дунаим къыщылъэгъуагъэх. Ащ фэдэ цӀыфхэр гъэпцӀакӀох ыкӀи антихристых+. 8Ӏофэу къэжъугъэхъагъэр шъумыгъэкӀодэу, шъуиӀахьышӀу лъыкӀэжъугъахьэу жъугъотыжьыным пае, шъузфэсакъыжь+. 9Хэти Христос тигъэшӀэгъэ Ӏофхэм атемыт зэпытэу, атекӀырэ цӀыфым ыгу Тхьэр илъэп, ау Христос тигъэшӀэгъэ Ӏофхэм атет зэпытым ыгу Ты лъапӀэри Къо лъапӀэри илъых+. 10Шъуадэжь зыгорэ къакӀоу, Исус тигъэшӀэгъэ Ӏофхэм атемытэу шъуигъашӀэмэ, ар шъуиунэ къишъумыгъахь, шӀуфэси ешъумых+. 11Сыда пӀомэ, ащ шӀуфэс езыхырэр ащ ибзэджэшӀагъэхэмкӀи игъус.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

12Джыри къышъуфэстхынэу сиӀэр бэ, ау тхылъыпӀэрэ мэрчэп къамзыйрэкӀэ стхынэу сыфаеп. Ау тигушӀуагъо икъугъэ хъуным пае, шъуадэжь сыкъэкӀонышъ, тызэдэтӀысэу тызэдэгущыӀэным сыщэгугъы+.

13Тхьэм къыхихыгъэ пшыпхъу ибынхэм[*] шӀуфэс къыуахыжьы. Амин.

* 1:1 Сэ чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм сащыщэу – еплъ Якъубэ 5:14.

* 1:1 гощэ лъапӀэу ыкӀи уибынхэу – чылыс зэӀукӀэмрэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэмрэ арын фае.

* 1:13 Тхьэм къыхихыгъэ пшыпхъу ибынхэр – чылыс зэӀукӀэу мы тхылъыр зытхыгъэр зыщыщым ицӀыфхэр арын фае.

+ 1:1 1 Иуан 3:1, Иуан 8:32
+ 1:3 1 Тим. 1:2, 2 Тим. 1:2
+ 1:4 3 Иуан 1:4
+ 1:5 Иуан 13:34, Иуан 15:12, 1 Иуан 3:11
+ 1:6 Иуан 14:15, 1 Иуан 5:3

+ 1:7 Иуан 1:14, 1 Иуан 4:2, 1 Тим. 3:16, Евр. 2:14, 1 Иуан 2:18, 1 Иуан 4:3

+ 1:8 1 Кор. 3:8
+ 1:9 1 Иуан 2:23
+ 1:10 Рим. 16:17, 1 Фесс. 5:22

+ 1:12 Иуан 15:11, Иуан 16:24, Иуан 17:13, 3 Иуан 1:13-14

Апостол Иуан ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Иуан ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ИУАН ЯЩЭНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм сащыщэу[*], о, Гай лъапӀэу шъыпкъэкӀэ шӀу слъэгъурэм, мы тхылъыр къыпфэсэтхы+.

2СилъапӀ, упсэоу, пстэумкӀи утхъэжьэу ущыӀэнэу Тхьэм селъэӀу, угурэ упсэрэ зэрэпсэфыхэрэм фэдэу. 3Сыда пӀомэ, тшы куп заулэ къакӀуи, о уишъыпкъагъэ игугъу ашӀызэ, шъыпкъагъэм тетэу узэрэзекӀорэр къызаушыхьатым, лъэшэу сыгушӀуагъ. 4Сибынхэр шъыпкъагъэм тетхэу зэрэзекӀохэрэр зызэхэсхыкӀэ, ащ нахь гушӀогъошхо зи сиӀэп+.

5СилъапӀ, тшыхэр хымэхэми, шӀоу афапшӀэрэмкӀэ шъыпкъагъэ уиӀэу озекӀо+. 6Ахэмэ чылыс зэӀукӀэм ыпашъхьэ уишӀулъэгъу къыщаушыхьатыгъ. Тхьэм ыгу зэреӀурэм тетэу, ягъогукӀэ ахэмэ ӀэпыӀэгъу уафэхъумэ, шӀу пшӀагъэу мэхъу. 7Сыда пӀомэ, а тшыхэм шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм ӀэпыӀэгъу зи къаӀамыхэу, Христос ыцӀэ пае гъогум техьагъэх. 8Арышъ, ащ фэдэ цӀыфхэм ӀэпыӀэгъу тафэхъун фае, Ӏофэу шъыпкъэм фашӀэрэмкӀэ гъусэ тафэхъуным пае+.

Диотрефрэ Димитрыйрэ

9Чылыс зэӀукӀэм тхылъ фэстхыгъ, ау Диотрефэу ахэмэ пащэу афэхъунэу фаем тидэрэп. 10Арышъ, сыкъызыкӀокӀэ, Ӏофхэу ащ ышӀэхэрэр къыхэзгъэщыщтых, гущыӀэ ӀаехэмкӀэ къызэрэттегущыӀэрэр къэсӀощт. Ащи къыщымыуцоу, тшыхэр ригъэблагъэхэрэп, езгъэблэгъэнхэу фаехэми афимыдэу апэуцу, чылыс зэӀукӀэми чӀефыжьых.

11СилъапӀ, ер зышӀэрэм илъэужхэм шъуарымыкӀоу, шӀу зышӀэрэм илъэужхэм шъуарыкӀу. ШӀу зышӀэрэр ары Тхьэм ибын. Ер зышӀэрэм шӀошъхъуныгъэкӀэ Тхьэр ылъэгъугъэп+. 12ЦӀыф пстэури Димитрый шӀукӀэ шыхьат къыфэхъух, ежь шъыпкъэри шӀукӀэ ащ шыхьат фэхъу. Тэри шӀукӀэ шыхьат тыфэхъу, тишыхьатныгъи зэрэшъыпкъэр ошӀэ+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

13Къыпфэстхынэу сиӀэр бэ, ау джы къэлэмрэ мэрчэп къамзыйрэкӀэ къыпфэстхынэу сыфаеп+. 14ШӀэхэу услъэгъунышъ, тызэдэтӀысэу тызэдэгущыӀэным сыщэгугъы.

15Гупсэф уиӀэу опсэу. МыщкӀэ щыӀэ ныбджэгъухэми шӀуфэс къыуахыжьы. МодыкӀэ щыӀэ ныбджэгъухэм ацӀэкӀи шӀуфэс сфяхыжьи, аӀапэ сфэубытыжь. Амин.

* 1:1 Сэ чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм сащыщэу – еплъ Якъубэ 5:14.

+ 1:1 1 Иуан 3:18, 2 Иуан 1:1
+ 1:4 2 Иуан 1:4
+ 1:5 Гал. 6:10, Евр. 13:1
+ 1:8 1 Тим. 5:18

+ 1:11 Орэд ЛъапӀэхэр 33:15, Орэд ЛъапӀэхэр 36:27, 1 Иуан 2:29, 1 Иуан 3:6

+ 1:12 Иуан 21:24

+ 1:13 2 Иуан 1:12

Апостол Иудэ тхылъэу ытхыгъэр

Апостол Иудэ тхылъэу ытхыгъэр

1. 1

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ИУДЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Иуд, Исус Христос сыфэлажьэ, Якъуби[*] сырыш. Шъо, Тхьэу Ты лъапӀэм ибынхэм ащыщ хъунхэу къызэджагъэхэу, зыгу ыгъэкъабзэхэу, Исус Христос къыухъумэхэрэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы+.

2Тхьэм гукӀэгъушхо къышъуферэшӀ зэпыт, гупсэфышхуи шӀулъэгъушхуи къышъуерэт зэпыт+.

Дин гъэсэкӀо нэпцӀхэр

(2 Пет. 2:1-17)

3СилъапӀэхэр, шъори тэри тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьыгъэм ехьылӀагъэу къышъуфэстхыным лъэшэу сыфэягъ. Ау етӀанэ шӀошъхъуныгъэу Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм аӀэ зэ къырилъхьагъэм пытэу шъутетынэу сышъолъэӀуным пае, къышъуфэстхын фаеу слъытагъэ+. 4Сыда пӀомэ, цӀыф заулэмэ шъумышӀахэу зыкъышъухагъэкӀокӀагъ. Тхьэм ахэр зэригъэмысэщтхэр игущыӀэ тхыгъэхэм бэшӀагъэу арыт. Тхьэм шӀолӀыкӀ фыряӀэп ахэмэ. Ти Тхьэ ынэшӀу цӀыфхэм къызэращифэрэм икъэбар мыхъо-мышӀэ псэукӀэм зыратынэу ушъхьагъу ашӀы. Типащэу ыкӀи ти Зиусхьан закъоу Исус Христосыр адэрэп+.

5Мыр шъушӀэ пэтми, шъугу къэзгъэкӀыжьынэу сыфай: Зиусхьаным ежь илъэпкъ Мысыр хэгъэгум къырищыжьи, мыкӀодэу къыгъэнэжьыгъэ пэтми, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэр ащ нэужым ыгъэкӀодыгъэх[*]+. 6МэлэӀичхэу тетыгъоу яӀэр къэзгъэнагъэхэу Тхьэм къафигъэнэфэгъэ чӀыпӀэм икӀыгъэхэр, Тхьэм цӀыфхэм хьыкум зыщатыришӀыхьащт мэфэшхом нэсыфэ, егъашӀэм мыкӀодыжьын Ӏэхъу-лъэхъухэр ателъхэу шӀункӀым хегъэтых+. 7Ащ фэдэу къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ[*] яцӀыфхэмрэ а къалэхэм яӀэгъо-благъохэм арыт къалэхэм яцӀыфхэмрэ зинэри, цӀыфмэ амышӀэпхъэ емыкӀу Ӏофхэри ашӀэщтыгъэх. Ныбжьи мыухыжьын машӀом икъинышхо Тхьэм ахэмэ аригъэщэчэу, ахэмэ ягъогу тырымыкӀоным пае, ахэр шапхъэ къытфишӀыгъ+.

8Ащ фэдэу мы цӀыфхэм пкӀыхьапӀэхэу алъэгъухэрэм апае, апкъыхэр аушӀоих; тетыгъо зиӀэхэр адэхэрэп, уашъом щытхъушхо щызиӀэхэми яхъоных+. 9Апэрэ мэлэӀичэу Михаилымрэ шэйтанымрэ пегъымбар Мусэ ихьадэ зэтырахы зэхъум, Михаил хъонэн гущыӀэкӀэ шэйтаныр ыгъэмысэнэу тегушхуагъэп, «Зиусхьаным къыпферэмыд!» риӀуагъ ныӀэп+. 10А цӀыфхэр зэхамышӀыкӀырэ Ӏофхэми яхъоных; ау акъыл зимыӀэ хьэкӀэ-къуакӀэхэм ящытыкӀэ-псэукӀэ игъогукӀэ Ӏофхэр зэрэзэхашӀыкӀхэрэм фэдэу, а цӀыфхэм Ӏофхэу зэхашӀыкӀхэрэр ары зыгъэунэхъухэрэр+.

11Ахэр гъогу мыгъо теуцуагъэх, сыда пӀомэ, ахэр Каин[*] игъогу техьагъэх, БалаӀами[*] зэрэзекӀуагъэм фэдэу, ахэми ахъщэм пае бзэджагъэ ашӀэ, Корах[*] фэдэу якъаигъагъэ теунахъох+.

12Ащ фэдэ цӀыфхэр гухэхъо Ӏанэ къыжъудыпэсхэмэ, шъоркӀэ укӀытагъо мэхъу. Сыда пӀомэ, загъэшхэкӀышъурэп, укӀытэ яӀэпышъ ары. Ахэр жьыбгъэм зэрифэхэу, ощх къызхэмыкӀырэ ошъуапщэхэм афэдэх. Бжыхьэми зи къызпымыкӀагъэу, зылъапсэ чӀатхъыжьыгъэхэу, тӀо лӀэгъэ чъыгхэр ары зыфэдэхэр+. 13Хыорышхохэу зишӀой дэзыдзыехэрэм афэдэх, жъогъо гъощагъэхэу, шӀункӀым икуупӀэ егъашӀэм хэтынхэу Тхьэм зыфигъэнэфагъэхэм афэдэх.

14Адэм къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщэу Хьанэхъуэу яхэнэрэм ыгу Тхьэм ежь игущыӀэхэу къырилъхьагъэхэр къыӀохэзэ, а цӀыфхэм яхьылӀагъэу мыщ фэдэу къыӀуагъ: «ШъукъэдаӀу, пчъагъэ зимыӀэ мэлэӀич лъапӀэхэр игъусэхэу Зиусхьаныр къэкӀощт+. 15КъызфэкӀощтыр цӀыф пстэуми хьыкум атыришӀыхьанэу ары, ахэмэ ащыщхэу Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэ пстэуми ямысэгъэ пстэури аригъэлъэгъунэуи ары. Тхьэм шӀолӀыкӀ фырямыӀэу, бзэджагъэ Ӏофхэу ашӀэгъэ пстэумэ апаий, гущыӀэ пхъашэхэу Зиусхьаным ехьылӀагъэу аӀогъэ пстэуми апаий мысэ зэрэхъугъэхэр а псэкӀодышӀэ цӀыфхэу Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэхэм аригъэлъэгъущт». 16Ахэр зыкӀи мыразэхэу мэтхьаусыхэ зэпытых. Яхъопсэ Ӏаехэм къыращэкӀхэу мэзекӀох. Ажэхэм гущыӀэ пэгагъэхэм анэмыкӀ къадэкӀырэп. ЦӀыфхэм яшӀуагъэ ежьхэм къызэрагъэкӀыным пае, ащэтхъух+.

Теубытагъэ зижъугъаӀ

17Ау шъо, силъапӀэхэр, ти Зиусхьан Исус Христос иапостолхэм[*] Ӏофхэу къэхъунхэу къаӀощтыгъэхэр шъугу къэжъугъэкӀыжьых+. 18КъышъуаӀощтыгъэр мыры: «Мы дунаим иаужыпкъэрэ уахътэ кӀэнэкӀалъэ зышӀыхэрэ цӀыфхэу зихъопсэ Ӏае мыкъабзэхэм къыращэкӀхэу зекӀохэрэр къэлъэгъощтых». 19Ащ фэдэ цӀыфхэр ары шъузэгурызымыгъаӀохэрэр. Ахэмэ ящытыкӀэ-псэукӀэ къырищэкӀхэрэм фэдэу мэзекӀох, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи агухэм арылъэп+.

20Ау шъо, силъапӀэхэр, гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ зыфэжъугъотыжьэу, шъуишӀошъхъуныгъэ лъэпӀэ дэдэм ишъыпкъагъэ шъузэрэтетыщтым ыуж шъуит. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи Тхьэм шъуелъэӀу+.

21Ти Зиусхьанэу Исус Христос гукӀэгъу къышъуфишӀынышъ, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ къызэрэшъуитыщтым шъупаплъэзэ, Тхьэм ишӀулъэгъуныгъэ зыхэшъумыгъэн+.

22ТишӀошъхъуныгъэ ехъырэхъышэхэрэм гукӀэгъу афэшъушӀ. 23НэмыкӀхэри машӀом къыхэшъущыжьхи, [*] мыкӀодхэу къэжъугъэнэжьых. ЕтӀанэ нэмыкӀ цӀыфхэми гукӀэгъу афэшъушӀ[*], щынэкӀэ, ары пакӀошъ, апкъымэ агъэушӀоигъэ щыгъынхэми защышъудзыезэ+.

Тхьэм щытхъу фэтэжъугъэшӀ

24Ежь игъогу шъутекӀыным Тхьэм шъущиухъумэн ылъэкӀыщт, лажьи шъуимыӀэу, гушӀогъошхуи шъухэлъэу, щытхъушхо ЗиӀэм ыпашъхьэ шъуригъэуцон ылъэкӀыщт+. 25Тхьэ закъоу тымыкӀодэу, Исус Христос тыкъезгъэгъэнэжьыгъэм щытхъушхори, иныгъэри, лъэкӀышхори, тетыгъошхори иех, лъэхъан пстэумэ апэуи, джыри, егъашӀэми. Амин.

* 1:1 Якъубэ – Ерусалим щыӀэ чылыс зэӀукӀэм итхьэматэхэм ащыщыгъэр арыщтын. Еплъ Апостол. 15:13; Гал. 1:19.

* 1:5 Мысыр хэгъэгум къырищыжьи,… ыгъэкӀодыгъэх – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:51; яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 14:26-38.

* 1:7 къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 19:1-24.

* 1:11 Каин – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 4:3-8.

* 1:11 БалаӀам – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:1-35.

* 1:11 Корах – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:1-35.

* 1:17 апостолхэр – ыпэ рапшӀэу апостолхэкӀэ зэджагъэхэр апэрэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀоу Исус игъогу рыкӀохэрэр ары. ЕтӀанэ нэмыкӀрэ цӀыфхэу Паул фэдэу, Исус мы дунаим зытетым, игъогу рыкӀохэрэм ащымыщыгъэхэу, етӀанэ игъогу техьагъэхэми апостолхэкӀэ яджэхэу хъугъэ.

* 1:23 НэмыкӀхэри машӀом къыхэшъущыжьхи – шъуащыщхэу нэмыкӀхэри джэхьнэм машӀом хэфэщтхэр мыкӀодхэу къэжъугъэнэжьых.

* 1:23 нэмыкӀ цӀыфхэми щынэкӀэ гукӀэгъу афэшъушӀ – ахэмэ яшӀоигъэ шъухамыгъэфэным пае, шъузфэсакъыжь.

+ 1:1 Апостол. 12:17, Якъуб 1:1, Маттэ 13:55
+ 1:2 Дан 3:31, 1 Пет. 1:2, 2 Пет. 1:2
+ 1:3 1 Тим. 6:12, 2 Тим. 4:7
+ 1:4 2 Пет. 2:1
+ 1:5 2 Пет. 1:12, Евр. 3:17
+ 1:6 2 Пет. 2:4

+ 1:7 2 Пет. 2:6, УблапӀэ 18:20, УблапӀэ 19:24, Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:23, Маттэ 25:41

+ 1:8 2 Пет. 2:10

+ 1:9 Дан 10:13, Дан 12:1, 1 Фесс. 4:16, Ӏоф. 12:7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 34:6,

+ 1:10 2 Пет. 2:12

+ 1:11 УблапӀэ 4:3-8, 1 Иуан 3:12, Евр. 11:4, Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:3-6, 2 Пет. 2:15,

+ 1:12 2 Пет. 2:17, Маттэ 15:13

+ 1:14 УблапӀэ 5:21-24, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Дан 7:10, Апостол. 7:53, Гал. 3:19, 1 Фесс. 3:13, Евр. 12:22

+ 1:16 2 Пет. 2:10
+ 1:17 2 Пет. 3:2-3
+ 1:19 Рим. 8:9
+ 1:20 Ефес 6:18
+ 1:21 2 Пет. 3:12
+ 1:23 Ӏоф. 3:4

+ 1:24 Фил. 2:15, Кол. 1:22, 1 Пет. 4:11, Рим. 11:36, Ӏоф. 1:6, Ӏоф. 5:13

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Рим къэлэшхом дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Рим къэлэшхом дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ РИМ КЪЭЛЭШХОМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул, Исус Христос сыфэлажьэ. Христос иапостол[*] сыхъунэу Тхьэр къысаджи, ежь дэжь къикӀырэ къэбарышӀур[*] згъэӀунэу сигъэнэфагъ. 2А къэбарышӀур ипегъымбархэм ажэ къыдэкӀэу Тхьэм цӀыфхэр ыгъэгугъагъэх, игущыӀэ тхыгъэ лъапӀэхэм[*] зэрарытым фэдэу+. 3А къэбарышӀур ы Къо ехьылӀагъ. Ар цӀыфэу къэхъугъ, пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщыгъ+. 4Исус лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэмкӀэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ар Тхьэм зэры Къор лъэкӀыкӀэ къыгъэнэфагъ. Ежьыр ары Исус Христосэу ти Зиусхьаныр. 5Христос иӀэмыркӀэ Тхьэм ынэшӀу сэ къысщифи, Христос ыцӀэкӀэ лъэпкъ пстэуми шӀошъхъуныгъэ яӀэ згъэхъоу, ежь езгъэдэӀунхэм пае, апостолэу сигъэнэфагъ+. 6Шъори ахэмэ шъуащыщ, Исус Христос шъори ибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъ.

7Шъо, Рим къэлэшхом дэсхэу, Тхьэм шӀу ылъэгъухэу, ицӀыф лъапӀэхэм ащыщ хъунхэу къызэджагъэхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы. Тхьэу тя Тэ лъапӀэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт+.

Паул Рим къэлэшхом кӀонэу зэрэфэягъэр

8Ыпэ рапшӀэу шъуишӀошъхъуныгъэ икъэбар дунаим тыдэкӀи цӀыфхэм зэрэщагъэӀурэм пае, Исус Христос ыцӀэкӀэ пстэуми шъощ пае Тхьэм щытхъу фэсэшӀы,+
9сыда пӀомэ, Тхьэм ы Къо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур згъэӀузэ, сыгу етыгъэу сызфэлажьэрэ Тхьэр сишыхьат. Ащ селъэӀу зыхъукӀэ, сыдигъуи зэпымыоу шъуигугъу зэрэсшӀырэмкӀи ар сишыхьат+. 10Тхьэм ыӀомэ, шъуадэжь зэгорэм сыкъэкӀоныр къыздэхъункӀэ селъэӀу+.

11Сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀэу, шъугухэр зыгъэпытэн шӀугъэ шъозгъэгъотыным пае, лъэшэу шъуслъэгъу сшӀоигъу. 12А зы шӀошъхъуныгъэу тиӀэмкӀэ тызэрэгъэгушхоныр ары зыфасӀорэр. 13Шъуадэжь сыкъэкӀонэу бэрэ сыгу зэрэхэлъыгъэр шъушӀэн фае, сшыхэр, ау джы нэсыфэ пэрыохъу горэ къысфэхъущтыгъ. НэмыкӀ лъэпкъхэм адэжь шӀугъэ къызхэкӀырэ Ӏоф зэрэщысшӀагъэм фэдэу, шъуадэжьи Ӏоф щысшӀэнэу сыфай+.

14Алыджхэми нэмыкӀ лъэпкъхэми, акъылышӀу зиӀэхэми, зимыӀэхэми пшъэрылъ афысиӀ+. 15Джары шъо Рим къэлэшхом дэсхэм къэбарышӀур шъозгъэӀу лъэшэу зыкӀысшӀоигъор.

КъэбарышӀум лъэкӀэу хэлъыр

16Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀум сытеукӀытыхьэрэп, сыда пӀомэ, къэбарышӀур ары Тхьэм илъэкӀэу хэти шӀошъхъуныгъэ зиӀэр мыкӀодэу къэзгъэнэжьырэр, апэу джуртыр, етӀанэ мыджуртыр+. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм ежь дэжькӀэ цӀыфым шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэрэ гъогур къэбарышӀум къегъэнафэ. Ыпэ къыщегъэжьагъэу ыкӀэ нэс а Ӏофыр зэрэхъурэр шӀошъхъуныгъэм игъогукӀэ ары, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «ШӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае, Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ зиӀэр псэущт»+.

ЦӀыф пстэуми Тхьэм дэжькӀэ лажьэу яӀэр

18Тхьэм шӀолӀыкӀ фырямыӀэу цӀыфхэр зэрэпсэухэрэм паий, ябзэджэгъэ пстэуми апаий игубжэу уашъом къехырэр Тхьэм къегъэнафэ, сыда пӀомэ, ябзэджагъэкӀэ шъыпкъэр аулъэгу+. 19Тхьэм ехьылӀагъэу цӀыфмэ ашӀэшъущтыр ахэмкӀэ нафэ, Тхьэм ар къафигъэнэфагъ+. 20Сыда пӀомэ, Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу, ежь ищытыкӀэ-псэукӀэу амылъэгъушъурэм Тхьэм къыгъэхъугъэхэмкӀэ цӀыфхэм нафэу гу лъатэн алъэкӀы. ИщытыкӀэ-псэукӀэ амылъэгъушъоу зыфасӀорэр илъэкӀышхоу мыкӀодыжьыщтри ары, ежь зэрэ Тхьэри ары. Арышъ, цӀыфхэм зызэрагъэхыен зи щыӀэп+.

21Тхьэр ашӀагъэ пэтми, ащ фэшъуашэу лъытэныгъи щытхъушхуи фашӀыгъэп. Ау ягупшысэхэр хьаулые хъугъэх, агухэу зэхэшӀыкӀ зимыӀэхэри ушӀункӀыгъэх+. 22АкъылышӀу яӀэу зашӀошӀыжьэу, зэхэшӀыкӀ ямыӀэ хъугъэх+. 23Щытхъушхо зиӀэ Тхьэу мыкӀодыжьыщтыр агъэлъапӀэщтыгъэп. Тхьэм ычӀыпӀэ рагъэуцо ежьхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ сурэтхэу кӀодыжьыщт цӀыфхэм, бзыухэм, лъэкъуиплӀыкӀэ зекӀохэрэм, ныбэкӀэ цуахъохэрэм афэдэхэр. Ахэр тхьэпапкӀэу агъэлъэпӀагъэх+.

24Арышъ, ахэмэ агухэр Ӏоф мыхъунхэм акӀэхъопсхэу, апкъыхэмкӀэ мыхъун зэрашӀэжьынэу, шӀоим хэтхэу Тхьэм къыгъэнагъэх+. 25Тхьэм ишъыпкъэ ычӀыпӀэ пцӀыр рагъэуцуагъ. Тхьэу зэкӀэ къэзгъэхъугъэр амыгъэлъапӀэу, ащ фэмылажьэхэу, Тхьэм къыгъэхъугъэхэр агъэлъэпӀагъэх, ахэми афэлэжьагъэх. Ежь Тхьэм мыкӀодыжьын щытхъушхор ий. Амин.

26Арышъ, агу зыкӀэхъопсырэ Ӏоф мыхъунхэм апылъынхэу Тхьэм ахэр къыгъэнагъэх. Ябзылъфыгъэхэри зэрэпсэунхэ фаем текӀыхи, зым адрэм мыхъун ришӀэжьыгъ+. 27Ащ фэдэу хъулъфыгъэхэри зыфэдэнхэ фаем текӀыхи, яшъузхэм якӀолӀэжьынхэр ханэжьи, зы лӀыр адрэ лӀым кӀэхъопс хъугъэ. Аущтэу хъулъфыгъэхэми мыхъун зэрашӀэжьи, апкъыхэмкӀэ язекӀокӀэ емыкӀу ифэшъуашэ агъотыжьыгъ.

28Ащ нэмыкӀэу, Тхьэр зыфэдэр ашӀэнэу зэрамыдагъэм пае, емыкӀу Ӏофхэр ашӀэнхэу акъыл къуанчэр яӀэу Тхьэм къыгъэнагъэх. 29Мышъыпкъэ пстэури, зинэ пстэури, тхьагъэпцӀыгъэ пстэури, нэйпсыягъэ пстэури, бзэджэгъэ пстэури агухэм арыз хъугъэ. Шъугъонри, цӀыф укӀынри, зэщыхьанри, пцӀы усынри, уджэгъунри агухэм арылъ зэпытых. 30Ахэр бзэгухьэх, цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэх, Тхьэр ауджэгъу, цӀыфхэм агу хагъэкӀы, зыщэтхъужьых, загъэпагэ, бзэджагъэхэр къаугупшысых, ятэ-янэхэми афэӀорышӀэхэрэп. 31ЗэхэшӀыкӀ яӀэп, ягущыӀэхэр агъэцакӀэхэрэп, гуфэбагъи ахэлъэп, зэшӀужьынхэри гукӀэгъури зыфэдэхэр ашӀэрэп+. 32А цӀыфхэм Тхьэм иунэшъо зафэ ашӀэ, ащ фэдэ Ӏофхэр зышӀэхэрэм укӀ зэряфэшъуашэри. Ау щытми, ежьхэм ащ фэдэхэр зэрашӀэхэрэм имызакъоу, а Ӏофхэр зышӀэхэри адэх+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм цӀыфхэм хьыкум зэратыришӀыхьэрэр зафэ

2^1О хэт ущыщми, нэмыкӀ горэ бгъэмысэмэ, зызэрэбгъэхыежьын зи щыӀэп. Ар зэрэбгъэмысэрэмкӀэ о зыогъэмысэжьы, сыда пӀомэ, адрэр зэрыбгъэмысэрэ Ӏофхэр ори ошӀэх+. 2Ащ фэдэ Ӏофхэр зышӀэхэрэм Тхьэм шъыпкъэм тетэу хьыкум зэратыришӀыхьащтыр тэшӀэ. 3Ау а Ӏофхэр зышӀэхэрэр о бгъэмысэхэзэ, ори ахэмэ ашӀагъэм фэдэ пшӀэу, Тхьэм ихьыкум къыптыримышӀыхьанэу огугъа? 4Хьауми Тхьэм ишӀугъэшхо, ыгу ишъэбэгъэшхо, ищэӀэгъэшхо зэмыпэсхэу ара? Тхьэм ишӀугъэшхокӀэ уипсэкӀодхэм уафыкӀэгъожьынэу игъо узэрэригъафэрэр къыбгурыӀорэба+?

5Ау уигуркъагъэкӀи, угукӀэ уипсэкӀодхэм узэрафыкӀэмыгъожьырэмкӀи Тхьэм игубжырэ ихьыкум зафэрэ къызылъэгъощт мафэм Тхьэм губжэу къыптырилъхьащтым хэогъахъо+. 6Тхьэм хэти Ӏофэу ышӀагъэхэм яфэшъуашэ ригъэгъотыжьыщт+. 7ШӀушӀэным ыуж имыкӀхэу, щытхъушхом, лъытэныгъэшхом, мылӀэныгъэм ауж итхэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ аритыщт. 8Ау зызгъэкъаигъэхэу, шъыпкъэм фэмыӀорышӀэхэу, бзэджагъэм ыӀэ зизылъхьэрэ цӀыфхэм Тхьэм игубжышхо къалъигъэӀэсыщт. 9Тхьэм хэти бзэджагъэ зышӀэрэм гузэжъогъурэ гухэкӀрэ къылъигъэӀэсыщт, апэу – джуртым, етӀанэ – мыджуртым+. 10Ау Тхьэм хэти шӀу зышӀэрэм щытхъур, лъытэныгъэр, гупсэфыр къылъигъэӀэсыщт, апэу – джуртым, етӀанэ – мыджуртым+. 11Сыда пӀомэ, ятеплъэ емыплъэу, цӀыф пстэури Тхьэм изэфэд+.

12Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ зимыӀэхэу, псэкӀод зышӀэгъэ цӀыф пстэури хэбзэнчъэхэу кӀодыжьыщтых, Тэурат хабзэр ямыӀагъэ пэтми. Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэтхэу, псэкӀод зышӀэгъэ цӀыф пстэури Тэурат хабзэм тетэу Тхьэм ыгъэмысэщтых+. 13Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм итхэр зэхэзыххэрэр арэп Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ зиӀэхэр, Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэхэрэр ары нахь+. 14Хымэ лъэпкъхэм[*] ащыщхэу Тэурат хабзэр зимыӀэхэм гурыӀоныгъэу ахэлъымкӀэ Тэурат хабзэм итхэр загъэцакӀэхэкӀэ, Тэурат хабзэр ямыӀэ пэтми, хабзэр зыфэдэр зэрашӀэрэр къагъэлъагъо, 15сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм иунашъохэр агухэм арытхагъэхэу зэрарылъхэр а цӀыфхэм къагъэлъагъо. Аущтэу зэрэхъугъэр агухэми къаушыхьаты, а цӀыфхэм ягупшысэхэмкӀи зэ загъэмысэ, зэ загъэхые+. 16А Ӏофыр ащ зэрэтетыр нафэ хъущт, къэбарышӀоу згъэӀурэм тетэу, цӀыфхэм агухэм арылъ шъэфхэм Тхьэм Исус Христос иӀэмыркӀэ хьыкум зыщатыришӀыхьащт мафэм.

Джуртхэмрэ Тэурат хабзэмрэ

17Мары – «сэ сыджурт», – оӀо. Тэурат хабзэм ущэгугъы, «Тхьэр сэшӀэ» пӀозэ, узщэтхъужьы+. 18Тэурат хабзэм итхэр зэрэуагъэшӀагъэм пае, Тхьэр зыфаер ошӀэ, дэгъур зыфэдэри зэхэпшӀыкӀын плъэкӀыщт. 19ШӀэныгъэ пстэури шъыпкъэ пстэури зэрыт Тэурат хабзэр о пӀэ илъэу, нэшъухэм уряпэрытэу, шӀункӀым хэтхэми урянэфынэу узщэгугъыжьы+. 20ШӀэныгъэ зимыӀэхэм агурызгъэӀощтыр орэу, ныбжьыкӀэхэми Ӏофхэр язгъэшӀэщтыр орэу узщэгугъыжьы. 21НэмыкӀ цӀыфыр огъасэ, ау ор-орэу зыогъаса+? 22ЦӀыфхэм мытыгъонхэу яоӀо, о пшъхьэкӀэ отыгъуа? «Зинэ шъумышӀы» цӀыфхэм яоӀо, о пшъхьэкӀэ зинэ ошӀа? ӀэрышӀ тхьэ нэпцӀхэр зэмыпэсхэзэ, ахэр зычӀэт унэхэр охъункӀэха+? 23Тэурат хабзэр зэрэуиӀэм пае узщэтхъужьы, ау Тэурат хабзэм итхэм узэратекӀырэмкӀэ Тхьэр огъэпыута? 24Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытэу[*]: «Шъощ пае хымэ лъэпкъхэм ащыщхэр Тхьэм ыцӀэ ехъоных».

25Сунэт[*] уашӀыным пкӀэ иӀ, Тэурат хабзэм итхэр зыбгъэцакӀэхэкӀэ. Ау Тэурат хабзэм итхэм уатекӀымэ, сунэт уашӀыгъэ пэтми, сунэт уамышӀыгъэм фэд+. 26Сунэт амышӀыгъэ цӀыфым Тэурат хабзэм иунашъохэр ыгъэцакӀэхэмэ, сунэт амышӀыгъэми, Тхьэм ар сунэт ашӀыгъэ цӀыфым фэдэу ылъытэнба+? 27Ащыгъум пкъымкӀэ сунэт амышӀыгъэ цӀыфэу Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэрэм, о, сунэт ашӀыгъэр, уигъэмысэщт. Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэу тхыгъэр о пӀэ илъэу, сунэт уашӀыгъэ пэтми, Тэурат хабзэм итхэм уатекӀы+. 28Сыда пӀомэ, итеплъэкӀэ джуртым фэдэу къэлъагъорэр арэп джурт шъыпкъэр, сунэтэу пкъым къыхэщэу ашӀырэри арэп сунэт шъыпкъэр+. 29Ау джурт шъыпкъэр ыгукӀэ джуртыр ары. Сунэт шъыпкъэр сунэтэу гум илъыр ары. Ар зыпкъ къикӀырэр тхыгъэ горэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары нахь. Ащ фэдэ цӀыфым ищытхъу цӀыфым дэжь къикӀырэп, Тхьэм дэжь къекӀы нахь+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

3^1Ащыгъум уджуртыныр сыда зэрэнахьышӀур? Е сунэт уашӀыгъэмэ, сыд ишӀуагъэу къакӀорэр+? 2Лъэныкъо пстэумкӀи ишӀуагъэу къакӀорэр бэу ины. Ыпэ рапшӀэу, Тхьэм игущыӀэхэр къызӀэкӀилъхьагъэхэр джуртхэр ары+.

3Ахэмэ ащыщ пчъагъэхэр шъыпкъагъэ ямыӀэу къычӀэкӀыгъэхэмэ, ахэмэ ямышъыпкъагъэ Тхьэм ишъыпкъагъэ ыгъэкӀодышъущта+? 4Хьау, ыгъэкӀодышъущтэп. Тхьэр сыдигъуи шъыпкъэ, ау хэтрэ цӀыфи пцӀыус, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«О Тхьэ, гущыӀэхэу къапӀохэрэмкӀэ узаф,
уагъэмысэми, уишъыпкъагъэ атекӀощт»+.

5Тэ тибзэджагъэ Тхьэр зэрэшъыпкъэр нахь къегъэнафэмэ, сыд тӀона? Игубж къызыттырилъхьэкӀэ, Тхьэр мызафэу тӀона? ЦӀыфхэр къызэрэгущыӀэхэрэм фэдэу, ахэр къэсэӀох. 6Хьау, ар хъухэщтэп. Тхьэр зафэ. Тхьэр мызафэмэ, дунаим ицӀыфхэм сыдэущтэу хьыкум атыришӀыхьэшъущта? 7Зыгорэм моущтэу къыӀонкӀи мэхъу: «Сэ симышъыпкъагъэ Тхьэр зэрэшъыпкъэр нахь къыхигъэщэу, Тхьэм ищытхъушхо цӀыфхэм нахьышӀоу къаригъэлъэгъумэ, псэкӀод зышӀэрэм фэдэу Тхьэм сыда сызкӀигъэмысэщтыр?»+
8ШӀугъи къыхэкӀыным пае, бзэджагъэ тшӀэна? А гущыӀэ дэдэхэр тыжэ къыдэкӀыгъэхэу аӀозэ, цӀыф заулэхэм ӀаекӀэ тигугъу ашӀы. Тхьэм ащ фэдэ цӀыфхэм яфэшъуашэр аригъэпщыныжьыщт+.

Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыф зи щыӀэп

9Сыд етӀанэ, тэ, джуртхэр, нэмыкӀ цӀыфхэм танахьышӀуа? Хьау, тэ зыкӀи танахьышӀоп. Джурт пстэури, нэмыкӀ лъэпкъхэм ащыщ пстэури псэкӀодым ыӀэ зэрилъхэр къэдгъэнэфагъ,+
10Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыф зи щыӀэп.

11ЗэхэшӀыкӀ зиӀэ цӀыфи щыӀэп, Тхьэм игъогу лъыхъурэ цӀыфи щыӀэп.

12ЗэкӀэри Тхьэм игъогу текӀыгъэх; зэкӀэми пкӀэ ямыӀэжь хъугъэ. ШӀу зышӀэрэ зи щыӀэп+.

13Ачыйхэр шъхьэ зытемылъ къэ шӀоихэм афэдэх. АбзэгукӀэ цӀыфхэр агъапцӀэх. Блэм ищэнаут аӀупэхэм ателъ+.

14Ажэхэми хъонэным идыдж адиз+.

15Ахэр цӀыфым ылъ агъэчъэным лъэчъэх.

16Тыдэ кӀуагъэхэми, цӀыфхэр щагъэкӀодых, къин щарагъэщэчы.

17Зэзэгъыныгъэм игъогу ашӀэрэп+.

18Тхьэм ишӀолӀыкӀ агухэм арылъэп»+.

19Тэурат хабзэм къыӀохэрэр Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм зэрариӀохэрэр тэшӀэ. Аущтэу цӀыф пстэуми ажэ аригъэубытыгъэу хъугъэ, дунаим тет цӀыф пстэури Тхьэм дэжькӀэ мысэ хъугъэ, 20сыда пӀомэ, цӀыф горэм Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакӀэхэрэмкӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ иӀэ хъущтэп. Ау Тэурат хабзэм итхэр арых псэкӀод зэрэтшӀагъэр тэзгъашӀэхэрэр+.

ЦӀыфхэм яшӀошъхъуныгъэкӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэ зэрэхъурэр

21Джы Тэурат хабзэм иӀоф хэмылъэу, Тхьэм ежь дэжькӀэ цӀыфхэм шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэрэ гъогур къыгъэнэфагъ. Тэурат хабзэм итхэмрэ пегъымбархэм къаӀуагъэхэмрэ[*] а гъогум шыхьат фэхъух+. 22Исус ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэу яӀэм игъогу ары Тхьэм ежь дэжькӀэ цӀыфхэм шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэрэ гъогур. ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэуми шъыпкъагъэ яӀэу елъытэ. ЦӀыф зэхэдз зи щыӀэп, 23сыда пӀомэ, цӀыф пстэуми псэкӀод ашӀагъ, Тхьэм дэжь къикӀырэ щытхъушхомкӀи Ӏахь яӀэп+. 24Христос Исус ашъхьэ зэрищэфыжьыгъэм пае, Тхьэм ынэшӀу щыфэнымкӀэ уасэ амытэу ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу елъытэ+. 25ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр ащ ылъэу къащым щыкӀэкӀыщтымкӀэ Тхьэм ежь зэригъэшӀужьынхэм пае, Исус къурмэныпхъэу ыгъэнэфагъ. Тхьэм ишъыпкъагъэ къыгъэшъыпкъэжьынэу ары Исус къурмэныпхъэу зыкӀигъэнэфагъэр. Сыда пӀомэ, Тхьэм игушъэбагъэкӀэ пасэм цӀыфхэм япсэкӀодшӀагъэхэр аригъэпщыныжьыгъагъэхэп+. 26Ащ нэмыкӀэу Тхьэм Исус къурмэныпхъэу зыкӀигъэнэфагъэр джырэ лъэхъаными ежь ишъыпкъагъэ къыгъэшъыпкъэжьыныр ары: ежь шъыпкъагъэ зэриӀэри, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэми ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэхэрэри ары Тхьэм ащ фэдэу къыгъэлъагъорэр.

27Ащыгъум тызэрэзыщытхъужьрэр щыӀэжьа? Хьау, щыӀэжьэп. Тара хабзэу ар зыӀорэр? Ӏофхэу тшӀэн фаехэр зыӀорэ хабзэр ара? Хьау, шӀошъхъуныгъэм ихабз ары+. 28Сыда пӀомэ, цӀыфым шӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэрэр тшӀошъ мэхъу. Тэурат хабзэм иӀоф ащ хэлъэп+. 29Тхьэр джурт закъохэм я Тхьа, хьауми нэмыкӀ лъэпкъхэми я Тхьа? Ары адэ, нэмыкӀ лъэпкъхэми я Тхь+. 30Сыда пӀомэ, зы Тхьэ закъо нахь щыӀэп. Сунэт ашӀыгъэхэм шӀошъхъуныгъэ зэряӀэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ахэмэ шъыпкъагъэ яӀэу ылъытэщтых, сунэт амышӀыгъэхэми яшӀошъхъуныгъэкӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэщт+. 31Аущтэу тӀомэ, шӀошъхъуныгъэмкӀэ Тэурат хабзэр тэгъэкӀода? Хьау, дгъэкӀодырэп, Тэурат хабзэр къэтэгъэшъыпкъэжьы нахь+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Ибрахьимэ икъэбар шӀошъхъуныгъэм къикӀырэр къызэригъэнафэрэр

4^1Тятэжъышхо Ибрахьимэ ехьылӀагъэу сыда тӀощтыр? Ежь-ежьырэу сыд ыгъэхъагъэр? 2Ибрахьимэ ышӀэгъэ Ӏофхэм апае, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъэмэ, Ибрахьимэ зызэрызыщытхъужьынэу горэ иӀэщтыгъ – ау Тхьэм дэжьыкӀэп. 3Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм сыда арытыр?[*] «Ибрахьимэ ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъэти, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъ»+.

4Зыгорэм Ӏоф зишӀэкӀэ, лэжьапкӀэр тынэу къыратырэп, ифэшъуашэшъ къыраты нахь. 5Ау шӀушӀагъэхэм ащымыгугъырэ цӀыфэу ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм иӀоф зытетыр мары. А цӀыфым ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае, ащ къикӀырэр Тхьэу псэкӀод зышӀэгъэ цӀыфхэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу зылъытэн зылъэкӀырэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ а цӀыфым шъыпкъагъэ иӀэу ылъытэщт+. 6Джары пачъыхьэ Даути зытегущыӀагъэр, шӀушӀагъэхэм яӀоф хэмылъэу, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытэрэ цӀыфыр гъогу мафэ зэрэтеуцуагъэр къызеӀом[*]:+

7«ЗибзэджэшӀагъэхэр Тхьэм зыфигъэгъугъэхэу,
зипсэкӀодхэр зыфигъэкӀодыгъэ цӀыфхэр гъогу мафэ теуцуагъэх.

8Зиусхьаным зипсэкӀодхэр зыфимылъытэрэ цӀыфыр гъогу мафэ теуцуагъ»+.

9А гъогу мафэр зыгъотхэрэр сунэт ашӀыгъэхэм язакъоу ара, хьауми сунэт амышӀыгъэхэри ара? Сунэт амышӀыгъэхэри ары, сыда пӀомэ, Ибрахьимэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ зэрэхъугъэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытагъэр къэтӀуагъ+. 10Тхьэм ежь дэжькӀэ Ибрахьимэ шъыпкъагъэ иӀэу зилъытагъэр Ибрахьимэ сунэт ашӀыным ыпа, хьауми ыужа? Ыужэп, ып. 11Ибрахьимэ сунэт ашӀыным ыпэкӀэ, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытагъэр къэзгъэлъагъорэ мыхъурэу е тамыгъэу сунэт шӀыныр ащ къыфигъэнагъ. А Ӏофыр ащ зытеткӀэ, Ибрахьимэ сунэт амышӀыгъэ цӀыфхэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ятэ фэдэу афэхъу, Тхьэм ежь дэжькӀэ ахэми шъыпкъагъэ яӀэу ылъытэным пае+. 12Ибрахьимэ сунэт ашӀыгъэ цӀыфхэми ятэм фэдэ афэхъу. Ахэми ты фэдэу зыкӀафэхъугъэр сунэт зэрашӀыгъэхэм изакъоп, ахэр Ибрахьимэ илъэужхэм атехьагъэхэу, ар сунэт ашӀыным ыпэ, шӀошъхъуныгъэм игъогоу зэрыкӀуагъэм ахэри зэрэрыкӀохэрэри ары.

Ибрахьимэ Тхьэм зэрэщыгугъыгъэм пае, Тхьэм къызэригъэгугъагъэр иӀэ хъугъэ

13Тхьэм Ибрахьимэрэ ащ къытекӀыщт цӀыфхэмрэ къыгъэгугъагъэх чӀылъэр яӀахьышӀоу къызэралъыӀэсыщтымкӀэ. Ибрахьимэ Тэурат хабзэм итхэр ыгъэцэкӀагъэхэу арэп Тхьэм а ӀахьышӀумкӀэ зыкӀигъэгугъагъэр, ау Ибрахьимэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытагъэр ары нахь+. 14Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэхэрэр арыгъэмэ, Тхьэм цӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ ӀахьышӀур къызылъыӀэсыщтхэр, ащыгъум шӀошъхъуныгъэр хьаулые хъущтыгъ, Тхьэм къызэригъэгугъагъэми пкӀэ иӀэщтыгъэп+. 15Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм Тхьэм игубж къехьы, ау хэбзэ унашъо зыдэщымыӀэм хэбзэ укъони щыӀэп+.

16Арышъ, Тхьэм къыгъэгугъагъэхэр шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр ары. Аущтэу зыкӀэхъугъэр Тхьэм тыкъызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ къызэрэтитырэр нафэ хъунри ары, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу, Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыф пстэуми Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр агъотышъунри ары. Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэу зыфасӀохэрэр Тэурат хабзэм тетхэм ямызакъоу, Тэурат хабзэм темытхэу Ибрахьимэ шӀошъхъуныгъэу иӀагъэм фэдэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэри ары. Шъыпкъэ, Ибрахьимэ тэ пстэуми тятэм фэд,+
17Тхьэм Ибрахьимэ риӀуагъэу, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Лъэпкъ Ӏаджыми ты уафэхъунэу узгъэнэфагъ». Тхьэм дэжькӀэ Ибрахьимэ тэ пстэуми тят. Тхьэр ары Ибрахьимэ шӀошъхъуныгъэ зыфыриӀагъэр – Тхьэу лӀагъэхэр къэзгъэхъужьрэр, илъэкӀыкӀи щымыӀэ Ӏофхэр къэзгъэхъурэр+.

18ГугъапӀэ зыщэмыӀэжьым, Ибрахьимэ Тхьэм щыгугъэу, шӀошъхъуныгъэ иӀагъ. Аущтэу, «О къыптекӀыщт цӀыфхэр уашъом ижъуагъохэм афэдизхэу бэ хъущтых» ыӀуи, Тхьэм ащ къызэрэриӀогъагъэм фэдэ къабзэу[*], Ибрахьимэ лъэпкъ Ӏаджыми ты афэхъугъ+. 19ИшӀошъхъуныгъэ зи къыщымыкӀэу, ыпкъ лӀэныгъэм пэблагъэ зэрэхъугъэм еплъыгъэп, сыда пӀомэ, илъэсишъэм пэгъунэгъугъэти ары – Сарэ сабый къызэрэхэмыкӀыщтми еплъыгъэп+. 20ШӀошъхъуныгъэ иӀэу Тхьэм къызэригъэгугъагъэмкӀэ гуцафэ ышӀыгъэп Ибрахьимэ. ИшӀошъхъуныгъэ нахь пытэ хъуи, Тхьэм щытхъу фишӀыгъ. 21Тхьэм къызэригъэгугъагъэр ыгъэцэкӀэн зэрилъэкӀыщтым гугъэпӀэшхо фыриӀагъ ащ. 22ТхьэмкӀэ ащ фэдизэу шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъ+. 23«Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъ» зыфаӀорэ гущыӀэхэр зэхьылӀагъэхэр Ибрахьимэ изакъоп, 24тэри ары. Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу ылъытэщт – тэ, Исус Христосэу ти Зиусхьан лӀагъэхэм къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэ ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр+. 25Тэ псэкӀод зэрэтшӀагъэм пае, Тхьэм Исус лӀэныгъэм ӀэкӀигъэфагъ, ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тилъытэным паий, Тхьэм ар лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тызэрилъытэрэм шӀугъэу къыхэкӀырэр

5^1Арышъ, шӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу елъытэ. Аущтэу зэрэщытым пае, ти Зиусхьан Исус Христос Тхьэм дэжькӀэ гупсэф къытитыгъ+. 2Христос ары шӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае, Тхьэм ынэшӀу къытщифэнэу гъогу къытфызэӀузыхыгъэр. Тхьэм ынэшӀущыфэныр къытлъегъэӀэс зэпыт, ежь ищытхъушхокӀи Ӏахьэу къытлъыӀэсыщтым тыщыгугъэу, тызэрэпаплъэрэм пае, тэгушӀо+. 3Ау ахэмэ язакъоп, гузэжъогъухэу тщэчыхэрэми тащэгушӀукӀы, сыда пӀомэ, гузэжъогъу щэчыным теубытагъэр къызэрэхэкӀырэр тэшӀэ+. 4Теубытагъэми Тхьэм ыгу зэӀурэ шэнышӀур къыхэкӀы. ШэнышӀуми Тхьэм ӀахьышӀур къызэрэтлъигъэӀэсыщтым тызэрэщыгугъырэр къыхэкӀы. 5А щыгугъыныгъэми тыкӀигъэгъожьырэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу тыгу къырилъхьагъэмкӀэ ишӀулъэгъуныгъэ инэу тыгухэм къарилъхьагъ+.

6Христос Тхьэм ыухэсыгъэ уахътэм лӀагъэ, тшъхьэкӀэ ӀэпыӀэгъу тызфэмыхъужьышъоу, тэ, цӀыфхэу Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэхэм апае. 7Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфым ычӀыпӀэкӀэ зыгорэ лӀэныр бэу хъугъуае. ЦӀыфышӀум ычӀыпӀэкӀэ зыгорэ зэрэлӀэщтым еуцолӀэнкӀи мэхъу. 8Ау шӀулъэгъоу къытфыриӀэр Тхьэм моущтэу къыгъэлъэгъуагъ: тэ тыпсэкӀодышӀэ пэтызэ, Христос тэщ пае лӀагъэ+.

9Джы Христос къащым лъэу щыкӀэкӀыгъэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу елъытэшъ, бэкӀэ нахь цыхьэшӀэгъу Христос Тхьэм игубж тыкъызэрэӀэкӀихыжьыщтыр+. 10Сыда пӀомэ, тэ Тхьэм тырипыизэ, ежь ы Къо илӀэныгъэкӀэ Тхьэм ежь тызэригъэшӀужьыгъ. Джы ежь тызэрэзэригъэшӀужьыгъэм пае, ащ нахьыбэрэ тымыкӀодэу тыкъыгъэнэжьыщт!+
11ТымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьыщтым имызакъоу, ти Зиусхьан Исус Христос ихьатыркӀэ Тхьэм тыщэгушӀукӀы. Христос ары Тхьэм тезгъэшӀужьыгъэр.

Христосрэ Адэмрэ зэрэзэфэмыдэхэр

12ПсэкӀодыр дунаим къытехьанэу зыпкъ къикӀыгъэр зы цӀыф.[*] ПсэкӀодым игъусэу лӀэныгъэри дунаим къытехьагъ. Аущтэу цӀыф пстэуми псэкӀод зэрашӀагъэм пае, лӀэныгъэр алъыӀэсыныр яӀахь хъугъэ+. 13Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэр къэкӀоным ыпэкӀэ, псэкӀодыр дунаим тетыгъ. Ау хэбзэ унашъохэр щымыӀэхэу, Тхьэм цӀыфхэм япсэкӀодхэр афилъытэхэрэп+. 14Ары шъхьакӀэ Адэм зыцӀэм имафэхэм къащегъэжьагъэу пегъымбар Мусэ имафэхэм анэс лӀэныгъэм цӀыфхэм тетыгъо афыриӀагъ. Ахэмэ псэкӀодхэу ашӀагъэхэр, Тхьэм иунашъо Адэм зытекӀым, псэкӀодэу ышӀагъэм фэмыдэщтыгъэ пэтми, лӀэныгъэм тетыгъо къафыриӀагъ. Джы дунаим къэкӀон фэегъэ Христосымрэ Адэмрэ зэтэжъугъэгъапщэх+.

15Адэм ипсэкӀодшӀагъэ Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ тынышхоу къытитырэм фэдэп. Сыда пӀомэ, нэбгырэ закъом псэкӀодэу ышӀагъэм къыхэкӀыкӀэ цӀыфыбэ лӀагъэ. Ау а псэкӀодшӀагъэм нахьи, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ бэкӀэ нахь ин, итынышхоу зы нэбгырэу Исус Христос ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ цӀыфыбэмэ аритырэри бэкӀэ нахь ин+. 16Ащ фэдэуи Тхьэм итынышхо къыхэкӀырэр а нэбгырэ закъом ипсэкӀодшӀагъэ къыхэкӀыгъэм ебгъэпшэнэп. Сыда пӀомэ, а нэбгырэ закъом псэкӀодэу ышӀагъэм къыхэкӀыгъэр Тхьэм зэригъэмысагъэр ары. Ау цӀыфхэм псэкӀодыбэ ашӀагъэ пэтми, Тхьэм ежь дэжькӀэ ахэмэ шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэхэрэр ары Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ тынышхоу аритырэр. 17Сыда пӀомэ, нэбгырэ закъом ипсэкӀодшӀагъэ къыхэкӀыкӀэ лӀэныгъэм дунаим ицӀыфхэм тетыгъо афыриӀэ хъугъэ. Ау ащ нахьи бэкӀэ нахьыбэу, нэбгырэ закъоу Исус Христос ышӀагъэм пае цӀыфхэу Тхьэм ынэшӀу инэу зыщифэхэу, уасэ амытэу ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу ылъытэхэрэм щыӀэныгъэ агъотынышъ, тетыгъо яӀэ хъущт+.

18Арышъ, зы псэкӀодшӀэгъэ закъом къыхэкӀыгъэр Тхьэм цӀыф пстэури мысэхэу зэрилъытагъэр ары. Ащ фэдэу зы нэбгырэ закъом шъыпкъэгъэ Ӏофэу ышӀагъэм къыхэкӀырэр Тхьэм цӀыф пстэуми щыӀэныгъэ аритызэ, ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэхэрэр ары+. 19Сыда пӀомэ, зы нэбгырэ закъо Тхьэм зэремыдэӀугъэм пае, цӀыфыбэ псэкӀодышӀэ хъугъэ. Ащ фэдэу зы нэбгырэ закъо Тхьэм зэредэӀугъэм паий, Тхьэм ежь дэжькӀэ цӀыфыбэми шъыпкъагъэ яӀэу ылъытэщтых+.

20ЕтӀанэ Тэурат хабзэр къызэкӀом, псэкӀодшӀагъэхэр нахьыбэ хъугъэх. Ау псэкӀодшӀагъэхэр нахьыбэ хъу зэхъум, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэри нахь ин хъугъэ+. 21Арышъ, псэкӀодым цӀыфхэм тетыгъо зэрафыриӀэм пае, лӀэныгъэр Ӏахьэу къалъыӀэсыгъ. Ащ фэдэ къабзэу Тхьэм ынэшӀу щыфэным цӀыфхэм тетыгъо афыриӀэ хъумэ, Исус Христосэу ти Зиусхьан Ӏофэу ышӀагъэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ цӀыфхэм шъыпкъагъэ яӀэу ылъытэщтых, мыкӀодыжьын щыӀэныгъи аритыщт+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

ПсэкӀодым иӀоф къытхэмылъыжьэу, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, тэпсэу

6^1Джы сыд тӀона? ПсэкӀодшӀэным тыхэтын фая, Тхьэм ынэшӀу къызэрэтщифэрэм хэхъоным пае? 2Хьау, ар хъухэщтэп. ПсэкӀодым иӀоф къытхэмылъыжьмэ, псэкӀодшӀэным ылъэныкъокӀэ цӀыф лӀагъэхэм тафэд. Сыдэущтэу адэ псэкӀод тшӀэ зэпытэу тыпсэушъущта+? 3Христос Исус тыгухэм арылъынэу тэ зэкӀэ тызаумэхъым, Христос илӀэныгъэ тиӀахь хэлъынэу тызэраумэхъыгъэр шъошӀэба? 4Тызаумэхъым, Христос тыригъусэу тылӀи, ежь тыригъусэу тычӀалъхьажьыгъэм фэд. Аущтэу зыкӀэхъурэр, Ты лъапӀэм илъэкӀэу щытхъушхо зиӀэмкӀэ Христос лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм фэдэу, тэри щыӀэныгъакӀэ тиӀэу тыпсэуныр ары+.

5Христос гъусэ тыфэхъуи, ар зэрэлӀагъэм фэдэу тэри тызэрэлӀагъэм пае, ар лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм фэдэу, тэри тыригъусэу лӀагъэхэм тыкъахэтэджыкӀыжьыщт+. 6Сыда пӀомэ, тишэныжъ бзаджэ Христос игъусэу къащым зэрэтыраӀулӀагъэр тэшӀэ, тыгухэм арылъ псэкӀодым илъэкӀ кӀодыным пае. Ащ пае тэ псэкӀодым тырипщылӀыжьыщтэп+. 7Сыда пӀомэ, цӀыфэу лӀагъэр псэкӀодым ыӀэмычӀэ чӀэкӀыжьыгъ+.

8Христос тыригъусэу тызэрэлӀагъэм пае, ежь тыригъусэу тызэрэщыӀэщтри тшӀошъ мэхъу+. 9Тхьэм лӀагъэхэм ахигъэтэджыкӀыжьыгъэу, Христос зэрэмылӀэжьыщтыр тэшӀэ. ЛӀэныгъэм тетыгъо къыфыриӀэжьэп+. 10Христос зэлӀэм, ащ нахьыбэрэ мылӀэжьынэу, псэкӀодым дэжькӀэ лӀагъэ. Джы щыӀэныгъэ иӀэу Тхьэм фэпсэу+.

11Аущтэу Христос Исусэу ти Зиусхьан шъугухэм зэрарылъым пае, шъори псэкӀодым иӀоф къышъухэмылъыжьэу, псэкӀодым дэжькӀэ цӀыф лӀагъэхэм шъуафэдэу, Тхьэм шъуфэпсэоу зышъулъытэжь. 12Арышъ, псэкӀодым шъупкъыхэу лӀэщтхэми тетыгъо афыриӀэу орэмыхъу, шъуихъопсэ мыхъунхэм шъуафэмыӀорышӀэнэу+. 13Шъупкъы щыщхэм псэкӀод ашӀэнэу бзэджагъэм иӀашэхэм афэдэхэу шъумыгъэхъух, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэ цӀыфхэми шъуафэдэу Тхьэм зешъут. Шъупкъы щыщхэри шъыпкъагъэм иӀашэхэм афэдэхэу Тхьэм фэжъугъазэх+. 14ПсэкӀодым тетыгъо къышъуфыриӀэщтэп, сыда пӀомэ, хэбзэ унашъохэм аӀэчӀэгъ шъучӀэтэп, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэм ыӀэчӀэгъ шъучӀэт нахь.

Шъыпкъагъэр дгъэцэкӀэнэу типшъэрылъ

15Сыд етӀанэ? Хабзэм иунашъохэм ачӀэгъ тычӀэмытэу, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэм ычӀэгъ тызэрэчӀэтырэм пае, псэкӀод дгъэхъэнэу тыфита? Хьау, ар хъухэщтэп. 16Шъо шъошӀэба, ипщылӀхэм афэдэу шъуедэӀунэу зыгорэм зешъутымэ, шъузэдэӀурэ цӀыфым шъурипщылӀ шъыпкъэ шъузэрэхъурэр? ПсэкӀодым шъурипщылӀмэ, лӀэныгъэм игъогу шъутет, ау Тхьэм шъуедэӀумэ, ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ шъуиӀэу шъуилъытэщт+. 17Ау Тхьэм щытхъу фэтэшӀы, сыда пӀомэ, псэкӀодым шъурипщылӀыщтыгъ, ау тишӀошъхъуныгъэ тигъэшӀэрэ Ӏофхэу зызэшъутыгъэхэм джы шъугу етыгъэу шъуядэӀу. 18Тхьэм псэкӀодым илъэкӀ шъукъыӀэкӀихыжьи, шъхьафит шъуишӀыжьыгъ, шъыпкъагъэми пщылӀ шъуфэхъужьыгъ+.

19ШъуигурыӀоныгъэ зэримыкъугъэм пае, цӀыфхэр къызэрэгущыӀэхэрэм фэдэу, къыжъугурызгъэӀонэу мыр къэсэӀо. Шъупкъы щыщхэм бзэджагъэ яжъугъэшӀэнэу шӀоигъэмрэ бзэджагъэмрэ пщылӀхэу зызэряшъутыщтыгъэм фэдэу, джы гукъэбзагъэм игъогу шъурыкӀонэу шъупкъы щыщхэр шъыпкъагъэм фэпщылӀынхэу фэжъугъазэх. 20Сыда пӀомэ, псэкӀодым шъурипщылӀ зэхъум, шъыпкъагъэр шъозыгъэгъэцэкӀэн зи щыӀагъэп. 21Ащыгъум ишӀуагъэу къышъокӀыгъэр сыда? ИшӀуагъэ зи къышъокӀыгъэп. Ащ фэдэ Ӏофхэу шъузтеукӀытыхьажьхэрэм къахэкӀырэр лӀэныгъэр ары. 22Ау джы Тхьэм псэкӀодым илъэкӀ шъукъыӀэкӀихыжьи, шъхьафит шъуишӀыжьыгъ, Тхьэми пщылӀ шъуфэхъугъ. Ащ шӀугъэу къыхэкӀырэр гукъэбзагъэм игъогу шъузэрэрыкӀорэр ары, ӀахьышӀоу къышъулъыӀэсыщтри мыкӀодыжьын щыӀэныгъэр ары+. 23Сыда пӀомэ, псэкӀодым къыхэкӀырэр лӀэныгъэр ары. Ау Исус Христосэу ти Зиусхьан тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм тынышхоу къытитырэр мыкӀодыжьын щыӀэныгъэр ары+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

ЗэлӀ-зэшъузыным ехьылӀэгъэ хабзэмрэ Христос тызэрэфыщытын фаемрэ

7^1Сшыхэр, хабзэм ит тхыгъэхэр шъошӀэшъ, цӀыфыр опсэуфэ хабзэм тетыгъо зэрэфыриӀэр шъошӀэба? 2ГущыӀэм пае, шъузым илӀ опсэуфэ, хабзэмкӀэ а шъузыр а лӀым епхыгъ. Ау илӀ зылӀэкӀэ, хабзэм шъузыр шъхьафит ешӀы+. 3Арышъ, илӀ псэузэ, шъузыр нэмыкӀ лӀы горэм дэпсэумэ, зинэ ышӀагъэу аӀощт. Ау илӀ зылӀэкӀэ, а унашъом шъузым тетыгъо фыриӀэжьэп. НэмыкӀрэ лӀы горэм дэкӀожьмэ, зинэ ышӀагъэу хъурэп+.

4Ащ фэдэу, сшыхэр, Христос ыпкъ зэрэлӀагъэм пае, Тэурат хабзэм иӀоф къышъухэмылъыжьэу, а хабзэм дэжькӀэ шъо лӀагъэхэм шъуафэд. Джы Христосэу Тхьэм лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъэм ие шъухъугъ, Тхьэм ищытхъукӀэ шӀу дгъэцэкӀэным пае+. 5Сыда пӀомэ, типсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу тырыкӀо зэхъум, Тэурат хабзэм зэкӀигъэплъыхьэгъэ псэкӀодышӀэ хъопсэхэр тпкъы щыщхэм ахэлъыгъэх, лӀэныгъэр а хъопсэхэм къахэкӀэу. 6Ау джы Тэурат хабзэу тызыпхыщтыгъэм иӀоф къытхэмылъыжьэу, а хабзэм дэжькӀэ цӀыф лӀагъэхэм афэдэ тыхъуи, Тхьэм Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ тыкъычӀихыжьи, шъхьафит тишӀыжьыгъ. Арышъ, Тхьэм тызэрэфэлажьэрэ шӀыкӀэр ыпэрэм фэдэу тхыгъэ хабзэм тетэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ихэбзэ тет нахь+.

Тэурат хабзэмрэ псэкӀодымрэ

7Джы сыд тӀона? Тэурат хабзэм псэкӀод хэлъа? Хьау, ар хъухэщтэп! Ау Тэурат хабзэм иунашъохэр щымыӀагъэхэмэ, псэкӀодыр зыфэдэр сшӀэщтыгъэп, сыда пӀомэ, Тэурат унашъом «Хъопсэ мыхъун угу имыгъэлъ»[*] къымыӀуагъэмэ, хъопсэ мыхъуныр зыфэдэр сшӀэщтыгъэп+. 8Ау псэкӀодым игъо ифи, а унашъомкӀэ сыд щыщырэ хъопсэ мыхъуныр сыгу къырилъхьагъ; сыда пӀомэ, Тэурат хабзэр щымыӀэмэ, псэкӀодри лӀагъэм фэд+. 9Зэгорэм Тэурат хабзэр сымышӀэу сыпсэущтыгъ. Ау Тхьэм иунашъо къызэкӀом, псэкӀодым кӀуачӀэ иӀэ хъуи, 10сэри лӀагъэм фэдэ сыхъугъ. Аущтэу цӀыфхэм щыӀэныгъэ агъотыным пае, унашъоу Тхьэм къытфишӀыгъэм сигъэлӀагъ. 11Тхьэм иунашъо ыгъэфеди, псэкӀодым сигъэпцӀагъ, а унашъомкӀи сигъэлӀагъ. 12Аущтэу Тэурат хабзэр лъапӀэ, унашъори лъапӀэ, зафэ ыкӀи, дэгъу ыкӀи+.

13Ащыгъум Ӏоф дэгъу горэм сигъэлӀагъэу ара? Хьау, ар хъухэщтэп! Ау псэкӀодыр зыфэдэр нафэ хъуным пае, Тэуратым ихэбзэшӀукӀэ псэкӀодым сигъэлӀагъ. Аущтэу унашъомкӀэ псэкӀодыр зэрэдэи дэдэр нафэ мэхъу.

14Тэурат хабзэр Тхьэм дэжь къызэрикӀыгъэр тэшӀэ. Ау сэ сыцӀыф тхьамыкӀ, псэкӀодми сырипщылӀ. 15Ӏофэу сэ сшӀэрэр къызгурыӀорэп; сыда пӀомэ, Ӏофэу сшӀэнэу сызыфаер згъэцакӀэрэп, ау сыуджэгъурэ Ӏофыр сэгъэцакӀэ+. 16Ау Ӏофэу сшӀэнэу сызыфэмыер сэгъэцакӀэмэ, Тэурат хабзэр зэрэдэгъум дезгъаштэу ары ащ къикӀырэр+. 17Арышъ, а бзэджагъэр зышӀэрэр сэрэп, сыгу илъ псэкӀодыр ары нахь. 18СипсэкӀодышӀэ шэныжъ сеплъымэ, шӀу сыгу зэримылъыр сэшӀэ; сыда пӀомэ, шӀу сшӀэнэу сыфаеми, згъэцэкӀэнэу скӀуачӀэ къыхьырэп+. 19ШӀоу сшӀэнэу сызыфаер згъэцакӀэрэп, ау бзэджагъэу сшӀэнэу сызыфэмыер сэгъэцакӀэ+. 20Ащыгъум Ӏофэу сшӀэнэу сызыфэмыер сэгъэцакӀэмэ, ар зыгъэцакӀэрэр сэрэп, сыгу илъ псэкӀодыр ары нахь.

21Аущтэу мыщ фэдэ хабзэ мы Ӏофым хэлъэу сэлъэгъу: шӀу згъэцэкӀэнэу сыфаемэ, бзэджагъэр сапэ къысшӀуефэ. 22Сыда пӀомэ, сыгукӀэ Тхьэм ихабзэ сыщэгушӀукӀы,+
23ау спкъы щыщхэм нэмыкӀ хэбзэжъ ахэсэлъагъо. А хэбзэжъыр сиакъыл ыдэрэ хэбзэшӀум пэуцу. А хэбзэжъым спкъы щыщхэм ахэлъ псэкӀод хэбзэжъым сыфегъэпщылӀы+. 24Сыдэу сыцӀыф тхьамыкӀа! Спкъэу сызгъэкӀодырэм сыкъыхищыжьэу, сымыкӀодэу хэт сыкъэзгъэнэжьыщтыр? 25Тхьэм щытхъушхор ий. Исус Христосэу ти Зиусхьан иӀэмыркӀэ спкъэу сызгъэкӀодырэм сыкъыхищыжьэу, сымыкӀодэу сыкъэзгъэнэжьыщтыр ежьыр ары.

Аущтэу сиакъылкӀэ Тхьэм ихабзэ сырипщылӀ, ау сипсэкӀодышӀэ шэныжъкӀэ псэкӀодым ихабзэ сырипщылӀ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ тыпсэуныр

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

8^1Арышъ, зипсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу рымыкӀохэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ игъогу рыкӀорэ цӀыфхэу, Христос Исус зыгу илъхэр Тхьэм зыкӀи ыгъэмысэщтхэп. 2Сыда пӀомэ, Исус Христос тыгухэм арылъэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу щыӀэныгъэ шъыпкъэр къытэзытырэм ихабзэ псэкӀодымрэ лӀэныгъэмрэ яхабзэ ычӀэгъ сыкъычӀихыжьи, шъхьафит сишӀыжьыгъ+. 3ТипсэкӀодышӀэ шэныжъ ибзэджагъэ пае, Тэурат хабзэм лъэкӀ имыӀэу ымышӀэшъугъэр Тхьэм ышӀагъ. Ежь ы Къо псэкӀодышӀэ цӀыфхэм апкъ фэдэу пкъы иӀэу, псэкӀодхэм апае къурмэныпхъэ хъунэу Тхьэм къыгъэкӀуагъ, аущтэуи а пкъымкӀэ псэкӀодыр ыгъэмысагъ+. 4Тхьэм аущтэу зыкӀишӀагъэр тэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ игъогу рыкӀохэрэм, типсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу тырымыкӀоу, шъыпкъагъэр дгъэцэкӀэныр ары, Тэурат хабзэм зэритым фэдэу+.

5Сыда пӀомэ, цӀыфхэу зипсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу рыкӀохэрэр яшэныжъ зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэм ягупшысэ зэпытых, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ игъогу рыкӀохэрэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ иӀофхэм ягупшысэх+. 6ШъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэм шъуягупшысэным Ӏэягъэу къыхэкӀырэр лӀэныгъэр ары, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ иӀофхэм шъуягупшысэным шӀу къыхэкӀырэр щыӀэныгъэрэ гупсэфырэ ары, 7сыда пӀомэ, цӀыфэу зипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэм ягупшысэрэр Тхьэм ипый мэхъу. А цӀыфыр Тхьэм ихабзэ иунашъо едэӀурэп, едэӀуни ылъэкӀырэп+. 8Шъыпкъэ, цӀыфхэу зипсэкӀодышӀэ шэныжъым игъогу рыкӀохэрэм Тхьэм ыгу яӀурэп.

9Ары шъхьакӀэ шъо шъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу шъурыкӀорэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъыпкъэу шъугухэм арылъмэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ игъогу шъурэкӀо нахь. Христос ы Псэ ЛъапӀэ зыгу имылъыр Христос ицӀыфхэм ащыщэп+. 10Ау Христос шъугухэм арылъмэ, шъуипсэкӀодхэм къахэкӀыкӀэ шъупкъыхэр лӀэщтхэми, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ шъуиӀэу шъузэрилъытэрэм пае, шъугурэ шъупсэрэкӀэ шъупсэу. 11Тхьэу Исус лӀагъэхэмэ къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм арылъмэ, ащыгъум Тхьэу Христос лӀагъэхэм къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэм ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэм арылъым илъэкӀыкӀэ шъупкъыхэу лӀэщтхэми щыӀэныгъэ къаритыщт+.

12Арышъ, тшыхэр, типсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу тырыкӀонэу тпшъэ илъэп. 13Сыда пӀомэ, шъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ игъогу шъурыкӀомэ, шъукӀодыщт, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ бзэджагъэу шъушӀэхэрэр жъугъэкӀодхэмэ, щыӀэныгъэ шъыпкъэр жъугъотыщт+.

14Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгъэӀорышӀэрэ цӀыф пстэури Тхьэм ибыных+. 15Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэм къарилъхьагъэм шъуигъэпщылӀырэп ыкӀи шъуигъэщынэрэп. Ау Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэм къарилъхьагъэм Тхьэм ибын фэдэу шъуедэ. А Псэ ЛъапӀэм, «Аббэу[*] Ты лъапӀэ!» тӀоу, Тхьэм тырегъаджэ+. 16Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Тхьэм тызэрибынхэр къыӀозэ, тыгухэм ягъусэу къеушыхьаты+. 17Тхьэм тызэрибыным пае, Тхьэм ибынхэм ӀахьышӀоу къалъыӀэсырэр тэри къытлъигъэӀэсыщт. А ӀахьышӀоу Тхьэм Христос къылъигъэӀэсырэри Христос тыригъусэу тэри къытлъигъэӀэсыщт, сыда пӀомэ, Христос тыригъусэу къин тщэчмэ, Христос тыригъусэуи Тхьэм щытхъушхо тиӀэ ышӀыщт+.

Щытхъушхоу къэлъэгъощтыр

18Мы лъэхъаным тщэчыхэрэ къинхэр Тхьэм джы нэсыфэ цӀыфхэм аримыгъэшӀэгъэ щытхъушхоу[*] тиӀэ ыгъэхъущтым фэбгъэдэныр зэрифэмышъуашэм сыщэгугъы+. 19Тхьэм ежь ибынхэм а щытхъушхор яӀэ зэригъэхъурэр къыгъэхъугъэ пстэуми къызыщаригъэлъэгъущт мафэм зэкӀэ къыгъэхъугъэхэр гузажъозэ пэплъэх. 20Сыда пӀомэ, Тхьэм ежь къыгъэхъугъэ пстэуми ягухэлъ амыгъотынэу ыухэсыгъ. Аущтэу зыкӀэхъугъэр ежьхэр аущтэу фэягъэхэкӀэ арэп, ау ягухэлъ амыгъотынэу зыухэсыгъэ Тхьэм шӀоигъуагъэти ары+. 21Ау Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэури Ӏофхэу зыщыгугъыхэу зыпалъэхэрэр мыхэр ары: Тхьэм ахэр кӀодыным ипщылӀыпӀэ къыхихыжьхэу, шхьафит ышӀыжьынхэри, Тхьэм ибынхэм яшъхьафитыныгъэрэ ящытхъушхорэ ахэми яӀэ хъунри ары.

22Сыда пӀомэ, Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэури джы нэсыфэ щэӀухэзэ, хъушъэн ихьэгъэ бзылъфыгъэм[*] къин зэрищэчырэм фэдэу, къин зэращэчырэр тэшӀэ. 23Ау къин зыщэчыхэрэр Тхьэм къыгъэхъугъэхэм язакъоп. Тхьэм итынхэм ащыщэу апэрэу ежь ы Псэ ЛъапӀэ тэ зыгу къырилъхьагъэхэри, тыгукӀэ тэщэӀу, Тхьэм ибын фэдэу тидэнышъ, тпкъыхэр шъхьафит зыщишӀыжьыщт мафэм тишъыпкъэу тыпаплъэзэ+. 24Сыда пӀомэ, мы Ӏофхэм тащыгугъэу тызэрапаплъэрэм пае, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъыгъэнэжьыгъ. Ау Ӏофхэу тызщыгугъыхэу тызпаплъэхэрэр къэлъагъохэмэ, ащыгъум ахэмэ тапаплъэрэп. Сыда пӀомэ, ынэкӀэ ылъэгъурэм хэта щыгугъэу паплъэрэр+? 25Ау тэ тынэкӀэ тымылъэгъурэм тыщыгугъэу тыпэплъэшъ, теубытагъэ тиӀэу тыпэплъэ.

26Ащ фэдэу тэ, лъэкӀ зимыӀэхэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къыддэӀэпыӀэ; сыда пӀомэ, Тхьэм тызэрелъэӀун фэе шӀыкӀэр тшӀэрэп. Ау гущыӀэхэм къамыӀошъурэ щэӀухэмкӀэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Тхьэм къытфелъэӀу. 27Тхьэу цӀыфхэм агухэм арылъыр зыгъэунэфырэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ ыгу илъыри ешӀэ, сыда пӀомэ, Тхьэр зэрэфаем тетэу ы Псэ ЛъапӀэ Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм афелъэӀу+.

28Тхьэр шӀу зылъэгъурэ цӀыфхэу, игухэлъ тетэу ибынхэм ащыщ хъунхэу зэджагъэхэм Ӏоф пстэуми яшӀуагъэ Тхьэм зэраригъэкӀырэр тэшӀэ. 29Тхьэм цӀыфхэу къыхихыгъэхэр ежь ы Къо фэдэнхэу ыгъэнэфагъэх, ы Къо къошыбэмэ апэ итыным пае+. 30Тхьэм цӀыфхэу ыгъэнэфагъэхэр ибынхэм ащыщ хъунхэуи яджагъ. Зэджагъэхэри ылъытагъэх ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу. Ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ зиӀэхэу ылъытагъэхэми щытхъушхо яӀэ ыгъэхъугъ+.

Тхьэм къытфыриӀэ шӀулъэгъур

31Ахэр зытӀорэ ужым, джыри сыд тӀона? Тхьэр тигъусэмэ, хэта къытпэуцужьын зылъэкӀыщтыр+? 32Тхьэу зы Къо шъхьамысэу тэ зэкӀэми апае къурмэныпхъэ зышӀыгъэм ы Къо тыригъусэуи шӀу пстэури къытитынба+? 33Тхьэм къыхихыгъэ цӀыфхэр хэт зыгъэмысэн зылъэкӀыщтыр? Тхьэр ары ежь дэжькӀэ ахэмэ шъыпкъагъэ яӀэу зылъытэрэр+. 34Хэта тызгъэмысэн зылъэкӀыщтыр? Сыда пӀомэ, Христос Исус лӀи, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъ. Джы Тхьэм иджабгъукӀэ гос, Тхьэми къытфелъэӀу+. 35Тхьэм шӀулъэгъоу къытфыриӀэм хэт тыпызгъэзыкӀын зылъэкӀыщтыр? Гузэжъогъу тыхэтми, гухэкӀыгъо тиӀэми, къин тагъэщэчми, мэлакӀэ тэлӀэми, зыщытлъэн тимыӀэми, щынагъо тыхэтми, чатэкӀэ тагъэщынэми – мы къэтӀуагъэ пстэуми Тхьэм ишӀулъэгъу тыпагъэкӀын алъэкӀырэп. 36Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«(О, Тхьэ) Ау тыуиешъ, мэфэ реным
тпсэ хахынэу щынагъом тыхэт,
шӀуабзыщт мэлмэ афэдэу талъытэ»+.

37Ау мы Ӏоф пстэумкӀи шӀу тызылъэгъугъэм илъэкӀыкӀэ текӀоныгъэшхор тиӀ+. 38Сыда пӀомэ, хэти Тхьэм шӀулъэгъоу къытфыриӀэм тыпигъэкӀын зэримылъэкӀыщтым сыщэгугъы; лӀэныгъэми, псэуныгъэми, мэлэӀичхэми, джынэ пащэхэми, лъэкӀ зиӀэ джынэхэми, джы Ӏофхэу щыӀэхэми, къэкӀощт уахътэм Ӏофхэу щыӀэщтхэми,+
39уашъом сыд щыщ щыӀэми, чӀылъэ чӀэгъым сыд щыщ щыӀэми[*] а шӀулъэгъум тыпызгъэкӀын зи щыӀэп. Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэуми ащыщэу ти Зиусхьан Исус Христос ыӀэмыркӀэ Тхьэм къытигъэлъэгъугъэ шӀулъэгъуныгъэм зи тыпызгъэкӀын щыӀэп.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Израиль лъэпкъыр

9^1Христос сыгу зэрилъым пае, къасӀорэр шъыпкъэ, пцӀы сыусырэп. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ игъусэу сыгуи ар зэрэшъыпкъэр къысфеушыхьаты+. 2Сэ зыфасӀорэр мары: гухэкӀышхорэ зэпымыужьырэ гукъаорэ сиӀ. 3Сшыхэу слъэпкъ щыщхэм ащкӀэ сишӀуагъэ якӀыщтыгъэмэ, Тхьэм ынае къысщифэзэ, Христос сызыпигъэкӀыныр нахь къыхэсхыщтыгъ+. 4А сшыхэр израиль лъэпкъыр ары. Ахэр арых ибынхэм афэдэу Тхьэм ыдагъэхэр. Ахэр ары ищытхъушхо зэригъэлъэгъугъэхэр. Ахэр арых ибынхэм афэдэу Тхьэм ыштагъэхэр, ищытхъушхо зэригъэлъэгъугъэхэр. Тхьэм ежьыррэ ахэмрэ азыфагу зэзэгъыныгъэхэр[*] дилъхьагъ. Ахэр ары Тэурат хабзэр зэритыгъэр. Ахэри ары ежь зэрагъэлъэпӀэн фэе шӀыкӀэр зэригъэлъэгъугъэхэр. Ахэри арых ӀахьышӀукӀэ къыгъэгугъагъэхэр. 5Ахэр арых тятэжъышхохэм къатекӀыгъэ цӀыфхэр. ЦӀыфым фэдэу ежь Христоси ахэмэ ялъэпкъ щыщ. Ежьыр ары зэкӀэмэ анахь Лъагэу, мыкӀодыжьын щытхъушхор зиӀэ Тхьэр. Амин!

6Ау Тхьэм игущыӀэхэр ымыгъэшъыпкъагъэхэу арэп сӀорэр. Сыда пӀомэ, израиль лъэпкъым щыщ цӀыф пстэури арэп израиль цӀыф шъыпкъэхэр+. 7Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыф пстэури арэп Ибрахьимэ ибын шъыпкъэхэр. Ау Тхьэм Ибрахьимэ къыриӀуагъ[*]: «Исхьакъ къытекӀыщт цӀыфхэр ары о уибын шъыпкъэкӀэ зэджэщтхэр»+. 8Ащ къикӀырэр, Ибрахьимэ къытекӀыгъэ бын пстэури арэп Тхьэм ибынхэр. Ау Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу, ащ къытекӀыгъэ бынхэр[*] ары Тхьэм Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыф шъыпкъэхэу ылъытэхэрэр+. 9Сыда пӀомэ, Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэр[*] мары: «Згъэнэфэгъэ лъэхъаным сыкъызыкӀожьыкӀэ, Сарэ къо къыфэхъущт»+. 10Ащ нэмыкӀэуи, Ребеккэ Исхьакъ иехэу къуитӀу къыфэхъунэу лъэрмыхьэ зэхъум, Ӏофыр зытетыгъэр ащ фэдагъ+. 11-12КӀалэхэр къэмыхъугъэхэу, шӀуи бзаджи амышӀагъэу, Тхьэм Ребеккэ къыриӀуагъ[*]: «Нахьыжъыр нахьыкӀэм фэӀофтэбгэщт». Тхьэм аущтэу зыкӀиӀуагъэр цӀыф горэ къызэрэхихырэмкӀэ ежь игухэлъ ыгъэцэкӀэныр ары. Аущтэу цӀыфым Ӏофхэу ышӀагъэхэм ямылъытыгъэу, цӀыфэу зыфаер Тхьэм къыхехы,+
13игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу Тхьэм зэриӀуагъэм фэдэу[*], «Якъубэ шӀу слъэгъугъэ, ау Эсау сыуджэгъугъэ».

14Джы сыд тӀона? Тхьэр мызафа? Хьау, ар хъухэщтэп+. 15Сыда пӀомэ, Тхьэм пегъымбар Мусэ къыриӀуагъ[*]: «ЦӀыф горэм сыгу езгъэгъунэу сыфаемэ, сыгу егъущт. Зыгорэм гукӀэгъу фэсшӀэнэу сыфаеми, гукӀэгъу фэсшӀыщт»+.

16Аущтэу Тхьэм цӀыф горэ къызэрэхихырэр зэпхыгъэр цӀыфыр зыфаер, е цӀыфым Ӏофхэу ышӀэхэрэр арэп, Тхьэм игукӀэгъэшху ары нахь а Ӏофыр зэпхыгъэр. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт Тхьэм Мысырым ипачъыхьэ фырхьаунэ къызэрэриӀуагъэр[*]: «Мыры пачъыхьэу узфэзгъэуцугъэр: цӀыфхэм зэрэдунаеу сцӀэ щагъэӀуныр, силъэкӀ къэозгъэгъэнэфэныр ары»+. 18Аущтэу Тхьэм цӀыф горэм гукӀэгъу къыфишӀынэу фаемэ, гукӀэгъу къыфешӀы, цӀыф горэ гуркъэ[*] ыгъэхъунэу фаеми, гуркъэ егъэхъу.

Тхьэм игубжрэ игукӀэгъурэ

19О къысэпӀонкӀи мэхъу: «Арымэ Ӏофыр зытетыр, Тхьэм цӀыфхэр сыда зыкӀигъэмысэхэрэр? Хэта Тхьэм ыӀуагъэм пэуцун зылъэкӀыщтыр?»+
20Ау о, цӀыфыр, о хэт ущыщ, Тхьэм уенэкъокъунэу? ЦӀыфэу хьакъу-шыкъур зышӀыгъэм «Сыд мыщ фэдэу сызкӀэпшӀыгъэр?» – къыриӀона+? 21АнахьышӀу хьакъу-шыкъури къызэрыкӀо хьакъу-шыкъури къошынышӀэм а зы етӀагъом хишӀыкӀын фитба+?

22Ау игубж къыгъэнэфэнэуи илъэкӀышхо цӀыфмэ аригъэшӀэнэуи Тхьэм шӀоигъуагъэти, зыфэгубжырэ цӀыфхэу ыгъэкӀодын фэягъэхэм щэӀэгъэшхокӀэ ашъхьасыгъ+. 23Тхьэр ахэмэ зыкӀашъхьасыгъэр гукӀэгъу зыфишӀырэ цӀыфхэу щытхъушхо зиӀэ хъунхэу ыгъэпсыгъэхэм ежь ищытхъушхо иинагъэ аригъэшӀэныр ары. 24Ибынхэм ащыщ хъунхэу Тхьэр къызэджагъэхэр тэры – тэ, джуртхэм, тимызакъоу нэмыкӀрэ лъэпкъхэми ащыщхэр арых+.

25Пегъымбар Хьошеа итхылъ итэу, Тхьэм къызэриӀорэм фэдэу[*],

«Слъэпкъ щымыщ цӀыфхэм „сэ слъэпкъкӀэ“ сяджэщт;
шӀу сымылъэгъугъэ лъэпкъыми „шӀу слъэгъурэ лъэпкъкӀэ“ седжэщт»+.

26ЫкӀи «„Шъо слъэпкъ шъущыщэп“ Тхьэм зыщиӀогъэ чӀыпӀэм

„ЩыӀэныгъэ къэзытырэ Тхьэм ибынхэкӀэ“ щяджэщтых».

27Пегъымбар Ешайа израиль лъэпкъым ехьылӀагъэу къыӀуагъ[*]:

«Израиль лъэпкъым ипчъагъэ хым ипшахъо фэдизми,
ахэмэ ащыщхэу мыкӀодхэу Тхьэм къыгъэнэжьыщтхэр макӀэ ныӀэп.

28Сыда пӀомэ, псынкӀэу, зи къэмынэу Тхьэм мы дунаим ицӀыфхэм
хьыкум атыришӀыхьащт».

29Пегъымбар Ешайа ыпэкӀэ къызэриӀуагъэм фэдэу[*],

«Зиусхьанэу Сэбаот[*] лъфыгъэнчъэу тыкъыгъэнагъэмэ,
къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ[*] тафэдэщтыгъ».

Израильрэ Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀумрэ

30Джы сыд тӀона? Хымэ лъэпкъхэм шъыпкъагъэ зэряӀэщтым ыуж имытыгъэхэми, шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Тхьэм ахэмэ шъыпкъагъэ яӀэу ылъытагъ+. 31Ау израиль цӀыфхэу Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэ зыгъэхъун хабзэм ыуж итыгъэхэм а хабзэр агъотыгъэп+. 32Сыда зыкӀамыгъотыгъэр? ШӀошъхъуныгъэм игъогу амыдэу, Ӏофэу ашӀагъэхэм ягъогукӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ зэряӀэщтым ыуж итыгъэхэти ары. ЦӀыфхэр зыгъэлъэпаорэ мыжъом елъэпэуагъэх. 33ИгущыӀэ тхыгъэхэм арытэу Тхьэм къызэриӀорэм фэдэу[*],

«ЦӀыфхэр зыгъэлъэпаорэ мыжъоу,
мыжъошхоу[*] цӀыфхэр чӀыгум тезгъафэрэр,

Цион зыцӀэ къалэм щысэгъэтӀылъы. А мыжъошхомкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр кӀэгъожьыщтэп»+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

10^1Сшыхэр, сыгу зыкӀэхъопсырэри Тхьэм сызэрелъэӀу зэпытырэри Израиль, слъэпкъ, мыкӀодэу ащ къыгъэнэжьыныр ары. 2Агу етыгъэу Тхьэм зэрэфэлажьэхэрэмкӀэ сыряшыхьат, ау зэхэшӀыкӀ яӀэу лажьэхэрэп+. 3Тхьэм ежь дэжькӀэ цӀыфхэм шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэрэ гъогур къагурымыӀоу, ежьхэм ягъогукӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ зэряӀэщтым ыуж зэритыгъэхэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэрэ гъогур адагъэп+. 4Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм игугъапӀэр Христос ары. Хэти ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ иӀэу елъытэ+.

Хэти мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьын ылъэкӀыщт

5ЦӀыфым Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакӀэрэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэрэм ехьылӀагъэу пегъымбар Мусэ моущтэу ытхыгъ[*]: «Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэрэм Тэурат хабзэм ишӀуагъэкӀэ щыӀэныгъэ иӀэщт»+. 6Ау цӀыфым шӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэрэм ехьылӀагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт[*]: «Хэта уашъом дэкӀоещтыр? – умыӀо угукӀэ», (а гущыӀэхэм къарыкӀырэр уашъом удэкӀоеныр ары, Христосэу цӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр къырищэхыным пае)+. 7Е «Хэта чӀылъэм икуупӀэ[*] ехыщтыр?» умыӀо, (Христос лӀагъэхэм къахищыжьыным пае, къыдищэежьыныр ары а гущыӀэхэм къарыкӀырэр)+. 8Ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм сыда арытыр?

«Тхьэм игущыӀэхэр къыппэгъунэгъух, ужи дэлъых, угуи илъых»+.

9УжэкӀэ цӀыфхэм апашъхьэ Исус зэрэ Зиусхьаныр къыщыпӀомэ, Тхьэм ар лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэмкӀи угукӀэ шӀошъхъуныгъэ уиӀэмэ, умыкӀодэу Тхьэм укъыгъэнэжьыщт+. 10Сыда пӀомэ, цӀыфэу зыгукӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытэщт, цӀыфмэ апашъхьэ Исус зэрэ Зиусхьаныр къыщызыӀорэри мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт. 11Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм Христос ехьылӀагъэу зэрарытым фэдэу[*], «Хэти ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэр кӀэгъожьыщтэп»+. 12Джуртхэри алыджхэри зэрэзэтекӀыхэрэ зи щыӀэп. А зы Зиусхьаныр зэкӀэми я Зиусхьан, Ащ елъэӀурэ пстэуми шӀу къафешӀэ+. 13Сыда пӀомэ, «Хэти къыдэӀэпыӀэнэу ащ елъэӀурэр мыкӀодэу Зиусхьаным къыгъэнэжьыщт».[*]+
14Ау ЗиусхьанымкӀэ шӀошъхъуныгъэ ямыӀэмэ, сыдэущтэу елъэӀунха? Ащ икъэбари зэхамыхыгъэмэ, сыдэущтэу шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъущта? Икъэбари зыми аримыгъэӀумэ, сыдэущтэу зэхахына+? 15Тхьэми цӀыфхэр къымыгъакӀохэмэ, сыдэущтэу Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур агъэӀуна? Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «КъэбарышӀур зыгъэӀурэ цӀыфхэм алъакъохэр сыдэу дахэха!»

16Ау щытми, къэбарышӀум едэӀунхэу цӀыф пстэуми адагъэп. Сыда пӀомэ, пегъымбар Ешайа моущтэу къыӀуагъ[*]: «Зиусхьан, къэбарышӀоу дгъэӀугъэр хэта зышӀошъ хъугъэр?»+
17Аущтэу КъэбарышӀур зэрэзэхахырэмкӀэ цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэ мэхъу, зыгорэм Тхьэм игущыӀэхэр зэригъэӀухэрэмкӀи а КъэбарышӀур зэхахы+. 18Ау сэ сыкъэупчӀэ: КъэбарышӀур зэхахыгъэба? Бэу зэхахыгъ, сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«КъэбарышӀур зыгъэӀугъэмэ амакъэ чӀылъэм тыдэкӀи
цӀыфхэм щызэхахыгъ,
ягущыӀэхэри чӀылъэм ыкъуапэхэм анэсыгъэх»+.

19Джыри сыкъэупчӀэ: израиль цӀыфхэм къэбарышӀур къагурымыӀуагъэу ара?

Хьау, бэу къагурыӀуагъ, сыда пӀомэ, Тхьэм ыцӀэкӀэ пегъымбар Мусэ апэрэу къыӀуагъ[*]:

«Зы лъэпкъ горэм щымыщхэм шъуязгъэшъугъощт,
зэхэшӀыкӀ зимыӀэ лъэпкъыми шъуфэзгъэгубжыщт»+.

20ЕтӀанэ Тхьэм ыцӀэкӀэ пегъымбар Ешайа гушхоу къыӀуагъ[*]:

«Къыслъымыхъугъэ цӀыфхэм сыкъагъотыгъ,
къыскӀэмыупчӀагъэхэми зязгъэлъэгъугъ».

21Ау израиль лъэпкъым ехьылӀагъэу моущтэу къеӀо[*]: «КъысэмыдэӀурэ лъэпкъ къаигъэр къысэшӀужьыным пае,
мэфэ реным сӀэхэр фэсщэигъэх».

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм израиль лъэпкъым гукӀэгъу къызэрыфишӀырэр

11^1Арышъ, сыкъэупчӀэ: Тхьэр ежь илъэпкъ фэмыежьэу хъугъа? Хьау, ар хъухэщтэп. Сыда пӀомэ, сэри израиль лъэпкъым сыщыщ, Ибрахьимэ къытекӀыгъэхэм сащыщ, Бен-Ямин илӀакъо сыщыщ+. 2Шъыпкъэ, Тхьэм лъэпкъэу къыхихыгъэм фэмыежьэу хъугъэп. Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу[*], пегъымбар Иляс ехьылӀэгъэ къэбарыр шъошӀэба? Иляс израиль цӀыфхэм яхьылӀагъэу Тхьэм ыпашъхьэ моущтэу щытхьаусхагъ:+
3«Зиусхьан, уипегъымбархэр аукӀыгъэх, уикъурмэншӀыпӀэхэри зэхакъутагъэх. Сэ сизакъоу сыкъэнагъ, спси ыуж итых»+. 4Ау Тхьэм Иляс сыда къыриӀожьыгъэр? [*] «Тхьэ нэпцӀэу БаӀал ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ мытӀысыгъэхэу цӀыф минибл къызфэзгъэнагъ»+. 5Джыри ары зытетыр. Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ ежь къыхихыгъэу, цӀыф куп къэнагъэу щыӀ+. 6Тхьэм ахэр къызкӀыхихыгъэхэр ынэшӀу ащифагъэти ары. Ахэмэ ӀофышӀухэу ашӀагъэхэм яӀоф ащ хэлъэп. Армырмэ Тхьэм ынэшӀоу ащифагъэр нэшӀу щыфэныгъэ хъужьрэп.

7Сыд етӀанэ? Израиль лъэпкъыр зылъыхъугъэр ыгъотыгъэп, ау Тхьэм къыхихыгъэ цӀыф купым ыгъотыгъ. Къэнагъэхэр гуркъэ хъугъэх+. 8Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Тхьэм ахэмэ агухэм гулъытэ арымылъ ышӀыгъ.

Анэхэми амылъэгъоу,
атхьакӀумэхэми зэхамыхэу ыгъэхъугъэх,
непэрэ мафэм нэсыфэ»+.

9Пачъыхьэ Даути къыӀуагъ[*]:

«Ахэмэ ягухэхъо Ӏанэ лъахъи, хъытыуи,
ахэр зыгъэлъэпэорэ мыжъуи афэрэхъу.

Тхьэм яфэшъуашэ арерэгъэпщыныжь.

10Ахэмэ амылъэгъушъунэу Тхьэм анэхэр ерэгъэушӀункӀ,
егъашӀэми атхыцӀэхэр амыузэнкӀыжьышъунэу ерэуфэх»+.

Хымэ лъэпкъхэр мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьхэрэр

11Арышъ, сэкъэупчӀэ: джуртхэр зэлъэпаохэм, къэмытэджыжьышъунхэу тефэгъапэха? Хьау, ар хъухэщтэп. Ау джуртхэр гъогу занкӀэм зэрэтекӀыгъэхэм пае, нэмыкӀрэ лъэпкъхэр мыкӀодхэу къэнэжьынхэу Тхьэм гъогу афишӀыгъ, джуртхэр ахэмэ аригъэшъугъунхэм пае. 12Джуртхэр гъогу занкӀэм зэрэтекӀыгъэхэм пае, дунаим тет нэмыкӀрэ цӀыфхэм шӀубэ агъотыгъ, джуртхэми яӀоф къызэрадэмыхъугъэм пае, нэмыкӀрэ лъэпкъхэм шӀубэ агъотыгъ. Арышъ, джуртхэу мыкӀодхэу Тхьэм къыгъэнэжьыщтхэм япчъагъэ зикъукӀэ, сыдэу шӀуба ащ къыхэкӀыщтыр!

13Джы шъо, хымэ лъэпкъхэм, къышъосэӀо: шъо хымэ лъэпкъхэм шъуиапостолэу сызэрэхъугъэм пае, сиӀоф сэгъэлъапӀэ+. 14СиӀоф зыкӀэзгъэлъапӀэрэр слъэпкъ щыщхэр шъо хымэ лъэпкъхэм къышъозгъэшъугъунхэшъ, ахэмэ ащыщэу зы куп мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьынэу ары. 15Сыда пӀомэ, Тхьэм джуртхэр ымыдэхэ зэхъум, дунаим тет нэмыкӀ цӀыфхэр ежь зэригъэшӀужьыгъэх. Ащыгъум Тхьэм джуртхэр джыри зэ зидэжьхэкӀэ, сыд хъущт? ЛӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьхэрэм ахэр фэдэщт+. 16Тхьацум иапэрэ Ӏахь Тхьэм ратымэ, тхьацур зэкӀэ Тхьэм ий. Чъыгым ылъапсэ Тхьэм иемэ, чъыг къутамэхэри Тхьэм иех.

17Хатэм дэт зейтун чъыгым[*] икъутамэхэм ащыщхэу заулэ Тхьэм гуикӀыкӀи, о шъофым ит зейтун чъыг къутамэм фэдэр адрэ къутамэхэм ачӀыпӀэ угуигъэкӀыхьагъ. Хатэм дэт зейтун чъыгым икъутамэхэу къэнагъэхэм урягъусэу а чъыгым ылъапсэми ипсыми яшӀуагъэ къыуагъэкӀы+. 18Арышъ, Тхьэм а чъыгым гуикӀыкӀыгъэ къутамэхэм апашъхьэ узщыщымытхъужь. Узщэтхъужьмэ, мыр зыщымыгъэгъупш: о уишӀуагъэ лъапсэм ебгъэкӀырэп, лъапсэм ишӀуагъэ о къыуегъэкӀы нахь. 19Ащыгъум о къысэпӀонкӀи мэхъу: «Чъыгым сэ сыгуигъэкӀыхьанэу Тхьэм чъыгым а къутамэхэр гуикӀыкӀыгъэх». 20Шъыпкъэ, ахэмэ шӀошъхъуныгъэ зэрямыӀэм пае, Тхьэм чъыгым гуикӀыкӀыгъэх, ау о шӀошъхъуныгъэ зэрэуиӀэм пае, пчӀыпӀэ укъенэ. Арышъ, зымыгъэпаг, щынагъо зигъаӀ. 21Сыда пӀомэ, хатэм дэт чъыгым икъутамэхэм Тхьэр ашъхьамысыгъэмэ, о къыпшъхьасыщта+?

22Мары Тхьэм ишӀугъэрэ ипхъэшагъэрэ: игъогу текӀыгъэхэм афэпхъаш, ау О Тхьэм ишӀугъэ зыхэмыгъэнмэ, ишӀугъэ къыплъигъэӀэсыщт. Армырмэ, ори а чъыгым угуикӀыкӀыщт. 23Джуртхэми яшӀошъмыхъуныгъэ ханэжьмэ, Тхьэм ахэри чъыгым гуигъэкӀыхьажьыщтых, сыда пӀомэ, Тхьэм ахэр икӀэрэкӀэу гуигъэкӀыхьажьынхэ ылъэкӀыщт. 24О, (хымэ лъэпкъыр), шъофым ит зейтун чъыгым Тхьэм угуикӀыкӀи, хатэм дэт зейтун чъыгым угуигъэкӀыхьагъ. Ащыгъум хатэм дэт зейтун чъыгым щыщ къутамэхэр (джуртхэр), ежьхэм ячъыг гуигъэкӀыхьажьынхэр ТхьэмкӀэ нахь къинына?

Израиль лъэпкъым Тхьэм ежь дэжь къызэрыригъэгъэзэжьыщтыр

25Сшыхэр, Ӏушыщэу шъузышӀомышӀыжьыным пае, мы шъэфыр шъумышӀэным сыфаеп. Хымэ лъэпкъхэм ащыщхэу Тхьэм игъогу техьащтхэм япчъагъэ екъуфэ, израиль лъэпкъым щыщ куп гуркъэнэу Тхьэм ыгъэхъугъ. 26Аущтэу израиль лъэпкъыр зэкӀэ мыкӀодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт, игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«ЦӀыфхэр мыкӀодхэу къэзгъэнэжьыщтыр

Цион къалэм[*] къыдэкӀыщт. Ар къызыкӀокӀэ,
бзэджагъэр Якъубэ илъэпкъ хигъэкӀодыкӀыжьыщт».

27(ЕтӀанэ Тхьэм ыӀуагъ:)

«Мы зэзэгъыныгъэр ары сэррэ ахэмрэ тазыфагу
дэслъхьащтыр,
япсэкӀодхэр затесхыжьхэкӀэ».

28Джуртхэм къэбарышӀур зэрамыдагъэм пае, шъо а Ӏофым ишӀуагъэ къышъокӀэу Тхьэм ипый хъугъэх. Ау Тхьэм джуртхэр къызэрэхихыгъэхэм пае, ахэр шӀу елъэгъух, ятэжъышхохэм яхьатыркӀэ+. 29Сыда пӀомэ, Тхьэм цӀыфхэм тынхэр заритхэкӀэ, ибынхэм ащыщ хъунхэуи зяджэкӀэ, аущтэу зэришӀагъэм фыкӀэгъожьырэп. 30Шъо, хымэ лъэпкъхэр, Тхьэм шъуедэӀущтыгъэп, ау израиль лъэпкъыр Тхьэм зэремыдэӀугъэм пае, джы Тхьэм шъо гукӀэгъу къышъуфишӀыгъ+. 31Ащ фэдэу джы джуртхэр Тхьэм едэӀухэрэп, шъо гукӀэгъоу къышъуфишӀыгъэмкӀэ Тхьэм ахэми гукӀэгъу къафишӀыным пае. 32Сыда пӀомэ, Тхьэм цӀыф пстэури мыдэӀоным хэтхэу къыгъэнагъэх, ахэмэ зэкӀэмэ гукӀэгъу къафишӀыным пае.

33Тхьэм ишӀугъэшхо, иакъылышӀогъэшхо, ишӀэныгъэшхо сыдэу инха! Игухэлъышхохэр зыми зэхифын ылъэкӀыщтэп. ИӀофхэм ауж зи ихьан ылъэкӀыщтэп+.

34«Хэта Зиусхьаным ыгу илъыр зышӀэрэр?

Хэта ащ упчӀэжьэгъу фэхъугъэр+?

35Хэта Тхьэм зыгорэ езытыгъэр, Тхьэм ащ тын къыритыжьынэу?» [*]

36Ӏоф пстэури Тхьэм ыӀэ къикӀыгъ. ИлъэкӀыкӀи ищытхъушхо паий Ӏоф пстэури щыӀ. МыкӀодыжьын щытхъушхор Тхьэм ий. Амин+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Христос тыгухэм арылъэу тызэрэзекӀон фаер

12^1Арышъ, Тхьэм гукӀэгъу къызэрэтфишӀыгъэм пае, инэу сышъолъэӀу: Тхьэм ыгу зэӀурэ къурмэныпхъэ псаоу, къурмэныпхъэ лъапӀэм фэдэу зешъут. Ары гурэ псэрэкӀэ Тхьэр зэрэжъугъэлъэпӀэн фаер+. 2Мы лъэхъаным ихабзэхэм шъукъыращэкӀэу шъущымыт. Ау Тхьэм шъугухэм арылъхэр зэрерэхъокӀых, шэнышӀо шъухъуным пае. Аущтэу шъушӀымэ, Тхьэр зыфаер къыжъугурыӀощт, дэгъур зыфэдэри, Тхьэм ыгу зэӀурэри, щыкӀагъэ зимыӀэ икъугъэр зыфэдэри къыжъугурыӀощт+.

3Тхьэм ынэшӀу сэ къызэрэсщифагъэм пае, шъуащыщ пэпчъ есэӀо: узышӀомышӀыжь ыкӀи зымыгъэин, шӀошъхъуныгъэу Тхьэм о къыпфигъэшъошагъэм ишапхъэ тетэуи гурыӀоныгъэкӀэ зэплъыжь+. 4Сыда пӀомэ, пкъым щыщхэр бэ, ау ахэмэ зэкӀэмэ Ӏофэу ашӀэрэр зэп+. 5Джащ фэдэу тэри бэ тэхъу пэтми, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, зыпкъ закъо тэхъу, хэт пэпчъи адрэхэм ащыщ+. 6Тхьэм ынэшӀу хэти къызэрэщифагъэм елъытыгъэу лъэкӀ зэфэшъхьафхэр тиӀэх. Тхьэм игущыӀэхэр зыгорэм ыгу къырилъхьэхэу, ахэр къыӀонхэу лъэкӀ къыритыгъэмэ, а цӀыфым шӀошъхъуныгъэу иӀэм тетэу Тхьэм игущыӀэхэр къерэӀу+. 7ЦӀыфхэм ишӀуагъэ аригъэкӀынэу Тхьэм зыгорэм лъэкӀ къыритыгъэмэ, а цӀыфым ишӀуагъэ ахэмэ арерэгъэкӀ. ЦӀыфхэм Ӏофхэр аригъэшӀэнхэу Тхьэм зыгорэм лъэкӀ къыритыгъэмэ, а цӀыфым Ӏофхэр арерэгъашӀ+. 8ЦӀыфхэр ыгъэгушхонхэу Тхьэм зыгорэм лъэкӀ къыритыгъэмэ, ерэгъэгушхох. ИӀэр цӀыфхэм адигощынэу Тхьэм зыгорэм лъэкӀ къыритыгъэмэ, игуапэу адерэгощ. Тхьэмэтэнэу Тхьэм зыгорэм лъэкӀ къыритыгъэмэ, егугъоу орэтхьэмат. ЦӀыфхэм гукӀэгъу афишӀынэу Тхьэм зыгорэм лъэкӀ къыритыгъэмэ, гушӀуагъокӀэ гукӀэгъу аферэшӀ+.

ШӀулъэгъур

9ШъуишӀулъэгъу шӀулъэгъу шъыпкъэ орэхъу. Бзэджагъэм зыщышъудзый, дэгъум ыуж шъуит+. 10Зэкъошхэм фэдэу шӀу шъузэрэлъэгъу; шъушъхьэ зэрэшъулъытэрэм нахьи, адрэхэр нахь шъулъытэх+. 11Гуетыныгъэшхо зижъугъэӀэ зэпыт, Зиусхьаным шъуфэлэжьэным гурэ псэрэкӀэ зешъут. 12Ӏофхэу шъузщыгугъыхэу, шъузпаплъэхэрэм шъуакӀэгушӀу. Гузэжъогъу шъухафэмэ, теубытагъэ зижъугъаӀ. Тхьэм шъуелъэӀу зэпыт+. 13Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм щыкӀагъэ яӀэмэ, шъуадэӀэпыӀ. ХьакӀэр жъугъэлъэпӀэными шъупылъ+.

14Къин шъозгъэщэчыхэрэм ынэшӀу къащифэнэу Тхьэм шъуелъэӀу. Ары сэӀо, ахэмэ шъуямыбгэу, ынэшӀу къащифэнэу Тхьэм шъуелъэӀу+. 15ГушӀохэрэм шъуадэгушӀу, гъыхэрэми шъуадэгъ+. 16ШъуигупшысакӀэ зы орэхъу. Зышъумыгъэпаг, цӀыф цӀыкӀухэми ныбджэгъуныгъэ адэшъушӀ. ШъузышӀомышӀыжь+.

17Зыгорэм ибзэджагъэ бзэджагъэкӀэ шъупэмыгъокӀыжь. ЦӀыф пстэуми шӀоу алъытэрэр зэрэшъушӀэным ыуж шъуит+. 18Амал иӀэмэ, шъулъэкӀыщтым фэдизкӀэ цӀыф пстэуми шъузэрагурыӀоным ыуж шъуит+. 19СилъапӀэхэр, зыгорэм бзэджагъэ къышъуихмэ, бзэджагъэ ешъумыхыжь, ау Тхьэм цӀыфым ибзэджагъэ рерэгъэпщыныжь, сыда пӀомэ, Зиусхьаным къыӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «ЦӀыфхэм ябзэджагъэ языгъэпщыныжьыщтыр сэры, яфэшъуашэ язгъэгъотыжьыщт»+. 20Аущтэу «Уипый мэлакӀэ малӀэмэ, гъашхэ, псыфалӀэ малӀэмэ, егъашъу; сыда пӀомэ, аущтэу зыпшӀырэм, шӀомыкӀ плъыгъэхэр ащ ышъхьэ теплъхьащтых».[*]+
21Бзэджагъэр къызтемыгъакӀоу, шӀушӀэнымкӀэ бзэджагъэм текӀу.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тетыгъо зиӀэхэм шъуафэӀорышӀ

13^1Хэти тетыгъо зиӀэхэм афэрэӀорышӀ. Сыда пӀомэ, Тхьэм ымыдэмэ, зыми тетыгъо иӀэ хъущтэп. Тетыгъо зиӀэхэу щыӀэхэр зыгъэнэфагъэр Тхьэр ары+. 2Арышъ, тетыгъо зиӀэхэм апэуцурэ цӀыфыр Тхьэм ыгъэнэфэгъэ цӀыфхэр арых зыпэуцухэрэр. Аущтэу зышӀэхэрэм мысагъэ зытыралъхьажьы. 3Сыда пӀомэ, шӀугъэ зышӀэхэрэр тетыгъо зиӀэхэм ащыщынэнхэр ящыкӀагъэп, бзэджагъэ зышӀэхэрэр ары ахэмэ ащыщынэнхэ фаехэр. Тетыгъо зиӀэм ущымыщынэнэу уфая? ШӀу шӀи, ар къыпщытхъущт. 4Сыда пӀомэ, тетыгъо зиӀэм ишӀуагъэ къыуигъэкӀынэу Тхьэм фэлажьэ. Ау бзаджэ пшӀэмэ, ущыщынэн фае, сыда пӀомэ, тетыгъо зиӀэм чатэр хьаулыеу ыӀыгъырэп. БзэджашӀэхэм яфэшъошэ къин атырилъхьанэу ар Тхьэм фэлажьэ+. 5Арышъ, тетыгъо зиӀэхэм уафэӀорышӀэн зыкӀыфаер уифэшъошэ къиныр Тхьэм къыптырилъхьанымкӀэ узэрэщыщынэрэ закъор арэп, ахэмэ уафэӀорышӀэныр зэрэтэрэзыр угукӀэ зэрэпшӀэрэри ары.

6Ары хьакъулахь ахъщэр[*] ахэмэ зыкӀяшъутырэр; сыда пӀомэ, тетыгъо зиӀэхэр а Ӏофым пылъхэ зыхъукӀэ, Тхьэм фэлажьэх. 7Арышъ, цӀыф пстэуми яфэшъуашэ яшъутыжь. Хьакъулахьэу цӀыфхэм атыралъхьэрэр арыми, ар яшъутыжь; хьакъулахьэу хьапщыпхэм атыралъхьэрэр арыми, ари яшъутыжь; гъэлъэпӀэныр арыми, жъугъэлъапӀэх, лъытэныгъэр арыми, лъытэныгъэ афэшъушӀ+.

Зэкъошхэм фэдэу шӀу шъузэрэлъэгъу

8ШӀу шъузэрэлъэгъуным ичӀыфэ нэмыкӀэу, зыми ичӀыфэ зытешъумыгъэлъ; сыда пӀомэ, зигъунэгъу шӀу зылъэгъурэм Тэурат хабзэм итхэр ыгъэцэкӀагъэх+. 9Мы унашъохэу[*] «Зинэ умышӀэ», «ЦӀыф умыукӀы», «Умытыгъу», «НэмыкӀ цӀыфхэм пцӀы атемылъхь», «Хъопсэ мыхъун угу имыгъэлъ» зыфаӀохэрэмрэ адрэ унэшъо пстэумрэ зэкӀэзыубытэрэр мы унашъор ары[*]: «О пшъхьэ шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу»+. 10Зигъунэгъу шӀу зылъэгъурэм иягъэ ригъэкӀырэп. Арышъ, шӀулъэгъу уиӀэмэ, хабзэм итхэр бгъэцэкӀагъэхэу мэхъу+.

Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэр къэблэгъагъ

11Арышъ, джаущтэу шъузекӀу. Уахътэр зынэсыгъэр шъошӀэ, шъукъызыущын фэе сыхьатыр къэсыгъ. Сыда пӀомэ, апэу шӀошъхъуныгъэ тиӀэ зыхъугъэ мафэм нахьи, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызигъэнэжьыщт мафэр джы нахь къытпэблагъэ хъугъэ+. 12Чэщыр хэкӀотагъ, мафэри къэблэгъагъ. Арышъ, шӀункӀым иӀоф бзаджэхэр хэтэжъугъэнэжьых, нэфынэм иӀашэхэри къэтэжъугъаштэх+. 13Мафэм инэфынэ щыпсэурэ цӀыфхэм афэдэу, хабзэм тетэу тыжъугъэзекӀу; шъхьарытӀупщ ешхэ-ешъошхомрэ утэшъонымрэ орэмыхъу, зинэ шӀэныр, мыхъо-мышӀэ псэукӀэр, зэщыхьаныр, шъугъоныр къэрэмыхъух+. 14Ау Зиусхьан Исус Христос шъуишъуашэ фэдэ орэхъу, шъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ ихъопсэ мыхъунхэми шъуафэмыӀорышӀ+.

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Шъушы шъумыгъэмысэ

14^1ШӀошъхъуныгъэ макӀэ зиӀэр пыдзы шъумышӀы, ишӀошӀхэмкӀэ шъуемынэкъокъу+. 2Зы нэбгырэм сыд фэдэ гъомлапхъи ышхынэу зэрэфитымкӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀ, ау шӀошъхъуныгъэ макӀэ зиӀэм хатэм къыдакӀэхэрэм анэмыкӀ ышхырэп+. 3Шхэрэм мышхэрэр зэримыпэсы хъущтэп. Мышхэрэми шхэрэр ыгъэмысэ хъущтэп, сыда пӀомэ, Тхьэм а цӀыфыри ыдагъ+. 4О хэт ущыщ, нэмыкӀ горэм фэлажьэрэр бгъэмысэнэу? Ар гъогу тэрэзым тетми, темытми, ежь изиусхьан иӀофба? Ари гъогу тэрэзым тетыщт, сыда пӀомэ, изиусхьан тыригъэтын ылъэкӀыщт+.

5Зы цӀыфым мафэ горэ нахь егъэлъапӀэ, адрэ цӀыфым мафэхэр зэфэдэхэу елъытэ. Хэти ежь ыгукӀэ зэрэтыриубытагъэм тетэу зекӀон фае+. 6Мафэ горэ зыгъэлъапӀэрэм Зиусхьаным лъытэныгъэ фишӀынэу а мафэр егъэлъапӀэ. ЗымыгъэлъапӀэрэми, Зиусхьаным лъытэныгъэ фишӀынэу аущтэу ешӀы. Сыд щыщ зышхырэми Зиусхьаным лъытэныгъэ фишӀынэу ешхы, сыда пӀомэ, ышхырэм пае Тхьэм щытхъу фешӀы. Мышхэрэми Зиусхьаным лъытэныгъэ фишӀынэу аущтэу ешӀы, ащи Тхьэм щытхъу фешӀы+. 7Зы цӀыфи ежь ышъхьэ закъо пае псэурэп. Джащ фэдэу, зи ежь ышъхьэ закъо пае лӀэрэп+. 8Тыпсэуми, Зиусхьаным тыфэпсэу, тылӀэми, Зиусхьаным тыфэлӀэ. Арышъ, тыпсэуми тылӀэми, Зиусхьаным тырий+.

9Христоси лӀи, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьи, къэпсэужьыгъ, псаухэмрэ лӀагъэхэмрэ я Зиусхьан хъуным пае+. 10О пшы сыда зыкӀэбгъэмысэрэр? Е о пшы сыд пае зэмыпэсыра? Тэ пстэуми Тхьэм ихьыкум тӀысыпӀэ лъапӀэ ыпашъхьэ тиуцон фае+. 11Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]:

«Сэ сыпсау, – къеӀо Зиусхьаным,
сапашъхьи цӀыф пстэуми алъэгуанджэхэр щауфэщтых.

Сыдрэ бзэгуи сызэрэ Тхьэр къыӀощт»+.

12Аущтэу тэ пстэуми Тхьэм ыпашъхьэ тихьанышъ, джэуап еттыжьын фае+.

Шъо шъуилажьэкӀэ шъушы псэкӀод ерэмышӀ

13Арышъ, тэ тызэрэгъэмысэн фаеп. Ау зыгъэлъэпаорэ мыжъо шъушы игъогу тешъумылъхьанэу е псэкӀод ышӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏоф шъумышӀэнэу тешъуубытэн фае+. 14Зиусхьанэу Исус сыгу зэрилъым пае, гъомылэ горэ зэрэмыхьэрамыр сэшӀэ, сицыхьи телъ. Ау зыгорэм хьэрамэу елъытэмэ, ежьыркӀэ хьэрам мэхъу+. 15О гъомылэу пшхырэм пае пшы ыгу хэогъэкӀымэ, шӀулъэгъум тетэу узекӀожьрэп. О гъомылэу пшхырэмкӀэ Христос зыфэлӀэгъэ пшы умыгъэкӀоды+. 16Шъо дэгъоу шъулъытэрэр цӀыфхэм дэеу алъытэнэу орэмыхъу. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм и Тетыгъошхо иӀофхэр зэхьылӀагъэхэр шхынымрэ ешъонымрэ арэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀырэ шъыпкъагъэр, гупсэфыр, гушӀуагъор арых нахь+. 18Христос аущтэу фэлажьэрэ цӀыфым Тхьэм ыгу еӀу, цӀыфхэми ар ягуап.

19Арышъ, зэзэгъыныгъэ къэзыхьырэ Ӏофхэми, гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ зэрэдгъотырэ Ӏофхэми ауж тижъугъэт+. 20Шхыным пае Тхьэм иӀоф умыгъэкӀоды. Шхын пстэури хьалэл, ау гъомылэу о пшхырэмкӀэ зыгорэм игъогу зыгъэлъэпаорэ мыжъо теплъхьэмэ, псэкӀод мэхъу+. 21Лы умышхынри, сэнэпс уемышъонри, о пшы игъогу зыгъэлъэпаорэ мыжъо тезылъхьэрэ Ӏоф упымылъынри, е псэкӀод ышӀэнэу дэзыхьыхырэ Ӏофым упымылъынри шӀу. Ащ фэдэу о пшы зыгъэлъэпэорэ Ӏофым упымылъынри шӀу.

22Мы Ӏофхэм яхьылӀагъэу шӀошъхъуныгъэу уиӀэр Тхьэмрэ оррэ шъуазыфагу дэлъэу орэхъу. Гъомылэу ышхырэм пае зызымыгъэмысэжьрэр гъогу мафэ теуцуагъ. 23Ау гъомылэу ышхырэр зэрэхьалэлымкӀэ гуцафэ ышӀэу шхэрэм шӀошъхъуныгъэ имыӀэу зэрэшхэрэм пае, Тхьэм егъэмысэ, сыда пӀомэ, шӀошъхъуныгъэ тимыӀэу тшӀэрэ пстэури псэкӀод мэхъу.

Паул Тхьэм щытхъушхо зэрэфиӀорэр

24Сэ сикъэбарышӀоу, Исус Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀоу згъэӀурэм тетэу, къэбарэу мыухыжьын лъэхъанхэм къащегъэжьагъэу Тхьэм шъэфэу къыгъэнагъэу, ау джы къыгъэнэфагъэм тетэу Тхьэм шъугухэр ыгъэпытэнхэ ылъэкӀыщт+. 25Джы Тхьэу мыкӀодыжьыщтым иунашъокӀэ пегъымбархэм атхыгъэхэм а къэбарыр къагъэнэфагъ, Тхьэм фэлажьэхэрэм лъэпкъ пстэуми ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъунышъ, ежь едэӀунхэм пае, а къэбарыр арагъэӀугъ+. 26АкъылышӀогъэшхо зиӀэ Тхьэ закъом Исус Христос ышӀэгъэ Ӏофхэм апае щытхъушхор ий. Амин+.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

Тшъхьэ изакъоп, тигъунэгъуи ары тишӀуагъэ зэдгъэкӀын фаер

15^1Тэ, шӀошъхъуныгъэшхо зиӀэхэр, тишӀуагъэ зэдгъэкӀыжьыным ыуж тимытэу, шӀошъхъуныгъэ макӀэ зиӀэхэм яхэукъоныгъэхэм щэӀагъэ афытиӀэн фае+. 2Тэ тщыщэу хэти игъунэгъу шӀу къыфыхигъэкӀызэ ыгъэрэзэн фае, ащ ыгурэ ыпсэрэкӀи нахь лъэкӀ ригъэгъотын фае+. 3Сыда пӀомэ, Христоси ежь ишӀуагъэ зэригъэкӀыжьыгъэп, ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «О си Тхь, къыохъоныгъэх, ау къаӀуагъэхэр сэ къыстефагъэх»+. 4Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт пстэури зыкӀатхыгъэр шъыпкъэр тагъэшӀэныр ары. Аущтэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм теубытагъэрэ гушхоныгъэрэ тиӀэ агъэхъузэ, Тхьэм ӀахьышӀур къызэрэтлъигъэӀэсыщтым тыщагъэгугъы+.

5Теубытагъэрэ гушхуагъэрэ къытэзытырэ Тхьэм зы гупшысакӀэ шъуиӀэу, Христос Исус игъогу шъурыкӀоу шъуерэгъэпсэу+. 6Аущтэу Тхьэу ти Зиусхьанэу Исус Христос я Тэ щъо зыгу-зыпсэу шъужэ къыдэкӀызэ, щытхъу фэшъушӀыщт.

7Аущтэу шъо Христос шъузэридагъэм фэдэу, шъори зым зыр ыдэн фае, цӀыфхэм Тхьэм ищытхъу ашӀыным пае. 8Сыда пӀомэ, сэ сэӀо, джуртхэм ишӀуагъэ аригъэкӀынэу Исус Христос къэкӀуагъ. Ахэмэ ишӀуагъэ аригъэкӀынэу къызкӀэкӀуагъэр тятэжъышхохэр Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр Исус къызэригъэшъыпкъэжьхэрэмкӀэ Тхьэм ишъыпкъагъэ аригъэлъэгъунэу ары. 9Ащ нэмыкӀэуи Исус ишӀуагъэ ахэмэ аригъэкӀынэу къызфэкӀуагъэр хымэ лъэпкъхэм[*] Тхьэм игукӀэгъу пае щытхъу фаригъэшӀыныр ары, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Ащ пае, О, си Зиусхьан, хымэ лъэпкъхэм апашъхьэ уищытхъу щысӀощт,
щытхъу орэдхэри о пцӀэ къыфэсӀощт»+.

10Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэуи арыт[*]:

«Шъо, хымэ лъэпкъхэр, Тхьэм илъэпкъ шъуригъусэу шъугушӀу»+.

11Моущтэуи арыт[*]:

«Шъо, хымэ лъэпкъ пстэури, Зиусхьаным щытхъу
фэшъушӀ,
ищытхъу шъуӀэты, зэкӀэ цӀыф лъэпкъ пстэури»+.

12Пегъымбар Ешайаи моущтэу къыӀуагъ[*]:

«Ищай[*] къытекӀыщт бын лъапӀэр къэкӀонышъ,
хымэ лъэпкъхэм тхьэматэ афэхъущт.

Хымэ лъэпкъхэр ащ щыгугъыхэу, пэплъэщтых».

13ӀахьышӀур ежь къызэрэтлъигъэӀэсыщтым Тхьэм тыщегъэгугъэ. ЕжьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зэрэшъуиӀэм пае гушӀогъошхорэ гупсэфышхорэ шъугухэм къарерэлъхь. Арышъ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ шъугухэм щыгугъыныгъэшхо арыз хъущт.

Гушхоу Паул тхэнэу зыкӀэхъурэр

14Сшыхэр, шъугухэм шӀугъэшхо зэрарылъымкӀи, шӀэныгъэшхо зэрэшъуиӀэмкӀи, зыр адрэм Тхьэм иӀофхэм афигъэсэн зэрилъэкӀырэмкӀи цыхьэ къышъуфэсэшӀы. 15Ау щытми, мы Ӏофхэр шъугу къэзгъэкӀыжьынхэу чӀыпӀэ-чӀыпӀэу гушхоныгъэ хэлъэу къышъуфэсэтхы. Гушхоныгъэ хэлъэу зыкӀэстхырэр, хымэ лъэпкъхэм адэжь Исус Христос сыщыфэлэжьэнэу Тхьэм шӀукӀэ сыхихыгъэшъ ары. 16Тхьэм дэжь къикӀыгъэ къэбарышӀур згъэӀузэ, дин пэщэ Ӏоф сэшӀэ. Тхьэм дэжь къикӀыгъэ къэбарышӀур зыкӀэзгъэӀурэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ хымэ лъэпкъхэм агухэр зэригъэкъэбзэжьыгъэхэм пае, ахэр Тхьэм ыгу зэӀурэ къурмэныпхъэм фэдэу хъунхэр ары+.

17Исус Христос сыгу илъэу Ӏофэу Тхьэм фэсшӀагъэм сыщэгушӀукӀы. 18-19Сэ сигущыӀэхэмкӀи, Ӏофхэу сшӀагъэхэмкӀи, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэмрэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэмрэ ялъэкӀыкӀи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи, хымэ лъэпкъхэр Тхьэм езгъэдэӀунхэу Христос Ӏофхэу сигъэгъэхъагъэхэм анэмыкӀ сытегущыӀэнэу сытегушхорэп. Аущтэу Ерусалим щегъэжьагъэу Иллирик хэкум[*] нэсыфэ, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур тыдэкӀи цӀыфхэм икъунэу щязгъэӀугъ+. 20НэмыкӀ цӀыф горэм ыгъэуцугъэ лъапсэм сиӀоф тесымыгъэуцоу, Христос ыцӀэ зыщамышӀэгъэ чӀыпӀэмэ къэбарышӀур зэращызгъэӀуным ренэу ыуж ситыгъ+. 21Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Ащ икъэбар зынэмысыгъэхэм ежь щалъэгъущт,
икъэбар зэхэзымыхыгъэхэми зэхашӀыкӀыщт».

Рим къэлэшхом кӀонэу Паул ыгу зэрэхэлъыгъэр

22Джары шъуадэжь сыкъэкӀонэу бэрэ ыуж ситыгъэми, къызкӀыздэмыхъугъэр+. 23Ау джы мы лъэныкъом сэркӀэ Ӏоф щымыӀэжьэу[*], илъэсыбэ хъугъэу шъуадэжь сыкъэкӀонэу сызэрэфэягъэм паий,+
24Испание хэгъэгум сыкӀо зыхъукӀэ, шъуадэжь сыкъэкӀощт. Сыда пӀомэ, сигъогукӀэ сыкъышъухэхьанышъ, шъуслъэгъунэуи, шъуиныбджэгъугъэ сыгу ыгъэпсэфынышъ, сигъогукӀэ ӀэпыӀэгъу шъукъысфэхъунэуи сышъущэгугъы. 25Джы Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ӀэпыӀэгъу афэхъущт ахъщэр сӀыгъэу, Ерусалим сыкӀон сыгу хэлъ+. 26Сыда пӀомэ, хэкухэу Македониерэ Ахаиерэ[*] ащыпсэухэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу Ерусалим дэсхэм ахэт тхьамыкӀэхэм ӀэпыӀэгъу афэхъунхэу, ахъщэ афызэхалъхьанэу ягуапэу аухэсыгъ+. 27Ар ягуапэуи аухэсыгъ, адэӀэпыӀэнхэуи япшъэрылъ. Сыда пӀомэ, Тхьэм джуртхэр зэригъэгугъэгъэ ӀахьышӀум щыщ хымэ лъэпкъхэми яӀэ хъугъэ. Арышъ, хымэ лъэпкъхэми мы дунаим иӀахьышӀоу яӀэмкӀэ яшӀуагъэ джуртхэм арагъэкӀын фае+. 28А пшъэрылъыр згъэцакӀэзэ, ахъщэу зэхалъхьагъэр Ерусалим дэсхэм заӀэкӀэслъхьэ ужым, шъуадэжькӀэ сыкъэкӀонышъ, етӀанэ Испанием сыкӀощт. 29Шъуадэжь сыкъызыкӀокӀэ, Христос ынэшӀу щыфэныгъэшхом сыригъусэу сыкъызэрэкӀощтыр сэшӀэ. 30Сшыхэр, мыщкӀэ сышъолъэӀу: Ти Зиусхьанэу Исус Христос ыцӀэкӀи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀырэ шӀулъэгъум паий, гъусэ шъукъысфэхъу, шъугу етыгъэу Тхьэм шъукъысфелъэӀу. 31Иудей хэкум исхэу шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм Тхьэм сащиухъумэнэуи, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу Ерусалим дэсхэм ӀэпыӀэгъу афэхъун ахъщэу афэсхьыщтым агу еӀунэуи шъуелъэӀу+. 32Джащыгъум, Тхьэм ыӀомэ, гушӀуагъокӀэ шъуадэжь сыкъэкӀонышъ, сышъуигъусэу зызгъэпсэфыщт+. 33Гупсэф къытэзытырэ Тхьэр шъуерэгъус. Амин+.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀуфэс

16^1Тшыпхъоу Фибэ зыцӀэу, Кенкрей къалэм[*] щыӀэ чылыс зэӀукӀэм ӀэпыӀэгъу фэхъурэм нэӀуасэ шъуфэсшӀынэу щытхъукӀэ игугъу къышъуфэсшӀы сшӀоигъу+. 2Зиусхьаныр ащ ыгу зэрилъым пае, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм зэрэрагъэблэгъэн фаем фэдэу ежъугъэблагъи, ищыкӀагъэмкӀи ӀэпыӀэгъу шъуфэхъу, сыда пӀомэ, цӀыфыбэмэ сэри сахэтэу, ар ӀэпыӀэгъу къытфэхъугъ+.

3Прискиллэрэ Акилэрэ сигъусэхэу Исус Христос фэлажьэхэрэм аӀапэхэр сфэшъуубытыжьых+. 4Ахэмэ сэ спсэ мыкӀодэу къэнэжьыным пае, ежьхэм апсэ шъхьасыжьыгъэхэп. Ахэмэ афэразэу щытхъу афэзышӀырэр сэ сизакъоп, хымэ лъэпкъхэм ячылыс зэӀукӀэ пстэури ары. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу яунэ щызэрэугъоихэрэми аӀапэ сфэшъуубытыжь.

5ШӀу слъэгъурэ Епенет ыӀапэ сфэшъуубытыжь. Ахаие хэкум апэрэу ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэр ары+.

6Мерэмэу бэрэ къышъуфэлэжьагъэм ыӀапэ сфэшъуубытыжь.

7Сиунэкъощхэу хьапсым къыздычӀэсыгъэ Андроникрэ Юныйрэ аӀапэ сфэшъуубытыжь. Ахэр апостол цӀэрыӀохэм ащыщых. Сэ сапэкӀэ ахэмэ ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ.

8Христос зыгу илъэу, шӀу слъэгъурэ Амплый ыӀапэ сфэшъуубытыжь.

9Урбанэу тигъусэу Христос фэлэжьагъэмрэ шӀу слъэгъурэ Стахыйрэ аӀапэ сфэшъуубытыжь.

10Христос зыгу илъэу, Тхьэм зишъыпкъагъэ ыгъэунэфыгъэ Апеллес ыӀапэ сфэшъуубытыжь. Ариситобул иунагъо щыщхэм аӀапэ сфэшъуубытыжь.

11Сиунэкъощ Иродион ыӀапэ сфэшъуубытыжь. Зиусхьаныр зыгу илъхэу, Наркисс иунагъо щыщхэм аӀапэ сфэшъуубытыжь.

12Зиусхьаным бэрэ фэлажьэрэ бзылъфыгъэхэу Трифенэрэ Трифосэрэ аӀапэ сфэшъуубытыжь. ЕтӀани Зиусхьаным бэрэ фэлэжьэгъэ бзылъфыгъэу Персидэу шӀу тлъэгъурэм ыӀапэ сфэшъуубытыжь.

13Рутэу Зиусхьаным къыхихыгъэмрэ ащ янэу сянэ фэдэмрэ аӀапэ сфэшъуубытыжь+.

14Асинкрит, Флегон, Гермес, Патроб, Ермый, ахэмэ ягъусэ адрэ тшыхэми аӀапэ сфэшъуубытыжь. 15Филолог, бзылъфыгъэ Юлие, Нирей, ащ ышыпхъу, Олимпан, ахэмэ ягъусэ Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэуми аӀапэ сфэшъуубытыжь.

16ГукъэбзагъэкӀэ ӀаплӀ зэшъущэкӀэу, шӀуфэс зэшъухыжь. Христос ичылыс зэӀукӀэ пстэуми шӀуфэс къышъуахыжьы+.

17Сшыхэр, тишӀошъхъуныгъэ пае тшӀэрэ Ӏофхэм къапэуцухэзэ, шъузэгурызымыгъаӀохэу, цӀыфхэу адрэ цӀыфхэр гъогу занкӀэм тезгъэкӀхэрэм защышъуухъумэнэу сышъолъэӀу. Ахэмэ защышъудзый+. 18Сыда пӀомэ, ащ фэдэ цӀыфхэр ти Зиусхьанэу Исус Христос фэлажьэхэрэп, ахэр зыфэлажьэхэрэр аныб ары. ГъэшӀуабзэкӀи гущыӀэ дахэхэмкӀи цӀыф къызэрыкӀохэр дахьыхых+. 19КъэбарышӀум шъузэредэӀурэм икъэбар цӀыф пстэуми зэхахыгъ. Сэ сыкъышъущэгушӀукӀы, ау шӀугъэр зыфэдэр зэхэшъушӀыкӀынэуи, бзэджагъэ зи шъушъхьэ къимыхьанэуи сыфай+. 20Гупсэф къытэзытырэ Тхьэм бэмышӀэу шэйтаныр шъулъэкъо чӀэгъ чӀышъуигъэщытӀыхьащт. Ти Зиусхьан Исус ынэшӀу къышъущерэф. Амин+.

21Къыздэлажьэрэ Тимофей, сиунэкъощхэу Луцый, Иасон, Сосипатрэ шӀуфэс къышъуахыжьы+.

22Сэ Тертыеу, Паул къыӀозэ, мы тхылъыр къэзытхырэм, Зиусхьаныр сыгу илъэу шӀуфэс къышъосэхыжьы.

23Гаеу, сэри Паули тибысымыми, чылыс зэӀукӀэм зэкӀэми ибысымыми, шӀуфэс къышъуехыжьы. Къалэм иахъщэ зыӀэ илъ Эрастрэ тшы Квартрэ шӀуфэс къышъуахыжьы+.

24Ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу пстэуми къышъущерэф. Амин.

* 1:1 апостол – нэмыкӀ цӀыф горэм ыцӀэкӀэ гущыӀэнэуи Ӏоф ышӀэнэуи фитыныгъэ зиӀэр ары.

* 1:1 къэбарышӀур – Исус Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур ары. Тхьэм пегъымбархэм аӀупэкӀэ цӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр къыгъэшъыпкъэжьхэзэ ыгъэхъугъэх, аущтэуи цӀыфхэр мыкӀодхэу къызэригъэнэжьынхэ гъогу афишӀыгъ.

* 1:2 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэ лъапӀэхэр – мыщ дэжьым ащ къикӀырэр джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэр ары.

* 1:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Хаббакум тхылъэу ытхыгъэм 2:4.

* 2:14 хымэ лъэпкъхэр – мыджуртхэр ары.

* 2:24 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 52:5.

* 2:25 сунэт – Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 17:9-14.

* 3:4 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 50:6.

* 3:10-18 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 13:1-3; 5:10; 139:4; 9:28 Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 59:7-8; Орэд ЛъапӀэхэм 35:2.

* 3:21 Тэурат хабзэм итхэмрэ пегъымбархэм къаӀуагъэхэмрэ – мыщ къикӀырэр джуртхэм ятхылъ лъэпӀэ пстэури ары.

* 4:3 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытыр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 15:6.

* 4:6-8 Даути… къызеӀом, – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 31:1-2.

* 4:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 17:5.

* 4:18 Тхьэм ащ къызэрэриӀогъагъэм фэдэ къабзэу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 15:5.

* 5:12 зы цӀыф – Адэм зыцӀэр ары.

* 7:7 Хъопсэ мыхъун угу имыгъэлъ – а унашъор Тхьэм пегъымбар Мусэм къыфигъэнэгъэ унэшъуипшӀым щыщэу япшӀэнэрэ унашъор ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:17.

* 8:15 Аббэ – «ты» ары.

* 8:18 щытхъушхор – Тхьэм цӀыфхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэу лъэкӀышхо зэриӀэр аужыпкъэм къызэригъэлъагъорэр ары.

* 8:22 хъушъэн ихьэгъэ бзылъфыгъэм – сабый къэхъуным икъинхэм ахэтыныр ары.

* 8:36 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 43:23.

* 8:39 уашъом сыд щыщ щыӀэми, чӀылъэ чӀэгъым сыд щыщ щыӀэми, ошъо лъэныкъоми чӀылъэ чӀэгъыми – кӀочӀэ бзаджэхэу ащыӀэхэр арын фаех. Еплъ Ефес. 2:2.

* 9:4 зэзэгъыныгъэхэр – Тхьэм ежьыррэ пегъымбар Нухьэрэ азыфагу дилъхьэрэ зэзэгъыныгъэр: еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 6:18; 9:9; Тхьэм ежьыррэ пегъымбар Ибрахьимэрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр: еплъ (УблапӀэм) 15:18; 17:2, 7-9; Тхьэм ежьыррэ израиль лъэпкъымрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр: еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:1-8.

* 9:7 Тхьэм къыриӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 21:12.

* 9:8 бынхэу Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу, ащ къытекӀыгъэхэр – Ибрахьимэ къытекӀыгъэ бынхэу ыкъо Исхьакъ къыфэхъугъэхэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 17:19-21.

* 9:9 Тхьэм къызэригъэгугъагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 18:10.

* 9:11-12 Тхьэм… къыриӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 25:23.

* 9:13 Тхьэм зэриӀуагъэм фэдэу – еплъ Пегъымбад Малахий тхылъэу ытхыгъэм 1:2-3.

* 9:15 Тхьэм… къыриӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 33:19.

* 9:17 Тхьэм… фырхьаун къызэрэриӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 9:16.

* 9:18 гуркъагъэ – къаигъагъэкӀэ къыбгурыӀонэу умыдэныр ары.

* 9:25-26 Тхьэм къызэриӀорэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Хьошеа (Осия) тхылъэу ытхыгъэм 2:23; 1:10.

* 9:27-28 пегъымбар Ешайа… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 10:22-23.

* 9:29 пегъымбар Ешайа… къызэриӀуагъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 1:9.

* 9:29 Сэбаот – зэкӀэ лъэкӀышхор ЗиӀэр ары.

* 9:29 къалэхэу Содомрэ Ӏаморрэрэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 19:24-25.

* 9:33 Тхьэм къызэриӀорэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 28:16; 8:14.

* 9:33 мыжъошхор – Христос ары.

* 10:5 пегъымбар Мусэ… ытхыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:5.

* 10:6-8 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм… арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 30:12-14.

* 10:7 чӀылъэм икуупӀэ – лӀагъэхэм ядунай ары.

* 10:11 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм… зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 28:16.

* 10:13 Еплъ Пегъымбар Иоел тхылъэу ытхыгъэм 2:32.

* 10:15 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 52:7.

* 10:16 пегъымбар Ешайа… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 53:1.

* 10:18 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 18:5.

* 10:19 пегъымбар Мусэ… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:21.

* 10:20 пегъымбар Ешайа… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 65:1.

* 10:21 къеӀо – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 65:2.

* 11:2-3 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3 Царств) 19:10.

* 11:4 Тхьэм… къыриӀожьыгъэр – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3 Царств) 19:18.

* 11:8 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 29:4; Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 29:10.

* 11:9-10 пачъыхьэ Даути къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 68:23-24

* 11:17 зейтун чъыгыр – «маслинэр» ары.

* 11:26-27 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 59:20-21; 27:9.

* 11:26 Цион къалэр – Ерусалим къалэр ары.

* 11:34-35 Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:13; Аюбэ икъэбар зэрыт тхылъым (Иов) 41:3

* 12:19 Зиусхьаным къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:35.

* 12:20 теплъхьащтых – еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 25:21-22.

* 13:6 хьакъулахь ахъщэр – цӀыфхэр къалэ горэм зыдахьэхэкӀэ е зыдэкӀхэкӀэ, псэуалъэхэу, хьапщыпхэу, лэжьыгъэхэу яӀэхэм атыралъхьэщтыгъэу Рим къэралыгъошхом ахъщэу ратын фэягъэр ары.

* 13:9 мы унашъохэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:13-15,17.

* 13:9 мы унашъор ары – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.

* 14:11 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 49:18; 45:23.

* 15:3 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 68:10

* 15:9 хымэ лъэпкъхэр – мыджуртхэр ары;

* 15:9 Тхьэм игущыӀэ тъыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 17:50

* 15:10 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм… арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:43.

* 15:11 моущтэуи арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 116:1.

* 15:12 пегъымбар Ешайаи… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 11:10.

* 15:12 Ищай – пачъыхьэ Даутэ ят ары. Исус пачъыхьэ Даутэ илӀакъо щыщ.

* 15:19 Иллирик хэкур – Адриэ хым Ӏутэу, Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. А хэкур джырэ Хорватие зыдэщыӀэм итыгъ.

* 15:21 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 52:15.

* 15:23 мы лъэныкъом сэркӀэ Ӏоф щымыӀэжьэу – нэмыкӀрэ цӀыфхэм Исус ехьылӀэгъэ КъэбарышӀур зыщамыгъэӀугъэм къэбарышӀур щигъэӀуныр ары Паул ипшъэрылъыгъэр.

* 15:26 хэкухэу Македониерэ Ахаиерэ – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъэх. А хэкухэр джырэ Грецием итемыр лъэныкъуи икъыблэ лъэныкъуи арытыгъэх.

* 16:1 Кенкрей къалэр – Коринф къалэм епхыгъэу, къухьэуцупӀэ иӀэу хыӀушъом Ӏутыгъ.

+ 1:2 Лука 1:69-70, Тит 1:1-2
+ 1:3 Маттэ 1:1
+ 1:5 Апостол. 9:15
+ 1:7 1 Кор. 1:2

+ 1:8 Рим. 16:19, Фил. 1:3, 2 Тим. 1:3, Филимон 1:4

+ 1:9 Рим. 9:1, 2 Кор. 1:23, Фил. 1:8, 1 Фесс. 2:5

+ 1:10 Рим. 15:32
+ 1:13 Рим. 15:22-23, 1 Фесс. 2:18, Фил. 4:17
+ 1:14 1 Кор. 9:16

+ 1:16 Марк 8:38, Фил. 1:20, Рим. 2:9-10, 1 Кор. 1:18

+ 1:17 Рим. 3:21, Гал. 3:11, Евр. 10:38
+ 1:18 Ефес 5:6, Кол. 3:6
+ 1:19 Апостол. 14:17, Апостол. 17:24-27
+ 1:20 Орэд ЛъапӀэхэр 18:2-5

+ 1:21 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 17:15, Ефес 4:17-18

+ 1:22 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:30, 1 Кор. 1:20, 1 Кор. 3:19

+ 1:23 МысырикӀыжь 20:4-5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:16-18, Орэд ЛъапӀэхэр 105:20,

+ 1:24 Орэд ЛъапӀэхэр 80:13,
+ 1:26 Кол. 3:5
+ 1:31 2 Тим. 3:2-4
+ 1:32 Рим. 6:21

+ 2:1 ЯтӀонэрэ Самуел 12:5-7, Маттэ 7:2, Лука 6:37, Иуан 8:7

+ 2:4 2 Пет. 3:9, 2 Пет. 3:15, Ӏоф. 2:21
+ 2:5 Якъуб 5:3
+ 2:6 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:12
+ 2:9 1 Пет. 4:17, Рим. 1:16,
+ 2:10 1 Пет. 1:7

+ 2:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Маттэ 22:16, Лука 20:21, Апостол. 10:34

+ 2:12 1 Кор. 9:21
+ 2:13 Лука 11:28, Якъуб 1:22-23
+ 2:15 ДжакӀо 12:14
+ 2:17 Рим. 3:27, Рим. 9:4-5
+ 2:19 Иуан 9:40
+ 2:21 МысырикӀыжь 20:15, Маттэ 23:3
+ 2:22 МысырикӀыжь 20:14
+ 2:25 Гал. 5:3
+ 2:26 Ефес 2:11
+ 2:27 2 Кор. 3:6, Маттэ 12:41
+ 2:28 Рим. 9:6-8, 1 Кор. 7:19

+ 2:29 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 30:6, Ефес 2:11, Фил. 3:3, Кол. 2:11, 2 Кор. 10:18

+ 3:1 Иуан 4:22

+ 3:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:8, Орэд ЛъапӀэхэр 147:9

+ 3:3 Рим. 9:6, 2 Тим. 2:13
+ 3:4 Орэд ЛъапӀэхэр 50:6
+ 3:7 Рим. 9:19
+ 3:8 Рим. 6:1, Рим. 6:15, 2 Кор. 6:8

+ 3:9 Рим. 5:12, Гал. 3:22, Рим. 1:18-32, Рим. 2

+ 3:12 Орэд ЛъапӀэхэр 13:1-3, ДжакӀо 7:20

+ 3:13 Орэд ЛъапӀэхэр 5:10, Орэд ЛъапӀэхэр 139:3

+ 3:14 Орэд ЛъапӀэхэр 9:28
+ 3:17 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:16,
+ 3:18 Орэд ЛъапӀэхэр 35:2

+ 3:20 Орэд ЛъапӀэхэр 142:2, Апостол. 13:39, Гал. 2:16, Гал. 3:11, Рим. 7:7

+ 3:21 Рим. 1:17, Гал. 2:16, Лука 24:27, Апостол. 10:43

+ 3:23 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:46, Орэд ЛъапӀэхэр 142:2, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:9, ДжакӀо 7:20, 1 Иуан 1:8-10

+ 3:24 Тит 3:7

+ 3:25 Иуан 1:29, 1 Иуан 2:2, Апостол. 17:30, Рим. 2:4

+ 3:27 Рим. 2:17, 1 Кор. 1:29, Ефес 2:9
+ 3:28 Апостол. 13:39
+ 3:29 Рим. 9:24, Рим. 10:12

+ 3:30 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4-5, Гал. 3:20, Гал. 3:8

+ 3:31 Маттэ 5:17
+ 4:3 УблапӀэ 15:6, Якъуб 2:23, Гал. 3:6
+ 4:5 Рим. 3:22
+ 4:6 Орэд ЛъапӀэхэр 31:1-2
+ 4:8 2 Кор. 5:19
+ 4:9 Рим. 3:30
+ 4:11 УблапӀэ 15:6, УблапӀэ 17:10
+ 4:13 УблапӀэ 17:4-6, Гал. 3:16, Евр. 7:6
+ 4:14 Гал. 3:17-18
+ 4:15 1 Кор. 15:56, Гал. 3:10, Рим. 7:7
+ 4:16 Гал. 3:22
+ 4:17 УблапӀэ 17:5, Иуан 5:21
+ 4:18 УблапӀэ 15:5

+ 4:19 УблапӀэ 17:17, Евр. 11:12, УблапӀэ 18:11

+ 4:22 УблапӀэ 15:6
+ 4:24 1 Кор. 9:9-10, Рим. 10:9
+ 4:25 Маттэ 20:28, Гал. 1:4, 2 Кор. 5:21
+ 5:1 Гал. 3:28
+ 5:2 Рим. 8:17, Ефес 3:16, Фил. 3:21

+ 5:3 Маттэ 5:11-12, 2 Кор. 12:10, Якъуб 1:3-4

+ 5:5 Апостол. 2:17, Тит 3:6
+ 5:8 Иуан 3:16, 1 Иуан 4:10
+ 5:9 Рим. 3:25, Маттэ 3:7, 1 Фесс. 1:10

+ 5:10 2 Кор. 5:18-20, Ефес 2:16, Кол. 1:20-21

+ 5:12 УблапӀэ 3:6, Якъуб 1:15, Рим. 6:23, Рим. 3:9, Ефес 2:3

+ 5:13 Рим. 3:20
+ 5:14 1 Кор. 15:45
+ 5:15 1 Кор. 15:21, 2 Кор. 5:14
+ 5:17 Ӏоф. 22:5
+ 5:18 Иуан 12:32
+ 5:19 Евр. 5:8
+ 5:20 Гал. 3:19
+ 5:21 Иуан 1:17

+ 6:2 1 Пет. 2:24, Гал. 2:19, Гал. 5:24, Кол. 2:20, Кол. 3:3

+ 6:4 1 Пет. 3:21, Гал. 3:27, 2 Кор. 5:17, Ефес 4:24, Кол. 2:12, Кол. 3:10

+ 6:5 2 Кор. 4:10, Фил. 3:10
+ 6:6 Гал. 2:19-20, Гал. 5:24, Гал. 6:14
+ 6:7 1 Пет. 4:1
+ 6:8 2 Тим. 2:11, Ӏоф. 20:4
+ 6:9 Рим. 14:9, Ӏоф. 1:18
+ 6:10 Евр. 7:27
+ 6:12 Орэд ЛъапӀэхэр 18:14
+ 6:13 Кол. 3:5, Рим. 12:1
+ 6:16 Иуан 8:34

+ 6:18 Иуан 8:32, Иуан 8:34, Якъуб 2:12, 1 Пет. 2:16, 1 Кор. 7:22, 2 Кор. 3:17, Гал. 5:1

+ 6:22 1 Кор. 7:22
+ 6:23 Якъуб 1:15, Рим. 5:12
+ 7:2 1 Кор. 7:39
+ 7:3 Маттэ 5:32

+ 7:4 Гал. 5:22, Ефес 5:19, Гал. 2:19, Гал. 5:18, Ефес 2:15, Кол. 2:14

+ 7:6 Рим. 6:4
+ 7:7 Рим. 3:20, Рим. 4:15, МысырикӀыжь 20:17
+ 7:8 1 Кор. 15:56

+ 7:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:8, Орэд ЛъапӀэхэр 18:8-9

+ 7:15 Гал. 5:17
+ 7:16 1 Тим. 1:8
+ 7:18 УблапӀэ 6:5, Орэд ЛъапӀэхэр 50:5
+ 7:19 Гал. 5:17
+ 7:22 Орэд ЛъапӀэхэр 1:2
+ 7:23 1 Пет. 2:11, Гал. 5:17
+ 8:2 1 Кор. 15:45
+ 8:3 Евр. 7:18, Фил. 2:7, 2 Кор. 5:21
+ 8:4 Гал. 5:16, Гал. 5:25
+ 8:5 Гал. 5:19-25
+ 8:7 Якъуб 4:4, 1 Кор. 2:14

+ 8:9 1 Кор. 3:16, 1 Кор. 6:19, 2 Кор. 6:16, 1 Иуан 3:24, 1 Пет. 1:11, Иудэ 1:19

+ 8:11 Иуан 5:21, Апостол. 2:24

+ 8:13 Кол. 3:5,

+ 8:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:1, Маттэ 5:9, Иуан 1:12, 1 Иуан 3:1, 1 Иуан 5:1

+ 8:15 2 Тим. 1:7, 1 Кор. 2:12

+ 8:16 1 Иуан 3:2, Гал. 3:26, Ефес 1:5, 1 Иуан 3:24, 2 Кор. 1:22, Ефес 1:13

+ 8:17 Гал. 3:29, Гал. 4:7, Ефес 3:6, Тит 3:7, 2 Кор. 1:5, Фил. 3:10, Кол. 1:24, 1 Пет. 5:1, Рим. 5:2, Ефес 3:16, Фил. 3:21

+ 8:18 2 Кор. 4:17
+ 8:20 УблапӀэ 3:17-19, ДжакӀо 1:2
+ 8:23 2 Кор. 5:2, Гал. 5:5
+ 8:24 2 Кор. 4:18, Евр. 11:1

+ 8:27 Апэрэ Самуел 16:7, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:39, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:2,

+ 8:29 Маттэ 28:10, Иуан 20:17, Кол. 1:15, Евр. 2:11, 1 Иуан 3:2, 2 Кор. 3:18, Фил. 3:21

+ 8:30 Иуан 17:22
+ 8:31 Орэд ЛъапӀэхэр 117:6
+ 8:32 Иуан 3:16

+ 8:33 Марк 13:20, Лука 18:7, Кол. 3:12, Тит 1:1,

+ 8:34 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Апостол. 7:55-56, 1 Иуан 2:1, Рим. 8:34, Евр. 7:25

+ 8:36 Орэд ЛъапӀэхэр 43:23, 1 Кор. 4:9
+ 8:37 Иуан 16:33, 1 Кор. 15:57
+ 8:38 1 Пет. 3:22, 1 Кор. 15:24, Ефес 1:21

+ 9:1 2 Кор. 11:10, 1 Тим. 2:7, Рим. 1:9, Фил. 1:8

+ 9:3 1 Кор. 16:22, Гал. 1:8
+ 9:6 Рим. 3:3, Иуан 1:47, Рим. 2:28
+ 9:7 УблапӀэ 21:12, Евр. 11:17
+ 9:8 Гал. 4:23, Гал. 4:28
+ 9:9 УблапӀэ 18:10
+ 9:10 УблапӀэ 25:21
+ 9:11 УблапӀэ 25:23
+ 9:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:4,
+ 9:15 МысырикӀыжь 33:19
+ 9:17 МысырикӀыжь 9:16
+ 9:19 Рим. 3:7
+ 9:20 ДжакӀо 6:10,
+ 9:21 2 Тим. 2:20
+ 9:22 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:4
+ 9:24 Рим. 3:29
+ 9:25 1 Пет. 2:10
+ 9:30 Гал. 2:16, Гал. 3:24
+ 9:31 Гал. 5:4, Рим. 11:7, Фил. 3:9
+ 9:33 1 Пет. 2:6-8, Рим. 10:11
+ 10:2 Апостол. 21:20
+ 10:3 Рим. 1:17, Рим. 3:21
+ 10:4 Маттэ 5:17, Гал. 3:24
+ 10:5 Гал. 3:12, Фил. 3:9

+ 10:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:4, Хэбзэ тхыжьыгъэр 30:12

+ 10:7 Ӏоф. 9:1

+ 10:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 30:12-14

+ 10:9 Маттэ 10:32, Лука 12:8, Марк 16:16, Апостол. 16:31

+ 10:11 1 Пет. 2:6, Рим. 9:33
+ 10:12 Апостол. 10:34-36, Рим. 3:29
+ 10:13 Апостол. 2:21
+ 10:14 Апостол. 8:31
+ 10:16 Иуан 12:38
+ 10:17 Гал. 3:2
+ 10:18 Орэд ЛъапӀэхэр 18:5
+ 10:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:21
+ 11:1 2 Кор. 11:22, Фил. 3:5

+ 11:2 Апэрэ Самуел 12:22, Орэд ЛъапӀэхэр 93:4

+ 11:3 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:10, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:14

+ 11:4 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:18
+ 11:5 Рим. 9:27
+ 11:7 Рим. 9:31
+ 11:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:4
+ 11:10 Орэд ЛъапӀэхэр 68:23-24
+ 11:13 Апостол. 9:15, Рим. 15:16

+ 11:15 Лука 15:24, Ефес 2:1, Ефес 2:5, Кол. 2:13, Ӏоф. 3:1

+ 11:17 Иуан 15:5
+ 11:21 1 Кор. 10:12
+ 11:28 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:15
+ 11:30 Ефес 2:2, Кол. 1:21, Тит 3:3

+ 11:33 Кол. 2:3, Орэд ЛъапӀэхэр 35:7, Орэд ЛъапӀэхэр 138:6

+ 11:34 1 Кор. 2:16

+ 11:36 1 Кор. 8:6, Кол. 1:16, Евр. 2:10, 2 Пет. 3:18, Ефес 3:21

+ 12:1 Рим. 6:13

+ 12:2 Ефес 5:17, 1 Фесс. 4:3, 2 Кор. 4:16, Ефес 4:23

+ 12:3 Ефес 3:2, ДжакӀо 7:16
+ 12:4 1 Кор. 12:12-14, Ефес 4:16
+ 12:5 1 Кор. 10:17, 1 Кор. 12:27, Ефес 4:25
+ 12:6 1 Пет. 4:10, 1 Кор. 12:4
+ 12:7 1 Кор. 12:5
+ 12:8 1 Тим. 5:17, 2 Кор. 9:7

+ 12:9 1 Пет. 1:22, 1 Тим. 1:5, Орэд ЛъапӀэхэр 96:10,

+ 12:10 Иуан 13:34, 1 Пет. 1:22, 2 Пет. 1:7, 1 Фесс. 4:9, Евр. 13:1, Фил. 2:3

+ 12:12 Лука 18:1, Лука 21:36, Ефес 6:18, Кол. 4:2, 1 Фесс. 5:17

+ 12:13 Рим. 15:25, 1 Кор. 16:1, 1 Тим. 6:18
+ 12:14 Маттэ 5:44, 1 Пет. 3:9
+ 12:15 1 Кор. 12:26
+ 12:16 1 Пет. 3:8, Фил. 2:2
+ 12:17 1 Пет. 3:9, 1 Фесс. 5:15
+ 12:18 Марк 9:50, 2 Кор. 13:11, 1 Фесс. 5:13

+ 12:19 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:22, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:35, Евр. 10:30

+ 12:20 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 6:22, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:21-22, Маттэ 5:44, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:21-22

+ 13:1 1 Пет. 2:13, Тит 3:1

+ 13:4 1 Пет. 2:14,

+ 13:7 1 Пет. 2:17, Маттэ 17:27, Маттэ 22:21, Марк 12:17

+ 13:8 Иуан 13:34
+ 13:9 МысырикӀыжь 20:13-17,
+ 13:10 Иуан 14:15
+ 13:11 Ефес 5:14

+ 13:12 Иуан 1:9, Иуан 8:12, 1 Иуан 2:8, Ефес 5:8, 1 Фесс. 5:5, Ефес 5:11, Ефес 6:11, 1 Фесс. 5:8

+ 13:13 1 Фесс. 4:12

+ 13:14 Гал. 3:27, Якъуб 4:1, 1 Пет. 2:11, Рим. 7:23, Гал. 5:16, Гал. 5:24

+ 14:1 Рим. 15:1, 1 Кор. 8:9-11, 1 Кор. 9:22
+ 14:2 Дан 1:12, 1 Тим. 4:3
+ 14:3 Кол. 2:16
+ 14:4 Маттэ 7:1, Якъуб 4:11
+ 14:5 Гал. 4:10, Кол. 2:16
+ 14:6 Маттэ 15:36, 1 Кор. 10:30-31

+ 14:7 Рим. 6:2, Рим. 6:7, Гал. 5:24, Кол. 3:3

+ 14:8 1 Пет. 4:2, Гал. 2:20, 2 Кор. 5:15, Фил. 1:20

+ 14:9 1 Фесс. 5:10
+ 14:10 Маттэ 7:1, Лука 6:37, 2 Кор. 5:10
+ 14:11 Фил. 2:10-11
+ 14:12 Маттэ 12:36, Маттэ 25:19, Гал. 6:5
+ 14:13 Маттэ 7:1

+ 14:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:3, Марк 7:15-16, Апостол. 10:15, 1 Кор. 8:8

+ 14:15 1 Кор. 8:11
+ 14:17 Кол. 2:16, Евр. 9:10, Гал. 5:22
+ 14:19 2 Тим. 2:22
+ 14:20 Тит 1:15, 1 Кор. 8:9-13
+ 14:24 Ефес 1:9, Кол. 1:26
+ 14:25 Кол. 4:3-4
+ 14:26 Иудэ 1:24-25
+ 15:1 Рим. 14:1, Гал. 6:2
+ 15:2 Фил. 2:4-5

+ 15:3 Фил. 2:5, Фил. 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 68:10

+ 15:4 Рим. 4:23-24

+ 15:5 Рим. 12:16

+ 15:9 Рим. 3:29, ЯтӀонэрэ Самуел 22:50, Орэд ЛъапӀэхэр 17:50

+ 15:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:43
+ 15:11 Орэд ЛъапӀэхэр 116:1
+ 15:16 Апостол. 9:15, Рим. 11:13
+ 15:19 Апостол. 15:12, 2 Кор. 12:12
+ 15:20 1 Кор. 3:10-11
+ 15:22 Рим. 1:13, 1 Фесс. 2:18
+ 15:23 Апостол. 19:21

+ 15:25 Апостол. 24:17, 1 Кор. 16:3, 2 Кор. 9:1

+ 15:26 Апостол. 19:21, 2 Кор. 8:4
+ 15:27 1 Кор. 9:11
+ 15:31 2 Кор. 1:10-11, 2 Фесс. 3:2
+ 15:32 Рим. 1:10

+ 15:33 2 Кор. 13:11, Фил. 4:9, 1 Фесс. 5:23, 2 Фесс. 3:16, Евр. 13:20

+ 16:1 Апостол. 18:18

+ 16:2 Фил. 2:29

+ 16:3 Апостол. 18:2, 1 Кор. 16:19, 2 Тим. 4:19

+ 16:5 Кол. 4:15

+ 16:13 Марк 15:21

+ 16:16 1 Пет. 5:14, 1 Кор. 16:20, 2 Кор. 13:12, 1 Фесс. 5:26

+ 16:17 1 Тим. 6:3, 2 Иуан 1:10
+ 16:18 2 Пет. 2:3, Кол. 2:4
+ 16:19 Рим. 1:8
+ 16:20 Рим. 15:33, УблапӀэ 3:15
+ 16:21 Апостол. 16:1
+ 16:23 1 Кор. 1:14

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ КОРИНФ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ АПЭРЭ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэсымрэ Тхьэм ищытхъумрэ

1^1Сэ сы Паул. Тхьэм шӀоигъуагъэти, Исус Христос иапостол сыхъунэу къысэджагъ. Тэ тшы Сосфен[*] сигъусэу мы тхылъыр сэтхы.

2Зыфэстхыхэрэр шъоры, Коринф къалэм ичылыс зэӀукӀэ щыщхэр ары. Тхьэм Христос Исус шъугухэм арылъынэу шъуигъэнэфагъ, тыдэкӀи ти Зиусхьан Исус Христос елъэӀурэ цӀыф пстэуми шъурягъусэу, ежь ицӀыф лъапӀэхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъ. Христос ахэми тэри ти Зиусхьан+.

3Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

4Христос шъугухэм зэрарылъымкӀэ Тхьэм ынэшӀу къызэрэшъущифагъэм пае, Тхьэм ищытхъу сэшӀ зэпыт. 5Сыда пӀомэ, Христос шъугухэм зэрарылъымкӀэ зэкӀэмкӀи Тхьэм ынэшӀу къышъущифагъ. Лъэныкъо пстэумкӀи зэхэшъушӀыкӀынэуи, шъукъэгущыӀэнэуи лъэкӀ къышъуитыгъ,+
6сыда пӀомэ, тэ Христос шыхьат тызэрэфэхъугъэм шъугухэм лъапсэ афишӀыгъ. 7Аущтэу зэрэхъугъэм пае, ти Зиусхьан Исус Христос къызылъэгъожьыщт мафэм шъупаплъэзэ, тынхэу Тхьэм ибынхэм аритхэрэм ащыщэу шъуимыӀэ зи щыӀэп+. 8Ти Зиусхьан Исус Христос къызылъэгъожьыщт мафэм зыми шъузэригъэмысэн щымыӀэу, кӀэухым нэс гъогу занкӀэм пытэу шъутыригъэтыщт+. 9Тхьэр шъыпкъэ. Ежьыр ары ы Къоу Исус Христосэу ти Зиусхьан гъусэ шъуфэхъунэу къышъоджагъэр+.

Чылыс зэӀукӀэм щыщхэр зэрэзэгурымыӀуагъэхэр

10Сшыхэр, шъо зэкӀэми шъузэгурыӀонэуи, куп-купэу шъузэрэмыгощэу зыгу-зыпсэу шъузэхэтынэуи ти Зиусхьан Исус Христос ыцӀэкӀэ сышъолъэӀу+.

11Сшыхэр, шъузэрэзэгурымыӀорэр Хлой зыцӀэ бзылъфыгъэм иунагъо щыщхэм сагъэшӀагъэ+. 12Сэ зыфасӀорэр мары: шъуащыщ горэм еӀо: «Сэ Паул икуп сыщыщ», нэмыкӀ горэм еӀо: «Сэ Аполлос[*] икуп сыщыщ», нэмыкӀ горэми еӀо: «Сэ Кифэ[*] икуп сыщыщ», етӀани нэмыкӀ горэми еӀо: «Сэ Христос икуп сыщыщ»+. 13Христос гощыгъэ хъугъа? Паул ара шъощ пае къащым тыраӀулӀагъэр? Хьауми, Паул ыцӀэкӀэ шъуаумэхъыгъа+? 14Криспрэ[*] Гайрэ[*] анэмыкӀэу шъуащыщэу зи зэрэсымыумэхъыгъэмкӀэ Тхьэм щытхъу фэсэшӀы+. 15Арышъ, сэ сцӀэкӀэ шъуаумэхъыгъэу зыми къыӀон ылъэкӀыщтэп. 16Шъыпкъэ, Стефан[*] иунагъо щыщхэри сыумэхъыгъэх. Ащ нэмыкӀэу, зыгорэ сыумэхъыгъэу сшӀэрэп+. 17Сыда пӀомэ, Христос сыкъызфигъэкӀуагъэр цӀыфхэр сыумэхъынхэу арэп, къэбарышӀур язгъэӀунэу ары нахь – ау цӀыфхэм акъылышӀуагъэу зыфаӀорэр зыхэлъ гущыӀэхэмкӀэ арэп. Аущтэу щымытмэ, Христос къащым зэрэтелӀыхьагъэм икъэбар лъэкӀэу хэлъыр кӀодыжьыщтыгъ+.

Христос ары Тхьэм иакъылышӀуагъэри илъэкӀышхори

18Сыда пӀомэ, кӀодыпӀэм игъогу тетхэмкӀэ къащым икъэбар делагъэ, ау тэ мыкӀодхэу Тхьэм къыгъэнэжьхэрэмкӀэ Тхьэм илъэкӀышхо къащым хэлъ+. 19Сыда пӀомэ, Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]:

«АкъылышӀу зиӀэхэм яакъылышӀуагъэу зыфаӀорэр згъэкӀодыщт,

Ӏушхэм яӀушыныгъэу зыфаӀорэр сымыдэу,
лъэныкъокӀэ езгъэзыкӀыщт».

20АкъылышӀу зиӀэ цӀыфыр тыдэ щыӀэу къэнагъа? Тэурат егъэджэкӀо пащэр тыдэ щыӀэу къэнагъа? Мы лъэхъаным щыщ цӀыфэу гущыӀэхэмкӀэ нэкъокъоным фэӀазэр тыдэ щыӀэу къэнагъа? Мы дунаим иакъылышӀуагъэ Тхьэм делагъэу къыгъэлъэгъуагъэба+? 21Сыда пӀомэ, Тхьэм иакъылышӀуагъэкӀэ зэриухэсыгъэм тетэу, мы дунаим ицӀыфхэм яакъылышӀуагъэу зыфаӀорэмкӀэ Тхьэр зыфэдэр ашӀагъэп, ау тэ дгъэӀурэ къэбарышӀоу ахэмэ делагъэу къашӀошӀырэмкӀэ ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэр Тхьэм игъоу ылъытагъ. 22Джуртхэр нэшэнэ гъэшӀэгъонхэм афаех, алыджхэри акъылышӀуагъэм лъэхъух+. 23Ау къащым тыраӀулӀэгъэ Христос икъэбар тэ тэгъэӀу: джуртхэмкӀэ ар агу зэмыӀун Ӏоф мэхъу, нэмыкӀрэ лъэпкъхэмкӀи делагъэ мэхъу+. 24Ау тэ, Тхьэм ибынхэм ащыщ хъунхэу къызэджагъэхэмкӀэ, джуртми алыджми, Христос ары Тхьэм илъэкӀышхори иакъылышӀуагъэри+. 25Сыда пӀомэ, Тхьэм имыакъылышӀуагъэу зыфаӀорэм нахьи цӀыфхэм яакъылышӀуагъэу зыфаӀорэр нахь акъылышӀуагъ, Тхьэм икӀочӀэнчъагъэу зыфаӀорэри цӀыфхэм ялъэкӀ нахьи нахь лъэш.

26Сшыхэу Тхьэм ибынхэм ащыщ хъунхэу къызэджагъэхэр, шъузэплъыжь. Мы дунаим ицӀыфхэм акъылышӀу зиӀэхэу алъытэхэрэри, тетыгъо зиӀэхэри, унэгъо байхэм ащыщхэри бэ хъухэу къышъухэтхэп. 27Ау акъылышӀу зиӀэ цӀыфхэр ыгъэукӀытэжьынхэм пае, мы дунаим ицӀыфхэм акъылынчъэхэу зыфаӀорэ цӀыфхэр Тхьэм къыхихыгъэх. ЛъэкӀ зиӀэхэри ыгъэукӀытэжьынхэм пае, мы дунаим лъэкӀ щызимыӀэхэри Тхьэм къыхихыгъэх. 28Мы дунаим ицӀыфхэм тхьамыкӀэхэу зыфаӀорэ цӀыфхэри, зэрамыпэсырэ цӀыфхэри Тхьэм къыхихыгъэх. Аущтэу пкӀэ зимыӀэхэу зыфаӀорэ цӀыфхэр ары Тхьэм къыхихыгъэхэр, пкӀэ зиӀэхэу зыфаӀорэ цӀыфхэр ыгъэцӀыкӀунхэм пае+. 29Тхьэм аущтэу зыкӀишӀагъэр ежь ыпашъхьэ зы нэбгыри зыщыщымытхъужьыным паешъ ары+. 30Христос Исус шъугухэм арылъэу зыгъэхъугъэр Тхьэр ары. Христос Исус Тхьэм къытфыригъэхыгъэ акъылышӀуагъ. Ежь Исус ары Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу езгъэлъытэрэри, тыгухэр зыгъэкъэбзэжьыгъэри, тшъхьэхэр зыщэфыжьыгъэри+. 31Арышъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Зыгорэ зыгорэм щэтхъумэ, Зиусхьаным щэрэтхъу»+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Христос къащым зэрэтелӀыхьагъэм икъэбар

2^1Тхьэм ехьылӀэгъэ къэбарыр шъозгъэӀунэу шъуадэжь сыкъызэкӀом, сшыхэр, гущыӀэ дахэхэр къасӀохэу, акъылышӀуагъэкӀэ сыжъудэгущыӀэу арэп а къэбарыр зэрэшъозгъэӀугъэр+. 2Шъуадэжь сызыщэӀэм, Исус Христос икъэбар нэмыкӀэу зи сшъхьэ имылъынэу тесыубытагъ, зэкӀэми анахьэу ар къащым зэрэтыраӀулӀагъэр ары+. 3КӀуачӀэ симыӀэу, сыщынэу, сыгуи лъэшэу кӀэзэзэу шъуадэжь сыщыӀагъ+. 4КъэсӀуагъэхэмрэ къэбарэу згъэӀугъэмрэ цӀыфым иакъылышӀуагъэ зыхэлъхэу, пшӀошъ зыгъэхъун гущыӀэхэр ахэлъыгъэхэп, ау сигущыӀэхэр къэзгъэшъыпкъэжьэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀ ахэмэ ягъусагъ+. 5Аущтэу зыфэхъугъэр шъуишӀошъхъуныгъэ цӀыфым иакъылышӀуагъэ темытэу, Тхьэм илъэкӀ тетыныр ары+.

Тхьэм иакъылышӀуагъ

6Ау щытми, цӀыфхэу Тхьэм иӀофхэмкӀэ зизэхэшӀыкӀ икъугъэхэм акъылышӀуагъэ зыхэлъ къэбар ятэгъэӀу, ау мы лъэхъанми, мы лъэхъаным тетыгъо зиӀэхэу[*] кӀодыжьыщтхэми яакъылышӀуагъэ арэп+. 7Ау акъылышӀуагъэу зикъэбар дгъэӀурэр Тхьэм иакъылышӀогъэ шъэфыр ары. Тхьэм а акъылышӀуагъэр цӀыфхэм аригъэшӀэгъагъэп, ау лъэхъанхэм апэ Тхьэм зэриухэсыгъэм тетэу, а акъылышӀуагъэм игъогукӀэ тэ щытхъушхо тиӀэ хъущт+. 8Мы лъэхъаным тетыгъо зиӀэхэм ащыщэу зыми а акъылышӀуагъэр ышӀагъэп. Ахэмэ ашӀагъэмэ, щытхъушхо зиӀэ Зиусхьаныр[*] къащым тыраӀулӀэщтыгъэп+. 9Ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Ӏофхэу нэм ымылъэгъугъэхэри,
тхьакӀумэм зэхимыхыгъэхэри,
цӀыфым ыгу къэмыкӀыгъэхэри,
а Ӏофхэр ары Тхьэм цӀыфхэу
ежь шӀу зылъэгъухэрэм афигъэхьазырыгъэхэр».

10А Ӏофхэр Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэкӀэ тэ къытфигъэнэфагъэх; сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Ӏоф пстэури егъэунэфы, Тхьэм иӀофхэм якуупӀэхэми анэсы+. 11Сыда пӀомэ, цӀыфым ыгу илъыр ежь ышъхьэ нэмыкӀэу цӀыфхэм ащыщэу хэт ышӀэна? Ащ фэдэ къабзэу Тхьэм ыгу илъыр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ нэмыкӀэу зыми ышӀэрэп+. 12Ау Тхьэм тыгухэм къарилъхьэгъэ псэр мы дунаим ыпсэп, ежь ы Псэ ЛъапӀ ары, Тхьэм тынхэу къытитыгъэхэр къэтшӀэнхэм пае+. 13Аущтэу цӀыфхэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу илъхэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ иӀофхэр зэхядгъэшӀыкӀхэу, Тхьэм тынхэу къытитыгъэхэм татегущыӀэ, ау тызэрыгущыӀэхэрэр цӀыфым иакъылышӀуагъэ тигъэшӀэгъэ гущыӀэхэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ тигъэшӀэгъэ гущыӀэхэр ары нахь+. 14Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу имылъ цӀыфым Ӏофхэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀыхэрэр ыдэхэрэп. Ахэр ежьыркӀэ делагъэх, ахэр зэхишӀыкӀынхи ылъэкӀыщтэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъэпӀэ закъу ары цӀыфхэм ахэр зэхязгъэшӀыкӀышъущтыр+. 15ЦӀыфэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу илъым Ӏоф пстэури зэхешӀыкӀы, ау зыми а цӀыфыр зэхишӀыкӀын ылъэкӀыщтэп.

16«Зиусхьаным ыгу илъыр хэта зышӀагъэр зыгорэ ащ ригъэшӀэнэу?» [*] Ау Христос ыгу илъыр тэ тыгухэми арылъ+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тызэгъусэу Тхьэм тыфэлажьэ

3^1Сшыхэр, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу илъ цӀыфхэм сызэрадэгущыӀэрэм фэдэу, сыкъыжъудэгущыӀэн слъэкӀыщтыгъэп, ау мы дунаим ицӀыфхэм сызэрадэгущыӀэрэм фэдэу сыкъыжъудэгущыӀэщтыгъ. Сыда пӀомэ, Христос иӀофхэмкӀэ сабый цӀыкӀухэм шъуафэдагъ. 2Сэ гъомылэ шъозгъэшхыщтыгъэп, щэ шъуезгъашъощтыгъэ нахь. Гъомылэ шъушхын шъулъэкӀыщтыгъэп, джыри шъулъэкӀырэп+. 3Сыда пӀомэ, джыри мы дунаим ицӀыфхэм шъуафэд. Шъугъонымрэ зэщыхьанымрэ шъуазыфагу илъхэшъ, мы дунаим ицӀыфхэм шъуафэдэба? Адрэ цӀыфхэр зэрэзекӀохэрэм фэдэу, шъори шъозекӀоба+? 4Сыда пӀомэ, шъуащыщ горэм «сэ Паул икуп сыщыщ», нэмыкӀ горэми «сэ Аполлос икуп сыщыщ» зиӀокӀэ, мы дунаим ицӀыфхэм шъуафэдэба?

5Паул хэт щыща? Аполлос хэт щыща? Тэ Тхьэм фэлажьэрэ тыцӀыф ныӀэп, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ дгъэхъугъ, Зиусхьаным хэти Ӏоф ыпшъэ къызэрэрилъхьагъэм фэдэу+. 6Сэ кӀэхэр хэслъхьагъэх, Аполлос псыр кӀигъэхъуагъ, ау Тхьэр ары къэзгъэкӀыгъэр+. 7Аущтэу кӀэхэр хэзылъхьэрэми, псыр кӀэзгъахъорэми пкӀэ яӀэп, къэзгъэкӀырэ Тхьэ закъор ары нахь+. 8КӀэхэр хэзылъхьэрэри псыр кӀэзгъахъорэри зэфэдэх. Хэти иӀоф фэшъуашэу иӀахьышӀу ыгъотыжьыщт+. 9Сыда пӀомэ, тызэгъусэу Тхьэм тыфэлажьэ. Шъо Тхьэм ихьасэ шъуфэд, Тхьэм ышӀырэ унэм шъуфэд+.

10Тхьэм ынэшӀу къызэрэсщифагъэм тетэу, акъылышӀу зиӀэу унэ зышӀырэм фэдэу а унэм лъапсэ фэзгъэуцугъ. НэмыкӀ горэми а лъапсэм тырешӀыхьэ, ау хэтми а лъапсэм зэрэтыришӀыхьэрэ шӀыкӀэм дэгъоу ерэплъ+. 11Сыда пӀомэ, Тхьэм ыгъэуцугъэ лъапсэр Исус Христос ары. Ащ нэмыкӀ лъапсэ зыми ыгъэуцун ылъэкӀыщтэп+. 12Зыгорэм дышъэм, тыжьыным, мыжъо лъапӀэхэм, пхъэм, уцым е уарзэм хишӀыкӀэу а лъапсэм тыришӀыхьэмэ, 13хэти иӀоф зыфэдэр нафэ хъущт, сыда пӀомэ, Зиусхьаныр къызылъэгъожьыщт мафэм ар къыгъэнэфэщт. А мафэр машӀокӀэ къэкӀощт, машӀоми хэти иӀоф зыфэдэр къыгъэунэфыщт+. 14Зыгорэм а лъапсэм тыришӀыхьагъэр къанэмэ, ащ ифэшъошэ ӀахьышӀу ыгъотыжьыщт. 15Ау зыгорэм лъапсэм тыришӀыхьагъэр машӀом хэстыхьэмэ, ащ иӀахьышӀу шӀокӀодыщт. Ежь мыкӀодэу къэнэжьыщт, ау машӀом къыхэкӀыжьырэ цӀыфыр къызэрэнэжьырэм фэдэу, ерагъэу къэнэжьыщт.

16Тхьэм иунэшхо шъузэрэфэдэри, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм зэрарылъыри шъошӀэба+? 17Зыгорэм Тхьэм иунэшхо зэхикъутэмэ, Тхьэм а цӀыфыр ыгъэкӀодыжьыщт, сыда пӀомэ, Тхьэм иунэшхо лъапӀэ. А унэшхоми шъуфэд+.

18Зыми зерэмыгъэпцӀэжь. Шъуащыщэу зыгорэм мы лъэхъаным акъылышӀу иӀэу зелъытэмэ, акъылышӀу имыӀэу орэхъу, шъыпкъэмкӀэ, акъылышӀу иӀэным пае. 19Сыда пӀомэ, мы дунаим ицӀыфхэм акъылышӀуагъэ зыфаӀорэр Тхьэм дэжькӀэ акъылынчъагъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «АкъылышӀу зиӀэхэм зэхэшӀыкӀэу зыфаӀорэмкӀэ Тхьэм ыубытыщтых»+. 20Моущтэуи Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «АкъылышӀу зиӀэхэм ягухэлъхэм пкӀэ зэрямыӀэр Зиусхьаным ешӀэ»+. 21Арышъ, хэт щыщ цӀыфи цӀыф горэм щэрэмытхъу, сыда пӀомэ, зэкӀэри шъуие, 22Паул, Аполлос, Кифэ, дунаир, щыӀэныгъэр, лӀэныгъэр, джы щыӀэри щыӀэщтри шъуиех. 23Ау шъо Христос шъурий, Христоси Тхьэм ий+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Христос иапостолхэр

4^1Аущтэу Христос фэлэжьэрэ цӀыфхэуи, Тхьэм ишъэфхэр зыӀэ къырилъхьэгъэ цӀыфхэуи талъытэн фае. 2ЦӀыфэу Ӏоф горэ зыӀэ иплъхьэрэр узщыгугъун цӀыфын фае. 3Шъори нэмыкӀ цӀыфхэри шъукъызэрэсэплъырэм сэркӀэ зи хэлъэп. Сэри хьыкум зытесшӀыхьэжьрэп. 4Сэ сыгукӀэ мыхъун горэ зыдэсшӀэжьрэп, ау ащкӀэ зи симылажьэу сыхъугъэп. СиӀоф хьыкум тезышӀыхьэрэр Зиусхьаныр ары+. 5Арышъ, игъо къэмысэу, Зиусхьанри къэмыкӀоу, Ӏоф горэм хьыкум тешъумышӀыхь. Зиусхьаным Ӏофхэу шӀункӀым хэгъэбылъхьагъэхэр къыгъэнэфэщтых, цӀыфхэм агухэм арылъхэри нафэ къышӀыщтых. Ащыгъум Тхьэм хэти щытхъоу фэшъуашэр къыритыжьыщт+.

6Сшыхэр, ишӀуагъэ къышъокӀыным пае, сӀуагъэхэр сэ сшъхьэрэ Аполлосрэ тигугъу сшӀэу сӀуагъэх, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм шъуатемыкӀынэу шъодгъэшӀэным пае. Ащыгъум зы цӀыфым нэмыплъ рихэу, нэмыкӀ цӀыфым рыпагэу шъуащыщэу зи къэнэжьыщтэп+. 7Адрэ цӀыфхэм анахьи унахь инэу хэт узылъытэрэр? Тхьэм къыуимытыгъэу сыда уиӀэр? УиӀэр къыозытыгъэр Тхьэр арышъ, сыд пае узщытхъужьра, Тхьэм ар къыуимытыгъэм фэдэу+?

8ЗыжъугъэшхэкӀыгъаха? Бай шъухъугъаха? Тэ тышъуимыгъусэу пачъыхьэ шъухъугъа? ШъыпкъэмкӀэ пачъыхьэ шъухъугъагъот, ащыгъум тэри тышъуигъусэу пачъыхьэ тыхъущтыгъ+. 9Тэ, апостолхэм, тиӀоф сызэреплъырэр мары: укӀ зытыралъхьэгъэ цӀыфхэм тафэдэу аужырэ чӀыпӀэ дэдэм тэ, апостолхэр, Тхьэм тигъэуцугъэм фэд. Зэрэдунаеу, мэлэӀичхэри, цӀыфхэри, ӀаекӀэ къытэплъынхэу зэкӀэмэ апашъхьэ тырагъэуцуагъэм фэд+. 10Христос игъогу тызэрэрыкӀорэм пае, акъыл зимыӀэ цӀыфхэм тафэд, ау шъо Христос зыгу илъ цӀыф акъылышӀоу зышъолъытэжьы. Тэ лъэкӀ тиӀэп, ау шъо лъэкӀ шъуиӀ. ЦӀыфхэм лъытэныгъэ къышъуфашӀы, ау тэ нэмыплъ къытахы+. 11Мы сыхьат дэдэм нэсыфэ мэлакӀи псыфалӀи тэлӀэ, зыщытлъэни тызэрысын уни тиӀэп, цӀыфхэми лые къытахы+. 12Тэ тӀэхэмкӀэ тылажьэзэ, тэулэу. ЦӀыфхэр къызытэхъонхэкӀэ, «Тхьэм ынэшӀу къышъущерэф», – ятэӀожьы. ЦӀыфхэм къин зытагъэщэчкӀэ, тэщыӀэ+. 13ЦӀыфхэм ӀаекӀэ тигугъу зашӀыкӀэ, дахэкӀэ тапэгъокӀыжьы. Дунаим ихэкӀэу, чӀыгум ишӀоим фэдэу тыкъэнэжьыгъ.

14ШъузгъэукӀытэжьынэу арэп мыр къызкӀэстхырэр, ау шъо сибын лъапӀэхэм шъуафэдэу къыжъугурызгъэӀонэу ары+. 15Христос игъогу ехьылӀагъэу шъуагъэшӀэнэу цӀыф мин шъуиӀэми, ты бэу шъуиӀэп. Сыда пӀомэ, къэбарышӀур къызышъосэгъэӀум, ты фэдэу сыкъышъуфэхъугъ, Христос Исус шъугухэм арылъ зэрэхъугъэм пае+. 16Арышъ, сышъолъэӀу, силъэужхэм шъуарыкӀу+. 17Ащ пае Зиусхьаныр зыгу илъэу, узщыгугъышъун Тимофееу[*] сикӀэлэ лъапӀэм фэдэр къышъуфэсэгъакӀо. Чылыс зэӀукӀэ пстэуми зэрязгъашӀэрэм тетэу, Христос игъогу сытетэу сызэрэзекӀорэ шӀыкӀэр Тимофей шъугу къыгъэкӀыжьыщт+. 18Шъуадэжь сыкъэмыкӀонэу гугъэхэу, шъущыщ заулэмэ зашӀошӀыжьы. 19Ау Зиусхьаным ыӀомэ, бэ темышӀэу шъуадэжь сыкъэкӀощт. Ащыгъум а зызшӀошӀыжьхэрэм ягущыӀэхэм ямызакъоу ялъэкӀи згъэунэфыщт,+
20сыда пӀомэ, Тхьэм и Тетыгъошхо иӀоф зыдэщыӀэр гущыӀэныр арэп, Тхьэм илъэкӀ ары нахь+. 21Сыда шъузыфаер? Бэщ сӀыгъэу шъуадэжь сыкъэкӀонэу ара, хьауми шӀулъэгъурэ гушъэбагъэрэкӀэ сыкъэкӀонэу ара+?

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Паул зинэ зышӀэгъэ лӀыр зэригъэмысагъэр

5^1Зинэ шӀэн зэрэшъухэлъыр цӀыфхэм къаӀуатэ: зыгорэм ятэ ишъуз егъэшъузы. Ащ фэдэ зинэ шӀэн хабзэ хымэ лъэпкъхэми ахэлъэп+. 2Ау етӀани, шъузышӀошӀыжьы! Аущтэу шъузышӀошӀыжьыным ычӀыпӀэкӀэ шъугу къеоу, ар зышӀэгъэ лӀыр зыхэжъугъэкӀын фэягъ. 3Сэ сшъхьэрэ спкъиплӀырэкӀэ шъуадэжь сыщымыӀэми, сыгурэ спсэрэкӀэ шъуадэжь сыщыӀ, шъуадэжьи шъыпкъэу сыщыӀэм фэдэу, ар зышӀагъэр згъэмысэгъахэ+. 4Арышъ, ти Зиусхьан Исус ыцӀэкӀэ шъузэӀукӀэу, сэри сыгурэ спсэрэкӀэ шъуадэжь сыщыӀэ зыхъукӀэ, ти Зиусхьан Исус Христос илъэкӀыкӀэ 5а лӀыр шэйтаным фэжъугъаз, ыпкъ кӀодэу, Зиусхьаныр къызыкӀожьыщт мафэм ыпсэ мыкӀодэу къэнэжьыным пае+.

6Шъузэрэзыщытхъужьырэр дэгъоп. Тэджэпс тӀэкӀум тхьацур зэкӀэ зэригъэшӀоӀурэр шъошӀэба+? 7Арышъ, псэкӀодым итэджэпсыжъ[*] зыхэшъух, тхьацукӀэ къабзэм фэдэу шъухъуным пае – шъо тхьацу мышӀоӀу къабзэу шъущыт. Сыда пӀомэ, Христос къурмэныпхъэ къытфэхъугъ. Ар шъынэу ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхохэм[*] адэжь Тхьэм къурмэныпхъэ фашӀыщтыгъэм фэд+. 8Арышъ, мэфэкӀ мэфэшхор тэжъугъэгъэлъапӀэ, ау бзэджагъэмрэ дэигъэмрэ ятэджэпсыжъ орэмыхъу, ау гукъэбзагъэмрэ шъыпкъагъэмрэ яхьалыгъу мыкӀу-мыпшэ къабзэкӀэ мэфэкӀ мэфэшхор тэжъугъэгъэлъапӀэ+.

9Зинэ зышӀэхэрэм гъусэ шъуафэмыхъунэу къышъуфэстхыгъ+. 10Сэ къизгъэкӀыгъэр мы дунаим ицӀыфхэм ащыщхэу зинэ зышӀэхэрэри, нэйпсыехэри, хъункӀакӀохэри, тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэхэрэри арэп. Ащ Ӏофыр тетыгъэмэ, дунаим шъутекӀыжьын фаеу хъущтыгъ. 11Ау къышъуфэстхыгъэр мыры: зыгорэ шъушыкӀэ зэджэжьми, ау зинэ ышӀэмэ, е нэйпсыемэ, е тхьэ нэпцӀхэр егъэлъапӀэхэмэ, е нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэмэ, е ешъуакӀомэ, е хъункӀакӀомэ, ащ фэдэ цӀыфым гъусэ шъуфэмыхъу. Ары пакӀошъ, ащ фэдэ цӀыфым шъудэмышх+.

12Чылыс зэӀукӀэм щымыщхэм сэ хьыкум атесшӀыхьанэу сиӀоф хэлъа? Чылыс зэӀукӀэм щыщхэр арыба хьыкум зытешъушӀыхьан фаер+? 13Чылыс зэӀукӀэм щымыщхэм Тхьэм хьыкум атришӀыхьащт. «Арышъ, цӀыф бзаджэр зыхэжъугъэкӀ».[*]

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Чыристанхэр зэдао хъущтэп

6^1Шъуащыщ горэм дэон Ӏоф нэмыкӀ горэм фыриӀэмэ, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм апашъхьэ римыщэу, хьыкумэшӀыхэу ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм апашъхьэ рищэнэу сыдэущтэу тегушхора+? 2Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм дунаим ицӀыфхэм хьыкум зэратырашӀыхьащтыр шъошӀэба? Дунаим ицӀыфхэм хьыкум атешъушӀыхьащтмэ, дэон Ӏоф цӀыкӀухэмкӀи хьыкум шъушӀынэу шъуифэшъуашэба+? 3МэлэӀичхэм хьыкум тэ зэратетшӀыхьащтыр шъошӀэба? Ащ нахьи нахьыбэу мы дунаим иӀофхэмкӀэ хьыкум тшӀышъунба? 4Ащ фэдэ дэон Ӏоф шъуиӀэ зыхъукӀэ, чылыс зэӀукӀэм щыщхэм лъытэныгъэ зыфамышӀырэ цӀыфхэм а Ӏофым хьыкум тыряшъумыгъэшӀыхь. 5ШъузгъэукӀытэжьынэу къэсэӀо: зэшыхэм язэдэон ӀофыкӀэ хьыкум зышӀын зылъэкӀынэу, акъылышӀу зиӀэ горэ къышъухэтба+? 6Ау джы зэрэхъурэмкӀэ, зэшхэр хьыкумэшӀым ыпашъхьэ изэрэщэх – шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм апашъхьэ ащ фэдэ щашӀэ.

7Шъыпкъэм шъуфаемэ, шъуащыщэу зыгорэм адрэ къошыр хьыкумэшӀым ыпашъхьэ зэрэрищэрэр шъоркӀэ емыкӀу. Аущтэу шъушӀыным нахьи, адрэхэм яягъэ къызэряжъугъэгъэкӀымэ нахьышӀу, зяжъугъэгъапцӀэми нахьышӀу+.

8Ау шъо шъушъхьэкӀи шъушы дэдэхэм шъуиягъэ яшъогъэкӀы, шъогъапцӀэх. 9Хьаумэ шъыпкъагъэ зимыӀэ цӀыфхэм Тхьэм и ТетыгъошхокӀэ Ӏахь къызэралъымыӀэсыщтыр шъумышӀа? ЗышъумыгъэпцӀэжь: зинэ зышӀэхэрэми, тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэхэрэми, хъулъфыгъэхэм шъузпапкӀэу якӀуалӀэхэрэми,+
10тыгъуакӀохэми, нэйпсыехэми, ешъуакӀохэми, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэхэрэми, хъункӀакӀохэми Тхьэм и ТетыгъошхокӀэ Ӏахь къалъысыщтэп+. 11Шъуащыщ горэхэри ахэмэ афэдэ цӀыфыгъэх. Ау ти Зиусхьан Исус Христос ыцӀэкӀи, ежь ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи Тхьэм шъуипсэкӀодхэр шъугухэм ариукъэбзыкӀыжьыгъэх, ежь ибынхэуи шъуигъэнэфагъ, ежь дэжькӀи шъыпкъагъэ шъуиӀэу ылъытагъ+.

ШъупкъыхэмкӀэ Тхьэр жъугъэлъапӀэ

12«Сыд щыщи сшӀэн сыфит», – цӀыфхэм аӀо. Ар шъыпкъэ, ау Ӏоф пстэуми яшӀуагъэ къытэкӀыщтэп. Сыд щыщи сшӀэн сыфит, ау Ӏоф горэми тетыгъо къысфыриӀэ хъущтэп+. 13«Гъомылэр ныбэм пае щыӀ, ныбэри гъомылэм пае», – цӀыфхэм аӀо. Ари шъыпкъэ, ау Тхьэм тӀури ыгъэкӀодыщт. Ау пкъыр зинэ шӀэным пае щыӀэп, Зиусхьаным пае нахь. Зиусхьанри пкъым пае щыӀ. 14Тхьэм Зиусхьаныр лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. ИлъэкӀыкӀэ тэри лӀагъэхэм тыкъахигъэтэджыкӀыжьыщт. 15Шъупкъыхэр Христос ыпкъ щыщхэм зэрафэдэхэр шъошӀэба? Ащыгъум Христос ыпкъ щыщхэр бзылъфыгъэ хэтакӀом ыпкъ щыщхэу згъэхъуна? Хьау, ар хъухэщтэп+. 16Зыгорэ бзылъфыгъэ хэтакӀо горэм гъусэ фэхъумэ, а нэбгыритӀур зыпкъ зэрэхъурэр шъушӀэрэба? Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «ИтӀур зыпкъ хъущтых»+. 17Ау зыгорэ Зиусхьаным гъусэ фэхъумэ, зыгу-зыпсэу дэхъущт+.

18Зинэ шӀэным зыщышъудзый! Сыд фэдэрэ нэмыкӀ псэкӀодэу цӀыфым ышӀэрэр ыпкъ епхыгъэп, ау зинэ зышӀырэм ежь ыпкъ псэкӀод рехыжьы+. 19Шъупкъыхэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэм арылъым зэриунэ лъапӀэр, шъупкъыхэри зэрэшъуимыехэр шъушӀэрэба+? 20Тхьэм осэ лъапӀэкӀэ шъуищэфыгъ. Арышъ, шъупкъыхэмкӀи шъупсэхэмкӀи Тхьэр жъугъэлъапӀэ+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

ЗэлӀ-зэшъузыныр

7^1Къысфэшъутхыгъэ Ӏофхэм яхьылӀагъэу мыр къэсэӀо: лӀым шъуз къымыщэныр шӀу. [*]
2Ау зинэ шӀэным зыщиухъумэным пае, хэти шъуз ерэӀ, хэтрэ шъузми ежь илӀ ерэӀ. 3ЛӀым шъузым фишӀэн фаер ферэшӀ, шъузыми лӀым фишӀэн фаер ферэшӀ+. 4Шъузым ежь ыпкъ тетыгъо фыриӀэп, тетыгъо фызиӀэр илӀ ары нахь. Ащ фэдэуи, лӀым ыпкъ тетыгъо фыриӀэп, тетыгъо фызиӀэр ишъуз ары нахь. 5ТӀуми шъузэгурыӀоу, уахътэу жъугъэнэфагъэм нэкӀымрэ тхьэлъэӀумрэ шъуапылъынэу мыхъумэ, зызэщышъумыдзый. ЕтӀанэ зышъумыщэӀэшъумэ, шъузэкӀолӀэжь, шэйтаным шъудимыхьыхыным пае+. 6Мыр унашъоу къышъуфэсшӀырэп, аущтэу шъушӀэнэу фит шъусэшӀы нахь+. 7Сэщ фэдэу цӀыфхэр зэкӀэ псэунхэу сыфаещтыгъ. Ау Тхьэм хэти ежь итын къыритыгъ, зым зы тын, адрэми нэмыкӀ тын къыритыгъ+.

8Къэзымыщэгъэ-дэмыкӀуагъэхэм, шъузабэхэм мыр ясэӀо: Сэ къызэрэсымыщагъэм фэдэу къанэхэмэ шӀу. 9Ау защыӀэн амылъэкӀымэ, къарэщ. ХъопсэнымкӀэ машӀом фэдэу гур стыным нахьи, къащэныр нахьышӀу+.

10Къэзыщэгъэ-дэкӀуагъэхэм моущтэу унашъо афэзышӀырэр сэрэп, Зиусхьаныр ары[*] нахь: шъузыр илӀ гокӀыжь хъущтэп+. 11Ау шъузыр илӀ гокӀыжьмэ, дэмыкӀожьэу къэнэн фае, е илӀ ешӀужьын фае. Ащ фэдэу лӀыми ишъуз ытӀупщыжь хъущтэп+.

12Адрэ къанэрэ цӀыфхэм сэ ясэӀо, Зиусхьаныр арэп языӀорэр: шъушы горэм шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ шъуз иӀэмэ, шъузми ащ дэпсэунэу ыдэмэ, ар ытӀупщыжь хъущтэп. 13Ащ фэдэу шъуз горэм шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ лӀы иӀэмэ, лӀыми ащ дэпсэунэу ыдэмэ, шъузыр лӀым гокӀыжь хъущтэп. 14Сыда пӀомэ, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ лӀыр, ишъуз ихьатыркӀэ, Тхьэм иеу къыхихыгъ. Ащ фэдэуи, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ шъузыри, илӀ ихьатыркӀэ, Тхьэм иеу къыхихыгъ. Армырмэ шъуилъфыгъэхэр къэбзэщтхэп, ау джы ахэри Тхьэм иех.

15Ау шӀошъхъуныгъэ зимыӀэр ишъхьэгъусэ гокӀыжьынэу фаемэ, горэкӀыжь. Аущтэу зыхъукӀэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ шыр е шыпхъур ишъхьэгъусэ епхыгъэп. Сыда пӀомэ, гупсэфэу тыпсэунэу Тхьэр къытэджагъ. 16О шъуз, сыдым уигъашӀэра – уилӀ мыкӀодэу къэбгъэнэжьынкӀи мэхъу. О лӀы, сыдым уигъашӀэра – уишъуз мыкӀодэу къэбгъэнэжьынкӀи мэхъу+.

Хэти Тхьэм псэукӀэу къыфигъэнэфагъэм тетэу зекӀон фае

17Хэти Тхьэм псэукӀэ къызэрэфигъэнэфагъэм фэдэу, Зиусхьаныр ибынхэм ащыщ хъунэу къызеджэм, зэрэпсэугъэм фэдэу, псэун фае. Чылыс зэӀукӀэ пстэумкӀи ары сиунашъор. 18Тхьэр цӀыф горэм къызеджэм, сунэт ашӀыгъахэмэ[*], зытетыгъэм терэт. Тхьэр цӀыф горэм къызеджэм, сунэт амышӀыгъахэмэ[*], ари зытетыгъэм терэт+. 19Сунэт ташӀыгъэми тамышӀыгъэми арэп Ӏофыр зэлъытыгъэр. Ӏофыр зэлъытыгъэр Тхьэм иунашъохэр дгъэцэкӀэнхэр ары+. 20Тхьэр хэти къызеджэм, зытетыгъэм терэт. 21Тхьэр о къызыоджэм, упщылӀыгъэмэ, ащ земыгъэгъэгумэкӀ. Ау шъхьафит ухъун плъэкӀмэ, игъор блэмыгъэкӀ. 22Сыда пӀомэ, Зиусхьаныр къызеджэм, пщылӀыгъэр шъхьафит хъугъэ, Зиусхьаныр ащ ыгу илъ зэрэхъугъэм пае. Ащ фэдэуи Зиусхьаныр къызеджэм, шъхьафитыгъэр Христос фэлажьэхэрэм ащыщ хъугъэ+. 23Тхьэм пкӀэ лъапӀэкӀэ шъуищэфыгъ. Арышъ, нэмыкӀырэ цӀыфхэм пщылӀ шъуафэмыхъу+. 24Аущтэу, сшыхэр, хэти Тхьэр къызеджэм, зытетыгъэм Тхьэм ыпашъхьэ терэт.

Къэзымыщэгъэ-дэмыкӀуагъэхэмрэ шъузабэхэмрэ

25Пшъашъэхэм яхьылӀагъэу Зиусхьаным ышӀыгъэ унашъо сиӀэп. Ау Зиусхьаным ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ узщыгугъышъун цӀыфэу сызэрэщытым пае, мы Ӏофым сызэрэхаплъэрэр шъосэӀо+. 26Джырэ гузэжъогъоу тызхэтым пае, шъузтетыгъэм шъутетыныр нахьышӀоу сэлъытэ. 27Шъуз горэм уепхыгъэмэ, птӀупщыжьыным ыуж уимыт. Шъуз уимыӀэмэ, шъуз улъымыхъу. 28Ау къапщэмэ, ащкӀэ псэкӀод пшӀагъэ хъурэп; пшъашъэ гори дакӀомэ, ащкӀэ псэкӀод ышӀагъэ хъурэп. Ау къэзыщэхэрэри дакӀохэрэри мы дунаим игузэжъогъу хэфэщтых, ар къышъомыхъулӀэнэуи сыфай.

29Сшыхэр, зыфасӀорэр мыры: уахътэу къэнэжьырэр макӀэ. Уахътэр зэрэмакӀэм пае, джы щегъэжьагъэу шъуз зиӀэхэр шъуз зимыӀэхэм афэдэ орэхъух; 30гъыхэрэри мыгъыхэрэм афэдэ орэхъух; гушӀохэрэри мыгушӀохэрэм афэдэхэ орэхъух; зыгорэ къэзыщэфхэрэр зи зыӀэкӀэмыхьэхэрэм афэдэ орэхъух;+
31мы дунаим иӀофхэм апылъхэри а Ӏофхэм апымылъыхэрэм афэдэ орэхъух; сыда пӀомэ, мы дунаим ипсэукӀэ мэкӀод пэт+.

32ГумэкӀ шъуимыӀэнэу сыфай. Къэзымыщагъэм Зиусхьаным иӀофхэм ынаӀэ атырегъэты – Зиусхьаным ыгу къызэреӀуным ыуж ит+. 33Къэзыщагъэми дунаим иӀофхэм ынаӀэ атырегъэты – шъузым ыгу къызэреӀуным ыуж ит. Шъузымрэ пшъашъэмрэ яӀоф зытетыр зэфэшъхьафы. 34ДэмыкӀогъэ пшъашъэм Зиусхьаным иӀофхэм ынаӀэ атырегъэты, ыпкъырэ ыгурэкӀэ зэрэкъэбзэщтым ыуж ит. ДэкӀуагъэм дунэе Ӏофхэм ынаӀэ атырегъэты – илӀ ыгу къызэреӀуным ыуж ит. 35Мы Ӏофхэр къызкӀасӀорэр Ӏэхъу-лъэхъу къышъутеслъхьанэу арэп, ау сишӀуагъэ шъозгъэкӀэу, хабзэм тетэу зэпымыоу, зыми шъуимыгъэуцоу Зиусхьаным шъуфэзгъэлэжьэныр ары.

36ЛӀы горэм къыщэнэу ыгъэнэфэгъэ пшъашъэу зыныбжь икъугъэр къымыщэу къыгъэнэныр емыкӀоу ылъытэмэ, къерэщ, псэкӀод ышӀагъэ хъурэп. Ахэмэ къарэщ. 37Ау лӀы горэм къымыщэнэу ыгукӀэ пытэу тыриубытагъэу, зыкӀи емыгъэзыгъэу, ишӀоигъоныгъи ыӀэ илъэу, ыгъэнэфэгъэ пшъашъэр къымыщэмэ, тэрэзэу мэзекӀо. 38Арышъ, аущтэу ыгъэнэфэгъэ пшъашъэр къэзыщэрэри тэрэзэу мэзекӀо, ау къэзымыщэрэр нахь тэрэзэу мэзекӀо+.

39ИлӀ псэуфэ шъузыр ащ епхыгъ. Ау лӀыр лӀэмэ, шъузыр хэтми зыфаем дэкӀожьын фит, ау зыдакӀорэ лӀым ыгу Зиусхьаныр илъын фае+. 40Ау сызэрэхаплъэрэмкӀэ, зэрэщытэу къанэмэ, нахь гъогу мафэ теуцощт – сэ сыгуи Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэу сэгугъэ.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Къурмэныпхъэу тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэм ыл ехьылӀагъ

8^1Къурмэныпхъэу тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэм ыл[*] ехьылӀагъэу мыр къэсэӀо:

– Тэ зэкӀэми шӀэныгъэ зэрэтиӀэр тэшӀэ. ШӀэныгъэм цӀыфхэм зашӀуегъэшӀыжьы, ау шӀулъэгъум цӀыфхэм гурэ псэрэкӀэ лъэкӀ арегъэгъоты+. 2ЦӀыф горэм шӀэныгъэ иӀэу шӀошӀмэ, зэришӀэн фаем фэдэу джыри ышӀэрэп+. 3Ау цӀыфэу Тхьэр шӀу зылъэгъурэр Тхьэм ешӀэ+.

4Арышъ, къурмэныпхъэу тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэм ыл ехьылӀагъэу мыр сэӀо: а тхьэ нэпцӀхэр дунаим зыкӀи зэрэщымыӀэхэри, зы Тхьэ закъом нэмыкӀ Тхьэ зэрэщымыӀэри тэшӀэ+. 5Уашъоми чӀылъэми цӀыфхэм тхьэу алъытэхэрэр щыӀэхэми, (цӀыфхэм тхьэу алъытэхэрэмрэ зиусхьанхэу алъытэхэрэмрэ бэу зэрэщыӀэхэм фэдэу) 6тэ зы Тхьэ закъоу тиӀэр Ты лъапӀэр ары. ЗэкӀэри къэзгъэхъугъэр ары, ежь паий тыщыӀ. Зы Зиусхьан закъоу тиӀэр Исус Христос ары. Тхьэм ащ зэкӀэри къыригъэгъэхъугъ, ащи щыӀэныгъэ къытеты+.

7Ау зэкӀэми а шӀэныгъэр яӀэп. ЦӀыф заули тхьэ нэпцӀхэм ясагъэхэшъ, ащ фэдэ лы зашхыкӀэ, тхьэ нэпцӀ горэм къурмэн фэхъугъэ шъыпкъэм фэдэу, а лыр ашхы. Арышъ, а лыр хьалэлмэ е мыхьалэлмэ амышӀэу, агухэмкӀэ еджэнджэшхэу, а лыр зашхыкӀэ, агухэр аушӀоих+.

8Гъомылапхъэм Тхьэм нахь пэгъунэгъу тигъэхъурэп. Тшхымэ, ишӀуагъэ къытэкӀырэп, тымышхыми иягъэ къытэкӀырэп+.

9Ау шӀошьхъуныгъэ макӀэ зиӀэхэм ягъогу шъуифитыныгъэ зыгъэлъэпаорэ мыжъоу щафэмыхъуным шъуфэсакъ. 10Сыда пӀомэ, а лыр хьалэлмэ е мыхьалэлмэ ымышӀэу, ыгукӀэ еджэнджэшрэм о, шӀэныгъэ зиӀэм, тхьэ нэпцӀым иунэшхо ащ фэдэ лыр щыпшхэу ылъэгъумэ, а лыр ащи ебгъэшхынба+? 11Аущтэу уишӀэныгъэкӀэ шӀошъхъуныгъэ макӀэ зиӀэ пшэу Христос ыпсэ зыфитыгъэр огъэкӀоды+. 12Шъушыхэу а лыр хьалэлмэ е мыхьалэлмэ амышӀэу агухэмкӀэ еджэнджэшхэрэм псэкӀод яшъушӀэу, агухэмкӀэ зяжъугъэгъэмысэмэ, Христос ары псэкӀодыр зашъушӀэрэр. 13Арышъ, сшхырэмкӀэ сшы псэкӀод есэгъашӀэмэ, лы сшхыжьыщтэп, сшы псэкӀод есымыгъэшӀэным пае+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Апостолым фитыныгъэу иӀэхэр

9^1Сэ сыапостолба? Сэ сышъхьафитба? Исус Христосэу ти Зиусхьан слъэгъугъэба? Шъорыба Зиусхьаным Ӏофэу фэсшӀагъэм къыкӀэкӀуагъэр+? 2НэмыкӀ цӀыфхэмкӀэ сымыапостолми, шъоркӀэ сыапостол. Зиусхьаныр шъугухэм арылъ зэрэхъугъэм пае, сызэрэапостолыр къэзгъэшъыпкъэжьырэ мыхъурыр шъоры.

3Хьыкум сэ къыстезышӀыхьанэу фаехэм мары ясӀорэр: 4тэри тышхэнэуи, тешъонэуи тыфитба+? 5Кифэ, адрэ апостолхэм, Зиусхьаным ышхэм[*] тафэдэу, тэри шӀошъхъуныгъэ зиӀэ шъуз гъусэ зыфэтшӀынэу тыфитба+? 6ЗызыӀыгъыжьынэу ежь зыӀэхэмкӀэ лэжьэн фэе закъохэр сэррэ Бар-Наббэрэ[*] ара+?

7ДзэлӀыр ежь иахъщэкӀэ къулыкъу ехьа? Хэта сэнэшъхьэ хатэ зышӀэу сэнашъхьэ зымышхырэр? Ащ фэдэу, щэ емышъоу Ӏэхъогъур хэта зыгъэхъурэр+? 8ЦӀыфхэм ягупшысакӀэ фэдэу, мыхэр къэсэӀоха? Хьаумэ, Тэурат хабзэм ащ фэдэ къабзэу итба? 9Сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ моущтэу ит[*]: «Лэжьыгъэр зыӀожьырэ цум ыжэ зэтемыпх». Аущтэу къызиӀокӀэ, цухэр ара Тхьэр зыфэгумэкӀырэр+? 10Щэч хэмылъэу Тхьэм зыфиӀорэр тэрыба? Ары, тэщ пае ар тхыгъэ; сыда пӀомэ, лӀэу жъорэми лэжьыгъэр зыӀожьырэми лэжьыгъэм щыщ яӀахь къалъыӀэсынэу гугъэ ямыӀэу лажьэхэ хъущтэп+. 11Ащ фэдэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ичылэпхъэшӀу шъугухэм арытлъхьагъэшъ, шъо тиӀоф шӀугъэу къыхэкӀырэр зыгъотхэрэм мы дунаим тищыкӀагъэр къытэшъутымэ, баща+? 12НэмыкӀ цӀыфхэм ящыкӀагъэр зэряшъутыщтым щыгугъынхэу фитыныгъэ яӀэмэ, ахэмэ анахьыбэу тэ бэкӀэ нахь фитыныгъэ тиӀэба? Ау а фитыныгъэм ишӀуагъэ къызэдгъэкӀыгъэп. Ар мыхъоу, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀум пэрыохъу тыфэмыхъуным пае, пстэури тэщыӀэ. 13ЦӀыфхэм Тхьэм иунэшхо пае псапэу атырэм щыщ ащ щылажьэхэрэм яшхын Ӏахь зэрагъотырэр шъошӀэба? КъурмэншӀыпӀэм щылажьэхэрэми къурмэныпхъэу ащ телъым щыщ яӀахь зэрагъотырэр шъошӀэба? 14Ащ фэдэу, къэбарышӀур зыгъэӀухэрэм зэрыпсэун Ӏахь къэбарышӀумкӀэ зэрагъотын фаемкӀэ Зиусхьаным унашъо ышӀыгъ[*]+.

15Ащ фэдэ фитыныгъэм ишӀуагъэ къызэзгъэкӀыгъэп, а фитыныгъэри къэзгъотынэу арэп мыр зыкӀэстхырэр. Сызэрыпагэрэ Ӏофыр зыгорэм ыгъэкӀодыным нахьи, лӀэныгъэр нахь къэсэштэ+. 16Ау къэбарышӀур зэрэзгъэӀурэм сырыпэгэн слъэкӀыщтэп, сыда пӀомэ, къэбарышӀур сымыгъэӀу хъущтэп. КъэбарышӀур сымыгъэӀумэ, гъогу мыгъо сытеуцуагъ+. 17Ар сыфаеу сшӀэмэ, ӀахьышӀу згъотыщт. Ау сыфэмыеу сшӀэмэ, Ӏофэу Тхьэм спшъэ къырилъхьагъэр сэгъэцакӀэ ныӀэп+. 18Сыда ащыгъум сиӀахьышӀур? СиӀахьышӀур мыры: къэбарышӀум сыфэлажьэу, сифитыныгъэ ишӀуагъэ зэсымыгъэкӀэу, уасэ хэмылъэу ар зэрэзгъэӀурэр ары+.

19Сыда пӀомэ, зыми тетыгъо къысфыримыӀэу, сышъхьафит пэтми, цӀыфыбэ Христос игъогу тезгъэхьаным пае, цӀыф пстэуми Ӏофтабгэ сафэхъугъ+. 20Джуртхэр Христос игъогу тезгъэхьанхэм пае, джуртхэм афэдэ зысшӀыгъ. Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ сычӀэмытми, Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэр Христос игъогу тезгъэхьанхэм пае, Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэт цӀыфхэм афэдэ зысшӀыгъ+. 21Ащ фэдэу, Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэмыт цӀыфхэри Христос игъогу тезгъэхьанхэм пае, Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэмыт цӀыфхэм афэдэ зысшӀыгъ. Тхьэм ихабзэ ыӀэчӀэгъ сычӀэмытэу арэп ащ къикӀырэр, Христос ихабзэ ыӀэчӀэгъ сычӀэт+. 22ШӀошъхъуныгъэ макӀэ зиӀэхэм сишӀуагъэ язгъэкӀыным пае, шӀошъхъуныгъэ макӀэ зиӀэхэм афэдэ зысшӀыгъ. Лъэныкъо пстэумкӀи цӀыф пстэуми афэдэ зысшӀыгъ, зи мыхъуми цӀыф заулэ мыкӀодхэу къэнэжьынхэм пае+. 23КъэбарышӀум сишӀуагъэ езгъэкӀыным пае, мы Ӏоф пстэури сэшӀэ, къэбарышӀум шӀугъэу къыхэкӀырэм щыщ Ӏахь згъотыным пае.

24Зэпачъэхэрэр зэкӀэ мачъэх, ары шъхьакӀэ ахэмэ ащыщэу зыр ары ныӀэп текӀоныгъэм итандж къэзыхьырэр, ари шъошӀэба? Ар къэшъухьыным пае, шъучъ+. 25Хэт чъэми, зэкӀэмкӀи зещыӀэ. Ахэр кӀодыжьын тандж къахьыным пае мачъэх, ау тэ мыкӀодыжьын тандж къызэрэтхьыным ыуж тит+. 26Арышъ, сызэрэчъэрэр, сыздачъэрэ чӀыпӀэр сымышӀэкӀэ арэп. Жьыбгъэм бжымкӀэ хаорэм сыфэдэп. 27Ау спкъы къин есэгъэщэчы, сэгъэдаӀо, адрэ цӀыфхэм къэбарышӀур зязгъэӀу ужым, Тхьэм симыдэу сыкъэмынэным пае.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэ нэпцӀхэм шъуафэсакъ

10^1Сшыхэр, тятэжъхэр пегъымбар Мусэ игъусэхэу пстэуми ошъуапщэр[*] пащэ афэхъоу, а ошъуапщэм ычӀэгъ зэрэщызекӀощтыгъэхэри, ахэр зэкӀэ хым[*] зэпырыкӀыжьхи, къызэрэхэкӀыжьыгъэхэри шъумышӀэным сыфаеп+. 2Ошъуапщэр пащэ афэхъоу, хым зэпырыкӀыжьыгъэ цӀыф пстэури пегъымбар Мусэ игъогу рыкӀонхэу зэрагъэумэхъыгъэм фэдагъ. 3Ахэмэ зэкӀэми Тхьэм дэжь къикӀыгъэ гъомылэр[*] ашхыщтыгъ+. 4Ахэр зэкӀэ Тхьэм къаритыщтыгъэ псым[*] ешъощтыгъэх, сыда пӀомэ, псэу зашъощтыгъэхэр къадакӀощтыгъэ мыжъошхом къыхэкӀыщтыгъ. А мыжъошхор Христос арыгъэ. 5Ау ахэмэ анахьыбэхэм Тхьэм ыгу яӀугъэп. Аущтэу шъоф нэкӀым щыкӀодыгъэх.

6Ахэр Ӏоф бзаджэхэм зэракӀэхъопсыщтыгъэхэм фэдэу такӀэмыхъопсынэу, ахэмэ къяхъулӀагъэр тэркӀэ нэшан+. 7Ахэмэ ащыщ купым фэдэу тхьэ нэпцӀхэр шъумыгъэлъапӀэх, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «ЦӀыфхэр шхэнхэу, ешъонхэу тӀысыгъэх. ЕтӀанэ джэгунхэу тэджыжьыгъэх»+. 8Ахэмэ ащыщ купым зэришӀэщтыгъэм фэдэу, зинэ[*] тэшъумыгъэшӀ. Аущтэу нэбгырэ мин тӀокӀырэ щырэ зы мэфэ закъокӀэ кӀодыгъэ. 9Зиусхьанри тэшъумыгъэгъэунэфы, ахэмэ ащыщ купым зэригъэунэфыщтыгъэм фэдэу. Ахэр блэхэм аукӀыгъэх.[*]+
10Шъумытхьаусых, ахэмэ ащыщ купым зэришӀыщтыгъэм фэдэу. Ахэр лӀэныгъэ къэзыхьырэ мэлэӀичым ыгъэкӀодыгъэх[*].

11Мы Ӏофхэр ахэмэ къяхъулӀагъэх, цӀыфхэм нэшанэ къафэхъуным пае. Лъэхъанхэм якӀэух тэ цӀыфхэу къызэнэсыгъэхэм къыдгурагъэӀоным пае, мы Ӏофхэр атхыгъэх+. 12Ау цӀыфэу пытэу щытэу гугъэрэр емыбэджыным фэрэсакъ+. 13ЦӀыфхэм псэкӀод ашӀэнэу дэзыхьыхын Ӏофхэу адрэ цӀыфхэм апэ къифэхэрэм анэмыкӀ шъуапэ къифагъэп. Тхьэм шъыпкъагъэ хэлъ, зэрэшъулъэкӀыщтым блэкӀэу, псэкӀод шъушӀэнэу дэзыхьыхын Ӏоф горэ шъуапэ къифэнэу фит ышӀыщтэп. Ау псэкӀод шъушӀэнэу шъудэзыхьыхын Ӏоф горэ шъуапэ къызифэкӀэ, ащ шъупэуцужьышъунэу Тхьэм гъогу къышъуфишӀыщт+.

14Арышъ, силъапӀэхэр, тхьэ нэпцӀ гъэлъэпӀэным зыщышъудзый+. 15Шъо, зэхэшӀыкӀ зиӀэхэм, ахэр шъосэӀо. Сэ къасӀорэм шъо шъушъхьэкӀэ хьыкум тешъушӀыхьажь. 16Ти Зиусхьан Исус зэрэлӀагъэр тыгу къэдгъэкӀыжьэу, тызэдашхэзэ, шъуалъэм ит сэнэпсым пае Тхьэм щытхъу фэтшӀэу тызешъокӀи, Христос ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ ежь щыщ тэхъуба? Хьалыгъур зызэготчыкӀэ, Христос ыпкъ щыщ тэхъуба+? 17Хьалыгъур зызакъоу зэрэщытым пае, тэ бэ тыхъуми, зы тэхъу; сыда пӀомэ, а зы хьалыгъу закъом тиӀахь хэлъ+.

18Израиль лъэпкъым шъуеплъ. Къурмэным щыщ лыр зышхыхэрэр Тхьэу къурмэн зыфашӀырэм гъусэ фэхъухэба? 19Сэ зыфасӀорэр сыда? Къурмэныпхъэм ыл зыгорэу щытэу, е тхьэ нэпцӀыр зыгорэу щытэу сэӀуа+? 20Хьау, ар сӀуахэрэп. Ау хымэ лъэпкъхэм къурмэн зашӀыкӀэ, джынапцӀэхэм шъыпкъэмкӀэ къурмэн афашӀы нахь, Тхьэм фашӀырэп. Ау шъо джынапцӀэхэм гъусэ шъуафэхъунэу сыфаеп+. 21Зиусхьаным ишъуалъэми джынапцӀэхэм яшъуалъэми шъуарешъо хъущтэп. Зиусхьаным иӀанэми джынапцӀэхэм яӀанэми шъуапэсы хъущтэп+. 22Хьауми Зиусхьаныр дгъэгубжыным тыпылъа? Ежь нахьи тынахь лъэша+?

Сыд шъушӀэми, цӀыфхэм Тхьэм щытхъу фяжъугъэшӀыным пае, шъушӀэ

23«Сыд щыщи тшӀэн тыфит», – цӀыфхэм аӀо. Ар шъыпкъэ, ау Ӏоф пстэури ӀэпыӀэгъу къытфэхъурэп. Сыд щыщи тшӀэн тыфит, ау Ӏоф пстэуми яшӀуагъэ къытэкӀырэп+. 24Хэти ежь ишӀуагъэ ыуж ерэмыт, нэмыкӀ цӀыфхэм яшӀуагъэ ыуж ерэт нахь+.

25Бэдзэрым щащэрэр зэкӀэ шъушхы, щэч зи шъугу къишъумыгъахьэу+. 26Сыда пӀомэ, «чӀылъэри чӀылъэм тет пстэури Зиусхьаным ий»[*]+.

27ШӀошъхъуныгъэ зимыӀэ горэм шъуигъэшхэнэу шъуригъэблэгъагъэмэ, шъукӀонэуи шъуфаемэ, щэч шъугу къишъумыгъахьэу, Ӏанэм къытыралъхьэрэр шъушхы+. 28Ау цӀыф горэм «мыр тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэ къурмэным ыл» къышъуиӀомэ, къышъозыӀуагъэм паерэ гум илъым паерэ ар шъумышхы. 29Гум илъэу зыфасӀорэр шъо шъугухэм арылъыр арэп, къышъозыӀуагъэм ыгу илъыр ары нахь; сыда пӀомэ, нэмыкӀ цӀыф горэм щэчэу ыгу къыригъахьэрэм сифитыныгъэ сыд пае ыгъэмысэна? 30Тхьэм щытхъу сэ фэсшӀэу зыгорэ сшхымэ, зэрэсшхырэмкӀэ сыд пае цӀыфхэм сагъэмысэщта+?

31Арышъ, шъушхэми, шъуешъоми е нэмыкӀ горэ шъушӀэми, цӀыфмэ Тхьэм щытхъушхо фяжъугъэшӀыным пае ар шъушӀэ+. 32Джуртхэми, алыджхэми, Тхьэм ичылыс зэӀукӀэм щыщхэми ягъогукӀэ зыгъэлъэпаорэ мыжъо шъуафэмыхъу+. 33Сэри Ӏофэу сшӀэрэ пстэумкӀэ цӀыф пстэуми агу къызэрэсэӀуным сыпылъ, сыда пӀомэ, сэ сишӀуагъэ зэзгъэкӀыжьыным ыуж ситэп, цӀыфыбэмэ сишӀуагъэ язгъэкӀыным ыуж сит нахь, ахэр мыкӀодхэу Тхьэм къыгъэнэжьынхэм пае+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

11^1Христос илъэужхэм сызэрарыкӀорэм фэдэу, шъори силъэужхэм шъуарыкӀу+.

Бзылъфыгъэхэр Тхьэм елъэӀухэ зыхъукӀэ, шъхьэтехъо зытырахъон фае

2КъэсӀогъэ пстэури шъугу къызэрэжъугъэкӀыжьырэм паий, Ӏофхэу шъозгъэшӀагъэхэм шъузэратетым паий сышъущэтхъу.

3Мыр шъушӀэнэу сыфай: Хэтрэ лӀи ышъхьэ Христосыр ары, хэтрэ шъузи ышъхьэр илӀ ары, Христос ышъхьэри Тхьэр ары+. 4Хэтрэ хъулъфыгъэу шъхьэтехъо зытезыхъуагъэу Тхьэм елъэӀурэм е Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэхэу, ахэр къэзыӀорэм ышъхьэ егъэпыутыжьы[*]. 5Ащ фэдэу хэтрэ бзылъфыгъэу шъхьэтехъо зытезымыхъуагъэу Тхьэм елъэӀурэм е Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэхэу, ахэр къэзыӀорэм ышъхьэ егъэпыутыжьы, сыда пӀомэ, а бзылъфыгъэм ышъхьэ упсыгъэм фэд[*]+. 6Бзылъфыгъэ горэм шъхьэтехъо зытырихъонэу фэмыемэ, ышъхьац перэупкӀ. Ау бзылъфыгъэмкӀэ ышъхьац пиупкӀыныр е ышъхьэ ыупсыныр зэрэемыкӀум пае, шъхьэтехъо зытырерэхъу+. 7Хъулъфыгъэм ышъхьэ техъон фишӀын фаеп, сыда пӀомэ, хъулъфыгъэр Тхьэм итеплъэ фэдэшъ ары, Тхьэм ищытхъуи къегъэлъагъошъ ары. Ау шъузым илӀ ищытхъушхо къегъэлъагъо+. 8Сыда пӀомэ, хъулъфыгъэр бзылъфыгъэм къыхэкӀыгъэп, бзылъфыгъэр хъулъфыгъэм къыхэкӀыгъэ нахь+. 9Тхьэм хъулъфыгъэри бзылъфыгъэм къыфигъэхъугъэп, бзылъфыгъэр хъулъфыгъэм къыфигъэхъугъ нахь+. 10Ащ пае, лӀым итетыгъо ыӀэчӀэгъ шъузыр зэрэчӀэтым инэшанэу, мэлэӀичхэм апае[*], ышъхьэ шъхьэтехъо тырерэхъу.

11Ау щытми, тэ, Зиусхьаныр зыгу илъ цӀыфхэмкӀэ, бзылъфыгъэри хъулъфыгъэм епхыгъ, хъулъфыгъэри бзылъфыгъэм епхыгъ+. 12Сыда пӀомэ, бзылъфыгъэр хъулъфыгъэм къызэрэхэкӀыгъэм фэдэу, хъулъфыгъэри бзылъфыгъэм къыхэкӀы, ау Ӏоф пстэури къызхэкӀырэр Тхьэр ары. 13Шъори хьыкум тешъушӀыхь: ышъхьэ зи тыримыхъуагъэу бзылъфыгъэр Тхьэм елъэӀумэ, емыкӀуба? 14ЦӀыфым ыгукӀэ ешӀэба, хъулъфыгъэм ышъхьац кӀыхьэмэ, къызэремыкӀурэр, 15ау бзылъфыгъэм ышъхьац кӀыхьэмэ, къызэрекӀурэр? Сыда пӀомэ, Тхьэм бзылъфыгъэм шъхьац кӀыхьэ ритыгъ, ышъхьэ тырихъоным пае. 16Ау зыгорэ мы ӀофымкӀэ къытэнэкъокъунэу фаемэ, тэри Тхьэм ичылыс зэӀукӀэхэми нэмыкӀ хабзэ зэрэтимыӀэр ерэшӀ.

Зиусхьаным ипчыхьэшъхьашх

(Маттэ 26:26-29; Марк 14:22-25; Лука 22:14-20)

17Ау мы унашъохэр сэ къышъуфэсшӀызэ сышъущытхъурэп, сыда пӀомэ, шъузэрэзэӀукӀэрэм шӀу къыхэкӀырэпышъ, къыхэкӀырэри дэишъ ары. 18АпэрэмкӀэ, чылысым шъущызэӀукӀэмэ, куп-купэу шъузэрэзэхэкӀырэр зэхэсэхы. Зы лъэныкъокӀэ, ар сэ сшӀошъ мэхъу+. 19Куп-купэу шъузэхэкӀын фае, шъуащыщхэу шъыпкъагъэ зиӀэхэр нафэ хъунхэм пае+. 20Ащ нэмыкӀэу шъушхэнэу шъузызэӀукӀэкӀэ, Зиусхьаным ипчыхьэшъхьашхэп шъушхырэр. 21Сыда пӀомэ, шъушхэ зыхъукӀэ, шъуащыщэу хэти адрэм емыжэу, ежь ишхын ышхэу еублэ. Аущтэу зыр мэлакӀэ лӀэу къэнэ, адрэр мэуташъо. 22Шъущышхэнэуи шъущешъонэуи унэхэр шъуиӀэба? Хьауми Тхьэм ичылыс зэӀукӀэ зэшъумыпэса, зи зимыӀэхэри шъогъэукӀытэжьха? Сыда шъосӀощтыр? Сэ сышъущытхъуна? Хьау, сышъущытхъунэп+.

23Сыда пӀомэ, мы Ӏофхэу къышъуфэзгъэнагъэхэр ежь Зиусхьаным къысфигъэнагъэх: Зиусхьаныр тетыгъо зиӀэхэм заубытыгъэ чэщым хьалыгъур къыштагъ,+
24Тхьэм щытхъу фишӀи, зэгуичи, къыӀуагъ: «Мы хьалыгъур сэ спкъэу ишӀуагъэ къышъокӀынэу зэгочыщтыр ары. Шъугу сыкъэжъугъэкӀыжьыным пае, мы хьалыгъур шъушхы»+. 25Ащ фэдэу, пчыхьэшъхьашхэм ыуж Зиусхьаным шъуалъэр къышти, къыӀуагъ: «Мы шъуалъэм сэнэпсэу итым къикӀырэр зэзэгъыныгъакӀэу Тхьэм ежьыррэ шъоррэ шъуазыфагу дилъхьэрэр ары. А зэзэгъыныгъакӀэр къэзгъэшъыпкъэжьырэр лъэу сэ къыскӀэкӀыщтыр ары. Мы сэнэпсым шъуешъо къэсми, шъугу сыкъэжъугъэкӀыжьыным пае, шъуешъу»+. 26Сыда пӀомэ, Зиусхьаныр къэкӀожьыфэ, мы хьалыгъур шъушхы къэсми, мы шъуалъэм итым шъуешъо къэсми, Зиусхьаныр зэрэлӀагъэм икъэбар шъогъэӀу.

27Арышъ, хэтми фэмышъуашэу Зиусхьаным ихьалыгъу зышхырэм е ащ ишъуалъэ итым ешъорэм Зиусхьаным ыпкъырэ ылъырэ яхьылӀагъэу псэкӀод ышӀагъэшъ, мысэ мэхъу+. 28Хэтми ежь ыгу илъыр ерэгъэунэф, етӀанэ хьалыгъур ерэшх, шъуалъэм итыми ерэшъу. 29Хьалыгъур Зиусхьаным зэрипкъыр зэхимышӀыкӀэу, фэмышъуашэу ар зышхэу, сэнэпсыми ешъорэм, зэрэшхэрэмкӀи зэрешъорэмкӀи мысагъэ зылъегъэӀэсыжьы. 30Ащ пае лъэкӀ зимыӀэуи сымаджэуи цӀыфыбэ къышъухэт, лӀагъэхэри макӀэп. 31Тэ зыдгъэунэфыжьыгъэмэ, Тхьэм аущтэу тигъэпщынэщтыгъэп. 32Ау мы уахътэм Зиусхьаным хьыкум къызыттришӀыхьэкӀэ, тегъэдаӀо, дунаим ицӀыфхэм тырягъусэу мысэ тымыхъуным пае+.

33Арышъ, сшыхэр, шъушхэным пае шъузэӀукӀэмэ, зыр зым ерэж. 34Зыгорэ мэлакӀэ лӀэмэ, иунэ щэрэшх, шъузызэӀукӀэкӀэ, мысэ шъумыхъуным пае. Адрэ Ӏофхэу къанэхэрэм яхьылӀагъэу сыкъызыкӀокӀэ, унашъо сшӀыщт.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфхэм къаритырэ лъэкӀхэр

12^1Сшыхэр, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфхэм къаритрэ лъэкӀхэр зыфэдэхэр шъумышӀэу шъукъэзгъэнэнэу сыфаеп+. 2Христос шъумышӀэ зэхъум, тхьэ нэпцӀ бзакохэм шъукъызэрэращэкӀыщтыгъэм фэдэу, ахэмэ адэжь шъузэрэкӀощтыгъэр шъошӀэ+. 3Арышъ, мыр къыжъугурызгъэӀонэу сыфай: Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ къэгущыӀэу, хэти Исус ебгын ылъэкӀыщтэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи мыхъоу, «Исусыр ары Зиусхьаныр» ыӀошъущтэп+.

4Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфхэм лъэкӀхэу къаритхэрэр зэфэшъхьафых, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зы+. 5Ӏофхэу цӀыфхэм Зиусхьаным фашӀэхэрэр зэфэшъхьафых, ау а цӀыф пстэури зы Зиусхьан дэдэм фэлажьэх+. 6Тхьэм цӀыфхэм Ӏоф ашӀэнэу лъэкӀ зэраритырэр зэфэдэп, ау а Ӏофхэр зэкӀэ цӀыф пстэуми ашӀэнхэу лъэкӀ язытырэ Тхьэр зы+.

7Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ хэти зэфэмыдэу зыкъырегъэлъэгъу, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэуми ишӀуагъэ аригъэкӀыным пае. 8Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ къыбгъодэкӀэу, акъылышӀу зыхэлъ гущыӀэхэр къыӀонхэу цӀыф горэм лъэкӀ къыреты, нэмыкӀ цӀыфми Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ фэшъуашэу, шӀэныгъэ зиӀэ гущыӀэхэр къыӀонхэу лъэкӀ къыреты. 9НэмыкӀ цӀыфми а Псэ ЛъэпӀэ дэдэм къыбгъодэкӀэу, шӀошъхъуныгъэ иӀэнэу лъэкӀ къыреты; нэмыкӀ цӀыфми а Псэ ЛъэпӀэ дэдэм къыбгъодэкӀэу, сымаджэхэр ыгъэхъужьынхэу лъэкӀхэр къыреты+. 10НэмыкӀ цӀыфми Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр ышӀэнхэу лъэкӀ къыреты; нэмыкӀ цӀыфым ыгу Тхьэм ежь игущыӀэхэр къырилъхьэхэу, ахэр къыӀонхэу лъэкӀ къыреты; нэмыкӀ цӀыфми Ӏоф горэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀырэ-къимыкӀырэр зэхишӀыкӀынэу лъэкӀ къыреты; етӀанэ нэмыкӀ цӀыфми ымышӀэрэ бзэхэмкӀэ къэгущыӀэнэу лъэкӀ къыреты; нэмыкӀ цӀыфми а бзэхэр зэридзэкӀынхэу лъэкӀ къыреты+. 11А Псэ ЛъэпӀэ дэдэр ары цӀыфхэм ахэр ашӀэнхэу лъэкӀхэр къязытырэр. Хэти шъхьафэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэрэфаем тетэу реты.

Пкъыр зы, пкъым щыщхэр бэ

12Пкъым щыщхэр бэ хъухэми, пкъыр зы. Пкъым щыщ пстэури бэ хъуми, зы пкъым щыщых. Христос иӀоф ащ фэд+. 13Сыда пӀомэ, тэ, тыджуртми, тыалыджми, тыпщылӀми, тышъхьафитми, тэ зэкӀэ а зы Псэ ЛъапӀэр тыгухэм арылъынэу тызаумэхъым, Христос ыпкъ щыщ тыхъугъ, Христосми а зы Псэ ЛъапӀэм тэ пстэуми тиӀахь хэлъэу ыгъэхъугъ+.

14Сыда пӀомэ, пкъым щыщхэр зэп, бэ мэхъух. 15Лъакъом «сыӀэпышъ, пкъым сыщыщэп» ыӀомэ, ащ пае пкъым щымыщ мэхъуа? 16ТхьакӀумэми «сынэпышъ, пкъым сыщыщэп» ыӀомэ, ащ пае пкъым щымыщ мэхъуа? 17Пкъыр нэ зэкӀагъэмэ, зэхэхыным иӀоф сыдэущтэу хъущтыгъ? Ащ фэдэуи пкъыр зэкӀэ тхьакӀумагъэмэ, мэм иӀоф сыдэущтэу хъущтыгъ?

18Ау Тхьэм пкъым щыщ пстэури зэхилъхьагъ, сыд фэди ежь зэрэфаем тетэу. 19Пкъым щыщхэр зэкӀэ зэкъуагъэхэмэ, пкъыр тыдэ къэнэщтыгъа? 20Ау джы зытетымкӀэ, пкъым щыщхэр бэ мэхъух, ау пкъыр зызакъу.

21Нэм «сэ усищыкӀагъэп» ыӀоу, Ӏэм риӀошъущтэп. Шъхьэми «сэ шъусищыкӀагъэп» ыӀоу, лъакъохэм ариӀошъущтэп. 22Ау пкъым щыщхэу адрэмэ анахьи нахь кӀуачӀэ зимыӀэхэу къэлъагъохэрэр нахь тищыкӀагъэх. 23Пкъым щыщхэу лъытэныгъэ зифэмышъуашэу тлъытэхэрэми нахь тафэсакъы. 24Пкъым щыщхэу тызтеукӀытэхьэхэри нахь екӀоу тэгъэбылъых. Пкъым щыщхэу тызтемыукӀытыхьэхэрэм ар ящыкӀагъэп. Ау пкъым щыщхэу лъытэныгъэ зимыӀэхэм адрэ щыщхэм анахьи нахь лъытэныгъэ аритэу, Тхьэм пкъыр зэхилъхьагъ. 25Тхьэм аущтэу зыкӀишӀыгъэр тэ ежь ыпкъ щыщхэр тызэпэмыуцоу, тызэфэдэу тызэфэсакъыжьыныр ары. 26Арышъ, пкъым щыщэу зыгорэм къин ыщэчмэ, а пкъым щыщ пстэуми дащэчы. Ащ фэдэу, пкъым щыщэу зыгорэм лъытэныгъэ ыгъотымэ, а пкъым щыщ пстэури дэгушӀо+.

27Шъо Христос шъурипкъ, шъуащыщэу хэти а пкъым щыщ+. 28Чылыс зэӀукӀэм фэлэжьэнхэу Тхьэм, апэрэмкӀэ, цӀыф заулэ апостолхэу къыгъэнэфагъ. ЯтӀонэрэмкӀи, цӀыф заулэ пегъымбархэу къыгъэнэфагъ. ЯщэнэрэмкӀи, цӀыф заулэмэ адрэ цӀыфхэм Ӏофхэр арагъэшӀэнхэу къыгъэнэфагъ. ЕтӀанэ Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр ашӀэнхэу цӀыф заули къыгъэнэфагъ. ЕтӀанэ сымаджэхэр агъэхъужьынхэм пае, лъэкӀхэр яӀэнхэу цӀыф заули къыгъэнэфагъ. НэмыкӀхэри адрэ цӀыфхэм ӀэпыӀэгъу афэхъунхэу, нэмыкӀхэри тхьэмэтэнхэу, етӀанэ нэмыкӀхэми ежьхэм амышӀэрэ бзэхэмкӀэ къэгущыӀэнхэу къыгъэнэфагъэх+. 29ЦӀыф пстэури апостолхэп, арыба? ЦӀыф пстэури пегъымбархэп, арыба? ЦӀыф пстэуми адрэ цӀыфхэм Ӏофхэр арагъашӀэхэрэп, арыба? ЦӀыф пстэуми Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэр ашӀэхэрэп, арыба? 30ЦӀыф пстэуми сымаджэхэр агъэхъужьынхэу лъэкӀхэр яӀэхэп, арыба? АмышӀэрэ бзэхэмкӀи цӀыф пстэури къэгущыӀэрэп, арыба? ЦӀыф пстэуми ащ фэдэ бзэхэр зэрадзэкӀыхэрэп, арыба?

31Ау лъэкӀхэу анахь инхэм ауж шъуит. Джы анахьышӀу гъогур шъозгъэлъэгъущт+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀулъэгъур

13^1ЦӀыфхэмрэ мэлэӀичхэмрэ абзэхэмкӀэ сыгущыӀэу, ау шӀулъэгъу сыгу имылъмэ, жъгъыу макъэ зыпыӀукӀырэ гъуаплъэмрэ мэкъае зыпыӀукӀырэ одыджынымрэ сафэд. 2Тхьэм ежь игущыӀэхэр сыгу къырилъхьэхэу, ахэр къэсӀонхэу лъэкӀ къыситыгъэу сиӀэми, шъэф пстэури сэшӀэми, шӀэныгъэ пстэури сиӀэми, къушъхьэхэр нэмыкӀ чӀыпӀэм згъэкощынхэу шӀошъхъуныгъэ сиӀэми, ау шӀулъэгъу сыгу имылъмэ, зэуи сыщытэп+. 3СиӀэр зэкӀэ щыкӀагъэ зиӀэхэм ястыми, цӀыфхэм спкъы машӀокӀэ агъэстынэу ястыми, шӀулъэгъу сыгу имылъмэ, ишӀуагъэ къысэкӀыщтэп.

4ШӀулъэгъум щэӀагъэ иӀ, гукӀэгъуи иӀ. ШӀулъэгъур шъугъорэп, зыщытхъужьрэп, зышӀошӀыжьрэп. 5ШӀулъэгъур емыкӀоу зекӀорэп, ежь ышъхьэ ишӀуагъэ ыуж итэп, зигъэгусэрэп, бзэджагъэм егупшысэрэп. 6ШӀулъэгъур бзэджагъэм ыгъэгушӀорэп, шъыпкъагъэм егъэгушӀо нахь. 7ШӀулъэгъум мыхъун пстэури егъэгъу, ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ зэпыт, Тхьэм щэгугъ зэпыт, теубытагъэ иӀэ зэпыт.

8ШӀулъэгъур ныбжьи кӀодыжьыщтэп. Тхьэм ежь игущыӀэхэр цӀыфхэм агухэм къарилъхьэхэу, цӀыфхэм къызэраӀохэрэм илъэкӀ уцужьыщт. ЦӀыфхэм амышӀэрэ бзэхэмкӀи къызэрэгущыӀэхэрэм илъэкӀи зэпыужьыщт. ШӀэныгъэри кӀодыжьыщт. 9Аущтэу зыкӀэхъущтыр тишӀэныгъэ щыкӀэгъэнчъэу зэрэщымытыр, зэримыкъугъэр ары, Тхьэм ежь игущыӀэхэр цӀыфхэм агухэм къарилъхьэхэу, цӀыфхэм ахэр къызэраӀохэрэм илъэкӀи щыкӀагъэ зэриӀэр, зэримыкъугъэр ары, 10Ау щыкӀагъэ зимыӀэу, икъугъэ Ӏофыр къызыкӀокӀэ, щыкӀагъэ зиӀэу, имыкъугъэ Ӏофыр кӀодыжьыщт. 11Сызэсабыим, сабыим фэдэу сыгущыӀэщтыгъ, сабыим фэдэу сыгупшысэщтыгъ, сабыим фэдэуи къызгурыӀощтыгъ. Ау лӀы сызэхъум, сисабыигъэ хэсынэжьыгъ+. 12Джы Ӏоф пстэури шӀункӀышъо гъунджэм[*] типлъэрэм фэдэу тэлъэгъу, ау а мафэм зэкӀэ нафэу тлъэгъущт, цӀыф горэм тыпэӀутым фэдэу. Джы сишӀэныгъэ щыкӀагъэ иӀ, икъугъэп, ау а мафэм зэкӀэ сшӀэщт, Тхьэм сызэришӀэрэ шъыпкъэм фэдэу+.

13Аущтэу джы мы Ӏофищыр мыкӀодыжьынхэу щыӀэх: шӀошъхъуныгъэр, Тхьэм ӀахьышӀур къызэрэтитыщтым тыщыгугъыныр, шӀулъэгъуныгъэр. Ау ахэмэ ащыщэу анахь иныр шӀулъэгъуныгъэр ары.

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ нэмыкӀ лъэкӀхэу цӀыфхэм къаритхэрэр

14^1ШӀулъэгъуныгъэр шъугухэм зэрарылъыщтым шъуишъыпкъэу ыуж шъуит. Тхьэм лъэкӀхэр къызэрэшъуитыщтхэм ыуж шъуит, анахьэу Тхьэм ежь игущыӀэхэр шъугухэм къарилъхьанхэшъ, ахэр къэшъуӀонхэу лъэкӀ къызэрэшъуитыщтым ыуж шъуит+. 2Сыда пӀомэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ ымышӀэрэ бзэкӀэ къэгущыӀэрэр цӀыфмэ адэгущыӀэрэп, Тхьэм дэгущыӀэ нахь, сыда пӀомэ, къыӀохэрэр зыми къыгурыӀохэрэп. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ шъэфхэр къеӀо. 3Ау Тхьэм ежь игущыӀэхэр цӀыфэу зыгу къырилъхьэу, ахэр къэзыӀорэр цӀыфмэ адэгущыӀэ, гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ арегъэгъоты, агурегъаӀо ыкӀи егъэгушхох. 4ЦӀыфэу ымышӀэрэ бзэкӀэ къэгущыӀэрэм гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ зыфегъотыжьы, ау Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэу, ахэр къэзыӀорэм чылыс зэӀукӀэм щыщхэм гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ арегъэгъоты. 5Шъо зэкӀэми шъумышӀэрэ бзэхэмкӀэ шъукъэгущыӀэнэу сыфай, ау ащ нахьи Тхьэм ежь игущыӀэхэр шъугухэм къарилъхьанхэшъ, ахэр къызэрэшъуӀонхэм илъэкӀ шъуиӀэнэу сыфай. Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэу ахэр къэзыӀорэр, ымышӀэрэ бзэкӀэ къэгущыӀэрэ цӀыфым нахьи нахь ин, ау а бзэр зэрадзэкӀыжьмэ, чылыс зэӀукӀэм щыщхэм гурэ псэрэкӀэ лъэкӀ агъоты.

6Джы, сшыхэр, шъуадэжь сыкъакӀоу сымышӀэрэ бзэкӀэ сыкъэгущыӀэмэ, сыда сишӀуагъэу шъозгъэкӀыщтыр? Тхьэм къысфигъэнэфэгъэ Ӏофхэр шъосымыӀохэу, е шӀэныгъэ къышъосымытэу, е Тхьэм ежь игущыӀэхэу сыгу къырилъхьэхэрэр къэсымыӀохэмэ, е Ӏоф горэхэр шъосымыгъашӀэхэмэ, сишӀуагъэ зи шъозгъэкӀырэп, арыба? 7Ащ фэдэу, шыкӀэпщынэрэ, къамылрэ, е адрэ псэ зыхэмылъэу макъэ къызпыӀукӀырэмэ мэкъэ зэфэшъхьафхэр ямыӀэмэ, орэдэу къарагъаӀорэр сыдэущтэу зэхэпшӀыкӀыщта? 8Бжъэмыешхом ымакъэ икъоу зэхамыхмэ, хэта заом зыфэзгъэхьазырыщтыр? 9Шъо шъуиӀоф зытетыр ащ фэд. Шъо шъубзэгукӀэ цӀыфхэм зэхамышӀыкӀырэ гущыӀэхэр къашъуӀохэмэ, сыдэущтэу къашъуӀорэр агурыӀощта? Жьыбгъэм шъудэгущыӀэщт ныӀэп. 10Дунаим бзэ зэфэшъхьафыбэ тет, зэкӀэ ахэми зыгорэ къарэкӀы. 11Ау бзэм къикӀырэр зэхэсымышӀыкӀымэ, къэгущыӀэрэм хымэ сыфэхъущт, ежьыри хымэ къысфэхъущт. 12Аущтэу шъори Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ къыбгъодэкӀэу, лъэкӀхэр къызэрэшъуитыщтхэм ыуж шъуитышъ, чылыс зэӀукӀэм щыщхэм агурэ апсэрэкӀэ нахь лъэкӀ яжъугъэгъотыным пае, ащ фэдэ лъэкӀхэр щыкӀэгъэнчъэу икъугъэу шъуиӀэ зэрэхъущтым ыуж шъуит.

13Арышъ, цӀыфэу ымышӀэрэ бзэкӀэ къэгущыӀэрэм а бзэр зэридзэкӀынэуи лъэкӀ къыритынкӀэ Тхьэм ерэлъэӀу. 14Сыда пӀомэ, сымышӀэрэ бзэкӀэ Тхьэм селъэӀумэ, спсэкӀэ селъэӀу, ау сиакъыл лажьэрэп. 15Сыда ащыгъум сшӀэщтыр? СпсэкӀи сиакъылкӀи Тхьэм селъэӀущт. СпсэкӀи сиакъылкӀи тхьэщытхъу орэдхэр къэсӀощт+. 16Сыда пӀомэ, умышӀэрэ бзэкӀэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ Тхьэм ищытхъу пӀомэ, мы Ӏофхэр зэхэзымышӀыкӀырэ цӀыфхэм ащыщэу зыгорэм уитхьэщытхъу сыдэущтэу «Амин»[*] фиӀон ылъэкӀына? КъапӀорэр гурыӀощтэп, арыба+? 17О дэгъоу Тхьэм щытхъу фэоӀо, ау адрэм ишӀуагъэ къакӀорэп.

18Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ сымышӀэрэ бзэкӀэ шъо пстэуми анахьи нахьыбэу сызэрэгущыӀэрэмкӀэ Тхьэм щытхъу фэсэшӀы. 19Ау чылыс зэӀукӀэм сыщыӀэу, сымышӀэрэ бзэкӀэ гущыӀэ мин къэсӀоным нахьи, цӀыфхэр згъэсэнхэм пае, сиакъылкӀэ гущэӀитф къэсӀоныр нахь къэсэштэ.

20Сшыхэр, шъуигупшысакӀэкӀэ сабыйхэм афэдэ шъумыхъу. Ау бзэджагъэмкӀэ сабыйхэм лажьэ зэрямыӀэм фэдэу, шъори шъухъу, шъуигупшысакӀэкӀи зыныбжь икъугъэ цӀыфхэм афэдэ шъухъу+. 21Зиусхьаным моущтэу къызэриӀорэр Тэурат хабзэм ит[*]: «ХымабзэхэмкӀи хымэхэм аӀупэхэмкӀи мы лъэпкъым сыдэгущыӀэщт, ау щытми къысэдэӀущтхэп».

22Арышъ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ цӀыф горэ ымышӀэрэ бзэхэмкӀэ гущыӀэмэ, ар нэшанэ зыфэхъухэрэр шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр арэп, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэр ары нахь. Ау Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэрэ цӀыфым ахэр къызиӀохэкӀэ, ар нэшанэ зыфэхъухэрэр шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэр арэп, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр ары нахь+. 23Чылыс зэӀукӀэм щыщ пстэури зэрэугъоигъэу, шъумышӀэрэ бзэхэмкӀи шъо зэкӀэ шъугущыӀэу, ащ фэдэ Ӏофхэр зымышӀэрэ цӀыф заулэ е шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ цӀыф заулэ а зэӀукӀэм къыхахьэмэ, «шъо шъуакъылынчъ» аӀонба+? 24Ау шъо пстэуми Тхьэм ежь игущыӀэхэу шъугухэм къарилъхьэхэрэр къашъуӀохэ зыхъукӀэ, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ цӀыф горэ е ащ фэдэ Ӏофхэр зымышӀэрэ цӀыф горэ шъуизэӀукӀэ къыхахьэмэ, шъо зэкӀэми къашъуӀорэ гущыӀэхэм зэхырагъэшӀыкӀыщт зэрэпсэкӀодышӀэ цӀыфыр, ыгу илъыри агъэунэфыщт. 25Аущтэу а цӀыфым ыгу илъ шъэфхэр нафэ къэхъух. ЫбгъэгукӀэ чӀыгум зытыридзэнышъ, Тхьэр ыгъэлъэпӀэщт, «шъыпкъэмкӀэ Тхьэр шъуигъусэ» къыӀозэ.

Чылыс зэӀукӀэм екӀоу, зэгъэзэфагъэу Тхьэр ыгъэлъэпӀэн фае

26Сыд етӀанэ, сшыхэр? ШъузызэӀукӀэкӀэ, зым тхьэщытхъу орэд къерэӀу, адрэм Ӏоф горэ шъуерэгъашӀэ, нэмыкӀми Тхьэм къыфигъэнэфэгъэ Ӏоф горэ къерэӀуат, нэмыкӀри ымышӀэрэ бзэкӀэ орэгущыӀэ, нэмыкӀми ар зэрерэдзэкӀ. Мы Ӏоф пстэуми гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ шъуагъэгъотынэу орэхъу+. 27Ежьхэм амышӀэрэ бзэкӀэ цӀыф горэхэр къэгущыӀэхэ хъумэ, нэбгыритӀу е нэбгырищ, нахьыбэ орэмыхъу, зыр зым ыуж итэу орэгущыӀэ. НэмыкӀми ахэмэ къаӀорэр зэрерэдзэкӀ. 28Ау зэзыдзэкӀышъун цӀыф щымыӀэмэ, ымышӀэрэ бзэкӀэ къэгущыӀэрэм чылыс зэӀукӀэм зыщерэушъэф. ЫгукӀэ орэгущыӀ, Тхьэми дэрэгущыӀ.

29ЦӀыфхэу Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэхэу, ахэр къаӀонхэу лъэкӀ зэритхэрэм ащыщхэу нэбгыритӀу е нэбгырищ шъуизэӀукӀэ къыщэрэгущыӀ, къаӀохэрэри адрэхэм арэгъэунэфых+. 30ЗэӀукӀэм хэсхэм ащыщ горэм Ӏоф горэ Тхьэм къыфигъэнафэмэ, гущыӀэр зиягъэм зерэушъэф. 31Сыда пӀомэ, зэкӀэ шъо Тхьэм ежь игущыӀэхэу шъугухэм къарилъхьэхэрэр зыр зым ыуж итэу къэшъуӀонхэ шъулъэкӀыщт, адрэ цӀыфхэм зэкӀэми зыгорэ зэрагъэшӀэным паий, зэкӀэри гушхонхэм паий. 32ЦӀыфхэу Тхьэм ежь игущыӀэхэр зыгу къырилъхьэхэу, ахэр къаӀонхэу лъэкӀ зэритхэрэм аӀэ а лъэкӀыр илъ, 33сыда пӀомэ, Тхьэр гупсэфым и Тхь нахь, зэхэтхъогъэ Ӏофым и Тхьэп. Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ячылыс зэӀукӀэ пстэуми яӀоф зытетыр ащ фэд.

34Бзылъфыгъэхэм чылыс зэӀукӀэм зыщарэушъэф. Ахэр къэгущыӀэн фитхэп, ау Тэурат хабзэм зэритым фэдэу, ялӀыхэм афэӀорышӀэнхэ фае+. 35Ӏоф горэ зэрагъэшӀэнэу фаехэмэ, яшъхьэгъусэмэ унэм щярэупчӀых; сыда пӀомэ, чылыс зэӀукӀэм хэсэу бзылъфыгъэр къэгущыӀэныр екӀурэп. 36Тхьэм игущыӀэхэр шъуадэжь къикӀыгъэха, сэӀо? Хьауми а гущыӀэхэр цӀыфхэу зынэсыгъэхэр шъо шъуизакъуа?

37ЦӀыф горэм ыгу Тхьэм ежь игущыӀэхэр къырилъхьэхэу, ахэр къыӀонхэу лъэкӀ иӀэу шӀошӀымэ, е Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу илъэу шӀошӀымэ, мы къышъуфэстхырэр Зиусхьаным зэриунашъор къыгурэрэӀу. 38Ар къызыгурымыӀорэ цӀыфым къыгурэрэмыӀу.

39Арышъ, сшыхэр, Тхьэм ежь игущыӀэхэр шъугухэм къарилъхьанхэшъ, ахэр къэшъуӀонхэу лъэкӀ къызэрэшъуитыщтым ыуж шъуит, амышӀэрэ бзэхэмкӀи цӀыфхэр къэшъумыгъэгущыӀэнхэм шъупымылъ+. 40Ау Ӏофхэр зэкӀэ екӀухэу, зэгъэзэфагъэхэу орэхъу+.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

Христос лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм ехьылӀагъ

15^1КъэбарышӀоу къышъозгъэӀугъэр шъугу къэзгъэкӀыжьынэу сыфай. А къэбарышӀур шъуштагъэу, ащ игъогу шъуишъыпкъэу шъутет. 2А къэбарышӀумкӀи шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъегъэнэжьы, шъозгъэшӀэгъэ Ӏофхэм пытэу шъуатетмэ. Армырмэ, хьаулыеу шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъугъэ+.

3Сыда пӀомэ, Ӏоф пстэуми анахьэу къэбарышӀоу Христос къысӀэкӀилъхьагъэр къышъуфэзгъэнагъ: Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм атетэу, Христос типсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае, лӀагъэ+. 4Къэунэм чӀалъхьажьыгъ, ау ящэнэрэ мафэм Тхьэм лӀагъэхэм ар къахигъэтэджыкӀыжьыгъ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм атетэу+. 5ЕтӀанэ Христос Кифэ[*] зыкъыригъэлъэгъугъ. Ащ ыуж игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀумэ зыкъаригъэлъэгъугъ+. 6ЕтӀанэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ зэш шъитфым къехъумэ зыкъаригъэлъэгъугъ. Ахэмэ ащыщэу анахьыбэр джыри псэу, заули дунаим ехыжьыгъ. 7Ащ ыуж Якъуби[*] зыкъыригъэлъэгъугъ, етӀани апостол пстэуми зыкъаригъэлъэгъугъ+. 8ЗэкӀэми ауж сэ сабыйхэр къызэралъфырэ хабзэм фэмыдэу къалъфыгъэ сабыим фэдэм[*] зыкъысигъэлъэгъугъ+.

9Сыда пӀомэ, апостолхэм ащыщэу анахь цӀыкӀур сэры, апостол къысаӀонэуи сифэшъуашэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ичылыс зэӀукӀэ щыщхэм къин язгъэщэчыщтыгъэшъ ары+. 10Ау Тхьэм ынэшӀу къызэрэсщифагъэм пае, джы сызытетым фэдэ сыхъугъ. ЫнэшӀу къызэрэсщифагъэр хьаулые хъугъэп. Адрэхэм зэкӀэми анахьи нахьыбэу сылэжьагъ, ау сэр-сэрэу сылэжьагъэп, Тхьэм ынэшӀу къысщифи, сигъэлэжьагъ нахь+. 11КъэбарышӀур цӀыфхэм языгъэӀурэр сэрми, адрэ апостолхэр арми, а зы къэбарышӀур ары дгъэӀурэр. А къэбарышӀумкӀэ шъори шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъугъэ.

ЛӀагъэхэм якъэтэджыжьын

12Тхьэм Христос лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгъэм икъэбар тэгъэӀуми, шъуащыщэу заулэм, «лӀагъэхэр къэтэджыжьыщтхэп» сыдэущтэу аӀон алъэкӀыра+? 13ЛӀагъэхэр къэмытэджыжьыщтхэмэ, ащыгъум Тхьэм Христоси лӀагъэхэм къахимыгъэтэджыкӀыжьыгъэу хъущтыгъэ. 14Ау Тхьэм Христос лӀагъэхэм къахимыгъэтэджыкӀыжьыгъэмэ, къэбарышӀоу шъодгъэӀурэм пкӀэ иӀэщтыгъэп, тишӀошъхъуныгъи пкӀэ иӀэщтыгъэп. 15Ащ нэмыкӀэуи, Тхьэм шыхьат нэпцӀ тыфэхъугъэу къычӀэкӀыщтыгъ, сыда пӀомэ, Тхьэм Христос лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьыгьэм шыхьат тыфэхъугъ, ау «Тхьэм лӀагъэхэр къыгъэтэджыжьыщтхэп» аӀо, ар цӀыфхэм зэраӀорэм тетэу шъыпкъэмэ, Тхьэм Христоси къымыгъэтэджыжьыгъэу хъущтыгъэ. 16Сыда пӀомэ, Тхьэм лӀагъэхэр къымыгъэтэджыжьыщтхэмэ, Христоси къымыгъэтэджыжьыгъэу хъущтыгъэ. 17Ау Тхьэм Христос лӀагъэхэм къахимыгъэтэджыкӀыжьыгъэмэ, шъуишӀошъхъуныгъэ хьаулые хъущтыгъ, шъуипсэкӀодхэри джыри шъутелъыщтыгъэх+. 18Ащыгъум цӀыфхэу ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу лӀагъэхэр кӀодыгъэхэу къэнэщтыгъэх+. 19Мы дунаим ищыӀэныгъэ закъо пае Христос тыщыгугъымэ, цӀыф пстэуми анахьи нахь гъогу мыгъо теуцуагъэхэр тэры.

20Ау Ӏофыр зытетымкӀэ, Тхьэм Христос лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ, Тхьэм адрэ лӀагъэхэр къызэригъэтэджыжьыщтхэмкӀэ Христос шэсы[*] къытфэхъуным пае+. 21Сыда пӀомэ, лӀэныгъэр къызпкъырыкӀыгъэр зы цӀыф, ащ фэдэуи лӀагъэхэм якъэтэджыжьын къызпкъырыкӀырэри зы цӀыф+. 22ЦӀыф пстэури Адэм къызэрэтекӀыгъэхэм пае, зэрэлӀэхэрэм фэдэу, Христос зыгу илъ цӀыф пстэури Тхьэм къыгъэпсэужьыщт. 23Ау а Ӏофхэр къызэкӀэлъыкӀощтых хэти чэзыу иӀэу: апэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэр Христос ары. ЕтӀанэ ащ дунаим къызигъэзэжькӀэ, ицӀыфхэр къэтэджыжьыщтых+. 24Ащ ыуж дунаим икӀэух къэсыщт. Ар къызыскӀэ, Христос Ӏэшъхьэтет пстэури, тетыгъо зиӀэ пстэури, лъэкӀ зиӀэ пстэури зегъэкӀод ужым, ащ Тхьэу Ты лъапӀэм тетыгъошхор ритыщт+. 25Сыда пӀомэ, Христос тетыгъор иӀэн фае, Тхьэм Христос ипыйхэр зэкӀэ Христос ылъэгу чӀэгъ чӀигъэуцофэ нэс+. 26Ыужырэ пыеу Тхьэм ыгъэкӀодыжьыщтыр лӀэныгъэр ары; 27сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Тхьэм зэкӀэри Христос ылъэгу чӀэгъ чӀигъэуцуагъ». Тхьэм зэкӀэри Христос итетыгъо ыӀэчӀэгъ чӀигъэуцуагъэу ыӀозэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытышъ, зэкӀэри Христос итетыгъо ыӀэчӀэгъ чӀэзгъэуцогъэ Тхьэр зэрямыгъусэр нафэ+. 28Тхьэм ы Къоу Христос итетыгъо ыӀэчӀэгъ зэкӀэри зычӀигъэуцокӀэ, Тхьэу ыӀэчӀэгъ зэкӀэри чӀэзгъэуцуагъэм ыӀэчӀэгъ ы Къуи чӀэуцожьыщт. Аущтэу Тхьэр зэкӀэ цӀыфхэм адэжькӀэ зэкӀэу мэхъу+.

29Тхьэм лӀагъэхэр къымыгъэтэджыжьыщтхэмэ, лӀагъэхэм ачӀыпӀэкӀэ зязгъэумэхъыхэрэм[*] сыда агу хэлъыр? Тхьэм лӀагъэхэр къымыгъэтэджыжьыщтхэмэ, лӀагъэхэм ачӀыпӀэкӀэ сыд пае зарагъэумэхъыра? 30Тэри сыхьат къэс щынагъом сыд пае зыхэдгъафэра+? 31Сшыхэр, Христос Исусэу ти Зиусхьан шъугухэм зэрарылъымкӀэ сызэрэпагэрэр зэрэшъыпкъэм фэдэу, мафэ къэси лӀэныгъэм сызэрэпэӀутри шъыпкъэ+. 32ЦӀыфхэм ягупшысакӀэ тетэу сегупшысэщтыгъэмэ, Ефес къалэм сыщыӀэу, цӀыфхэу хьэкӀэ-къуакӀэхэм афэдэхэм сызябэным, сыда ишӀуагъэу къэкӀуагъэр? Тхьэм лӀагъэхэр къымыгъэтэджыжьыщтхэмэ, «Тыжъугъашх, тешъугъашъу, сыда пӀомэ, неущ тылӀэщт».[*]

33Арышъ, цӀыфхэм зяшъумыгъэгъапцӀ: ныбджэгъу дэихэм шэнышӀу зиӀэр агъэкӀоды. 34Шъукъэущыжь, акъыл зэжъугъэгъот. ПсэкӀодшӀэным ыуж шъуикӀ; сыда пӀомэ, Тхьэр зымышӀэрэ заулэ къышъухэт. ШъузгъэукӀытэжьынэу ар къэсэӀо+.

ЛӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэ цӀыфхэм апкъ

35Ау зыгорэм къыӀонкӀи мэхъу: «ЛӀагъэхэр сыдэущтэу къэтэджыжьыщтха? Апкъыхэр сыд фэдэщтха?» 36О гурыӀоныгъэ зимыӀэ цӀыф! ЧӀым хаплъхьэрэр мылӀэмэ, къэпсэужьышъущтэп+. 37Зыгорэ чӀым зыхаплъхьэкӀэ, къыхэкӀыщтым ыпкъ арэп хаплъхьэрэр, чылэпхъэ къодый нахь, коцым ичылапхъи е нэмыкӀым ичылапхъи. 38Тхьэр зэрэфаем тетэу пкъы къыреты, сыдрэ чылэпхъэ лъэпкъми ежь иунаеу пкъы къыреты. 39Пкъыхэр зэкӀэ зэфэдэхэп. ЦӀыфым ыпкъ зы, хьэкӀэ-къуакӀэхэм апкъи шъхьафы, бзыухэми апкъ нэмыкӀ, пцэжъыехэри ары. 40Ошъогум ит пкъыхэри щыӀэх. ЧӀылъэм тет пкъыхэри щыӀэх. Ошъогум ит пкъыхэм ящытхъу зы, чӀылъэм тет пкъыхэм ящытхъу шъхьафы. 41Тыгъэм ежь ищытхъу иӀ, мазэми нэмыкӀ щытхъу иӀ, жъуагъохэри ары. ЯщытхъукӀэ жъуагъохэри зэтекӀых.

42ЛӀагъэхэм якъэтэджыжьын иӀоф джары зыфэдэщтыр. Чылапхъэу чӀым халъхьэрэм фэдэу, пкъэу чӀалъхьэрэр кӀодыщт, ау пкъэу къэтэджыжьыщтыр мыкӀодэу къэнэжьыщт+. 43Уасэ имыӀэу чӀым чӀалъхьэ, ау щытхъушхо иӀэу къэтэджыжьыщт. ЛъэкӀ имыӀэу чӀалъхьэ, ау лъэкӀышхо иӀэу къэтэджыжьыщт. 44ЧӀалъхьэрэр лымрэ къупшъхьэмрэ къахэкӀыгъэ пкъыр ары, ау къэтэджыжьыщтыр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфым пкъэу къыритыщтыр ары. Лымрэ къупшъхьэмрэ къахэкӀыгъэ пкъы щыӀэмэ, пкъэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфым къыритырэри щыӀ. 45Моущтэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Апэрэ цӀыфэу Адэм псэ зыхэлъ цӀыф хъугъэ», ау аужыпкъэрэ Адэмыр[*] мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ къытэзытырэ псэр ары+. 46Апэу къакӀорэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфым къыритырэ пкъыр арэп, лымрэ къупшъхьэмрэ къахэкӀыгъэ пкъыр ары нахь. ЫужкӀэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ цӀыфым къыритырэ пкъыр къэкӀощт. 47Апэрэ цӀыфыр мы дунаим щыщыгъ, Тхьэм ар етӀагъом къыхигъэхъукӀыгъ. ЯтӀонэрэ цӀыфыр уашъом щыщ, Зиусхьаныр ары+. 48Мы дунаим тет цӀыфхэр Тхьэм етӀагъом къыхигъэхъукӀыгъэ цӀыфым фэдэх. Ащ фэдэу, уашъом щыпсэурэ цӀыфхэри уашъом щыщым фэдэщтых. 49Тхьэм етӀагъом къыхигъэхъукӀыгъэ цӀыфым тызэрэфэдэу, уашъом щыщми тыфэдэщт+.

50Ау, сшыхэр, мыр шъосэӀо: лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ цӀыфым Тхьэм и ТетыгъошхокӀэ Ӏахь къылъыӀэсышъущтэп. Ащ фэдэу кӀодын фаем мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ӀахьышӀоу къылъыӀэсыщтэп. 51ШъукъэдаӀу, шъэф горэ шъосэӀо: тэ зэкӀэми тылӀэщтэп[*], ау+
52ошӀэ-дэмышӀэу, нэгъэупӀэпӀэгъум дунаим икӀэух дэжь бжъэмыешхом ымакъэ къызыӀукӀэ, Тхьэм тэ зэкӀэ тызэблихъущт. Сыда пӀомэ, бжъэмыешхом ымакъэ къэӀущт, лӀагъэхэри мыкӀодыжьынэу къэтэджыжьыщтых, Тхьэми тызэблихъущт+. 53Сыда пӀомэ, кӀодыжьыщт пкъым мыкӀодыным ишъуашэ зыщилъэн фае, лӀэжьыщт пкъыми мыкӀодыжьын щыӀэныгъэм ишъуашэ зыщилъэн фае+. 54ЕтӀанэ кӀодыжьыщт пкъым мыкӀодыным ишъуашэ зызщилъэрэ ужым, пкъыми мыкӀодыжьын щыӀэныгъэм ишъуашэ зызщилъэрэ ужыми, Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр[*] къэшъыпкъэжьыщтых:

«Тхьэм текӀоныгъэр къыхьи, лӀэныгъэр ыгъэкӀодыгъ».

55«О лӀэныгъ, уищэ ыкӀуачӀэ тыдэ щыӀа? О джэхьнэм, уитекӀоныгъэ тыдэ щыӀа?»[*]+

56ЛӀэныгъэм ищэ псэкӀодыр ары, унашъохэмкӀи псэкӀодым тетыгъо къытфыриӀ[*]+. 57Ау Тхьэм щытхъушхор ий. Ащ ти Зиусхьан Исус Христос текӀоныгъэр къытитынэу ышӀыгъ+.

58Арышъ, сшы лъапӀэхэр, зыми Тхьэм игъогу шъутыригъэкӀынэу амал ешъумыгъэгъот, шъузытет шъыпкъагъэм шъутет. Шъузышъхьамысыжьэу Зиусхьаным иӀоф ыуж шъуит зэпыт, сыда пӀомэ, Зиусхьаным Ӏофэу фашъушӀэрэр хьаулые зэрэмыхъущтыр шъошӀэшъ ары.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

Коринф цӀыфхэм зэхалъхьэрэ ахъщэр

16^1Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм апае зэхалъхьэрэ ахъщэм ехьылӀагъэу мыр шъосэӀо. Галатие хэкум[*] щыӀэ чылыс зэӀукӀэхэм ашӀэнэу зэрясӀуагъэм фэдэу, шъори шъушӀэ:+
2Хэти къыгъэхъагъэм фэшъуашэу Ӏахь горэ тхьэмафэм иапэрэ мафэ къэс зэӀуерэгъакӀи, ерэгъэтӀылъ. Сэ сыкъызыкӀокӀэ, зэхэшъулъхьаным пае, аущтэу шъушӀэ+. 3СыкъызыкӀокӀэ, къошхэу хэшъухыгъэхэм тхылъ ястынышъ, шъуитын зыдязгъахьынышъ, Ерусалим згъэкӀощтых+. 4Сэри сыкӀомэ хъунэу тлъытэмэ, ахэр къыздэкӀощтых.

Паул игухэлъхэр

5Македоние хэкум[*] сызызэпырыкӀыкӀэ, шъуадэжь сыкъэкӀощт; сыда пӀомэ, Македоние хэкум сыпхырыкӀын сыгу хэлъ+. 6Шъуадэжь тӀэкӀурэ сыкъэнэнкӀи е кӀымафэр щызгъэкӀонкӀи мэхъу. Аущтэу тыдэ сыкӀощтми, сигъогухэмкӀэ ӀэпыӀэгъу шъукъысфэхъун. 7Мызэгъогум гузэжъогъукӀэ шъуслъэгъоу шъуикъалэ сыблэкӀынэу сыфаеп, ау Зиусхьаным ыӀомэ, шъуадэжь тӀэкӀурэ сыкъэнэн сыгу хэлъ. 8Пэнтэкост[*] зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхом нэс Ефес къалэм сыкъыдэнэщт,+
9сыда пӀомэ, къэлэпчъэшхоу, къэлэпчъэ шъуамбгъоу Тхьэм къысфызэӀуихыгъ, къыспэуцухэрэри бэ.

10Тимофей[*] къызыкӀокӀэ, щынагъо имыӀэу шъуадэжь зэрэщыӀэным шъупылъ. Сэщ фэдэу ащи Зиусхьаным иӀоф егъэцакӀэ+. 11Зыми пхъэтэпымыхь ерэмышӀ. Разэу садэжь къэкӀонэу игъогукӀэ ӀэпыӀэгъу шъуфэхъу. Сшыхэр сигъусэхэу ащ сыпэплъэ.

12Тшы Аполлос ехьылӀагъэу мыр шъосэӀо. Тшыхэм ягъусэу шъуадэжь къэкӀонэу инэу селъэӀугъ. Ау джы кӀонэу фэегъахэп. Игъо зыщифэрэм, къэкӀощт+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

13Шъумычъыеу шъусакъ, шӀошъхъуныгъэм игъогу шъутемыкӀ, лӀыгъи пытагъи зыхэжъугъэлъ+. 14ШъушӀэрэр зэкӀэ шӀу шъулъэгъоу шъушӀэ+.

15Сшыхэр, Ӏоф горэмкӀэ сышъолъэӀу. ЗэрэшъушӀэрэм фэдэу, Ахаие хэкум[*] ис цӀыфхэм ащыщэу Стефан иунагъу ары апэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэр. Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм адэӀэпыӀэнхэм иӀоф зыратыгъ+. 16СышъолъэӀу, ащ фэдэ цӀыфхэм, хэт ахэмэ адэлажьэми, адэулэуми, шъуафэӀорышӀ+. 17Стефан, Фортунат, Ахаик садэжь къызэкӀохэм, сыгушӀуагъ. Шъо мыщ шъузэрэщымыӀэм пае, шъучӀыпӀэ аубытыгъ. 18Ахэмэ сэ сыгуи шъо шъугухэри агъэпсэфыжьыгъэх. Ащ фэдэ цӀыфмэ лъытэныгъэ афэшъушӀ.

19Асие хэкум[*] щыӀэ чылыс зэӀукӀэхэм шӀуфэс къышъуахыжьы. Зиусхьаныр шъо шъугухэми ахэмэ агухэми зэрарылъым пае, Акилэрэ Прискиллэрэ[*] гуфэбагъэ зыхэлъ шӀуфэс къышъуахыжьы. Ахэмэ яунэ щашӀырэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэми шӀуфэс къышъуахыжьы+. 20Тшы пстэуми шӀуфэс къышъуахыжьы. ГукъэбзагъэкӀэ ӀаплӀ зэшъущэкӀи, шӀуфэс зэшъухыжь+.

21Сэ Паул сӀэкӀэ сишӀуфэс мыщ дэжьым къэсэтхы+.

22Зыгорэм Зиусхьаныр шӀу ымылъэгъумэ, Тхьэм ынае ащ къыщерэф. Мараната! [*]+

23Ти Зиусхьан Исус ынэшӀу къышъущерэф. 24Христос Исус шъугухэм зэрарылъым пае, шъо зэкӀэми шӀу шъусэлъэгъу. Амин.

* 1:1 Сосфен – Лука итхылъэу Апостол. 18:17 зигугъу къыщишӀыгъэ лӀыр арыщтын.

* 1:12 Аполлос – чыристан тхьэматэу къэбарышӀур Коринф къалэм щызгъэӀугъэр ары. Еплъ Апостол. 18:24-19:1.

* 1:12 Кифэ – КифэкӀэ заджэхэрэ Петрэу Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум ащыщыгъэр ары.

* 1:14 Крисп – чыристан хъугъэ джуртэу Коринф къалэм дэсыгъ. Еплъ Апостол. 18:8.

* 1:14 Гай – Паул Коринф къалэм зыщэӀэм, ибысымыгъэр арын фае. Еплъ Рим. 16:23.

* 1:16 Стефан – еплъ 1 Кор. 16:15-16.

* 1:19 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 29:14.

* 1:31 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 9:24.

* 2:6 мы лъэхъаным тетыгъо зиӀэхэр – джынэ кӀочӀэ бзаджэхэу ежьхэм ядэӀурэ цӀыфхэмкӀэ дунаим тетыгъо фызиӀэхэр ары. Еплъ Ефес 6:12; Кол. 1:16.

* 2:8 щытхъушхо зиӀэ Зиусхьаныр – Христосэу Тхьэм ишэни илъэкӀышхуи къэзгъэлъагъорэр ары.

* 2:9 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 64:4.

* 2:16 Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 40:13.

* 3:19 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Аюбэ икъэбар зэрыт тхылъым 5:13.

* 3:20 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 93:11.

* 4:17 Тимофей – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 19:22; Фил. 2:19-22.

* 5:7 тэджэпсыжъыр – Паул тэджэпсыжъым фигъадэрэр псэкӀодыр ары. Зызыубгъоу, адрэ цӀыфхэм узым фэдэу зэпахырэр ары.

* 5:7 ӀутӀыжъ зыцӀэ мэфэкӀ мэфэшхохэр – а мэфэкӀ мэфэшхохэр джуртхэм зыкӀагъэмэфэкӀырэр пщылӀыныгъэм къыхищыжьхэзэ, Тхьэм ахэр Мысырым къызэрэригъэкӀыжьыгъагъэхэр ары. А мэфэкӀ мэфэшхохэм тэджэпс зыхэлъ хьалыгъур чӀадзыжьы, мэфэшхохэм адэжьи тэджэпс тхьацум халъхьэрэп.

* 5:13 цӀыф бзаджэр зыхэжъугъэкӀ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:7.

* 6:16 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:24.

* 7:1 лӀым шъуз къымыщэныр шӀу – зытырахыгъэ алыджыбзэмкӀэ: лӀыр бзылъфыгъэм бгъодэмыхьаныр шӀу.

* 7:10 унашъо афэзышӀырэр Зиусхьаныр ары – еплъ Марк 10:2-12.

* 7:18 сунэт ашӀыгъэр – джуртыр ары.

* 7:18 сунэт амышӀыгъэр – мыджуртыр ары.

* 8:1 Къурмэныпхъэу тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэм ыл – бэдзэрхэм ащащэщтыгъэ лым щыщыбэр тхьэ нэпцӀхэм къурмэн афашӀыгъэгъэ лы. Ащ фэдэ лы ашхымэ, тхьэ нэпцӀ фэлэжьэнымкӀэ мысэ хъунхэу чыристан горэхэр щыщынэщтыгъэх.

* 9:5 Зиусхьаным ышхэр – еплъ Марк 6:3.

* 9:6 Бар-Наббэ – чылыс зэӀукӀэм итхьэмэтэшхохэм ащыщыгъ. Паул иӀоф зишӀэгъэ апэрэ илъэсхэм Бар-Наббэ ащ игъогогъугъ. Еплъ Апостол. 4:36; 13:1-15:39; Гал. 2:1.

* 9:9 пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ ит – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 25:4.

* 9:14 Зиусхьаным унашъо ышӀыгъ – еплъ Маттэ 10:10; Лука 10:7.

* 10:1 ошъуапщэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 13:21,22.

* 10:1 хым – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 14:19-29.

* 10:3 Тхьэм дэжь къикӀыгъэ гъомылэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:31-35.

* 10:4 Тхьэм къаритыщтыгъэ псым – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:3-6, яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:7-11.

* 10:7 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:6.

* 10:8 зинэ – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 25:1-9.

* 10:9 блэхэм аукӀыгъэх – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:5-6.

* 10:10 мэлэӀичым ыгъэкӀодыгъэх – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:41-49.

* 10:26 Зиусхьаным ий – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 23:1.

* 11:4 ышъхьэ егъэпыутыжьы – Христосрэ ежь ышъхьэрэ егъэпыутыжьы.

* 11:5 ышъхьэ упсыгъэм фэд – бзылъфыгъэ хэтакӀохэм ашъхьац паупкӀынэу хабзэу яӀагъ.

* 11:10 мэлэӀичхэм апае – е мэлэӀичышӀухэу чылыс зэӀукӀэм щыщхэр екӀоу, зэгъэзэфагъэу Тхьэм зэрелъэӀунхэм анаӀэ тырагъэтынхэу зипшъэрылъхэр ары, е мэлэӀич бзаджэхэу бзылъфыгъэхэм акӀэхъопсхэрэр ары.

* 13:12 гъунджэ – пасэм гъунджэхэр агъэлыдыгъэ къэлаим зэрэхашӀыкӀыщтыгъэм пае, къарыщырэ пкъыгъохэр икъоу зэхэпшӀыкӀыщтыгъэп.

* 14:16 Амин – джуртыбзэм щыщ гущыӀэу «Аущтэу орэхъу» къызэрыкӀырэр ары.

* 14:21 Тэурат хабзэм ит – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 28:11-12.

* 15:5 Кифэ – еплъ 1:12.

* 15:7 Якъубэ – Зиусхьанэу Исус ышэу Ерусалим щыӀэ чылыс зэӀукӀэм итхьэматэхэм ащыщыгъэр ары. Еплъ Апостол. 12:17; Гал. 1:19.

* 15:8 къалъфыгъэ сабыим фэдэм – Паул Исус игъогу техьаныр сабый къалъфыным фегъадэ.

* 15:20 шэсы – зыгорэм ыуасэ щыщ ыпэкӀэ бгъэтӀылъырэр ары. ГущыӀэм пае, унэ горэ къэпщэфынэу уфаемэ, ыуасэ щыщэу ыпэкӀэ бгъэтӀылъырэ ахъщэр ары. А бгъэтӀылъырэм къегъэшъыпкъэ къанэрэ уасэр зэряптыщтыр.

* 15:27 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 8:7.

* 15:29 лӀагъэхэм ачӀыпӀэкӀэ зязгъэумэхъыхэрэр – яунагъо щыщхэу лӀагъэхэр е яныбджэгъухэу лӀагъэхэр къагъэтэджыжьхэ ашӀошӀэу, цӀыф горэхэм а лӀагъэхэм ачӀыпӀэкӀэ зарагъэумэхъыгъ.

* 15:32 …неущ тылӀэщт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 22:13.

* 15:45 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:7.

* 15:45 ыужыпкъэрэ Адэмыр – Исус Христос ары.

* 15:51 Тэ зэкӀэ тылӀэщтэп – тэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр Исус дунаим къэкӀожьыным ыпэкӀэ зэкӀэми тылӀэщтэп.

* 15:54 Тхьэм мы игущыӀэ тхыгъэхэр – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 25:8.

* 15:55 …уитекӀоныгъэ тыдэ щыӀа – еплъ Пегъымбар Хьошеа тхылъэу ытхыгъэм 13:14.

* 15:56 псэкӀодым тетыгъо къытфыриӀ – унашъохэм тызэрямыдэӀугъэм пае, псэкӀодым тетыгъо къытфыриӀэ хъугъэ.

* 16:1 Галатие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. А хэкур джырэ Тыркуем итыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъом итыгъ.

* 16:5 Македоние хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. А хэкур джырэ Грецием итемыр Ӏахьыгъ.

* 16:8 Пэнтэкост – еплъ Апостол. 2:1.

* 16:10 Тимофей – еплъ 4:17.

* 16:15 Ахаие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. Ар джырэ Грецием икъыблэ Ӏахьыгъ.

* 16:19 Асие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. Ар джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъом итыгъ. Икъэлэшхуагъэр Ефес ары.

* 16:19 Акилэрэ Прискиллэрэ – чыристан зэлӀ-зэшъузэу, Паул иныбджэгъушхохэу, зэгъогогъугъэх. Еплъ Апостол. 18:1-19.

* 16:22 Мараната – ащ къикӀырэр «Зиусхьаныр шӀэхэу къэрэкӀожь».

+ 1:2 Апостол. 18:1-17, Рим. 1:7

+ 1:5 2 Кор. 8:7, 2 Кор. 9:11

+ 1:7 Лука 17:30, 1 Фесс. 3:13, 1 Фесс. 4:16-18, Фил. 3:20

+ 1:8 Фил. 1:6

+ 1:9 Иуан 17:21, 1 Иуан 1:3, 1 Фесс. 5:24, 2 Фесс. 3:3, Евр. 10:23

+ 1:10 1 Кор. 11:18

+ 1:11 1 Кор. 3:3

+ 1:12 Апостол. 18:24, Апостол. 19:1, 1 Кор. 3:4-5, 1 Кор. 4:6, 1 Кор. 6:12, Тит 3:13, Иуан 1:42

+ 1:13 Ефес 4:4-5
+ 1:14 Апостол. 18:8, Рим. 16:23
+ 1:16 1 Кор. 16:15
+ 1:17 2 Кор. 10:10
+ 1:18 1 Кор. 2:1, 2 Кор. 2:15, Рим. 1:16

+ 1:20 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:30, Рим. 1:22, 1 Кор. 3:19

+ 1:22 Маттэ 12:38, Марк 8:11, Иуан 2:18, Иуан 4:48, Иуан 6:30

+ 1:23 Гал. 5:11
+ 1:24 1 Кор. 2:7, Кол. 2:3
+ 1:28 Якъуб 2:5
+ 1:29 Рим. 3:27, Ефес 2:9
+ 1:30 Ефес 1:7, Фил. 3:9
+ 1:31 2 Кор. 10:17
+ 2:1 1 Кор. 1:18, 2 Кор. 2:15
+ 2:2 Гал. 6:14
+ 2:3 2 Кор. 11:30, 2 Кор. 12:5, Гал. 4:13
+ 2:4 1 Кор. 4:20
+ 2:5 2 Кор. 4:7, 2 Кор. 6:7
+ 2:6 Фил. 3:15
+ 2:7 Кол. 2:3
+ 2:8 Иуан 7:48, Апостол. 13:27
+ 2:10 Маттэ 16:17, 1 Иуан 2:20
+ 2:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:27
+ 2:12 Рим. 8:15
+ 2:13 2 Кор. 1:12, Иуан 6:45
+ 2:14 Иуан 14:17, Рим. 8:7
+ 2:16 Рим. 11:34
+ 3:2 1 Пет. 2:2, Евр. 5:13
+ 3:3 1 Кор. 1:10-11, Гал. 5:19-20

+ 3:5 Апостол. 18:24, Апостол. 19:1, 1 Кор. 1:12, 1 Кор. 4:6, 1 Кор. 16:12, Ефес 3:7, Кол. 1:25

+ 3:6 Апостол. 18:4-11, Апостол. 18:27-28, Иуан 4:36-38

+ 3:7 Гал. 6:3
+ 3:8 Маттэ 16:27, 2 Иуан 1:8
+ 3:9 2 Кор. 6:1, Ефес 2:20-22
+ 3:10 Рим. 15:20
+ 3:11 Ефес 2:20, Кол. 2:7, Ӏоф. 21:14
+ 3:13 1 Кор. 1:7, 1 Кор. 4:5, 1 Пет. 1:7
+ 3:16 Рим. 8:9, 1 Кор. 6:19, 2 Кор. 6:16
+ 3:17 Ефес 2:21

+ 3:19 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:30, 1 Кор. 1:20,

+ 3:20 Орэд ЛъапӀэхэр 93:10-11
+ 3:23 2 Кор. 10:7, Гал. 3:29
+ 4:4 Апостол. 23:1,

+ 4:5 Маттэ 7:1, Рим. 2:1, ДжакӀо 12:14, Дан 2:22, 2 Кор. 10:18

+ 4:6 Апостол. 18:24, Апостол. 19:1, 1 Кор. 1:12, 1 Кор. 3:5

+ 4:7 Иуан 3:27
+ 4:8 Ӏоф. 3:17
+ 4:9 Рим. 8:36
+ 4:10 2 Кор. 11:19, 2 Кор. 13:9
+ 4:11 2 Кор. 11:27, Фил. 4:12

+ 4:12 Апостол. 18:3, Маттэ 5:44, 1 Пет. 3:9, Рим. 12:14

+ 4:14 2 Кор. 6:13
+ 4:15 Филимон 1:10
+ 4:16 1 Кор. 11:1, 1 Фесс. 3:7, 2 Фесс. 3:7

+ 4:17 Апостол. 16:1, 1 Кор. 16:10, 1 Тим. 1:2

+ 4:19 1 Кор. 11:34, 1 Кор. 16:5, 2 Кор. 1:15-16

+ 4:20 1 Кор. 2:4

+ 4:21 2 Кор. 10:2, 2 Кор. 13:2

+ 5:1 2 Кор. 12:21, Хэбзэ тхыжьыгъэр 22:30, Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:20,

+ 5:3 Кол. 2:5

+ 5:5 2 Кор. 2:6, 1 Тим. 1:20, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:14

+ 5:6 Маттэ 13:33, Лука 13:21, Гал. 5:9

+ 5:7 МысырикӀыжь 12:15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:3

+ 5:8 Марк 8:15, Лука 12:1
+ 5:9 Ефес 5:11, 2 Фесс. 3:14
+ 5:11 2 Фесс. 3:6
+ 5:12 Марк 4:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:7
+ 6:1 Маттэ 18:17
+ 6:2 Маттэ 19:28
+ 6:5 1 Кор. 15:34
+ 6:7 Маттэ 5:39-40

+ 6:9 Гал. 5:21, Ефес 5:5, МысырикӀыжь 20:14, Евр. 13:4

+ 6:10 Марк 7:21-23, Гал. 5:19-21

+ 6:11 Ефес 2:2, Иуан 13:8, Ефес 5:26, Тит 3:5, Евр. 10:22

+ 6:12 1 Кор. 10:23
+ 6:15 Ефес 5:30
+ 6:16 УблапӀэ 2:24, Марк 10:7-8, Ефес 5:31
+ 6:17 Ефес 4:4
+ 6:18 Гал. 5:19, Ефес 5:3, 1 Фесс. 4:3
+ 6:19 Рим. 14:7
+ 6:20 2 Пет. 2:1, 1 Кор. 7:23
+ 7:3 МысырикӀыжь 21:10

+ 7:5 МысырикӀыжь 19:15, Маттэ 4:3, 1 Фесс. 3:5

+ 7:6 2 Кор. 8:8

+ 7:7 Маттэ 19:11-12, 1 Кор. 12:4, 1 Пет. 4:10

+ 7:9 1 Тим. 5:14
+ 7:10 Марк 10:9
+ 7:11 Марк 10:11
+ 7:16 1 Пет. 3:1
+ 7:18 Апостол. 15:1-2, Гал. 5:2

+ 7:19 Рим. 2:28-29, Гал. 3:28, Гал. 5:6, Кол. 3:11

+ 7:22 Иуан 8:32, Якъуб 2:12, 1 Пет. 2:16, Рим. 6:18, 2 Кор. 3:17, Гал. 5:1, Филимон 1:16, Рим. 6:22

+ 7:23 1 Кор. 6:20,
+ 7:25 2 Кор. 8:10-11
+ 7:30 2 Кор. 6:10
+ 7:31 1 Пет. 4:7, 1 Иуан 2:17
+ 7:32 Маттэ 6:25, Лука 10:41
+ 7:38 Евр. 13:4
+ 7:39 Рим. 7:2

+ 8:1 Апостол. 15:20, Апостол. 15:29, 1 Кор. 13:4-13

+ 8:2 Гал. 6:3

+ 8:3 Гал. 4:9

+ 8:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4-5, Апэрэ Самуел 12:21,

+ 8:6 Ефес 4:6, Иуан 1:3, Рим. 11:36, Кол. 1:16, Евр. 1:2

+ 8:7 1 Кор. 10:28-29

+ 8:8 Марк 7:19, Апостол. 10:12-15, Рим. 14:14

+ 8:10 Рим. 14:1, Апостол. 15:29, 1 Кор. 10:19, Ӏоф. 2:14

+ 8:11 Рим. 14:15

+ 8:13 Рим. 14:21

+ 9:1 1 Фесс. 2:6-7, Филимон 1:8, Апостол. 9:3-6

+ 9:4 2 Фесс. 3:8-9

+ 9:5 Марк 6:3, Иуан 2:12, Иуан 7:3, Апостол. 1:14, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19, Марк 1:30

+ 9:6 Апостол. 4:36, Апостол. 13:2, Апостол. 15:36, Гал. 2:9

+ 9:7 2 Кор. 10:4, 2 Тим. 2:3, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:18

+ 9:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 25:4, 1 Тим. 5:18
+ 9:10 Рим. 4:23-24, 2 Тим. 2:6
+ 9:11 Рим. 15:27, Гал. 6:6
+ 9:14 Лука 10:7, 1 Тим. 5:18
+ 9:15 Апостол. 18:3
+ 9:16 Рим. 1:14
+ 9:17 Гал. 2:7
+ 9:18 2 Кор. 11:7, 2 Кор. 11:9
+ 9:19 2 Кор. 4:5
+ 9:20 Апостол. 16:3, Апостол. 21:23-26
+ 9:21 Рим. 2:12, Рим. 2:14, Гал. 2:3
+ 9:22 2 Кор. 11:29, 1 Кор. 10:33
+ 9:24 Гал. 5:7
+ 9:25 1 Пет. 5:4, Фил. 3:14, 2 Тим. 2:5
+ 10:1 МысырикӀыжь 13:21, МысырикӀыжь 14:22

+ 10:3 МысырикӀыжь 16:15, МысырикӀыжь 16:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:3

+ 10:6 Орэд ЛъапӀэхэр 77:18
+ 10:7 МысырикӀыжь 32:6
+ 10:9 Орэд ЛъапӀэхэр 94:9,
+ 10:11 Рим. 4:23
+ 10:12 Рим. 11:20-21

+ 10:13 1 Кор. 1:9, Орэд ЛъапӀэхэр 33:20, 2 Пет. 2:9

+ 10:14 1 Иуан 5:21

+ 10:16 Марк 14:22-23, Иуан 6:51, 1 Кор. 11:23-26

+ 10:17 Рим. 12:5, 1 Кор. 12:12-13, Ефес 4:25

+ 10:19 Апостол. 15:29, 1 Кор. 8:4, Ӏоф. 2:14

+ 10:20 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:17, Орэд ЛъапӀэхэр 105:37

+ 10:21 2 Кор. 6:15
+ 10:22 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:21, ДжакӀо 6:10
+ 10:23 1 Кор. 6:12
+ 10:24 1 Кор. 13:5, Фил. 2:21
+ 10:25 1 Кор. 8:7
+ 10:26 Орэд ЛъапӀэхэр 23:1
+ 10:27 Лука 10:8
+ 10:30 Рим. 14:6
+ 10:31 Кол. 3:17
+ 10:32 1 Кор. 8:13, Рим. 14:13
+ 10:33 1 Кор. 9:22, 2 Кор. 12:14
+ 11:1 1 Кор. 4:16, 1 Фесс. 1:6, 2 Фесс. 3:7

+ 11:3 Ефес 1:22, Ефес 4:15, УблапӀэ 3:16, Ефес 5:23, Иуан 14:28, 1 Кор. 15:24

+ 11:5 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 22:14, Лука 2:36, Апостол. 21:9

+ 11:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:12
+ 11:7 УблапӀэ 1:26
+ 11:8 УблапӀэ 2:21-23
+ 11:9 УблапӀэ 2:18
+ 11:11 Гал. 3:28
+ 11:18 1 Кор. 1:10-12
+ 11:19 1 Иуан 2:19
+ 11:22 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:5
+ 11:23 Гал. 1:12
+ 11:24 Лука 22:19
+ 11:25 Лука 22:20
+ 11:27 Иуан 6:53-56
+ 11:32 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:12
+ 12:1 1 Кор. 14:1
+ 12:2 Ефес 2:12
+ 12:3 1 Иуан 4:2-3
+ 12:4 Рим. 12:6, Ефес 4:4-6
+ 12:5 Рим. 12:7
+ 12:6 Фил. 2:13
+ 12:9 Маттэ 17:20, 1 Кор. 13:2

+ 12:10 Марк 16:17, Апостол. 2:4, Апостол. 10:46, 1 Кор. 14:2

+ 12:12 Рим. 12:5, 1 Кор. 10:17, Ефес 4:25
+ 12:13 Гал. 5:6, Ефес 2:14, Кол. 3:11
+ 12:26 Рим. 12:15

+ 12:27 Рим. 12:5, Ефес 1:23, Ефес 4:12, Кол. 1:18, Кол. 1:24

+ 12:28 Апостол. 11:27, Ефес 4:11

+ 12:31 1 Кор. 14:1, 1 Кор. 14:39

+ 13:2 Апостол. 2:18, Маттэ 17:20, Марк 11:23, 1 Кор. 12:9

+ 13:11 Ефес 4:14

+ 13:12 Маттэ 5:8, 1 Иуан 3:2, 1 Кор. 8:3, Гал. 4:9

+ 14:1 1 Кор. 16:14, 1 Кор. 12:1
+ 14:15 Якъуб 5:13, Ефес 5:19
+ 14:16 2 Кор. 1:20, Ӏоф. 3:14
+ 14:20 Ефес 4:14, Маттэ 18:3, 1 Кор. 2:6
+ 14:22 Апостол. 2:6
+ 14:23 Апостол. 2:13
+ 14:26 2 Кор. 12:19, 2 Кор. 13:10
+ 14:29 1 Иуан 4:1, 1 Фесс. 5:20-21

+ 14:34 1 Тим. 2:11-12, УблапӀэ 3:16, 1 Пет. 3:1, Ефес 5:22, Кол. 3:18

+ 14:39 1 Кор. 12:31, 1 Кор. 14:1
+ 14:40 Кол. 2:5
+ 15:2 Гал. 3:4
+ 15:3 Лука 24:27
+ 15:4 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10,
+ 15:5 Лука 24:34, Лука 24:36

+ 15:7 Апостол. 12:17, Лука 24:50, Апостол. 1:3-4

+ 15:8 2 Кор. 12:11
+ 15:9 Ефес 3:7-8, Апостол. 8:3
+ 15:10 2 Кор. 11:23, Кол. 1:29
+ 15:12 Апостол. 23:8, 2 Тим. 2:18
+ 15:17 Рим. 4:25
+ 15:18 1 Фесс. 4:16, Ӏоф. 14:13

+ 15:20 1 Фесс. 4:14, 2 Тим. 2:8, Апостол. 26:23, Кол. 1:18, Ӏоф. 1:5

+ 15:21 Рим. 5:12-18

+ 15:23 1 Фесс. 4:16

+ 15:24 1 Пет. 3:22, Рим. 8:38, Ефес 1:21, Дан 7:14, Дан 7:27, Лука 1:33, Ӏоф. 11:15

+ 15:25 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Евр. 2:8
+ 15:27 Орэд ЛъапӀэхэр 8:7, Ефес 1:22
+ 15:28 Иуан 14:28, Ефес 1:23, Кол. 3:11
+ 15:30 2 Кор. 11:26
+ 15:31 1 Фесс. 2:19
+ 15:34 1 Кор. 6:5
+ 15:36 Иуан 12:24
+ 15:42 Дан 12:2, Фил. 3:21, Кол. 3:1
+ 15:45 УблапӀэ 2:7
+ 15:47 УблапӀэ 2:7, Иуан 3:13, Иуан 6:38
+ 15:49 УблапӀэ 5:3
+ 15:51 Фил. 3:21

+ 15:52 Маттэ 24:31, 1 Фесс. 4:16, Ӏоф. 11:15, 1 Фесс. 4:15, Фил. 3:21

+ 15:53 2 Кор. 5:2-4
+ 15:55 2 Тим. 1:10, Евр. 2:14-15
+ 15:56 Рим. 4:15, Рим. 7:8
+ 15:57 Рим. 8:37

+ 16:1 Апостол. 24:17, Рим. 15:25-28, Гал. 2:10

+ 16:2 Апостол. 20:7, Ӏоф. 1:10, 2 Кор. 8:3, 2 Кор. 9:3

+ 16:3 Апостол. 18:27, 2 Кор. 3:1, Апостол. 24:17, Рим. 15:25-28

+ 16:5 Апостол. 19:21, 2 Кор. 1:16

+ 16:8 МысырикӀыжь 23:16, МысырикӀыжь 34:22, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:9, Апостол. 2:1

+ 16:10 Апостол. 16:1, 1 Кор. 4:17

+ 16:12 Апостол. 18:24, Апостол. 19:1, 1 Кор. 1:12, 1 Кор. 3:5, 1 Кор. 4:6

+ 16:13 Маттэ 25:13, 2 Фесс. 2:15
+ 16:14 1 Кор. 14:1
+ 16:15 1 Кор. 1:16

+ 16:16 Фил. 2:29, 1 Фесс. 5:12-13, 1 Тим. 5:17

+ 16:19 Апостол. 18:2, Рим. 16:3, 2 Тим. 4:19

+ 16:20 Рим. 16:16

+ 16:21 Гал. 6:11, Кол. 4:18, 2 Фесс. 3:17, Филимон 1:19

+ 16:22 Рим. 9:3, Гал. 1:8, Ӏоф. 22:20

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ КОРИНФ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ЯТӀОНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Тхьэм шӀоигъуагъэти, Исус Христос иапостол сыхъугъ. Тшы Тимофей сигъусэу шъо, Тхьэм ичылыс зэӀукӀэу Коринф къалэм щыӀэм щыщхэмрэ Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу Ахаие хэкум зэкӀэ щыпсэухэрэмрэ, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы+.

2Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

Паул Тхьэм щытхъу зэрэфишӀырэр

3Тхьэу ти Зиусхьан Исус Христос я Тэ щытхъушхор ий. ГукӀэгъушхо зиӀэ Ты лъапӀэу, гукъаоу тиӀэхэр зэкӀэ тшъхьащызыхырэу къыткъот Тхьэм,+
4сыд фэдэ гузэжъогъу тыхэтми, тегъэгушхо. Аущтэу Тхьэр къыткъотэу тызэригъэгушхорэм фэдэ къабзэу, тэри сыд фэдэ гузэжъогъу хэтхэри дгъэгушхонхэ тлъэкӀыщт. 5Сыда пӀомэ, Христос ыщэчыгъэ къинхэм тиӀахьышхо зэрахэлъым фэдэу, Христос тыгухэм арылъэу Тхьэм инэу тегъэгушхо+. 6Тэ гузэжъогъу тызыхэткӀэ, ащ тызкӀыхэтыр шъо Тхьэм шъуигъэгушхонэу, шъумыкӀодэу шъукъыгъэнэжьынэу ары. Тхьэм тызигъэгушхокӀэ, тызкӀигъэгушхорэр тэ къинхэу тщэчыхэрэм фэдэ къинхэр теубытагъэкӀэ шъущэчынэу шъуигъэлъэкӀызэ, Тхьэм шъуигъэгушхонэу ары+. 7Инэу тыкъышъущэгугъы, сыда пӀомэ, къинхэу тщэчыхэрэм шъуиӀахь къыддэшъущэчынэу ахэлъышъ, Тхьэм шъори шъузэригъэгушхощтыр тэшӀэ.

8Асие хэкум гузэжъогъоу тызщыхэтыгъэм икъэбар шъумышӀэным тыфаеп. Псэоу тыкъэнэжьынэу гугъапӀэ тимыӀэжьэу, тфэщэчыщтым нахьи нахьыбэрэ гузэжъогъушхо дэдэм тыхэтыгъ+. 9ШъыпкъэмкӀэ, хьыкумэшӀым укӀ хьыкум къыттыралъхьанэу къыӀуагъэм фэдэу къытщыхъугъ. Ар зыкӀэхъугъэр тшъхьэ тыщымыгугъэу, лӀагъэхэр къэзгъэтэджыжьырэ Тхьэм тыщыгугъыныр ары+. 10Ащ фэдэ лӀэныгъэу къытпыщылъым Тхьэм тыкъыӀэкӀихыжьыгъ, джыри тыкъыӀэкӀихыжьыщт. ШъуитхьэлъэӀухэмкӀи шъукъыддэӀэпыӀэзэ, Тхьэм къиным тыкъыӀэкӀихищыжьынэу ежь тыщэгугъы+. 11Аущтэу цӀыфыбэ къытфелъэӀунышъ, Тхьэм ынэшӀу къытщифэщт, ынэшӀу къызэрэтщифагъэм паий, цӀыфыбэмэ тэ тцӀэкӀэ Тхьэм ищытхъу аӀотэщт+.

Паул игухэлъ зыкӀызэблихъугъэр

12Мыры тызэрызыщытхъужьырэр: тызэрагъэмысэн зи щымыӀэу, Тхьэм ыгу зэӀурэ гухэлъ къабзэ тиӀэу мы дунаим, пстэуми апэу шъуадэжь, тызэрэщызекӀуагъэмкӀэ тыгухэр шыхьат къытфэхъух. Тхьэм ынэшӀу къызэрэтщифагъэм тетэу, аущтэу тызекӀуагъ, мы дунаим ицӀыфхэм яакъылышӀуагъэу зыфаӀорэм тетэу арэп+. 13-14Сыда пӀомэ, шъузэджэшъуным, къыжъугурыӀошъуным нэмыкӀ къышъуфэттхырэп. Икъоу къыжъугурымыӀуагъэри ижъугъэкъужьэу къызэрэжъугурыӀощтым сыщэгугъы. Ащыгъум ти Зиусхьан Исус къызыкӀожьыщт мафэм шъоркӀэ тызэрэзыщытхъужьыщтым фэдэу, шъори тэркӀэ шъузщытхъужьыщт+.

15Ащ сыщэгугъыти, апэу шъуадэжь сыкъэкӀонэу сыфэягъ, тӀо сишӀуагъэ къышъозгъэкӀыным пае+. 16Македоние хэкум сызежьэкӀэ, шъуадэжь сыкъекӀолӀэн сыгу хэлъыгъ; ащ сыкъызикӀыжькӀи, шъуадэжь сыкъыдырекӀолӀэжь сшӀоигъуагъ. Иудей хэкум сыкӀоным пае, сигъогукӀэ ӀэпыӀэгъу шъукъысфэхъунэуи сышъущыгугъыгъ+. 17Аущтэу гухэлъ сиӀэ зэхъум, сыгу илъыр сымышӀэу сызекӀуагъэу ара? Е мы дунаим ицӀыфхэм ягухэлъхэр зэрашӀыхэрэм фэдэу, сигухэлъхэр сэшӀыха? Зэ «Ары», зэ «Хьау, арэп» сӀонэу сихабза?

18ГущыӀэу къышъотӀуагъэр зэ арэу, зэ зэрэармырыр Тхьэм ишъыпкъагъэмкӀэ сэӀо+. 19Сыда пӀомэ, Силуан[*], Тимофей, сэры, Тхьэм ы Къо Исус Христосэу зикъэбар шъуадэжь щыдгъэӀугъэр зэ арэу, зэ армырэу хъурэп, ау Исус Христосыр ары Тхьэм тыкъызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр къэзгъэхъурэр, шъыпкъэу зышӀырэр+. 20Сыда пӀомэ, Тхьэм тыкъызэригъэгугъэгъэ Ӏоф пстэуми «Ары» ыкӀи «Амин» афэхъоу, ахэр къэзгъэхъурэр, шъыпкъэуи зышӀырэр Христос ары, тэ Тхьэм щытхъушхо фэтшӀыным пае+. 21Тхьэр ары шъори тэри Христос игъогу пытэу тытезгъэтырэри, тиӀоф тшӀэнэу тпшъэ къизылъхьагъэр[*]. 22Ежьыр ары ибынхэм тызэращыщыр тэзгъашӀэрэ мыхъурэу, шӀугъэ къызэрэтигъэгъотыщтым ишэсэу ежь ы Псэ ЛъапӀэ тыгухэм къарызылъхьагъэр+.

23Шъыпкъэр сымыӀомэ, сэрэкӀод. Сыкъышъушъхьасыти ары Коринф къалэм джырэ нэс сыкъызкӀэмыкӀуагъэр. АщкӀэ шыхьат къысфэхъунэу, Тхьэм зыфэсэгъазэ+. 24Шъо шъуишӀошъхъуныгъэ тетыгъо фытиӀэнэу тыфаеп, шъудгъэгушӀонэу тыкъыжъудэлажьэ нахь, сыда пӀомэ, шӀошъхъуныгъэм игъогу пытэу шъутет.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

2^1Арышъ, шъугу джыри хэсымыгъэкӀынэу шъуадэжь сыкъэмыкӀожьынэу тесыубытагъ. 2Сыда пӀомэ, сэ шъугу хэзгъэкӀымэ, шъо зыгу хэзгъэкӀыхэрэм анэмыкӀэу сызгъэгушӀонэу хэта къэнэжьырэр+? 3Шъо, сызгъэгушӀон фаехэм, сыкъызыкӀокӀэ, сыгу хэшъумыгъэкӀынэу ары джы къызэрэстхыгъэм фэдэу къызкӀышъуфэстхыгъэр. Ӏофэу сэ сызгъэгушӀорэм шъо зэкӀэми шъузэригъэгушӀорэм сицыхьэ телъ. 4Сыда пӀомэ, гузэжъогъушхорэ гумэкӀыгъошхорэ сиӀэу, сыгъэуи къышъуфэстхыгъ. Шъугу хэзгъэкӀынэу арэп къызкӀэстхыгъэр, шӀулъэгъушхоу къышъуфысиӀэр шъозгъэшӀэнэу ары нахь+.

Паул ыгу хэзгъэкӀыгъэм зэрэфигъэгъугъэр

5Зыгорэм нэмыкӀ горэм ыгу хигъэкӀыгъэмэ, зыгу хигъэкӀыгъэр сэрэп, есымыгъэлыенэу шъо зэкӀэми гухэкӀ Ӏахь къышъуфэхъугъ. 6Шъуащыщэу нахьыбэмэ ащ фэдэ цӀыфым а къинэу тешъулъхьагъэр икъущт+. 7Арышъ, гухэкӀышхом а цӀыфыр ымыгъэкӀодыным пае, ащ фэжъугъэгъун, жъугъэгушхон фае. 8Ащ пае шъуишӀулъэгъу шъыпкъэ ежъугъэлъэгъунэу сышъолъэӀу. 9СыкъызкӀэтхагъэр шъуишъыпкъагъэ зынэсырэр згъэунэфынэуи, сыд щыщымкӀэ шъукъысфэӀорышӀэмэ зэзгъэшӀэнэуи ары. 10Шъо зыфэжъугъэгъурэ цӀыфым сэри фэсэгъэгъу. Ӏофэу згъэгъугъэр, згъэгъун Ӏоф щыӀагъэмэ, сишӀуагъэ шъозгъэкӀыным пае Христос ыпашъхьэ щызгъэгъугъ, 11шэйтаным тыкъымыгъэпцӀэным пае. Сыда пӀомэ, ащ игухэлъхэр тэ тымышӀэу щытэп+.

Троадэ къалэм Паул зыщыӀукӀэгъэ гумэкӀыр

12Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур згъэӀунэу Троадэ къалэм[*] сызэкӀом, Зиусхьаным зы пчъэ къысфызэӀуихыгъэ пэтми,+
13гупсэф сиӀагъэп, сыда пӀомэ, сшы Тит[*] ащ щызгъотыгъэп. Аущтэу, сшыхэм аӀапэ сыубытыжьи, Македоние хэкум сыкӀонэу гъогум сытехьажьыгъ+.

Христос текӀоныгъэр къызэрэтигъэхьырэр

14Тхьэм щытхъушхор ий. Христос тыгухэм арылъэу Тхьэм текӀоныгъэр къытегъэхь зэпыт, тэ Ӏофэу тшӀэрэмкӀи Христос ехьылӀэгъэ къэбарэу мэ ӀэшӀум фэдэр тыдэкӀи цӀыфхэм ахегъахьэ+. 15Сыда пӀомэ, цӀыфхэу мыкӀодхэу Тхьэм къыгъэнэжьхэрэми, цӀыфхэу кӀодыпӀэм игъогу тетхэми тахэтэу, тэ тызфэдэр уцэу мэ ӀэшӀу къызпихэу, Тхьэм ыпашъхьэ Христос рихьылӀэрэр ары+. 16Зы цӀыфхэм алъэныкъокӀэ лӀэныгъэ къызхэкӀырэ мэ Ӏаем тыфэд, адрэ цӀыфхэм алъэныкъокӀи щыӀэныгъэ къызхэкӀырэ мэ ӀэшӀум тыфэд. Ащ фэдэу Ӏоф зыгъэцэкӀэн хэта зылъэкӀыщтыр? 17Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэхэр зэӀызгъахьэхэрэ цӀыфыбэмэ тафэдэп. Аущтэу мыхъоу, Христос тыгухэм арылъэу, шъыпкъагъэ тиӀэу Тхьэм тырилӀыкӀошъ, ежь ыпашъхьэ игущыӀэхэр щытэгъэӀух.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

ЗэзэгъыныгъакӀэм икъэбар цӀыфхэм ятэгъашӀэ

3^1Тызщытхъужьынэу джыри зэ къэтэубла? Хьауми зыгорэм къышъуфитхыгъэу е шъо шъутхыгъэу къытщытхъурэ тхылъ горэ тищыкӀагъа, цӀыф заулэмэ зэрящыкӀагъэм фэдэу+? 2Тыгухэм арытхагъэу, къытщытхъурэ тхылъыр шъоры. ЦӀыф пстэуми а тхылъыр ашӀэн, аджын алъэкӀыщт. 3ТиӀоф шӀугъэу къыхэкӀыгъэу, Христос тхылъэу ытхыгъэм шъузэрэфэдэр къэшъогъэлъагъо. А тхылъыр къамзый мэрчэпкӀэ тхыгъэп, щыӀэныгъэ къытэзытрэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэкӀэ тхыгъэ нахь. Мыжъобгъухэми атетхагъэп, цӀыфхэм агухэм арытхагъ нахь+.

4Христос Тхьэм тызэрэщигъэгугъырэм пае, аущтэу тэӀо. 5Тэр-тэрэу тилъэкӀыкӀэ зыгорэ къэтыгупшысын амал тиӀэу тӀорэп, ау лъэкӀ къытэзытырэр Тхьэр ары. 6Ащ зэзэгъыныгъакӀэм[*] тыфэлэжьэнэу лъэкӀ къытитыгъ. А зэзэгъыныгъэр гущыӀэ тхыгъэхэм атет зэзэгъыныгъэп, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀырэ зэзэгъыныгъ нахь; сыда пӀомэ, гущыӀэ тхыгъэм егъалӀэх, ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къегъэпсэужьых+.

7ХьарыфхэмкӀэ мыжъобгъухэм атетхэгъэ Тэурат хабзэм Ӏофэу ышӀагъэм лӀэныгъэ цӀыфхэм къафигъэкӀонэу арыгъэми, щытхъушхо иӀэу къэкӀуагъ. Аущтэу пегъымбар Мусэ ынэгу нэфынэшхоу къыкӀэщырэр[*] кӀодыжь пэтми, израиль цӀыфхэр ынэгу еплъынхэ алъэкӀыщтыгъэп+. 8Аущтэу зэрэщытым пае, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Ӏофэу ышӀэрэм ащ нахьи нахь щытхъушхо иӀэн фаеба? 9Тэурат хабзэу цӀыфхэр зыгъэмысэрэм Ӏофэу ышӀагъэм щытхъушхо иӀагъэмэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу цӀыфхэм Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу зыгъэхъурэм Ӏофэу ышӀэрэм ащ нахьи бэкӀэ нахь щытхъушхо иӀэн фае. 10Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэу щытхъушхо зиӀагъэм щытхъу зи имыӀэжьэу къэнэ, ыужкӀэ къэкӀогъэ къэбарышӀоу нахь щытхъушхо зиӀэм фэбгъадэмэ. 11Тэурат хабзэу кӀодыжьыщтыгъэм щытхъушхо иӀагъэмэ, къэбарышӀоу мыкӀодэу къэнэжьырэм ащ нахьи бэкӀэ нахь щытхъушхо иӀэн фае.

12Арышъ, ащ фэдэ гугъэ зэрэтиӀэм пае, тыгушхоу тыкъэгущыӀэ. 13Пегъымбар Мусэ зэрэзекӀуагъэм фэдэу тызекӀорэп. Израиль цӀыфхэм ащ ынэгу кӀэт нэфынэшхор зэрэкӀодырэр амылъэгъуным пае, ынэгу рихъуагъ. [*]
14Яакъылхэр гуркъэ хъугъэх. Непэрэ мафэм нэс пэсэрэ зэзэгъыныгъэм итхылъхэм[*] зяджэхэкӀэ, яакъылхэр ихъуагъэхэу къэнэх, сыда пӀомэ, Христос закъор ары а нэгурыхъор Ӏузыхыжьын зылъэкӀырэр+. 15Израиль цӀыфхэр непи пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ зеджэхэкӀэ, агу техъон иӀ. 16Ау зыгорэм Зиусхьаным зызэрэфигъазэу, а техъуагъэр техыгъэ мэхъу+. 17Зиусхьаныр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀ ары, ар зыдэщыӀэми шъхьафитыныгъэри щыӀ+. 18Тэ зэкӀэ зынэгу имыхъуагъэу Зиусхьаным ищытхъушхо гъунджэм къызэрищырэм фэдэу еплъыхэрэм, нахь щытхъушхо тиӀэ хъу зэпытэу, ежь фэдэ тыхъоу, зэблэхъугъэ тэхъу зэпыт. А пстэур къызхэкӀырэр Зиусхьаным ы Псэ ЛъапӀ ары+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ЕтӀагъом хэшӀыкӀыгъэ хьакъушыкухэм мылъкушхоу арылъыр

4^1Арышъ, Тхьэм ынэшӀущыфэнкӀэ мы Ӏофыр тэ тпшъэ къырилъхьагъэшъ, тыгу дгъэкӀодырэп+. 2Гъэбылъыгъэ емыкӀу Ӏофхэми зафэдгъазэрэп. ТхьагъэпцӀыгъэкӀэ тызекӀорэп, Тхьэм игущыӀэхэри зэӀыдгъахьэхэрэп. Ау шъыпкъэр зэрафэдгъэнафэрэмкӀэ цӀыф пстэуми агухэмкӀэ тызэрадэным Тхьэм ыпашъхьэ тыпылъ+. 3Ау дгъэӀурэ къэбарышӀур мынафэмэ, кӀодыпӀэм игъогу тетхэр ары нафэ зыфэмыхъухэрэр+. 4Шэйтанэу мы дунаим итхьэм шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм агухэр нэшъу ышӀыгъэх. Аущтэу зыкӀишӀыгъэр Христосэу Тхьэм фэдэ къабзэм ищытхъушхо ехьылӀэгъэ къэбарышӀум инэфынэу ахэмэ къатепсэрэр амылъэгъуныр ары+. 5Къэбарэу цӀыфхэм ядгъэӀурэр зэхьылӀагъэр тэрэп, Исус Христос зэрэ Зиусхьаныр ары нахь. Тэри Исус игъогу тызэрэрыкӀорэм пае тыкъышъуфэлажьэ+. 6Сыда пӀомэ, «ШӀункӀым нэфынэ къыхэрэкӀ»[*] зыӀогъэ Тхьэм инэфынэ тыгухэм къаридзагъ. А нэфынэм Тхьэм ищытхъушхоу Христос ынэгу къыкӀэщырэр зыфэдэр тегъашӀэ+.

7Ау мы мылъкушхор тэ, етӀагъом хэшӀыкӀыгъэ хьакъу-шыкъухэм афэдэхэм, тыгухэм арылъэу тиӀ. Аущтэу зыкӀэхъугъэр лъэкӀышхо зиӀэр Тхьэр арэу, тэрмырэу нафэ хъуныр ары+. 8Лъэныкъо пстэумкӀи чӀыпӀэ зэжъу тыраубытагъэм фэд, ау тыдэкъузагъэп. ТшӀэщтыр тшӀахэрэп, ау тыгу дгъэкӀодырэп+. 9ЦӀыфхэм къин тагъэщэчы, ау Тхьэм тизакъоу тыкъыгъанэрэп. ЧӀыгуми тытырадзэ, ау тыкӀодырэп+. 10Тэ тпкъыхэм ахэлъэу Зиусхьан Исус илӀэныгъэ къетэхьакӀ зэпыт, Исус ищыӀэныгъэ тпкъыхэмкӀэ нафэу къэлъэгъоным пае[*]+. 11Сыда пӀомэ, тыщыӀэ пэтэу Исус тызэрэфэлажьэрэм пае, лӀэныгъэм тыӀэкӀалъхьэ зэпыт, Исус ищыӀэныгъэ тпкъыхэу лӀэщтхэм зэрахэлъыр нафэу къэлъэгъоным пае+. 12Аущтэу тэ къытхэлъэу лӀэныгъэм Ӏоф ешӀэ, ау шъо къышъухэлъэу щыӀэныгъэм Ӏоф ешӀэ. [*]

13«ШӀошъхъуныгъэ сиӀэти, сыкъэгущыӀагъ» Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт. [*] Ащ фэдэ шӀошъхъуныгъэ тэри тиӀэу, тыкъэгущыӀэ,+
14сыда пӀомэ, Тхьэу Зиусхьан Исус лӀагъэхэм къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэм Исус тыгухэм арылъэу тэри тыкъыгъэтэджыжьынышъ, шъо тышъуигъусэу ежь ыпашъхьэ тызэрэригъэуцощтыр тэшӀэ+. 15Мыр зэкӀэ зыкӀэхъурэр ишӀуагъэ шъо къышъокӀыныр ары. Аущтэу Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ цӀыф нахьыбэмэ алъыӀэс къэс, нахьыбэми ищытхъушхо ашӀыщт, илъытэныгъэшхо къагъэлъагъозэ.

Тыгу дгъэкӀодырэп

16Арышъ, тыгу дгъэкӀодырэп. Тпкъыхэр кӀод зэпытми, Тхьэм мафэ къэс тыгухэм арылъыр егъэкӀэжь зэпыт+. 17Сыда пӀомэ, джы гузэжъогъу макӀэу ыкӀи кӀакоу тызхэтым шӀугъэу къыхэкӀырэр гузэжъогъум фэмыгъэдэшъун щытхъушхоу мыкӀодыжьыщтыр ары+. 18Аущтэу цӀыфхэм Ӏофэу алъэгъушъухэрэм тяплъырэп, Ӏофэу амылъэгъушъухэрэм тяплъы нахь. Сыда пӀомэ, Ӏофэу алъэгъушъухэрэр кӀодыжьыщтых, ау Ӏофэу амылъэгъушъухэрэр мыкӀодыжьхэу къэнэжьыщтых+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

5^1Мы дунаим тызэрыщыпсэурэ чэтэнгъэӀэгъэ тпкъы кӀодмэ, Тхьэм къытфишӀыгъэ псэупӀэу, ӀэкӀэ мышӀыгъэу, мыкӀодыжьын псэупӀэ[*] уашъом зэрэщытиӀэщтыр тэшӀэ. 2Ащ нэсыфэ уашъом щыщ псэупӀэм тыщыпсэунэу тыкӀэхъопсэу тыхэщэтыкӀы+. 3Сыда пӀомэ, аущтэу тыфэпагъэу, тыкъэнэщтэп пцӀанэу+. 4Мы тпкъэу чэтэнгъэӀагъэм фэдэм тыщэпсэуфэ, тыхэщэтыкӀы, гузэжъогъуи тыхэт, сыда пӀомэ, лӀэн фэе пкъыр дгъэтӀылъынэу тыфэмыеу, уашъом щыщ пкъыр къытхалъхьаным тыфай. Аущтэу лӀэн фаем ычӀыпӀэ щыӀэныгъэм ыубытыщт. 5Тхьэр ары мы Ӏофым пае тыкъэзгъэхъугъэр, шэсым[*] фэдэу ы Псэ ЛъапӀи тыгухэм къарызылъхьагъэр+.

6Арышъ, сыдигъуи тэгушхо, тпкъи тыщэпсэуфэ, Зиусхьаным тызэрэпэчыжьэр тэшӀэ. 7Сыда пӀомэ, шӀошъхъуныгъэм тетэу тэзекӀо нахь, тлъэгъурэм тетэу тызекӀорэп+. 8Тэгушхо, тпкъыхэм тахэкӀынышъ, Зиусхьаным тыригъусэу тыщыӀэныр нахь къэтштэщтыгъ. 9Арышъ, пкъым тыхэлъми тыхэмылъми, Зиусхьаным ыгу къызэдгъэӀуным лъэшэу ыуж тит+. 10Сыда пӀомэ, тэ зэкӀэми Христос хьыкум къыттыришӀыхьанэу итӀысыпӀэ лъапӀэ ыпашъхьэ тиуцон фае, мы дунаим хэти щишӀагъэм ифэшъуашэ, шӀугъэми бзэджагъэми, ыгъотыжьыным пае+.

Христос къыпкъырыкӀэу Тхьэм ежь тызэригъэшӀужьыгъ

11Зиусхьаным шӀолӀыкӀ фытиӀэныр зыфэдэр зэрэтшӀэрэм пае, цӀыфхэр ащ игъогу тедгъэхьанхэм тыпылъ. Тыгухэм арылъыр ТхьэмкӀэ нафэ, шъори шъугухэмкӀэ тыгухэм арылъыр зэрэшъушӀэрэм сыщэгугъы+. 12Шъуапашъхьэ джыри зэ тызщытхъужьрэп, ау цӀыфхэу агухэм арылъым емыплъыхэу, ятеплъэкӀэ зыщытхъужьхэрэм яшъуӀон шъуиӀэным пае, шъукъытщытхъунэу игъо шъуитэгъафэ+. 13Сыда пӀомэ, тэ тшъхьэ зэкӀокӀыгъэмэ, ар Тхьэм ищытхъу къэкӀоным пае. Тшъхьэ зэмыкӀокӀыгъэмэ, шъо ащ ишӀуагъэ къышъокӀы+. 14Сыда пӀомэ, Христос шӀулъэгъоу къытфыриӀэм тызӀэкӀиубытагъ. Зы нэбгырэ закъо[*] цӀыф пстэуми ыпсэ зэрафитыгъэм пае, зэкӀэри лӀагъэхэм зэрафэдэхэм тыщэгугъы+. 15Псэухэр ежьхэм ашъхьэкӀэ зыфэмыпсэухэу, ау ахэмэ апае лӀагъэу, лӀагъэхэми къахэтэджыкӀыжьыгъэм фэпсэунхэм фэшӀ, цӀыф пстэуми апае Христос лӀагъэ+.

16Арышъ, джы щегъэжьагъэу мы дунаим ицӀыфхэр цӀыфхэм зэряплъыхэрэм фэдэу, тэ зыми теплъыжьрэп. Аущтэу зэгорэм Христос теплъыщтыгъэми, джы теплъыжьрэп. 17Арышъ, Христос цӀыф горэм ыгу илъ хъумэ, а цӀыфыр Тхьэм икӀэрыкӀэу къыгъэхъужьыгъ. А цӀыфым ищыӀэкӀэжъ блэкӀыгъ, щыӀэкӀакӀэ ыублагъ+. 18А зэкӀэри Тхьэм дэжь къекӀы. Христос къыпкъырыкӀэу Тхьэм ежь тызригъэшӀужьыгъ, цӀыфхэр ежь едгъэшӀужьын Ӏофи тэ тпшъэ къырилъхьагъ+. 19Сэ зыфасӀорэр мыры: цӀыфхэм псэкӀод ашӀагъэ пэтми, Тхьэм ежь дэжькӀэ ахэр мысэхэу ымылъытэхэзэ, Христос къыпкъырыкӀэу дунаим ицӀыфхэр Тхьэм ежь зэригъэшӀужьыгъ. ЦӀыфхэр ежь зэрэзэригъэшӀужьыгъэм икъэбар ахэмэ ядгъэшӀэнэу тпшъэ къырилъхьагъ+.

20Арышъ, тэ Христос тырилӀыкӀоу, тӀупэкӀэ Тхьэр къышъолъэӀу. Христос ыцӀэкӀэ тышъолъэӀу: Тхьэм шъуешӀужь+. 21Сыда пӀомэ, псэкӀод зи зымышӀэгъэ Христосыр псэкӀодыр зыпщыныжьырэ къурмэныпхъэ Тхьэм ышӀыгъ, Христос тыгухэм арылъэу Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тилъытэным пае+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

6^1Тхьэм ынэшӀу хьаулыеу къышъущифагъэу къычӀэмыкӀыным шъуфэсакъынэу Тхьэм тызэрэдэлажьэрэм пае тышъолъэӀу+. 2Сыда пӀомэ, Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]:

«Игъоу зыслъытэгъэ мафэм сыкъыодэӀугъ,
цӀыфхэр мыкӀодхэу, къызызгъэнэжьырэ мафэми

ӀэпыӀэгъу сыкъыпфэхъугъ».

ШъукъэдаӀу, Тхьэм игъоу ылъытэрэ уахътэр джыдэдэр ары, цӀыфхэр мыкӀодхэу Тхьэм къызигъэнэжьырэ мафэри джыдэдэр ары.

3ЦӀыфхэм Ӏофэу тшӀэрэр ашӀомытэрэзыным пае, зыкӀи цӀыф горэм игъогу зыгъэлъэпаорэ мыжъо тетлъхьанэу тыфаеп. 4Ащ пае, Тхьэм тызэрэфэлажьэрэр лъэныкъо пстэумкӀи тэгъэлъагъо: теубытэгъэшхо зэрэтиӀэмкӀи, гузэжъогъу тыхэтми, къин тлъэгъуми, гухэкӀ тиӀэми,+
5къытаохэми, хьапсым тычӀадзагъэу тычӀэсми, бырсырышхо тыхафэми, тыулэуми, тичъые щыкӀагъэ фэхъуми, мэлакӀэ тылӀэми; 6гукъэбзагъэкӀи, шӀэныгъэкӀи, щэӀагъэкӀи, шӀугъэкӀи; Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ тыгухэм зэрарылъымкӀи, пцӀы зыхэмылъ шӀулъэгъукӀи Тхьэм тызэрэфэлажьэрэр тэгъэлъагъо; 7шъыпкъэр зэрэтӀорэмкӀи, Тхьэм илъэкӀышхокӀи, Ӏэ джабгъуми Ӏэ сэмэгуми арылъэу шъыпкъэм иӀашэхэмкӀи;+
8цӀыфхэм лъытэныгъэ къытфашӀыми, къытфамышӀыми, ӀаекӀэ къыттегущыӀэхэми, къытщытхъухэми, Тхьэм тызэрэфэлажьэрэр тэгъэлъагъо; цӀыфхэр тэгъэгъуащэхэу алъытэ, ау шъыпкъагъэ зиӀэ тыцӀыф;+
9тамышӀэ фэдэу цӀыфхэр къытэплъых, ау цӀыф пстэуми ташӀэ; тылӀагъэ фэдэу къытэплъых, ау мары тыщыӀ; къин къыттыралъхьэ, ау таукӀырэп;+
10тыгу хагъэкӀы, ау тэгушӀо зэпыт; тэ тытхьамыкӀ, ау цӀыфыбэхэр бай тэшӀых; зи тимыӀэу къэлъагъо, ау зэкӀэри тиӀ+.

11Шъо, Коринф цӀыфхэр, нафэу тыкъыжъудэгущыӀагъ, тыгухэри къышъуфызэӀутхыгъ. 12Тыгухэр къышъуфэдгъэпытагъэп, ау шъо шъугухэр къытфэжъугъэпытагъ. 13Ащ ипэгъокӀ фэдэу, шъори шъугухэр къытфызэӀушъухых. Сабыйхэм сызэрадэгущыӀэрэм фэдэу сыкъыжъудэгущыӀэ+.

ЩыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм ипсэупӀэр тэры

14ШӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм гъусэ шъуафэхъунэу зыбжь шъуадыкӀэмыуцу. Шъыпкъагъэмрэ бзэджагъэмрэ сыдэущтэу гъусэ зэфэхъущтха? Нэфынэмрэ шӀункӀымрэ сыд фэдэ гъусагъа зыфыряӀэр+? 15Христосрэ Белиаррэ[*] сыд фэдэ зэзэгъыныгъэ азыфагу дэлъына? ШӀошъхъуныгъэ зиӀэмрэ зимыӀэмрэ сыдэущтэу яӀахь зэхэлъына+? 16Тхьэм иунэшхорэ тхьэ нэпцӀхэмрэ сыд фэдэ зэзэгъыныгъэ азыфагу дэлъына? Сыда пӀомэ, щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм иунэшхо лъапӀэ тэры, Тхьэм къызэриӀуагъэм фэдэу[*]:

«Сэ ахэмэ сахэсыщт ыкӀи сахэтыщт.

Сэ ахэмэ сыря Тхьэщт,
ахэри сэ слъэпкъыщтых+.

17„Арышъ“, къеӀо Зиусхьаным[*], „ахэмэ шъуакъыхэкӀи, зы лъэныкъо шъухъу. Мыкъабзэм шъунэмыси, ащыгъум сэ шъусштэщт.

18Сэ Ты сыкъышъуфэхъущт, шъори къорэ пхъурэ шъукъысфэхъущт“, – зэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьаным къеӀо»+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

7^1ТилъапӀэхэр, а ӀофхэмкӀэ Тхьэм тыкъызэригъэгугъагъэм пае, тпкъыхэмрэ тыгухэмрэ зыгъэушӀоирэ пстэури зыхэтэжъугъэукъэбзыкӀыжьи, Тхьэм шӀолӀыкӀ фытиӀэу, тыгухэм якъэбзагъэ зэридгъэкъуным ыуж тижъугъэт+.

Паул зэрэгушӀорэр

2Шъугухэр къытфызэӀушъухых: зыми тиягъэ едгъэкӀыгъэп, зи дгъэунэхъугъэп, зыми ишӀуагъэ зэдгъэкӀыгъэп+. 3Шъо шъузгъэмысэнэу арэп ар зыкӀасӀорэр; сыда пӀомэ, ыпэкӀэ къызэрэсӀогъагъэм фэдэу, тызэгъусэу тыпсэунэу, тызэгъусэуи тылӀэнэу тыгухэм шъуарылъ+. 4Инэу сыкъышъущэгугъы. Бэу сызэрыпагэрэр шъоры. Гузэжъогъу пстэуми тахэтми, гушхорэ гушӀогъошхорэ тиӀэх+.

5Сыда пӀомэ, Македоние тыкъызэкӀом, тэ тпкъыхэмкӀэ гупсэф дгъотыгъэп, лъэныкъо пстэумкӀи гузэжъогъу тыхэтыгъ, зэнэкъокъухэми тахэтыгъ, щынагъуи тыгухэм арылъыгъ+. 6Ау зыгу кӀодыгъэхэр зыгъэгушхорэ Тхьэм, Тит къызэрэкӀуагъэмкӀэ, тигъэгушхуагъ+. 7Ау ар къызэрэкӀуагъэм изакъоп тызгъэгушхуагъэр, шъо Тит зэрэжъугъэгушхуагъэм икъэбари ары. Сышъулъэгъунэу инэу зэрэшъушӀоигъори, шъузэрэгъырэри, шъукъызэрэсфэгумэкӀырэри къытиӀотэжьыгъ. Аущтэу ыпэрэм нахьи нахь сыгушӀуагъ.

8Тхылъэу къышъуфэстхыгъэмкӀэ шъугухэр хэзгъэкӀыгъэми, ащ сыфыкӀэгъожьырэп. СыкӀэгъожьын слъэкӀыщтыгъ; сыда пӀомэ, а тхылъым шъугухэр зэрэхигъэкӀыгъэр сэлъэгъу, ау шъугухэр зэрэхигъэкӀыгъэр зы зэман макӀ ныӀэп+. 9Ау джы сэгушӀо. СызгъэгушӀорэр шъугухэр зэрэхэкӀыгъэр арэп, шъуигухэкӀымкӀэ шъуипсэкӀодшӀагъэхэм шъузэрафыкӀэгъожьыгъэр ары нахь; сыда пӀомэ, Тхьэр зыфаем тетэу шъугу хэдгъэкӀыгъ. Аущтэу тиягъэ зи шъодгъэкӀыгъэп. 10ГухэкӀэу Тхьэм ыдэрэм шӀугъэу къыхэкӀырэр типсэкӀодшӀагъэхэм тафыкӀэгъожьыныр ары. ТипсэкӀодшӀагъэхэм тафыкӀэгъожьыным шӀугъэу къыхэкӀырэри тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьырэр ары. Ащ фэдэ гухэкӀым уфыкӀэгъожьыщтэп, ау мы дунаим игухэкӀ Ӏэягъэу къыхэкӀырэр лӀэныгъэр ары+. 11Сыда пӀомэ, Тхьэм мы ыдэрэ гухэкӀым шъоркӀэ шӀугъэу къыхэкӀыгъэм шъуеплъ: мы ӀофымкӀэ сыд гузэжъогъушху шъуиӀэ хъугъэр, зыжъугъэхыенэу сыд фэдизэ шъупылъыгъ, мысэми сыд фэдизэ шъуфэгубжыгъ, сыд щынэгъошхо шъугухэм арылъ хъугъэ, сыд фэдизэ шъукъысфэягъ, сыд гуетыныгъэшхо шъуиӀэ хъугъэ, мыхъун зышӀагъэм ифэшъуашэр ежъугъэпщыныжьыным сыд фэдизэ шъупылъыгъ! Лъэныкъо пстэумкӀи мы ӀофымкӀэ шъузэрэхыер къэжъугъэнэфагъ. 12Арышъ, сыкъышъуфэтхагъэми, мыхъун зышӀагъэр[*] е мыхъун зэришӀагъэр[*] арэп анахьэу сызэгупшысагъэр, ау тыкъызэрэшъуфэгумэкӀырэр Тхьэм ыпашъхьэ къышъуфэзгъэнэфэнэу сыфэягъ+. 13А Ӏоф пстэуми тагъэгушхуагъ. Тызэрэгушхорэм къыхахъоу шъо Тит ыгу зэрэжъугъэпсэфыжьыгъэм пае, ар зэрэгушӀуагъэр зытэлъэгъум, тэри гушӀогъошхо тиӀэ хъугъэ. 14Тит ыпашъхьэ сыкъышъущытхъугъ, шъори сыжъугъэукӀытэжьыгъэп. Ау шъыпкъэр зэкӀэ къызэрэшъотӀуагъэм фэдэу, Тит ыпашъхьэ Ӏофхэу тыкъызэрэшъущытхъугъэхэри шъыпкъэу къычӀэкӀыжьыгъэх. 15Шъо зэкӀэ ежь шъузэредэӀугъэу, шъущынэу, шъугухэр кӀэзэзхэу шъузэрэпэгъокӀыгъэр Тит ыгу къызыкӀыжьыкӀэ, лъэшэу къышъуфэразэ мэхъу. 16Сыд щыщымкӀи сышъущыгугъын зэрэслъэкӀырэр сигуапэ.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

ЩыкӀагъэ зиӀэ къошхэм ахъщэ афызэхалъхьыныр

8^1Джы, сшыхэр, Македоние хэкум ит чылыс зэӀукӀэхэм Тхьэм ынэшӀу къызэращифагъэр шъодгъэшӀэнэу тыфай. 2Гузэжъогъу хэтхэу, яшъыпкъагъэ инэу гъэунэфыгъэ зэхъум, тхьамыкӀэ дэдэхэм, ягушӀогъошхокӀэ ямылъку шъхьамысыжьхэу тшыхэм адэӀэпыӀагъэх+. 3АлъэкӀыщтыгъэми нахьыби ежьхэр фаехэу зэратыгъэмкӀэ сыряшыхьат+. 4Тигъусэхэу Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм адэӀэпыӀэнкӀэ фит тшӀынхэу яшъыпкъэу къытэлъэӀугъэх+. 5Тызыщыгугъыгъэм изакъоп къатыгъэр, ау ыпэ рапшӀэу Зиусхьаным ежьхэм зырати, етӀанэ Тхьэр зэрэфаем тетэу тэ зыкъытатыжьыгъ. 6Аущтэу Тит ахъщэр зэхэлъхьан Ӏофыр ыублагъэти, мы ӀофышӀур шъуигъэухыжьынэу телъэӀугъ+. 7ШӀошъхъуныгъэмкӀи, гущыӀэнымкӀи, шӀэныгъэмкӀи, гуетыныгъэшхо пстэумкӀи, шӀулъэгъоу къытфышъуиӀэмкӀи, а Ӏоф пстэумкӀэ шъузэрэбаим фэдэу, шъуимылъку шъушъхьамысыжьэу мы Ӏофыр жъугъэцакӀэ+.

8Мыр унашъо сэ къышъуфэсшӀырэп, ау нэмыкӀхэм гуетыныгъэшхоу яӀэм фэзгъадэзэ, шӀулъэгъоу шъуиӀэм ишъыпкъагъэ згъэунэфынэу сыфай+. 9Сыда пӀомэ, ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу къызэрэтщифагъэр шъошӀэ. Ар баигъэми[*], тэщ пае тхьамыкӀэ хъугъэ[*], итхьэмыкӀагъэкӀэ бай шъухъуным пае+.

10Ахъщэ зэхэшъулъхьан Ӏофым сызэрэхаплъэрэр шъосэӀо; сыда пӀомэ, ащ ишӀуагъэ къышъокӀыщт. БлэкӀыгъэ илъэсым къыщыублагъэу мы Ӏофыр зэрежъугъэжьагъэм имызакъоу, мы Ӏофыр апэ дэдэ ашӀэнэу зыгу хэлъ хъугъэхэр шъоры+. 11Джы а Ӏофыр ыкӀэм нэжъугъэс, шъушӀэнэу шъуишъыпкъэу шъузкӀэхъопсыгъэр мылъкоу шъуиӀэм ифэшъуашэу жъугъэцэкӀагъэ хъуным пае. 12Сыда пӀомэ, цӀыфыр тэным фэхьазырмэ, иӀэм елъытыгъэу ары нахь, имыӀэм елъытыгъэу арэп, Тхьэм а тыныр зэридэрэр+.

13НэмыкӀ цӀыфхэм псынкӀагъо афэхъоу, шъо гузэжъогъу шъухэфэн фаеу арэп зыфасӀорэр, ау шъо шъуитӀум шъузэфэдэу шъузэдэӀэпыӀэн фае. 14Джырэ уахътэм шъо къышъолыжьыгъэ мылъкумкӀэ ахэмэ ящыкӀагъэр яшъутын фае. ЕтӀанэ шъо щыкӀагъэ шъуиӀэ хъумэ, ахэмэ къялыжьыгъэ мылъкумкӀэ шъо шъуищыкӀагъэр къышъуатыщт. Аущтэу шъо шъуитӀум шъузэфэдэщт+. 15Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Бэ зыугъоигъэм къелыжьыгъэ щыӀагъэп,
макӀэ зыугъоигъэми зыфэныкъо иӀагъэп»+.

Титрэ игъогогъухэмрэ

16Сэ шъощ пае гумэкӀэу сиӀэм фэдэ гумэкӀ Тхьэм Тит ыгу къызэрэрилъхьагъэм пае, щытхъу фэсэшӀы. 17Тит тызэрелъэӀугъэр ыдэгъэ къодыеп, ау ыгу лъэшэу етыгъэу ежь фаеу шъуадэжь къэкӀо. 18Ащ игъусэу къэбарышӀур зэригъэӀурэмкӀэ чылыс зэӀукӀэ пстэури зыщытхъурэ тшы къэтэгъакӀо. 19Ащ нэмыкӀэу Зиусхьаным щытхъу фэтшӀыным паий, гумэкӀышхоу къышъуфытиӀэр шъодгъэлъэгъуным паий мы Ӏофэу зишӀуагъэ къакӀорэр тшӀэ зыхъукӀэ, къыддэкӀонэу чылыс зэӀукӀэхэм а тшы къыхахыгъ. 20Аущтэу мы тынышхомкӀэ тызэрызекӀорэ шӀыкӀэм пае, цӀыфхэм тызэрагъэмысэщтым зыщытыдзыенэу тыфай. 21Сыда пӀомэ, Зиусхьаным дэжькӀи цӀыфмэ адэжькӀи шӀу зэрэтшӀэным тыпылъ.

22Ащ нэмыкӀэу тшэу зигуетыныгъэшхо бэрэ ыкӀи лъэныкъо ӀаджыкӀэ къытфэзгъэшъыпкъэжьыгъэр адрэхэм ягъусэу къышъуфэтэгъакӀо. Джы инэу къызэрэшъущыгугъырэм пае, ыпэрэм нахьи нахь гуетыныгъэшхо иӀэ хъугъэ. 23ТиткӀэ шъукъысэупчӀымэ, ар сигъусэу къышъуфэлажьэ. Мы тшыхэмкӀэ шъукъысэупчӀымэ, ахэр чылыс зэӀукӀэхэм ялӀыкӀохэу Христос щытхъу фэзыӀохэрэр ары. 24Арышъ, чылыс зэӀукӀэхэм апашъхьэ шӀулъэгъу зэрэшъуиӀэри шъыпкъагъэм тетэу тыкъызэрэшъущытхъугъэри мы тшыхэм къафэжъугъэшъыпкъэжь+.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

Игуапэу зытырэр ары Тхьэм шӀу ылъэгъурэр

9^1Мы ӀэпыӀэгъоу Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм афядгъэхьырэм ехьылӀагъэу къышъуфэстхыныр ищыкӀагъэп,+
2сыда пӀомэ, шъуигуетыныгъэшхо сэшӀэ. Шъо, Ахаие хэкум исхэм, блэкӀыгъэ илъэсым щегъэжьагъэу Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ӀэпыӀэгъу шъуафэхъуным шъуфэхьазыр сӀуи, Македоние хэкум щыщхэм апашъхьи сыщышъущытхъугъ. Шъуигуетыныгъэшхо ахэмэ анахьыбэри ӀэпыӀэгъу хъунхэу ыгъэгушхуагъ. 3Ау мы ӀофымкӀэ шъуищытхъоу сшӀыгъэр пкӀэ имыӀэу къычӀэмыкӀыным, зэрэсӀуагъэм фэдэу шъухьазырыным пае, тшыхэр[*] шъуадэжь къэсэгъакӀох+. 4Сыда пӀомэ, Македоние хэкум щыщхэр къызыздакӀохэкӀэ, шъумыхьазырэу къычӀэкӀымэ, тыкъызэрэшъущыгугъыгъэм пае тыукӀытэжьыщт – шъо шъузэрэукӀытэжьыщтыр къэсӀонэу ищыкӀагъэп. 5Арыти, тшыхэр шъуадэжь сапэ итхэу кӀонхэшъ, ыпэкӀэ тыкъызэрыжъугъэгугъэгъэ тыным игъэхьазырын пылъынхэу сялъэӀун фаеу сэлъытэ. Аущтэу шъуимыгуапэ хъурэ тын мыхъоу, шъуигуапэ хъурэ тынэу ар хьазырыщт.

6Сэ зыфасӀорэр мары: макӀэ зыпхъырэм макӀэ ыхыжьыщт. Бэ зыпхъырэми бэ ыхыжьыщт+. 7Хэти ыгукӀэ зэрэтыриубытагъэм фэдэу ерэт, гухэкӀ хэмылъэу, емыгъэзыгъэу ерэт; сыда пӀомэ, игуапэу зытырэр ары Тхьэм шӀу ылъэгъурэр+. 8Тхьэм гъунэ имыӀэу ынэшӀу инэу къышъущифэн ылъэкӀыщт. Аущтэу лъэныкъо пстэумкӀи шъуищыкӀагъэр зэкӀэ шъуиӀэ зэпытыщт, сыд щыщырэ Ӏоф дэгъум паий къэшъутынэу икъуным нахьи нахьыбэ шъуиӀэщт+. 9Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Бэу тхьамыкӀэхэм афигощыгъ.

Ишъыпкъагъэ егъашӀэми щыӀэщт»+.

10Зыпхъырэм чылапхъэ езытырэ Тхьэу, хьалыгъуи ышхынэу езытырэм чылапхъэ къышъуитынышъ, ыгъэбэгъощт. Шъуишъыпкъагъэ шӀугъэу къыхэкӀырэри ыгъэбэгъощт. 11Сыдигъуи тынкӀэ шъуимылъку шъушъхьамысыжьынэу сыдрэмкӀи Тхьэм бай шъуишӀыщт. Аущтэу тынкӀэ шъуимылъку шъузэрэшъхьамысыжьырэм пае, а тыныр тшыхэм заӀэкӀэдгъахьэкӀэ, цӀыфыбэмэ Тхьэм ищытхъушхо яжъугъэӀощт+.

12ӀэпыӀэгъу шъузэрэхъурэмкӀэ Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ящыкӀагъэмкӀэ ӀэпыӀэгъу шъузэрафэхъурэм имызакъоу, цӀыфыбэми Тхьэм ищытхъушхо инэу яшъогъаӀо. 13Аущтэу тшыхэм ӀэпыӀэгъу шъузэрафэхъурэмкӀэ шъуишъыпкъагъэ къызыжъугъэшъыпкъэжькӀэ, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀум шыхьат шъузэрэфэхъурэм ыкӀи шъузэредэӀурэм пае, тшыхэм Тхьэм щытхъу фаӀощт. Ащ нэмыкӀэуи шъушъхьамысыжьэу шъуимылъку щыщ ахэми нэмыкӀ цӀыфхэми зэряшъутырэм пае, тшыхэм Тхьэм щытхъу фаӀощт+. 14Аущтэу Тхьэм ынэшӀу инэу къызэрэшъущифагъэм пае, гуфэбэныгъэ къышъуфыряӀэу Тхьэм къышъуфелъэӀущтых. 15Тхьэм итынышхоу къэмыӀошъущт иным[*] пае, Тхьэм щытхъу фэтэжъугъаӀу.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

Паул апостол тетыгъоу иӀэр

10^1Сэ, Паул, зэрэшъуӀорэмкӀэ, шъуапашъхьэ сит зыхъукӀэ, сэщынэ, ау сышъупэчыжьэ зыхъукӀэ, сэгушхо – сэ Христос игушъэбагъэрэ иӀэсагъэрэкӀэ сышъолъэӀу+. 2Мы дунаим ицӀыфхэм афэдэу шъозекӀо аӀоу тызгъэмысэрэ цӀыфхэр щыӀэх. Шъуадэжь сыкъызыкӀокӀэ, гушхоныгъэ хэлъэу ахэмэ сапэгъокӀынэу сыгу зэрэхэлъым фэдэу, гушхоныгъэ хэлъэу сыкъышъупэгъокӀынэу щыкӀагъэ шъуимыӀэнэу сышъолъэӀу+. 3Сыда пӀомэ, мы дунаим тытет пэтми, мы дунаим ицӀыфхэм ягухэлъ тыгу хэлъэу тызаорэп. 4Ӏашэхэу тызэрэзаохэрэр мы дунаим иӀашэхэп, ау бзэджагъэм ипытапӀэхэр зэхакъутэнхэу Тхьэм дэжь къикӀырэ кӀуачӀэ ахэлъ. Гупшысэ пхэнджхэри,+
5цӀыфхэм Тхьэр зэрашӀэным пэуцунэу зыкъэзыӀэтырэ пэгэныгъэри зэкӀэ тэгъэкӀоды, сыд щыщрэ гухэлъи Христос едэӀунэу тэубыты. 6Шъо шъуидэӀоныгъэ щыкӀагъэ зи имыӀэу, икъугъэ зэрэхъоу, хэтми мыдаӀорэми ифэшъуашэ едгъэпщыныжьынэу тыхьазыр.

7Шъунэ къыпэкӀафэрэр шъолъэгъу ныӀэп. Шъуащыщэу зыгорэм ыгу Христос илъэу ышӀошъ хъумэ, ащ фэдэ къабзэу Христос тэри тыгухэм зэрарылъым ерэгупшыс+. 8ШъусымыгъэкӀодынэу, ау гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ шъозгъэгъотынэу Зиусхьаным тетыгъоу къыситыгъэм ехьылӀагъэу бащэу сызщытхъужьэу сыублэмэ, сыукӀытэрэп+. 9СитхылъхэмкӀэ шъузгъэщынэным сыпылъ фэдэу къэлъэгъонэу сыфаеп. 10Сыда пӀомэ, зыгорэм моущтэу къеӀо: «ИтхылъхэмкӀэ пхъашэ ыкӀи лъэшы, ау ежь лъэкӀ зимыӀэ гор, ыӀорэри пхъатэ пахьырэп»+. 11Аущтэу зыӀорэм мыр ерэшӀ: шъуадэжь тыщымыӀэу титхылъхэмкӀэ къатӀорэр, шъуадэжь тыкъызыкӀокӀи дгъэцэкӀэщт.

12Зышъхьэ щытхъужьхэрэм запэтшӀыжьынэу е зафэдгъэдэнэу тытегушхорэп. Зым адрэм зызыригъэпшэжькӀи, зызыфигъэдэжькӀи, акъылышӀу яӀэп. 13Гъунэ имыӀэу тызщытхъужьынэу тыфаеп, Тхьэм Ӏофэу къытфигъэнэфагъэм игъунапкъэхэми таблэкӀыщтэп. А Ӏофым игъунапкъэхэм акӀоцӀ шъо шъуит. 14Гъунапкъэхэу тиӀэхэм таблэкӀырэп, шъуадэжь тыкъэмыкӀогъагъэм фэдэу. Сыда пӀомэ, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур зыгъэӀунхэу апэрэхэу шъуадэжь къэкӀуагъэхэр тэры. 15Тхьэм Ӏофэу къытфигъэнэфагъэм игъунапкъэхэм акӀыбкӀэ адрэ цӀыфхэм Ӏофэу ашӀагъэмкӀэ тызщытхъужьрэп, ау шъуишӀошъхъуныгъэ нахь пытэ хъунэу, Ӏофэу шъуадэжь щытшӀагъэм зызэриушъобгъущтым тыщэгугъы, Тхьэм гъунапкъэу къытфигъэнэфагъэхэм атетэу. 16Аущтэу нэмыкӀ цӀыфым гъунапкъэу иӀэхэм ягъунапкъэ Ӏофэу щишӀагъэмкӀэ тызщымытхъужьэу, шъуакӀыбкӀэ щыӀэ хэкухэми къэбарышӀур ащыдгъэӀущт. 17Ау зыгорэ зыгорэм щытхъумэ, Зиусхьанымрэ Зиусхьаным ышӀагъэмрэ ащэрэтхъу+. 18Сыда пӀомэ, ышъхьэ щытхъужьрэр арэп Зиусхьаным ыдэрэр, ежь Зиусхьаныр зыщытхъурэр ары нахь+.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол нэпцӀхэм Паул зэратегущыӀэрэр

11^1Сэ сиделагъэ тӀэкӀу къыздэшъущыӀэгъагъот. Шъо ар къыздэшъущыӀэщт+. 2Тхьэм дэжь къикӀырэ шъугъоныгъэмкӀэ шъо сышъуфэшъугъо, сыда пӀомэ, шъо пшъэшъэ къабзэм фэдэу, лӀы закъоу Христос ыпашъхьэ шъуизгъэхьанышъ, ащ шъудэкӀонэу шъузгъэнэфагъ+. 3Ау блэжъым итхьагъэпцӀыгъэкӀэ бзылъфыгъэу Хьао[*] зыцӀэр зэригъэпцӀэгъагъэм фэдэу, шъори шъушъхьэ зэӀигъахьэзэ, шъыпкъагъэу Христос фышъуиӀэм шъуакӀыб фэжъугъэзэнкӀэ сэщынэ+. 4Сыда пӀомэ, зыгорэ шъуадэжь къакӀоу, Исус ехьылӀэгъэ къэбарэу тэ шъодгъэӀугъэм нэмыкӀ къэбар ыгъэӀумэ, шъуигуапэу ар шъощыӀэ. Е Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэм арылъ дгъэхъугъэм нэмыкӀ псэ горэ шъугухэм арылъ ыгъэхъумэ, ари шъуигуапэу шъощыӀэ. Е шъушӀошъ хъугъэ къэбарышӀум нэмыкӀ къэбарышӀоу зыфиӀорэр зыгорэм ыгъэӀумэ, ари шъуигуапэу шъощыӀэ+. 5Ау а апостол инхэу зыфашъуӀохэрэм анахьи зыкӀи сынахь цӀыкӀоу зыслъытэжьрэп+. 6ГущыӀэнкӀэ сымыӀазэми, шӀэныгъэм сырыӀаз. ШӀэныгъэмкӀэ сызэрэӀазэр сыдигъуи лъэныкъо пстэумкӀи къышъуфэзгъэнэфагъ+.

7Уасэ хэмылъэу Тхьэм дэжь къикӀыгъэ къэбарышӀур къышъозгъэӀузэ, шъузгъэиныным пае, зызэрэзгъэцӀыкӀугъэмкӀэ емыкӀу сшӀагъэу хъугъа+? 8НэмыкӀ чылыс зэӀукӀэхэм ахъщэ къаӀысхызэ, язгъэгъэкӀодыгъ сышъуфэлэжьэным пае. Шъуадэжь сызыщэӀэм, щыкӀагъэ сиӀагъэми, зыми хьылъэ сыфэхъугъэп. 9Сыда пӀомэ, сшыхэу Македонием къикӀыгъэхэм сищыкӀагъэр рагъэкъугъ. ЗыкӀи хьылъэ сызэрэшъуфэмыхъуным сыпылъыгъ ыкӀи сыпылъыщт+. 10Христос ишъыпкъагъэу сыгу илъымкӀэ сэӀо, Ахаие хэкум зэкӀэ исхэм ащыщэу зыми а щытхъоу сиӀэр сӀихын ылъэкӀыщтэп+. 11Сыд пае аущтэу сызекӀора? ШӀу шъусымылъэгъоу ара? Хьау, шӀу шъузэрэслъэгъурэр Тхьэм ешӀэ. 12Ау сызэрэзекӀощтыгъэм фэдэу, сызекӀо зэпытыщт. «Паул зэрэлажьэрэм фэдэ къабзэу тэри тэлажьэ» зыӀоу зыщытхъужьхэрэр зыщытхъужьынхэу игъо изгъэфэнхэм сыфаеп.

13Ащ фэдэ цӀыфхэр апостол нэпцӀых, лэжьэкӀо гъэпцӀакӀох. Христос иапостолхэм афэдэу загъэлъагъо ныӀэп+. 14Ар гъэшӀэгъонэп. Ежь шэйтанми нэфынэм имэлэӀич фэдэу нэпцӀыкӀэ зегъэлъагъо+. 15Арышъ, шэйтаным фэлажьэхэрэр шъыпкъагъэм фэлажьэхэрэм афэдэу нэпцӀыкӀэ загъэлъагъомэ, ар Ӏофышхоп. Ау кӀэухэу афэхъущтыр Ӏофэу ашӀэхэрэм яфэшъошэщт+.

Зэрэапостолым пае Паул ыщэчыщтыгъэ къинхэр

16Джыри сэӀо, зыми зэхэшӀыкӀ зимыӀэм фэдэу серэмылъыт. Ау аущтэу сышъолъытэмэ, зэхэшӀыкӀ зимыӀэм шъузэрэпэгъокӀырэм фэдэу шъукъыспэгъокӀ, тӀэкӀу сызщытхъужьын слъэкӀыным пае+. 17Джы сӀорэр Зиусхьаныр арэп къэсэзгъаӀорэр. Аущтэу сыгушхоу сызщытхъужьмэ, зэхэшӀыкӀ зимыӀэм фэдэу сэгущыӀэ. 18Мы дунаим ицӀыфхэм яхабзэ фэдэу, цӀыфыбэхэр зэрэзыщытхъужьхэрэм пае, сэри сызщытхъужьыщт+. 19Шъо шъузэрэӀушым пае, зэхэшӀыкӀ зимыӀэхэр шъуигуапэу шъощыӀэх+. 20Зыгорэм шъуигъэпщылӀми, е шъуигъомылэ шъушӀуешхыжьми, е шъуихъункӀэми, е шъуапашъхьэ зыщигъэпагэми, е шъунэпашъо къеоми, шъощыӀэ+. 21СыукӀытэзэ сэӀо, ащ фэдэ Ӏофхэр тшӀэнхэу лъэкӀ тиӀагъэп. ЦӀыфыр Ӏоф горэмкӀэ зыщытхъужьыным тегушхомэ, сэри а ӀофымкӀэ сызщытхъужьыным сытегушхо – зэхэшӀыкӀ зимыӀэм фэдэу сэгущыӀэ. 22Ахэр джуртха? Сэри сыджурт. Ахэр израиль цӀыфха? Сэри сыизраиль цӀыф. Ахэр Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщха? Сэри сащыщ+. 23Ахэр Христос фэлажьэха? Ахэмэ анахьи нахьыбэу сыфэлажьэ. Акъыл зимыӀэм фэдэу сэгущыӀэ. Ахэмэ анахьи нахьыбэу сылэжьагъ, нахьыбэуи хьапсым сычӀэсыгъ, цӀыфхэр къамыщкӀэ нахьыбэуи къысэуагъэх, нахьыбэуи лӀэныгъэм пэгъунэгъу сыхъугъ+. 24Къамыщ огъу тӀокӀитӀум зы щыкӀэу джуртхэр гъогогъуитфэ къысэуагъэх. 25Гъогогъуищэ (рим тетыгъо зиӀэхэр) бэщкӀэ къысэуагъэх. Зэ цӀыфхэм саукӀыным пае, мыжъокӀэ къысэуагъэх, сызэрытӀысхьэгъэ къухьэхэм ащыщэу щыр чӀихьагъ, зы чэщрэ зы мафэрэ хыорхэм сахэлъыгъ+. 26Гъогухэми бэрэ сатетыгъ. Псыхъохэм сазызэпырэкӀым, щынагъо сыхэфагъ, хъункӀакӀохэми сахафэу, слъэпкъ щыщхэми сахэтэу, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми сахэтэу щынагъо сыхэфагъ; къалэхэми сащыӀэу, шъоф нэкӀхэми сарытэу, хыми сытетэу щынагъо сыхэфагъ; сшы нэпцӀхэми сахэтэу щынагъо сыхэфагъ+. 27Бэрэ сылажьэзэ, зызгъэулэугъ, сымычъыеу чэщыби исхыгъ; мэлакӀи псыфалӀи сылӀагъ, бэри шхын симыӀэу къыхэкӀыгъ; чъыӀэми щыгъын фабэ сщымыгъэу къысэкӀугъ+. 28Ӏоф пстэуми анэмыкӀэу чылыс зэӀукӀэ пстэуми сафэгумэкӀызэ, мафэ къэси сэгузажъо. 29Хэти гурэ псэрэкӀэ лъэкӀ зимыӀэми сыригъус. ПсэкӀодым хэт зыӀэпищэми, сыгу машӀом ыстырэм фэдэ мэхъу+.

30Сызщытхъужьын фаемэ, лъэкӀ зэрэсимыӀэм пае сызщытхъужьыщт. 31Тхьэу ти Зиусхьан Исус Христос я Тэу мыкӀодыжьын щытхъушхор зием пцӀы зэрэсымыусырэр ешӀэ. 32Пачъыхьэ Аретэ фэлажьэрэ Ӏэшъхьэтетым саригъэубытыным пае, ицӀыфхэр Дамаск къалэм икъэлапчъэхэм къэрэгъулэхэу Ӏуигъэуцуагъэх+. 33Ау къэлэ дэпкъым хэт шъхьангъупчъэ горэмкӀэ матэм сисэу синыбджэгъухэм сыкъыратӀупщэхи, Ӏэшъхьэтетым сыкъыӀэпыкӀыжьыгъ[*].

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Зиусхьаным Паул Ӏофхэу къыригъэлъэгъугъэхэри къыфигъэнэфагъэхэри

12^1ИшӀуагъэ къэмыкӀощтми, сызщытхъужьын фае. Зиусхьаным сигъэлъэгъугъэ Ӏоф гъэшӀэгъонхэми, къысфигъэнэфэгъэ Ӏоф гъэшӀэгъонхэми сакъытегущыӀэщт+. 2Христос зыгу илъ лӀы горэ[*] сэшӀэ. Илъэс пшӀыкӀуплӀыкӀэ узэкӀэӀэбэжьмэ, Тхьэм ар ящэнэрэ уашъом дихьыягъ. Пкъы хэлъыгъа, хэмылъыгъа, сэ сшӀэрэп, Тхьэм ар ешӀэ. 3-4Тхьэм а лӀыр дихьыий, джэнэтым зэрэригъэхьагъэр сэшӀэ. Пкъы хэлъыгъа, хэмылъыгъа, сэ сшӀэрэп, Тхьэм ар ешӀэ. КъэпӀон умылъэкӀын гущыӀэхэу, цӀыфым къыӀотэжьынхэу зыфимытхэр а лӀым зэхихыгъэх. 5А лӀым сыщытхъунэу сыфай; сэ сшъэхьэкӀэ лъэкӀ зэрэсимыӀэм нэмыкӀыкӀэ сызщытхъунэу сыфаеп. 6Сызщытхъужьынэу сыфэягъэми, зэхэшӀыкӀ зимыӀэм сыфэдэщтыгъэп, сыда пӀомэ, шъыпкъэр къасӀощтыгъ. Ау зысэщыӀэ, зыгорэм Ӏофхэу сшӀэхэрэр зилъэгъухэкӀэ, е гущыӀэхэу сэ къасӀохэрэр зызэхихыхэкӀэ, сызэрилъытэрэм нахьи нахьыбэу симылъытэным пае.

7Тхьэм къысфигъэнэфэгъэ Ӏофышхохэм апае зысымыгъэиныщэным пае, уз горэу къысхэорэ панэм фэдэр спкъы хэлъ хъугъэ. Ар шэйтаным иӀофтабгэ фэд. Зысымыгъэиныщэным пае, лые къысехы. 8А панэр хихыжьынэу Зиусхьаным гъогогъуищэ селъэӀугъ. 9Ау Зиусхьаным къысиӀуагъ: «Сэ сынэшӀу къызэрэпщысфэрэр оркӀэ икъун, сыда пӀомэ, о лъэкӀ уимыӀэ зыхъукӀэ, силъэкӀышхо нахь къэлъагъо». Аущтэу Христос илъэкӀ къысхэлъыным пае, лъэкӀ зэрэсимыӀэмкӀэ нахь сигуапэу сызщытхъужьыщт. 10Арышъ, Христос сызэрэфэлажьэрэм пае, лъэкӀ симыӀэми, къысэхъонхэми, къин слъэгъуми, къин сагъэщэчми, гухэкӀ сиӀэми сэгушӀо; сыда пӀомэ, лъэкӀ симыӀэ зыхъукӀэ, нахь лъэш сэхъу+.

Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэу Коринф дэсхэм зэрафэгумэкӀырэр

11ЗэхэшӀыкӀ зимыӀэм фэдэу сыкъэгущыӀагъ, ау аущтэу сыкъэгущыӀэнэу шъо сежъугъэзыгъ. Шъо шъукъысщытхъун фэягъ, сыда пӀомэ, сэ пкӀэ симыӀэми, а апостол инхэу зыфашъуӀохэрэм анахьи сэ зыкӀи санахь цӀыкӀоп+. 12Сызэрэапостолыр къэзгъэшъыпкъэжьырэ Ӏофхэу нэшэнэ гъэшӀэгъонхэри, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэри, лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхохэри шъуадэжь теубытэгъэшхокӀэ сэ щысшӀагъэх+. 13Сэ хьылъэ сызэрэшъуфэмыхъугъэм нэмыкӀэу, адрэ чылыс зэӀукӀэхэм сызэрадэзекӀуагъэм нахьи нахь дэеу сыкъыжъудэзекӀуагъа? Хьылъэ сызэрэшъуфэмыхъугъэмкӀэ губгъэн къысфэшъумылъэгъу+.

14Джы ящэнэрэу шъуадэжь сыкъэкӀонэу сыхьазыр, ау хьылъэ сышъуфэхъущтэп, сыда пӀомэ, сызыфаер шъуимылъкоп, шъоры нахь. Лъфыгъэхэм ятэ-янэхэм апае мылъку аугъоинэу апшъэ илъэп, ау ны-тыхэр ары ялъфыгъэхэм афэзыугъоин фаехэр+. 15Сэ инэу шъо шӀу шъуслъэгъоу, шъо нахь макӀэу шӀу сышъулъэгъужьыми, шъо шъупсэхэм апае зэкӀэ сиӀэр згъэкӀодэу, сэ зызгъэлӀэжьыщтми сигопэщт+. 16Сыд фэдэу щытми, хьылъэ сышъуфэхъугъэп. Ау тхьагъэпцӀыгъэкӀэ сыжъудэзекӀуи, шъусыубытыгъэу шъоӀо+. 17Шъуадэжь сэ къэзгъэкӀогъэ лӀыхэм ащыщ горэмкӀэ шъуишӀуагъэ зэзгъэкӀыжьыгъа? 18Тит шъуадэжь къэкӀонэу селъэӀугъ, сшыхэм ащыщэуи зы гъусэ фэсшӀыгъ. Тит шъуишӀуагъэ къызэригъэкӀыгъэп, арыба? Зыгу-зыпсэкӀэ тызекӀоу, а зы гъогум тытетыгъэба+?

19Мыщ фэдизэу тызпылъыгъэр шъуапашъхьэ зыщыдгъэхыеныр арэу шъогугъа? Ау Христос тыгухэм арылъэу Тхьэм ыпашъхьэ тыщыгущыӀагъ, силъапӀэхэр, мы Ӏоф пстэури зыфатшӀэрэр гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ шъодгъэгъотыныр ары+. 20Сыда пӀомэ, шъуадэжь сыкъызыкӀокӀэ, сызэрэфаем шъутемытэу шъузгъотэу, шъори шъузэрэфаеу сышъумыгъотынкӀэ сэщынэ. Зэщыхьаныр, шъугъоныр, губжыныр, зэмызэгъыныр, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэныр, бзэгухьаныр, зышӀошӀыжьыныр, зэхэтхъогъэ Ӏофхэр къэхъунхэкӀэ сэщынэ. 21Шъуадэжь сыкъызыкӀожькӀэ, шъуапашъхьэ Тхьэм сыщигъэцӀыкӀуным сыщэщынэ, псэкӀод зышӀэгъэ цӀыфыбэу зыгухэр мыкъэбзэным, зинэ шӀэным, зимыхъо-мышӀэ псэукӀэу зыхэтхэм афыкӀэмыгъожьыгъэхэм сыгу къырагъэоным сыщэщынэ+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэу Коринф дэсхэм аужырэ Ӏофхэу агуригъэӀуагъэхэр

13^1Шъуадэжь сыкъызэрэкӀорэр мыр ящэнэрэу мэхъу. Ащыгъум сыдрэ Ӏофэу шъуащыщэу зыгорэ зэрыжъугъэмысэрэр анахь макӀэми шыхьатитӀум е шыхьатищым къаӀорэмкӀэ гъэшъыпкъагъэ хъун фае+. 2ЯтӀонэрэу шъуадэжь сызыщэӀэм, мыр къышъуфэзгъэпытэгъагъ. Джы шъуадэжь сыщымыӀэу джыри зэ къышъуфэсэгъэпытэ: ыпэкӀэ псэкӀод зышӀагъэхэмрэ адрэ къэнэгъэ цӀыф пстэумрэ сыкъызыкӀокӀэ сашъхьасыщтэп, 3сыда пӀомэ, къасӀохэрэр къэсэзгъаӀорэр зэрэ Христосыр къэзгъэшъыпкъэжьынэу шъуфай. Христос шъуалъэныкъокӀэ кӀочӀаджэп, илъэкӀышхо шъудэжь къыщегъэлъагъо. 4ЛъэкӀ имыӀэу къащым тыраӀулӀагъэ пэтми, Тхьэм илъэкӀыкӀэ джыри псэу. Ащ фэдэу Христос тыгухэм арылъэу тэри лъэкӀ тимыӀэми, Тхьэм илъэкӀыкӀэ тэри Христос тигъусэу тыпсэущт, тышъуфэлэжьэным пае+.

5ШъуишӀошъхъуныгъэ шъыпкъэмэ зэжъугъэшӀэным пае зыжъугъэунэфыжь. Шъо шъушъхьэкӀэ Исус Христос шъугухэм зэрарылъыр шъошӀэба! Армырмэ шъузтетын фаем шъутемытэу къычӀэкӀыщт. 6Тэ тызтетын фаем тызэрэтетыр зэрэшъушӀэщтым сицыхьэ телъ. 7Мыхъо-мышӀагъэ горэ шъумышӀэнэу Тхьэм телъэӀу. Аущтэу тызфелъэӀурэр тызтетын фаем тытетэу къычӀэкӀыныр арэп, тэ тызтетын фаем тытемытэу цӀыфхэм къащэхъуми, шъо шӀугъэр жъугъэцэкӀэныр ары нахь. 8Сыда пӀомэ, шъыпкъэм тыпэуцоу зи тшӀэн тлъэкӀыщтэп, ау шъыпкъэм пае зыгорэ тшӀэн тлъэкӀыщт. 9ЛъэкӀ тэ тимыӀэми, шъо лъэкӀ шъуиӀэ зыхъукӀэ, тэгушӀо. Зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зи зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу шъуигъэхъунэу Тхьэм телъэӀу+. 10Шъуадэжь сыщымыӀэу мы Ӏофхэр къызкӀышъуфэстхырэр шъуадэжь сыкъызыкӀокӀэ, Зиусхьаным къыситыгъэ тетыгъомкӀэ пхъашэу сыкъыжъудэзекӀон фаеу мыхъунэу ары. Шъузгъэунэхъунэу арэп, гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ шъозгъэгъотынэу ары нахь, Зиусхьаным а тетыгъор къызкӀыситыгъэр+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

11Аужыпкъэм, сшыхэр, шъотхъэжь, зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зи зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу шъухъуным ыуж шъуит, зысэжъугъэгъэгушху, шъуигупшысакӀэ зы орэхъу, гупсэф шъуиӀэу шъопсэу. ЕтӀанэ Тхьэу шӀулъэгъумрэ гупсэфымрэ зыдэжь къикӀырэр шъуигъусэщт+.

12ГукъэбзагъэкӀэ ӀаплӀ зэшъущэкӀэу шӀуфэс зэшъухыжь. Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэуми шӀуфэс къышъуахыжьы+.

13Ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу щыфэныгъэ, Тхьэм ишӀулъэгъу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъо пстэуми шъуерэгъусэх. Амин.

* 1:19 Силуан – Паул дэлажьэу игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 15:22-18:5.

* 1:21 тиӀоф тшӀэнэу тпшъэ къизылъэхьагъэр – зытырахыгъэ алыджыбзэм зэритымкӀэ: тиӀоф тшӀэнэу дагъэ къытщызыфагъэр.

* 2:12 Троадэ къалэр – къухьэуцупӀэ иӀэу, Эгейскэ хым Ӏутэу, Мисие хэкум щыщыгъ.

* 2:13 Тит – Паул дэлажьэу игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Гал. 2:1-3.

* 3:6 зэзэгъыныгъакӀэр – Тхьэм ежьыррэ ицӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр ары. Мыщ дэжьым Паул зэзэгъыныгъакӀэу Исус Христос ыгъэхъугъэр пэсэрэ зэзэгъыныгъэу пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэм зигугъу ышӀэу итым фегъадэ.

* 3:7 пегъымбар Мусэ ынэгу нэфынэшхоу къыкӀэщырэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:29.

* 3:13 ынэгу рихъуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:33.

* 3:14 пэсэрэ зэзэгъыныгъэм итхылъхэм – джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэр ары: Тэурат, Орэд ЛъапӀэхэр (Сэбур), пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэри, нэмыкӀхэри.

* 4:6 шӀункӀым нэфынэ къыхэрэкӀ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 1:3.

* 4:10 Исус ищыӀэныгъэ тэ тпкъыхэмкӀэ нафэу къэлъэгъоным пае – тэ тызэрэпсэум Исус зэрэпсэур къегъэлъагъо.

* 4:12 тэ къытхэлъэу лӀэныгъэм Ӏоф ешӀэ, ау шъо къышъухэлъэу щыӀэныгъэм Ӏоф ешӀэ – ащ къикӀырэр: тэ, апостолхэм, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур зэрэдгъэӀурэм пае, таукӀынкӀи мэхъу, ау шъо а къэбарышӀур зэрэшъодгъэӀурэм пае, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ шъогъоты.

* 4:13 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 115:1.

* 5:1 мыкӀодыжьын псэупӀэ – адрэ дунаим пкъэу щытиӀэщтыр ары.

* 5:5 шэсы – еплъ 1 Кор. 15:20.

* 5:14 зы нэбгырэ закъо – Христосыр ары.

* 6:2 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 49:8.

* 6:15 Белиар – шэйтаныр ары.

* 6:16 Тхьэм къызэриӀуагъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 26:12; Пегъымбар Иезекиил тхылъэу ытхыгъэм 37:27.

* 6:17-18 къеӀо Зиусхьаным – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 52:11 ; Пегъымбар Самуел икъэбар ээрыт ятӀонэрэ тхылъым (2-я Царств) 7:14.

* 7:12 мыхъун зышӀагъэр – Коринф къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм ащыщэу Паул пэуцухэрэм ятхьэматэр ары. Еплъ 2:5-8.

* 7:12 мыхъун зэришӀагъэр – е Паул, е ащ дэлажьэхэрэм ащыщ гор.

* 8:9 баигъэми – ежь я Тэ дэжь щыӀэу, мы дунаим къызщытехьащтым ыпэкӀэ ары.

* 8:9 тхьамыкӀэ хъугъэ – цӀыфы зэрэхъугъэр ары. Еплъ Фил. 2:6-8.

* 8:15 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:18.

* 9:3 тшыхэр – Титрэ (8:16-17) нэмыкӀхэмрэ (8:18,22) ары.

* 9:9 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 111:9.

* 9:15 Тхьэм итынышхоу къэмыӀошъущт иныр – Тхьэм ежь ы Къо къыпкъырыкӀэу тымыкӀодэу тыкъызэригъэнэжьырэр ары.

* 11:3 Хьао – Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 3:1-5,13.

* 11:33 сыкъыӀэпыкӀыжьыгъ – еплъ Апостол. 9:23-25.

* 12:2 Христос зыгу илъ лӀы горэ – Паул зигугъу ышӀырэр ежь ышъхь ары.

+ 1:1 Апостол. 18:1-17
+ 1:3 1 Пет. 1:3, Ефес 1:3
+ 1:5 Рим. 8:17, Фил. 3:10, Кол. 1:24
+ 1:6 2 Тим. 2:10
+ 1:8 Апостол. 19:23, 1 Кор. 15:32
+ 1:9 2 Кор. 4:14

+ 1:10 Апостол. 12:11, Апостол. 14:19-20, Апостол. 21:32-33, Апостол. 27:44

+ 1:11 Рим. 15:31, 2 Фесс. 3:2, Апостол. 12:5, Ефес 6:18

+ 1:12 Апостол. 23:1, 2 Тим. 1:3, 1 Кор. 2:4, 1 Кор. 2:13

+ 1:13 1 Кор. 1:8, 1 Фесс. 4:16-18, 1 Фесс. 2:19-20

+ 1:15 1 Кор. 4:19
+ 1:16 Апостол. 19:21, 1 Кор. 16:5
+ 1:18 1 Кор. 1:9
+ 1:19 Апостол. 15:22, Апостол. 16:1
+ 1:20 1 Кор. 14:16, Ӏоф. 3:14
+ 1:22 2 Кор. 5:5, Евр. 6:11, Ефес 1:13

+ 1:23 Рим. 1:9, Гал. 1:20, Фил. 1:8, 1 Фесс. 2:5

+ 2:2 2 Кор. 7:8
+ 2:4 2 Кор. 7:12
+ 2:6 1 Кор. 5:4-5
+ 2:11 1 Пет. 5:8
+ 2:12 Апостол. 16:8, Апостол. 20:6
+ 2:13 2 Кор. 7:6, 2 Кор. 8:6, 2 Кор. 12:18
+ 2:14 Кол. 2:15

+ 2:15 1 Кор. 1:18, УблапӀэ 8:21, МысырикӀыжь 29:18, Ефес 5:2, Фил. 4:18

+ 3:1 Апостол. 18:27, 1 Кор. 16:3

+ 3:3 МысырикӀыжь 24:12, МысырикӀыжь 31:18, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:6,

+ 3:6 Лука 22:20, Ефес 3:7, Кол. 1:23, Рим. 2:27, Иуан 6:63

+ 3:7 МысырикӀыжь 34:29-35
+ 3:14 Марк 6:52, Апостол. 15:21
+ 3:16 МысырикӀыжь 34:34

+ 3:17 Иуан 4:24, Иуан 8:32, Якъуб 2:12, 1 Пет. 2:16, Рим. 6:18, 1 Кор. 7:22, Гал. 5:1

+ 3:18 1 Иуан 3:2, Рим. 8:29, Фил. 3:21
+ 4:1 2 Кор. 3:6
+ 4:2 2 Кор. 2:17, 1 Фесс. 2:3
+ 4:3 2 Кор. 3:14, 2 Кор. 2:15
+ 4:4 Иуан 12:31, Кол. 1:15, Евр. 1:3
+ 4:5 Марк 10:43, 1 Кор. 9:19
+ 4:6 УблапӀэ 1:3
+ 4:7 Рим. 9:21-22, 1 Кор. 2:5
+ 4:8 2 Кор. 7:5
+ 4:9 Ехъошуа 1:5, Иуан 15:20
+ 4:10 Рим. 6:5
+ 4:11 2 Кор. 6:9
+ 4:13 Орэд ЛъапӀэхэр 115:1
+ 4:14 1 Фесс. 4:14
+ 4:16 Рим. 12:2, Ефес 4:23
+ 4:17 Рим. 8:18
+ 4:18 Рим. 8:24, Евр. 11:1
+ 5:2 Рим. 8:23
+ 5:3 1 Кор. 15:53
+ 5:5 2 Кор. 1:22, Ефес 1:14
+ 5:7 2 Кор. 4:18
+ 5:9 Кол. 1:10

+ 5:10 ДжакӀо 3:17, ДжакӀо 11:9, ДжакӀо 12:14, Маттэ 25:31-32, Апостол. 10:42, Рим. 14:10

+ 5:11 2 Кор. 4:2
+ 5:12 2 Кор. 3:1, 2 Кор. 11:16, 2 Кор. 12:1
+ 5:13 Марк 3:21, 2 Кор. 11:1
+ 5:14 Рим. 5:15
+ 5:15 1 Пет. 4:2, Рим. 14:7-8
+ 5:17 Рим. 6:4, Ӏоф. 21:5
+ 5:18 Рим. 5:10-11, Кол. 1:20
+ 5:19 Орэд ЛъапӀэхэр 31:1-2, Рим. 4:8
+ 5:20 Ефес 6:20

+ 5:21 Иуан 8:46, 1 Пет. 2:22, 1 Иуан 3:5, Евр. 4:15, Рим. 8:3, Рим. 1:17, Рим. 4:25, 1 Кор. 1:30

+ 6:1 1 Кор. 3:9

+ 6:4 Апостол. 9:16, Апостол. 16:23, Апостол. 17:5, 2 Кор. 11:23-27

+ 6:7 2 Кор. 10:4, Ефес 6:11-17
+ 6:8 Рим. 3:8
+ 6:9 2 Кор. 4:11
+ 6:10 Иуан 16:22, Апостол. 3:6
+ 6:13 1 Кор. 4:14

+ 6:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:3, Ефес 5:7, 1 Иуан 1:6

+ 6:15 1 Кор. 10:21
+ 6:16 Ефес 2:21, 1 Кор. 3:16-17,
+ 6:18 ЯтӀонэрэ Самуел 7:14
+ 7:1 1 Иуан 3:3
+ 7:2 Апостол. 20:33
+ 7:3 Фил. 1:7
+ 7:4 Кол. 1:24
+ 7:5 2 Кор. 2:13, 2 Кор. 4:8

+ 7:6 2 Кор. 1:4, 2 Кор. 2:13, 2 Кор. 8:6, 2 Кор. 12:18

+ 7:8 2 Кор. 2:2-4
+ 7:10 Маттэ 5:4, ДжакӀо 7:3
+ 7:12 1 Кор. 5:1-2, 2 Кор. 2:4
+ 8:2 Марк 12:44
+ 8:3 1 Кор. 16:2
+ 8:4 Рим. 15:26
+ 8:6 2 Кор. 2:13, 2 Кор. 7:6
+ 8:7 1 Кор. 1:5
+ 8:8 1 Кор. 7:6
+ 8:9 Якъуб 2:5, Фил. 2:6-7
+ 8:10 1 Кор. 7:25
+ 8:12 Марк 12:43-44, Лука 21:3
+ 8:14 Апостол. 4:34
+ 8:15 МысырикӀыжь 16:18
+ 8:24 2 Кор. 7:4
+ 9:1 Рим. 15:25
+ 9:3 2 Кор. 8:6, 1 Кор. 16:2

+ 9:6 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:24-25, Лука 6:38, Гал. 6:7

+ 9:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:10, МысырикӀыжь 25:2

+ 9:8 Фил. 4:19
+ 9:9 Орэд ЛъапӀэхэр 111:9
+ 9:11 1 Кор. 1:5
+ 9:13 Маттэ 5:16, 1 Пет. 2:12
+ 10:1 Маттэ 11:29
+ 10:2 1 Кор. 4:21, 2 Кор. 13:2, 2 Кор. 13:10
+ 10:4 2 Кор. 6:7, Ефес 6:11
+ 10:7 1 Кор. 3:23, Гал. 3:29
+ 10:8 2 Кор. 13:10
+ 10:10 1 Кор. 1:17
+ 10:17 1 Кор. 1:31
+ 10:18 Рим. 2:29, 1 Кор. 4:5
+ 11:1 2 Кор. 5:13
+ 11:2 Ефес 5:27, Ӏоф. 14:4

+ 11:3 УблапӀэ 3:1, УблапӀэ 3:4, Иуан 8:44, 1 Тим. 2:14

+ 11:4 Гал. 1:6
+ 11:5 2 Кор. 12:11
+ 11:6 1 Кор. 1:17, 2 Кор. 10:10
+ 11:7 1 Кор. 9:18
+ 11:9 2 Кор. 12:13, Фил. 4:15
+ 11:10 Рим. 9:1, 1 Тим. 2:7

+ 11:13 Фил. 1:15, Апостол. 20:30, 2 Пет. 2:1, Ӏоф. 2:2

+ 11:14 Гал. 1:8
+ 11:15 Фил. 3:19
+ 11:16 2 Кор. 5:12
+ 11:18 Фил. 3:3-4
+ 11:19 1 Кор. 4:10
+ 11:20 Гал. 2:4, Гал. 4:3
+ 11:22 Рим. 11:1, Фил. 3:5
+ 11:23 1 Кор. 15:10, 2 Кор. 6:4-5

+ 11:25 Апостол. 16:22-23, Апостол. 14:19, Апостол. 27:41-44

+ 11:26 Гал. 2:4

+ 11:27 Апостол. 18:3, 1 Фесс. 2:9, 2 Фесс. 3:8, 1 Кор. 4:11

+ 11:29 1 Кор. 9:22

+ 11:32 Апостол. 9:24-25

+ 12:1 2 Кор. 5:12, 2 Кор. 11:16, Гал. 1:12, Гал. 2:2, Ефес 3:3

+ 12:10 Марк 10:30, Маттэ 5:11-12, Рим. 5:3
+ 12:11 1 Кор. 15:8-9, 2 Кор. 11:5
+ 12:12 Апостол. 15:12, Рим. 15:19
+ 12:13 2 Кор. 11:9
+ 12:14 2 Кор. 13:1, 1 Кор. 10:33
+ 12:15 Фил. 2:17, Кол. 1:24, 1 Фесс. 2:8
+ 12:16 2 Кор. 11:9
+ 12:18 2 Кор. 8:6, 2 Кор. 8:18
+ 12:19 Рим. 1:9, Рим. 9:1, 1 Кор. 14:26
+ 12:21 1 Кор. 5:1, 1 Кор. 6:18

+ 13:1 2 Кор. 12:14, Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15, Маттэ 18:16

+ 13:4 Рим. 6:4
+ 13:9 1 Кор. 4:10
+ 13:10 2 Кор. 10:8

+ 13:11 Марк 9:50, Рим. 12:18, 1 Фесс. 5:13, Рим. 15:33, Рим. 16:16

+ 13:12 Рим. 16:16, Фил. 4:22

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Галатие хэкум исхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Галатие хэкум исхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ ГАЛАТИЕ ХЭКУМ ИСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сыапостол Паул. Апостол сыхъунэу сыкъыхэзыхыгъэхэр цӀыфхэр арэп, цӀыф горэми сыкъыгъэкӀуагъэп, сыкъыхэзыхыгъэхэр Исус Христосрэ ар лӀагъэхэм къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэ Тхьэу Ты лъапӀэмрэ ары+. 2Сэррэ сигъусэ сшы пстэумрэ Галатие хэкум[*] щыӀэ чылыс зэӀукӀэхэм шӀуфэс шъотэхыжьы+.

3Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт. 4Исус Христос ары джырэ дунаим ибзэджагъэ илъэкӀ тыӀэкӀихыжьыным пае, ти Тхьэу, тя Тэ ЛъапӀэ зэрэфэягъэм тетэу, типсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае, зыпсэ зытыгъэр+. 5МыкӀодыжьын щытхъушхор ий. Амин.

НэмыкӀ къэбарышӀу зи щыӀэп

6Христос ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ Тхьэу зибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъэм игъогу шъутекӀэу, нэмыкӀ къэбарышӀоу зыфаӀорэм игъогу ащ фэдэу псынкӀэу шъузэрэтехьагъэр лъэшэу сэгъэшӀагъо+. 7НэмыкӀ къэбарышӀу зи щыӀэп. Ау цӀыф заулэмэ шъушъхьэхэр зэӀагъэхьэ, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀури зэблахъунэу фаех+. 8КъэбарышӀоу тэ шъодгъэӀугъэм нэмыкӀ къэбарышӀоу зыфиӀорэр къышъозгъэӀурэм, тэрми уашъом щыщ мэлэӀичми, Тхьэм ынае къыщерэф+. 9ЫпэкӀэ къэтӀогъагъэр джыри къэсэӀожьы: КъэбарышӀоу шъудагъэм нэмыкӀ къэбарышӀоу зыфиӀорэр къышъозгъэӀурэм Тхьэм ынае къыщерэф.

10Джы цӀыфхэм сызэрадэным сыпылъа, хьауми Тхьэм сызэридэныр ара сызыпылъыр? Хьауми цӀыфхэм агу къызэрэсэӀуныр ара сызыпылъыр? Джырэ нэс цӀыфхэм агу къызэрэсэӀуным сыпылъыгъэмэ, Христос сыфэлажьэщтыгъэп+.

Паул апостол зэрэхъугъэр

11Сшыхэр, сэ шъозгъэӀугъэ къэбарышӀур цӀыфым дэжь къызэримыкӀыгъэр шъушӀэнэу сыфай. 12ЦӀыф горэм а къэбарышӀур къыӀысхыгъэп, зыми ар сигъэшӀагъэп, ау ежь Исус Христос а къэбарышӀур къысфигъэнэфагъ+.

13Джурт диныр сылэжьэу сищыӀэкӀагъэр зэхэшъухыгъэ. Тхьэм ичылыс зэӀукӀэ щыщхэм къин дэдэ язгъэщэчэу, згъэкӀодыным ыуж ситыгъ+. 14Слъэпкъ щыщхэу силэгъубэхэм анахьи, джурт диным сызэрэхэтыгъэмкӀэ апэ ситыгъ. Тятэжъхэм къытфагъэнэгъэ хабзэхэм сыгу етыгъэу сапылъыгъ+. 15-16Ау сянэ ышъо сыхэлъэу Тхьэм сыкъыхихыгъ. ЫнэшӀу щыфэныгъэкӀи ибынхэм ащыщ сыхъунэу къысэджагъ. ЕтӀанэ ы Къо ехьылӀэгъэ къэбарышӀур хымэ лъэпкъхэм язгъэӀуным пае, ы Къо сигъэлъэгъунэу Тхьэм игъоу зелъытэм, зы цӀыфи упчӀэжьэгъу сшӀыгъэп+. 17Сэ сапэ апостол хъугъэ цӀыфхэу Ерусалим дэсыгъэхэм адэжь сыкӀуагъэп, ау Арабие хэгъэгум[*] сыкӀуи, етӀанэ Дамаск къалэм згъэзэжьыгъэ+.

18Илъэсищ зытешӀэм, тызэрэшӀэнэу Кифэ[*] дэжь Ерусалим сыкӀуагъ, ащ дэжьи мэфэ пшӀыкӀутфэ сыщыӀагъ+. 19Зиусхьаным ыш Якъубэ[*] нэмыкӀэу, адрэ апостолхэм ащыщэу зи слъэгъугъэп+. 20Тхьэ сэӀо, къышъуфэстхырэмкӀэ пцӀы сыусырэп+. 21Ащ ыуж Сириерэ Киликиерэ[*] зыцӀэ хэкухэм сащыӀагъ. 22Христос ичылыс зэӀукӀэхэу Иудей хэкум щыӀэхэм сынапэ алъэгъугъэу сашӀэщтыгъэп. 23Ахэмэ цӀыфхэм моущтэу зэраӀорэр зэхахыщтыгъ ныӀэп: «ЫпэкӀэ къин тэзгъэщэчыгъэ лӀэу, тишӀошъхъуныгъэ зыгъэкӀодынэу тауж итыгъэм а шӀошъхъуныгъэм икъэбарышӀу джы цӀыфхэм арегъэӀу»+. 24Аущтэу сэщ пае Тхьэм щытхъу фашӀыщтыгъ.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Адрэ апостолхэм Паул зэрадагъэр

2^1ЕтӀанэ илъэс пшӀыкӀуплӀ тешӀагъэу[*], Бар-Наббэ[*] сигъусэу Ерусалим сыкӀуагъ. Тити[*] гъусэу зыдэсщагъ+. 2Ерусалим сыкӀон фаеу Тхьэм къызгуригъэӀуагъэти, сыкӀуагъ. КъэбарышӀоу хымэ лъэпкъхэм язгъэӀурэр тхьэматэхэм язакъоу апашъхьэ ислъхьагъ, Ӏофэу сшӀэрэри сшӀагъэри хьаулые мыхъуным пае+. 3Титэу сигъусагъэр алыджыми, сунэт заригъэшӀынэу рагъэзыгъэп+. 4Къош нэпцӀ заулэхэу тшыхэм захэзгъэкӀокӀагъэхэр аущтэу фэягъэх. Христос Исус тыгухэм зэрарылъым пае, шъхьафитыныгъэу тиӀэм еплъакӀохэу, ахэмэ Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ тычӀагъэуцожьыным ыуж итыгъэх+. 5Ау къэбарышӀум ишъыпкъагъэ мыкӀодэу къышъуфэдгъэнэным пае, а цӀыфхэм зыкӀи тафызэкӀэкӀуагъэп, тафэӀорышӀагъэп.

6Тшыхэм тхьэматэхэу алъытэхэрэм – ахэр тхьэматэхэми мытхьэматэхэми сэ сизэфэдэх: цӀыфхэм ятеплъэ емыплъэу, пстэури Тхьэм изэфэд – къэбарышӀоу згъэӀурэм зи хагъэхъуагъэп+. 7Ау сунэт ашӀыгъэхэм[*] къэбарышӀур аригъэӀунэу Тхьэм Петрэ ыпшъэ къызэрэрилъхьагъэм фэдэу, сунэт амышӀыгъэхэм[*] къэбарышӀур язгъэӀунэу Тхьэм спшъэ къызэрэрилъхьагъэр агурыӀуагъ+. 8Сыда пӀомэ, Петрэ сунэт ашӀыгъэхэм апостол Ӏофэу афишӀэрэмкӀэ къыдэлажьэщтыгъэ Тхьэр, сэри сунэт амышӀыгъэхэм апостол Ӏофэу афасшӀэрэмкӀэ къыздэлажьэщтыгъ. 9Тшыхэм тхьэмэтэ пкъэухэу алъытэхэрэ Якъубэ, Кифэ, Иуан Тхьэм ынэшӀу къызэрэсщифагъэр ашӀагъэти, тызэрэзэдэлажьэрэм инэшанэ фэдэу ахэмэ сэррэ Бар-Наббэрэ тӀэхэр аубытыгъэх: тэ хымэ лъэпкъхэм адэжь тыкӀон фэягъ, ахэри сунэт ашӀыгъэхэм адэжь кӀонхэ фэягъ+. 10«ТитхьамыкӀэхэм шъуадэӀэпыӀэнэу зыщышъумыгъэгъупш» аӀозэ, а Ӏоф закъор ары къызэрытэлъэӀугъэхэр. А Ӏоф дэдэми сишъыпкъэу сыпылъыгъ+.

Паул Петрэу КифэкӀэ заджэхэрэм зэрэпэуцугъэр

11Кифэ Антиохие къалэм[*] къызэкӀом, мысэ хъугъэти, ыпашъхьэ сихьи, сыпэуцугъ+. 12Сыда пӀомэ, Якъубэ дэжь лӀы заулэ къимыкӀыхэзэ, Петрэ мыджуртхэм адашхэщтыгъ. Ау а лӀыхэр къызэкӀохэм, сунэт ашӀыгъэхэм ащыщынагъэти, Петрэ зэкӀэкӀожьи, мыджуртхэм ыкӀыб афигъэзагъ+. 13Адрэ джуртхэри Петрэ инэпитӀугъэкӀэ гъусэ фэхъугъэх. Бар-Набби ахэмэ янэпитӀугъэкӀэ зыхащагъ.

14КъэбарышӀум ишъыпкъагъэ темытхэу зэрэзекӀуагъэхэр зысэлъэгъум, зэкӀэмэ апашъхьэ Петрэ щесӀуагъ: «О уджурт пэтми, джурт хабзэхэм уатемытэу, хымэ лъэпкъхэм яхабзэхэм уатетэу опсэу. Арышъ, сыд паекӀэ джурт хабзэкӀэ мыджуртхэр бгъэпсэунхэм упылъа?»+

Адрэ лъэпкъхэм афэдэхэу, джуртхэми Исус ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэмэ, мыкӀодхэу къэнэжьыщтых

15Тэ джуртэу тыкъэхъугъ. Хымэхэу псэкӀод зышӀэхэрэм тащыщэп. 16Ау тэ тыджуртми, мыр тэшӀэ: цӀыф горэм Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакӀэхэрэр арэп, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ иӀэу зыкӀилъытэрэр, Исус ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае ары нахь. Тэри Христос ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэ хъугъэ, ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэ зэрэхъугъэм фэшӀыкӀэ, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тилъытэным пае. Тэурат хабзэм итхэр дгъэцэкӀэным иӀоф ащ хэлъэп, сыда пӀомэ, цӀыф горэм Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакӀэхэрэр арэп Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зыкӀилъытэрэр+.

17Ау Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тызэрилъытэщтым ыуж титэу, псэкӀодышӀэ цӀыфхэм ащыщэу тыкъычӀэкӀымэ, Христос псэкӀод тигъэшӀагъэу мэхъуа? Хьау, ар хъухэщтэп. 18Сыда пӀомэ, зэхэскъутагъэр зэхэзгъэуцожьмэ[*], Тхьэм иунашъохэм сызэратекӀыгъэр ащыгъум къэсэгъэшъыпкъэжьы. 19Тэурат хабзэм иӀоф къысхэмылъыжьэу, Тэурат хабзэм дэжькӀэ цӀыф лӀагъэм сыфэд – ар къызпкъырыкӀыгъэр Тэурат хабзэр ары – Тхьэм сыфэпсэуным пае. Христос сыригъусэу къащым сытыраӀулӀагъэм фэд+. 20Арышъ, джы псэурэр сэрэп, сыгу илъ Христос ары нахь. Мы дунаим щыӀэныгъэу щысиӀэр, Тхьэм ы КъокӀэ шӀошъхъуныгъэ сыгу илъэу, сиӀ. Ащ шӀу силъэгъуи, ыпсэ сэщ пае ытыгъ+. 21Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ сыфэмыеу сӀорэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ежь дэжькӀэ Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэрэ цӀыфым шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъэмэ, ащыгъум Христос хьаулыеу лӀагъэу хъущтыгъ.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тэурат хабзэм игъогуа, хьауми шӀошъхъуныгъэм игъогуа?

3^1Шъо, зэхэшӀыкӀ зимыӀэ Галатие цӀыфхэр! Хэт шъо шъудэзыхьыхыгъэр? ЗэхэугуфыкӀыгъэу къышъуфэтӀотэжьыгъэба Исус Христос къащым зэрэтыраӀулӀагъэр? 2Мы зы закъор сэжъугъэшӀэнэу сыфай. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм арылъ зэрэхъугъэр Тэурат хабзэм итхэр жъугъэцэкӀэнхэм игъогукӀэ арыгъа, хьауми къэбарышӀоу зэхэшъухыгъэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъуным игъогукӀэ арыгъа+? 3Ащ фэдизэу зэхэшӀыкӀ шъуимыӀа? Къызышъуублагъэм дэжь Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъущыгугъыщтыгъ, джы зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу шъузэрэхъуным шъо шъукӀуачӀэкӀэ шъунэсынэу шъуфая? 4Хьаулыеу ащ фэдиз къиныбэ шъущэчыгъа? Хьау, хьаулыеп, арыба+? 5Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм къарелъхьэ, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэри шъуадэжь щешӀэх. Аущтэу зыкӀишӀырэр Тэурат хабзэм итхэр шъогъэцакӀэхэшъ ара, е къэбарышӀоу зэхэшъухыгъэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ хъугъэшъ ара+?

6Джащ фэд, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Ибрахьимэ ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ иӀэ хъугъэти, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъ»+. 7Аущтэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр Ибрахьимэ зэрибын шъыпкъэхэр зэжъугъашӀэ. 8Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*], хымэ лъэпкъхэм ащыщхэми ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зэряӀэм пае, ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу Тхьэм зэрилъытэщтхэр. Арэу зыхъукӀэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт, Тхьэм моущтэу ыӀозэ, Ибрахьимэ къэбарышӀур къызэрэриӀуагъэр: «Лъэпкъ пстэуми сынэшӀу щыфэныгъэ алъыбгъэӀэсынэу сшӀыщт»+. 9Аущтэу Ибрахьимэу ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэм Тхьэм ынэшӀу къызэрэщифагъэм фэдэу, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ пстэуми ынэшӀу къащифэщт.

10Тэурат хабзэм итхэр агъэцакӀэхэмэ, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэщтхэм щыгугъырэ пстэуми Тхьэм ынае къащифагъ, сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт[*]: «Тэурат хабзэм итхылъ ит пстэури сыдигъуи зымыгъэцакӀэрэм Тхьэм ынае къыщефэ»+. 11Тэурат хабзэм итхэм ягъэцэкӀэн игъогукӀэ Тхьэм дэжькӀэ зыми шъыпкъагъэ зэримыӀэр нафэ, сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «ШӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае, Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ зиӀэр псэущт»+. 12Тэурат хабзэм итхэр бгъэцэкӀэнхэм иӀоф шӀошъхъуныгъэ уиӀэным иӀоф епхыгъэп, ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакӀэрэр ащкӀэ псэущт»+. 13Ау тимысагъэ фэшъошэ къиныр Христос зэрэзытырилъхьагъэмкӀэ Тэурат хабзэм тызэригъэмысэгъэ Ӏофыр ттырихыжьи, тшъхьэхэр къыщэфыжьыгъэх, сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Хэтми чъыгым палъагъэм, Тхьэм ынае къыщефэ»+. 14Христос тшъхьэхэр къызкӀищэфыжьыгъэхэр Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъэгъэ нэшӀу щыфэныгъэр ежь Христос Исус хымэ лъэпкъхэми алъигъэӀэсынри шӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае Тхьэм тызэригъэгугъэгъэ ы Псэ ЛъапӀи тыгумэ къарилъхьанри ары+.

Тэурат хабзэмрэ Тхьэм къызэригъэгугъагъэхэмрэ зэрэзэфэмыдэхэр

15Сшыхэр, мы дунаим иӀофхэм шапхъэ атесэхы: цӀыфмэ зэдаштэгъэ зэзэгъыныгъэр къызагъэшъыпкъэжьрэ ужым, зыми ар ыгъэкӀодын ылъэкӀыщтэп, зыми ащ хигъэхъони ылъэкӀыщтэп. 16Ащ фэдэу Тхьэм Ибрахьимэрэ ащ къытекӀыщт бынымрэ ӀахьышӀухэмкӀэ къыгъэгугъагъэх. «О къыптекӀыщт быныр» ыӀоу зы нэбгырэ закъо къырагъэкӀэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт. [*] Ащ къикӀырэр Христос ары. «О къыптекӀыщт цӀыфхэр» ыӀомэ, бэ пчъагъэ къырагъэкӀэу арытэп+. 17Сэ зыфасӀорэр мары: илъэс шъиплӀырэ щэкӀырэ Тхьэм ежьыррэ Ибрахьимэрэ азыфагу зэзэгъыныгъэ зыделъхьэ ужым, къэлъэгъогъэ Тэурат хабзэм а зэзэгъыныгъэр ыгъэкӀодын ылъэкӀыщтэп, Тхьэм ӀахьышӀоу Ибрахьимэрэ ащ къытекӀыщт бынымрэ къызэригъэгугъагъэри ымыгъэхъун ылъэкӀыщтэп+. 18Ау Тхьэм цӀыфхэм ӀахьышӀур къалъигъэӀэсыныр Тэурат хабзэм итхэм ягъэцэкӀэн епхыгъэмэ, ащыгъум Тхьэм ӀахьышӀур къызэригъэгугъагъэхэм епхыгъэжьэп. Ау шъыпкъэмкӀэ, Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэр ары ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ а ӀахьышӀур зыкӀылъигъэӀэсыгъэр+.

19Ащыгъум Тэурат хабзэр зыкӀыщыӀэр сыда? Хабзэм текӀыныр зыфэдэр цӀыфмэ агуригъэӀоным пае, Тхьэм Тэурат хабзэр къафыригъэхыгъ. Ибрахьимэ къытекӀыщт бынэу[*] Тхьэм къызэригъэгугъагъэр къэкӀофэ, Тэурат хабзэм тетыгъо иӀэн фэягъ. Тхьэм Тэурат хабзэр мэлэӀичхэм аӀэкӀилъхьи, ахэми лӀыкӀо горэм[*] ӀэкӀалъхьажьыгъ+. 20Зы нэбгырэ нахь щымыӀэмэ, лӀыкӀо ищыкӀагъэп, ау Тхьэр зы+.

ПщылӀхэмрэ къохэмрэ

21Тхьэм Ибрахьимэ ӀахьышӀухэу къызэригъэгугъагъэхэм Тэурат хабзэр апэуцуа? Хьау, ар хъухэщтэп. Ау цӀыфхэм щыӀэныгъэ яӀэ зыгъэхъун зылъэкӀырэ хабзэ щыӀагъэмэ, а хабзэмкӀэ Тхьэм дэжькӀэ цӀыфхэм шъыпкъагъэ яӀэ хъущтыгъ. 22Ау дунаим ицӀыф пстэури псэкӀодым ыӀэ зэрилъхэр Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт. [*] Аущтэу зыкӀэхъугъэр Исус ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр Тхьэм ӀахьышӀоу къызэригъэгугъагъэр а цӀыфхэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм агъотыжьыныр ары+.

23ШӀошъхъуныгъэм игъогу щымыӀэу, Тэурат хабзэм тызэкӀоцӀипхагъэу тиухъумэу тиӀыгъыгъ, шӀошъхъуныгъэм игъогу къэлъэгъофэ. 24Аущтэу шӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм фэшӀ, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу ылъытэным пае, Исус Христос дэжь тищэнэу Тэурат хабзэр пащэ къытфэхъугъ+. 25Ау джы шӀошъхъуныгъэм игъогу къызэлъэгъо ужым, Тэурат хабзэм тетыгъо къытфыриӀэжьэп.

26Сыда пӀомэ, Христос ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зэрэшъуиӀэм пае, шъо пстэуми Тхьэм шъурибын+. 27Шъо пстэуми Христос зыгу илъынэу аумэхъыгъэхэм Христос ишэн шъуашэу зэшъущэкӀыгъ+. 28Джуртрэ алыджырэ, пщылӀрэ шъхьафитрэ, хъулъфыгъэрэ бзылъфыгъэрэ пӀозэ зэхэбдзынхэр ищыкӀэгъэжьэп, сыда пӀомэ, Христос Исус шъугухэм зэрарылъым пае, шъо зэкӀэ зы шъухъугъ+. 29Христос шъузэрием пае, Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм шъуащыщ. Ащыгъум Тхьэм Ибрахьимэрэ ащ къытекӀыгъэ цӀыфхэмрэ ӀахьышӀоу къызэригъэгугъагъэхэр шъори къышъулъыӀэсыщт+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

4^1Сэ зыфасӀорэр мары: къоу я Тэ имылъку къызӀэкӀэхьащтыр оцӀыкӀуфэ, мылъкур зэкӀэ къыӀэкӀэхьащтми, унэӀутым зэрэтекӀырэ щыӀэп. 2ЦӀыфхэу зынаӀэ ащ къытетхэмрэ имылъку зезыхьэхэрэмрэ афэӀорышӀэн фае, ятэ ыгъэнэфэгъэ мафэр къэсыфэ. 3Джащ фэдэу, тэри Тхьэм иӀофхэмкӀэ джыри тызэцӀыкӀум, цӀыфхэм мы дунаим ехьылӀагъэу къызэрыкӀо гурыӀоныгъэу яӀэхэм тыряпщылӀыщтыгъ. 4Ау уахътэр зекъум, Тхьэм ы Къо къыгъэкӀуагъ. Ар бзылъфыгъэм къыхэкӀыгъ, Тэуратым ихабзэ ыӀэчӀэгъ чӀэтыгъ+. 5Тхьэм ар къызкӀигъэкӀуагъэр ащ Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэтыгъэхэр къычӀихыжьынхэшъ, ашъхьэ ыщэфыжьынэу ары. Тхьэм тэ зэкӀэри ибын фэдэу тидэным пае+. 6Тхьэм шъузэрибынхэм пае, ы Къо ы Псэ ЛъапӀэу «Аббэу[*] тя Т!» зыӀоу джэрэр Тхьэм шъугумэ къарилъхьагъ. 7Арышъ, о уунэӀутыжьэп, къо ухъугъ нахь. Къо узэрэхъугъэм пае, Тхьэм ибынхэм ӀахьышӀоу къалъигъэӀэсырэр ори къыплъигъэӀэсыщт.

Паул Галатие цӀыфхэм зэрафэгумэкӀырэр

8Пасэм Тхьэр шъумышӀэ зэхъум, тхьэ зыфаӀохэу, ау шъыпкъэмкӀэ мытхьагъэхэм шъуафэлажьэщтыгъ. 9Ау джы Тхьэр шъушӀэ хъугъэу хьауми Тхьэм шъукъышӀагъэу сӀомэ нахьышӀуба, а къызэрыкӀо гурыӀоныгъэхэу лъэкӀ зимыӀэхэу, тхьамыкӀэхэм зафэжъугъэзэжьынэу шъузкӀыфаер сыда? Джыри зэ ахэмэ пщылӀ шъуафэхъужьынэу ара+? 10Гъэнэфэгъэ мафэр, мазэр, уахътэр, илъэсыр шъогъэлъапӀэх+. 11Сэ сышъуфэгумэкӀы, хьаулыеу шъощ пае сыулэугъэкӀэ сэщынэ+.

12СышъолъэӀу, сшыхэр, сэщ фэдэ шъухъу, сыда пӀомэ, сэри шъощ фэдэ сыхъугъ. Мыхъун зи къысэшъушӀагъэп. 13Апэ дэдэу къэбарышӀур зышъосэгъэӀум, сызэрэсымэджагъэр шъошӀэ+. 14Сэ сисымэджагъэ къин шъуигъэлъэгъугъэ пэтми, нэмыплъ къысэшъухыгъэп, шъукъысфэмыеуи хъугъэп. Тхьэм сыримэлэӀичыгъэм фэдэу, сы Христос Исус фэдэу, шъукъыспэгъокӀыгъ+. 15Бэу шъутхъэжьыщтыгъ. ШъулъэкӀыгъэмэ, шъунэхэри къызэришъутхъыщтгъагъэмкӀэ сышъуишыхьат. 16Шъыпкъэр къызэрэшъосӀуагъэм пае, пыи сыкъышъуфэхъугъа?

17А цӀыфхэр[*] шъо къышъогугъух, ау ахэмэ ягухэлъ шӀоп. Тэ шъудбгъодащыным пылъых, шъо ахэмэ шъуягугъужьыным пае. 18Гухэлъыр дэгъумэ, зыр зым егугъуныр сыдигъуи дэгъу, сэ шъуадэжь сыщымыӀэми, джары Ӏофыр зытетыр. 19Сибынхэр, шъощ пае бзылъфыгъэу хъушъэн ихьагъэм сыфэд, Христос шъугухэм арылъ охъуфэ. 20Джы шъуадэжь сыщыӀагъэмэ, сымакъэ мэкъэ шъабэкӀэ зэблэсхъу сшӀоигъощтыгъ, сыда пӀомэ, шъосӀон сшӀэрэп.

Хьэджэррэ Сарэрэ

21КъысашъуӀу, шъо, цӀыфхэу Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ чӀэтынхэу фаехэм, Тэурат хабзэм итхэр зэхэшъушӀыкӀхэрэба? 22Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт Ибрахьимэ къуитӀу зэриӀагъэр, зыр иунэӀут бзылъфыгъэмкӀэ[*], адрэри шъхьэгъусэ шъыпкъэмкӀэ[*]+. 23УнэӀут бзылъфыгъэм ыкъо къызэрыкӀо шӀыкӀэу къэхъугъ, ау ишъхьэгъусэ ыкъо Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу къэхъугъ+.

24А Ӏофым зы гъэбылъыгъэ Ӏоф горэ къикӀэу хэлъ, сыда пӀомэ, а бзылъфыгъитӀур зэзэгъыныгъитӀум фэбгъэдэн плъэкӀыщт. УнэӀут бзылъфыгъэу Хьэджэр Синай къушъхьэм Тхьэм ежьыррэ пегъымбар Мусэрэ азыфагу щыдилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэм фэд. А бзылъфыгъэм къыфэхъугъэхэр пщылӀыгъэх+. 25Хьэджэр Арабие хэкум щыӀэ Синай къушъхьэм фэбгъэдэн плъэкӀыщт. А бзылъфыгъэр джырэ Ерусалими фэд. Сыда пӀомэ, Ерусалимрэ ащ дэс цӀыфхэмрэ пщылӀыпӀэм хэтых. 26Ау уашъом щыӀэ Ерусалим шъхьафит. Ар тэ зэкӀэми ны фэдэ къытфэхъу+. 27Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт[*]:

«ГушӀо, о сабый къызхэмыкӀэу,
сабый къызфэмыхъугъэ бзылъфыгъ.

О, хъушъэн имыхьагъэр[*], мэкъэшхокӀэ гушӀо!

Сыда пӀомэ, лӀы зиӀэм нахьи
лӀым ытӀупщыжьыгъэ бзылъфыгъэм
сабыеу иӀэхэр нахьыб».

28Сшыхэр, Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм пае, Исхьакъ Ибрахьимэ ибын зэрэхъугъэм фэдэу, тэри Тхьэм ибын тыхъугъ+. 29Хьэджэр зыцӀэ бзылъфыгъэ унэӀутымкӀэ Ибрахьимэ къыфэхъугъэ ыкъо[*] Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу къэхъугъэ ыкъом[*] а уахътэм къин ригъэщэчыгъ. Джыри ащ фэд+. 30Ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытыр[*] сыда? Моущтэу арыт:

«Мы унэӀут бзылъфыгъэмрэ ащ ыкъорэ ӀугъэкӀыжьых,
сыда пӀомэ, шъхьэгъусэ шъыпкъэм ыкъо
мылъкоу къыфэнэжьырэмкӀэ
унэӀут бзылъфыгъэм ыкъо Ӏахь иӀэщтэп»+.

31Арышъ, сшыхэр, тыкъызтекӀыгъэр бзылъфыгъэ унэӀутэп, шъхьэгъусэ шъыпкъэр ары нахь.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Христос шъхьафитыныгъэ къызэрэтитыгъэр

5^1Арышъ, шъхьафитыныгъэу Христос къышъуитыгъэм игъогу пытэу шъутетэу, джыри зэ пщылӀыныгъэм ибжь цӀыфхэм зытыряшъумыгъэлъхьажь+.

2Сэ, Паул, шъуасӀорэм шъукъедэӀу, цӀыфхэм сунэт зяжъугъэшӀымэ[*], Христос ишӀуагъэ къышъокӀыщтэп+. 3Джыри сэ къэсэушыхьаты, хэтми сунэт зязгъэшӀырэм Тэурат хабзэм ит пстэури ыгъэцэкӀэн фае+. 4Шъо Тэурат хабзэм итхэр жъугъэцэкӀэнхэм игъогукӀэ Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ шъуиӀэу шъузэрилъытэщтым ыуж шъуитмэ, Христос шъубгъодэкӀыгъ. Тхьэм ынэшӀуи къышъущимыфэжьэуи хъугъэ+. 5Ау тэ шӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае, Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тызэрилъытэщтым тыпэплъэ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи аущтэу зэрэхъущтым тыщегъэгугъы+. 6Сыда пӀомэ, Христос Исус тыгухэм арылъмэ, сунэт ташӀыгъэми, тамышӀыгъэми арэп Ӏофыр зыдэщыӀэр. Ӏофыр зыдэщыӀэр тишӀошъхъуныгъэ шӀулъэгъу къызэрэхэкӀырэр ары+.

7Гъогу занкӀэм шъутетэу шӀоу шъурыкӀощтыгъ. Шъыпкъагъэм шъуримыгъэдэӀоу, хэта пэрыохъу къышъуфэхъугъэр+? 8Аущтэу шъозгъэшӀагъэр Тхьэу зибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъуаджэрэр арэп. 9«Тэджэпсыр макӀэми, тхьацур зэкӀэ егъэшӀоӀу»+. 10Зиусхьаныр тыгухэм зэрарылъым пае, Ӏофхэр сэ къызэрэзгурыӀохэрэм фэдэу, шъори къыжъугурыӀонхэм сыщэгугъы. Хэт щыщми шъузгъэгумэкӀырэм имысагъэ фэшъуашэр ыгъотыжьыщт+. 11Сшыхэр, цӀыфхэр сунэт ашӀынхэ фаеу джыри ясэӀо зэпытмэ, (сэ язгъэӀугъэу аӀозэ, цӀыфхэм пцӀыкӀэ зэраӀорэм фэдэу), сыд пае цӀыфхэм джыри къин сагъэщэчыра? ЦӀыфхэр сунэт ашӀынхэ фаеу джыри язгъэӀу зэпытыгъэмэ, ащыгъум Христос къащым зэрэтелӀыхьагъэм икъэбар цӀыфхэм агу зэмыӀун зи къыхэнэжьыщтыгъэп+. 12ШъузгъэгумэкӀыхэрэр ӀуагъэкӀыгъагъэхэмэ!

13Сшыхэр, шъхьафитыныгъэ шъуиӀэнэу Тхьэр къышъоджагъ. Ау шъуишъхьафитыныгъэ шъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыкӀэхъопсырэр шъушӀэнэу ушъхьагъу орэмыхъу. Ау шӀулъэгъумкӀэ зыр зым Ӏофтабгэ фэрэхъу+. 14Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм ит пстэури мы унэшъо закъом[*] къеубыты: «О пшъхьэ шӀу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шӀу лъэгъу»+. 15Ау шъузэцакъэу, шъузэрэшх зэпытмэ, шъузэрэгъэкӀодыжьыным шъуфэсакъ.

ШӀугъэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀыхэрэмрэ Ӏэягъэу цӀыфым ипсэкӀодышӀэ шэныжъ къыхэкӀыхэрэмрэ

16Арышъ, къышъосэӀо: Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызэрэжъугуригъаӀорэм тетэу шъузекӀу. Ащыгъум шъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыкӀэхъопсырэр жъугъэцэкӀэщтэп+. 17ЦӀыфым ипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыфаер Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыфаем пэуцу. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыфаери цӀыфым ипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыфаем пэуцужьы. Шъузыфаер шъумыгъэцэкӀэшъунэу ахэр зэпэуцужьых+. 18Ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къызэрэжъугуригъаӀорэм тетэу шъузекӀомэ, Тэурат хабзэм ыӀэчӀэгъ шъучӀэтыжьыщтэп+.

19ЦӀыфым ипсэкӀодышӀэ шэныжъ Ӏэягъэу къыхэкӀыхэрэр нафэх. Мыхэр арых: зинэ шӀэныр, гумыкъэбзагъэр, мыхъо-мышӀэ псэукӀэр,+
20тхьэ нэпцӀхэр гъэлъэпӀэгъэнхэр, ушхъухьаныр, зэпыиныр, зэщыхьаныр, шъугъоныр, губжыныр, цӀыфым ежь ышъхьэ нэмыкӀ шӀу ымылъэгъуныр, зэмызэгъыныр, куп-купэу зэхэкӀыныр,+
21зэрэуджэгъуныр, цӀыф укӀыныр, утэшъоныр, шъхьарытӀупщэу ешхэ-ешъошхо шӀыныр, ащ фэдэ нэмыкӀ Ӏофхэри. Ыпэм къызэрэшъосӀуагъэм фэдэу джыри шъосэӀожьы, ащ фэдэхэр зышӀэхэрэм Тхьэм и ТетыгъошхокӀэ Ӏахь къалъыӀэсыщтэп+.

22Ау шӀугъэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀыхэрэр мыхэр арых: шӀулъэгъур, гушӀуагъор, гупсэфыр, щэӀагъэр, шӀугъэр, гукӀэгъур, шӀошъхъуныгъэр,+
23гушъэбагъэр, зыщыӀэныр. Мы Ӏофхэм къапэуцужьырэ хабзэ зи щыӀэп+. 24Христос зыгу илъ цӀыфхэм япсэкӀодышӀэ шэныжъи, шӀу алъэгъугъэ бзэджагъэхэри, яхъопсэ мыхъунхэри къащым тыраӀулӀагъэхэм фэд+. 25Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ тэпсэушъ, ащ къызэрэдгуригъаӀорэм тетэу тызекӀон фае. 26ТызышӀошӀыжьэу, тызэрэгъэгубжэу, тызэшъугъоу тырэмыпсэу+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Зым ихьылъэ адрэм ерэӀэт

6^1Сшыхэр, цӀыф горэм псэкӀод ышӀэмэ, шъо Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зыгу илъхэм, гушъэбагъэкӀэ ар гъогу тэрэзым къытежъугъэхьажь. Ау псэкӀодшӀэным зыдешъумыгъэхьыхыным шъуфэсакъ+. 2Зым ихьылъэ адрэм ерэӀэт. Аущтэу шъушӀымэ, Христос иунашъо жъугъэцэкӀагъэу мэхъу+. 3Зыгорэ цӀыкӀуми, инэу зелъытэжьмэ, ышъхьэ егъэпцӀэжьы+. 4Хэти ежь иӀоф зытетыр ерэгъэунэф. А Ӏофыр дэгъумэ, нэмыкӀ цӀыфым иӀоф емыплъэу ежь иӀоф зытетым рыпэгэн ылъэкӀыщт, 5сыда пӀомэ, хэти ихьылъэ ежь ыпшъэ илъ+.

6Тхьэм игущыӀэхэр зэзгъашӀэрэм шӀоу иӀэ пстэуми щыщ езгъашӀэрэм иӀахьэу рерэт+.

7ЗышъумыгъэпцӀэжь. Тхьэм ыдэщтэп ежь жъугъэпцӀэныр. ЦӀыфым хьасэм чылапхъэ зэрэхилъхьэрэм фэдэу лэжьыгъэр ыгъотыжьыщт+. 8ЦӀыфэу зипсэкӀодышӀэ шэныжъ ихьасэ чылапхъэ хэзылъхьэрэм кӀодыныгъэр ыгъотыжьыщт. Ау Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ихьасэ чылапхъэ хэзылъхьэрэм мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ ыгъотыжьыщт+. 9Темызэщэу шӀу тшӀэным тыпыжъугъэлъ зэпыт. Темызэщэу тыпылъмэ, игъо къызыскӀэ, шӀугъэ дгъотыжьыщт+. 10Арышъ, игъо тифэрэм къэс, цӀыф пстэуми шӀу афэтэжъугъашӀ, зэкӀэмэ апэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм яунагъо щыщхэр ары шӀу зыфэтшӀэн фаехэр+.

Аужырэ Ӏофхэр

11Сэ сӀэкӀэ къышъуфэстхыгъэ хьарыфышхохэм шъуяплъ+. 12Дунаим ицӀыфмэ ящытхъу фэе цӀыфхэр ары сунэт зяжъугъэшӀынэу шъуезгъэзхэу пылъхэр. Аущтэу зыфашӀэрэ закъор Христос икъащ пае ежьхэм къин зэрамыгъэщэчыныр ары. 13ЦӀыфхэу сунэт ашӀыгъэ дэдэхэми Тэурат хабзэм итхэр агъэцакӀэхэрэп, ау сунэт шъуашӀынхэу шъуауж итых, сунэт шъузэрашӀыгъэмкӀэ зыщытхъужьынхэм пае. 14Ау ти Зиусхьанэу Исус Христос икъащ нэмыкӀ сыщытхъужьынэу сыфаеп. Исус къащым зэрэтелӀыхьагъэм пае, мы дунаим иӀофхэм пкӀэ зи ямыӀэжьэу, садэжькӀэ ахэр къащым тыраӀулӀагъэхэм фэд, сэри мы дунаим иӀофхэм адэжькӀэ цӀыфхэм къащым сытыраӀулӀагъэм фэд+. 15Сунэт ташӀыгъэми тамышӀыгъэми, арэп Ӏофыр зыдэщыӀэр. Ӏофыр зыдэщыӀэр икӀэрыкӀэу тыкъалъфыжьыгъэ тыхъуныр ары+. 16Мы унашъом тет цӀыф пстэумрэ Тхьэм иизраиль цӀыфхэмрэ Тхьэм гупсэф къарерэт, гукӀэгъуи къаферэшӀ+. 17Аужыпкъэм зыми серэмыгъэгумэкӀ, сыда пӀомэ, уӀэгъэ тыркъохэр сэ спкъы зыкӀытелъхэр Исус сызэрэфэлажьэрэр ары.

18Сшыхэр, ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу шъугухэм къащерэф. Амин.

* 1:2 Галатие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. А хэкур джырэ Тыркуем итыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъо итыгъ.

* 1:17 Арабие хэгъэгур – ар набатейхэм япачъыхьагъу арын фае. А пачъыхьагъур Палестинэ хэгъэгум икъыблэ тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ. А пачъыхьагъум икъэлэшхуагъэр Петрэ ары.

* 1:18 Кифэ – КифэкӀэ заджэхэрэ Петрэу Исус игъогу рыкӀорэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум ащыщыгъэр ары.

* 1:19 Зиусхьаным ыш Якъубэ – Ерусалим щыӀэ чылыс зэӀукӀэм итхьэматэхэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 15:13.

* 1:21 Киликие зыцӀэ хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. А хэкур джырэ Тыркуем икъыблэ тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъо итыгъ. А хэкум икъэлэшхуагъэр Тарс ары. Апостол Паул а къэлэшхом къыщыхъугъ.

* 2:1 илъэс пшӀыкӀуплӀ тешӀагъэу – Паул Исус игъогу зытехьагъэм къыщегъэжьагъэу арыщтын.

* 2:1 Бар-Наббэ – еплъ 1 Кор. 9:6.

* 2:1 Тит – еплъ 2 Кор. 2:13.

* 2:7 сунэт ашӀыгъэхэр – джуртхэр ары.

* 2:7 сунэт амышӀыгъэхэр – мыджуртхэр ары.

* 2:11 Антиохие къалэр – Сирие хэкум итыгъэ Антиохие къалэр ары. Еплъ Апостол. 11:19-26.

* 2:18 зэхэскъутагъэр зэхэзгъэуцожьмэ – ащ къикӀырэр: «Тэурат хабзэм итхэр бгъэцэкӀэнхэмкӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ уиӀэ хъущтэп» сӀогъэгъэ гущыӀэхэр зэсхъокӀыхэзэ, джы «Тэурат хабзэм итхэр бгъэцэкӀэнхэмкӀэ Тхьэм дэжькӀэ шъыпкъагъэ уиӀэ хъущт» сӀомэ, Тхьэм иунашъохэм сатекӀыгъэу мэхъу.

* 3:6 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 15:6.

* 3:8 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 12:3.

* 3:10 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 27:26.

* 3:11 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Хабакум тхылъэу ытхыгъэм 2:4.

* 3:12 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:5.

* 3:13 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:23.

* 3:16 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 12:7.

* 3:19 Ибрахьимэ къытекӀыщт быныр – Христос ары.

* 3:19 лӀыкӀо горэ – пегъымбар Мусэ ары.

* 3:22 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 13:3; Рим 3:9-18.

* 4:6 Аббэ – тыр ары.

* 4:17 а цӀыфхэр – Паул пэуцухэрэр арых. Ахэмэ зэраӀуагъэм фэдэу, Исус игъогу утехьаным ыпэкӀэ, сунэт уашӀын фэягъ.

* 4:22 унэӀут бзылъфыгъэр – Хьэджэр ары. Хьэджэр Агарь ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 16:15.

* 4:22 шъхьэгъусэ шъыпкъэмкӀэ – Сарэ ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 21:2.

* 4:27 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 54:1.

* 4:27 хъушъэн имыхьагъэр – сабый къэхъуным икъынхэр зымыщэчырэр ары.

* 4:29 бзылъфыгъэ унэӀутымкӀэ Ибрахьимэ къыфэхъугъэ ыкъо – Исмахьил ары.

* 4:29 Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу къэхъугъэ ыкъом – Исхьакъ ары.

* 4:30 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытыр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 21:10.

* 5:2 цӀыфхэм сунэт зяжъугъэшӀымэ – ащ къикӀырэр: «цӀыфхэм сунэт зядгъэшӀыным игъогу ары Христос ицӀыфхэм ащыщ тызэрэхъущтыр» шъуӀозэ, сунэт зяжъугъэшӀымэ, Христос ишӀуагъэ къышъокӀыщтэп.

* 5:14 мы унэшъо закъор – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.

+ 1:1 Гал. 1:11-12

+ 1:2 Фил. 4:21, Апостол. 16:6, Апостол. 18:23

+ 1:4 Маттэ 20:28, Рим. 4:25, Марк 14:36
+ 1:6 Марк 4:17, Евр. 6:4, 2 Кор. 11:4
+ 1:7 Апостол. 15:24, Гал. 5:10
+ 1:8 2 Кор. 11:14, Рим. 9:3, 1 Кор. 16:22
+ 1:10 1 Фесс. 2:4

+ 1:12 Апостол. 9:6, Апостол. 26:16, 1 Кор. 11:23

+ 1:13 Апостол. 26:5, Апостол. 8:3, Фил. 3:6

+ 1:14 Маттэ 15:2, Марк 7:3

+ 1:15 Лука 1:15, Апостол. 9:15, Рим. 1:5, 1 Тим. 2:7

+ 1:17 Апостол. 9:19

+ 1:18 Иуан 1:42, Апостол. 9:26-27

+ 1:19 Апостол. 12:17, Апостол. 15:13, Якъуб 1:1

+ 1:20 Рим. 1:9, Рим. 9:1, 2 Кор. 1:23
+ 1:23 Апостол. 9:21
+ 2:1 Апостол. 4:36, 2 Кор. 2:13, 2 Тим. 4:10
+ 2:2 Гал. 1:12, Ефес 3:3, Фил. 2:16
+ 2:3 Апостол. 16:3

+ 2:4 Апостол. 15:24, 2 Кор. 11:26, 2 Кор. 11:20, Гал. 4:3, Гал. 4:25

+ 2:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17

+ 2:7 Апостол. 9:15, 1 Кор. 9:17

+ 2:9 Апостол. 4:36, Апостол. 9:27, Апостол. 13:2, Апостол. 15:36, 1 Кор. 9:6

+ 2:10 Апостол. 24:17, Рим. 15:25-28, 1 Кор. 16:1

+ 2:11 Апостол. 11:20

+ 2:12 Апостол. 11:3, Апостол. 11:2, Апостол. 15:1

+ 2:14 1 Тим. 5:20

+ 2:16 Гал. 3:11, Апостол. 13:39, Рим. 3:21, Гал. 3:11, Орэд ЛъапӀэхэр 142:2, Рим. 3:20

+ 2:19 Рим. 14:8, Рим. 6:6, Гал. 6:14
+ 2:20 Иуан 17:23
+ 3:2 Рим. 10:17
+ 3:4 1 Кор. 15:2
+ 3:5 1 Кор. 12:10
+ 3:6 УблапӀэ 15:6, Якъуб 2:23, Рим. 4:3
+ 3:8 Рим. 3:30, УблапӀэ 12:3
+ 3:10 Рим. 4:15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:26

+ 3:11 Апостол. 13:39, Рим. 3:20, Гал. 2:16, Рим. 1:17, Евр. 10:38

+ 3:12 Рим. 10:5
+ 3:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:23
+ 3:14 Апостол. 1:5, Апостол. 2:33

+ 3:16 Рим. 4:13, Евр. 7:6, УблапӀэ 12:7, УблапӀэ 17:19

+ 3:17 МысырикӀыжь 12:40-41

+ 3:18 Рим. 4:14

+ 3:19 Рим. 4:13, Рим. 5:20, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Апостол. 7:53

+ 3:20 1 Тим. 2:5, Евр. 8:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4-5, Рим. 3:30

+ 3:22 Рим. 3:9, Рим. 4:16
+ 3:24 Рим. 10:4
+ 3:26 1 Иуан 3:2, Рим. 8:15-16, Ефес 1:5
+ 3:27 Рим. 6:3-4, Рим. 13:14
+ 3:28 1 Кор. 12:13, Ефес 6:6, 1 Кор. 11:11

+ 3:29 1 Кор. 3:23, 2 Кор. 10:7, Рим. 8:17, Ефес 3:6

+ 4:4 Марк 1:15, Лука 2:7, Лука 2:27

+ 4:5 Гал. 3:13

+ 4:9 Орэд ЛъапӀэхэр 35:11, 1 Кор. 8:3, Кол. 2:8, Кол. 2:20, Евр. 7:18

+ 4:10 Рим. 14:5, Кол. 2:16
+ 4:11 1 Фесс. 3:5
+ 4:13 1 Кор. 2:3

+ 4:14 Апэрэ Самуел 29:9, Лука 10:16, 1 Фесс. 2:13

+ 4:22 УблапӀэ 16:5, УблапӀэ 21:2
+ 4:23 УблапӀэ 16:3-4, УблапӀэ 17:16
+ 4:24 МысырикӀыжь 19:1-2
+ 4:26 Евр. 12:22, Ӏоф. 21:2
+ 4:28 Рим. 9:8
+ 4:29 УблапӀэ 21:9
+ 4:30 УблапӀэ 21:10

+ 5:1 Иуан 8:32, Якъуб 2:12, 1 Пет. 2:16, Рим. 6:18, 1 Кор. 7:22, 2 Кор. 3:17, Гал. 2:4, Гал. 5:13, Апостол. 15:10

+ 5:2 Апостол. 15:1-2, 1 Кор. 7:18
+ 5:3 Рим. 2:25
+ 5:4 Рим. 9:31
+ 5:5 Рим. 8:23

+ 5:6 1 Кор. 7:19, 1 Кор. 12:13, Гал. 6:15, Ефес 2:14, Кол. 3:11, Якъуб 2:18

+ 5:7 1 Кор. 9:24
+ 5:9 Маттэ 13:33, Лука 13:21, 1 Кор. 5:6
+ 5:10 Апостол. 15:24, Гал. 1:7
+ 5:11 Апостол. 16:3, 1 Кор. 1:23
+ 5:13 1 Пет. 2:16, 2 Пет. 2:19, 1 Кор. 9:19
+ 5:14 Маттэ 7:12, Маттэ 22:40,
+ 5:16 Рим. 8:4, Рим. 13:14, Ефес 2:3
+ 5:17 Рим. 7:15, Рим. 7:19, Рим. 7:23
+ 5:18 Рим. 7:4, Ефес 2:15, Кол. 2:14

+ 5:19 Марк 7:21-23, 1 Кор. 3:3, 1 Кор. 6:9-10, 1 Кор. 6:18, Ефес 5:3

+ 5:20 1 Кор. 11:19
+ 5:21 1 Кор. 6:9-10, Ефес 5:5
+ 5:22 Ефес 5:9
+ 5:23 1 Тим. 1:9

+ 5:24 Якъуб 4:1, 1 Пет. 2:11, Рим. 7:23, Рим. 13:14, Рим. 6:2, Рим. 6:6, Гал. 2:19, Кол. 2:20, Кол. 3:3

+ 5:26 Фил. 2:3

+ 6:1 1 Кор. 2:15, Якъуб 5:19, 2 Тим. 2:25, 1 Фесс. 5:14

+ 6:2 Рим. 15:1, 1 Иуан 4:21
+ 6:3 1 Кор. 3:7, 1 Кор. 8:2
+ 6:5 Рим. 14:12
+ 6:6 Лука 10:7, 1 Кор. 9:11, 1 Тим. 5:18
+ 6:7 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 22:7, 2 Кор. 9:6
+ 6:8 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:19, Якъуб 3:18
+ 6:9 2 Фесс. 3:13, Маттэ 10:22

+ 6:10 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:27, 3 Иуан 1:5, Евр. 13:1

+ 6:11 1 Кор. 16:21, 2 Фесс. 3:17, Филимон 1:19

+ 6:14 1 Кор. 2:2, Гал. 2:19, Рим. 6:6

+ 6:15 1 Кор. 7:19, 1 Кор. 12:13, Гал. 5:6, Ефес 2:14, Кол. 3:11

+ 6:16 Орэд ЛъапӀэхэр 124:5, Орэд ЛъапӀэхэр 127:5

Апостол Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Ефес къалэм дэсхэм тхылъэу афитхыгъэр

Апостол Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Ефес къалэм дэсхэм тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПАУЛ ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ ЕФЕС КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Тхьэм шӀоигъуагъэти, Исус Христос иапостол сыхъугъ. Шъо, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу Ефес къалэм[*] дэсхэу, Исус Христос зыгу илъхэу, ежь фэшъыпкъэхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.

2Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

Христос тыгухэм зэрарылъым пае, гурэ псэрэкӀэ Тхьэм ынэшӀу къызэрэтщифэрэр

3Тхьэу ти Зиусхьанэу Исус Христос я Тэ щытхъушхор ий. Христос тыгухэм зэрарылъым пае, уашъом епхыгъэу, лъэныкъо пстэумкӀи гурэ псэрэкӀэ Тхьэм ынэшӀу къытщифагъ+. 4Сыда пӀомэ, Тхьэм дунаир къыгъэхъуным ыпэкӀэ, Христос тыгухэм зэрарылъымкӀэ ежь ибынхэм ащыщ тыхъунэу тыкъыхихыгъ, тыгухэр къабзэхэу, лажьэ зи тимыӀэу, шӀулъэгъу тыгухэм арылъэу ежь ыпашъхьэ тыщыпсэуным пае+. 5Исус Христос къыпкъырыкӀэу, Тхьэм ежь ибынхэм ащыщ тыхъунэу бэшӀагъэу тигъэнэфагъ, игъоу зэрилъытагъэм, ыгу хэлъыгъэм тетэу+. 6Аущтэу зыкӀишӀагъэр ищытхъушхо тетэу ынэшӀу къызэрэтщифагъэм пае, тэ щытхъу фэтшӀыныр ары. Сыда пӀомэ, ежь ы Къоу шӀу ылъэгъурэм къыпкъырыкӀэу Тхьэм инэу ынэшӀу къытщифагъ. 7Христос ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ гукӀэгъушхо ыкӀи шӀугъэшхо къытфэзышӀэрэ Тхьэм тэ тшъхьэ ыщэфыжьыгъ, типсэкӀодхэри къытфигъэгъугъ+. 8АкъылышӀуагъэ пстэумрэ гурыӀоныгъэ пстэумрэ хэлъэу 9игухэлъ шъэфэу Христос ригъэгъэцэкӀэнэу ухэсыгъэр игъоу зэрилъытагъэм тетэу Тхьэм къыдгуригъэӀуагъ+. 10Тхьэм игухэлъэу игъо къызыскӀэ ыгъэцэкӀэщтыр, уашъохэми чӀылъэми ащыӀэр зэкӀэ зы ышӀыхэзэ, Христос итетыгъо ыӀэчӀэгъ чӀигъэуцоныр ары+.

11Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм тэри ӀахьышӀур къытфигъэшъошагъ. Тхьэм гухэлъэу ыухэсыгъэм тетэу, а ӀахьышӀур къытлъыӀэсынэу бэшӀагъэу ыгъэнэфагъ. Ежьыр ары игухэлърэ ишӀоигъоныгъэрэ атетэу Ӏоф пстэури зыгъэцакӀэрэр. 12Тхьэм аущтэу зыкӀишӀагъэр тэ апэрэхэу Христос щыгугъыхэу, пэплъагъэхэм Тхьэм илъытэныгъэшхо щытхъу фэтшӀыныр ары. 13Шъо шъугухэми Христос арылъ хъугъэ. Христос шъугухэм арылъ зыхъугъэр шъыпкъагъэм ехьылӀэгъэ къэбарэу, шъумыкӀодэу шъукъэзгъэнэжьырэ къэбарышӀур зызэхэшъухыгъэр ары. ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ зэхъум, Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу тыкъызэригъэгугъагъэр мыхъурым фэдэу шъугухэм къарилъхьагъ+. 14Тэ, Тхьэм ицӀыфхэм, тшъхьэхэр ыщэфыжьыхэфэ, ӀахьышӀур къызэрэтлъигъэӀэсыщтымкӀэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ тишэсы[*], Тхьэм илъытэныгъэшхо щытхъу фэтшӀыным пае.

Паул Тхьэм зэрелъэӀурэр

15Арышъ, Зиусхьан Исус шӀошъхъуныгъэу фышъуиӀэмрэ шӀулъэгъоу Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм афышъуиӀэмрэ якъэбар зызэхэсхыгъэм щегъэжьагъэу,+
16Тхьэм селъэӀу зыхъукӀэ, шъуигугъу сэшӀы, шъощ паий Тхьэм щытхъу фэсэшӀ зэпыт. 17Ти Зиусхьан Исус Христос и Тхьэу, щытхъушхо зиӀэ Ты лъапӀэм сызэрелъэӀурэр, шъо ежь нахьышӀоу шъушӀэным пае, ежь ы Псэ ЛъапӀэу акъылышӀу тиӀэ зыгъэхъурэри, Тхьэр зыфэдэр къытфэзгъэнафэрэри шъугухэм къарилъхьаныр ары. 18Шъугухэр къыгъэплъэжьынхэуи Тхьэм селъэӀу. Ащ фэдэу сызфелъэӀурэр гугъапӀэу Тхьэр къызфышъоджагъэр шъушӀэныр ары, ицӀыф лъапӀэхэм тырягъусэу щытхъушхо зиӀэ Ӏахьышхоу къытлъигъэӀэсырэри+
19шъушӀэныр ары, тэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм, тыгухэм арылъэу, Тхьэм илъэкӀышхоу гъунэ зимыӀэри шъушӀэныр ары. 20А лъэкӀышхор зыфэдэр лъэкӀышхоу Тхьэм Христос лӀагъэхэм къызэрахигъэтэджыкӀыжьэу, иджабгъукӀэ уашъом зэрыщызыгуигъэтӀысхьагъэр ары+. 21Ӏэшъхьэтетхэми, тетыгъо зиӀэ пстэуми, кӀочӀэшхо пстэуми, пэщэ пстэуми, мы дунаим имызакъоу къэкӀощт дунаими зигугъу щашӀырэ цӀэ пстэуми Тхьэм Христос апшъэ ышӀыгъ+. 22ЩыӀэ пстэури Христос ылъэгу чӀэгъ чӀигъэуцуи, зэкӀэми апшъэ щыӀэнэуи, чылыс зэӀукӀэм ышъхьэнэуи ыгъэнэфагъ Тхьэм+. 23Чылыс зэӀукӀэр – Христос ыпкъ. Христосэу тыдэкӀи щыӀэ пстэуми щыкӀагъэ зи ямыӀэу, икъугъэу зыгъэхъурэр икъугъэу чылыс зэӀукӀэм хэлъ+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Христос тыгухэм арылъ зэрэхъугъэм пае, икӀэрыкӀэу тыкъалъфыжьыгъ

2^1Шъуибзэджагъэрэ шъуипсэкӀодхэмрэ къахэкӀыкӀэ, лӀагъэхэм шъуафэдагъ+. 2А Ӏофхэм ягъогу шъурыкӀощтыгъ. Мы дунаим ихэбзэжъ Ӏае шъутетэу, жьыбгъэм тетыгъо щызиӀэ Ӏэшъхьэтетэу, джынапцӀэу[*] Тхьэм емыдэӀухэрэм агухэм арылъыр зэрэфаем тетэу шъузекӀощтыгъ+. 3Тэ пстэури а цӀыфхэм тахэтэу, типсэкӀодышӀэ шэныжъ зыкӀэхъопсыщтыгъэ Ӏоф мыхъунхэм атетэу тыпсэущтыгъ. ТипсэкӀодышӀэ шэныжърэ тигупшысэхэмрэ зыкӀэхъопсыщтыгъэ Ӏофхэр дгъэцакӀэщтыгъэх. Тишэныжъ уеплъымэ, нэмыкӀ цӀыфхэм тафэдэу, тэри Тхьэм игубж ыӀэчӀэгъ тычӀэтыгъ+. 4-5ТипсэкӀодхэм къахэкӀыкӀэ лӀагъэхэм тафэдагъэ пэтми, Тхьэу гукӀэгъушхо зиӀэм шӀулъэгъоу къытфыриӀэм пае, Христос тыригъусэу тыкъыгъэпсэужьыгъ. Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ тымыкӀодэу тыкъыгъэнэжьыгъ++. 6Христос тыгухэм зэрарылъым пае, ащ тыригъусэу Тхьэм тыкъыгъэтэджыжьыгъ, ащ тыригъусэуи уашъом тӀысыпӀэ къыщытитыгъ+. 7Тхьэм аущтэу зыкӀишӀагъэр Христос Исус къыпкъырыкӀэу шӀугъэу къытфишӀагъэмкӀэ ежь ынэшӀу щыфэныгъэшхоу гъунэ зимыӀэр къэкӀощт лъэхъанхэм яцӀыфхэми аригъэлъэгъуныр ары. 8Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ шъумыкӀодэу шъукъыгъэнэжьыгъ, шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ зэрэхъугъэм пае. Ар къызпкъырыкӀыгъэр шъорэп, ар Тхьэм итын нахь+. 9ШӀу зэрэтшӀагъэр арэп тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызкӀигъэнэжьырэр. ЦӀыфыр зыщымытхъужьыным пае, Тхьэм а Ӏофыр аущтэу ыгъэпсыгъ+. 10Сыда пӀомэ, тыкъэзгъэхъурэр Тхьэр ары. Тхьэм тыкъыгъэхъугъ Христос тыгухэм зэрарылъымкӀэ, ӀофышӀухэу Тхьэм къытфигъэпсыгъагъэхэр дгъэцэкӀэнхэм пае+.

ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зы лъэпкъ зэрэхъухэрэр

11Арышъ, шъо, хымэ лъэпкъэу къалъфыгъэхэр, шъукъэдаӀу. Сунэт ашӀыгъэхэр (ӀэкӀэ сунэт ашӀыгъэхэр ары зыфасӀохэрэр) шъо, «сунэт амышӀыгъэхэкӀэ» заджэхэрэм, мыр шъугу къэжъугъэкӀыжьын фае:+
12пасэм Христос шъугухэм арымылъэу шъупсэущтыгъ. Израиль лъэпкъым шъущымыщэу, Тхьэм а лъэпкъыр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэм атет зэзэгъыныгъэхэмкӀэ[*] Ӏахь шъуимыӀэу, шъухымагъ. ГугъапӀэ шъуимыӀэу, Тхьэр шъумышӀэу мы дунаим шъутетыгъ+. 13Ау джы, Христос шъугухэм арылъ зэрэхъугъэм пае, шъо, зэгорэм Тхьэм пэчыжьагъэхэр, Христос ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ джы Тхьэм пэгъунэгъу шъухъугъ+. 14Сыда пӀомэ, ежь Христос ары тызэзгъэшӀужьыгъэр. Ежьыр ары итӀур[*] зы зышӀыгъэри, ыпкъыкӀэ ахэмэ азыфагу дэлъыгъэ пыиныгъэм идэпкъ зэхэзгъэуагъэри+. 15Унашъохэмрэ хабзэхэмрэ зэрыт Тэурат хабзэр лъэныкъокӀэ ригъэзэкӀыгъ. Христос аущтэу зыкӀишӀыгъэр цӀыфхэр ежь зэригъэшӀужьыныр, а лъэпкъитӀур зы лъэпкъ ыгъэхъуныр арых,+
16зэпыиныгъэри къащым щигъэкӀодэу, итӀур зыпкъ хъугъэу, Христос къащым зэрэтелӀыхьагъэмкӀэ ахэр Тхьэм ригъэшӀужьынхэр ары+. 17Христос къакӀуи, шъо, Тхьэм пэчыжьэгъэ цӀыфхэми, пэгъунэгъугъэ цӀыфхэми, зэшӀужьыным икъэбар къышъуигъэӀугъ. 18Сыда пӀомэ, Христос Ӏофэу ышӀагъэм пае, а Псэ ЛъапӀэр тыгухэм арылъэу, титӀуи Ты лъапӀэм пэгъунэгъу тыхъун тэлъэкӀы.

19Арышъ, шъухымэжьэп, шъухэхэсыжьэп, ау Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ащыщ шъухъугъ, Тхьэм иунагъо щыщи шъухъугъ+. 20Апостолхэмрэ пегъымбархэмрэ[*] лъапсэу агъэуцугъэм шъутет. Ежь Христос Исус ары унэр зыӀыгъ лъэпсэ мыжъошхор+. 21Зиусхьан Исус ары унэр зэкӀэри зэтезгъэуцорэр, ежьыри а унэм зэрэщыӀэм пае, Тхьэм иунэшхо лъапӀэ хъунэу хэхъо+. 22Шъо Христос шъугухэм арылъэу мыжъохэм шъуафэдэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэрыс унэм Христос шъори шъухегъэуцо+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Паул хымэ лъэпкъхэм Ӏофэу афишӀагъэм къызэрэтегущыӀэрэр

3^1Ащ пае, сэ, Паул, Христос Исус сыфэлажьэу, шъо хымэ лъэпкъхэм къэбарышӀур къызэрэшъозгъэӀурэм пае, хьапсым сычӀадзагъэу сычӀэс+.

2Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ Ӏоф къышъуфэсшӀэнэу спшъэ къызэрэрилъхьагъэм икъэбар зэхэшъухыгъэн фае+.

3Тхьэм игухэлъ шъэф къысфигъэнафи, сигъэшӀагъэ, кӀэкӀэу къызэрэшъуфэстхыгъэм фэдэу+. 4Мы тхылъым шъузеджэкӀэ, Христос ехьылӀэгъэ шъэфым зэхэшӀыкӀэу фысиӀэм гу лъышъутэн шъулъэкӀыщт. 5А шъэфыр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ мы уахътэм апостол лъапӀэхэмрэ пегъымбар лъапӀэхэмрэ зэрафигъэнэфагъэм фэдэу, ыпэрэ лӀэшӀэгъухэм ащыпсэущтыгъэ цӀыфхэм Тхьэм аригъэшӀэгъагъэп. 6А шъэфыр мыры: Христос Исус хымэ лъэпкъхэм агухэм арылъ хъоу, къэбарышӀур зэрадэрэмкӀэ Тхьэм израиль лъэпкъым ӀахьышӀоу фигъэшъуашэрэр ахэми къалъегъэӀэсы; а лъэпкъхэри Израиль игъусэхэу зы пкъым щыщых, Тхьэм израиль лъэпкъыр ӀофышӀухэу къызэригъэгугъагъэхэм ахэми яӀахь ахэлъ+.

7Тхьэм лъэкӀэу къысхилъхьагъэм тетэу, мы Ӏофыр згъэцэкӀэнэу ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ тынэу къызэрэситыгъэмкӀэ, мы къэбарышӀум сыфэлэжьэнэу сигъэнэфагъ+. 8Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм санахь цӀыкӀуми, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ мы Ӏофыр спшъэ къырилъхьагъ: Христос хэлъ баиныгъэшхоу зыми ымыгъэунэфышъущтым икъэбар хымэ лъэпкъхэм язгъэӀунри,+
9Тхьэм игухэлъ шъэф цӀыф пстэуми нафэ афэсшӀынри ары. БлэкӀыгъэ лъэхъанхэм ащегъэжьагъэу а гухэлъ шъэфыр Тхьэу зэкӀэ къэзгъэхъугъэм аригъэшӀэгъагъэп+. 10Тхьэм аущтэу зыкӀишӀагъэр чылыс зэӀукӀэмкӀэ иакъылышӀогъэ зэмылӀэужыгъом икъэбар ошъо лъэныкъом щыӀэ Ӏэшъхьэтетхэми, тетыгъо зиӀэхэми джырэ уахътэм щаригъэшӀэныр ары+. 11МыкӀодыжьын гухэлъэу иӀэм тетэу Тхьэм а Ӏофыр ыгъэцэкӀагъ – ти Зиусхьан Христос Исус иӀэмыркӀэ. 12Христос тыгухэм арылъэу, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае, тыгушхоу, ежь тыщыгугъэу Тхьэм пэблагъэ тыхъун тэлъэкӀы+. 13Арышъ, шъо сишӀуагъэ шъозгъэкӀынэу къин зэрэсщэчырэм пае, шъугу шъумыгъэкӀодынэу сышъолъэӀу. А къинэу сэ сщэчырэм шъоркӀэ щытхъу хэлъ+.

Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Ефес дэсхэм Тхьэм зэрафелъэӀурэр

14Арышъ, Ты ЛъапӀэм ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ сетӀысхьэ. 15Уашъоми чӀылъэми ащыӀэу, сыдрэ унагъоу зыфаӀорэми ыцӀэ къызхэкӀырэр ежьыр ары. 16Тхьэм сызэрелъэӀурэр мыры: ищытхъушхо тетэу, ежь ы Псэ ЛъапӀэкӀэ шъугухэмкӀэ кӀуачӀэ шъуигъэгъотыныр,+
17шъушӀошъ зэрэхъугъэмкӀэ Христос шъугухэм арылъыныр,+
18шъулъапсэхэр шӀулъэгъум хэлъхэу, ащ шъутетэу, Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэуми шъурягъусэу, Христос ишӀулъэгъу ишъомбгъуагъи, икӀыхьагъи, икууагъи, илъэгагъи къыжъугурыӀонхэм пае, лъэкӀ шъуиӀэныр, 19а шӀулъэгъоу шӀэныгъэ пстэури зынэмысырэр шъушӀэныр арых, Тхьэм ишэн зэкӀэ шъухэлъыным пае+.

20Тхьэм щытхъушхор ий. Ежь илъэкӀэу къытхэлъымкӀэ Ӏофэу тызэрелъэӀущтхэмрэ тызэгупшысэщтхэмрэ анахьи, егъэлыягъэу нахьыбэ ышӀэн елъэкӀы+. 21Тэ Христос Исус зыгухэм арылъэу, чылыс зэӀукӀэм щыщхэм мыкӀодыжьын лъэхъанэу къэкӀощтхэмкӀи лӀэшӀэгъоу къэкӀощтхэмкӀи щытхъушхор Тхьэм фэтэжъугъэшӀ. Амин+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Зыпкъ закъом фэдэ тызэрэхъурэр

4^1Сэ Зиусхьаным сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычӀадзагъэу сычӀэсэу сышъолъэӀу: псэукӀэу шъуиӀэнэу Тхьэр къызфышъоджагъэм тетэу шъузекӀу+. 2Мыпэгэныгъэри, гушъэбагъэри, щэӀагъэри шъугухэм арыжъугъэлъ, шӀулъэгъукӀэ зым зыр ерэщыӀ+. 3Зы пкъэу шъущытынэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъуигъэгъотырэр зэзэгъыныгъэу шъузэзыпхырэмкӀэ зэрэшъуухъумэным ыуж шъуит+. 4Пкъэу тызщыщыр зы, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи зы, Ӏофэу тызщыгугъэу тызпаплъэу, Тхьэр къызфышъоджагъэри зы+. 5Зиусхьаныри зы, шӀошъхъуныгъэри зы, тызкӀаумэхъырэри зы+. 6Тхьэу цӀыф пстэуми я Тэ лъапӀи зы. Ащ цӀыф пстэуми тетыгъо афыриӀ, зэкӀэмкӀи Ӏоф ешӀэ, тэ зэкӀэми ар тыгухэм арылъ+.

7Тэ тщыщэу хэти Христос ынэшӀу къыщифагъ, хэти тынэу къыритынэу зэрэфигъэшъошагъэм тетэу+. 8Джары Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зыкӀарытыр: «ЫпшъэкӀэ зыдэкӀоежьым, гъэрхэри игъусэхэу
зыдыдищэягъэх, цӀыфхэми тынхэр аритыгъ»+.

9(«ЫпшъэкӀэ дэкӀоежьыгъ» зыфиӀорэ гущыӀэхэм къарыкӀырэр ыпэкӀэ чӀылъэм ыхэ дэдэм нэс зэрехыгъэр ары+. 10Ыхэ дэдэм нэс ехыгъэ дэдэр ары ошъо пстэуми анахьи нахь лъагэу дэкӀоежьыгъэр, щыӀэ пстэуми щыкӀагъэ зи ямыӀэу, икъугъэу ыгъэхъуным пае.)+
11Христос цӀыфхэм тынхэр зэраритыгъэр мары: ежь цӀыф заулэ апостолхэу ыгъэнэфагъ, нэмыкӀхэри пегъымбархэу[*] ыгъэнэфагъэх, адрэхэри ежь икъэбарышӀу агъэӀунэу ыгъэнэфагъэх, етӀани нэмыкӀхэри дин пащэхэуи дин гъэсакӀохэуи ыгъэнэфагъэх+. 12Тхьэм ахэр зыкӀигъэнэфагъэхэр ицӀыф лъапӀэхэр ежь фэлэжьэнхэу аригъэлъэкӀынри, Христос ыпкъ щыщхэм гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ аригъэгъотынри ары+. 13Аущтэу тэ зэкӀэ Тхьэм ы КъокӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀэу, ари тшӀэу, зы тыхъущт, Христос зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зи зимыӀэ зэрэцӀыф икъугъэм фэдэу, тэри зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэ тыхъущт+.

14ЕтӀанэ тысабыижьыщтэп, хыорхэм адыкӀэ мыдыкӀэ тызэрамыдзэжьэу, цӀыфхэм адрэ цӀыфхэр дин Ӏофхэу зыфагъасэхэрэм яжьыбгъэ пстэуми тызэридзэжьыщтэп. ЦӀыфхэу адрэ цӀыфхэр дахьыхынхэмкӀэ фэӀазэхэм ятхьагъэпцӀыгъэ тыкъыфэнэжьыщтэп+. 15Аущтэу мыхъоу, шӀулъэгъур тыгухэм арылъэу, шъыпкъагъэр къатӀозэ, сыд фэдэ лъэныкъокӀи Христос тыфэдэнэу тхэхъощт. Ежьыр ары шъхьэр+. 16Ежь Христос ары пкъым кӀуачӀэ езгъэгъотырэри, пкъыр зэзыпхырэ щыӀэ пстэумкӀэ пкъыр зэкӀэ зэхэзгъэуцорэри, зэкӀэзыубытэрэри. Аущтэу пкъым щыщэу сыдрэ Ӏахьыр зэрэлэжьэн фаем фэдэу зылажьэкӀэ, пкъым хэхъо, шӀулъэгъуныгъэкӀи нахь кӀуачӀэ егъоты.

Христос зыгу илъхэм щыӀэкӀакӀэу яӀэр

17Зиусхьаным ыцӀэкӀэ лъэшэу къышъуфэсэгъэпытэ: хымэ лъэпкъхэм яшъхьэнэкӀыгъэкӀэ зэрэзекӀохэрэм фэдэу шъумызекӀу+. 18ЯзэхэшӀыкӀ шӀункӀы, ягуркъагъэ[*] къыхэкӀыкӀи зи амышӀэу, Тхьэм цӀыфхэм къаритырэ щыӀэныгъэм пэчыжьэх+. 19Агухэм гулъытэ зи ямыӀэу, мыхъо-мышӀэ псэукӀэм зыратыгъ, загъэшхэкӀыни амылъэкӀэу, сыд щыщырэ гумыкъэбзагъэм хэтых+.

20Ау Христос икъэбар шъозгъэшӀэгъэ цӀыфхэм аущтэу шъузекӀонэу шъуагъэшӀагъэп. 21Сыда пӀомэ, Христос икъэбар шъо зэхэшъухыгъ, ежьыри шъугухэм арылъэу, ежь хэлъ шъыпкъагъэр зэжъугъэшӀагъ. 22ШъуипсэукӀэжъ щыщ шъуишэныжъ бзаджэр хэшъунэжьын зэрэфаер зэжъугъэшӀагъ. Сыда пӀомэ, шъуишэныжъ бзаджэ ихъопсэ мыхъунхэу шъукъэзгъапцӀэхэрэмкӀэ шъуигъэкӀод пэтыгъ+. 23Шъугухэм арылъи шъуигупшысакӀи Тхьэм зэрежъугъэхъокӀын зэрэфаери зэжъугъэшӀагъэ+. 24Шъыпкъагъэрэ гукъэбзагъэрэ шъыпкъэу шъуиӀэнэуи, ежь шъуфэдэнэуи, Тхьэм шъукъыгъэхъужьыгъэу, шэныкӀэшӀур шъуашэу зэшъущэкӀын зэрэфаери зэжъугъэшӀагъэ+.

25Арышъ, пцӀыусыныр хэшъунэжьи, хэти игъунэгъу шъыпкъэр рерэӀу, сыда пӀомэ, тэ зэкӀэри зы пкъы закъом тыщыщ+. 26Шъугубжыми, псэкӀод шъумышӀэ. Шъугубжыгъэу, тыгъэр къошъумыгъэхьажь+. 27Шэйтаным гъогу ешъумыт+. 28ТыгъуакӀор орэмытыгъожь, ау орэлажьи, ыӀэхэмкӀэ шӀу ерэшӀ, щыкӀагъэ зиӀэхэм афигощын иӀэным пае+.

29ГущыӀэ емыкӀухэр шъужэхэм къадэшъумыгъэкӀ, ау адрэ цӀыфхэм зэрящыкӀагъэм фэшъуашэу, гурэ псэрэкӀэ нахь лъэкӀ яжъугъэгъотызэ, гущыӀэшӀухэр шъужэхэм къадэжъугъэкӀых нахь, цӀыфхэу зэхэзыххэрэм шъуишӀуагъэ яжъугъэкӀыным пае+. 30Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу хэшъумыгъэкӀ. Тхьэм шъушъхьэхэр зищэфыжьыщт мафэм[*] нэсыфэ, ежь ы Псэ ЛъапӀэ мыхъурым фэдэу, Тхьэм шъугухэм къарилъхьагъ+. 31Сыд фэдэ гужъри, къызэкӀэплъыхьанри, губжыни, куо-хьауни, цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэни, сыд щыщырэ бзэджагъи хэшъунэжьых+. 32Зыр зым шӀу фэрэхъу, гукӀэгъу зэфэшъушӀ, зэфэжъугъэгъу, Тхьэм Христос ихьатыркӀэ шъо къызэрэшъуфигъэгъугъэм фэдэу+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

5^1Тхьэм шӀу шъуилъэгъоу шъузэрибынхэм пае, ежь илъэужхэм шъуарыкӀу+. 2Христос шӀу тилъэгъуи, мэ ӀэшӀу зыпихырэ тынэуи Тхьэм ыгу зэӀурэ къурмэныпхъэуи тэщ пае ыпсэ зэритыгъэм фэдэу, шӀулъэгъу шъугухэм арылъэу шъузекӀу+.

3Ау Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм зэряфэшъуашэм фэдэу, зинэ шӀэным е сыд щыщ гумыкъэбзагъэм е нэйпсыягъэм ягугъу шъушӀы хъущтэп+. 4ЕмыкӀу гущыӀэныр, делэгъэ гущыӀэныр, мыхъун сэмэркъэуныр шъо къышъуфэшъуашэп, Тхьэм ищытхъу шъушӀын фае нахь+. 5Сыда пӀомэ, мы Ӏофыр зэжъугъашӀэ: зинэ зышӀэрэ цӀыфым е зыгу мыкъэбзэ цӀыфым е нэйпсые цӀыфым – ащ фэдэ цӀыфым тхьэ нэпцӀыр ыгъэлъапӀэу мэхъу – Христосрэ Тхьэмрэ я ТетыгъошхокӀэ Ӏахь къылъыӀэсыщтэп+. 6ГущыӀэ мыщыухэмкӀэ зыми зыкъешъумыгъэгъапцӀ, сыда пӀомэ, ащ фэдэ Ӏофхэм апае Тхьэм емыдэӀухэрэм игубж къалъигъэӀэсыщт+. 7Арышъ, ащ фэдэ цӀыфхэм гъусэ шъуафэмыхъу+.

8Сыда пӀомэ, зэгорэм шъушӀункӀыгъ, ау джы Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым пае, нэфынэ шъухъугъ. Нэфынэм ибынхэр зекӀонхэ зэрэфаем фэдэу шъузекӀу,+
9сыда пӀомэ, нэфынэм шӀугъэу къыхэкӀырэр шӀугъэ пстэури, зэфэныгъэ пстэури, шъыпкъэгъэ пстэури ары. 10Зиусхьаным Ӏофхэу игъоу ылъытэхэрэр жъугъэунэфых, зэжъугъашӀэх+. 11ПкӀэ зимыӀэ шӀункӀ Ӏофхэм шъуиӀоф ахэшъумылъхь, ау а Ӏофхэр зыфэдэхэр къыхэжъугъэщых+. 12Сыда пӀомэ, Ӏофхэу шъэфэу ашӀэхэрэм ягугъу пшӀынри емыкӀу. 13Ау нэфынэм Ӏофхэр зэкӀэ къызигъэнафэхэкӀэ, ахэр къэлъагъох, сыда пӀомэ, къэлъэгъорэ пстэури нэфынэ мэхъу+. 14Джары моущтэу зыкӀаӀорэр:

«О, чъыерэр, къэущыжь, лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьи,

Христос нэфынэр къыптыригъэпсэщт»+.

15Арышъ, шъузэрэзекӀорэм инэу шъуфэсакъ, акъыл зимыӀэхэм шъуафэмыдэу, акъылышӀу зиӀэхэм шъуафэдэу шъузекӀу+. 16Игъор блэшъумыгъэкӀ, сыда пӀомэ, мы мафэхэр бзаджэхэшъ ары. 17Арышъ, шъумыгупшысэу шъумызекӀу, Зиусхьаныр зыфаери зыгурыжъугъаӀу+. 18СэнэпсымкӀэ зышъумыгъэуташъу. Ащ къыхэкӀырэр мыхъо-мышӀэ псэукӀэр ары. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи икъугъэу шъугухэм арыжъугъэлъ+. 19ОрэдхэмкӀи, тхьэщытхъу орэдхэмкӀи, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм къарилъхьэрэ орэдхэмкӀи шъузэдэгущыӀ. Шъугу етыгъэу Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀэу, ежь пае орэд къашъуӀо+. 20Ти Зиусхьанэу Исус Христос ыцӀэкӀэ Ӏоф пстэуми апае Тхьэу Ты лъапӀэм щытхъу фэшъушӀ зэпыт+.

21•Христос ишӀолыкӀ шъугухэм зэрарылъым пае, шъузэфэӀорышӀ.

Шъузымрэ лӀымрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер

22Шъо, шъузхэр, Зиусхьаным шъузэрэфэӀорышӀэрэм фэдэу, шъуилӀыхэми шъуафэӀорышӀ+. 23Сыда пӀомэ, Христос чылыс зэӀукӀэм шъхьэу зэриӀэм фэдэу, лӀыри ишъуз ышъхь. Чылыс зэӀукӀэр Христос ыпкъ, ежьыри ары а пкъыр мыкӀодэу къэзгъэнэжьырэр+. 24Чылыс зэӀукӀэр Христос зэрэфэӀорышӀэрэм фэдэу, шъузыри сыд щыщымкӀи илӀ фэӀорышӀэн фае.

25Христос чылыс зэӀукӀэр шӀу ылъэгъоу, ыпсэ ащ зэрэфитыгъэм фэдэу, хэтрэ лӀи ишъуз шӀу ерэлъэгъу+. 26Христос ыпсэ зыфитыгъэр псыкӀи[*] игущыӀэхэмкӀи чылыс зэӀукӀэм щыщхэр ыгъэкъабзэхэу, ахэмэ гукъэбзагъэ яӀэ хъуныр ары+. 27Ащ нэмыкӀэу, Христос ыпсэ зыфитыгъэр чылыс зэӀукӀэм идэхагъэкӀэ, бжьыгъэ е зэлъагъэ, е ащ фэдэ щыкӀагъэ зи имыӀэу, гукъэбзагъэ иӀэу, лажьэ зи имыӀэу, ежь ыпашъхьэ ригъэуцоныр ары+. 28Ащ фэдэу лӀым ыпкъ иунае фэдэу ишъуз шӀу ылъэгъун фае. Зишъуз шӀу зылъэгъурэм ышъхьэ шӀу елъэгъужьы. 29Зыми ежь ыпкъ зыкӀи ыуджэгъужьыгъэп, ау пкъым ищыкӀагъэр регъэгъоты ыкӀи егугъу, Зиусхьаныр чылыс зэӀукӀэм зэрегугъурэм фэдэу; 30сыда пӀомэ, Христос ыпкъ тыщыщ, ыл тыщыщ, икупшъхьэхэми тащыщ+. 31Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*], «Ащ къыхэкӀыкӀэ лӀыр ятэ-янэхэм ахэкӀынышъ, ишъуз гъусэ фэхъунышъ, тӀури зыпкъ хъущтых»+. 32А гущыӀэхэм шъэфэу ахэлъыр шъэфышху: сэ къызэрэзгурыӀорэмкӀэ, а гущыӀэхэр зэхьылӀагъэхэр Христосрэ чылыс зэӀукӀэмрэ ары. 33Аущтэу шъуащыщ пэпчъ ежь ышъхьэ шӀу зэрилъэгъурэм фэдэу, ишъузи шӀу ерэлъэгъу. Шъузыми илӀ лъытэныгъэ ферэшӀ+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Ятэ-янэхэмрэ ялъфыгъэхэмрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер

6^1Шъо, бынхэр, Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым пае, шъуятэ-шъуянэхэм шъуядэӀу. Аущтэу зышъушӀыкӀэ, тэрэзэу шъозекӀо+. 2«Уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшӀ» ыӀуи, джары апэрэ унашъоу[*] Тхьэм мы гъэгугъэныгъэр зэрипхыгъэр, моущтэу ыӀозэ: 3«шӀу къыохъулӀэным ыкӀи бэрэ мы дунаим ущыпсэуным пае»+.

4Шъо, тыхэри, шъуилъфыгъэхэр шъумыгъэгубжых, ау Зиусхьаным зэрэшӀоигъом тетэу, шъупӀух, агурыжъугъаӀу+.

УнэӀутхэмрэ тхьэматэхэмрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер

5Шъо, унэӀутхэр, мы дунаим шъутетыфэ, шъуитхьэматэхэм шъуащыщынэу, шъугухэри кӀэзэзхэу шъуядэӀу, гу шъыпкъэкӀи Христос шъузэредэӀурэм фэдэу, ахэми шъуядэӀу+. 6ШъуядэӀу сэӀо, ау агу къызэдгъэӀун шъуӀоу, анэхэмкӀэ гъунэ къызэрэшъулъафырэм изакъоп, ау Христос шъузэрэфэлажьэрэм пае, сыдигъуи шъугу етыгъэу шъуядэӀузэ, Тхьэр зыфаер жъугъэцакӀэ+. 7ЦӀыфхэм шъузэрафэлажьэрэм фэдэу орэмыхъу, Зиусхьаным шъузэрэфэлажьэрэм фэдэу, шъуигуапэу шъуитхьэматэхэм шъуафэлажь, 8сыда пӀомэ, хэт щыщ цӀыфми, унэӀутми шъхьафитми, сыд фэдэ шӀугъэ ышӀэми, иӀахьышӀу Зиусхьаным ащ къызэрэлъигъэӀэсыщтыр шъо шъошӀэ+.

9Шъо, тхьэматэхэр, шъори шъуиунэӀутхэм джащ фэдэу шъуадэзекӀу, пхъэшагъэкӀэ шъуапэмыгъокӀ, сыда пӀомэ, шъо бгъуитӀуми а зы Зиусхьаныр уашъом зэрэщышъуиӀэр шъошӀэшъ ары. Ятеплъэ емыплъэу, ащ цӀыф пстэури изэфэд+.

Тхьэм иӀэшэ-шъуашэхэр

10Аужыпкъэм Зиусхьаным илъэкӀышхокӀэ кӀуачӀэ зижъугъаӀ. 11Тхьэм зэкӀэ иӀэшэ-шъуашэхэмкӀэ зышъуфап, шэйтаным итхьагъэпцӀыгъэ гухэлъхэм шъуапэуцужьыным пае+. 12Сыда пӀомэ, тызэзаохэрэр лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ цӀыфхэр арэп, ау джынэпцӀэ Ӏэшъхьэтетхэри, тетыгъо зиӀэхэри, мы дунэе шӀункӀым ипэщэшхоу джынапцӀэхэри, бзэджагъэм иджынапцӀэу ошъо лъэныкъомкӀэ щыӀэхэри ары+. 13Арышъ, Тхьэм иӀэшэ-шъуашэхэр къэшъуӀэтых, мэфаер къызыскӀэ, шъузэкӀэмыкӀожьыным, зэкӀэми шъузатекӀуахэкӀэ, шъулъакъохэм шъуатетыным пае. 14Джащ фэдэу пытэу шъущыт; шъыпкъагъэр шъуибгырыпхым фэдэу зижъугъаӀ; шъыпкъагъэу Тхьэм дэжькӀэ тиӀэри ашъоджанэм фэдэу зыщышъулъ+. 15Тхьэм ежь тызэрэзэригъэшӀужьыгъэм икъэбарышӀу жъугъэӀуным ихьазырыни цуакъэхэм афэдэу зыщышъулъ+. 16Ахэмэ анэмыкӀэу, шӀошъхъуныгъэр мэӀум[*] фэдэу къэшъуӀэт. АщкӀэ шэйтаным ищэ плъыгъэхэр жъугъэкӀосэнхэ шъулъэкӀыщт+. 17ШъумыкӀодэу Тхьэм шъукъызэригъэнэжьырэр танджым фэдэу къэшъуӀэт. Чатэу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къышъуитырэр къэшъуӀэт. А чатэр Тхьэм игущыӀэхэр ары+. 18Сыдигъуи Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ тхьэлъэӀу пстэумкӀи шъуелъэӀу, шъуищыкӀагъэмкӀи Тхьэм шъуелъэӀу. Шъусакъэу, шъуемызэщэу Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм зэкӀэмэ шъуафелъэӀу зэпыт+.

19Сэщ паий, сыжэ зызэтесхыкӀэ, къэбарышӀум ишъэф гушхокӀэ къэсӀонхэу гущыӀэхэр Тхьэм сыгу къырилъхьанхэу шъуелъэӀу+. 20Ӏэхъу-лъэхъу къыстыралъхьагъэу, мы къэбарышӀум сырилӀыкӀу. КъэбарышӀур гушхокӀэ къызэрэсӀон фаем фэдэу къэсӀонэу Тхьэм шъукъысфелъэӀу+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

21•Шъори сикъэбархэмрэ Ӏофхэу сшӀэхэрэмрэ шъушӀэнхэм пае, шӀу тлъэгъурэ тшы Тихик[*] зэкӀэ шъуигъэшӀэщт. Ар Зиусхьаным иӀофкӀэ шъыпкъагъэ зыхэлъ ӀэпыӀэгъу+. 22Мы Ӏоф дэдэу тиӀофхэр зытетхэр шъуигъэшӀэнри шъуигъэгушхонри ары Тихик шъуадэжь къызфэзгъакӀорэр+.

23Тхьэу Ты лъапӀэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ тшыхэм гупсэфырэ шӀулъэгъоу шӀошъхъуныгъэ зигъусэмрэ къарарэт. 24МыкӀодыжьын шӀулъэгъу зиӀэхэу, ти Зиусхьан Исус шӀу зылъэгъухэрэм Тхьэм ынэшӀу къащерэф. Амин.

* 1:1 Ефес къалэр – Асие хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхуагъ. А хэкур джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъом итыгъ.

* 1:14 шэсы – зыгорэм ыуасэ щыщэу ыпэкӀэ бгъэтӀылъырэр ары. ГущыӀэм пае, унэ горэ къэпщэфынэу уфаемэ, ыуасэ щыщэу ыпэкӀэ бгъэтӀылъырэ ахъщэр ары. А бгъэтӀылъырэм къегъэшъыпкъэ къанэрэ уасэр зэряптыщтыр.

* 2:2 жьыбгъэм тетыгъо щызиӀэ Ӏэшъхьэтетэу, джынапцӀэу – шэйтаныр ары.

* 2:12 зэзэгъыныгъэхэр – еплъ Рим. 9:4.

* 2:14 итӀур – джуртхэмрэ мыджуртхэмрэ ары.

* 2:20 пегъымбархэр – чыристан пегъымбар купэу Исус ыцӀэкӀэ къэгущыӀагъэр ары. Еплъ Апостол. 13:1; 1 Кор. 12:28-29.

* 4:11 пегъымбархэр – еплъ 2:20.

* 4:18 гуркъагъэ – къаигъагъэкӀэ къыбгурыӀонэу умыдэныр, пӀуагъэми утемыкӀыныр ары.

* 4:30 Тхьэм шъо шъушъхьэхэр зищэфыжьыщт мафэр – ахърэт мафэр ары.

* 5:26 псыкӀэ – умэхъыныр (еплъ Маттэ 3:1) ары зыфиӀорэр.

* 5:31 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:24.

* 6:2-3 унашъор – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 5:16.

* 6:16 мэӀу – пасэм дзэлӀхэм гъучӀ хъурэешхоу чатэм пэӀуадзэу аӀыгъыщтыгъэр ары.

* 6:21 Тихик – еплъ Кол. 4:7.

+ 1:3 1 Пет. 1:3, 2 Кор. 1:3
+ 1:4 Иудэ 1:24, Кол. 1:22, 1 Фесс. 4:7
+ 1:5 1 Иуан 3:2, Рим. 8:15-16, Гал. 3:26
+ 1:7 Кол. 1:14
+ 1:9 Рим. 16:24, Ефес 3:3-5, Ефес 6:19
+ 1:10 Ефес 2:14, Кол. 1:20
+ 1:13 Эстер 8:8, 2 Кор. 1:22, Ефес 4:30
+ 1:15 Кол. 1:3-4
+ 1:18 Кол. 1:27

+ 1:20 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Апостол. 7:55-56, Рим. 8:34, Ефес 2:6, Кол. 3:1

+ 1:21 1 Пет. 3:22, Рим. 8:38, 1 Кор. 15:24, Кол. 2:10, Евр. 1:4

+ 1:22 Орэд ЛъапӀэхэр 8:7, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, 1 Кор. 15:27, 1 Кор. 11:3, Ефес 5:23

+ 1:23 Ефес 4:12, Ефес 5:23, Ефес 5:30, Кол. 1:18, 1 Кор. 15:28, Кол. 3:11

+ 2:1 Лука 15:24, Рим. 11:15, Кол. 1:21, Кол. 2:13

+ 2:2 Иуан 12:31, Иуан 14:30, Кол. 3:7
+ 2:3 Гал. 5:16
+ 2:4 Иуан 3:16, 1 Иуан 3:1, Рим. 5:8
+ 2:5 Кол. 2:13, Тит 3:5
+ 2:6 Ефес 1:20

+ 2:8 Лука 7:50, Лука 8:48, Апостол. 15:11, 1 Пет. 1:5, Тит 2:11, Тит 3:5

+ 2:9 Рим. 3:27, Тит 3:5, Рим. 3:27, 1 Кор. 1:29

+ 2:10 Тит 2:14, Тит 3:8
+ 2:11 Рим. 2:26, Рим. 2:28, Кол. 2:11
+ 2:12 Кол. 1:21, Рим. 9:4
+ 2:13 Апостол. 2:39
+ 2:14 Ефес 1:10, Кол. 1:22
+ 2:15 Рим. 7:4, Кол. 2:14
+ 2:16 Рим. 5:10, Кол. 1:20, Кол. 3:15
+ 2:19 Фил. 3:20

+ 2:20 Кол. 2:7, Ӏоф. 21:14, Орэд ЛъапӀэхэр 117:22,

+ 2:21 1 Кор. 3:16-17
+ 2:22 1 Пет. 2:5
+ 3:1 Фил. 1:7, Филимон 1:1, 2 Тим. 2:9
+ 3:2 Ефес 4:7, Кол. 1:25
+ 3:3 Гал. 1:12, Гал. 2:2

+ 3:6 Гал. 3:29, Ефес 2:16, Маттэ 8:11, Лука 13:29

+ 3:7 Кол. 1:23
+ 3:8 1 Кор. 15:9
+ 3:9 Кол. 1:26
+ 3:10 Ефес 1:21
+ 3:12 Евр. 4:16, Евр. 10:19
+ 3:13 2 Тим. 2:10
+ 3:16 Ефес 1:18, Кол. 1:27, Кол. 1:11
+ 3:17 Кол. 2:7
+ 3:19 Фил. 4:7, Кол. 2:10
+ 3:20 Иудэ 1:24, Рим. 16:24
+ 3:21 Рим. 11:36
+ 4:1 Ефес 3:1, Фил. 1:27, Кол. 1:10
+ 4:2 Фил. 2:3, Кол. 3:13
+ 4:3 Кол. 3:14
+ 4:4 Ефес 2:16, 1 Кор. 6:17
+ 4:5 1 Кор. 1:13
+ 4:6 1 Кор. 12:6
+ 4:7 Рим. 12:3, Ефес 3:2
+ 4:8 Орэд ЛъапӀэхэр 67:19
+ 4:9 Иуан 3:13
+ 4:10 Евр. 4:14, Евр. 7:26
+ 4:11 1 Кор. 12:28
+ 4:12 1 Кор. 12:27, Ефес 1:23, Кол. 1:18
+ 4:13 Евр. 5:12-13, Евр. 6:1
+ 4:14 1 Кор. 13:11, 1 Кор. 14:20
+ 4:15 2 Пет. 3:18, Кол. 1:10, Кол. 2:19
+ 4:17 1 Пет. 4:3-4, Кол. 3:7
+ 4:18 Рим. 1:21, Марк 3:5
+ 4:19 1 Пет. 1:14, Рим. 1:24-28
+ 4:22 Кол. 3:8-9
+ 4:23 Рим. 12:2, 2 Кор. 4:16
+ 4:24 УблапӀэ 1:26, Рим. 6:4, Кол. 3:10
+ 4:25 Кол. 3:9, Рим. 12:5
+ 4:26 Орэд ЛъапӀэхэр 4:5
+ 4:27 Якъуб 4:7

+ 4:28 МысырикӀыжь 20:15, 1 Фесс. 4:11, 2 Фесс. 3:8, 2 Фесс. 3:10, 1 Тим. 6:18

+ 4:29 Кол. 3:8
+ 4:30 1 Фесс. 5:19, Ефес 1:13
+ 4:31 1 Пет. 3:8, Кол. 3:8

+ 4:32 Маттэ 6:14, Марк 11:25-26, Лука 7:41-42, 1 Пет. 3:8, Кол. 3:12-13

+ 5:1 Маттэ 5:48

+ 5:2 Иуан 10:11, Иуан 15:13, 1 Иуан 3:16, Рим. 5:7-8, Евр. 8:3, 1 Кор. 13:1, Кол. 3:14

+ 5:3 1 Кор. 6:18, Гал. 5:19, 1 Фесс. 4:3
+ 5:4 Ефес 4:29
+ 5:5 Кол. 3:5, 1 Кор. 6:9-10, Гал. 5:21

+ 5:6 Марк 13:5, Кол. 2:8, 2 Фесс. 2:3, 1 Иуан 3:7, Рим. 1:18, Кол. 3:6

+ 5:7 2 Кор. 6:14

+ 5:8 Ефес 2:1-2, Маттэ 5:14, Иуан 12:35, 1 Иуан 2:8, Рим. 13:12, Фил. 2:15, 1 Фесс. 5:5

+ 5:10 1 Фесс. 2:4
+ 5:11 Рим. 13:12
+ 5:13 Иуан 3:20-21
+ 5:14 Рим. 13:11, Лука 1:78-79
+ 5:15 Кол. 4:5
+ 5:17 Рим. 12:2, 1 Фесс. 5:18

+ 5:18 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:1, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:20, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 31:4, 1 Тим. 5:23

+ 5:19 Апостол. 16:25, Якъуб 5:13, 1 Кор. 14:15, Орэд ЛъапӀэхэр 26:6, Кол. 3:16

+ 5:20 Кол. 2:7, 2 Фесс. 1:3, 2 Фесс. 2:13
• 5:21 Кол. 3:17
+ 5:22 УблапӀэ 3:16, 1 Пет. 3:1
+ 5:23 Ефес 1:22-23, 1 Кор. 11:3
+ 5:25 1 Пет. 3:7

+ 5:26 Иуан 13:8, 1 Кор. 6:11, Тит 3:5, Евр. 10:22

+ 5:27 2 Кор. 11:2, Ӏоф. 14:4

+ 5:30 1 Кор. 6:15, Ефес 1:23, Кол. 1:18

+ 5:31 УблапӀэ 2:24, Маттэ 19:5, Марк 10:7-8, 1 Кор. 6:16

+ 5:33 Эстер 1:20, 1 Пет. 3:1-6

+ 6:1 МысырикӀыжь 20:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:20, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:22

+ 6:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:16

+ 6:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:9, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 13:24, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 19:18, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 22:6

+ 6:5 1 Пет. 2:18, Кол. 3:22, 1 Тим. 6:1, Тит 2:9

+ 6:6 Гал. 3:28
+ 6:8 Кол. 3:24
+ 6:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17

+ 6:11 2 Кор. 6:7, 2 Кор. 10:4, 1 Пет. 5:8, 1 Иуан 2:13

+ 6:12 Лука 22:53, Кол. 1:13, Ефес 1:21
+ 6:14 1 Фесс. 5:8
+ 6:15 Рим. 10:15
+ 6:16 1 Иуан 5:4
+ 6:17 Евр. 4:12

+ 6:18 Лука 18:1, Лука 21:36, Иудэ 1:20, Рим. 12:12, Кол. 4:2, 1 Фесс. 5:17, Марк 13:33

+ 6:19 Апостол. 4:29, Кол. 4:3, 1 Фесс. 5:25, 2 Фесс. 3:1

+ 6:20 Апостол. 21:33, Апостол. 28:20, 2 Кор. 5:20

• 6:21 Кол. 4:7-8
+ 6:21 Апостол. 20:4
+ 6:22 Кол. 2:2

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Филиппи къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Филиппи къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ ФИЛИППИ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Сэррэ Тимофейрэ[*] Христос Исус тыфэлажьэ. Тимофей сигъусэу шъо, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу Филиппи къалэм[*] дэсхэу, Исус Христос зыгу илъхэм, шъуичылыс иӀэшъхьэтетхэмрэ[*] иӀэпыӀэгъухэмрэ[*] шъуигъусэхэу, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы+.

2Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Филиппи дэсхэм Тхьэм зэрафелъэӀурэр

3Сыгу шъукъэкӀ къэси, си Тхьэ щытхъу фэсэшӀы+. 4Сыдигъуи шъо пстэуми пае Тхьэм сызелъэӀукӀэ, гушӀуагъокӀэ селъэӀу, 5сыда пӀомэ, апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу джырэ нэсыфэ, къэбарышӀум сэ фэсшӀэгъэ Ӏофым шъуиӀахь хэлъыгъэшъ ары+. 6Шъугухэм ащиублэгъэ Ӏофыр Исус Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэм нэс Тхьэм зэрэригъэкъущтым сыщэгугъы+.

7Шъо пстэуми аущтэу сызэрышъоплъырэр тэрэз, сыда пӀомэ, Ӏэхъу-лъэхъу къыстыралъхьагъэми, къэбарышӀум пэуцухэрэм пэгъокӀ ястыми, къэбарышӀум ишъыпкъагъэ къэзгъэлъагъоми сыгу шъуилъ зэпыт, шъо пстэури сигъусэхэу Тхьэм ынэшӀу къызщифэхэрэр+. 8Исус Христос ишӀулъэгъу сыгу илъэу шӀу шъузэрэслъэгъурэмкӀэ Тхьэр сишыхьат+.

9Тхьэм сызэрелъэӀурэр шӀэныгъэмрэ зэхэшӀыкӀ пстэумрэ ягъусэу, шӀулъэгъу нахьыбэ шъуиӀэ зэпытыныр ары+. 10ЕтӀанэ нахьышӀур зыфэдэр зэхэшъушӀыкӀын шъулъэкӀыщт, шъугухэри къабзэхэу, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыӀэу, Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэм нэс шъупсэущт. 11Аущтэу шӀугъэу шъыпкъэм къыхэкӀырэр Исус Христос шъугухэм инэу къарилъхьащт, цӀыфмэ Тхьэм щытхъушхо фашӀыным, ежь агъэлъэпӀэным пае.

Христос уфэлэжьэныр ары щыӀэныгъэ шъыпкъэр

12ШъушӀэнэу сыфай, сшыхэр, къэбарышӀу гъэӀуным иӀоф сэ къысэхъулӀэгъэ Ӏофхэм яшӀуагъэ зэрэрагъэкӀыгъэр. 13Аущтэу Кайсарым иунэшхо преторие икъэрэгъулхэмрэ адрэ цӀыф пстэумрэ нафэ афэхъугъ, Христос сызэрэфэлажьэрэр ары Ӏэхъу-лъэхъур къызкӀыстыралъхьагъэр+. 14Ащ нэмыкӀэу, цӀыфхэм Ӏэхъу-лъэхъу къызэрэстыралъхьагъэм пае, сшыхэу Зиусхьаныр зыгу илъхэм янахьыбэхэм агухэм зыкъаӀэтызэ, мыщынэхэу Тхьэм игущыӀэхэр нахь гушхокӀэ агъэӀухэу аублагъ+.

15Шъыпкъэ, шъугъонымрэ зэщыхьанымрэ агухэм арылъхэу, Христос икъэбар зыгъэӀухэрэри щыӀэх, ау нэмыкӀ цӀыфхэм агухэм шӀугъэ зэрарылъым пае, Христос икъэбар агъэӀу+. 16Апэрэхэм агухэм зэщыхьаныр арылъэу, гумыкъэбзагъэкӀэ Христос икъэбар агъэӀу. СиӀэхъу-лъэхъу джыри нахь щэчыгъуае ашӀын агу хэлъ. 17Адрэхэм щӀулъэгъу агухэм зэрарылъым пае, Христос икъэбар агъэӀу. Христос икъэбарышӀу пэуцухэрэм пэгъокӀ ястыжьынэу Тхьэм сызэригъэнэфагъэр ашӀэ. 18Ар Ӏофэп. Аущтэуми нэмыкӀыми, гухэлъ бзаджэкӀи гухэлъышӀукӀи Христос икъэбар агъэӀу хъумэ, сэгушӀо. ЫкӀи сыгушӀо зэпытыщт, 19сыда пӀомэ, Тхьэм шъузэрелъэӀурэм паий, Исус Христос ы Псэ ЛъапӀэ ӀэпыӀэгъу къызэрэсфэхъурэм паий, мы къиным сыкъызэрэхэкӀыжьыщтыр сэшӀэшъ ары+. 20ЗыкӀи сызтеукӀытыхьан Ӏоф горэ щымыӀэу, джыри сыдигъуи, сыпсауми, сылӀэми, спкъыкӀэ Христос гушхокӀэ зэрэзгъэлъэпӀэ зэпытыщтым сыкӀэхъопсы ыкӀи сыщэгугъы+. 21Сыда пӀомэ, сэ щыӀэныгъэ шъыпкъэу зыфасӀорэр Христос сыфэлэжьэныр ары, сылӀэми ишӀуагъэ къысэкӀыщт. 22Ау мы пкъым сыщыпсэун фаемэ, шӀугъэ къызхэкӀырэ Ӏоф сшӀэн слъэкӀыщт. Ау а ӀофитӀум язэу къыхэсхыщтыр сшӀэрэп. 23А ӀофитӀумэ сырагъэзы. Мы дунаим сехыжьынышъ, Христос сыригъусэ сшӀоигъу. Ар бэкӀэ нахьышӀу+. 24Ау мы пкъым сыкъыхэнэныр нахь шъуищыкӀэгъэшху. 25Ащ сыщыгугъэу, мыщ дэжьым сыкъызэрэнэжьыщтри, гушӀуагъо игъусэу шъуишӀошъхъуныгъэ нахь пытэ хъу зэпытыным пае, шъуадэжь сызэрэщыӀэщтри сэшӀэ. 26Ащыгъум шъуадэжь сыкъызыкӀожькӀэ, Христос Исус къысфишӀэгъэ Ӏофым лъэшэу шъущыгушӀукӀын шъулъэкӀыщт.

27ЗэкӀэми анахьэу Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀум фэшъуашэу шъузекӀу. Ащыгъум сыкъакӀоу шъуслъэгъумэ е сыщымыӀэу шъуикъэбар зэхэсхымэ, зыгу-зыпсэу гъогу занкӀэм шъыпкъэу шъурыкӀоу, шъузэгурыӀоу, къэбарышӀоу шъушӀошъ хъурэм пае инэу шъузэдэлажьэу,+
28къышъупэуцухэрэм зыкӀи шъузэращымыщынэрэри сшӀэщт. Ахэр зэрэкӀодыжьыщтхэри, шъо шъумыкӀодэу шъукъызэрэнэжьыщтри шъуизекӀуакӀэ нафэу аригъэлъэгъущт. ШъумыкӀодэу шъукъэзгъэнэжьыщтыр Тхьэр ары. 29Сыда пӀомэ, ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэным имызакъоу, Христос паий къин шъущэчынэу Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ фит шъуишӀыгъ+. 30Сэ бэнэным сыхэтэу зэрэшъулъэгъугъэм фэдэу, шъори джы шъухэт, джыри а бэнэным сызэрэхэтыр зэхэшъухыгъ+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Христос ары Зиусхьаныр

2^1Христосэу шъугухэм арылъым шъуегъэгушхоба? ИшӀулъэгъу шъуигукъао къышъушъхьэщихырэба? Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм арылъба? Гуфэбагъи гукӀэгъуи зэфышъуиӀэба? 2Ащыгъум сигушӀуагъо ижъугъэкъу: шъуигупшысакӀэ зы орэхъу, а зы шӀулъэгъур шъуерэӀ, зыгу-зыпсэ шъухъу+. 3Зэщыхьанри зышӀошӀыжьынри шъугухэм арылъхэу зи шъумышӀэ, шъумыпагэуи нэмыкӀ цӀыфхэр шъушъхьэ зэрэшъулъытэжьырэм нахьи нахь инхэу шъулъытэх+. 4Хэти ежь ышъхьэ иӀоф закъо ерэмыплъ, нэмыкӀ цӀыфхэм яӀофми ярэплъ+.

5ШъуигупшысакӀэ Христос Исус игупшысакӀэ фэдэ орэхъу:

6Христос Исус Тхьэм ищытыкӀэ-псэукӀэ хэлъыгъэ пэтми, Тхьэм зэрэфэдэм ишӀуагъэ ежь зэригъэкӀыжьыным ыуж итыгъэп+. 7Ау ежь зигъэцӀыкӀуи, Ӏофтабгэм ищытыкӀэ-ипсэукӀэ иӀэ хъугъэ. ЦӀыфым фэдэ хъугъэ, итеплъи цӀыфхэм ятеплъэ фэдагъ+. 8Ежь зигъэцӀыкӀуи, лӀэныгъэм нэсыфэ Тхьэм фэӀорышӀагъ, къащым зэрэтелӀыхьагъэри къыхиубытэу+. 9Арышъ, Тхьэм ар ыгъэини, цӀыф пстэуми ацӀэхэм анахь цӀэшхор[*] къыритыгъ+. 10Аущтэу зыкӀэхъугъэр Исус ыцӀэ щытхъу фашӀэу, щыӀэ пстэури лъэгонджэмышъхьэкӀэ тӀысынхэр ары, уашъоми, чӀылъэми, чӀылъэ чӀэгъыми[*] щыӀэхэр ары,+
11бзэгу пстэуми Исус Христос зэрэ Зиусхьаныр зэкӀэмэ апашъхьэ къыщаӀонри ары. Аущтэуи Тхьэу Ты лъапӀэм щытхъушхо фашӀыщт.

Жъуагъохэм шъуафэдэу цӀыфхэм шъукъызэрахэлыдыкӀыщтыр

12Арышъ, силъапӀэхэр, шъуадэжь сызыщэӀэм, шъукъызэрэсфэӀорышӀэщтыгъэм фэдэу, джы шъуадэжь сызыщымыӀэми, ащ нахьи бэкӀэ нахь шъукъысфэӀорышӀэн фае: Тхьэм ишӀолӀыкӀ шъугухэм арылъэу, шъугухэр кӀэзэзхэу, шъумыкӀодэу шъукъызэрэнэжьыщтым лъэшэу ыуж шъуит, 13сыда пӀомэ, ежь игъоу ылъытэрэ Ӏофхэм шъуафэенэуи жъугъэцэкӀэнхэуи шъозгъэлъэкӀырэр Тхьэр ары+.

14Сыд шъушӀэми, шъумытхьаусхэу, шъуемыхъырэхъышэу шъушӀэ, 15лажьэ зи шъуимыӀэным, гукъэбзагъэ шъуиӀэным пае. Ащ фэдэ зыхъукӀэ, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыӀэу, цӀыф къаигъэхэм, къуанчэхэм шъуахэтэу, Тхьэм шъурибыныщт+. 16ЩыӀэныгъэр тиӀэ зыгъэхъурэ гущыӀэхэр шъуӀэ илъхэу, дунэе шӀункӀым жъуагъохэм шъуафэдэу а цӀыфхэм шъукъахэлыдыкӀыщт. Аущтэу зыхъукӀэ, хьаулыеу сызэрэмылэжьагъэм ыкӀи сызэрэмыулэугъэм Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэм сыгушӀощт+. 17Шъо Тхьэм къурмэныпхъэу фэшъушӀырэр шъуишӀошъхъуныгъ ары. А къурмэныпхъэм сищыӀэныгъэ ылъ текӀагъэ хъуми, сыгушӀощт, шъори зэкӀэ сышъуигъусэу сыгушӀощт+. 18Арышъ, шъори шъуигопэн фае, шъусигъусэуи шъугушӀон фае.

Тимофейрэ Епафродитрэ

19Тимофей[*] бэ темышӀэу къышъуфэзгъэкӀонэу Зиусхьан Исус сыщэгугъы, шъуикъэбархэр зэхэсхыхэмэ, сыгу псэфыжьыным пае+. 20Ишъыпкъэу къышъуфэгумэкӀэу Тимофей нэмыкӀ зи сиӀэп. 21ЦӀыф пстэури яӀофхэм ауж итых нахь, Исус Христос игъоу ылъытэрэ Ӏофхэм ауж итхэп+. 22Тимофей ишъыпкъагъэ шъо шъошӀэ. Ыкъо ятэ зэрэдэлажьэрэм фэдэу, къэбарышӀу гъэӀуным иӀофкӀэ къыздэӀэпыӀагъ+. 23СиӀофхэр зэрэхъущтхэр зэрэсшӀэу, къышъуфэзгъэкӀонкӀэ сэгугъэ. 24Сэри бэ темышӀэу шъуадэжь сыкъэкӀонэу Зиусхьаным сыщэгугъы.

25Ащ нэмыкӀэу, Епафродит[*] къышъуфэзгъэкӀожьын фаеу сэлъытэ. Ар тэ тшы, ежьыррэ сэррэ тызэдэлэжьагъ, тызэдэулэугъ. Джары шъо шъуилӀыкӀоу, ӀэпыӀэгъу сищыкӀагъэ зэхъум, къыслъыплъэнэу къысфэжъугъэкӀогъагъэр+. 26Шъо зэкӀэми шъуилъэгъужьынэу ар лъэшэу къышъуфэлӀэ, зэрэсымэджагъэр зэрэзэхэшъухыгъэм паий мэгумэкӀы. 27Шъыпкъэ, лӀэным нэсыгъэу сымэджагъ. Ау Тхьэм гукӀэгъу къыфишӀыгъ, ежь изакъоп, сэри гукӀэгъу къысфишӀыгъ, сыгу къемыо зэпытыным пае. 28КъышъуфэзгъэкӀожьынэу сызфэгузажъорэр ар шъулъэгъужьмэ, шъо гушӀуагъо шъуиӀэнэуи, сэ сигумэкӀ нахь макӀэ хъунэуи ары. 29Зиусхьаныр шъо шъугухэм зэрарылъым фэдэу, ащ ыгуи зэрилъым пае, гушӀогъо пстэумкӀэ шъупэгъокӀ. Ежь фэдэ цӀыфхэм лъытэныгъэ афэшъушӀ,+
30сыда пӀомэ, Христос иӀоф пае лӀэныгъэм пэблагъэ хъугъэ. Шъо сэ къысфэшъушӀэн шъумылъэкӀыгъэ ӀэпыӀэгъу къысфэхъуным пае ыпсэ шъхьасыгъэп.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм дэжь къикӀырэ шъыпкъагъэр

3^1Аужыпкъэм, сшыхэр, Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым пае шъугушӀу. А Ӏоф дэдэхэр къышъуфэстхыжьынхэр сэркӀэ къинэп, ахэр къызэрэстхыжьхэрэми ишӀуагъэ къышъокӀыщт+.

2Хьэхэм афэдэ цӀыфхэу[*], бзэджагъэ зышӀэхэу, адрэ цӀыфхэр сунэт зышӀыхэрэм защышъудзый+. 3Шъыпкъэу сунэт ашӀыгъэхэр тэры, тэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀэ Тхьэм фэлажьэхэу, Христос Исус рыпагэхэу, пкъым епхыгъэ Ӏофхэм ащымыгугъыхэрэр+. 4Аущтэу щыт пэтми, сэри ащ фэдэ Ӏофхэм сащыгугъын слъэкӀыщтыгъ. ЦӀыф горэ пкъым епхыгъэ Ӏофхэм ащыгугъын ылъэкӀынэу къышӀошӀымэ, сэ а цӀыфым нахьи а Ӏофхэм нахь сащыгугъын слъэкӀыщт+. 5Сэ мэфий сыныбжьэу сунэт сашӀыгъ, израиль лъэпкъым сыщыщ, Бен-Ямин илӀакъо сыщыщ, джуртмэ сакъыхэкӀыгъ, Тэурат хабзэм тетэу сыпсэоу фарисей купым сыщыщыгъ+. 6Тхьэ гъэлъэпӀэным сыгу етыгъэу сыпылъэу, чылыс зэӀукӀэм щыщхэм къин язгъэщэчыщтыгъ. Тэурат хабзэм итхэр бгъэцэкӀэнхэм ягъогукӀэ шъыпкъагъэ бгъотыщтыгъэмэ, зыми сызэригъэмысэн зи щыӀэщтыгъэп+.

7Ау джы Христос зыфэдэр зэзгъэшӀэным пае, Ӏофхэу зишӀуагъэ сэркӀэ къакӀощтыгъэхэм пкӀэ ямыӀэжьэу сэлъытэ. 8Шъыпкъэ, Ӏоф пстэуми пкӀэ ямыӀэжьэу сэлъытэ. Сыда пӀомэ, си Зиусхьан Христос Исус зыфэдэр зэзгъэшӀэныр Ӏофхэу щыӀэ пстэуми анахьи нахьышӀу. Ежь сыфэлэжьэным пае, зэкӀэри хэсынагъ, Ӏоф пстэуми пкӀэ ямыӀэжьэу сэлъытэ, Христос сиӀахьышӀу хъуным, 9ежь сыгу илъыным пае. Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ сиӀэу зэрилъытэрэм хэлъэп сэ ӀофышӀухэу сшӀагъэхэм яӀоф. Сэ зыфасӀорэр Тхьэм ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ сиӀэу зыкӀилъытэрэр ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зэрэсиӀэр ары. Тэурат хабзэм итхэр згъэцэкӀэнхэм иӀоф ащ хэлъэп. А шъыпкъагъэу сиӀэр Тхьэм дэжь къекӀы, шӀошъхъуныгъэми тет+. 10Христос зыфэдэр зэзгъэшӀэнэу сыфай, ар лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэм къикӀырэ лъэкӀыр зыфэдэри зэзгъэшӀэнэу сыфай. Христос къинхэу ыщэчыгъэхэм сиӀахь ахэлъынэу сыфай, ежь зэлӀэм, зэрэщытыгъэм фэдэуи сыхъунэу сыфай+. 11Аущтэу Тхьэм лӀагъэхэм сыкъахигъэтэджыкӀыжьыным сыщэгугъы.

Ӏофхэу сызщыгугъыхэрэм сызэралъыӀэсыным ыуж сит

12А Ӏофхэу сызщыгугъыхэрэм салъыӀэсыгъэу е зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэу сыхъугъэу сӀорэп. Ау а Ӏофхэм сызэралъыӀэсыным ыуж сит, ицӀыфхэм ащыщ сыхъунэу Христос Исус къызэрэслъыӀэсыгъэм фэдэу+. 13Сшыхэр, Ӏофхэу сызщыгугъыхэрэм салъыӀэсыгъэу зыслъытэжьрэп, ау зы Ӏоф закъо сыпылъ: блэкӀыгъэ Ӏофхэр сщыгъупшэжьхэу, сапэкӀэ ит Ӏофхэм сызэралъыӀэсыным ыуж сит. 14Зэпэчъэным хахьэрэм фэдэу тыныр къэсхьыным пае, кӀэухым сызэрэнэсыным ыуж сит. А тынэу зыфасӀорэр уашъом сыщыпсэуныр ары, ар къэсхьыныр ары ибынхэм ащыщ сыхъунэу Исус Христос иӀэмыркӀэ Тхьэр къызфысэджагъэр+. 15Тэ тщыщэу хэтрэ цӀыфэу Христос иӀофхэм яхьылӀагъэу щыкӀагъэ зи зимыӀэ цӀыф икъугъэу хъугъэр аущтэу гупшысэн фае. Ӏоф горэм ехьылӀагъэу нэмыкӀ гупшысакӀэ шъуиӀэмэ, Тхьэм ари нафэ къышъуфишӀыщт+. 16Ау тызнэсыгъэм фэшъуашэу тыгупшысэн фае, ащ тетэуи тызекӀон фае.

17Сшыхэр, силъэужхэм шъуакъырыкӀу. ШъузэрэзекӀон фаем ишапхъэу шъодгъэлъэгъугъэм тетэу зекӀохэрэм шъуакӀырыплъ+. 18Сыда пӀомэ, бэрэ къызэрэшъосӀуагъэм фэдэу, джыри сынэпсхэр къехыхэзэ шъосэӀо: цӀыфыбэ Христос икъащ пыи фэхъугъ. 19А цӀыфхэм кӀэухэу афэхъущтыр кӀодыныр ары, ятхьэри ныбэр ары, зэрыпэгэрэ ӀофхэмкӀи укӀытэжьыпхъэх. Мы дунаим иӀофхэм анэмыкӀ ягупшысэхэрэп+. 20Ау тэ тихэку уашъор ары. Зиусхьан Исус Христосэу уашъом къехынышъ, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьыщтым тежэ+. 21Ежь илъэкӀышхоу зэрылажьэу, Ӏоф пстэури итетыгъо ыӀэчӀэгъ зэрычӀигъэуцорэмкӀи тпкъы тхьамыкӀэхэр зэблихъунхэшъ, ежь ыпкъэу щытхъушхо зиӀэм фэдэ ыгъэхъущтых+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

4^1Арышъ, шъо, сшыхэу шӀу слъэгъухэу, нэкӀэ слъэгъунхэу сызфалӀэхэрэм, сигушӀуагъори ситанджыри шъоры. ШӀу слъэгъухэрэр, Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым пае, гъогу занкӀэм пытэу шъутетын фае.

Аужырэ Ӏофхэу Паул агуригъаӀохэрэр

2Зиусхьаныр агухэм зэрарылъым пае, бзылъфыгъэхэу Еводиерэ Синтихиерэ зы гупшысакӀэ яӀэ хъунхэу сялъэӀу+. 3О, къыздэлажьэрэ ныбджэгъу шъыпкъ, ахэмэ уадэӀэпыӀэнэу сыолъэӀу. Ахэри къэбарышӀур цӀыфхэм язгъэӀунымкӀэ къыздэлэжьагъэх, Климентрэ адрэ къыздэлажьэхэрэмрэ ягъусэхэу. Ахэмэ ацӀэхэр мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщт цӀыфхэм ацӀэхэр зэрыт тхылъым итых+.

4Шъо, Зиусхьаныр зыгу илъхэр, шъугушӀо зэпыт. Джыри зэ шъосэӀожьы: шъугушӀу+. 5Шъуигушъэбагъэ цӀыф пстэуми нафэ афэрэхъу. Зиусхьаныр дунаим къызыкӀожьыщт мафэр къэблэгъагъ+. 6Сыд щыщми зешъумыгъэгъап, ау сыд щыщырэ ӀофкӀи Тхьэм шъуелъэӀузэ, щытхъу фэшъушӀызэ, шъуиӀэпыӀэгъу хъунэуи шъуелъэӀузэ, шъуищыкӀагъэхэр ежъугъашӀэх+. 7ЕтӀанэ Тхьэм дэжь къикӀырэ гупсэфэу цӀыфхэм къагурыӀошъущтым нахьи, бэкӀэ нахь иным шъугухэри шъуигупшысэхэри Христос Исус шъугухэм зэрарылъым пае къыухъумэщтых+.

8Аужыпкъэм, сшыхэр, сыд Ӏоф шъыпкъэми, сыд Ӏоф лъытэныгъэ ифэшъуашэми, сыд Ӏоф зафэми, сыд Ӏоф къабзэми, сыд Ӏофэу шъугу зэӀурэми, сыд Ӏоф гуапэми, сыд Ӏофи хэбзэшӀу хэлъми, сыд Ӏоф щытхъу ифэшъуашэми, ащ фэдэ Ӏофхэм шъуягупшыс. 9Ӏофхэу сэ шъозгъэшӀагъэхэри, къышъуфэзгъэнагъэхэри, сэ къасӀохэу зэхэшъухыгъэхэри, сэ сшӀэхэу шъулъэгъугъэхэри жъугъэцакӀэх. Ащыгъум гупсэф къытэзытырэ Тхьэр шъуигъусэ зэпытыщт+.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Филиппи дэсхэм ятын

10Джыри зэ сэ шъукъызэрэсэгугъужьыгъэм пае, Зиусхьаныр сыгу илъэу, лъэшэу гопэшхо сиӀэ хъугъэ. ЫпэкӀи шъукъысфэгумэкӀыщтыгъ, ау шъукъыздэӀэпыӀэнэу игъо шъуифагъэп. 11ЩыкӀагъэ горэ зэрэсиӀэр арэп аущтэу зыкӀасӀорэр, сыда пӀомэ, сэ сыд къысэхъулӀэми сырырэзэнэу зызгъэсагъ+. 12ТхьамыкӀагъом сыхэтынри, баиныгъэм сыхэтынри зыфэдэр сэшӀэ. СышхэкӀыгъэми мэлакӀэ сэлӀэми, сыбаими сытхьамыкӀэми, – сыдигъуи, сыд къысэхъулӀэми, сырырэзэнэу зызгъэсагъ+. 13Исус Христосэу сэзгъэлъэкӀырэм ыкӀуачӀэкӀэ зэкӀэ сшӀэн слъэкӀыщт+.

14Ау щытми, гузэжъогъоу сызхэтымкӀэ гъусэ шъукъызэрэсфэхъугъэр дэгъоу шъушӀагъэ+. 15Шъо, Филиппи къалэм дэсхэм, зэрэшъушӀэрэмкӀэ, къэбарышӀур згъэӀунэу сыублагъэу Македоние хэкум[*] сыкъызекӀым, ӀэпыӀэгъу хъунымрэ ӀэпыӀэгъум ипэгъокӀ гъотыжьынымрэ яӀофкӀэ шъощ нэмыкӀэу чылыс зэӀукӀэмэ ащыщэу зи гъусэ къысфэхъугъэп. 16Фессалоникэ къалэм[*] сызыщэӀэм, сищыкӀагъэхэр заулэрэ шъуилӀыкӀохэм къысфяжъугъэхьыгъэх+. 17Ар зыкӀасӀорэр шъуитын сехъуапсэкӀэ арэп, ау шъуитын ипэгъокӀ фэдэу шӀу жъугъотыныр ары+. 18Шъуитын пстэури къысӀэкӀэхьагъ, сфикъуным нахьыби сиӀэ хъугъэ. Епафродит[*] къысфежъугъэхьыгъэ тынхэр къысӀэкӀэхьагъэхэшъ, щыкӀагъэ зи сиӀэп. Ахэр Тхьэм ыдэрэ къурмэныпхъэу, ыгу зэӀоу, мэӀэшӀу къызпихырэм фэдэх+. 19Си Тхьэ ибаиныгъэшхоу щытхъушхо зиӀэм фэшъуашэу шъуищыкӀагъэхэр зэкӀэ Христос иӀэмыркӀэ къышъуитыщт+.

20Тхьэу тя Тэ лъапӀэ мыкӀодыжьын щытхъушхор ий. Амин.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

21Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу, Христос Исус зыгу илъхэм аӀапэ сфэшъуубытыжь. Сигъусэ сшыхэм шӀуфэс къышъуахыжьы+. 22Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм зэкӀэмэ шӀуфэс къышъуахыжьы, анахьэу Кайсарым иунэшхо щыщхэр ары+.

23Зиусхьан Исус Христос игукӀэгъурэ ишӀугъэрэ шъугухэм арылъ орэхъу. Амин.

* 1:1 Тимофей – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 16:1-3.

* 1:1 Филиппи къалэр – Рим къэралыгъошхом щыщэу Македоние хэкум итыгъ. А хэкур джырэ Грецием итемыр Ӏахьыгъ. Еплъ Апостол. 16:9-40.

* 1:1 Ӏэшъхьэтетыр – алыджыбзэм щыщ гущыӀэу «Ӏэшъхьэтетэу», «зынаӀэ Ӏофхэм атезгъэтэу» зыфаӀорэм етӀанэ мэхьанэу «епископыр» иӀэ хъугъэ.

* 1:1 ӀэпыӀэгъур – етӀанэ мы гущыӀэм мэхьанэу «дьяконыр» иӀэ хъугъэ. Еплъ Рим. 16:1; 1 Тим. 3:8,12.

* 2:9 цӀэшхор – Зиусхьан зыфаӀорэ цӀэшхор ары.

* 2:10 чӀылъэ чӀэгъым – щымыӀэжьхэм ядунай ары.

* 2:19 Тимофей – еплъ 1:1.

* 2:25 Епафродит – Филиппи къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм ятын Паул фэзыхьыгъэр ары. Джы Епафродит мы тхылъыр зыдиӀыгъэу Филиппи къалэм ыгъэзэжьыщт.

* 3:2 хьэхэм афэдэ цӀыфхэр – Паул зыфиӀорэр хымэ лъэпкъхэм ащыщхэр чыристан хъунхэм пае, ыпэ рапшӀэу сунэт ашӀынхэ фаеу, чыристан хъугъэ джуртхэу зыӀохэрэр ары.

* 4:15 Македоние хэкур – еплъ 1:1.

* 4:16 Фессалоникэ къалэр – Македоние хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхуагъ.

* 4:18 Епафродит – еплъ 2:25.

+ 1:1 Апостол. 16:1
+ 1:3 Рим. 1:8, Филимон 1:4, 2 Тим. 1:3
+ 1:5 Апостол. 16:12-40
+ 1:6 1 Кор. 1:8

+ 1:7 2 Кор. 7:3, Ефес 3:1, Кол. 4:18, 2 Тим. 2:9, Филимон 1:1, Фил. 4:14

+ 1:8 Рим. 1:9, Рим. 9:1
+ 1:9 Кол. 1:9, 1 Фесс. 3:12-13, Филимон 1:6
+ 1:13 Апостол. 28:30
+ 1:14 Апостол. 4:31
+ 1:15 2 Кор. 11:13
+ 1:19 Апостол. 16:7

+ 1:20 Марк 8:38, Рим. 1:16, Рим. 14:8, 2 Кор. 5:15

+ 1:23 2 Тим. 4:6
+ 1:27 Ефес 4:1
+ 1:29 Маттэ 5:11-12
+ 1:30 Кол. 1:29, 1 Тим. 4:10
+ 2:2 Фил. 4:2, 1 Пет. 3:8, Рим. 12:16
+ 2:3 Гал. 5:26, Рим. 12:10, Ефес 4:2
+ 2:4 Рим. 15:2-3
+ 2:6 Иуан 1:1, Иуан 5:18, Иуан 10:33
+ 2:7 Маттэ 20:28, Рим. 8:3, 2 Кор. 8:9
+ 2:8 Марк 14:36, Евр. 5:8
+ 2:9 Маттэ 28:18, Ефес 1:21, Евр. 1:4
+ 2:10 Рим. 14:11
+ 2:13 1 Кор. 12:6
+ 2:15 Иудэ 1:24, Маттэ 5:14, Ефес 5:8
+ 2:16 Гал. 2:2
+ 2:17 Апостол. 21:13, 2 Тим. 4:6
+ 2:19 Апостол. 16:1, 1 Фесс. 3:2
+ 2:21 1 Кор. 10:24, 1 Кор. 13:5
+ 2:22 1 Кор. 14:7, 1 Тим. 1:2, 2 Тим. 1:2
+ 2:25 Фил. 4:18

+ 2:29 Рим. 16:2, 1 Кор. 16:18, 1 Фесс. 5:12-13, 1 Тим. 5:17

+ 3:1 Фил. 4:4

+ 3:2 Орэд ЛъапӀэхэр 21:17, Орэд ЛъапӀэхэр 21:21

+ 3:3 Рим. 2:29, Ефес 2:11, Кол. 2:11

+ 3:4 2 Кор. 11:18

+ 3:5 УблапӀэ 17:12, Рим. 11:1, Апостол. 23:6, Апостол. 26:5

+ 3:6 Апостол. 8:3, Гал. 1:13, Марк 10:20, Лука 1:6, Апостол. 22:3, Апостол. 26:5

+ 3:9 Рим. 9:30-31, Рим. 10:5

+ 3:10 Рим. 8:17, 2 Кор. 1:5, Кол. 1:24, 1 Пет. 4:13, Рим. 6:5

+ 3:12 Евр. 11:40
+ 3:14 1 Пет. 5:4, 1 Кор. 9:24-25, 2 Тим. 2:5
+ 3:15 1 Кор. 2:6

+ 3:17 1 Пет. 5:3, 2 Фесс. 3:9, 1 Тим. 4:12, Тит 2:7

+ 3:19 2 Кор. 11:15, 1 Фесс. 5:3, Марк 8:33

+ 3:20 Ефес 2:19, Апостол. 1:11, 1 Кор. 1:7

+ 3:21 1 Кор. 15:35-52, 1 Иуан 3:2, Рим. 8:29, 2 Кор. 3:18, Кол. 3:1

+ 4:2 Фил. 2:2

+ 4:3 МысырикӀыжь 32:32, Орэд ЛъапӀэхэр 68:29, Ӏоф. 3:5

+ 4:4 Фил. 3:1, 1 Фесс. 5:16
+ 4:5 Якъуб 5:8
+ 4:6 Маттэ 6:25, 1 Пет. 5:7
+ 4:7 Иуан 14:27, Фил. 4:7, Кол. 3:15
+ 4:9 Рим. 15:33, 2 Фесс. 3:16
+ 4:11 1 Тим. 6:6, 1 Тим. 6:8
+ 4:12 1 Кор. 4:11, 2 Кор. 11:27
+ 4:13 1 Тим. 1:12
+ 4:14 Фил. 1:7
+ 4:16 Апостол. 17:1
+ 4:17 Рим. 1:13

+ 4:18 Фил. 2:25, УблапӀэ 8:21, МысырикӀыжь 29:18

+ 4:19 Орэд ЛъапӀэхэр 22:1, 2 Кор. 9:8
+ 4:21 Гал. 1:2
+ 4:22 2 Кор. 13:12

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Колоссэ къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Колоссэ къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ КОЛОССЭ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Тхьэм шӀоигъуагъэти, Исус Христос иапостол сыхъугъ. Тшы Тимофей[*] сигъусэу,+
2шъо, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу, Колоссэ къалэм[*] дэсхэу, Христос зыгу илъхэу, ежь фэшъыпкъэ тшыхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.

3Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Колоссэ дэсхэм апае Паул Тхьэм щытхъу зэрэфишӀырэр

Тхьэм тышъуфелъэӀу къэси, Тхьэу ти Зиусхьан Исус Христос я Тэ щытхъу фэтэшӀы,+
4сыда пӀомэ, Христос ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэу шъуиӀэмрэ шӀулъэгъоу Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэуми афышъуиӀэмрэ якъэбар зэхэтхыгъэ. 5Ащ фэдэ шӀошъхъуныгъэмрэ шӀулъэгъумрэ зыкӀышъуиӀэр ӀахьышӀоу Тхьэм уашъом къыщышъуфигъэхьазырыгъэр къызэрэшъуитыщтым шъущыгугъэу, шъузэрэпаплъэрэр ары. КъэбарышӀоу къышъонэсыгъэм игущыӀэ шъыпкъэхэмкӀэ Тхьэм шӀугъэу къышъуфигъэхьазырыгъэм икъэбар зэхэшъухыгъэ+. 6Дунаим тыдэкӀи къэбарышӀум шӀугъэ къыхэкӀы, цӀыф нахьыбэми алъыӀэс зэпыт. Аущтэу шъуадэжьи щыхъугъ, къэбарышӀур зэхэшъухи, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэр шъыпкъэу къызыжъугурыӀогъэ мафэм щегъэжьагъэу+. 7ШӀу тлъэгъурэ Епафрасэу[*] къыддэлажьэрэм къэбарышӀур шъуигъэшӀагъ. Ащ ишӀуагъэ къышъуигъэкӀэу шъыпкъагъэкӀэ Христос фэлажьэ+. 8Ащ шъуишӀулъэгъоу Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀырэм икъэбари къытиӀотагъ.

9Арышъ, шъо шъуикъэбар зызэхэтхыгъэ мафэм щегъэжьагъэу, Тхьэм тышъуфелъэӀуныр хэтынэжьыгъэп. Тхьэр зыфаер икъугъэу къыжъугуригъэӀонэуи, ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀырэ акъылышӀуагъэрэ гулъытэныгъэрэ зэкӀэ шъуиӀэнэу телъэӀу+. 10Ащыгъум лъэныкъо пстэумкӀи Зиусхьаным ыгу къызэжъугъэӀоу, ежь шъуфэшъуашэу шъузекӀощт. ШъушӀэрэ Ӏоф дэгъу пстэуми шӀугъэ къахэкӀыщт, Тхьэри нахьышӀоу шъушӀэ зэпытыщт+. 11Сыд щыщымкӀи теубытагъэрэ щэӀагъэрэ шъуиӀэнэу Тхьэм щытхъушхо зыхэлъ лъэкӀэу иӀэмкӀэ зэкӀэ шъугухэм кӀуачӀэ къахилъхьанэу орэхъу+. 12ГушӀуагъокӀи Тхьэу Ты лъапӀэм щытхъу фэшъушӀ. Нэфынэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэм[*] Тхьэм ежь ицӀыф лъапӀэхэм ӀахьышӀоу афигъэхьазырыгъэмкӀэ шъори Ӏахь къышъулъыӀэсынэу къышъуфигъэшъошагъ. 13ШӀункӀым итетыгъо ыӀэчӀэгъ тыкъычӀихыжьи, ы Къоу шӀу ылъэгъурэм итетыгъо ыӀэчӀэгъ тычӀигъэуцуагъ+. 14Ы Къу ары лъэу къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ тэ тшъхьэхэр зыщэфыжьыгъэр, типсэкӀодхэри къытфэзгъэгъугъэр+.

Христос Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэуми апшъэ щыӀ

15Христос Тхьэу цӀыфхэм амылъэгъурэм итеплъэ иӀ. Джары Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэуми апшъэ щыӀэу ы КъокӀэ заджэрэр+. 16Тхьэм Христос зэкӀэри къыригъэгъэхъугъ, уашъоми чӀылъэми щыӀэ пстэури, цӀыфхэм алъэгъурэ Ӏофхэри, амылъэгъурэ Ӏофхэри, пачъыхьэ тӀысыпӀэхэм тетӀысхьэхэрэри, пащэхэри, Ӏэшъхьэтетхэри, тетыгъо зиӀэхэри Тхьэм ежь ы Къо зэкӀэри къыригъэгъэхъугъ, ы Къо ищытхъушхо паий щыӀэх+. 17Ахэр зэкӀэ зыщэмыӀэхэм, Къо лъапӀэр щыӀагъ. Ежьыр зэкӀэ зэкӀэзыубытэрэр. 18Чылыс зэӀукӀэр – пкъы, ащ ышъхьэр ежьыр ары. Ежьыр ары чылыс зэӀукӀэр зэтезгъэуцуагъэр, апэрэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэри ежьыр ары. Аущтэу зэкӀэмкӀи апэрэр ежьыр ары+. 19Сыда пӀомэ, Тхьэм игъоу ылъытагъэти, ищытыкӀэ-псэукӀэ зэкӀэ ы Къо хэлъ хъугъэ+. 20Лъэу ы Къо къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ Тхьэм ежь тызэригъэшӀужьызэ, ы Къо къыпкъырыкӀэу чӀылъэми уашъоми щыӀэр зэкӀэ ежь зригъэшӀужьыгъ+.

21Пасэм Тхьэм бэрэ шъупэчыжьагъ, шъугухэмкӀэ шъурипыигъ, бзэджагъэхэр шъушӀэщтыгъэх+. 22Ау шъугухэр къабзэхэу, лажьэ зи шъуимыӀэу, зыми шъузэригъэмысэн щымыӀэу, Тхьэм ежь ыпашъхьэ шъуригъэуцоным пае, Христос лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ пкъы иӀэу зэрэлӀагъэмкӀэ джы ежь ышъхьэкӀэ шъузригъэшӀужьыгъ+. 23Ау шъуиӀахьышӀу хъун Ӏофхэу къэбарышӀоу зэхэшъухыгъэм шъузщигъэгугъыгъэхэм зыми зыхешъумыгъэнэу, шӀошъхъуныгъэм игъогу шъутемыкӀэу шъыпкъагъэкӀэ шъурыкӀон фае. Тхьэм фэлажьэхэрэм а къэбарышӀур ошъо чӀэгъым щыпсэурэ цӀыф пстэуми арагъэӀугъ. Сэ, Паул, а къэбарышӀум сыфэлажьэ+.

Паул чылыс зэӀукӀэм зэрэфэлажьэрэр

24Джы сэ сишӀуагъэ шъозгъэкӀызэ, къин сщэчми, сэгушӀо, сыда пӀомэ, Христос ыпкъэу чылыс зэӀукӀэм сишӀуагъэ езгъэкӀыным пае, гузэжъогъухэу сщэчынхэу къысфигъэнэфагъэхэр джы сэ спкъыкӀэ исэгъэкъух+. 25Тхьэм Ӏофэу спшъэ къырилъхьагъэм тетэу, Тхьэм икъэбарышӀу икъугъэу шъозгъэӀуным пае, чылыс зэӀукӀэхэм сафэлажьэ+. 26А къэбарышӀур блэкӀыгъэ лъэхъанхэмрэ лӀэшӀэгъухэмрэ ащегъэжьагъэу шъэфым фэдэу Тхьэм цӀыфхэм аригъэшӀэгъагъэп. Мы уахътэм Тхьэм а шъэфыр ицӀыф лъапӀэхэм нафэ къафишӀыгъ+. 27Хымэ лъэпкъхэм щытхъушхо гъэшӀэгъонэу а шъэфым афыхэлъыр Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм аригъэшӀэныр игъоу ылъытагъ. А шъэфыр мары: Христос шъугухэм арылъ, ар шъугухэм зэрарылъым паий, щытхъушхо шъуиӀэ зэрэхъущтым шъущыгугъэу, шъупэплъэ+.

28Аущтэу Христос ехьылӀэгъэ къэбарыр тэгъэӀу. Хэтрэ цӀыфи ыгу Христос илъэу, зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зи зимыӀэ цӀыф икъугъэу Тхьэм ыпашъхьэ идгъэуцоным пае, зэкӀэ акъылышӀуагъэкӀэ гурытэгъаӀо, етэгъашӀэ. 29Ар згъэцэкӀэным пае, Христос зэкӀэ лъэкӀ лъэшэу къысхилъхьагъэмкӀэ сишъыпкъэу сэлажьэ ыкӀи сэулэу+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

2^1Шъощ паий, Лаодикие къалэм[*] дэсхэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм апаий, сэ сынапэ зымылъэгъугъэ пстэуми апаий лъэшэу сызэрэлажьэрэр шъозгъэшӀэнэу сыфай. 2Лъэшэу сызфэлажьэрэр а цӀыфхэр згъэгушхонхэуи, шӀулъэгъукӀэ зыгу-зыпсэу хъунхэуи ары. Аущтэу Тхьэм ишъэфэу Христос къашӀэным пае, осэшхо зиӀэ зэхэшӀыкӀэу икъугъэр яӀэ хъущт+. 3Осэшхо зиӀэ акъылышӀуагъэ пстэумрэ шӀэныгъэшхо пстэумрэ Христос хэлъых+. 4Ар къызкӀышъуасӀорэр тхьагъэпцӀыгъэ гущыӀэхэмкӀэ зыми шъудимыхьыхыным паешъ ары+. 5Сэ спкъыкӀэ шъуадэжь сыщымыӀэми, сыгурэ спсэрэкӀэ шъуадэжь сыщыӀ. ГъэпсыкӀэшӀоу шъуиӀэри ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэу шъуиӀэм ипытагъи зыслъэгъукӀэ, сэгушӀо+.

Христос щыӀэныгъэ икъугъэр къызэрэтитырэр

6Христос Исус Зиусхьанэу зэрэшъудагъэм пае, ар шъугухэм арылъэу шъузекӀу+. 7Шъулъапсэхэр Христос хэжъугъэлъых, шъуищыӀэныгъи ащ тежъугъэт. ЗэрэшъодгъэшӀагъэм фэдэу, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ пытэ шъуиӀэу, щытхъу фэшъушӀ зэпыт+.

8Шъуфэсакъ, мы дунаим изэхэшӀыкӀ нэкӀэу, цӀыфхэр зыгъапцӀэрэмкӀэ зыми зыдешъумыгъэхьых. Ащ фэдэ зэхэшӀыкӀыр къызхэкӀырэр Христосэп, тятэжъхэм къакӀэныжьыгъэ хабзэхэмрэ мы дунаим ехьылӀагъэу цӀыфхэм къызэрыкӀо гурыӀоныгъэхэу яӀэхэмрэ ары нахь+. 9Сыда пӀомэ, Тхьэм ищытыкӀэ-псэукӀэ зэкӀэ Христос ыпкъ хэлъ+. 10Христос шъугухэм зэрарылъымкӀэ ежь ищыӀэныгъэ икъугъэу къышъухэлъ. Ежь зэкӀэ Ӏэшъхьэтетхэмрэ тетыгъо зиӀэхэмрэ апшъэ щыӀ+. 11Ежь шъугухэм зэрарылъым пае, сунэт шъуашӀыгъэм фэд. Ар цӀыфхэм ӀэкӀэ ашӀыгъэ сунэтэп. Ар къызпкъырыкӀыгъэр Христос ары. Ар зыхъугъэр Христос шъуипсэкӀодышӀэ шэныжъ зыхышъуигъэнэжьыгъэ мафэр ары+. 12Шъузаумэхъым, Христос шъуригъусэу шъучӀалъхьажьыгъэм фэд. Шъузаумэхъым, Тхьэу Исус лӀагъэхэм къахэзгъэтэджыкӀыжьыгъэм илъэкӀыкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ зэрэхъугъэм пае, Тхьэм Христос шъуригъусэу лӀагъэхэм шъукъахигъэтэджыкӀыжьыгъ+.

13ПсэкӀодхэр зэрэшъушӀагъэхэм, шъугухэмкӀэ сунэт шъузэрамышӀыгъэм пае, лӀагъэхэм шъуафэдагъ, ау Тхьэм Христос шъуригъусэу шъукъыгъэпсэужьыгъ. Тхьэм типсэкӀодхэр зэкӀэ къытфигъэгъугъ+. 14ТичӀыфэхэу унашъохэр зигъусэхэр зэрыт тхылъым илъэкӀ Тхьэм ыгъэкӀодыгъ. А тхылъыр къытпэуцугъ, ау Тхьэм ар Христос икъащ тыриӀулӀэу, лъэныкъокӀэ ригъэзэкӀыгъ+. 15Христос къащым зытелӀыхьэм, джынэпцӀэ Ӏэшъхьэтетхэмрэ тетыгъо зиӀэ джынэпцӀыхэмрэ ялъэкӀ аӀихыжьи, ахэмэ зэратекӀуагъэр шъхьэихыгъэу къыщигъэлъагъоу, анапэ тырихыгъ+.

16Арышъ, шъушхырэмрэ шъузашъорэмрэ яхьылӀагъэуи, мэфэкӀ мэфэшхом, мэзакӀэ мэфэшхом, зыгъэпсэфыгъо мафэм ягъэлъэпӀэным ехьылӀагъэуи зыгорэм хьыкум къышъутыришӀыхьанэу фит шъумышӀы+. 17А Ӏоф пстэури къэкӀон фэе Ӏофхэм яжьау ныӀэп, ау жьаур зиер Христос ары+. 18Шъо шъушъхьэ егъэлыягъэу жъугъэцӀыкӀун фаеуи, мэлэӀичхэр жъугъэлъэпӀэнхэ фаеуи зыӀорэм зыдешъумыгъэхьых. Ащ фэдэ цӀыфым Тхьэм Ӏофхэу къыригъэлъэгъугъэу зыфиӀохэрэм атегущыӀэ зэпытэу, мы дунаим ицӀыфхэм ягупшысакӀэ зэриӀэм пае, хьаулыеу зышӀошӀыжьы. 19Ащ фэдэ цӀыфыр Христосэу шъхьэм гъусэ фэхъурэп. Шъхьэр ары пкъыр зэзыпхэу, щыӀэхэмкӀи фэхыгъэхэмкӀи пкъым зэкӀэм кӀуачӀэ езгъэгъотэу, ар зэкӀэзыубытэрэр. Аущтэу Тхьэр зэрэфаем фэдэу пкъым хэхъо+.

20Христос шъуригъусэу шъулӀагъэм фэд, цӀыфхэм къызэрыкӀо гурыӀоныгъэхэу мы дунаим ехьылӀагъэу яӀэхэми тетыгъо къышъуфыряӀэжьэп. Адэ, Ӏофыр ащ зэрэтетым пае, мы дунаим ицӀыфхэм шъуащыщыгъэм фэдэу сыд пае шъузекӀора, мыщ фэдэ унашъохэм сыд пае шъуядэӀура:+
21«Мы шхыным уемыӀ», «Мыр умышхы», «Мыщ унэмыс»+? 22Ащ фэдэ унашъохэр зэхьылӀагъэхэр шхынхэу цӀыфхэм къызэраӀэкӀахьэу кӀодыжьхэрэр ары. А унашъохэр цӀыфмэ ашӀыгъэ унашъохэу, нэмыкӀ цӀыфхэм арагъашӀэхэрэр ары+. 23ЦӀыфхэм къин ащэчызэ, Тхьэр агъэлъэпӀэнэуи, ашъхьэ егъэлыягъэу агъэцӀыкӀунэуи, апкъыхэм къин арагъэщэчынэуи а унашъохэм зэрэрагъэзхэрэм пае, акъылышӀуагъэ ахэлъэу теплъэ яӀ, ау пкӀэ яӀэп. Сыда пӀомэ, Ӏоф мыхъо-мышӀэхэу цӀыфхэм агу зыкӀэхъопсыхэрэм апэуцунхэу ӀэпыӀэгъу афэхъунхэ алъэкӀырэпышъ ары.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

3^1Тхьэм шъо Христос шъуригъусэу лӀагъэхэм шъукъахигъэтэджыкӀыжьыгъ. Арышъ, уашъоу Тхьэм иджабгъукӀэ госэу Христос зыдэщыӀэм иӀофхэм ауж шъуит+. 2Мы дунаим иӀофхэм шъуямыгупшысэу, уашъом иӀофхэм шъуягупшыс. 3Сыда пӀомэ, шъо шъулӀагъ, шъуищыӀэныгъэ шъыпкъи мыкӀодэу, Тхьэр зыдэщыӀэм дэжь Христос къышъуфегъэнэжьы+. 4Христосэу тищыӀэныгъэшӀу шъыпкъэр къызылъагъокӀэ, шъори ащ шъуригъусэу щытхъушхо шъуиӀэу шъукъэлъэгъощт+.

5Арышъ, шъуишэныжъ бзаджэ иӀофхэр жъугъэкӀодых: зинэ шӀэнри, гумыкъэбзагъэри, хъопсэ мыхъо-мышӀэхэри, хъопсэ Ӏаехэри, нэйпсыягъэри – нэйпсыягъэр тхьэ нэпцӀ гъэлъэпӀэным фэдэ мэхъу+. 6Ащ фэдэ Ӏофхэм апае ежь емыдэӀухэрэм Тхьэр къафэгубжы+. 7А цӀыфхэм шъузягъусэм, шъори ащ фэдэ Ӏофхэм шъуапылъыщтыгъ+. 8Ау джы мыщ фэдэ Ӏофхэр зэкӀэ хэшъунэжьынхэ фае: губжынри, къызэкӀэплъыхьанри, бзэджагъэри, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэнри, емыкӀу гущыӀэнри+. 9ШъузэрэмыгъэпцӀэжь, шъуишэныжъ бзаджэ иӀофхэр игъусэхэу хэшъунэжьи,+
10шэнышӀукӀэр шъуашэм фэдэу зэшъущэкӀ. Тхьэу а шэнышӀур къэзгъэхъугъэм ежь ишэн фэдэ хъоу, ар егъэкӀэжь зэпыт, ежь зыфэдэр шъыпкъэу зэжъугъэшӀэным пае+. 11Арышъ, зэрэзэтекӀхэрэ зи щымыӀэу, алыджри, джуртри, сунэт ашӀыгъэри, амышӀыгъэри, хымэри, Скит[*] хэкум щыщри, пщылӀри, шъхьафитри зэфэдэх. Христос зэкӀэмэ апшъэ щыӀ, ежьыри шъо зэкӀэми шъугухэм арылъ+.

12Шъо, гукъэбзагъэ зиӀэхэу, Тхьэм къыхихыгъэ цӀыфхэу, ежь шӀу ылъэгъухэрэм, гукӀэгъуи, шӀугъэри, мыпэгэнри, гушъэбагъэри, щэӀагъэри шъугухэм арыжъугъэлъ+. 13Зым зыр ерэщыӀ, зым адырэм гукъанэ горэ фыриӀэмэ, зэфэжъугъэгъу. Христос къызэрэшъуфигъэгъугъэм фэдэу, шъори зэфэжъугъэгъу+. 14ЗэкӀэмэ анахьэу шӀулъэгъур шъугухэм арыжъугъэлъ. ШӀулъэгъур ары зы пкъы шъухъунэуи, зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу шъущытынэуи зэкӀэ шъузэзыпхырэр+.

15Христос къышъуитырэ гупсэфыр шъугухэм тетыгъор ащыриӀэ орэхъу. Зы пкъым шъуфэдэу а гупсэфыр шъуиӀэнэу Тхьэр къышъоджагъ. Ащи щытхъу фэшъушӀ+. 16Христос игущыӀэхэр шъугухэм куоу арыжъугъэлъ зэпыт. АкъылышӀуагъэмкӀэ зым адрэм рерэгъашӀ ыкӀи гурерэгъаӀу. ШъугухэмкӀи Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀэу, орэдхэри, тхьэщытхъу орэдхэри, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ шъугухэм къарилъхьэрэ орэдхэри Тхьэм пае къашъуӀох+. 17Зиусхьан Исус ыцӀэкӀэ Тхьэу Ты лъапӀэм щытхъу фэшъушӀызэ, сыд шъушӀэми, сыд къашъуӀоми, Исус ыцӀэкӀэ ар шъушӀэ+.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ унагъохэм язекӀуакӀ

18•Шъо, шъузхэр, шъуилӀыхэм шъуафэӀорышӀ, Зиусхьаныр зыгу илъ цӀыфхэм зэряфэшъуашэм фэдэу+.

19Шъо, лӀыхэр, шъуащыщэу хэти ишъуз шӀу ылъэгъун фае, фэмыпхъашэуи дэпсэун фае+.

20Шъо, бынхэр, шъуятэ-шъуянэхэм зэкӀэмкӀи шъуядэӀу, сыда пӀомэ, ар Зиусхьаным игъоу елъытэ+.

21Шъо, тыхэри, шъуилъфыгъэхэр шъумыгъэгубжых, агу мыкӀодыным пае.

22Шъо, унэӀутхэр, мы дунаимкӀэ шъузфэлажьэхэрэм зэкӀэмкӀи шъуядэӀу. ШъуядэӀу сэӀо, ау агу къызэдгъэӀун шъуӀоу, анэхэмкӀэ гъунэ къызэрэшъулъафырэм изакъоп, ау Тхьэм шӀолӀыкӀ фызэрэшъуиӀэм пае, сыдигъуи шъугу етыгъэу шъуафэлажь+. 23Сыд шъушӀэми, цӀыфхэм зэрафашъушӀэрэм фэдэ орэмыхъу, ау Зиусхьаным зэрэфашъушӀэрэм фэдэу, шъугу етыгъэу шъушӀэ, 24сыда пӀомэ, Зиусхьаным ицӀыфхэм афигъэхьазырыгъэ ӀахьышӀур шъо Ӏофэу шъушӀагъэм пае, къызэрэшъулъыӀэсыщтыр шъошӀэшъ ары. Зиусхьан Христос ары шъузфэлажьэрэр+. 25Тхьэм бзэджагъэ зышӀэрэм ибзэджагъэ ригъэпщыныжьыщт; сыда пӀомэ, ятеплъэ емыплъэу, Зиусхьаным цӀыф пстэури изэфэд+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

4^1Шъо, тхьэматэхэр, уашъомкӀэ шъори Зиусхьан зэрэшъуиӀэр шъошӀэшъ, шъуиунэӀутхэм шъузэрадэзекӀон фаем тетэуи зафэу шъуадэзекӀу.

Аужырэ Ӏофхэр

2Тхьэм шъуелъэӀу зэпыт. Тхьэм шъуелъэӀу зыхъукӀэ, шъумычъыеу шъусакъ, Тхьэм щытхъуи фэшъушӀ+. 3Тхьэм тэри шъукъытфелъэӀу. Христос ехьылӀэгъэ Ӏоф шъэфхэр[*] цӀыфмэ ядгъэӀушъуным фэшӀ, къэбарышӀум пае пчъэр тфыӀуихынэу Тхьэм шъуелъэӀу. А къэбарышӀур цӀыфхэм зэрязгъэӀугъэр ары хьапсым сычӀадзагъэу сызкӀычӀэсыр+. 4ЗэрэзгъэӀун фаем фэдэу, а къэбарышӀур цӀыфхэм зэхэугуфыкӀыгъэу язгъэӀушъунэу Тхьэм шъукъысфелъэӀу. 5Игъор блэшъумыгъэкӀэу, акъылышӀуагъэкӀэ шъущымыщ цӀыфхэм шъуадэзекӀу+. 6ГущыӀэ мыщыухэр ахэмылъхэу, шъуигущыӀэхэр орэгуапэх. Хэти пэгъокӀ зэрешъутын фаер зэжъугъашӀэ+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

7•ШӀу тлъэгъурэ тшы Тихик[*] сикъэбархэр зэкӀэ шъуигъэшӀэщт. Ар Зиусхьаным иӀофкӀэ ӀэпыӀэгъу шъыпкъ ыкӀи къыддэлажьэ+. 8Мы Ӏоф дэдэу тиӀофхэр зытетхэр шъуигъэшӀэнри шъуигъэгушхонри ары Тихик шъуадэжь къызкӀэзгъакӀорэр[*]+. 9Ащ игъусэу Онесимэу[*] тызщыгугъэу шӀу тлъэгъурэ тшыр къэсэгъакӀо. Ар шъуицӀыфхэм ащыщ. ИтӀум мыщ дэжьым къыщыхъугъэ Ӏоф пстэури шъуагъэшӀэщт+.

10Аристархэу[*] хьапсым къыздычӀэсым шӀуфэс къышъуехыжьы. Бар-Наббэ иунэкъощ Марк[*] шӀуфэс къышъуехыжьы. Марк ехьылӀагъэу унашъо сэ къышъуфэсшӀыгъ: шъуадэжь къакӀомэ, дахэу ежъугъэблагъ+. 11Исусэу ИусткӀэ заджэхэрэми шӀуфэс къышъуехыжьы. Тхьэм и Тетыгъошхо пае къыздэлажьэрэ цӀыфхэм джуртхэу ахэтхэр ахэр ары ныӀэп. Ахэмэ инэу сагъэгушхуагъ+. 12Епафрасэу[*] шъуицӀыфхэм ащыщэу, Христос Исус фэлажьэрэм шӀуфэс къышъуехыжьы. Ар ишъыпкъэу Тхьэм къышъуфелъэӀу зэпыт, Тхьэм игъогу пытэу шъутыригъэтынэуи, сыд фэдэ лъэныкъокӀи ежь зыфэе Ӏоф пстэури зыфэдэхэр икъугъэу шъуигъэшӀэнхэуи+. 13Епафрас шъори, тшыхэу Лаодикиерэ[*] Иераполрэ[*] къалэхэм адэсхэми инэу къызэрэшъуфэлажьэрэм сыришыхьат. 14ТиӀазэ Лукэу[*] шӀу тлъэгъурэмрэ Димасрэ шӀуфэс къышъуахыжьы+. 15Лаодикие дэс тшыхэми, Нимфани, ащ иунэ щызэрэугъоирэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэми аӀапӀэ сфэшъуубытыжь+.

16Мы тхылъым шъузеджэрэ ужым, Лаодикие щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэри мы тхылъым ерэджэх. Шъори Лаодикие щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэми афэстхыгъэ тхылъэу къышъуфарагъэхьыщтми шъуедж+.

17«Зиусхьаным о ппшъэ къырилъхьэгъэ Ӏофыр гъэцакӀэ» шъуӀуи, Архипп[*] сфешъуӀожь+.

18Сэ, Паул, мы шӀуфэс гущыӀэхэр сӀэкӀэ сэтхых. Мы Ӏэхъу-лъэхъоу къыстыралъхьагъэр зыщышъумыгъэгъупшэжь. Христос ынэшӀу шъо пстэуми къышъущерэф. Амин+.

* 1:1 Тимофей – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 16:1-3.

* 1:2 Колоссэ къалэр – Асие хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым итыгъ. А хэкур джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъо итыгъ. Колоссэ къалэр а хэкум къэлэшхоу Ефес зыцӀэм километри 175-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къокӀыпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 1:7 Епафрас – Колоссэ къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэр зэхэзыщагъэр ары.

* 1:12 нэфынэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэр – Тхьэм и Тетыгъошху ары.

* 2:1 Лаодикие къалэр – Колоссэ къалэм километрэ 17-кӀэ пэчыжьэу итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 3:11 Скит цӀыфхэр – лъэпкъ Ӏэл гор.

* 4:3 Христос ехьылӀэгъэ Ӏоф шъэфхэр – еплъ 1:26,27; 2:2.

* 4:7 Тихик – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. Апостол. 20:4 зэритым фэдэу, ар Асие хэкум щыщыгъ. Еплъ Ефес. 6:21; 2 Тим. 4:12; Тит 3:12;

* 4:8 Тихик шъуадэжь къызфэзгъакӀорэр – Тихик мы тхылъэу Паул ытхыгъэр Колоссэ дэсхэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм афихьын фэягъ.

* 4:9 Онесим – еплъ Филимон.

* 4:10 Аристарх – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. Аристарх Фессалоникэ къалэм щыщыгъ.

* 4:10 Марк – Иуанэу МарккӀэ заджэхэу Ерусалим щыщыгъэр ары. Еплъ Апостол. 12:12,25; 13:5,13.

* 4:12 Епафрас – еплъ 1:7.

* 4:13 Лаодикие къалэр – еплъ 2:1.

* 4:13 Иерапол къалэр – Колоссэ къалэм километрэ 20-кӀэ пэчыжьэу, итемыр тыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ итыгъ.

* 4:14 Лука – Паул бэрэ игъогогъугъ.

* 4:17 Архипп – еплъ Филимон 2.

+ 1:1 Апостол. 16:1
+ 1:3 Ефес 1:15-16
+ 1:5 Маттэ 6:20, 1 Пет. 1:4

+ 1:6 Маттэ 24:14, Маттэ 28:19, Рим. 10:18, Кол. 1:6

+ 1:7 Кол. 4:12, Филимон 1:23

+ 1:9 2 Фесс. 1:11, Фил. 1:9, Филимон 1:6

+ 1:10 2 Кор. 5:9, Ефес 4:1, Фил. 1:27, 2 Пет. 3:18, Ефес 4:15

+ 1:11 Ефес 3:16

+ 1:13 Апостол. 26:18, Ефес 6:12, 2 Пет. 1:11

+ 1:14 Ефес 1:7

+ 1:15 2 Кор. 4:4, Евр. 1:3, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:22, Рим. 8:29, Ӏоф. 3:14

+ 1:16 Орэд ЛъапӀэхэр 32:6, Иуан 1:3, Рим. 11:36, 1 Кор. 8:6, Евр. 1:2, Евр. 2:10

+ 1:18 Ефес 1:22-23, Апостол. 26:23, 1 Кор. 15:20, Ӏоф. 1:4-5, Ӏоф. 3:14

+ 1:19 Кол. 2:9
+ 1:20 2 Кор. 5:18, Ефес 1:10, Ефес 2:14
+ 1:21 Ефес 2:1-2, Ефес 2:12
+ 1:22 Иудэ 1:24, Ефес 1:4, 1 Фесс. 4:7
+ 1:23 Апостол. 14:22, Марк 16:15, Ефес 3:7

+ 1:24 2 Кор. 7:4, 2 Кор. 12:15, 2 Кор. 1:5, Фил. 3:10

+ 1:25 Ефес 3:2

+ 1:26 Рим. 16:24, Ефес 3:9

+ 1:27 Ефес 1:18, Ефес 3:16, Кол. 2:2, Рим. 5:2, Рим. 8:17, 1 Тим. 1:1

+ 1:29 1 Кор. 15:10, Фил. 1:30, 1 Тим. 4:10
+ 2:2 Кол. 1:27, Ефес 6:22, Кол. 4:8
+ 2:3 Рим. 11:33, 1 Кор. 1:24, 1 Кор. 2:7
+ 2:4 Рим. 16:18
+ 2:5 1 Кор. 5:3, 1 Кор. 14:40
+ 2:6 1 Фесс. 4:1

+ 2:7 1 Кор. 3:11, Ефес 2:20, Ефес 3:17, Ӏоф. 21:14, Ефес 5:20, 2 Фесс. 1:3, 2 Фесс. 2:13

+ 2:8 Марк 7:3, Гал. 1:14, Гал. 4:9, Марк 13:5, 1 Иуан 3:7, Ефес 5:6, 2 Фесс. 2:3

+ 2:9 Иуан 1:14, Кол. 1:19
+ 2:10 Ефес 1:21-22, Ефес 3:19
+ 2:11 Ефес 2:11, Рим. 2:29, Кол. 3:9
+ 2:12 Рим. 6:4
+ 2:13 Ефес 2:1, Ефес 2:5, Апостол. 3:19
+ 2:14 Орэд ЛъапӀэхэр 50:3, Рим. 7:4
+ 2:15 2 Кор. 2:14, Иуан 12:31, Иуан 16:11

+ 2:16 Рим. 14:5, Гал. 4:10, Рим. 14:3, Рим. 14:17, Евр. 9:10

+ 2:17 Евр. 8:5, Евр. 10:1
+ 2:19 2 Пет. 3:18, Ефес 4:15-16, Кол. 1:10
+ 2:20 Рим. 6:2, Кол. 3:3, Гал. 4:9
+ 2:21 1 Тим. 4:3
+ 2:22 Маттэ 15:9, Марк 7:7

+ 3:1 Кол. 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Апостол. 7:55-56, Рим. 8:34, Ефес 1:20, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:24

+ 3:3 Рим. 6:2, Рим. 6:7, Гал. 5:24, Кол. 2:20

+ 3:4 Иуан 11:25
+ 3:5 Ефес 5:5, Рим. 8:13
+ 3:6 Рим. 1:18, Ефес 5:6
+ 3:7 Ефес 2:2, Ефес 4:17

+ 3:8 Якъуб 1:21, 1 Пет. 1:21, Ефес 4:22, Ефес 4:31

+ 3:9 Ефес 4:25, Кол. 2:11

+ 3:10 УблапӀэ 1:26, Ефес 4:24

+ 3:11 Рим. 2:28-29, 1 Кор. 7:19, Гал. 3:28, Гал. 5:6, 1 Кор. 12:13, Гал. 5:6, Ефес 2:14, 1 Кор. 15:28, Ефес 1:23

+ 3:12 Лука 18:7, Рим. 8:33, Тит 1:1

+ 3:13 Ефес 4:2, Маттэ 6:14-15, Марк 11:25-26, Лука 7:41-42, Ефес 4:32

+ 3:14 1 Кор. 13:1, Ефес 4:3, Ефес 5:2

+ 3:15 Иуан 14:27, Иуан 16:33, Фил. 4:7, Ефес 2:16

+ 3:16 Иуан 15:3, Орэд ЛъапӀэхэр 26:6, Ефес 5:19

+ 3:17 1 Кор. 10:31
• 3:18 Ефес 5:22
+ 3:18 УблапӀэ 3:16, 1 Пет. 3:1
+ 3:19 1 Пет. 3:7

+ 3:20 МысырикӀыжь 20:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:20, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:22

+ 3:22 1 Пет. 2:18, 1 Тим. 6:1, Тит 2:9
+ 3:24 Ефес 6:8
+ 3:25 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Маттэ 22:16

+ 4:2 Лука 18:1, Лука 21:36, Рим. 12:12, Ефес 6:18, 1 Фесс. 5:17

+ 4:3 Апостол. 4:29, Рим. 16:24, Ефес 6:19-20, Фил. 1:7, Филимон 1:1

+ 4:5 Ефес 5:15-16
+ 4:6 1 Пет. 3:15
• 4:7 Ефес 6:21-22
+ 4:7 Апостол. 20:4
+ 4:8 Кол. 2:2
+ 4:9 Филимон 1:10, Филимон 1:16

+ 4:10 Апостол. 19:29, Филимон 1:24, Апостол. 12:12, Апостол. 15:37-38

+ 4:11 Апостол. 1:23, Апостол. 18:7
+ 4:12 Кол. 1:7, Филимон 1:23
+ 4:14 2 Тим. 4:10-11, Филимон 1:24
+ 4:15 Рим. 16:5
+ 4:16 1 Фесс. 5:27
+ 4:17 Филимон 1:2

+ 4:18 1 Кор. 16:21, Гал. 6:11, 2 Фесс. 3:17, Филимон 1:19

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ ФЕССАЛОНИКЭ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ АПЭРЭ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Силуанрэ[*] Тимофейрэ[*] сигъусэхэу, шъо, Тхьэу Ты лъапӀэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ зыгу илъхэу, Фессалоникэ къалэм[*] щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы. Тхьэу Ты лъапӀэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт+.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ дэсхэм апае Паул Тхьэм щытхъу зэрэфишӀырэр

2Шъо пстэуми апае Тхьэм щытхъу фэтэшӀ зэпыт, Тхьэм тызелъэӀукӀи, шъуигугъу тэшӀы+. 3ШъуишӀошъхъуныгъэ шӀушӀагъэхэр зэрэшъуигъэшӀагъэм ти Тхьэу Ты лъапӀэм ыпашъхьэ игугъу щытэшӀ зэпыт. ШъуишӀулъэгъу инэу шъузэригъэлэжьагъэм, ти Зиусхьан Исус Христос шъущыгугъэу шъузэрэпаплъэрэм пае, теубытагъэ шъуиӀэ зэрэхъугъэми ягугъу Тхьэм ыпашъхьэ щытэшӀ зэпыт.

4Шъо, тшыхэу Тхьэм шӀу ылъэгъухэрэр, Тхьэм ибын шъухъунэу шъукъызэрэхихыгъэр тэшӀэ,+
5сыда пӀомэ, къэбарышӀур къызэрышъодгъэӀугъэр гущыӀэхэм язакъоп, кӀуачӀэкӀи Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ илъэкӀыкӀи къэбарышӀур къышъодгъэӀугъ нахь. Икъугъэуи къэбарышӀур шъушӀошъ дгъэхъугъэ. Тызышъухэтым, тишӀуагъэ шъодгъэкӀэу тызэрэзекӀощтыгъэр шъошӀэ+. 6Тэ тилъэужхэми Зиусхьаным илъэужхэми шъо шъуарыкӀощтыгъ. Сыда пӀомэ, гузэжъогъушхо шъухэтыгъэ пэтми, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ гушӀуагъоу шъугухэм къарилъхьагъэмкӀэ Тхьэм игущыӀэхэр шъудагъэх+. 7Аущтэу Македоние хэкумрэ Ахаие хэкумрэ арысхэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыф пстэуми шапхъэ шъуафэхъугъ. 8Сыда пӀомэ, Зиусхьаным ехьылӀэгъэ къэбарышӀур шъуадэжь къикӀэу зынэсыгъэхэр Македоние хэкумрэ Ахаие хэкумрэ язакъоп, ау ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэ зэрэхъугъэм икъэбар тыдэкӀи цӀыфхэм щашӀэ хъугъэ. Арышъ, а Ӏофым ехьылӀагъэу цӀыфхэм ащ нахьыбэ ятӀон ищыкӀагъэп, 9сыда пӀомэ, дахэу тызэрежъугъэблэгъагъэри, щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэ шъыпкъэм шъуфэлэжьэным пае, тхьэ нэпцӀхэм шъуакӀыб зэрафэжъугъэзагъэри ахэмэ къаӀотэжьы+. 10Тхьэм ы Къоу лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъэр уашъом къызэрехыжьыщтым шъупэплъэ – Исусэу Тхьэм игубжэу къэкӀощтым тыкъыӀэкӀэзыхыжьыщтыр ары+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Фессалоникэ Паул Ӏофэу щишӀагъэр

2^1Шъуадэжь тыкъызэрэкӀуагъэр пкӀэнчъэ зэрэмыхъугъэр шъошӀэ. 2ЗэрэшъушӀэрэм фэдэу, Филиппи къалэм[*] тызыщэӀэм, цӀыфхэм къиныбэ щытагъэщэчыщтыгъэми, къыщытэхъоныщтыгъэхэми, шъуадэжь цӀыфыби къыщытпэуцущтыгъэми, Тхьэм тигъэгушхуи, ежь дэжь къикӀырэ къэбарышӀур шъодгъэӀугъ+. 3Сыда пӀомэ, къэбарышӀур шъо шъушӀошъ хъунэу тыкъызкӀышъолъэӀурэр Тхьэм ар дгъэӀунэу тпшъэ къырилъхьагъэшъ ары. Тыгъощагъэп, тыгухэри мыкъабзэхэп, шъудгъэпцӀэнэуи тыпылъэп+. 4Ау Тхьэм а Ӏофыр дгъэцэкӀэнэу къытфигъэшъуаши, къэбарышӀур цӀыфмэ ядгъэӀунэу тпшъэ къызэрэрилъхьагъэм пае, къэбарышӀур къэтэӀотэжьы. ЦӀыфмэ агу къызэдгъэӀуным тыпылъэп, ау Тхьэу тыгухэм яшъыпкъагъэ зыгъэунэфырэм ыгу къызэдгъэӀуныр ары тызпылъыр+. 5ГъэшӀобзэ нэпцӀыкӀэ шъо тыкъызэрэшъупэмыгъокӀыгъэр шъошӀэ, шъуишӀуагъэ къызэдгъэкӀынэу гъэбылъыгъэ гухэлъи тиӀагъэп. АщкӀэ Тхьэр тишыхьат+. 6Шъорми, нэмыкӀ цӀыфхэми щытхъу къызфядгъэшӀынэу тыпылъыгъэп+.

7Христос тыриапостолэу, тетыгъоу тиӀэр дгъэфедэу тыкъышъупэгъокӀын тлъэкӀыщтыгъэми, ныр исабыйхэм шӀукӀэ зэрадэзекӀорэм фэдэу, тэри шӀукӀэ тыкъыжъудэзекӀощтыгъ. 8Ащ фэдизэу шӀу шъутлъэгъугъэти, Тхьэм дэжь къикӀырэ къэбарышӀур шъодгъэӀун закъор арэп тызфэягъэр, тпсэ шъуфэттынэуи тыфэягъ. Ащ фэдизэу шӀу шъутлъэгъугъ+.

9Тшыхэр, зызэрэдгъэулэущтыгъэри, къин тлъэгъоу тызэрэлажьэщтыгъэри, шъугу къэжъугъэкӀыжь. Шъуащыщ горэми хьылъэ тыфэмыхъуным пае, Тхьэм дэжь къикӀырэ къэбарышӀур къышъодгъэӀу зэхъум, чэщи мафи тылажьэщтыгъ+. 10Хэти тызэригъэмысэн щымыӀэу, гукъэбзагъэкӀи, шъыпкъагъэкӀи, тызэрэшъухэтымкӀэ шъо, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр, шъутишыхьат, Тхьэри тишыхьат. 11Тыр илъфыгъэхэм шъабэу зэрадэзекӀорэм фэдэу, шъо шъуащыщэу хэти тызэрэдэзекӀощтыгъэр шъошӀэ+. 12Итетыгъошхо ыӀэчӀэгъ шъучӀэхьанэуи ищытхъушхокӀэ Ӏахь шъуиӀэнэуи къышъоджэгъэ Тхьэм шъуфэшъуашэу шъузекӀонэу къыжъугурыдгъэӀуагъ, шъудгъэгушхуагъ ыкӀи тышъолъэӀугъ+.

13Тхьэм щытхъу фэтэшӀ зэпыт. Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэхэр зышъотэгъэӀухэм, цӀыфхэм ягущыӀэхэм афэмыдэхэу, ау Тхьэм игущыӀэхэм афэдэхэу шъудагъэх, шъыпкъэмкӀэ, ахэр Тхьэм игущыӀэх. А гущыӀэхэр шъо, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм, шъугухэм арылъхэу, Ӏоф щашӀэ+. 14Христос Исус зыгу илъэу, Иудей хэкум щыӀэ чылыс зэӀукӀэхэм ащыщ цӀыфхэм ялъэужхэм шъуатехьагъ. Сыда пӀомэ, джуртхэм ахэмэ къин зэрарагъэщэчыщтыгъэм фэдэу, шъулъэпкъ щыщхэм шъо къин шъуагъэщэчыщтыгъ+. 15Джуртхэм Зиусхьан Исусрэ пегъымбархэмрэ аукӀыгъэх, тэри къин тагъэщэчыгъ. Ахэр Тхьэм ыгу зэмыӀурэ цӀыфых, цӀыф пстэуми япыих+. 16Хымэ лъэпкъхэр мыкӀодхэу, Тхьэм къыгъэнэжьынхэм пае, къэбарышӀур зятэгъэӀум, къытпэуцунхэу пылъыгъэх. Аущтэу япсэкӀодхэм япчъагъэ рагъэкъу зэпытыщтыгъ. Ау Тхьэм игубж аужыпкъэм къатефагъ+.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ дэсхэр джыри зэ Паул ылъэгъужьынхэу зэрэфэягъэр

17Тыгурэ тпсэрэкӀэ шъуадэжь тыщыӀэу, тпкъыкӀэ охътэ заулэ тышъупэӀапчъэу къызытэхьым, тшыхэр, тыкъышъуфалӀэу шъузэдгъэлъэгъуным инэу тыпылъыгъ+. 18Шъуадэжь тыкъэкӀонэу тыфэягъ. Сэ, Паул, мызэу-мытӀоу сыкъэкӀоным сыпылъыгъ, ау шэйтаным къыддигъэхъугъэп+. 19ТызгъэгушӀорэри, тиӀахьышӀу тыпаплъэзэ, тиӀэ зэрэхъущтым тыщызгъэгугъырэри шъорыба? ТекӀоныгъэр къызэрэтхьыгъэр къэзгъэлъагъорэ танджэу, Зиусхьан Исус къызыкӀожьыщт мафэм дэжь ежь ыпашъхьэ щытиӀэу тызэрыпэгэщтыр шъорыба+? 20Шъыпкъэ, тищытхъуи, тигушӀуагъуи къызхэкӀырэр шъоры.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

3^1Ащ нахьыбэ тфэмыщэчыжьэу, тизакъоу Афинэ къалэм[*] тыкъыдэнэнэу тетыубытагъ+. 2-3Тимофей тэ тшы, Тхьэм фэлажьэу, Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур цӀыфхэм ягъэӀун ӀофымкӀи къыддэлажьэ, ар шъуадэжь къэдгъэкӀуагъ. Ар къызфэдгъэкӀуагъэр мы гузэжъогъухэм шъуащыщэу хэти гъогу занкӀэм тырамыгъэкӀыным пае, шъугухэм кӀуачӀэ аригъэгъотынэуи, шъуишӀошъхъуныгъэ шъутетынэу шъуигъэгушхонэуи ары. Ащ фэдэ гузэжъогъухэм тахэфэн фаеу зэрэхъурэр шъо шъошӀэ++. 4Шъуадэжь тызыщэӀэм, гузэжъогъу тызэрэхэфэщтыр шъотӀогъагъэ. Аущтэуи хъугъэ, шъори ар шъошӀэ. 5Арышъ, ащ нахьыбэ сфэмыщэчыжьэу, шъуишӀошъхъуныгъэ зытетыр зэзгъэшӀэнэу Тимофей шъуадэжь къэзгъэкӀуагъ, шэйтанэу цӀыфхэм псэкӀод язгъэшӀэнэу ыуж итым зыгорэкӀэ шъудихьыхыгъэу, тиӀоф хьаулыеу хъугъакъомэ сэщынэти+.

6Джы Тимофей шъуадэжь къикӀыжьи, тадэжь къызэкӀожьым[*], шъуишӀошъхъуныгъэрэ шъуишӀулъэгъурэ якъэбар дахэхэр къытфихьыгъэх. ШӀукӀэ шъугу тыкъызэрэкӀыжь зэпытри, шъо шъутлъэгъуным тызэрэкӀэхъопсырэм фэдэу, шъори тэ тышъулъэгъунэу шъузэрэкӀэхъопсырэри ащ къытиӀотэжьыгъ+. 7Тшыхэр, къин пстэуми, гузэжъогъу пстэуми тахэт пэтми, шъуишӀошъхъуныгъэ икъэбаркӀэ тыжъугъэгушхуагъ. 8Джы Зиусхьаным игъогу пытэу шъузэрэтетым пае, шъыпкъэмкӀэ тэпсэу. 9Шъощ пае гушӀуагъоу Тхьэм ыпашъхьэ щытиӀэ пстэуми ипэгъокӀ фэдэу, шъощ пае сыдэущтэу икъунэу Тхьэм щытхъу фэтшӀына? 10Шъутлъэгъужьынэуи, шъуишӀошъхъуныгъэ ищыкӀагъэхэр идгъэкъужьынхэуи чэщи мафи тыгу етыгъэу Тхьэм телъэӀу+.

11Ежь ти Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ ти Зиусхьанэу Исус Христосрэ шъуадэжь тыкъэкӀонэу гъогу къытфызэӀуарэх+. 12Тэ шӀу шъузэрэтлъэгъурэм фэдэу, Зиусхьаным нахь лъэшэу шӀу шъузэригъэлъэгъужь зэпытынэуи цӀыф пстэури шӀу шъуигъэлъэгъужь зэпытынхэуи орэхъу+. 13Ти Зиусхьан Исус Христос ицӀыф лъэпӀэ пстэури игъусэу мы дунаим къызыкӀожьыкӀэ, зыми шъузэригъэмысэн щымыӀэу, гукъэбзагъэкӀэ Тхьэу Тятэ лъапӀэ ыпашъхьэ шъуиуцоным пае, шъугухэр ерэгъэпытэх+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ЗекӀуакӀэу Тхьэм ыгу зэӀурэр

4^1Аужыпкъэм, тшыхэр, мыр шъосэӀо. Тхьэм ыгу къышъоӀуным пае, шъузэрэзекӀон фаер шъодгъэшӀагъ. Аущтэуи шъозекӀо. Аущтэу шъузекӀо зэпытынэу Исус ыцӀэкӀэ тышъолъэӀу ыкӀи къышъуфэтэгъэпытэ+. 2Зиусхьан Исус ыцӀэкӀэ унашъохэу къышъуфэтшӀыгъэхэр шъошӀэх.

3Тхьэр зыфаер гукъэбзагъэкӀэ шъупсэунри, зинэ шӀэным зыщышъудзыенри ары+. 4-5Ащ нэмыкӀэуи Тхьэм шӀоигъор ежь зымышӀэрэ хымэ лъэпкъхэм ащыщ цӀыфхэу зыгукӀэ зыкӀэхъопсырэ зинэ мыхъун Ӏофхэм зязытхэрэм шъуафэмыдэу, гукъэбзагъэкӀэ щытхъу хэлъэу, шъуащыщэу хэти ежь ыпкъ тетыгъо зэрэфыриӀэщтыр ары+. 6ЕтӀанэ а ӀофымкӀэ зыми ыш мыхъун римышӀэнэу е къымыгъэпцӀэнэу Тхьэм шӀоигъу. КъызэрэшъотӀуагъэм ыкӀи къызэрэжъугурыдгъэӀуагъэм фэдэу, ащ фэдэ бзэджагъэ зышӀэрэ цӀыф пстэуми яфэшъуашэр Зиусхьаным аригъэпщыныжьыщт. 7Сыда пӀомэ, тыгухэр мыкъабзэу тыпсэунэу арэп Тхьэр къызфытэджагъэр, тыгухэр къабзэу тыпсэунэу ары нахь+. 8Арышъ, мы унашъор зымыдэрэм, цӀыфыр арэп ымыдэрэр, Тхьэу зы Псэ ЛъапӀэ тыгухэм къарызылъхьэрэр ары нахь.

9Зэкъошхэм афэдэу, шӀу шъузэрэлъэгъун зэрэфаер къышъуфэстхынэу ищыкӀагъэп. ШӀу шъузэрэлъэгъунэу Тхьэм шъуигъэшӀагъэ+. 10Македоние хэкум зэкӀэ ис шы пстэури шӀу шъолъэгъу. Ахэр нахь лъэшэу шӀу шъулъэгъу зэпытынэу сышъолъэӀу.

11Ӏасэу шъупсэоу, нэмыкӀ цӀыфхэм яӀоф шъуиӀоф хэшъумылъхьэу, шъуӀэхэмкӀэ шъулажьэу шъузэрэпсэущтым ыуж шъуит, унашъо къызэрэшъуфэтшӀыгъэм фэдэу+. 12Аущтэу къышъущымыщ цӀыфхэм апашъхьэ хабзэм тетэу шъущыпсэущт, щыкӀагъи зи шъуиӀэщтэп+.

Зиусхьан Исус мы дунаим къызэрэкӀожьыщтыр

13Тшыхэр, лӀагъэхэм яӀоф зытетыр шъумышӀэу шъукъэдгъэнэнэу тыфаеп, нэмыкӀ цӀыфхэу гугъапӀэ зимыӀэхэм агу къызэреорэм фэдэу, шъугу къемыоным пае+. 14Исус лӀи, лӀагъэхэм къызэрахэтэджыкӀыжьыгъэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ тиӀ. Арышъ, ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу лӀагъэхэр Исус игъусэхэу Тхьэм ежь дэжь зэрищэщтхэр тшӀошъ мэхъу+. 15Зиусхьаным игущыӀэхэм атетэу мыр къышъотэӀо: Зиусхьаныр дунаим къызыкӀожькӀэ, тэ, псэоу къэнагъэхэр, лӀагъэхэм апэ тишъыщтэп+. 16Тхьэм иунашъо хъоу, апэрэ мэлэӀичым ымакъэрэ Тхьэм ыбжъэмыешхо ымакъэрэ къызыӀухэкӀэ, ежь Зиусхьаныр уашъом къехыщт. КъызехыкӀэ, ХристоскӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу лӀагъэхэр апэу къэтэджыжьыщтых+. 17ЕтӀанэ тэ, псэоу къэнагъэхэр, ахэмэ тырягъусэу ошъуапщэхэм тахэтэу, Тхьэм тыдихьыещт, жьыбгъэм хэтэу жьым Зиусхьаным тыщыпэгъокӀыным пае. ЕтӀанэ Зиусхьаным тыригъусэ зэпытыщт+. 18Мы гущыӀэхэмкӀэ шъузэрэгъэгушху.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

5^1Тшыхэр, а Ӏофхэр къызыхъущт лъэхъанхэми сыхьатхэми яхьылӀагъэу къышъуфэттхыныр ищыкӀагъэп+. 2ТыгъуакӀор чэщым цӀыфхэм амышӀахэу къызэрякӀурэм фэдэу, Зиусхьаныр дунаим къызыкӀожьыщт мафэр къызэрэкӀощтыр шъошӀэ+. 3«Джы гупсэфыгъо тиӀ, щынагъо зи щыӀэп», цӀыфхэм заӀокӀэ, етӀанэ амышӀахэу къинышхо къафэкӀощт, хъушъэн ихьэгъэ бзылъфыгъэм къинышхо къызэрэфакӀорэм фэдэу. Ащ хэкӀыжьыпӀэ иӀэщтэп+.

4Ау шъо, тшыхэр, шӀункӀым шъухэтэп. Арышъ, а мафэр тыгъуакӀом фэдэу шъумышӀахэу къышъуфэкӀощтэп+. 5Шъо, зэкӀэри, нэфынэм шъурибын, мафэми шъурибын. Тэ чэщыми шӀункӀыми ябынхэм тащыщэп+. 6Арышъ, адрэ цӀыфхэр зэрэчъыехэрэм фэдэу, тычъые хъущтэп, ау тымычъыеу тысакъын фае, щэӀэныгъи тиӀэн фае+. 7Сыда пӀомэ, чэщыр ары цӀыфхэу чъыехэрэр зычъыехэрэр, чэщри ары ешъохэрэр зешъохэрэр. 8Ау тэ мафэм тырибынышъ, щэӀэныгъэ зитэжъугъэгъаӀ. ШӀошъхъуныгъэмрэ шӀулъэгъумрэ ашъоджанэм фэдэу зыщытэжъугъалъ, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьыщтыми тыщыгугъэу, тызэрэпаплъэрэр танджым фэдэу къэтэжъугъэӀэт+. 9Сыда пӀомэ, Тхьэм игубж къыттыригъэфэнэу арэп ибын тыхъунэу тызфигъэнэфагъэр, ти Зиусхьан Исус Христос къыпкъырыкӀэу тымыкӀодэу тыкъыгъэнэжьыныр ары нахь+. 10Тэщ пае Исус лӀагъэ, тыпсэуми, тылӀагъэми, ежь тыригъусэу тыпсэуным пае+. 11Арышъ, шъузэрэгъэгушху, зым адрэми нахь лъэкӀ гурэ псэрэкӀэ рерэгъэгъот.

Аужырэ Ӏофхэр

12Тшыхэр, къышъуфэлажьэхэу, Зиусхьаным иӀофхэмкӀэ тетыгъо къышъуфызиӀэ цӀыфхэу къыжъугурызгъаӀохэрэм лъытэныгъэ афэшъушӀынэу тышъолъэӀу+. 13Ахэмэ Ӏофэу ашӀэрэм пае лъытэныгъэшхо афэшъушӀ, шӀу шъулъэгъух. ШъузэгурыӀу+. 14Тшыхэр, тышъолъэӀу, лэжьэнхэу зымыдэхэрэм шъуяушъый, зыгу кӀодыгъэхэр жъугъэгушхох, ӀэпыӀэгъу зищыкӀагъэхэми шъуадэӀэпыӀ, щэӀагъэкӀэ цӀыф пстэуми шъуапэгъокӀ+. 15Хэти зыгорэм ибзэджагъэ бзэджагъэкӀэ пэрэмыгъокӀыжь. Ау шъо шӀу зэрэзэфэшъушӀэщтым шъупылъ, цӀыф пстэуми шӀу зэрафэшъушӀэщтыми ыуж шъуит зэпыт+.

16Сыдигъуи шъугушӀу+. 17Зэпымыоу Тхьэм шъуелъэӀу+. 18Сыд къышъохъулӀэми, Тхьэм щытхъу фэшъушӀ, сыда пӀомэ, шъо, Исус Христос зыгу илъхэм, аущтэу шъузекӀоныр ары Тхьэр зыфаер+. 19Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ имашӀо шъумыгъэкӀуасэ+. 20Тхьэм ежь игущыӀэхэр цӀыфхэм агухэм къарилъхьэхэу, къызэраригъаӀохэрэр пхъэтэпэмыхь шъумышӀы. 21Ӏоф пстэуми яшъыпкъагъэ жъугъэунэфы, дэгъум шъутет+. 22Сыд фэдэ бзэджагъэми зыщышъудзый!

23Гупсэф къытэзытырэ Тхьэм шъугухэр икъукӀэ ерэгъэкъэбзэжь, иягъи къышъомыкӀэу шъугуи, шъупси, шъупкъи къерэухъум, Зиусхьан Исус Христос дунаим къызыкӀожьыкӀэ, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыӀэным пае+. 24Тхьэу къышъуаджэрэр шъыпкъэ, ащи а Ӏофыр ыгъэцэкӀэщт+.

25Тшыхэр, Тхьэм шъукъытфелъэӀу+. 26Тшы пстэуми гукъэбзагъэкӀэ ӀаплӀ яшъущэкӀэу шӀуфэс сфяшъухыжь+. 27Мы тхылъым шъушы пстэуми шъукъафеджэнэу Зиусхьаным ыцӀэкӀэ унашъо къышъуфэсэшӀы+.

28Ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу къышъущерэф. Амин.

* 1:1 Силуан – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. СилэкӀэ заджэщтыгъэхэр ары.

* 1:1 Тимофей – еплъ Кол. 1:1. Еплъ Апостол. 16:1-3. Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ.

* 1:1 Фессалоникэ къалэр – Македоние хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхуагъ. Апэрэу Паул а къалэм зэрэкӀуагъэм икъэбар Апостол. 17:1-9 ит.

* 2:2 Филиппи къалэр – еплъ Фил. 1:1. Рим къэралыгъошхом щыщэу Македоние хэкум итыгъ. А хэкур джырэ Грецием итемыр Ӏахьыгъ.

* 3:1 Афинэ къалэр – Ахаие хэкум икъэлэшхуагъ. Еплъ Апостол. 17:15-18:1.

* 3:6 Тимофей тадэжь къызэкӀожьым – еплъ Апостол. 18:5.

+ 1:1 Апостол. 15:22, 1 Пет. 5:12, 2 Фесс. 1:1, Апостол. 17:1, Фил. 4:16

+ 1:2 Ефес 5:20, 2 Фесс. 1:3, 2 Фесс. 2:13
+ 1:4 2 Пет. 1:10
+ 1:5 Апостол. 20:18

+ 1:6 1 Кор. 4:16, 1 Кор. 11:1, 2 Фесс. 3:7, Апостол. 17:5-10, Апостол. 13:52

+ 1:9 Апостол. 14:15

+ 1:10 1 Кор. 1:7, 2 Фесс. 1:10, Маттэ 3:7, Рим. 5:9, 1 Фесс. 2:16, 1 Фесс. 5:9

+ 2:2 Апостол. 16:22-24
+ 2:3 2 Кор. 4:2
+ 2:4 Гал. 2:7, Гал. 1:10, Ефес 5:10
+ 2:5 Рим. 1:9, Рим. 9:1, Фил. 1:8
+ 2:6 1 Кор. 9:4-5, 2 Фесс. 3:9, Филимон 1:8
+ 2:8 2 Кор. 12:15

+ 2:9 Апостол. 18:3, 2 Кор. 11:27, 2 Фесс. 3:8

+ 2:11 1 Кор. 4:14-15
+ 2:12 2 Фесс. 2:14
+ 2:13 Гал. 4:14

+ 2:14 1 Фесс. 1:6, Апостол. 17:5, 2 Фесс. 1:4-5

+ 2:15 Маттэ 23:34, Иуан 15:20, Апостол. 13:50, Апостол. 17:5

+ 2:16 Апостол. 13:45, Апостол. 14:2, Маттэ 27:25, Лука 21:23, 1 Фесс. 1:10

+ 2:17 1 Кор. 5:3, Кол. 2:5
+ 2:18 Рим. 1:13, Рим. 15:22
+ 2:19 1 Кор. 15:31, 2 Фесс. 1:4
+ 3:1 Апостол. 17:15-16
+ 3:2 Апостол. 16:1, Фил. 2:19

+ 3:3 Апостол. 9:16, Апостол. 14:22, 1 Пет. 5:9

+ 3:5 Маттэ 4:3, 1 Кор. 7:5, Гал. 4:11
+ 3:6 Апостол. 18:5
+ 3:10 2 Тим. 1:3
+ 3:11 2 Фесс. 3:5
+ 3:12 Фил. 1:9-10, 2 Фесс. 1:3
+ 3:13 Иудэ 1:14, 2 Фесс. 2:17
+ 4:1 Кол. 1:10, Кол. 2:6
+ 4:3 1 Кор. 6:18, Гал. 5:19, Ефес 5:3
+ 4:5 1 Пет. 4:3-4, Рим. 1:26, Ефес 4:17-19

+ 4:7 1 Пет. 1:15, Иудэ 1:24, Ефес 1:4, Кол. 1:22

+ 4:9 Евр. 13:1, Иуан 6:45

+ 4:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:14, Апостол. 18:3, Ефес 4:28, 2 Фесс. 3:8, 2 Фесс. 3:10

+ 4:12 Рим. 13:13
+ 4:13 Ефес 2:12
+ 4:14 1 Кор. 15:20, 2 Кор. 4:14
+ 4:15 1 Кор. 15:51-52

+ 4:16 Дан 10:13, Дан 12:1, Иудэ 1:9, Ӏоф. 12:7, Маттэ 24:31, 1 Кор. 15:52, Маттэ 16:27, 1 Кор. 15:23

+ 4:17 Апостол. 1:9, Ӏоф. 11:12, Иуан 14:3
+ 5:1 Апостол. 1:7
+ 5:2 Маттэ 24:43, 2 Пет. 3:10
+ 5:3 Лука 21:34, Фил. 3:19
+ 5:4 1 Иуан 2:8
+ 5:5 Лука 16:8, Иуан 12:36, Рим. 13:12
+ 5:6 Марк 13:33-36, 1 Пет. 1:13, Ефес 6:18
+ 5:8 Ефес 6:14, Ефес 6:17
+ 5:9 1 Фесс. 1:10
+ 5:10 Рим. 14:9

+ 5:12 1 Кор. 16:16, 1 Кор. 16:18, Фил. 2:29, 1 Тим. 5:17

+ 5:13 Марк 9:50, Рим. 12:18, 2 Кор. 13:11
+ 5:14 2 Фесс. 3:6-10, Гал. 6:1
+ 5:15 1 Пет. 3:9, Рим. 12:17
+ 5:16 Фил. 4:4

+ 5:17 Лука 18:1, Лука 21:36, Рим. 12:12, Ефес 6:18, Кол. 4:2

+ 5:18 Рим. 12:2, Ефес 5:17, Ефес 5:20
+ 5:19 Ефес 4:30
+ 5:21 1 Иуан 4:1, 1 Кор. 14:29
+ 5:23 Рим. 15:33, Фил. 4:9, 2 Фесс. 3:16
+ 5:24 1 Кор. 1:9, 2 Фесс. 3:3, Евр. 10:23
+ 5:25 Ефес 6:19, 2 Фесс. 3:1, Евр. 13:18
+ 5:26 1 Пет. 5:14, Рим. 16:16
+ 5:27 Кол. 4:16

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

АПЭРЭШЪХЬ

ШӀОШЪХЪУНЫГЪЭ ЗИӀЭХЭУ ФЕССАЛОНИКЭ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ЯТӀОНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Шъо, Тхьэу Тятэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ зыгу илъхэу Фессалоникэ къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм щыщхэм, Силуанрэ Тимофейрэ сигъусэхэу мы тхылъыр къышъуфэсэтхы+.

2Тхьэу Тятэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

Тхьэм зафэу цӀыфхэм хьыкум къызэратыришӀыхьащтыр

3Тшыхэр, шъощ пае Тхьэм щытхъу фэтшӀ зэпытын фае. Ари тэрэз, сыда пӀомэ, шъуишӀошъхъуныгъэ хэхъо зэпыт, шъуащыщэу хэти адрэм шӀулъэгъоу фыриӀэми хэхъо зэпыт+. 4Арышъ, цӀыфхэм сыд фэдиз къин шъуагъэщэчми, сыд фэдиз гузэжъогъу шъухэтми, теубытагъэрэ шӀошъхъуныгъэрэ зэрэшъуиӀэм пае, Тхьэм ичылыс зэӀукӀэхэм адэжь шъуищытхъу щытэӀо+.

5А Ӏоф пстэуми Тхьэм ихьыкум зафэу зэришӀырэр къагъэшъыпкъэ, сыда пӀомэ, теубытагъэ зэрэшъуиӀэм пае, Тхьэм и Тетыгъошхоу къин зыфэшъушэчырэм ыӀэчӀэгъ шъучӀэхьанэу къышъуфигъэшъошэщт+. 6Шъо гузэжъогъу шъухэзыдзэрэ цӀыфхэр гузэжъогъум хидзэжьынхэр Тхьэм зафэу елъытэ+. 7Шъо, гузэжъогъум хэтхэр, шъутигъусэу гупсэф къышъуитыжьынри Тхьэм зафэу елъытэ. Ар зыхъущтыр Зиусхьан Исус уашъом къехэу имэлэӀичхэу лъэкӀ зиӀэхэр игъусэхэу къызылъэгъощт мафэр ары+. 8Тхьэр зымышӀэрэ цӀыфхэу, ти Зиусхьан Исус ехьылӀэгъэ къэбарышӀум емыдэӀухэрэм ябзэджагъэ аригъэпщыныжьыным пае, мэшӀотхъуабзэм хэтэу Зиусхьан Исус дунаим къэкӀожьыщт+. 9А цӀыфхэр Зиусхьаным ынапэрэ, ежь лъэкӀышхоу щытхъушхо зиӀэмрэ апэчыжьэхэу, мыухыжьын кӀодыныр Ӏахьэу Тхьэм атырилъхьащт. 10Ар къызыхъущтыр Зиусхьаныр дунаим къызыкӀожьыщт мафэр ары. А мафэм ицӀыф лъапӀэхэм ежь щытхъу фашӀыщт, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэ цӀыфхэми зэкӀэми ежь агъэшӀэгъощт. Шъори а цӀыфхэм шъуахэтыщт, сыда пӀомэ, тишыхьатныгъэ шъушӀошъ хъугъэшъ ары+.

11Джары шъощ пае зэпымыоу Тхьэм тызкӀелъэӀурэр. Тхьэр къызэрэшъоджагъэм тетэу, ибын шъухъуныр къышъуфигъэшъошэнэу телъэӀу. ИлъэкӀышхокӀи шӀугъэу шъугухэм арылъ пстэури шъуигъэгъэцэкӀэнэуи, шъуишӀошъхъуныгъэ къыхэкӀырэ ӀофышӀу пстэури рышъуигъэгъэкъунэуи Тхьэм телъэӀу+. 12Аущтэу ти Зиусхьан Исус ыцӀэ цӀыфхэм щытхъу фяжъугъэшӀыщт, Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым паий, шъори щытхъу шъуиӀэ хъущт. Ти Тхьэрэ ти Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къызэрэшъущафэрэм тетэу аущтэу хъущт.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Бзэджэныгъэм ицӀыф

2^1Ти Зиусхьан Исус Христос дунаим къызэрэкӀожьыщтымрэ ежь дэжь тызэрэщызэрэугъоижьыщтымрэ яхьылӀагъэу, тшыхэр, моущтэу тышъолъэӀу:+
2Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэр къэсыгъэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ежь ыгу къырилъхьагъэу цӀыф горэм ыӀозэ, пцӀы къеусыми, е а мафэр къэсыгъэу къэбар къаӀуатэми, е тэ тхылъэу къэттхыгъэм аущтэу итэу цӀыфхэм пцӀы къаусыми, а Ӏофым псынкӀэу зешъумыгъэгъэгумэкӀ, зешъумыгъэгъэщын. 3Хэт щыщи зыкӀи зыкъешъумыгъэгъапцӀ. ЦӀыфхэм акӀыб Тхьэм фагъазэным ыпэкӀэ, бзэджэныгъэм ицӀыфэу Тхьэм ыгъэкӀодыжьыщтыр къэлъэгъоными ыпэкӀэ, а мафэр къэсыщтэп+. 4А цӀыфыр тхьэхэу зыфаӀохэрэми, цӀыфхэм агъэлъапӀэрэ Ӏоф пстэуми апэуцужьыщт, ахэмэ пстэуми анахьи нахь инэу зилъытэжьыщт. Тхьэм иунэшхуи итӀысхьанышъ, «Сэ сы Тхь» ыӀощт+.

5Шъуадэжь сызыщэӀэм, мы Ӏофхэр къызэрэшъосӀуагъэхэр шъугу къэкӀыжьырэба? 6Бзэджэныгъэм ицӀыф джы гъогу езымытырэри шъо шъошӀэ. Ау игъо къызыскӀэ, бзэджэныгъэм ицӀыф къэлъэгъощт. 7Сыда пӀомэ, бзэджэныгъэм илъэкӀ шъэф джы Ӏоф ешӀэ. Ау джы нэс бзэджэныгъэм ицӀыф гъогу езымытыгъэр ыпэ рапшӀэу ӀукӀыжьын фае+. 8ЕтӀанэ бзэджэныгъэм ицӀыф къэлъэгъощт. Ау Зиусхьан Исус щытхъушхо иӀэу къызыкӀожьыкӀэ, ыжэкӀэ къыщэрэ жьымкӀэ ар ыукӀыжьыщт, ыгъэкӀодыжьыпэщт+. 9Бзэджэныгъэм ицӀыф къызыкӀокӀэ, шэйтаным илъэкӀ иӀэу къэкӀощт. ЛъэкӀ Ӏофышхо нэпцӀхэри зэкӀэ, нэшэнэ гъэшӀэгъон нэпцӀхэри, Ӏофышхо гъэшӀэгъон нэпцӀхэри цӀыфхэм аригъэлъэгъущт+. 10Сыд щыщырэ бзэджэныгъэкӀи цӀыфхэу кӀодыпӀэм игъогу тетхэр ыгъэпцӀэщтых. Ахэр зыкӀэкӀодхэрэр мыкӀодхэу зыкъагъэнэжьыным пае, шъыпкъэр шӀу алъэгъунэу зэрамыдагъэр ары+. 11Арышъ, пцӀыр ашӀошъ хъуным пае, Тхьэм ахэмэ ягупшысакӀэ зэрегъэкӀокӀы+. 12Аущтэу шъыпкъэр зышӀошъ мыхъугъэхэу бзэджагъэм зыгу еӀурэ цӀыф пстэури Тхьэм ыгъэмысэщт.

ШъумыкӀодэу шъукъыгъэнэжьыным пае Тхьэм шъукъыхихыгъ

13Ау шъо, тшыхэу Зиусхьаным шӀу ылъэгъухэрэр, шъощ пае Тхьэм щытхъу фэтшӀ зэпытын фае, сыда пӀомэ, ублапӀэм щегъэжьагъэу шъумыкӀодэу шъукъыгъэнэжьыным пае, Тхьэм шъукъыхихыгъ. Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу шъугухэр зыгъэкъэбзэжьырэм илъэкӀыкӀи, шъыпкъэр шъушӀошъ зэрэхъугъэмкӀи шъумыкӀодэу шъукъегъэнэжьы+. 14Тхьэр ибынхэм ащыщ шъухъунэу къызэрэшъоджагъэр къэбарышӀоу шъодгъэӀугъэр ары. Аущтэу ти Зиусхьан Исус Христос ищытхъушхокӀэ Ӏахь къышъулъыӀэсыщт+. 15Арышъ, тшыхэр, шъукъызэкӀэмыкӀоу, бзэгукӀи тхылъымкӀи шъодгъэшӀэгъэ Ӏофхэм пытэу шъуатетэу гъогум шъурыкӀон фае+.

16-17Тхьэу Тятэ лъапӀэу шӀу тызылъэгъугъэу, зынэшӀу щыфэныгъэкӀэ сыдигъуи тызгъэгушхорэм шӀум тыщегъэгугъы. Ежьыррэ ти Зиусхьан Исус Христосрэ сыд щыщ шӀугъэ жъугъэцэкӀэным, шъуӀоным пае шъуарэгъэгушху, шъугухэри арэгъэпытэх++.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм шъукъытфелъэӀу

3^1Аужыпкъэм, тшыхэр, шъуадэжь зэрэщыхъугъэм фэдэу, Зиусхьаным икъэбарышӀу цӀыфхэм тыдэкӀи анэсынэуи, цӀыфхэм а къэбарышӀум щытхъу фашӀынэуи Тхьэм шъуелъэӀу+. 2ЦӀыф бзэджэ-наджэхэм тащиухъумэнэу Тхьэм шъуелъэӀу, сыда пӀомэ, зэкӀэ цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэп+. 3Ау Зиусхьаным ыӀорэр къегъэшъыпкъэ. Ащ шъугухэр ыгъэпытэщт, шэйтанми шъущиухъумэщт+. 4Тиунашъохэр зэрэжъугъэцакӀэхэрэмкӀи зэрэжъугъэцэкӀэщтхэмкӀи Зиусхьаным тыкъышъущегъэгугъы. 5Тхьэм ишӀулъэгъурэ Христос итеубытагъэрэ Зиусхьаным шъугухэр аферэгъазэх+.

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр мылажьэхэ хъущтэп

6Тшыхэр, хэтрэ тшэу лэжьэныр зымыдэу, къышъуфэдгъэнэгъэ унашъохэм атемытым зыщышъудзыенэу ти Зиусхьан Исус Христос ыцӀэкӀэ унашъо къышъуфэтэшӀы+. 7Шъор-шъорэу шъошӀэ тилъэужхэм шъузэрарыкӀон фаер. Шъуадэжь тызыщэӀэм, тымылажьэу къыхэкӀыгъэп+. 8ЗыдгъэхьакӀэу зыми ихьалыгъуи тшхыгъэп. Ау тыулэоу, лъэшэу тылажьэу, шъуащыщэу зыми хьылъэ тыфэмыхъуным пае, чэщи мафи Ӏоф тшӀэщтыгъ+. 9ЗышъодгъэхьакӀэнэу фитыныгъэ тимыӀагъэп, ау тилъэужхэм шъуарыкӀоным пае, шапхъэ тышъуфэхъунэу тызэрэфэягъэр ары тызкӀэлэжьагъэр+. 10Шъуадэжь тызыщэӀэм, мы унашъор къышъуфэтшӀыгъ: лэжьэнэу зымыдэрэр орэмышхэ+.

11Сыда пӀомэ, шъуащыщхэу заулэмэ лэжьэнхэр амыдэу зэхэтхыгъэ. Ахэмэ Ӏоф зи ашӀэрэп, ау яӀоф зыхэмылъым пылъых+. 12Ащ фэдэ цӀыфхэр самбырэу лэжьэнхэу, ежь яхьалыгъуи ашхынэу ти Зиусхьан Исус Христос ыцӀэкӀэ унашъо афэтэшӀы ыкӀи тялъэӀу. 13Шъо, тшыхэр, мыр шъотэӀо, шъуемызэщэу шӀушӀэным шъупылъ+.

14ЦӀыф горэ мы тхылъым итхэу шъуатӀохэрэм ямыдэӀумэ, а цӀыфым гъунэ лъышъуф, жъугъэукӀытэжьыным паи ащ гъусэ шъуфэмыхъу. 15Ау шъуипыим фэдэу шъуемыплъ, шъушы фэдэу гурыжъугъаӀу нахь+.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

16ЗэкӀэ гупсэфыр къытэзытырэ Зиусхьаным зэкӀэмкӀи сыдигъуи гупсэф къышъуерэт. Зиусхьаныр шъо пстэуми шъуерэгъус+.

17Сэ, Паул, сӀэкӀэ мы шӀуфэс гущыӀэхэр къышъуфэсэтхы. Мары зэрэстхырэр+.

18Ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу шъо пстэуми къышъущерэф. Амин.

+ 1:1 Апостол. 15:22, 1 Пет. 5:12, 1 Фесс. 1:1, Апостол. 16:1

+ 1:3 Ефес 5:20, 1 Фесс. 1:2, 2 Фесс. 2:13
+ 1:4 1 Фесс. 2:19
+ 1:5 Лука 20:35
+ 1:6 Ӏоф. 6:10
+ 1:7 Иудэ 1:14
+ 1:8 2 Пет. 3:7, Гъуазэхэр 2:10,
+ 1:10 1 Кор. 3:13, 1 Фесс. 1:10
+ 1:11 Кол. 1:9
+ 2:1 Маттэ 24:31, 1 Фесс. 4:15-17

+ 2:3 Марк 13:5, Кол. 2:8, 1 Иуан 3:7, Ефес 5:6, Дан 7:24-25, Дан 8:25, Ӏоф. 13:4-5

+ 2:4 Дан 11:36
+ 2:7 1 Иуан 2:18, 1 Иуан 4:3
+ 2:8 Ӏоф. 2:16
+ 2:9 Маттэ 24:24, Марк 13:22, Ӏоф. 13:14
+ 2:10 1 Кор. 1:18
+ 2:11 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 22:22,

+ 2:13 Ефес 5:20, 2 Фесс. 1:3, Якъуб 1:18, Ӏоф. 14:4

+ 2:14 1 Фесс. 2:12
+ 2:15 1 Кор. 16:13
+ 2:16 1 Пет. 1:3
+ 2:17 1 Фесс. 3:13
+ 3:1 1 Фесс. 5:25
+ 3:2 Рим. 15:31, 2 Кор. 1:10-11

+ 3:3 1 Кор. 1:9, 1 Фесс. 5:24, Евр. 10:23, Маттэ 16:13, Иуан 17:12

+ 3:5 1 Фесс. 3:11
+ 3:6 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:6
+ 3:7 1 Кор. 4:16, 1 Кор. 11:1, 1 Фесс. 1:6
+ 3:8 Апостол. 18:3, 1 Фесс. 2:9-10

+ 3:9 1 Кор. 9:4-5, 1 Фесс. 2:6, Филимон 1:8, 1 Пет. 5:3, Фил. 3:17, 1 Тим. 4:12, Тит 2:7

+ 3:10 Ефес 4:28, 1 Фесс. 4:11, 1 Фесс. 5:14
+ 3:11 1 Тим. 5:13
+ 3:13 Гал. 6:9
+ 3:15 Маттэ 18:15
+ 3:16 Рим. 15:33, Фил. 4:9, 1 Фесс. 5:23

+ 3:17 1 Кор. 16:21, Гал. 6:11, Кол. 4:18, Филимон 1:19

Апостол Паул апэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

Апостол Паул апэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПАУЛ АПЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ТИМОФЕЙ ФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. ТымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэмрэ Зиусхьан Исус Христосэу тызщыгугъырэмрэ яунашъокӀэ Исус Христос иапостол сыхъугъ+. 2О, Тимофееу[*], шӀошъхъуныгъэ зэрэуиӀэм пае скъо шъыпкъэм фэдэ хъугъэм, мы тхылъыр къыпфэсэтхы. Тхьэу Ты лъапӀэмрэ Христос Исусэу ти Зиусхьанрэ анэшӀу къыпщарэфи, гукӀэгъу къыпфарэшӀи, гупсэф къыуарэт+.

Дин гъэсэкӀо нэпцӀхэр

3-4Сэ Македоние хэкум[*] сыкӀо зэхъум, сыкъызэрэолъэӀугъэм фэдэу, Ефес къалэм къыдан, цӀыфхэм Ӏоф пхэнджхэр арамыгъэшӀэнхэуи, тхыдэжъхэми, гъунэ зимыӀэ лӀэкъо зэтекӀхэми апымылъынхэуи цӀыф заулэмэ унашъо афэпшӀыным пае. Ащ фэдэ Ӏофхэм къарыкӀырэр зэнэкъокъуныгъэхэр ары. Тхьэм игухэлъэу шӀошъхъуныгъэмкӀэ зиӀоф зыгъэцакӀэрэм а Ӏофхэм яшӀуагъэ рагъэкӀырэп+. 5Мы унашъор зыкӀэтшӀырэр мыхъун зи зыдэзымышӀэжьырэ гу къабзэмрэ шӀошъхъуныгъэ шъыпкъэмрэ къакӀэкӀырэ шӀулъэгъур тиӀэ хъуныр ары+. 6ЦӀыф заулэхэр ахэмэ атекӀыгъэхэу, пкӀэ зимыӀэ зэнэкъокъухэм зафагъэзагъ+. 7Тэурат егъэджэкӀо пащэхэу залъытэми, къаӀохэрэри гушхокӀэ зытегущыӀэхэрэ Ӏофхэри ашӀэхэрэп.

8Хабзэр[*] зэрэдэгъур тэшӀэ, цӀыфыр хабзэм зэрэфыщытын фаем тетэу фыщытмэ+. 9Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм хабзэр зэрафамыгъэуцугъэр тэшӀэ, ау хабзэр зыфагъэуцугъэхэр мыхэр арых: хабзэм текӀыхэрэр, хабзэм пэуцухэрэр, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэхэр, псэкӀод зышӀэхэрэр, зыгу мыкъабзэхэр, Тхьэр зымыгъэлъапӀэхэрэр, ны-тыхэри зыукӀыхэрэр, цӀыф укӀакӀохэр,+
10-11зинэ зышӀэхэрэр, хъулъфыгъэхэм шъузпӀапкӀэу якӀуалӀэхэрэр, цӀыфхэр зыщэхэрэр, пцӀы зыусхэрэр, шыхьат нэпцӀ хъухэрэр, хэт щыщми къэбарышӀум тызфигъасэрэ Ӏофхэу тызщыгугъышъунэу щытхэм атемытхэр. А къэбарышӀоу щытхъушхо зиӀэр згъэӀунэу Тхьэу щытхъушхо зиӀэм спшъэ къырилъхьагъ+.

Паул Тхьэм игукӀэгъу пае щытхъу зэрэфишӀырэр

12Исус Христосэу, Ти Зиусхьанэу сиӀоф сшӀэнэу сэзгъэлъэкӀыгъэм щытхъу фэсэшӀы. Ащ цыхьэ къысфишӀи, мы Ӏофыр спшъэ къызэрэрилъхьагъэм пае, щытхъу фэсэшӀы+. 13Сэ ежь згъапцӀэщтыгъ, ицӀыфхэми къин язгъэщэчыщтыгъ, ежь сехъоныщтыгъэми, гукӀэгъу къысфишӀыгъ, сыда пӀомэ, шӀошъхъуныгъэ симыӀэу Ӏофхэу сшӀэщтыгъэхэр къызгурымыӀохэу сызекӀощтыгъэти ары+. 14Ау ти Зиусхьан ынэшӀу инэу сэ къысщифагъ, Христос Исус сыгу илъ зэрэхъугъэм паий, шӀошъхъуныгъэрэ шӀулъэгъурэ сыгу илъ хъугъэх+.

15Мы гущыӀэхэр шъыпкъэх, цӀыф пстэуми ахэр адэнхэуи яфэшъуаш: псэкӀод зышӀэхэрэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэм пае, Исус Христос мы дунаим къэкӀуагъ. Ахэмэ ащыщэу апэ итыр сэры+. 16Ау Исус Христос зэкӀэмэ апэу гукӀэгъу къызкӀысфишӀыгъэр сэ къызэрэздэзекӀорэмкӀэ ищэӀэгъэшхо къыгъэлъэгъонэуи ары, ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъун цӀыфхэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм шапхъэ сафэхъунэуи ары. 17ЕгъэшӀэрэ пачъыхьэу, мылӀэжьыщтэу, цӀыфхэм амылъэгъоу, Тхьэ закъом мыкӀодыжьын лъытэныгъэшхомрэ щытхъушхомрэ ий. Амин.

18Скъо Тимофей, Тхьэм ежь игущыӀэхэу о къыохьылӀагъэу цӀыф заулэмэ агухэм къарилъхьэхи, къаригъэӀуагъэхэм[*] атетэу мы унашъор къыпфэсэшӀы. А гущыӀэхэм атетэу дзэлӀ дэгъур шӀоу зэрэзаорэм фэдэу,+
19шӀошъхъуныгъэ уиӀэу, угукӀэ мыхъун зи зыдэмышӀэжьэу, угу етыгъэу уиӀоф шӀэ. ЦӀыф заулэмэ агухэмкӀэ мыхъун зи зыдамышӀэжьыныр яӀэнэу зэрамыдагъэм пае, шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыжьыгъэх. 20Именейрэ Александрэрэ ащ фэдэ цӀыфхэм ащыщых. Ахэр шэйтаным сэ фэзгъэзагъэх[*], Тхьэр амыгъэпцӀэнэу зэрагъэшӀэным пае+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм уелъэӀуныр

2^1ЗэкӀэмэ анахьэу сышъолъэӀу, цӀыф пстэуми апае Тхьэм шъуелъэӀу, ӀэпыӀэгъу афэхъунэуи шъуелъэӀу, шӀугъэ аригъэгъотынэуи шъуелъэӀу, Тхьэми щытхъу фэшъушӀ. 2Тхьэм шӀолӀыкӀ фытиӀэу, гукъэбзагъэкӀи, самбырэу ыкӀи гупсэфэу тыпсэушъуным пае, пачъыхьэхэмрэ тетыгъо зиӀэхэмрэ Тхьэм шъуафелъэӀу. 3Ар дэгъу, Тхьэу тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэми ар игъоу елъытэ+. 4Ежь цӀыф пстэури мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэуи, шъыпкъагъэр зэрагъэшӀэнэуи шӀоигъу+. 5Сыда пӀомэ, Тхьэр зы, Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу зэгъэшӀужьакӀоу дэтыр зы, ар цӀыфэу Христос Исус ары+. 6Ащ ыпсэ шъхьэщэфыжьэу цӀыф пстэуми апае ытыгъ. Исус аущтэу игъо дэдэм тефэу, Тхьэм игухэлъ ыгъэшъыпкъэжьыгъ+. 7Джы Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур згъэӀунэуи, апостол сыхъунэуи Тхьэм сызкӀигъэнэфагъэр шӀошъхъуныгъэмрэ шъыпкъэмрэ якъэбар хымэ лъэпкъхэм язгъэшӀэнэу ары – сэ шъыпкъэр къэсэӀо, пцӀы сыусырэп+.

8ЛӀыхэр тыдэкӀи Тхьэм елъэӀунхэу сыфай, гукъэбзагъэкӀи аӀэхэр аӀэтызэ, мыгубжыхэу, Тхьэми емыхъырэхъышэхэу.

9Ащ нэмыкӀэу бзылъфыгъэхэри укӀытэ ахэлъэу, хэбзэшӀум тетэу, екӀоу зафэпэнэу сыфай. Шъхьац благъэкӀи, дышъэмкӀи, налмэс-налкъутэхэмкӀи, щыгъын лъапӀэхэмкӀи замыгъэкӀэракӀэу,+
10шӀушӀагъэхэмкӀэ зарэгъэкӀэракӀ, «Тхьэм шӀолӀыкӀ фытиӀэу тэпсэу» зыӀорэ бзылъфыгъэхэм зэряфэшъуашэм фэдэу.

11Бзылъфыгъэм зи ымыӀоу, ӀорышӀэу, Тхьэм иӀофхэр зэригъэшӀэнхэ фае+. 12Бзылъфыгъэм Тхьэм иӀофхэр цӀыфхэм аригъэшӀэнхэуи, лӀы горэм тетыгъо фыриӀэнэуи сыдэрэп. Зи ымыӀоу псэун фае+. 13Сыда пӀомэ, Тхьэм апэу къыгъэхъугъэр Адэм ары, етӀанэ – Хьао+. 14Блэм зыкъезгъэгъэпцӀагъэри Адэм арэп, бзылъфыгъэр ары нахь. Аущтэу бзылъфыгъэр Тхьэм игъогу текӀыгъ+. 15Ау шӀошъхъуныгъэ, шӀулъэгъу къэбзагъэ ыгу илъ зэпытхэу бзылъфыгъэр хэбзэшӀум тетэу щыӀэмэ, сабый къызэрэфэхъурэмкӀэ мыкӀодэу къэнэжьыщт.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Чылыс зэӀукӀэм иӀэшъхьэтет ишэн зыфэдэн фаер

3^1Мы гущыӀэхэр шъыпкъэх: чылыс зэӀукӀэм иӀэшъхьэтет[*] хъунэу зыгорэм шӀоигъомэ, Ӏофэу зыуж итыр Ӏоф дэгъу+. 2Ӏэшъхьэтетыр хэти зэригъэмысэн зыбгъодэмылъэу, зы шъуз нахь зимыӀэу[*], щэӀэныгъи гулъыти зиӀэу, хэбзэшӀум тетэу, хьакӀэхэр зыгъэлъапӀэу, цӀыфхэм шъыпкъагъэр язгъэшӀэн зылъэкӀырэ лӀын фае+. 3Ащ нэмыкӀэуи ешъуакӀоу е лӀы Ӏэлмэ хъущтэп, ау Ӏасэу, мыцӀэцӀалэу, мылъкум кӀэмыхъопсэуи псэун фае+. 4Иунагъо дэгъоу зэрихьэу, ибынхэм лъытэныгъэ къызфаригъэшӀэу, ыгъэӀорышӀэнхэ фае. 5Сыда пӀомэ, ежь иунагъо зезымыхьэшъурэр Тхьэм ичылыс зэӀукӀэ сыдэущтэу кӀэлъыплъэшъуна? 6Ӏэшъхьэтетыр шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъакӀэхэм ащыщмэ хъущтэп. Армырмэ зышӀошӀыжьынышъ, шэйтаныр мысэ зэрэхъугъэм фэдэу, ари мысэ хъущт. 7ЦӀыфхэр ӀаекӀэ къытемыгущыӀэнхэм, шэйтаным ихъытыу имыфэным пае, чылыс зэӀукӀэм щымыщхэри шыхьат дэгъу зыфэхъурэ лӀын фае+.

Чылыс зэӀукӀэм иӀэпыӀэгъухэм яшэн зыфэдэн фаер

8Ащ фэдэу чылыс зэӀукӀэм иӀэпыӀэгъухэри[*] лъытэныгъэ зифэшъуашэхэу, бзэгуитӀу зыӀумылъхэу, сэнэпсым емынэцӀхэу, мылъкуми кӀэмыхъопсырэ лӀыхэу псэунхэ фае+. 9АгухэмкӀи мыхъун зи зыдамышӀэжьэу, шӀошъхъуныгъэм ишъэф аӀыгъын фае. 10Ау ыпэ рапшӀэу яшъыпкъагъэ жъугъэунэфын фае. Ахэр зыми зэригъэмысэнхэ щымыӀэмэ, ӀэпыӀэгъухэм ащыщ орэхъух.

11Ащ фэдэу а ӀэпыӀэгъухэм яшъузхэри лъытэныгъэ зифэшъуашэхэу, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атемыгущыӀэхэу, щэӀагъэ зиӀэхэу, лъэныкъо пстэумкӀи узщыгугъышъун цӀыфынхэ фае+.

12ӀэпыӀэгъур зы шъуз нахь зимыӀэу, илъфыгъэхэмрэ иунагъорэ дэгъоу зезыхьэрэ лӀын фае. 13ӀэпыӀэгъухэу зиӀоф дэгъоу зыгъэцэкӀагъэхэм лъытэныгъэ агъоты, Христос ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэу яӀэм гушхокӀэ тегущыӀэнхэ алъэкӀыщт.

Шъэфэу тишӀошъхъуныгъэ хэлъыр

14Бэ темышӀэу уадэжь сыкъэкӀонэу сыгугъэу, мы тхылъыр къыпфэсэтхы. 15Сыкъэгужъомэ, Тхьэм иунагъо щыщхэр зэрэзекӀонхэ фаер мы тхылъым уигъэшӀэщт. Тхьэм иунагъо щыщхэр щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм ичылыс зэӀукӀ ары. А чылыс зэӀукӀэр ары шъыпкъагъэр зытет пкъэури лъапсэри. 16ШъыпкъэмкӀэ, шъэфэу тишӀошъхъуныгъэ хэлъыр[*] ины: Тхьэр цӀыфэу къэлъэгъуагъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ащ ишъыпкъагъэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ. МэлэӀичхэм заригъэлъэгъугъ. Ежь фэлажьэхэрэм ежь икъэбар хымэ лъэпкъхэм арагъэӀугъ. Дунаим тет цӀыфхэм ежьыркӀэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъугъэ. Щытхъушхо иӀэу Тхьэм ар уашъом дихьыежьыгъ+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ЦӀыфыбэ шӀошъхъуныгъэм игъогу зэрэтекӀыжьыпэщтыр

4^1Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ нафэу къеӀо, дунаим иаужырэ лъэхъанхэм цӀыфыбэ шӀошъхъуныгъэм игъогу зэрэтекӀыжьыпэщтыр. ЦӀыфхэр дэзыхьыхырэ джынэхэми, джынапцӀэхэм Ӏофхэу зыфагъасэхэрэми агоуцощтых+. 2ДжынапцӀэхэм цӀыфхэр зыфагъасэрэ Ӏофхэр ахэзгъахьэхэрэр нэпитӀу зиӀэ цӀыфхэр ары. Ахэмэ шӀури ери зэхадзыжьын амылъэкӀэу гъучӀ плъыгъэмкӀэ агухэм тамыгъэ ядзыгъэм фэдэщт. 3Къэщэн-дэкӀонымрэ гъэнэфэгъэ гъомлапхъэр шхынхэмрэ мыхъун Ӏофхэу а пцӀыусхэм цӀыфхэм араӀо. Ау Тхьэм а гъомлапхъэхэр къыгъэхъугъэх, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу, шъыпкъэр зышӀэхэрэм Тхьэм щытхъу фашӀэу ахэр ашхынхэм пае,+
4сыда пӀомэ, Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэури шӀу. Тхьэм щытхъу фэпшӀэу къапштэмэ, зи хэбдзыжьын ищыкӀагъэп,+
5сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэхэмкӀэ, Тхьэм узэрелъэӀурэмкӀэ ар къабзэ мэхъу+.

Исус Христос шӀоу узэрэфэлэжьэщтыр

6Мы Ӏофхэр тшыхэм агурыбгъаӀомэ, ащыгъум шӀошъхъуныгъэм игущыӀэхэмкӀи, тишӀошъхъуныгъэ тызфигъасэрэ ӀофышӀухэу узтетхэмкӀи лъэкӀ зэбгъэгъотэу, Исус Христос шӀоу фэлажьэхэрэм уащыщ. 7Тхьэм ишӀолӀыкӀ зыхэмылъ мышъо-мыл тхыдэжъхэм защыдзый. Ау Тхьэм шӀолӀыкӀ фызэрэуиӀэным ыуж ит+. 8Пкъыр ебгъэсэным шӀуагъэ къыхэкӀы, ау Тхьэм шӀолӀыкӀ фыуиӀэным сыд фэдэ лъэныкъокӀи ишӀуагъэ къэкӀо, сыда пӀомэ, Тхьэм шӀолӀыкӀ фыуиӀэным джырэ щыӀэныгъэмрэ къэкӀощт щыӀэныгъэмрэ апае шӀум ущегъэгугъы.

9А гущыӀэхэр шъыпкъэх, цӀыф пстэуми ахэр адэнхэр яфэшъуаш+. 10Тыулэузэ, тишъыпкъэу тызкӀэлажьэрэр цӀыф пстэури, зэкӀэмэ анахьэу шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр, мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэ Тхьэу щыӀэныгъэ зиӀэм тызэрэщыгугъырэр ары+.

11Мы ӀофхэмкӀэ цӀыфхэм унашъо афэшӀ, ахэри агурыгъаӀу. 12УиныбжьыкӀагъэ пае зыми нэмыплъ къызэремыгъэт, ау гущыӀэхэмкӀи, зекӀуакӀэмкӀи, шӀулъэгъумкӀи, шӀошъхъуныгъэмкӀи, гукъэбзагъэмкӀи шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм шапхъэ афэхъу+. 13Сэ сыкъакӀофэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм[*] цӀыфхэм апашъхьэ укъызэряджэщтми, цӀыфхэм зэрагурыбгъэӀощтми, зэрябгъэшӀэщтми апылъ. 14Тхьэм ынэшӀу къыпщифэнэу чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм[*] аӀэхэр о пшъхьэ къытыралъхьэхэзэ, Тхьэм ежь игущыӀэхэр о къыохьылӀагъэу ахэмэ агухэм къарилъхьэхи, къызарегъаӀохэ ужым, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэм лъэкӀэу къыуитыгъэр умыгъэпсэуалъэу къэмыгъан+.

15Мы Ӏофхэм апылъ, уапэкӀэ зэребгъэхъурэр зэкӀэмэ нафэ афэхъуным пае, а Ӏофхэм ауж ит зэпыт. 16Зыфэсакъыжь, Ӏофхэу цӀыфхэр зыфэбгъасэхэрэми ябгъашӀэхэрэми афэсакъ. А Ӏофхэм унаӀэ атегъэт зэпыт. Аущтэу пшӀымэ, къыодэӀурэ цӀыфхэр мыкӀодхэу къэбгъэнэжьыщтых, о пшъхьи мыкӀодэу къэбгъэнэжьыщт.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Шъузабэхэр, нахьыжъхэр, унэӀутхэр

5^1Шынахьыжъым уфэмыгубж, ау тым фэдэу гурыгъаӀу; кӀалэхэми пшыхэм узэрафыщытым фэдэу афыщыт;+
2бзылъфыгъэ нахьыжъхэми ныхэм узэрафыщытым фэдэу афыщыт, бзылъфыгъэ ныбжьыкӀэхэми шыпхъухэм узэрафыщытым фэдэу гукъэбзэ закӀэкӀэ афыщыт.

3Шъузабэу зизэкъо дэдэхэм лъытэныгъэ афэшӀ. 4Шъузабэ горэм лъфыгъэхэри ахэмэ къакӀэхъухьагъэхэри иӀэхэмэ, ежьхэм яунагъо лъытэныгъэ фашӀынэу ыпэ рапшӀэу зэрарэгъашӀ, ятэ-янэхэм къафашӀагъэри афарэшӀэжь, сыда пӀомэ, ар Тхьэм игуап+. 5Шъузабэу зизэкъо дэдэу къэнагъэр Тхьэм щэгугъы, чэщи мафи Тхьэр къыдэӀэпыӀэнэу елъэӀу зэпыт. 6Ау шъузабэу зызэригъэтхъэжьыным нэмыкӀ емыгупшысэрэр, псауми, лӀагъэм фэд+. 7ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр зыми зэригъэмысэнхэ щымыӀэным пае, мы Ӏоф пстэумкӀи унашъо афэшӀ. 8Ау цӀыфэу зиунэкъощхэм, зэкӀэмэ анахьи иунэ исхэм, алъымыплъэрэм ишӀошъхъуныгъэ ыгъэпцӀыгъ. Ар шӀошъхъуныгъэ зимыӀэм нахьи нахь дэижь.

9Шъузабэхэм ацӀэхэр зэрыт тхылъым зыцӀэ ратхэн фаер зыныбжь тӀокӀищым нэсыгъэу, зэ нахь дэмыкӀуагъэу, 10зишӀушӀагъэхэмкӀэ цӀыфхэр шыхьат зыфэхъурэр ары: гущыӀэм пае, бын зыпӀугъэу, хьакӀэхэр зыгъэлъэпӀагъэу, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм[*] алъакъохэр афэзытхьакӀыгъэу[*], гузэжъогъу хэтхэм адэӀэпыӀагъэу, шӀушӀэгъэ пстэуми апылъыгъэ шъузабэр ары+.

11Шъузэбэ ныбжьыкӀэхэм ацӀэхэр а тхылъым имытхэх. Сыда пӀомэ, хъопсэн агу къихьэмэ, Христос акӀыб къыфагъазэзэ, дэкӀожьынхэм енэцӀыщтых. 12Аущтэу гущыӀэ пытэу Христос ратыгъэр зэрамыгъэцэкӀагъэм пае, мысэ хъущтых. 13Ащ нэмыкӀэуи, а шъузэбэ ныбжьыкӀэхэм Ӏоф амышӀэу унэ ихьэ-икӀэу къакӀухьэу яхабз. Ӏоф зэрамышӀэрэм изакъоп, Ӏоржъорхэу, яӀоф зыхэмылъым яӀоф халъхьэу, амыӀуапхъэхэри аӀох+. 14Арышъ, шъузэбэ ныбжьыкӀэхэр дэкӀожьынхэу, быни къакӀэхъонэу, яунагъуи зэрахьанэу, джэгъогъоу шэйтаныр ӀаекӀэ атегущыӀэнэу игъо рамыгъэфэнэу сыфай+. 15Сыда пӀомэ, ахэмэ ащыщхэр гъогу занкӀэм текӀыхи, шэйтаным игъогу техьагъэх.

16ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ бзылъфыгъэ горэм иунэ шъузабэхэр исхэмэ, ар ахэмэ алъыплъэн фае. Чылыс зэӀукӀэм ахэр хьылъэ фэрэмыхъух, шъузабэу зизэкъо дэдэхэм чылыс зэӀукӀэр ӀэпыӀэгъу афэхъуным пае.

17Чылыс зэӀукӀэр дэгъоу зезыхьэхэрэ нахьыжъхэм лъытэныгъэ нахьыбэ яфэшъуаш, зэкӀэмэ анахьэу Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм язгъэӀухэу, язгъашӀэхэрэр ары+. 18Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арыт: «Цум лэжьыгъэр ыӀо зыхъукӀэ, ыжэ зэтемыпх», ыкӀи «ЛэжьакӀом илэжьапкӀэ ыгъотынэу ифэшъуаш»+. 19ШыхьатитӀум е шыхьатищым къаӀорэмкӀэ гъэшъыпкъагъэ мыхъумэ, зыгорэм чылыс зэӀукӀэм инахьыжъхэм ащыщ горэ зэригъэмысэрэр умыдэ+. 20ПсэкӀод зышӀэхэрэм зэкӀэмэ апашъхьэ ащыгурыгъаӀу, адрэхэр щынэнхэм пае+.

21Тхьэм, Зиусхьан Исус Христос, Тхьэм къыхихыгъэ мэлэӀичхэм апашъхьэ пытэу унашъо къыщыпфэсэшӀы, къыпшӀошӀырэ пхэнджыгъэ Ӏоф хэмылъэу, зыгорэм ылъэныкъокӀи удимыхьыхэу, мы Ӏоф пстэури гъэцакӀэ.

22ЦӀыф горэ Зиусхьаным фэлэжьэнэу бгъэнэфэным пае, о пӀэхэр ышъхьэ теплъхьанхэм удэмыгузажъу. НэмыкӀ цӀыфхэм япсэкӀодхэм уиӀахь ахэмылъхь. Гукъэбзагъэ зигъэӀэ зэпыт+.

23Псы закъоп узэшъощтыр, ау уныбэрэ бэрэ къыпфакӀорэ узхэмрэ апае сэнэпс тӀэкӀу ешъу+.

24ЦӀыф заулэмэ япсэкӀодшӀагъэхэр нэрылъэгъух, а цӀыфхэри унэшъо шӀыпӀэм нэмысхэзэ мысэ мэхъух. НэмыкӀ цӀыфхэм япсэкӀодшӀагъэхэр ауж итхэу, ыужкӀэ нэрылъэгъу мэхъух. 25Ащ фэдэу шӀушӀагъэхэри нафэх. ШӀушӀагъэхэу мынэрылъэгъугъэхэри гъэбылъыгъэу къэнэжьышъущтхэп.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

6^1УнэӀутыгъэм ибжь зэкӀэ зытелъхэм лъытэныгъэ пстэури ятхьэматэхэм яфэшъуашэу алъытэн фае, цӀыфхэр Тхьэм ыцӀэрэ тишӀошъхъуныгъэ тызфигъэсэрэ Ӏофхэмрэ ямыхъонынхэм пае+. 2ШӀошъхъуныгъэ зыгу илъ тхьэматэхэр зиӀэ унэӀутхэм зэрэзэкъошхэм пае, ятхьэматэхэм нэмыплъ арарэмыт, ау джыри нахьышӀужьэу афэлэжьэнхэ фае. Сыда пӀомэ, Ӏофэу ашӀэрэм ишӀуагъэ зэкӀырэр шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу шӀу алъэгъухэрэр ары. Мы Ӏофхэр унэӀутхэм ягъашӀэх, афэгъэпыт+.

ЦӀыф заулэм адрэхэр зыфагъасэрэ Ӏоф пхэнджхэмрэ мылъку кӀэхъопсынымрэ яхьылӀагъ

3Зыгорэ Ӏоф пхэнджхэм шъуафигъасэу, ти Зиусхьан Исус Христос игущыӀэхэу тызщыгугъышъущтхэм атемытмэ, Тхьэм шӀолӀыкӀ фытиӀэным ехьылӀагъэу тишӀошъхъуныгъэ тызфигъэсэрэ Ӏофхэми атемытмэ,+
4а цӀыфым зышӀошӀыжьы ыкӀи зи зэхишӀыкӀырэп. Ар гущыӀэхэмкӀэ зэнэкъокъунымрэ зэщыхьанымрэ афалӀэ. А Ӏофхэм къарыкӀхэрэр шъугъоныр, зэмызэгъыныр, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэныр, зым адрэм гуцафэ фишӀыныр,+
5зиакъыл зэщыкъуагъэу, шъыпкъагъэм пэчыжьэ цӀыфхэм язэщыхьанэу пкӀэ зимыӀэр ары. Тхьэ гъэлъэпӀэныр чарэ къэкӀуапӀ ашӀошӀы. Ащ фэдэхэм защыдзый+.

6Шъыпкъэ сэӀо, цӀыф горэ иӀэм рыразэмэ, Тхьэм шӀолӀыкӀ фиӀэмэ, шӀуагъэу ащ хэлъыр ины+. 7Сыда пӀомэ, дунаим тыкъызытехьэм, зи къыздэтхьыгъэп, дунаим тызытекӀыжьыкӀи зи тетхын тлъэкӀыщтэп+. 8Ау гъомылэу тшхыщтымрэ щыгъынхэмрэ тиӀэхэмэ, ахэмэ тарырэзэщт+. 9Ау баи хъунхэу фаехэр псэкӀодшӀэным фыдэзыхьыхын Ӏофым хэфэх, шэйтанми ӀэкӀэфэх. ПкӀэ зимыӀэ хъуапсэу зиягъэ къакӀохэу, цӀыфхэри зыгъэунэхъухэу, кӀодыпӀэм зыӀэпызыщэхэрэм а цӀыфхэр аубытых+. 10Сыда пӀомэ, бзэджэгъэ пстэури къызхэкӀырэр ахъщэр шӀу плъэгъуныр ары. ЦӀыф заулэ ахъщэм кӀэхъопсэу, шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыхи, гухэкӀ Ӏаджи къызфахьыжьыгъ+.

ШӀошъхъуныгъэм шӀоу фэлажь

11Ау о, Тхьэм ицӀыф, а Ӏофхэм защыдзый. Шъыпкъагъэр, Тхьэм шӀолӀыкӀ фыуиӀэныр, шӀошъхъуныгъэр, шӀулъэгъур, теубытагъэр, гушъэбэныгъэр угу зэрилъынхэм ауж ит+. 12ШӀошъхъуныгъэм шӀоу узэрэфэлэжьэным пылъ. МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зэгъэгъот; сыда пӀомэ, шыхьатыбэмэ апашъхьэ[*] шӀошъхъуныгъэ зэрэуиӀэм шӀоу шыхьат укъызыфэхъум, ар бгъотынэу Тхьэр къыоджагъ+. 13Тхьэу зэкӀэми щыӀэныгъэ къязытырэм ыпашъхьэрэ, Христос Исусэу Понтый Пилат зэхихэу шъыпкъагъэм шыхьат дэгъу фэхъугъэм ыпашъхьэрэ, пытэу унашъо къыпфэсэшӀы:+
14зи уимылажьэу, зыми узэригъэмысэни щымыӀэу, тиунашъо гъэцакӀэ, ти Зиусхьан Исус Христос дунаим къызыкӀожьыщт мафэм нэсыфэ. 15Игъо къызыскӀэ, Тхьэм а мафэр къыгъэлъэгъощт – Тхьэу щытхъушхо зиӀэу, лъэкӀышхо зиӀэ закъор, пачъыхьэхэм я Пачъыхьэжь, тхьэматэхэм я Тхьэмэтэжь+. 16Ежь Тхьэ закъор ары мылӀэжьыщтыр, узэмыкӀолӀэшъущт нэфынэми хэтыр. ЦӀыфхэм ащыщэу зыми ар ынэкӀэ ылъэгъугъэп, ылъэгъуни ылъэкӀыщтэп. Лъытэныгъэшхори мыкӀодыжьын лъэкӀышхори ий. Амин.

17Мы дунаим баи щыхъугъэхэр зашӀомышӀыжьынэуи, мылъку нэпцӀым щымыгугъыхэу, Тхьэм нахь щыгугъынхэуи унашъо афэшӀ. Сыда пӀомэ, тызгъэтхъэжьынэу зэкӀэ икъоу къытэзытырэр Тхьэр ары+. 18ШӀушӀэным пылъынхэуи, шӀушӀэнымкӀэ баи хъунхэуи, ямылъку шъхьамысыжьхэу, яӀэм щыщ ягуапэу нэмыкӀ цӀыфмэ аратынэуи унашъо афэшӀ+. 19Аущтэу ашӀымэ, мылъкушхо зыфаугъоижьыгъэу мэхъу. МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зэрагъэгъотыным пае, а мылъкушхор къэкӀощт дунаим лъапсэ щафэхъу.

20О, Тимофей, Ӏофэу Тхьэм ппшъэ къырилъхьагъэм фэсакъ. Тхьэм ишӀолӀыкӀ зыхэмылъ гущыӀэ мыщыухэмрэ пэгущыӀэныгъэу пцӀыкӀэ шӀэныгъэ зыфаӀохэрэмрэ защыдзый+. 21Сыда пӀомэ, «А шӀэныгъэр тиӀ», зыфаӀожьэу, цӀыф заулэ шӀошъхъуныгъэм игъогу текӀыгъ. Тхьэм ынэшӀу къыпщерэф. Амин+.

* 1:2 Тимофей – еплъ Кол. 1:1.

* 1:3 Македоние хэкур – еплъ 1 Фесс. 1:7.

* 1:8 хабзэр – Мусэ и Тэурат хабз ары.

* 1:18 Тхьэм ежь игущыӀэхэу о къыохьылӀагъэу цӀыф заулэмэ агухэм къарилъхьэхи, къаригъэӀуагъэхэр – чылыс зэӀукӀэм ипегъымбархэм аӀэхэр Тимофей ышъхьэ тыралъхьэхэзэ, Тхьэм фэлэжьэнэу загъэнафэм, Тхьэм ахэмэ агухэм а гущыӀэхэр къарилъхьэхи, къаригъэӀуагъ.

* 1:20 Ахэр шэйтаным сэ фэзгъэзагъэх – а лӀитӀур чыристанхэм язэкъошныгъэ зэрэхагъэкӀыжьыгъэхэм пае, шэйтаным илъэкӀэу цӀыфхэр зыгъэкӀодхэрэм ыӀэчӀэгъ чӀэтхэ хъугъэх.

* 3:1 Ӏэшъхьэтет – алыджыбзэм щыщ гущыӀэу «Ӏэшъхьэтетэу» ыкӀи «зынаӀэ Ӏофхэм атезгъэтэу» зыфаӀорэм етӀанэ мэхьанэу «епископыр» иӀэ хъугъэ.

* 3:2, 12 зы шъуз нахь зимыӀэу – е зэ нахь къэзымыщагъэу.

* 3:8 ӀэпыӀэгъухэр – мы гущыӀэм мэхьанэу «дьяконыр» иӀэ хъугъэ.

* 3:16 тишӀошъхъуныгъэ шъэфэу хэлъыр – тишӀошъхъуныгъэ икъэбархэу Тхьэм цӀыфхэм пасэм аримыгъэшӀагъэхэу, джы къафигъэнэфагъэхэр ары.

* 4:13 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр – джуртхэм ятхылъ лъапӀэхэр ары зыфиӀохэрэр: Тэурат, Орэд ЛъапӀэхэр (Сэбур), пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэри, нэмыкӀхэри.

* 4:14 нахьыжъхэр – чылыс зэӀукӀэм фэлажьэрэ тхьэматэхэр ары. Еплъ Апостол. 11:30.

* 5:10 Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэр – ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр ары.

* 5:10 алъакъохэр афэзытхьакӀыгъэу – а лъэхъаным хьакӀэ горэ унэм къызихьэкӀэ, унэӀут горэм хьакӀэм ылъакъохэр фитхьакӀыхэу хабзэ яӀагъ.

* 6:12 шыхьатыбэмэ апашъхьэ – ар зыхъугъэр чылыс зэӀукӀэм итхьэматэхэм Тимофей Тхьэм фэлэжьэнэу загъэнэфагъэр ары.

+ 1:1 Кол. 1:27

+ 1:2 Апостол. 16:1, Фил. 2:22, 2 Тим. 1:2, 2 Иуан 1:3

+ 1:4 1 Тим. 4:7, 2 Тим. 4:4, Тит 1:14, Тит 3:9

+ 1:5 Рим. 12:9, 2 Тим. 2:22
+ 1:6 1 Тим. 6:21, Тит 1:10
+ 1:8 Рим. 7:16
+ 1:9 Гал. 5:23
+ 1:11 Тит 1:3
+ 1:12 Апостол. 9:22, Фил. 4:13
+ 1:13 Апостол. 8:3, Апостол. 3:17
+ 1:14 Рим. 5:20

+ 1:15 1 Тим. 3:1, 1 Тим. 4:9, 2 Тим. 2:11, Тит 3:8, Маттэ 9:13, Марк 2:17

+ 1:18 1 Тим. 4:14, 2 Кор. 10:4, 2 Тим. 2:2-4
+ 1:20 2 Тим. 2:17, 2 Тим. 4:14, 1 Кор. 5:5
+ 2:3 1 Тим. 5:4
+ 2:4 2 Пет. 3:9, Тит 1:2, Тит 2:11
+ 2:5 Гал. 3:20
+ 2:6 Маттэ 20:28, Тит 1:3

+ 2:7 Апостол. 9:15, Рим. 1:5, Гал. 1:15-16, Ефес 3:7-8, 2 Тим. 1:11, Рим. 9:1, 2 Кор. 11:10

+ 2:9 1 Пет. 3:3-4
+ 2:11 Тит 2:5
+ 2:12 1 Кор. 14:34
+ 2:13 УблапӀэ 2:7, УблапӀэ 2:22

+ 2:14 УблапӀэ 3:6, УблапӀэ 3:13, 2 Кор. 11:13

+ 3:1 1 Тим. 1:15, 2 Тим. 2:11, Тит 3:8

+ 3:2 Тит 1:6-9

+ 3:3 Тит 3:2, Маттэ 6:19, 1 Тим. 6:9, Евр. 13:5

+ 3:7 2 Тим. 2:26
+ 3:8 Апостол. 6:3, 1 Пет. 5:2, Тит 1:7
+ 3:11 Тит 2:3

+ 3:16 Иуан 1:14, 1 Иуан 4:2, 2 Иуан 1:7, Евр. 2:14, Марк 16:19, Лука 24:51, Апостол. 1:9

+ 4:1 1 Иуан 2:18, 2 Тим. 3:1, 1 Иуан 4:6, Якъуб 3:15, 2 Пет. 2:1, Ӏоф. 2:24

+ 4:3 Рим. 14:2, Кол. 2:16, Кол. 2:21

+ 4:4 УблапӀэ 1:31, Марк 7:15-16, Апостол. 10:15, Тит 1:15

+ 4:5 УблапӀэ 1:25
+ 4:7 1 Тим. 1:4, 2 Тим. 2:16
+ 4:9 1 Тим. 1:15, 2 Тим. 2:11, Тит 3:8
+ 4:10 Фил. 1:30, Кол. 1:29

+ 4:12 Тит 2:15, 1 Пет. 5:3, Фил. 3:17, 2 Фесс. 3:9, Тит 2:7

+ 4:14 1 Тим. 1:18, Апостол. 6:6, 1 Тим. 5:22, 2 Тим. 1:6

+ 5:1 Тит 2:6
+ 5:4 1 Тим. 2:3
+ 5:6 Ӏоф. 3:1
+ 5:10 Иуан 13:14, Апостол. 9:36
+ 5:13 2 Фесс. 3:11
+ 5:14 1 Кор. 7:9, Тит 2:8
+ 5:17 Рим. 12:8, 1 Фесс. 5:12

+ 5:18 Хэбзэ тхыжьыгъэр 25:4, 1 Кор. 9:9, Лука 10:7

+ 5:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15

+ 5:20 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:11, Гал. 2:14, 2 Тим. 4:2, Тит 1:13, Тит 2:15

+ 5:22 Апостол. 6:6, 1 Тим. 4:14, 2 Тим. 1:6, 2 Пет. 3:14, 1 Иуан 5:18, 2 Иуан 1:10, 1 Тим. 5:22

+ 5:23 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:1, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:20, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 31:4, Ефес 5:18

+ 6:1 1 Пет. 2:18, Ефес 6:5, Кол. 3:22, Тит 2:9

+ 6:2 Филимон 1:16
+ 6:3 Рим. 16:17
+ 6:4 2 Тим. 2:14, 2 Тим. 2:23, Тит 3:9
+ 6:5 2 Пет. 2:3, Тит 1:11
+ 6:6 Фил. 4:11
+ 6:7 Орэд ЛъапӀэхэр 48:18, ДжакӀо 5:14
+ 6:8 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:8

+ 6:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:27, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:4, Маттэ 6:19, Лука 12:15, Евр. 13:5

+ 6:10 МысырикӀыжь 23:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:19

+ 6:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:21, 2 Тим. 3:17

+ 6:12 2 Тим. 4:7, Иудэ 1:3

+ 6:13 Лука 3:1, Лука 23:1, Апостол. 3:13

+ 6:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Ӏоф. 17:14, Ӏоф. 19:16, МысырикӀыжь 33:20, Иуан 1:18

+ 6:17 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:24

+ 6:18 Лука 12:21, Рим. 12:13, Ефес 4:28
+ 6:20 2 Тим. 1:12, 2 Тим. 2:16
+ 6:21 1 Тим. 1:6

Апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

Апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПАУЛ ЯТӀОНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ТИМОФЕЙ ФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Тхьэм шӀоигъуагъэти, Исус Христос тыгухэм зэрарылъымкӀэ мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ дгъотынэу Тхьэм тыкъызэригъэгугъагъэм икъэбар цӀыфхэм язгъэӀунэу Исус Христос иапостол сыхъугъ+. 2ШӀу слъэгъурэ скъоу Тимофей мы тхылъыр фэсэтхы. Тхьэу Ты лъапӀэмрэ ти Зиусхьан Христос Исусрэ анэшӀу къыпщарэфи, гукӀэгъу къыпфарэшӀи, гупсэф къыуарэт+.

Христос икъэбарышӀу фэшъыпкъэнэу Паул Тимофей зэригъэгушхуагъэр

3Сятэжъхэм сафэдэу сыгукӀэ мыхъун зи зыдэсымышӀэжьэу, сызфэлажьэрэ Тхьэм щытхъу фэсэшӀы. Тхьэм селъэӀузэ, чэщи мафи уигугъу сшӀы зэпытэу, Тхьэм щытхъу фэсэшӀы+. 4Унэпсхэр сыгу къэкӀыжьых, гушӀуагъо сыгу из хъуным пае, услъэгъу сшӀоигъу. 5УишӀошъхъуныгъэ шъыпкъэ сыгу къэкӀыжьы. Ащ фэдэ шӀошъхъуныгъэ уянэжъэу Лоидэрэ уянэу Евникэрэ агухэм арылъыгъ; джы ар о угуи зэрилъым сыщэгугъы+. 6Арышъ, сэ сӀэхэр о пшъхьэ къызэрэтеслъхьагъэхэмкӀэ[*] Тхьэм лъэкӀэу къыуитыгъэм имашӀо зэкӀэбгъэнэжьынэу угу къэсэгъэкӀыжьы+. 7Сыда пӀомэ, Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапӀэу тыгухэм къарилъхьагъэм щынагъо тыгухэм арылъэу ыгъэхъурэп, лъэкӀи, шӀулъэгъуи, зыщыӀэни тыгухэм арылъхэу егъэхъу нахь+.

8УмыукӀытэу ти Зиусхьан шыхьат фэхъу. Сэри ежь сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сызэрэчӀадзагъэм фэшӀ, укъыстемыукӀытыхь, Тхьэм илъэкӀыкӀи къэбарышӀум паий къин къыздэщэч+. 9Тхьэр ары тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьыгъэри, гукъэбзагъэкӀэ тыпсэунэу къытэджагъэри. Аущтэу зыкӀишӀагъэр ежь ащ фэдэ гухэлъ ышӀыгъэу, ынэшӀу къытщифагъэшъ ары. ТишӀушӀагъэхэм яӀоф ащ хэлъэп. Христос ИсускӀэ Тхьэм ынэшӀу къызытщифагъэр лъэхъан пстэуми апэ ары,+
10ау джы тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Исус Христос къызэрэлъэгъуагъэмкӀэ, Тхьэм ынэшӀу щыфэныр нафэ къэхъугъ. Исус Христос лӀэныгъэр ыгъэкӀодыгъ, къэбарышӀумкӀи мыкӀодыжьын щыӀэныгъэр нафэ къытфишӀыгъ+. 11А къэбарышӀур цӀыфхэм язгъэӀунэуи, иапостол сыхъунэуи, а къэбарышӀур цӀыфхэм язгъэшӀэнэуи Тхьэм сыкъыгъэнэфагъ+. 12Джары мы къиныр зыкӀэсщэчырэр; ау сэ сыукӀытэрэп, сыда пӀомэ, Исус Христосэу шӀошъхъуныгъэ зыфысиӀэр сэшӀэ, ежьыми Ӏофэу сэ спшъэ къырилъхьагъэм а мафэм[*] нэсыфэ къыфэсакъын зэрилъэкӀыщтым сыщэгугъы+.

13Христос Исус угу зэрилъым пае, шӀошъхъуныгъэрэ шӀулъэгъурэ уиӀэхэу, гущыӀэхэу сэ къасӀохэу зэхэпхыгъэхэу, узщыгугъышъущтхэр шапхъэм фэдэу Ӏыгъхэу уатемыкӀ. 14Тхьэм Ӏофэу о ппшъэ къырилъхьагъэр Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу тыгухэм арылъымкӀэ къэухъум+.

15Асие хэкум ис пстэури, ахэмэ ащыщэу Фигелрэ Ермогенрэ, сыкъызэрабгынагъэр о ошӀэ+.

16Зиусхьаным Онесифор иунагъо гукӀэгъу къыферэшӀ, сыда пӀомэ, бэрэ ащ сыгу ыгъэпсэфыжьыгъ, Ӏэхъу-лъэхъу стелъыгъэми, къыстеукӀытыхьагъэп+. 17Ар Рим къэлэшхом къызэкӀом, сыкъегъотыфэ, емызэщэу къыслъыхъугъ. 18Ахърэт мафэм Зиусхьаным ащ гукӀэгъу ферэшӀ. Ефес къалэм бэрэ къызэрэщыздэӀэпыӀагъэр о нахьышӀоу ошӀэ.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Исус Христос фэбанэрэ дзэлӀышӀу

2^1Арышъ, о, скъо, Христос Исусэу тыгухэм арылъым ынэшӀу къызэрэпщифэрэмкӀэ угу гъэпытэ. 2Ӏофхэу шыхьат Ӏаджхэми апашъхьэ сэ къасӀохэу зэхэпхыгъэхэр, узщыгугъышъун цӀыфхэу нэмыкӀхэм ахэр язгъэшӀэн зылъэкӀыщтхэм апшъэ илъхьэх. 3Исус Христос идзэлӀ дэгъу фэдэу къин къыздэщэч+. 4Дзэм емыпхыгъэ Ӏофхэм дзэлӀым зыдаригъэхьыхырэп – дзэ пащэм ыгу къызэригъэӀу шӀоигъу. 5Ащ фэдэу, зэпэчъэныгъэм ихабзэ тетэу мычъэрэм текӀоныгъэм итандж къыратырэп+. 6Мэкъу-мэщышӀэу зиӀоф къин зышӀэрэм лэжьыгъэу къахыжьыгъэм щыщэу иӀахь апэу къыратын фае+. 7КъасӀорэм егупшыс. Зиусхьаным Ӏоф пстэумкӀи зэхэшӀыкӀ къыуитыщт.

8Исус Христос угу игъэлъ; ар пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщыгъ, лӀагъэхэми Тхьэм ар къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. Джары къэбарышӀоу згъэӀоу,+
9къин зыфэсщэчэу, бзэджашӀэм фэдэу Ӏэхъу-лъэхъу къызкӀыстыралъхьагъэр. Ау Тхьэм игущыӀэхэм Ӏэхъу-лъэхъу атыралъхьан алъэкӀыщтэп+. 10Ащ пае, Тхьэм къыхихыгъэ цӀыфмэ сишӀуагъэ язгъэкӀыным пае, теубытагъэ схэлъэу къин пстэури сэщыӀэ. Аущтэу Христос Исус ахэмэ агухэм зэрарылъым пае, ахэри мыкӀодхэу къэнэжьыщтых, мыкӀодыжьын щытхъушхуи яӀэ хъущт+.

11Мы гущыӀэхэр шъыпкъэх: Христос тыригъусэу тылӀагъэмэ, тыригъусэуи тыщыӀэщт+.

12Теубытагъэ тиӀэу къиныр тщыӀэмэ, Ежь тыригъусэу тетыгъо тиӀэщт.

«Ежь игъогу рыкӀохэрэм тащыщэп» тӀомэ,
ежьыми «Ахэр сигъогу рыкӀохэрэм ащыщхэп»

къытфэгъэхьыгъэу къыӀожьыщт+.

13Шъыпкъагъэ тимыӀэми, Ежь шъыпкъагъэ иӀэ зэпытыщт, сыда пӀомэ, ежь зигъэпцӀэжьын ылъэкӀыщтэп+.

ЦӀыфэу Тхьэм ыгу зэӀурэр

14А Ӏофхэр агу игъэлъых. ГущыӀэхэм яхьылӀагъэу зэмынэкъокъунхэу Зиусхьаным ыпашъхьэ лъэшэу щагурыгъаӀу. Ащ фэдэ зэнэкъокъум ишӀуагъэ къакӀорэп, ащ едэӀухэрэм иягъэ арегъэкӀы нахь+. 15Тхьэм зишъыпкъагъэ ыгъэунэфыгъэ цӀыфэу, Ӏофэу ышӀагъэм теукӀытыхьажьыныр зимыщыкӀагъэу, шъыпкъагъэм игущыӀэхэр тэрэзэу цӀыфмэ язгъашӀэу Тхьэм дэжькӀэ узэрэпсэущтым ыуж ит. 16Тхьэм ишӀолӀыкӀ зыхэмылъ гущыӀэ мыщыухэм защыдзый; сыда пӀомэ, ащ фэдэхэм апылъхэм Тхьэм нахь пэчыжьэ зашӀ зэпыт+. 17Уз Ӏаем[*] фэдэу Ӏофхэу ахэмэ цӀыфхэр зыфагъасэхэрэр анахьыбэмэ анэсыщтых. Именейрэ[*] Филитрэ а цӀыфхэм ащыщых+. 18ИтӀур шъыпкъагъэм игъогу текӀыгъэх, тэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр, лӀагъэхэм тыкъахэтэджыкӀыжьыгъэу аӀозэ, цӀыф заулэмэ яшӀошъхъуныгъэ агъэкӀоды+. 19Ау Тхьэм ыгъэуцугъэ лъэпсэ пытэр щыӀэ зэпытыщт. Мыхъурым фэдэу моущтэу ащ тедзагъ: «Зиусхьаным ежь ицӀыфхэр ешӀэх» ыкӀи «Хэти Зиусхьаным ыцӀэ зыдэрэм ыкӀыб бзэджагъэм игъогу ферэгъаз».

20Унэшхо горэм дышъэмрэ тыжьынымрэ ахэшӀыкӀыгъэ хьакъу-шыкъухэм ямызакъоу, пхъэмрэ етӀагъомрэ ахэшӀыкӀыгъэ хьакъу-шыкъухэри итых. Хьакъу-шыкъу шӀу дэдэхэр ахэтых, къызэрыкӀо хьакъу-шыкъухэри ары+. 21Зыгорэм ыгу ыгъэкъэбзэжьэу, мы Ӏоф бзаджэхэм защидзыемэ, хьакъу-шыкъу шӀу дэдэм фэдэ хъущт. Зиусхьаным зыритыгъэу, ишӀуагъэ Зиусхьаными ригъэкӀэу, а цӀыфыр шӀушӀэгъэ пстэуми афэхьазыр хъущт.

22Ау ныбжьыкӀагъэм ихъопсэ Ӏаехэм защыдзый. ГукъэбзагъэкӀэ Зиусхьаным елъэӀухэрэм урягъусэу шъыпкъагъэмрэ шӀошъхъуныгъэмрэ, шӀулъэгъумрэ гупсэфымрэ ауж ит+. 23Ау пкӀэ зимыӀэхэу, шӀэныгъэ зыхэмылъ зэнэкъокъухэм защыдзый, зэщыхьаныр къызэрахэкӀырэр ошӀэшъ+. 24Зиусхьаным фэлэжьэрэ цӀыфыр зэщыхьаным пылъ хъущтэп. Ау цӀыф пстэуми шӀу ыгу афилъэу, цӀыфхэм шъыпкъэр язгъэшӀэн зылъэкӀэу, зызымыгъэгусэрэ цӀыфын фае. 25Ежь къыпэуцухэрэм гушъэбагъэкӀэ агуригъэӀон фае. Шъыпкъэр ашӀэным пае, Тхьэм ахэри кӀигъэгъожьынхэкӀи мэхъу+. 26Аущтэу хъумэ, зыфаер аригъэшӀэнэу шэйтаным зиубытхэрэ ужым, ащ ихъытыу икӀыжьыщтых+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Дунаим иаужырэ мафэхэм псэущт цӀыфхэм яшэн зыфэдэщтыр

3^1Дунаим иаужырэ мафэхэм охътэ къинхэр къызэрэкӀощтхэр пшӀэн фае+. 2Сыда пӀомэ, цӀыфхэм ежь ашъхьэкӀэ шӀу залъэгъужьыщт, ахъщэри шӀу алъэгъущт, зыщытхъужьыщтых, пэгэщтых, хъонэщтых, ятэ-янэхэм ядэӀужьыщтхэп, рэзэныгъэ ахэлъыщтэп, Тхьэр агъэлъэпӀэщтэп, шӀулъэгъуи ахэлъыщтэп;+
3зэшӀужьыныр зыфэдэр ашӀэщтэп, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атегущыӀэщтых, зыщыӀэныгъэ яӀэщтэп, жъалымыщтых, шӀугъэр шӀу алъэгъущтэп;+
4уащымыгугъышъунэу псэущтых, шъхьэпсынкӀэщтых, зашӀошӀыжьыщт; Тхьэр шӀу алъэгъуным нахьи, загъэтхъэжьыныр нахь шӀу алъэгъущт; 5Тхьэм шӀолӀыкӀ фыряӀэм фэдэу зыкъагъэлъэгъощт, ау Тхьэм илъэкӀ адэщтэп. Ащ фэдэ цӀыфхэм защыдзый.

6А цӀыфхэм ащыщхэу зы заулэ унэмэ арыцӀанлъэхэзэ, бзылъфыгъэхэу зипсэкӀодхэм ахэкӀуадэхэу, зэмылӀэужыгъо хъопсэ мыхъо-мышӀэхэм зыкъырязгъэщэкӀыхэрэр дахьыхых. 7А бзылъфыгъэхэм сыдигъуи сыд зэрагъашӀэми, шъыпкъэр къашӀэн алъэкӀырэп. 8Ианныйрэ Иамбрыйрэ[*] пегъымбар Мусэ зэрэпэуцугъэхэм фэдэу, мы цӀыфхэри шъыпкъэм пэуцужьых. Ахэр зиакъыл зэщыкъогъэ цӀыфых, зишӀуагъэ къэмыкӀожьыщт шӀошъхъуныгъэ яӀ. 9Ау ахэмэ яӀоф бэрэ къадэхъущтэп; сыда пӀомэ, Ианныйрэ Иамбрыйрэ яделагъэ цӀыф пстэумкӀи нафэ зэрэхъугъэм фэдэу, мы цӀыфхэм яделагъи цӀыф пстэумкӀи нафэ хъущт+.

Аужырэ Ӏофхэу Паул Тимофей фигъэпытэхэрэр

10Ӏофхэу сэ цӀыфхэр зыфэзгъасэщтыгъэхэри, сизекӀуакӀи, сигухэлъи, сишӀошъхъуныгъи, сищэӀагъи, сишӀулъэгъуи, ситеубытагъи ошӀэх. 11Къалэхэу Антиохие, Иконие, Листрэ[*] цӀыфхэм къинэу щысагъэлъэгъугъэхэри, къиныбэу щысщэчыгъэхэри ошӀэх. Къинышхохэр сагъэщэчыгъэх, ау Зиусхьаным зэкӀэми сыкъахищыжьыгъ+. 12Шъыпкъэ, Тхьэм шӀолӀыкӀи фыриӀэу Христос Исусри хэти зыгу илъхэу псэунэу фаем цӀыфхэм къин рагъэщэчыщт+. 13Ау цӀыф бзаджэхэми гъэпцӀакӀохэми ябзэджагъэ рагъэхъущт; ахэмэ нэмыкӀ цӀыфхэр дахьыхых, ежь ашъхьэкӀи зыдахьыхыжьы+. 14Ау о Ӏофхэу зэбгъэшӀагъэхэми узщыгугъыхэрэми атет зэпыт, сыда пӀомэ, ахэр озгъэшӀэгъэ цӀыфхэр ошӀэх. 15Ащ нэмыкӀэу, уисабыигъо щегъэжьагъэу Тхьэм игущыӀэ тхыгъэ лъапӀэхэм арытхэр зэбгъэшӀагъэх. Христос ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэу уиӀэмкӀэ умыкӀодэу, укъызэрэнэжьыщтыр а тхылъхэм арытхэм къыбгурагъэӀон алъэкӀы+.

16Тхьэм игущыӀэ тхыгъэ лъапӀэхэм арыт пстэури Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ дэжь къикӀыгъэх. ЦӀыфхэм шъыпкъэр ябгъэшӀэным, уягыиным, бгъэдэӀонхэм, шъыпкъагъэр зиӀэ псэукӀэр ябгъэшӀэным пае яшӀуагъэ къэкӀо+. 17Аущтэу Тхьэм фэлажьэрэ цӀыфыр тыдрэ ӀофышӀуи фэхьазырыщт, фэгъэпсыгъэщт+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

4^1Тхьэм ыпашъхьи, Исус Христосэу псаухэмрэ лӀагъэхэмрэ хьыкум атезышӀыхьащтым ыпашъхьи, Христос дунаим къызэрэкӀожьыщтымкӀи тетыгъоу иӀэмкӀи инэу унашъо къыщыпфэсэшӀы:+
2Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм ягъэӀу, игъоми имыгъоми ахэр ябгъэшӀэнхэм ыуж ит. АгурыгъаӀу, ягый, гъэгушхох, зэкӀэ щыӀагъэмкӀэ шъыпкъэр ягъашӀ+. 3Сыда пӀомэ, тишӀошъхъуныгъэ тызфигъасэрэ Ӏофхэу тызщыгугъышъунэу щыӀэхэр цӀыфхэм замыдэщт уахътэр къэкӀощт. ЦӀыфхэм атхьакӀумэхэу хъупцӀхэрэм гущыӀэ гохьыхэр рагъэӀохэу, агухэр зыкӀэхъопсырэ Ӏофхэр язгъэшӀэщт цӀыфхэр къызфагъотыжьыщтых. 4Шъыпкъэр зэхахыныр амыдэу, гъощагъэхэу, тхыдэжъ гъэшӀэгъонхэм апылъыщтых. 5Ау сыд хъуми, о щэӀэныгъэ зигъаӀ, къиныр щэчи, о къэбарышӀур зыгъэӀурэ уцӀыфышъ, уипшъэрылъ гъэцакӀэ+.

6Сыда пӀомэ, сэ къурмэныпхъэ сыхъоу, дунаим сехыжьынэу сиуахътэ къэсыгъ+. 7КъэбарышӀум пае дэгъоу сыбэнагъ, сичъэн сыухыгъ, сишӀошъхъуныгъэ сыухъумагъ+. 8Джы Зиусхьаным шъыпкъагъэм итандж къысфигъэнагъэу хьазыр. А танджыр Зиусхьанэу шъыпкъагъэ зиӀэ хьыкум зышӀырэм ахърэт мафэм къысфигъэшъошэщт, ау сэ сизакъоу арэп, ежь дунаим къызэрэкӀожьыщтым гушӀуагъо хэзгъотэгъэ пстэури ары+.

Паулрэ Тимофейрэ ашъхьэхэм яӀоф

9Садэжь шӀэхэу укъызэрэкӀоным пылъ. 10Сыда пӀомэ, Димас[*] мы дунаир шӀу елъэгъушъ, сэ сыкъыгъани, Фессалоникэ къалэм кӀуагъэ. Крискент Галатие хэкум кӀуагъэ, Тити Далматие хэкум[*] кӀуагъэ. Садэжь къэнагъэр Лука закъор ары+. 11Марк къыздащи къакӀо, сыда пӀомэ, сиӀофкӀэ ащ иӀэпыӀэгъу сищыкӀагъ+. 12Тихик Ефес къалэм згъэкӀуагъэ+. 13УкъызыкӀокӀэ, Троадэ къалэм[*] Карп дэжь къэзгъэнэгъэ кӀакори, тхылъхэри, анахьэу шъом хэшӀыкӀыгъэ тхылъхэр, къыздахьыжьых+.

14ГъоплъашӀэ Александр лыешхо къысихыгъ. Зиусхьаным ащ иӀофхэм яфэшъуашэ къыригъэпщыныжьыщт+. 15Ори ащ уфэсакъын фае, сыда пӀомэ, тэ тигущыӀэхэм ар лъэшэу апэуцужьыгъ.

16ХьыкумэшӀым ыпашъхьэ зыщызгъэхыенэу апэ дэдэу сызыпэлъым[*], зы нэбгыри ӀэпыӀэгъу къысфэхъугъэп, пстэуми гум сыранэжьыгъ. КъысашӀагъэр Тхьэм арерэмыгъэпщыныжь. 17Хымэ пстэуми зэхахыным пае, ежь икъэбарышӀу зэкӀэ язгъэӀунэу Зиусхьан къызбгъодахьи, кӀуачӀэ къыситыгъ. Аслъаным ыжэ сыкъыдихыжьыгъэм фэд+. 18Зиусхьаным бзэджэгъэ пстэуми сахищыжьыщт, сиухъумэзэ, ежь и Тетыгъошхоу уашъом щыӀэм ыӀэчӀэгъ сычӀищэщт. МыкӀодыжьын щытхъушхор Зиусхьаным ий. Амин.

Аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

19Прискиллэ, Акилэ, Онесифор иунагъо щыщхэм аӀапэ сфэубытыжь+. 20Эраст Коринф къалэм къыдэнагъ, Трофим Милит къалэм[*] сымаджэу къыдэсынагъ+. 21КӀымафэр[*] къэмысызэ укъызэрэкӀоным пылъ. Эвбул, Пуд, Лин, бзылъфыгъэу Клаудие, зэкӀэ тшыхэми шӀуфэс къыуахыжьы.

22Зиусхьаныр ппсэ гъусэ фэрэхъу. Тхьэм ынэшӀу къышъущерэф. Амин.

* 1:6 Сэ сӀэхэр о пшъхьэ къызэрэтеслъхьагъэхэмкӀэ – Паул зыфиӀорэр ежьыррэ адрэ чыристан тхьэматэхэмрэ аӀэхэр Тимофей ышъхьэ тыралъхьэхэзэ, Тимофей Тхьэм фэлэжьэнэу зэрагъэнэфагъэр ары. Еплъ 1 Тим. 1:18; 4:14;

* 1:12 а мафэм – ахърэт мафэр ары.

* 2:17 Уз Ӏаер – урусыбзэкӀэ «рак» адрэмэ «cancer» зыфаӀорэр ары.

* 2:17 Именей – еплъ 1 Тим. 1:20.

* 3:8 Ианныйрэ Иамбрыйрэ – Мысырым щыщхэу ушхъухьаным пылъ нэбгыритӀоу пегъымбар Мусэ пэуцущтыгъэхэр ары. Еплъ пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 7:22; 9:11.

* 3:11 къалэхэу Антиохие, Иконие, Листрэ – еплъ Апостол. 13:14-14:20; 16:1-5.

* 4:10 Димас – еплъ Кол. 4:14.

* 4:10 Далматие хэкур – Иллирик хэкум щыщэу икъыблэ Ӏахьыгъ. Ар джырэ Кроатие ары.

* 4:13 Троадэ къалэр – къухьэуцупӀэ иӀэу, Эгейскэ хым Ӏутэу, (джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпӀэ хыӀушъор ары), Мисие хэкум щыщыгъ.

* 4:16 хьыкумэшӀым ыпашъхьэ зыщызгъэхыенэу сызыпэлъым – Рим цӀыфхэу тетыгъо зиӀэхэм апашъхь ары.

* 4:20 Милит къалэр – къухьэуцупӀэ иӀэу, Ефес къалэм икъыблэ лъэныкъомкӀэ, Эгейскэ хым Ӏутыгъ.

* 4:21 кӀымафэм – кӀымафэм къухьэкӀэ укӀоныр щынэгъуагъ

+ 1:1 Тит 1:2, Евр. 9:15

+ 1:2 Апостол. 16:1, Фил. 2:22, 1 Тим. 1:2, 2 Иуан 1:3

+ 1:3 1 Фесс. 3:10, Апостол. 23:1, 2 Кор. 1:12, Рим. 1:8, Филимон 1:4

+ 1:5 Апостол. 16:1
+ 1:6 Апостол. 6:6, 1 Тим. 4:14, 1 Тим. 5:22
+ 1:7 Рим. 8:15

+ 1:8 Марк 8:38, Рим. 1:16, 2 Тим. 2:3, 2 Тим. 4:5

+ 1:9 Рим. 3:27, Ефес 2:4, Ефес 2:8, Тит 3:5
+ 1:10 1 Кор. 15:54-55, Рим. 16:24
+ 1:11 1 Тим. 2:7

+ 1:12 2 Тим. 2:9, Марк 8:38, Рим. 1:16, 1 Тим. 6:20

+ 1:14 Рим. 8:9

+ 1:15 Апостол. 19:10

+ 1:16 2 Тим. 4:19, Апостол. 21:33, Апостол. 28:20, Маттэ 25:36

+ 2:3 1 Тим. 1:18, 2 Тим. 1:8, 2 Тим. 4:5
+ 2:5 1 Кор. 9:25
+ 2:6 1 Кор. 9:10
+ 2:8 1 Кор. 15:20, Маттэ 1:1
+ 2:9 Ефес 3:1, Фил. 1:7
+ 2:10 1 Пет. 5:10, Ефес 3:13, 2 Кор. 1:6

+ 2:11 1 Тим. 1:15, Тит 3:8, Рим. 6:8, Ӏоф. 20:4

+ 2:12 Маттэ 10:33
+ 2:13 Рим. 3:3,
+ 2:14 1 Тим. 6:4, Тит 3:9
+ 2:16 1 Тим. 4:7, 1 Тим. 6:20, Тит 3:9
+ 2:17 1 Тим. 1:20
+ 2:18 1 Кор. 15:12
+ 2:20 Рим. 9:21
+ 2:22 Маттэ 5:9, Рим. 14:19, 1 Тим. 1:5
+ 2:23 1 Тим. 6:4
+ 2:25 Гал. 6:1, Дан 4:24, Апостол. 8:22
+ 2:26 1 Тим. 3:7
+ 3:1 1 Иуан 2:18, 1 Тим. 4:1
+ 3:2 Лука 16:14, 1 Тим. 6:10
+ 3:3 Рим. 1:28-31

+ 3:9 МысырикӀыжь 7:12, МысырикӀыжь 8:18, МысырикӀыжь 9:11

+ 3:11 Апостол. 13:50, Апостол. 14:5, Апостол. 14:19, Орэд ЛъапӀэхэр 33:20

+ 3:12 Иуан 15:20, Апостол. 14:22, 1 Фесс. 3:3

+ 3:13 Дан 12:10, Ӏоф. 22:11
+ 3:15 Апостол. 16:1
+ 3:16 2 Пет. 1:20-21

+ 3:17 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:21, 1 Тим. 6:11

+ 4:1 Иуан 5:22, Апостол. 10:42, Апостол. 17:31, 1 Пет. 4:5

+ 4:2 1 Тим. 5:20, Тит 1:13, Тит 2:15

+ 4:5 Марк 13:33-34, 1 Пет. 1:13, Ефес 6:18, 1 Фесс. 5:6, 2 Тим. 1:8, 2 Тим. 2:3

+ 4:6 Апостол. 21:13, Фил. 2:17, 2 Пет. 1:14, Фил. 1:23

+ 4:7 1 Тим. 6:12, Иудэ 1:3, Апостол. 20:24

+ 4:8 Якъуб 1:12

+ 4:10 Кол. 4:14, Филимон 1:24, Марк 4:19, 2 Кор. 2:13, Гал. 2:1, Кол. 4:14, Филимон 1:24

+ 4:11 Апостол. 12:12, Апостол. 15:37-38, Кол. 4:10

+ 4:12 Апостол. 20:4, Тит 3:12

+ 4:13 Апостол. 16:8

+ 4:14 1 Тим. 1:20, Орэд ЛъапӀэхэр 61:13, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:12

+ 4:17 Орэд ЛъапӀэхэр 21:22

+ 4:19 Апостол. 18:2, Рим. 16:3, 1 Кор. 16:19, 2 Тим. 1:16

+ 4:20 Апостол. 20:4, Апостол. 21:29

Апостол Паул тхылъэу Тит фитхыгъэр

Апостол Паул тхылъэу Тит фитхыгъэр

1. 1

2. 2

3. 3

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПАУЛ ТХЫЛЪЭУ ТИТ ФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул, Тхьэм сыфэлажьэ, Исус Христос сыриапостол. Апостол сызкӀэхъугъэр Тхьэм къыхихыгъэ цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ яӀэ згъэхъунэуи, Тхьэм игъогу ехьылӀэгъэ шъыпкъэр язгъэшӀэнэуи ары+. 2Аущтэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зэрагъотыщтым щыгугъыхэу, пэплъэщтых. А мыкӀодыжьын щыӀэныгъэр цӀыфхэм аритынэу шъыпкъагъэ зиӀэ Тхьэм лъэхъанхэм апэ цӀыфхэр къыгъэгугъагъэх. 3КъэбарышӀоу згъэӀурэмкӀэ Тхьэм икъэбар игъо дэдэм нафэ ышӀыгъ. ТымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэм а къэбарышӀур спшъэ къырилъхьи, згъэӀунэу унашъо къысфишӀыгъ+.

4О, Тит[*], мы тхылъыр къыпфэсэтхы. А зы шӀошъхъуныгъэр зэрэтиӀэм пае, сэ скъо шъыпкъэм фэдэ ухъугъ. Тхьэу Ты лъапӀэмрэ Зиусхьан Исус Христосэу тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэмрэ анэшӀу къыпщарэфи, гупсэф къыуарэт+.

Чылыс зэӀукӀэм фэлэжьэрэ тхьэматэхэм яшэн зыфэдэн фаер

5Крит хыгъэхъунэм укъызкӀэзгъэнагъэр Ӏофхэу къэнагъэхэр ыкӀэм нэбгъэсынхэуи сэ унашъо къызэрэпфэсшӀыгъэм фэдэу, тыдрэ къали нахьыжъхэр чылыс зэӀукӀэхэм афэбгъэнэфэнхэуи ары+. 6Нахьыжъыр зыми зэригъэмысэн зыбгъодэмылъэу, зы шъуз нахь зимыӀэ лӀын[*] фае. Илъфыгъэхэми шӀошъхъуныгъэ яӀэн фае. Ахэр мыхъо-мышӀэ псэукӀэмкӀи мыдэӀоныгъэмкӀи мысэхэу хъухэ хъущтэп+. 7Тхьэм иӀоф чылыс зэӀукӀэм иӀэшъхьэтет[*] ыпшъэ зэрилъым пае, зыми зэригъэмысэн зыбгъодэмылъ лӀын фае: къаигъэу, псынкӀэу губжырэр хъущтэп, ешъуакӀоуи, лӀы Ӏэлэуи, мылъкум кӀэхъопсэуи щыт хъущтэп+. 8Ау хьакӀэхэр зыгъэлъапӀэу, шӀур шӀу зылъэгъоу, гулъытэ зиӀэу, зафэу, гукъэбзагъэ зиӀэу, щэӀагъэ зиӀэ лӀын фае. 9ЕтӀанэ Ӏоф шъыпкъэхэу шъодгъэшӀагъэхэм пытэу атетын фае. Аущтэу тишӀошъхъуныгъэ тызфигъэсэрэ Ӏофхэу тызщыгугъушъущтхэмкӀэ цӀыфхэр ыгъэгушхонхэ ылъэкӀыщт, а Ӏофхэм апэуцухэрэми агуригъэӀон ылъэкӀыщт.

10Сыда пӀомэ, цӀыф мыдаӀоу бэ щыӀэр, зэкӀэми апэу сунэт ашӀыгъэхэм ащыщхэр ары. ПкӀэ зимыӀэ гущыӀэхэр къаӀо зэпыт, нэмыкӀ цӀыфхэри дахьыхых+. 11Ахэмэ ажэ ябгъэубытын фае, сыда пӀомэ, емыкӀу шӀыкӀэкӀэ ахъщэ къагъэхъэным пае, цӀыфхэр зыфамыгъэсэпхъэ Ӏофхэм афагъасэхэзэ, унагъохэр зэрэунагъохэу агъэунэхъух+. 12Ахэмэ ащыщэу тхакӀо горэм[*] къыӀуагъ: «Крит цӀыфхэм пцӀы аус зэпыт, хьэкӀэ-къокӀэ бзаджэхэм афэдэх, фэмыфых, бэшхых». 13А тхакӀом ишыхьат шъыпкъэ. Арышъ, пхъашэу агурыгъаӀу, зишӀуагъэ къакӀорэ шӀошъхъуныгъэ яӀэ хъуным паий,+
14джуртхэм ятхыдэжъхэми, шъыпкъэм зыкӀыб фэзгъэзагъэхэм яунашъохэми анаӀэ тырамыдзэнэу+. 15Зыгу къабзэхэмкӀэ зэкӀэ къабзэ мэхъу, ау зыгу мыкъабзэхэмкӀи, ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэмкӀи къабзэ зи щыӀэп. Сыда пӀомэ, яакъыли зэщыкъуагъэ, агухэми шӀури ери зэхадзыжьын алъэкӀырэп+. 16Тхьэр ашӀэу аӀо, ары шъхьакӀэ Ӏофхэу ашӀэхэрэмкӀэ Тхьэр зэрамышӀэрэр нафэу къагъэлъагъо. Ахэр гущыкӀыгъо цӀыфых, мыдаӀох, зыкӀи яшӀуагъэ къакӀорэп+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

ТишӀошъхъуныгъэ тызфигъасэрэ Ӏофхэу тызщыгугъышъухэрэр

2^1ТишӀошъхъуныгъэ тызфигъасэрэ Ӏофхэу тызщыгугъышъухэрэм уатетэу цӀыфхэм ябгъэшӀэн фае. 2ЛӀыжъхэм ягъашӀ, зыщэӀэныгъэ яӀэнэуи, лъытэныгъэ яфэшъуашэу зекӀонхэуи, гулъытэ яӀэнэуи, зишӀуагъэ къакӀорэ шӀошъхъуныгъэ, шӀулъэгъу, теубытагъэ къызхагъэфэнхэуи.

3Ащ фэдэу ныохэми ягъашӀ, Тхьэм ибзылъфыгъэ лъапӀэхэм яфэшъуашэу зекӀонхэуи, нэмыкӀ цӀыфхэм ӀаекӀэ атемыгущыӀэнхэуи, сэнэпс ешъоным пщылӀ фэмыхъунхэуи, цӀыфхэм шӀур арагъэшӀэнэуи+. 4-5ЕтӀанэ Тхьэм игущыӀэхэм хэти ямыхъоныным пае, а ныохэм бзылъфыгъэ ныбжьыкӀэхэм агурагъэӀон фае ялӀыхэмрэ ялъфыгъэхэмрэ шӀу алъэгъунхэуи, гулъытэ яӀэнэуи, гукъэбзагъэкӀэ псэунхэуи, яунагъохэм дэгъоу алъыплъэнхэуи, шӀоу псэунхэуи, ялӀыхэм афэӀорышӀэнхэуи+.

6КӀалэхэми гулъытэ яӀэнэу агурыгъаӀу+. 7ШӀу зэрэпшӀэрэмкӀэ лъэныкъо пстэумкӀи цӀыфхэм шапхъэ афэхъу. Угу етыгъэу, лъытэныгъэ уифэшъуашэу Тхьэм игущыӀэхэр ягъашӀэх+. 8Зыми зэригъэмысэн зыхэмылъ къэбархэу, узыщыгугъышъущтхэр ягъашӀэх, къытаӀолӀэн Ӏае амыгъотэу, о къыппэуцурэ цӀыфхэр укӀытэжьынхэм пае+.

9УнэӀутхэри ятхьэматэхэм зэкӀэмкӀи афэӀорышӀэнхэуи, агу къызэрэзэрагъэӀуным пылъынхэуи, апэмыгущыӀэжьынхэуи ягъашӀ+. 10Ащ нэмыкӀэу мытыгъонхэуи, сыдигъуи зэкӀэмкӀи яшъыпкъагъэ къагъэлъэгъонэуи ягъашӀ. Аущтэу ахэмэ ашӀэрэ Ӏоф пстэумкӀи адрэ цӀыфхэм Ӏофхэу тишӀошъхъуныгъэ тызфигъасэхэрэм щытхъу афарагъэшӀыщт. А Ӏофхэр Тхьэу тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэм ехьылӀагъэх.

11Сыда пӀомэ, цӀыф пстэури мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэм пае, Тхьэм ынэшӀу щыфэныр къыгъэлъэгъуагъ+. 12Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ тызфигъэсэрэ Ӏофхэр мыхэр ары: Тхьэм ишӀолӀыкӀ зыхэмылъ псэукӀэми, мы дунаим ихъопсэ мыхъо-мышӀэхэми такӀыб афэдгъэзэнри, гулъытэрэ шъыпкъагъэрэ тиӀэхэу, Тхьэм шӀолӀыкӀ фытиӀэу, мы лъэхъаным тыпсэунри ары+. 13Аущтэу тыпсэун фае, ти Тхьэшхоу, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Исус Христос ищытхъушхо къэзылъэгъощт мафэм тыпэплъэфэ. А гушӀогъо мафэр къызэрэкӀощтым тыщыгугъэу тыпэплъэ+. 14Христос тэщ пае ыпсэ ытыгъ. Ыпсэ зыкӀитыгъэр бзэджэгъэ пстэуми тыкъаӀэкӀихыжьэу, тэ тшъхьэхэр ыщэфынхэуи, шӀушӀэным тыгу етыгъэу тыпылъэу, ежь илъэпкъ тыхъуным пае, тыгухэр ыгъэкъэбзэжьынхэуи ары+.

15А Ӏофхэр ары цӀыфхэм ябгъэшӀэн фаехэр. Тетыгъоу зэкӀэ уиӀэмкӀэ цӀыфхэр гъэгушхох ыкӀи агурыгъаӀу. Зыми нэмыплъ къызэремыгъэт+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀу зэрэпшӀэным пылъ

3^1ЦӀыфхэм агу къэгъэкӀыжь Ӏэшъхьэтетхэмрэ тетыгъо зиӀэхэмрэ афэӀорышӀэнхэуи, ядэӀунхэуи, сыд фэдэ шӀушӀэным фэхьазырынхэуи+. 2Ащ нэмыкӀэу агу къэгъэкӀыжь зыми ӀаекӀэ темыгущыӀэнхэуи, мыцӀэцӀэлэнхэуи, ӀэсагъэкӀи гушъэбагъэкӀи зэкӀэ цӀыфхэм афыщытынхэуи+.

3Сыда пӀомэ, тэри зэхэшӀыкӀ тимыӀэу, Тхьэм темыдэӀоу тыпсэущтыгъ. Тыгъощэгъагъ, тыгухэр зыкӀэхъопсыщтыгъэу, тызгъатхъэщтыгъэ Ӏоф мыхъо-мышӀэ зэмылӀэужыгъохэм тыряпщылӀыщтыгъ. Бзэджагъэрэ шъугъорэкӀэ тыпсэущтыгъ, гущыкӀыгъоу тыщытыгъ, тэзэрэуджэгъущтыгъ+. 4Ау тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэм ишӀугъэрэ шӀулъэгъоу цӀыфхэм афыриӀэмрэ къызытфегъэнафэм, 5тымыкӀодэу тыкъыгъэнэжьыгъ. Шъыпкъагъэ зиӀэ Ӏофхэу тэ тшӀагъэхэм яӀоф ащ хэлъыгъэп. Тхьэм гукӀэгъу зэриӀэр ары тымыкӀодэу тыкъызкӀигъэнэжьыгъэр. Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ тыгухэр къызэригъэкъэбзэжьыгъэмкӀэ икӀэрыкӀэу тыкъалъфыжьыгъэу тигъэхъугъ, тыгухэм арылъхэри зэрихъокӀыгъэх+. 6ТымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэ Исус Христос Тхьэм иунашъокӀэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ икъоу тыгухэм къарилъхьагъ+. 7ТымыкӀодэу Тхьэм тыкъызкӀигъэнэжьыгъэр ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ ежь дэжькӀэ шъыпкъагъэ тиӀэу тилъытагъэу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэу тызщыгугъэу, тызпаплъэрэр тиӀахьышӀоу къытлъыӀэсыныр ары+. 8А гущыӀэхэр шъыпкъэх. ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэр шӀушӀэным пылъынхэм пае, а Ӏофхэм унаӀэ бэу атебгъэтынэу сыфай. А Ӏофхэр дэгъух, яшӀуагъэ цӀыфхэм якӀы+.

9ПкӀэ зимыӀэ зэнэкъокъум, лӀэкъо зэтекӀхэм, Тэурат хабзэм ехьылӀэгъэ зэмызэгъыным, зэщыхьаным защыдзый, сыда пӀомэ, ащ фэдэ Ӏофхэм яшӀуагъэ зи къакӀорэп, пкӀи яӀэп+. 10ШъузэгурызымыгъаӀорэ цӀыфым зэ, тӀо еушъый, къыомыдэӀумэ, зыщыдзый+. 11А цӀыфыр зэщыкъуагъэу, зэрэпсэкӀодышӀэ цӀыфыр ошӀэ. Ежь ышъхьэкӀэ зигъэмысэжьыгъ.

Аужырэ гущыӀэхэр

12Артемасрэ Тихикрэ[*] уадэжь къызызгъакӀохэкӀэ, садэжь, Никопол къалэм[*], псынкӀэу укъызэрэкӀоным пылъ. КӀымафэр ащ щызгъэкӀон сыгу хэлъ+. 13Очыл Зинэрэ Аполлосрэ[*] ягъогу зытехьэхэкӀэ, щыкӀагъэ ямыӀэнэу гъогумкӀэ ӀэпыӀэгъу афэхъу+. 14ТицӀыфхэм шӀу зэрашӀэщтым пылъынхэу зэрарэгъашӀ, щыкӀэгъэшхо зиӀэхэм ӀэпыӀэгъу афэхъунхэм пае, яшӀуагъи къэмыкӀоу къэрэмынэх+.

15Сигъусэ пстэуми шӀуфэс къыуахыжьы. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу шӀу тызылъэгъухэрэм аӀапэхэр сфэубытыжь. Тхьэм ынэшӀу шъо зэкӀэми къышъущерэф. Амин.

* 1:4 Тит – еплъ Гал. 2:1.

* 1:6 зы шъуз нахь зимыӀэ лӀын фае – е зэ нахь къэзымыщагъэу.

* 1:7 чылыс зэӀукӀэм иӀэшъхьэтет – еплъ 1 Тим. 3:1.

* 1:12 тхакӀо горэ – Епименид ары.

* 3:12 Тихик – еплъ Кол. 4:7.

* 3:12 Никопол къалэр – Ахаие хэкум щыщэу, Адриэ хым Ӏутыгъ.

* 3:13 Аполлос – Апостол. 18:24-19:1 ыкӀи 1 Кор. 3:1-9 зигугъу ашӀырэр арыщтын.

+ 1:1 Марк 13:20, Лука 18:7, Рим. 8:33, Кол. 3:12, 1 Тим. 2:4, Лука 1:69-70, Рим. 1:2, Апэрэ Самуел 15:29

+ 1:3 1 Тим. 2:6, 1 Тим. 6:15, 1 Тим. 1:11
+ 1:4 1 Тим. 1:2, 2 Тим. 1:2
+ 1:5 Апостол. 14:23
+ 1:6 1 Тим. 3:2-4
+ 1:7 1 Пет. 5:2, 1 Тим. 3:8
+ 1:10 1 Тим. 1:6, Апостол. 11:2, Гал. 2:12
+ 1:11 2 Пет. 2:3, 1 Тим. 6:5
+ 1:13 1 Тим. 5:20, 2 Тим. 4:2, Тит 2:15
+ 1:14 1 Тим. 1:4

+ 1:15 Марк 7:15-16, Апостол. 10:15, Рим. 14:20, 1 Тим. 4:3-4

+ 1:16 1 Иуан 2:4

+ 2:3 1 Тим. 3:11

+ 2:5 УблапӀэ 3:16, 1 Пет. 3:1-2, Ефес 5:22, 1 Тим. 2:11

+ 2:6 1 Тим. 5:1

+ 2:7 1 Пет. 5:3, Фил. 3:17, 2 Фесс. 3:9, 1 Тим. 4:12

+ 2:8 1 Тим. 5:14

+ 2:9 1 Пет. 2:18, Ефес 6:5, Кол. 3:22, 1 Тим. 6:1

+ 2:11 1 Тим. 2:4
+ 2:12 1 Пет. 4:2
+ 2:13 2 Пет. 1:1, Евр. 9:28
+ 2:14 Ефес 2:10, Тит 3:8, Маттэ 20:28
+ 2:15 Тит 1:13, 1 Тим. 4:12
+ 3:1 1 Пет. 2:13, Рим. 13:1
+ 3:2 1 Тим. 3:3
+ 3:3 Иуан 8:34, 2 Пет. 2:19, Рим. 6:16-20

+ 3:5 Рим. 3:27, Ефес 2:4, Ефес 2:8, 2 Тим. 1:9, Иуан 13:8, 1 Кор. 6:11, Ефес 5:26, Евр. 10:22, Иуан 3:3, 1 Пет. 1:3, Ефес 2:5

+ 3:6 Апостол. 2:33, Апостол. 10:45, Рим. 5:5

+ 3:7 Апостол. 15:11, Рим. 3:24, Ефес 2:8, Тит 2:11, Рим. 8:17

+ 3:8 1 Тим. 1:15, 2 Тим. 2:11, Ефес 2:10, Тит 2:14

+ 3:9 1 Тим. 1:4, 2 Тим. 2:14, 2 Тим. 2:16
+ 3:10 Маттэ 18:15-17
+ 3:12 Апостол. 20:4, 2 Тим. 4:12
+ 3:13 Апостол. 18:24, 1 Кор. 1:12
+ 3:14 2 Пет. 1:8

Апостол Паул тхылъэу Филимон фитхыгъэр

Апостол Паул тхылъэу Филимон фитхыгъэр

1. 1

АПЭРЭШЪХЬ

АПОСТОЛ ПАУЛ ТХЫЛЪЭУ ФИЛИМОН ФИТХЫГЪЭР

ШӀуфэс

1^1Сэ сы Паул. Исус Христос сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычӀадзагъэу сычӀэс. ШӀу тлъэгъоу къыддэлажьэрэ Филимон, чылыс зэӀукӀэм щыщхэу уиунэ щызэрэугъоихэрэм,+
2тшыпхъоу Апфие, Христос пае тэ къыддэлажьэрэ Архипп, тшы Тимофей[*] сигъусэу мы тхылъыр къышъуфэсэтхы+.

3Тхьэу тя Тэ лъапӀэрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.

Паул Тхьэм щытхъу зэрэфишӀырэмрэ зэрелъэӀурэмрэ

4Тхьэм селъэӀу зыхъукӀэ, Тхьэм щытхъу фэсэшӀ зэпыт ощ пае+. 5Сыда пӀомэ, Зиусхьан ИсускӀэ шӀошъхъуныгъэу уиӀэмрэ Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэуми шӀулъэгъоу афыуиӀэмрэ якъэбар зэхэсхыгъэшъ ары. 6ШӀошъхъуныгъэу тиӀэмкӀэ гъусэ укъытфэхъугъ, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм шӀоу къытфишӀэрэ пстэури а гъусэныгъэу оррэ тэррэ зэфытиӀэм нахьыбэ къыдгуригъэӀонэу селъэӀу+. 7УишӀулъэгъукӀэ инэу сыбгъэгушӀуагъ ыкӀи сыбгъэгушхуагъ, сыда пӀомэ, о, сшы, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм агу бгъэпсэфыжьыгъ.

Паул Онесим пае Филимон зэрелъэӀурэр

8Арышъ, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, пшӀэн фаер унашъо пфэсшӀынэу гушхо сиӀэ пэтми,+
9шӀулъэгъукӀэ сыкъыолъэӀуныр нахь къэсэштэ. Сэ, Паул, сылӀыжъэу Исус Христос сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычӀадзагъэу, 10скъо Онесим пае сыолъэӀу, сыда пӀомэ, хьапсым сычӀэсэу ар скъом фэдэ хъугъэ+. 11ЫпэкӀэ оркӀэ Онесим ишӀуагъэ къакӀощтыгъэп[*], ау джы ори сэри ишӀуагъэ къытегъэкӀы.

12Ар, спсэ фэдэу шӀу слъэгъурэр, джы къыпфэсэгъэкӀожьы. 13КъэбарышӀур зэрэзгъэӀурэм пае, хьапсым сычӀэсыфэ, о пчӀыпӀэкӀэ ӀэпыӀэгъу къысфэхъунэу садэжь щызгъэӀэнэу сыфаещтыгъ, 14ау о умыдэу ар сшӀэнэу сыфэягъэп, о уишӀушӀагъэ егъэзыгъэ хэмылъэу, о ар уигуапэу пшӀэным пае. 15Зы уахътэ горэкӀэ Онесим къыббгъодэкӀыгъэу зыкӀэхъугъэр 16унэӀутым фэдэу мыхъужьэу, ау унэӀутым нахьи нахьышӀужьэу, шӀу плъэгъурэ тшы фэдэу егъашӀэм бгъотыжьынэу къычӀэкӀынкӀи мэхъу. СэркӀэ ар бэу лъапӀэ, оркӀи нахь лъэпӀэжь, цӀыф фэдэу ыкӀи Зиусхьаныр зыгу илъ пшы фэдэу+.

17Сыкъыбдэлажьэу сыолъытэмэ, сэ сызэребгъэблагъэщтыгъэм фэдэу, ари егъэблагъ. 18ЗыгорэкӀэ иягъэ къыокӀыгъэмэ е уичӀыфэ телъмэ, сэ ар къысфэгъаз. 19Сэ, Паул, ар остыжьыщт, сэ сӀэкӀэ сэтхы, ау Христос угу зэрилъым пае, сичӀыфэ о зэрэптелъыр къыосӀонэу ищыкӀагъэп+. 20Ары, сшы, Зиусхьаным пае уишӀуагъэ къысэгъэкӀ. Зиусхьаныр угу зэрилъым пае, сыгу гъэпсэфыжь. 21УкъызэрэсэдэӀущтымкӀэ сицыхьэ птелъэу къыпфэсэтхы. СыкъызэрэолъэӀурэм нахьи нахьыбэ зэрэпшӀэщтри сэшӀэ.

22НэмыкӀ горэмкӀэ сыолъэӀу: хьакӀэщ къысфэгъэхьазыр; сыда пӀомэ, Тхьэм шъукъызэрэсфелъэӀугъэм ипэгъокӀ фэдэу сыкъышъуитыжьынэу сыщэгугъы.

Аужырэ шӀуфэс

23Епафрасэу[*], Христос Исус зэрэфэлажьэрэм пае сигъусэу хьапсым чӀадзагъэу чӀэсым, шӀуфэс къыуехыжьы+. 24Сэ къыздэлажьэрэ Марки, Аристархи, Димаси, Луки шӀуфэс къыуахыжьы+.

25Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу шъугумэ къащерэф. Амин.

* 1:2 Тимофей – еплъ Кол. 1:1.

* 1:11 Онесим ишӀуагъэ къакӀощтыгъэп – Онесим къикӀырэр «зишӀуагъэ къакӀорэр» ары.

* 1:23 Епафрас – еплъ Кол. 1:7.

+ 1:1 Ефес 3:1, Фил. 1:7, Апостол. 16:1
+ 1:2 Кол. 4:17
+ 1:4 Рим. 1:8-9
+ 1:6 Фил. 1:9, Кол. 1:9
+ 1:8 1 Фесс. 2:6-7
+ 1:10 1 Кор. 4:15, Кол. 4:9
+ 1:16 Маттэ 23:8, 1 Кор. 7:22, Кол. 4:9

+ 1:19 1 Кор. 16:21, Гал. 6:11, Кол. 4:18, 2 Фесс. 3:17

+ 1:23 Кол. 1:7, Кол. 4:12

+ 1:24 Апостол. 27:2, Кол. 4:10, Кол. 4:14, 2 Тим. 4:10

Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

АПЭРЭШЪХЬ

ЕВРЕЙ ЦӀЫФХЭМ АФЭТХЫГЪЭ ТХЫЛЪЫР[*]

Ы Къо ыӀупэкӀэ Тхьэр къызэрэгущыӀагъэр

1^1Пасэм Тхьэр пегъымбархэм аӀупэхэмкӀэ бэрэ ыкӀи зэтефыгъэу тятэжъхэм къадэгущыӀэщтыгъ. 2Ау мы уахътэм, мы дунаим иаужрэ мэфэ дэдэхэм, ы Къо ыӀупэкӀэ тэ къыддэгущыӀагъ. Тхьэм Ӏоф пстэури ы Къо иӀахьышӀу хъунэу ыгъэнэфагъ, ащи дунаир къыригъэгъэхъугъ+. 3Тхьэм ищытхъушхо инэфынэ ы Къо дэжь къикӀэу къепсы; ы Къо ищытыкӀэ-псэукӀэ Тхьэм ищытыкӀэ-псэукӀэ фэдэ къабз, игущыӀэу лъэкӀышхо зиӀэмкӀи щыӀэ пстэури щегъаӀэ. ЬӀ Къо цӀыфмэ агухэм псэкӀодхэр зэрариукъэбзыкӀыжьыщт гъогу къафишӀыгъ, уашъоми дэкӀоежьи, тетыгъошхор зэкӀэ зиӀэ Тхьэм иджабгъукӀэ готӀысхьагъ+. 4Тхьэм «с Къо» ыӀозэ, къызэреджэрэ цӀэшхор мэлэӀичхэм ацӀэ зэрэнахь лъапӀэм фэдэу, Тхьэм ежь ы Къо мэлэӀичхэм апшъэ ышӀыгъ+.

Къо лъапӀэр мэлэӀичхэм апшъэ щыӀ

5Сыда пӀомэ, Тхьэм мэлэӀичхэм ащыщэу зыгорэм, «Оры с Къор, непэ Ты сыпфэхъугъ» риӀуагъа?[*] Тхьэм мэлэӀич горэми ехьылӀагъэу,

«Сэ Ты ащ сыфэхъущт, ежьыри с Къо хъущт»

къыӀуагъа? [*]+

6ЕтӀани Тхьэм ежь къыхихыгъэ ы Къо кӀасэ дунаим къызытырегъахьэм, къыӀуагъ[*]: «Тхьэм имэлэӀич пстэуми ар арэгъэлъапӀ»+.

7МэлэӀичхэм яхьылӀагъэу Тхьэм моущтэу къыӀуагъ[*]: «Тхьэм имэлэӀичхэр жьыбгъэм фэдэ ешӀых,
а Ӏофтабгэхэр мэшӀотхъуабзэхэм афэдэхэ ешӀых»+.

8Ау ы Къо ехьылӀагъэу Тхьэм моущтэу къыӀуагъ[*]: «О Тхьэ, уитетыгъошхо тӀысыпӀэ егъашӀэм утесыщт.

Уитетыгъошхо ибэщ – зэфагъэр ары.

9Шъыпкъагъэр шӀу олъэгъу, бзэджагъэри оуджэгъу. Ащ пае Тхьэу уи Тхьэ уигъусэхэм анахьи гушӀуагъом идагъэ[*] о нахь къыпщифагъ»+.

10Тхьэм моущтэуи къыӀуагъ[*]: «О Зиусхьан, ублапӀэм дэжь чӀылъэм лъапсэхэр фэпшӀыгъ,
уашъохэри уиӀэшӀагъэх.

11Ахэр кӀодыжьыщтых, ау о умыкӀодэу укъэнэжьыщт.

Щыгъыным фэдэу ахэр жъы хъущтых.

12Щыгъыным фэдэу зэкӀоцӀыпщыхьащтых,
зэхъокӀыгъэуи хъущтых;
ау о узэрэщытым утетэу укъэнэжьыщт,
о уиилъэсхэми кӀэух яӀэщтэп»+.

13Тхьэм мэлэӀичхэм ащыщэу зыгорэми, «О уипыихэр лъэгукӀэтын пфэсшӀыхэфэ,
сиджабгъукӀэ къызготӀысхь» риӀуагъа? [*]+

14Аущтэу мэлэӀичхэр Тхьэм фэлэжьэрэ псэх, цӀыфхэу мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьыщтхэр зиӀахьышӀу къызлъыӀэсыщтхэм афэӀофтэбгэнхэуи Тхьэм ахэр къегъакӀох+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

ТымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьырэм икъэбарышӀу лъапӀэ

2^1Аущтэу зэрэщытым фэшӀ Тхьэм игъогу тытемыкӀыным пае, гущыӀэхэу зэхэтхыгъэхэм лъэшэу тынаӀэ атедгъэтын фае. 2Сыда пӀомэ, гущыӀэхэу мэлэӀичхэм къагъэӀугъэхэм[*] уащыгугъынхэу къычӀэкӀыгъэх, хэти а гущыӀэхэм атекӀыгъэми е ямыдэӀугъэми, Тхьэм ифэшъуашэ ригъэпщыныжьыгъ. 3Арышъ, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьырэм икъэбарышӀу лъапӀэ тимыгъапэмэ, тэри къыттефэрэр Тхьэм зэрэтигъэпщыныжьыщтым сыдэущтэу тыӀэкӀэкӀыщта? Ежь Зиусхьаныр ары ыпэ рапшӀэу а къэбарыр къытэзгъэӀугъэр, ащ къыӀуагъэхэр зэхэзыхыгъэхэми а къэбарыр къытфагъэшъыпкъэжьыгъ. 4Тхьэри нэшэнэ гъэшӀэгъонхэмкӀи, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэмкӀи, лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхо зэтефыгъэхэмкӀи а къэбарышӀум шыхьат фэхъугъ. Ащ нэмыкӀэу Тхьэм зэрэшӀоигъом тетэу, ежь ы Псэ ЛъапӀэкӀэ Ӏоф зэфэшъхьафхэр ашӀэнхэу цӀыфхэм лъэкӀхэр афигощыгъэх+.

Христос ары пащэ къытфэхъоу, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэр

5КъэкӀощт дунаеу джы зигугъу тшӀырэр Тхьэм зыӀэ къырилъхьагъэхэр мэлэӀичхэр арэп+. 6Ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу, чӀыпӀэ горэм зыгорэм моущтэу къыщиушыхьатыгъ[*]:

«О Тхьэ, сыда цӀыфыр зилӀэужыгъор,
уегупшысэнэу о ащ,
цӀыфлъэпкъым ыкъуи,
о ащ укӀэлъыплъэнэу?

7ТӀэкӀурэ[*] мэлэӀичхэм анахьи нахь бгъэцӀыкӀугъ; Фэбгъэшъощагъэх щытхъушхорэ лъытэныгъэшхорэ.

8ЩыӀэ пстэури ылъэгу чӀэгъ чӀэбгъэуцуагъ».

Тхьэм зэкӀэри цӀыфым ылъэгу чӀэгъ зычӀегъэуцом, ащ ылъэгу чӀэгъ чӀэмытэу зи къыгъэнагъэп. Ау джы пстэури цӀыфым ылъэгу чӀэгъ чӀэтэу тлъэгъурэп+. 9Ау Исус къин ыщэчэу зэрэлӀагъэм пае, Тхьэм ащ щытхъушхорэ лъытэныгъэшхорэ зэрэфигъэшъошагъэхэр тэлъэгъу. Сыда пӀомэ, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ Исус цӀыф пстэуми ачӀыпӀэкӀэ лӀэным пае, Тхьэм ар тӀэкӀурэ мэлэӀичхэм анахьи нахь ыгъэцӀыкӀугъ+.

10ЦӀыфыбэ ибынхэ хъуным ыкӀи щытхъушхомкӀэ Ӏахь къалъыӀэсыным пае, Тхьэу зэкӀэри къэзгъэхъугъэу, зэкӀэри зыфыщыӀэм Исус къинэу ыщэчыгъэмкӀэ ифэшъошэ тетыгъор иӀэу зэригъэхъугъэр къекӀущтыгъ. Сыда пӀомэ, цӀыфхэр мыкӀодхэу къызэригъэнэжьырэ гъогум тезгъахьэхэу, пащэ афэхъурэр Исус ары+. 11Сыда пӀомэ, Исусэу цӀыфхэм агухэр зыгъэкъэбзэжьырэмрэ цӀыфхэу зыгу къабзэ хъухэрэмрэ а зы Ты лъапӀэм ибыных. Ащ пае, Исус темыукӀытыхьэу ахэмэ ышыхэкӀэ яджэ+. 12Ащ Тхьэм моущтэу риӀуагъ[*]:

«Сэ сшыхэм уикъэбар язгъэшӀэщт.

УицӀыфхэм язэӀукӀи сыхэтэу сэ щытхъушхо
о къыпфэсшӀыщт»+.

13Моущтэуи къыӀуагъ[*]: «Тхьэм сыщыгугъыщт».

ЕтӀани къыӀуагъ:

«Мары, сэррэ Тхьэм къыситыгъэ бынхэмрэ».

14А бынхэр лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ цӀыфых. Арышъ, Исуси лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ цӀыф хъугъэ, илӀэныгъэкӀэ шэйтанэу лӀэныгъэм тетыгъо фызиӀэр ыгъэкӀодыным паий,+
15лӀэныгъэм зэрэщыщынагъэхэм фэшӀ, мэпсэуфэхэ шэйтаным ипщылӀхэу щыӀагъэхэр шъхьафит ышӀынхэм паий. 16Сыда пӀомэ, Исус зыдэӀэпыӀэхэрэр мэлэӀичхэр арэп, Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэр[*] ары нахь. 17Арышъ, Тхьэм фэлажьэрэ дин пэщэшхоу гукӀэгъу зиӀэу, Тхьэм фэшъыпкъэу хъуным пае, ышхэм сыд щыщымкӀи афэдэу хъун фэягъ, цӀыфмэ япсэкӀодхэр атырихынхэм пае+. 18Исус псэкӀод ригъэшӀэным шэйтаныр зыпэлъым, къин Исус ылъэгъугъэшъ, псэкӀод аригъэшӀэнэу шэйтаныр зыуж ит цӀыфхэм ежьыри адэӀэпыӀэн ылъэкӀыщт+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Исус пегъымбар Мусэ нахьи нахь лъапӀ

3^1Сшы лъапӀэхэр, Тхьэр шъори ежь ибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъ. Арышъ, тишӀошъхъуныгъэ идин пэщэшхо хъунэу Тхьэм къытфигъэкӀогъэ Исус шъуегупшыс. 2Пегъымбар Мусэ Тхьэм иунагъо щыщ цӀыф пстэуми шъыпкъагъэ зэрафыриӀагъэм фэдэу, Исуси Тхьэу ежь зыгъэнэфагъэм шъыпкъагъэ фыриӀагъ. 3Унэм нахьи унэ зышӀырэм нахь щытхъу зэриӀэм фэдэу, Мусэ нахьи Исуси нахь щытхъу ифэшъуаш. 4Сыда пӀомэ, цӀыф горэм ымышӀыгъэ унэ щыӀэп, ау пстэури зышӀыгъэр Тхьэр ары. 5Мусэ Тхьэм фэлажьэу Тхьэм иунэ зэкӀэ Ӏофхэу щишӀэщтыгъэхэмкӀэ шъыпкъагъэ иӀагъ, Тхьэм къыӀощтхэми шыхьат афэхъугъ+. 6Ау Христос Тхьэм иунагъо зыӀэ илъ Къор ары. Тыгу тымыгъэкӀодэу Ӏофхэу тызэрыгушхохэу, тызщыгугъыхэу тызпаплъэхэрэм кӀэухым нэс тафэшъыпкъэмэ, тэри ащ иунагъо тыщыщ.

Тхьэм ицӀыфхэм языгъэпсэфыпӀ

7Арышъ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэриӀорэм фэдэу[*], «Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ,

8шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых, шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу. [*] Ахэмэ Тхьэм едэӀунхэр адэщтыгъэп,

Тхьэм ищэӀагъэ зынэсырэр агъэунэфынэм пылъыщтыгъэх».

9(Тхьэм моущтэу еӀо:) «Шъоф нэкӀым шъуятэжъхэр сищэӀагъэ зынэсырэри
сиӀофхэр зыфэдэхэри агъэунэфынхэу щыпылъыщтыгъэх.

Илъэс тӀокӀитӀум сиӀофхэр алъэгъущтыгъ.

10Ащ пае, а цӀыфхэм сафэгубжи, моущтэу
сӀуагъэ: „Ахэр агухэмкӀэ мэгъощэ зэпытых,
сигъогухэр зыфэдэхэри ашӀэрэп“.

11Аущтэу сафэгубжэу,

„Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп“ сӀуи,
къэсӀуагъэр згъэшъыпкъэжьызэ, гущыӀэ пытэкӀэ сӀуагъэ»+.

12Сшыхэр, шъуащыщэу хэти щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм игъогу ыкӀыб фигъэзэжьэу, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ гу бзаджэ зэримыӀэным шъуфэсакъ. 13Ау псэкӀодшӀэным итхьагъэпцӀыгъэкӀэ шъуащыщэу зыгорэм ыгу гуркъэ мыхъуным пае, мафэ къэси шъузэрэгъэгушху, «Непэ» зыфаӀорэ лъэхъаным тытетыфэ. 14Сыда пӀомэ, Ӏофхэу ыпэм тызщыгугъыгъэхэм кӀэухым нэс пытэу татетымэ, тэ пстэури Христос фэшъыпкъэхэм ащыщ тэхъу. 15Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ,
шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых,
шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу»+.

16Тхьэм ымакъэ зэхэзыхыгъэхэу, едэӀунхэу зымыдагъэхэр хэтха? Пегъымбар Мусэ Мысырым къырищыжьыгъэгъэ цӀыф пстэури арыба? 17Тхьэр илъэс тӀокӀитӀум цӀыфхэу зыфэгубжыщтыгъэхэр хэтха? ПсэкӀод зышӀагъэхэу, зыпкъыхэр шъоф нэкӀым къинэжьыгъэхэр арыба+? 18ЕтӀани «Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп» ыӀуи, къыӀуагъэр ыгъэшъыпкъэжьызэ, Тхьэм гущыӀэ пытэкӀэ зэриӀуагъэхэр хэтха? ЕдэӀунхэу зымыдагъэхэр арыба+? 19Аущтэу ахэмэ шӀошъхъуныгъэ зэрямыӀагъэм пае, Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьанхэ амылъэкӀэу къызэрэнагъэхэр тэлъэгъу+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

4^1Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ тызэрихьанымкӀэ тыкъызэригъэгугъэгъэ Ӏофыр джыри зытетыгъэм тетышъ, шъуащыщэу зыгорэ ащ имыхьагъэу къычӀэмыкӀыным пае, шъузфэсакъыжь+. 2А зыгъэпсэфыпӀэм икъэбар ахэмэ зэранэсыгъэм фэдэу, тэри къытэнэсыгъ. Ау ахэмэ къэбарышӀоу зэхахыгъэм ишӀуагъэ къякӀыгъэп, сыда пӀомэ, а къэбарышӀур зызэхахым, ашӀошъ хъугъэп. 3Ау тэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэр, ары Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьащтхэр, Тхьэм къызэриӀуагъэм фэдэу,[*]

«Сэ губжым сыхэтэу гущыӀэ пытэкӀэ сӀуагъэ:

„Ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп“».

Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу иӀофхэр ыухыгъагъэхэми, аущтэу ыӀуагъ+. 4Сыда пӀомэ, яблэнэрэ мафэм ехьылӀагъэу Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу чӀыпӀэ горэм хэт[*]: «Тхьэм иӀоф пстэури ыухыгъэу, яблэнэрэ мафэм зигъэпсэфыжьыгъ»+. 5А чӀыпӀэм дэжь Тхьэм къызэриӀорэри ит[*]: «Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп»+.

6Аущтэу Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьанхэу цӀыф заулэ джыри щыӀ. Ау цӀыфхэу пасэм а зыгъэпсэфыпӀэм икъэбар зынэсыгъэхэр Тхьэм едэӀунхэу зэрамыдагъэм пае, изыгъэпсэфыпӀэ ихьагъэхэп+. 7Аущтэу зэрэхъугъэм пае, ащ нэуж бэ тешӀагъэу, Тхьэм мы гущыӀэхэр пегъымбар Даутэ ыгу къырилъхьэхи, къызырегъаӀом, нэмыкӀ мафэу «Непэ» зыфиӀуагъэр къыгъэнэфагъ, ыпэкӀэ зэрэтӀуагъэм фэдэу[*],

«Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ,
шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых»+.

8Сыда пӀомэ, Нун ыкъо Ехьошуа Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ахэр ригъэхьагъэхэмэ, Тхьэм нэмыкӀ мафэу «Непэ» зыфиӀуагъэм икъэбар къыӀощтыгъэп+. 9Арышъ, Тхьэм яблэнэрэ мафэм зызэригъэпсэфыжьыгъэм фэдэу, Тхьэм ицӀыфхэри ежь изыгъэпсэфыпӀэ джыри ихьащтых; 10сыда пӀомэ, хэт щыщи Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьэрэм иӀоф ыухыгъэу зегъэпсэфыжьы, Тхьэм иӀофхэр ыухыгъэхэу зызэригъэпсэфыжьыгъэм фэдэу. 11Арышъ, а зыгъэпсэфыпӀэм тызэрихьащтым ыуж тижъугъэт. Тятэжъхэр Тхьэм едэӀунхэу зэрамыдагъэм фэдэу, тэ тщыщэу зыгорэ Тхьэм емыдэӀоу орэмыхъу. Армырмэ, Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ тихьащтэп.

12Тхьэм игущыӀэхэм щыӀэныгъэшхорэ лъэкӀышхорэ ахэлъ. Ахэр бгъуитӀуцэ чэтэ чаным нахьи нахь чаных. Псэри, гури, къупшъхьэри, куцӀыри зэхадзыжьынхэу цӀыфым икуупӀэ нэс пхырэкӀых. ЦӀыфым игупшысэхэри игухэлъхэри зэхафых+. 13Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэуми ащыщэу зи ежь ыпашъхьэ гъэбылъыгъэу щыӀэп. Тхьэм ынэхэм апашъхьэ Ӏоф пстэури шъхьэихыгъэу ыкӀи нафэу щытых. Ежьыр ары пэгъокӀыр зэттыщтыр+.

Дин пэщэшхо къытфэхъугъэр Исус ары

14Арышъ, уашъом дэкӀоежьыгъэу, Исусэу Тхьэм ы Къо дин пэщэшхоу тиӀэшъ, шӀошъхъуныгъэу тиӀэм тыфэшъыпкъэу тыжъугъэзекӀу+. 15Сыда пӀомэ, дин пэщэшхоу тиӀэр лъэкӀ зэрэтимыӀэр зыгурыӀон зымылъэкӀырэ дин пэщэшхоп. Шэйтаным псэкӀод тигъэшӀэнэу зэрэпылъым фэдэу, лъэныкъо пстэумкӀи тидин пэщэшхуи псэкӀод ригъэшӀэнэу пылъыгъ, ау псэкӀод зи ригъэшӀэшъугъэп+. 16Арышъ, ӀэпыӀэгъу тищыкӀагъэ зыхъукӀэ, Тхьэм гукӀэгъу къытфишӀынэу, ынэшӀу къытщифэнэу, гукӀэгъу зиӀэ Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэ гушхоныгъэ тиӀэу тыӀужъугъахь+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

5^1Хэтрэ дин пэщэшхуи цӀыфхэм къахахы Тхьэм фэлэжьэнэуи, тынхэр фишӀынхэуи, цӀыфхэм япсэкӀодхэр апщыныжьынхэм пае, къурмэнхэр фишӀынхэуи+. 2Дин пэщэшхор ыгурэ ыпсэрэкӀэ лъэкӀ зэримыӀэм пае, зэхэшӀыкӀ зимыӀэхэу, гъощэгъэ цӀыфхэм гушъэбэныгъэкӀэ адэзекӀон елъэкӀы+. 3Арэу зыхъукӀэ, дин пэщэшхом ежь ипсэкӀодхэри цӀыфхэм япсэкӀодхэри ыпщыныжьынхэм пае, Тхьэм къурмэн фишӀын фае+.

4Лъытэныгъэ фашӀэу дин пэщэшхо хъуныр зыми ежь-ежьырэу зыфигъэшъошэшъущтэп. Ау Тхьэр Хьарун[*] къызэреджагъэм фэдэу, дин пэщэшхоми къеджэн фае.

5Аущтэу Христоси лъытэныгъи зыфаригъэшӀэу дин пэщэшхо хъуныр зыфигъэшъошагъэп, ау Тхьэм ащ къыриӀуагъ[*]: «Оры с Къор, непэ Ты сыпфэхъугъ»+.

6Тхьэм къызэриӀуагъэри игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу, нэмыкӀ чӀыпӀэм ит[*]: «Мелхиседекъ[*] фэдэу ори егъашӀэм дин пащэу ущытыщт»+.

7Исус дунаим зытетыгъэ мафэхэм мэкъэшхокӀэ джэзэ, ынэпсхэри къеххэу[*], Тхьэу лӀэныгъэм къыӀэкӀэзыхышъущтым лъэшэу елъэӀугъ. ИдэӀоныгъэ пае ащ ымакъэ Тхьэм зэхихыгъ+. 8Ежь Тхьэм ы Къуагъэми, къинэу ыщэчыгъэхэмкӀэ Тхьэр зэрэфаем тетэу, едэӀущтыгъ+. 9ИӀоф зырегъэкъум, ежь къедэӀурэ цӀыф пстэури сыдигъуи мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр ежьыр арэу хъугъэ,+
10Тхьэми ар дин пэщэшхоу, Мелхиседекъ фэдэу, ыгъэнэфагъ.

ШӀошъхъуныгъэм игъогу шъутемыкӀ

11Мы Ӏофым ехьылӀагъэу къэтӀон фэягъэр бэ. Ау шъутхьакӀумэхэр жъажъэ хъугъэхэшъ, а Ӏофхэр зэхэшъозгъэшӀыкӀыныр къин+. 12Уахътэу блэкӀыгъэм шъузеплъыкӀэ, мы уахътэм шъощ нэмыкӀ цӀыфхэм Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур яжъугъэшӀэн фэягъэ, ау Тхьэм игущыӀэхэм яхьылӀэгъэ Ӏофхэу апэ дэдэ зэжъугъэшӀагъэхэр зыгорэм шъуигъэшӀэжьынхэу шъуищыкӀагъ. ШъуищыкӀагъэр гъомлапхъэр арэп, быдзыщэр ары нахь!+
13Щэ нахь емышъорэр сабый ныӀэп. Шъыпкъагъэм иӀоф зэхишӀыкӀырэп. 14Гъомлапхъэр зыныбжь икъугъэхэм апае. Ахэмэ шӀумрэ емрэ агухэмкӀэ зэхадзыжьынхэу есэхи, зэрагъэшӀагъ+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

6^1Христос ехьылӀэгъэ Ӏофхэу апэ дэдэу шъуагъэшӀагъэхэм таблэжъугъэкӀи, цӀыфхэу зыныбжь икъугъэхэм зэрагъэшӀэн фэе Ӏофхэм зафэтэжъугъэгъаз. ТишӀошъхъуныгъэ ылъапсэхэр икӀэрэкӀэу дгъэтӀылъыным тыфешъумыгъажь. А лъэпсэ Ӏофхэр мыхэр ары: лӀэныгъэ къызхэкӀырэ Ӏоф мыхъо-мышӀэхэу шъушӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьынри, ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэнри;+
2умэхъыным ехьылӀэгъэ Ӏофхэу зэжъугъэшӀагъэхэри, цӀыфхэм Ӏэхэр атеплъхьанри Тхьэм ынэшӀу къащифэным пае; лӀагъэхэм якъэтэджыжьыни, Тхьэм ихьыкумэу мыкӀодыжьыщтыр цӀыфхэм атыришӀыхьанри+. 3Тхьэм ыӀомэ, а Ӏофхэм таблэкӀыщт. 4Сыда пӀомэ, цӀыфхэу зэгорэм Тхьэм инэфынэ хэтыгъэхэу, етӀани зыкӀыб Тхьэм фэзгъэзагъэхэм япсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэу къябгъэгъэзэжьын плъэкӀыщтэп. Ахэмэ уашъом щыӀэ Тхьэм итын зыфэдэр ашӀэщтыгъ; Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи агухэм арылъыгъ;+
5Тхьэм игущыӀэхэм яшӀугъэри, къэкӀощт дунаим илъэкӀхэри ашӀэщтыгъэх. 6Ау щытми, акӀыб Тхьэм фагъэзэжьыгъ. ЯпсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэу къябгъэгъэзэжьын плъэкӀыщтэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ы Къо джыри зэ къащым тыраӀулӀэрэм фэд, цӀыфмэ апашъхьэ ынапэ щытырахырэми фэд.

7ЧӀыгоу бэрэ ощх къызтещхэу, цӀыфхэу ар зылэжьхэрэмкӀэ зишӀуагъэ къэкӀорэ лэжьыгъэ къызщыкӀырэм Тхьэм ынэшӀу къыщефэ. 8Ау панэрэ пырэжъыерэ къызщыкӀырэ чӀыгум пкӀэ иӀэп. Бэ темышӀэу Тхьэм ынае а чӀыгум къыщифэщт. Ыужыпкъэми ар агъэстыжьыщт+.

9СилъапӀэхэр, аущтэу тӀо пэтми, шъуиӀоф нахьышӀоу зэрэхъурэми, шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъызэригъэнэжьыщт гъогум шъузэрэтетми тащэгугъы. 10Сыда пӀомэ, Тхьэр зафэ, Ӏофэу шъушӀагъэр щыгъупшэщтэп. Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ӀэпыӀэгъу шъузэрафэхъугъэмрэ джыри ӀэпыӀэгъу шъузэрафэхъурэмкӀэ шӀулъэгъоу Тхьэм фэжъугъэлъэгъуагъэмрэ щыгъупшэщтэп+. 11Ӏофхэу шъузщыгугъыхэу, шъузпаплъэхэрэр жъугъотынхэм пае, шъуащыщэу хэти ыгу етыгъэу кӀэухым нэс Тхьэм иӀофхэм емызэщэу апылъ тшӀоигъу+. 12Шъумыфэмыф, ау шӀошъхъуныгъэмрэ щэӀагъэмрэ зэряӀэм пае, Тхьэм Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр цӀыфхэу зиӀахьышӀу къызлъыӀэсыщтхэм ялъэужхэм шъуарыкӀу+.

Тхьэм тыкъызэригъэгугъагъэр ыгъэцэкӀэжьыщт

13Тхьэм игущыӀэ Ибрахьимэ къызыретым, ежь нахьи нахь ин зэрэщымыӀэм пае, къыӀуагъэр къыгъэшъыпкъэжьызэ, ежь ыцӀэкӀэ гущыӀэ пытэкӀэ моущтэу къыӀуагъ[*]+
14«ШъыпкъэмкӀэ сынэшӀу къыпщысфэщт, лъфыгъаби къыптезгъэкӀыщт»+. 15Аущтэу Ибрахьимэ щэӀагъэ зыригъаӀи, Тхьэм къызэригъэгугъагъэр иӀэ хъугъэ.

16ЦӀыфмэ ежьхэм анахьи нахь инэу зыгорэмкӀэ тхьарыӀо ашӀэу яхабз. ТхьарыӀом къаӀогъэ гущыӀэхэр егъэшъыпкъэжьых, зэнэкъокъун Ӏофми кӀэух фешӀы+. 17Аущтэу Тхьэм Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр зиӀахьышӀу къызлъыӀэсыщтхэм игухэлъ зэрэзэблимыхъущтыр аригъэлъэгъунэу шӀоигъуагъэти, Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр зэригъэцэкӀэщтхэр гущыӀэ пытэкӀэ къафигъэшъыпкъэжьыгъ+. 18Аущтэу зэблэмыхъушъун ӀофитӀу[*] щыӀ. Ар зэрэ Тхьэм пае, а ӀофитӀур зэримыгъэцэкӀэн гъогу щыӀэп. Тэ Тхьэр ухъумакӀо къызфэхъунэу, ежь пэгъунэгъу хъугъэ цӀыфхэр Тхьэм тапэ къырилъхьэгъэ Ӏофхэу тызщыгугъыхэу, тызпаплъэхэрэр къызлъыдгъэӀэсынхэу мы ӀофитӀумэ тагъэгушхо+. 19ГугъапӀэу Христос фытиӀэр пытэ, цыхьэшӀэгъу, гъурзым фэдэу тыгухэм арылъ. Ащ пае пэӀухъоу Тхьэм иунэшхо ыкӀоцӀ щыӀэм тыблэкӀызэ, унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм[*] тихьан тлъэкӀыщт+. 20Тэщ пае Исус а унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм тапэ ихьагъ[*]. Мелхиседекъ фэдэу егъэшӀэрэ дин пэщэшхо хъугъэ+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Дин пащэу Мелхиседекъ

7^1Мелхиседекъ[*] Салэм къалэм[*] ипачъыхьэу, Тхьэу анахь Лъагэм фэлажьэрэ дин пэщагъ. Ибрахьимэ пачъыхьабэмэ атекӀуи, къызегъэзэжьым, Мелхиседекъ ащ пэгъокӀи, ынэшӀу къыщифэнэу Тхьэм фелъэӀугъ. 2Джащыгъум Ибрахьимэ мылъкоу заокӀэ къыхьыгъэм ызыпшӀанэ Мелхиседекъ ритыгъ. Мелхиседекъ ыцӀэ къикӀырэм тетэу, ар ыпэ рапшӀэу «шъыпкъагъэ зиӀэ пачъыхь», етӀанэ Салэм ипачъыхь, ащ къикӀырэр «цӀыфхэр зэзгъэшӀурэ пачъыхьэр» ары+. 3Ни-ти имыӀэу, лӀэкъо зэтекӀ имыӀэу, имафэхэм ублапӀэ ямыӀэу, ищыӀэныгъи ухыпӀэ имыӀэу, Тхьэм ы Къо фэдэу Мелхиседекъ егъэшӀэрэ дин пащ.

4Мелхиседекъ иинагъэ шъуеплъ: Тятэжъышхоу Ибрахьимэ мылъкоу заокӀэ къыхьыгъэм ызыпшӀанэ ащ ритыгъ. 5Лэуй[*] къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщхэу дин пащэ хъугъэхэм израиль цӀыфхэм къагъахъэрэм ызыпшӀанэ къаӀахынэу Тэурат хабзэм иунашъо ит. Ащ къикӀырэр, а пшӀанэр къызыӀаххэрэр ашыхэу Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэр ары+. 6Ау Мелхиседекъ, Лэуй къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащымыщыгъэми, Ибрахьимэ мылъкоу заокӀэ къыхьыгъэм ызыпшӀанэ къыӀихыгъ. Ащ нэмыкӀэуи Мелхиседекъ Ибрахьимэу Тхьэм ӀахьышӀукӀэ къыгъэгугъагъэми Тхьэм ынэшӀу къыщифэнэу фелъэӀугъ+. 7Щэч хэмылъэу, нэмыкӀ цӀыфым Тхьэм ынэшӀу къыщифэнэу фелъэӀугъэ цӀыфыр, адрэм нахьи нахь ин. 8ЕтӀанэ дин пащэхэу цӀыфмэ пшӀанэр къаӀызыххэрэм яӀоф ухаплъэмэ, ахэр лӀэнхэ фэе цӀыфых. Ау Мелхиседекъэу Ибрахьимэ пшӀанэр къыӀызыхыгъэм иӀоф ухаплъэмэ, ар зэрэпсэурэмкӀэ Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр шыхьат фэхъух. 9Лэуй къытекӀыгъэ цӀыфхэм мы лъэхъаным пшӀанэр цӀыфхэм къаӀахыми, Ибрахьимэ пшӀанэр Мелхиседекъ зыретым, Лэуй пшӀанэр Мелхиседекъ ритыгъэу пӀоми хъущт, 10сыда пӀомэ, Мелхиседекъ Ибрахьимэ зыпэгъокӀым, Лэуй къэмыхъугъагъэми, ятэжъышхоу Ибрахьимэ ыпкъ хэлъыгъ пӀоми хъущт.

11Аущтэу дин пащэхэу Лэуй илӀакъо щыщхэм Ӏофэу ашӀагъэмкӀэ Тхьэм игухэлъ икъугъэ хъугъэмэ, (сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ дин пащэхэу Лэуй илӀакъо щыщхэм яӀоф епхыгъ), ащыгъум Хьарун фэмыдэу Мелхиседекъ фэдэу, нэмыкӀ дин пащэ къэкӀон фаеу хъущтыгъэп. 12Сыда пӀомэ, Тхьэм дин пэщэ лъэпкъыр зызэблихъукӀэ, хабзэри зэблэхъугъэ хъун фае. 13ЕтӀанэ ти Зиусхьан Исусэу мы Ӏофхэр зэхьылӀагъэхэр нэмыкӀ лӀакъо щыщыгъ. Ежь илӀакъо щыщэу зыми дин пащэу къурмэншӀыпӀэм Ӏоф щишӀагъэп. 14Сыда пӀомэ, ти Зиусхьан Иудэ лӀакъом зэрэщыщыр нафэ. Пегъымбар Мусэ дин пащэхэм къызатегущыӀэм, а лӀакъом игугъу ышӀыгъэп+. 15Мелхиседекъ фэдэу нэмыкӀ дин пащэ къызэрэлъэгъуагъэм Ӏофэу зыфэсӀуагъэр нахь нафэ ешӀы. 16Мелхиседекъ илӀэкъо зэтекӀ ехьылӀэгъэ хабзэхэмрэ цӀыф унашъохэмрэ арэп дин пащэ зыгъэхъугъэр, ау зыми ымыгъэкӀодышъун щыӀэныгъэм илъэкӀ ары дин пащэ зыгъэхъугъэр. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт[*]: «Мелхиседекъ фэдэу ори егъашӀэм удин пэщэщт»+.

18Ыпэрэ хабзэм лъэкӀ зэримыӀагъэм ыкӀи ишӀуагъэ цӀыфхэм зэраримыгъэкӀыгъэм пае, Тхьэм ар зы бгъукӀэ ригъэзыкӀыгъ+. 19Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм Ӏоф щыкӀагъэ зи имыӀэу, икъугъэу ыгъэхъун ылъэкӀыгъэп. Ау джы Тхьэм тызщигъэгугъырэ Ӏофыр нахьышӀу, а Ӏофыми Тхьэм пэблагъэ тыхъунэу тегъэлъэкӀы+.

20Ащ нэмыкӀэу Тхьэм гущыӀэ пытэкӀэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ Исус дин пащэ зэрэхъущтыр. 21НэмыкӀ цӀыфхэр Тхьэм игущыӀэ пытэ хэмылъэу дин пащэ хъугъэх, ау Исус дин пащэ хъу зэхъум, Тхьэм къыӀуагъэр гущыӀэ пытэкӀэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ, сыда пӀомэ, моущтэу ит[*]:

«Тхьэу Зиусхьаным, къыӀуагъэр къыгъэшъыпкъэжьызэ,
гущыӀэ пытэ ышӀыгъэшъ, кӀэгъожьыщтэп:

О егъашӀэм удин пэщэщт»+.

22Аущтэу зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьыррэ тэррэ тазыфагу къыдилъхьагъэр зэрэнахьышӀум тыщызгъэгугъырэр Исус ары+.

23Ащ нэмыкӀэуи адрэ дин пащэхэр бэ хъугъэх, сыда пӀомэ, дин пащэхэу Тхьэм фэлэжьэ зэпытынхэу лӀэныгъэм фит ышӀыгъэхэп. 24Ау Исус егъашӀэм зэрэщыӀэщтым пае, идин пэщэ Ӏоф нэмыкӀ горэм къыфигъэнэжьыщтэп. 25Ащ паий Тхьэм пэблагъэ хъунхэу Исус зэригъэлъэкӀырэ цӀыфхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэ сыдигъуи елъэкӀы, сыда пӀомэ, Исус а цӀыфхэм Тхьэм афелъэӀунэу егъашӀэм щыӀ+.

26Ащ фэдэ дин пэщэшхор ары тищыкӀагъэр: зыгу къабзэу, зыми зэригъэмысэн зыбгъодэмылъэу, лажьэ зи зимыӀэу, псэкӀод зышӀэрэ цӀыфхэм ахэкӀыжьыгъэу, уашъохэм апшъэ дэкӀоежьыгъэу щыӀэ дин пэщэшхор ары+. 27Адрэ дин пэщэшхохэм, ыпэ рапшӀэу ежьхэм япсэкӀодхэр апщыныжьынхэм пае, етӀанэ адрэ цӀыфхэм япсэкӀодхэри апщыныжьынхэм пае, мафэ къэси къурмэн ашӀынэу зэрящыкӀагъэм фэдэу, Исус ищыкӀэгъагъэп; сыда пӀомэ, ежь къурмэныпхъэ зызешӀым, цӀыфхэм япсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае, джыри зэ къурмэныпхъэ мыхъужьынэу, къурмэныпхъэ хъугъэ+. 28Зыгурэ зыпсэрэкӀэ лъэкӀ зимыӀэ цӀыфхэр дин пэщэшхо хъунхэу Тэурат хабзэм иунашъо егъэнафэх; ау Тэурат хабзэр къызэкӀо ужым, Тхьэм къыӀуагъэр гущыӀэ пытэкӀэ къызегъэшъыпкъэжьым, ы Къоу зишъыпкъагъэ егъашӀэм щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэр дин пэщэшхо хъунэу къыгъэнэфагъ+.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Исус – тидин пэщэшху

8^1Шъыпкъэу зыфатӀорэр мары: Уашъохэм ащыӀэу, тетыгъошхор зэкӀэ зиӀэ Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэ иджабгъукӀэ госэу дин пэщэшхо тиӀ+. 2ЧэтэнгъэӀэгъэ шъыпкъэу Тхьэр зыдэщыӀэм дин пэщэшхоу Ӏоф щешӀэ. А чэтэнгъэӀагъэр зыгъэуцугъэр цӀыфхэр арэп, Зиусхьаныр ары нахь+.

3Тхьэм хэтрэ дин пэщэшхуи тынхэри ежь фихьынхэуи, къурмэнхэр фишӀынхэуи къегъэнафэ. Ащ пае, тидин пэщэшхуи Тхьэм къурмэныпхъэ горэ фишӀын фае+. 4Исус дунаим тетыгъэмэ, дин пэщэщтыгъэп, сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм ит унашъом тетэу, Тхьэм тынхэр фэзыхьырэ дин пащэхэр щыӀэх. 5Ахэр дин пащэхэу Ӏоф зыщашӀэрэр Тхьэм иунэшхоу уашъом щыӀэм итеплъэ фэдэ къодый е ижьау ныӀэп. Сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ чэтэнгъэӀагъэр ыгъэуцоу зыфежьэм, Тхьэм ащ унашъо къыфишӀыгъ: «Къушъхьэм утетэу зэкӀэ къызэрэозгъэлъэгъугъэм тетэу, зэрэпшӀыщтым фэсакъ»+. 6Зэзэгъыныгъэу Исус Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу дэлъэу ыгъэхъугъэр апэрэ зэзэгъыныгъэм нахьи зэрэнахь лъапӀэм фэдэу, Исус дин пэщэшхо Ӏофэу ышӀэрэр адрэ дин пэщэшхохэм яӀоф нахьи нахь Ӏофышху, сыда пӀомэ, аужырэ зэзэгъыныгъэмкӀэ Ӏофхэу Тхьэм цӀыфхэр къызэригъэгугъагъэхэр нахьышӀух+.

7Апэрэ зэзэгъыныгъэм[*] зи щыкӀагъэ имыӀагъэмэ, нэмыкӀ зэзэгъыныгъэ ащ ычӀыпӀэ ихьанэу ищыкӀэгъэщтыгъэп+. 8Ау пегъымбарым цӀыфхэр ыгъэмысэхэу къыӀуагъ[*]:

«Зиусхьаным моущтэу къеӀо:

Сэррэ израиль лӀакъомрэ Иудэ лӀакъомрэ
зэзэгъыныгъакӀэ тазыфагу зыдэслъхьащт мафэхэр къэсыщтых+.

9Ау мы зэзэгъыныгъэр зыфэдэщтыр
ятэжъхэр Мысырым къызисэщыжьхэм,
зэзэгъыныгъэу сэррэ ахэмрэ тазыфагу дэслъхьэгъагъэм фэдэп,
сыда пӀомэ, зэзэгъыныгъэу тазыфагу дэслъхьагъэм игъогу
ахэр рыкӀо зэпытыгъэхэп. Арышъ,
ахэмэ пхъэтэпэмыхьэу сяплъы хъугъэ, Зиусхьаным къеӀо.

10А мафэхэм ауж зэзэгъыныгъэу
сэррэ израиль лъэпкъымрэ тазыфагу дэслъхьащтыр мары:

Сиунашъохэр ахэмэ ашъхьэхэм арыслъхьащтых,
агухэми атестхэщтых. Сэ ахэмэ сыря Тхьэщт, ахэри сэ слъэпкъыщтых, Зиусхьаным къеӀо+.

11Аущтэу зыхъукӀэ, „Зиусхьаныр зыфэдэр зэгъашӀэ“ аӀоу,
зэгъунэгъухэми зэшхэми зэраӀожьыщтэп, сыда пӀомэ,
цӀыкӀухэм къащегъэжьагъэу инхэр къыхиубытхэу
зэкӀэми сашӀэщт.

12БзэджашӀэхэми сэ гукӀэгъу афэсшӀыщт.

ЯпсэкӀодхэри, бзэджагъэу ашӀагъэхэри
сыгу изгъэлъыжьыщтхэп».

13Тхьэм «зэзэгъыныгъакӀэ» зэриӀуагъэмкӀэ апэрэ зэзэгъыныгъэр жъы зэрэхъугъэр къыгъэлъэгъуагъ. Сыд щыщи жъы хъугъэу, лъэкӀ зимыӀэжьыр бэ темышӀэу кӀодыжьыщт.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

ЦӀыфхэм шъыпкъагъэкӀэ Тхьэр зэрагъэлъэпӀэн фэе шӀыкӀэр

9^1Апэрэ зэзэгъыныгъэм тетэу цӀыфхэм Тхьэр зэрагъэлъэпӀэн фэе шӀыкӀэм ехьылӀэгъэ унашъохэр щыӀагъэх. ЦӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэу, Тхьэр зыщагъэлъэпӀэн чӀыпӀи щыӀагъ+. 2Сыда пӀомэ, унитӀу хъурэ чэтэнгъэӀагъэ агъэуцугъагъ. Апэрэ унэм, Унэ КӀоцӀ ЛъапӀэу зыфаӀорэм, остыгъэ тетыпӀэри Ӏанэу Тхьэм ыпашъхьэ агъэтӀылъыгъэ хьалыгъур зытелъыри итыгъэх+. 3ПэӀухъом ыкӀыбкӀэ Унэ КӀоцӀ Анахь ЛъапӀэу зыфаӀорэр щыӀагъ+. 4МэӀэшӀу зыпихырэ уцхэм ягъэстыпӀэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэмрэ тыдэкӀи дышъэ зытебзэгъэ пхъуантэу Тхьэм ежьыррэ цӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэм ипхъуантэу зыфаӀорэмрэ а унэ кӀоцӀым итыгъэх. Дышъэм хэшӀыкӀыгъэ хьакъушыкъоу мэнн зыцӀэ шхыныр[*] зэрылъыр, Хьарун ибэщэу тхьапэхэр къызпыкӀагъэр, мыжъобгъуитӀоу Тхьэм иунашъохэр зытетхагъэхэр а пхъуантэм дэлъыгъэх+. 5А пхъуантэм ышъхьагъкӀэ Тхьэм ищытхъушхо къэзыушыхьатырэ Херувим зыфаӀорэ мэлэӀичхэр щытыгъэх. Ахэмэ атамэхэмкӀэ Тхьэм цӀыфхэм япсэкӀодхэр къызщафигъэгъурэ чӀыпӀэр къаухъумэщтыгъэ. Ау джы мы Ӏофхэм зырызэу татегущыӀэн тлъэкӀыщтэп+.

6Мы Ӏофхэр моущтэу гъэпсыгъэхэу, яӀоф агъэцэкӀэнэу дин пащэхэр апэрэ унэ кӀоцӀым ихьэ зэпытыщтыгъэх. 7Ау ятӀонэрэ унэ кӀоцӀым дин пэщэшхом нэмыкӀ зи, ари илъэсым зэ нахь, ихьэщтыгъэп. Къурмэн ышӀыгъэм ылъ зыдимыхьэуи ихьэщтыгъэп. А къурмэныр ышӀыщтыгъ ежь ипсэкӀодхэри цӀыфмэ амышӀахэу ашӀэгъэ псэкӀодхэри ыпщыныжьынхэм пай+. 8Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ а гъэпсыкӀэмкӀэ къегъэнафэ, а чэтэнгъэӀэгъэжъыр щэтыфэ, Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэу уашъом щыӀэм екӀурэ гъогур зэрэзэфэшӀыгъэр+. 9А Ӏоф пстэуми джырэ лъэхъаным Ӏофыр зытетыр къагъэлъагъо: цӀыфхэм тынхэу Тхьэм фахьыхэрэмрэ къурмэнхэу фашӀыхэрэмрэ агухэр икъоу агъэкъэбзэн алъэкӀырэп+. 10А тынхэри, а къурмэнхэри зэпхыгъэ Ӏоф закъохэр шхэнми ешъонми яӀофрэ, диным ехьылӀагъэу зэфэмыдэ шӀыкӀэхэу цӀыфхэм зызэрагъэкъэбзэжьынхэм яӀофрэ ары. Ахэр цӀыфхэм апкъ епхыгъэ унашъох; Тхьэм Ӏофхэр зэкӀэ зэблехъужьыфэ, а унашъохэр щыӀэнхэ фэягъ ныӀэп+.

11Ау Христос джы щыӀэ ӀофышӀухэр къыздихьи, дин пэщэшхоу къэкӀуагъ. Мы дунаим тет чэтэнгъэӀагъэм нахьи нахь чэтэнгъэӀэгъэшхоу чэтэнгъэӀагъэ нахь икъугъэм ыкӀоцӀ дин пэщэшхоу Тхьэм щыфэлажьэ. А чэтэнгъэӀагъэр цӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ чэтэнгъэӀагъэп, ащ къикӀырэр: а чэтэнгъэӀагъэр мы дунаеу Тхьэм къыгъэхъугъэм щыщэп+. 12Къурмэн ашӀыгъэ пчэнымрэ танэмрэ алъыр зыдимыхьэу, ау ежь ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэр зыдихьи, Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэу уашъом щыӀэм Христос, джыри зэ ихьан имыщыкӀэгъэжьэу, зэ закъо ихьагъ. Аущтэу ежь ылъкӀэ мыкӀодыжьын шъхьафитыныгъэ тигъэгъотзэ, тэ тшъхьэхэр ыщэфыжьыгъэх. 13Дин пащэхэм къурмэн ашӀыгъэ пчэнхэмрэ шкӀэхэмрэ алъырэ къурмэн ашӀэу агъэстыгъэ чэмым ияжьэрэ цӀыфхэу Тхьэм дэжькӀэ мыкъабзэхэм атыраутхэщтыгъэх, ахэр къабзэ хъужьынхэм пае. 14Ащ нахьи нахьыбэу лӀэныгъэр къызхэкӀырэ Ӏофхэм тапыкӀыжьынэуи, щыӀэныгъэрэ шъыпкъагъэрэ зиӀэ Тхьэм тыфэлэжьэнэуи Христос ылъ тыгухэр егъэкъэбзэжьых. Христос щыкӀагъэ зи зимыӀэ къурмэныпхъэ икъугъэм фэдэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу сыдигъуи щыӀэм илъэкӀыкӀэ Тхьэм зыритыгъ+.

15Джащ паий, Христос ары Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу зэзэгъыныгъакӀэр дэлъ зыгъэхъурэр, Тхьэм ибынхэм ащыщ хъунхэу къызэджэгъэ цӀыфхэм мыкӀодыжьын ӀахьышӀоу къызэригъэгугъагъэхэр къалъыӀэсынхэм пай. Сыда пӀомэ, цӀыфхэу апэрэ зэзэгъыныгъэм ыӀэчӀэгъ чӀэтхэу, псэкӀод зышӀагъэхэм ашъхьэхэр Христос илӀэныгъэкӀэ ыщэфыжьыгъэх+.

16Осыет щыӀэмэ, осыетыр къэзышӀыгъэр зэрэлӀагъэр къагъэшъыпкъэжьын фае, 17сыда пӀомэ, осыетыр зыбгъэцакӀэ хъущтыр, ар къэзышӀыгъэр зылӀэрэ ыужыр ары ныӀэп. КъэзышӀыгъэр псэумэ, осыетым кӀуачӀэ иӀэп. 18Ащ паий, апэрэ зэзэгъыныгъэри бгъэцакӀэ хъун зэзэгъыныгъэу зыгъэхъугъэ закъор лъыр ары. 19Сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ Тэурат хабзэм иунашъохэр зэкӀэ цӀыф пстэуми зарегъэӀум ыуж, цы плъыжь чӀапцӀэр иссоп зыцӀэ куандэ къутамэм пишӀи, танэхэмрэ пчэнхэмрэ алъ псы игъусэу ышти, а къутамэхэмкӀэ тхылъымрэ цӀыф пстэумрэ атыриутхагъ+. 20Мусэ етӀанэ къыӀуагъ[*]: «Мы лъыр ары зэзэгъыныгъэу Тхьэм унашъо къызэрэшъуфишӀыгъэм фэдэу шъузэредэӀун фаер къэзгъэшъыпкъэжьырэр»+. 21Ащ фэдэуи чэтэнгъэӀагъэмрэ Тхьэр зэрагъэлъэпӀэрэ псэолъэ пстэумрэ лъыр атыриутхагъ+. 22Шъыпкъэ, Тэурат хабзэм зэритым фэдэу, сыд щыщри къэнагъэ шӀагъо щымыӀэу, лъыкӀэ агъэкъэбзэжьы, къурмэнылъи хэмылъэу псэкӀод гъэгъуныгъэ щыӀэп.

Христос къурмэн зызэрафишӀыгъэмкӀэ цӀыфхэм япсэкӀодхэр атырехыжьы

23Аущтэу а Ӏофхэу зигугъу сшӀыгъэхэу, уашъом щыӀэ Ӏоф шъыпкъэхэм ятеплъэ фэдэхэр мы къурмэнхэмкӀэ агъэкъэбзэжьын фэягъ. Ау уашъом щыӀэ Ӏофхэм а къурмэнхэм анахьи нахь къурмэнышӀухэр яфэшъуашэх+. 24Сыда пӀомэ, Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэ шъыпкъэм итеплъэ фэдэ зиӀэу цӀыфмэ ашӀыгъэ чэтэнгъэӀагъэр арэп Христос зэрыхьагъэр, уашъоу Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэ дэдэр ары зэрыхьагъэр, джы тэщ пае Тхьэм ыпашъхьэ ихьанэу+. 25Дин пэщэшхор Унэ КӀоцӀ Анахь ЛъапӀэу зыфаӀорэм илъэс къэс ежь ылъэп, къурмэн ашӀыгъэм ылъ зыдихьэу ихьэщтыгъ. Ау Христос уашъоу Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэм зыкӀихьагъэр бэрэ къурмэн зишӀыныр арэп, джыри зэ къурмэн зимышӀыжьынэу, зэ закъо къурмэн зишӀыныр ары нахь. 26НэмыкӀыгъэмэ, Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу Христос бэрэ къин ыщэчын фаеу хъущтыгъ. Ау ежь къурмэн зызэришӀыгъэмкӀэ псэкӀодыр ыгъэкӀодынэу мы лъэхъанхэм якӀэух дэжь, джыри зэ къэмылъэгъожьынэу, зэ закъо къэлъэгъуагъ+. 27ЦӀыф пстэури зэ лӀэжьын фае, етӀанэ Тхьэм хьыкум атыришӀыхьащт+. 28Ащ фэдэуи цӀыфыбэмэ япсэкӀодхэр атырихыжьынхэу Христоси зэ закъо къурмэн зишӀыгъ. ЕтӀани зэ къэлъэгъожьыщт. [*] КъызылъэгъожькӀэ, цӀыфхэм япсэкӀодхэр атырихыжьынхэу арэп къызфэкӀощтыр, цӀыфхэу ежь къызэрэкӀожьыщтым щыгугъыхэу, паплъэхэрэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэр ары нахь+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

10^1Тэурат хабзэр ӀофышӀухэу къэкӀощтхэм яжьаугъ ныӀэп, а ӀофышӀухэр зыфэдэщтхэри шъыпкъагъэкӀэ къыгъэлъэгъон ылъэкӀыщтыгъэп. Арышъ, а къурмэн дэдэхэу илъэс къэси ашӀ зэпытыщтыгъэхэмкӀэ цӀыфхэу Тхьэм пэгъунэгъу хъунхэу фаехэр Тэурат хабзэм Тхьэм дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу ыгъэхъунхэ ылъэкӀыщтыгъэп+. 2Ар ылъэкӀыщтыгъэмэ, цӀыфхэм къурмэншӀыныр ханэжьыщтыгъ. Сыда пӀомэ, Тхьэм пэгъунэгъу хъунхэу фаехэр а къурмэнхэмкӀэ къабзэ хъущтыгъэхэмэ, япсэкӀодхэр агухэмкӀэ зыдашӀэжьыщтыгъэхэп. 3Ау а къурмэнхэм илъэс къэси япсэкӀодхэр агу къагъэкӀыжьыщтыгъэх, 4сыда пӀомэ, шкӀэхэмрэ пчэнхэмрэ алъ цӀыфхэм япсэкӀодхэр атырихын ылъэкӀыщтэп.

5Арышъ, Христос мы дунаим къытехьан зэхъум, ащ Тхьэм моущтэу риӀуагъ[*]:

«Къурмэнхэми тынхэми уафэягъэп,
ау пкъы къысфэбгъэхьазырыгъ+.

6ЦӀыфхэм машӀокӀэ агъэстырэ къурмэнхэри,
япсэкӀодхэр зытырахыжьынхэм пае
ашӀырэ къурмэнхэри игъокӀэ плъытагъэхэп+.

7ЕтӀанэ сэ сӀуагъэ:

„О Тхьэ, мары, узыфаер згъэцэкӀэнэу сыкъэкӀуагъ,
уитхылъ сикъэбар зэритым фэдэу“».

8Христос ыпэ рапшӀэу къыӀуагъэхэр мыхэр ары: «Къурмэнхэми, тынхэми, цӀыфхэм агъэстырэ къурмэнхэми, япсэкӀодхэр зытырахыжьынхэм пае, ашӀырэ къурмэнхэми уафэягъэп ыкӀи игъокӀэ плъытагъэхэп». ЦӀыфхэм а къурмэнхэр Тэурат хабзэм иунашъо тетэу ашӀыщтыгъэ пэтми, Христос аущтэу къыӀуагъ. 9ЕтӀанэ моущтэу къыӀуагъ: «О Тхьэ, мары, узыфаер згъэцэкӀэнэу сыкъэкӀуагъ». Аущтэу Христос апэрэ Ӏофхэр[*] зы бгъукӀэ ригъэзыкӀыгъ, ахэмэ ачӀыпӀэ ятӀонэрэ Ӏофыр[*] ригъэуцоным пае. 10Тхьэр зыфэягъэр Исус Христос зэригъэцэкӀагъэм пае, ежь ыпкъ зэзакъо къурмэн зэришӀыгъэмкӀэ, джыри зэ къурмэн зимышӀыжьынэу, тыгухэр ыгъэкъэбзэжьыгъэх+.

11Хэтрэ дин пащи мафэ къэс иӀофхэр егъэцакӀэ, пчъагъэрэ цӀыфхэм япсэкӀодхэр атезыхын зымылъэкӀырэ а зы къурмэн дэдэхэр ешӀы. 12Ау Христос цӀыфмэ япсэкӀодхэр егъашӀэм ыпщыныжьыпэнхэм пае, къурмэн закъо зешӀ ужым, Тхьэм иджабгъукӀэ щысынэу готӀысхьагъ+. 13А уахътэм къыщегъэжьагъэу Христос ежэ ипыйхэр Тхьэм ащ лъэгукӀэтын[*] зыфишӀыщт мафэм+. 14Аущтэу зэзакъо къурмэн зызэришӀыгъэмкӀэ зыгу къабзэ хъухэрэм егъашӀэм Тхьэм дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу ыгъэхъугъэх.

15Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи мы Ӏофыр къытфеушыхьаты; сыда пӀомэ, ыпэ рапшӀэу моущтэу къеӀо[*]:

16«Зиусхьаным къеӀо: А мафэхэм ауж зэзэгъыныгъэу сэррэ ахэмрэ тазыфагу дэслъхьащтыр мыры: Сиунашъохэр ахэмэ агухэм арыслъхьащтых, ашъхьэхэми арыстхэщтых».

17ЕтӀанэ къеӀо[*]: «ЯпсэкӀодхэри бзэджагъэу ашӀагъэхэри
сыгу изгъэлъыжьыщтхэп»+.

18Тхьэм цӀыфмэ япсэкӀодхэр зэрафигъэгъугъэхэм пае, ахэр апщыныжьынхэм фэшӀ, къурмэн ашӀынэу щыкӀагъэ яӀэжьэп.

Тхьэм пэблагъэ тыжъугъэхъу

19Арышъ, тшыхэр, Исус ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэм пае, чӀыпӀэ лъапӀэу Тхьэр зыдэщыӀэм тыгушхозэ тихьан тлъэкӀыщт+. 20Сыда пӀомэ, Исус ыпкъ къурмэн зэришӀыгъэмкӀэ щыӀэныгъэ тиӀэ зыгъэхъурэ гъогукӀэу пэӀухъом блэкӀырэр къытфызэӀуихыгъ+. 21Тхьэм иунагъо зыӀэ илъ дин пэщэшхо тиӀ.

22Арышъ, Исус ылъ тыгухэм атыриутхэзэ, тыгухэмкӀэ зи мыхъун зыдэтымышӀэжьынэу зэригъэкъэбзэжьыгъэхэм паий, тпкъыхэр псы къабзэкӀэ зэрэттхьакӀыгъэхэм паий, тыгухэм шъыпкъагъэрэ шӀошъхъуныгъэшхорэ арылъхэу, Тхьэм пэгъунэгъу тыжъугъэхъу+. 23Арышъ, тызщыгугъыхэу, тызпаплъэрэ ӀофышӀухэу цӀыфхэм зигугъу афэтшӀыхэрэм тыкъызэкӀэмыкӀоу тафэжъугъэшъыпкъ, сыда пӀомэ, а ӀофышӀухэмкӀэ тыкъэзгъэгугъэгъэ Тхьэм шъыпкъагъэ иӀэшъ ары+. 24ШӀулъэгъуныгъэ тыгухэм арылъынэуи, шӀушӀэнхэм тапылъынэуи тызэрэгъэгушхоу тызэкӀэлъыжъугъэплъэжь. 25ЦӀыф заулэмэ зэряхабзэм фэдэу тызэӀукӀэныр хэтэшъумыгъан, ау тызэрэжъугъэгъэгушху. Зиусхьаным имафэ[*] нахь къэблэгъагъэу зэрэшъулъэгъурэм пае, нахьи нахьыбэу шъузэрэгъэгушхон фае+.

26Шъыпкъэр зэдгъэшӀагъэу, тыфаеу псэкӀодшӀэным тыпылъмэ, типсэкӀодхэр ттезыхын къурмэныпхъэ къэнэжьыгъэп,+
27ау хьыкум щынагъоу Тхьэм къыттыришӀыхьащтымрэ Тхьэм пэуцухэрэр зыгъэстыщт мэшӀошхомрэ къытэжэх+. 28Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ едэӀунэу зымыдэрэм гукӀэгъу фамышӀэу, шыхьатитӀум е шыхьатищым къаӀорэмкӀэ укӀ тыралъхьэщтыгъ+. 29Ау цӀыфэу Тхьэм ы Къо зыгъэпыутырэм Тхьэм ащ нахьи бэкӀэ нахь къин ригъэпщыныжьыщт. Сыда пӀомэ, а цӀыфым Христос ылъ пкӀэ имыӀэу елъытэ. Христос ылъэу Тхьэм изэзэгъыныгъэ зыгъэшъыпкъэжьыгъэу, а цӀыфым ыгу зыгъэкъэбзэжьыгъэм пкӀэ имыӀэу елъытэ. ЕтӀани а цӀыфым Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу хегъэкӀы. ЗынэшӀу къытщызыфэрэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу хегъэкӀы+. 30Сыда пӀомэ, Зиусхьанэу моущтэу зыӀуагъэр[*] тэшӀэ: «ЦӀыфхэм ябзэджагъэ язгъэпщыныжьыщтыр сэры, яфэшъуашэ язгъэгъотыжьыщт». ЕтӀани къыӀуагъ[*]: «Зиусхьаным ежь ицӀыфхэм хьыкум атыришӀыхьащт»+. 31Мыхъо-мышӀагъэ зэрэпшӀагъэм пае, щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм ыӀэмычӀэ уифэныр сыдэу щынэгъошхуа!+

32БлэкӀыгъэ мафэхэу Тхьэм икъэбар къыжъугурыӀонэу инэфынэ къызышъутепсагъэхэр шъугу къэжъугъэкӀыжьых. Тхьэм игъогу шъукъызэкӀэмыкӀожьэу шъурыкӀоу, а мафэхэм къинышхуабэхэр шъущэчыщтыгъэх. 33Загъорэ цӀыфмэ апашъхьэ къыщышъохъоныщтыгъэх, гузэжъогъуми шъухадзэщтыгъ, загъори аущтэу зыдэзекӀуагъэхэм гъусэ шъуафэхъущтыгъ. 34ХьапсчӀэсхэми къин адэшъущэчыщтыгъ. ЦӀыфмэ шъуимылъку зэрэшъутырахыгъэр шъуигуапэу шъудэщтыгъ, сыда пӀомэ, ащ нахьи нахь мылъкушхоу мыкӀодыжьыщтыр уашъом зэрэщышъуиӀэр шъушӀагъэшъ ары+.

35Арышъ, шъуигушхуагъэ хэшъумынэжь, сыда пӀомэ, гушхо зиӀэхэм яӀахьышӀу иныщт. 36Тхьэр зыфаер зыжъугъэцакӀэ ужым, шъукъызэригъэгугъэгъэ ӀахьышӀур къышъулъыӀэсыным пае, теубытагъэ шъуиӀэн фае. 37Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Бэ дэдэ темышӀэу, къэкӀощтыр мыгужъоу къэсыщт.

38ШӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае,
садэжькӀэ шъыпкъагъэ зиӀэр псэущт.

Ау а цӀыфыр зэкӀэкӀожьмэ,
ащ сыгу еӀущтэп»+.

39Ау зызгъэкӀодхэу зэкӀэкӀожьхэрэм тащыщэп, шӀошъхъуныгъэм игъогу тырэкӀо, ащ пае, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъегъэнэжьы.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Пасэм цӀыфхэр Тхьэм зэрэщыгугъыщтыгъэхэр

11^1ШӀошъхъуныгъэр зыфэдэр Ӏофхэу тызщыгугъыхэу, тызпаплъэхэрэр къызэрэтлъыӀэсыщтхэр тшӀэныр ары, тымылъэгъурэ Ӏофхэм тицыхьэ ателъынри ары+. 2Пасэм дунаим щыпсэущтыгъэ цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Тхьэр шыхьатышӀу афэхъугъ.

3ШӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае, Тхьэм дунаир игущыӀэкӀэ къызэригъэхъугъэр зэхэтэшӀыкӀы. Аущтэу цӀыфым ынэкӀэ ылъэгъурэр ынэкӀэ ымылъэгъурэм къыхэкӀыгъ+.

4Хьавэл[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Каин къурмэнэу ышӀыгъэм нахьи нахь къурмэнышӀу ышӀыгъ. Тхьэм Хьавэл итынхэр зедэхэм, Хьавэл шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, шъыпкъагъэ зэрэхэлъыгъэмкӀэ Тхьэр ащ шыхьат фэхъугъ. Хьавэл дунаим ехыжьыгъ, ау шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, джыри къэбар къытфехьы+.

5Хьанэхъу[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм ащ лӀэныгъэр римыгъэлъэгъоу уашъом дихьыежьыгъ. Тхьэм ар уашъом зэрэдихьыежьыгъэм пае, цӀыфхэм агъотыжьын алъэкӀыгъэп. Хьанэхъу уашъом дихьыеным ыпэкӀэ, Тхьэм ыгу зэреӀугъэмкӀэ Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр шыхьат фэхъух+. 6ЦӀыфым шӀошъхъуныгъэ имыӀэмэ, Тхьэм ыгу ащ къеӀущтэп; сыда пӀомэ, хэти Тхьэм пэблагъэ хъунэу фаем Тхьэр зэрэщыӀэмкӀи, Тхьэм игъогу лъыхъухэрэм яӀахьышӀу зэралъигъэӀэсырэмкӀи шӀошъхъуныгъэ иӀэн фае.

7КъэкӀощт Ӏофхэу цӀыфхэм амылъэгъугъэхэм яхьылӀагъэу Тхьэм Нухьэ[*] зызэхырегъэшӀыкӀым, Нухьэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм щыщыни, иунагъо мыкӀодэу къыгъэнэжьыным пае, къухьэр ышӀыгъ. Нухьэ шӀошъхъуныгъэу иӀагъэмкӀэ дунаим ицӀыфхэм ямысагъэ нафэ ышӀыгъ. ШӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм паий, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытагъэр иӀахьышӀу хъугъэ+.

8Ибрахьимэ[*] иӀахьышӀу къызщылъыӀэсыщт хэгъэгум кӀонэу Тхьэр къызеджэм, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм едэӀуи, зыдэкӀощтыр ымышӀэщтыгъэми, гъогум техьагъ+. 9ШӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм къыритынэу къызэригъэгугъэгъэ хэгъэгум хымэм фэдэу чэтэнгъэӀагъэхэм ачӀэсэу щыпсэущтыгъ. Исхьакъи Якъуби чэтэнгъэӀагъэхэм ачӀэсыгъэх. Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъэгъэ ӀахьышӀур ащ игъусэхэу ахэми къалъыӀэсын фэягъ+. 10Сыда пӀомэ, къэлэшхоу Тхьэм ыгъэпсыгъэу, ыгъэуцугъэу мыкӀодыжьын лъапсэхэр зиӀэм паплъэщтыгъ+.

11Сарэ[*] сабый хэмыкӀызэ ыныбжь блэкӀыгъагъэми, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, сабый хэкӀынэу Тхьэм кӀуачӀэ къыритыгъ, сыда пӀомэ, Тхьэу гущыӀэ къезытыгъэр зэрэшъыпкъэр Сарэ ышӀэщтыгъ+. 12Аущтэу лӀэныгъэм пэгъунэгъу хъугъэ пэтми, лӀы закъом лъфыгъэу къытекӀыгъэхэр уашъом ит жъуагъохэми япчъагъэ фэдизэу бэ хъугъэх, хыӀушъом Ӏулъэу, умылъытэшъущт пшахъоми фэдизэу бэ хъугъэх+.

13Мы цӀыфхэр зэкӀэ лӀагъэх шӀошъхъуныгъэ яӀэу. Тхьэм Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр ахэмэ агъотыгъэхэп, ау чыжьэкӀэ алъэгъухи, а Ӏофхэм ащыгушӀукӀыгъэх. «Мы дунаим тыхымэхэу, тыхымэхэсхэу тытет», – аӀуагъ+. 14Аущтэу зыӀохэрэм яхэгъэгу шъыпкъэ ыуж зэритхэрэр къагъэнафэ. 15Хэгъэгоу зэрыкӀыжьыгъэхэр арыгъэмэ агу илъыгъэр, агъэзэжьынэу игъо ифэщтыгъэх. 16Ау хэгъэгу нахьышӀу горэм кӀэхъопсыщтыгъэх – ар уашъом щыӀэ хэгъэгур ары. Арышъ, ежьхэм я ТхьэкӀэ зеджэхэкӀэ, Тхьэр атеукӀытыхьажьырэп, сыда пӀомэ, ахэмэ зы къалэ афигъэпсыгъ+.

17Ибрахьимэ[*] ишъыпкъагъэ Тхьэм ыгъэунэф зэхъум, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Ибрахьимэ Исхьакъ къурмэныпхъэу ышӀыгъ+. 18«Исхьакъ къытекӀыщт цӀыфхэр ары о уибын шъыпкъэхэкӀэ зэджэщтхэр» ыӀозэ, Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъагъэми[*], Ибрахьимэ ыкъо закъор къурмэн ышӀыным фэхьазырыгъ. 19Сыда пӀомэ, Тхьэм Исхьакъ лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьын зэрилъэкӀыщтым Ибрахьимэ щыгугъыщтыгъ, Исхьакъи лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэу Ибрахьимэ ыгъотыжьыгъэу пӀоми хъун+.

20Исхьакъ[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм къэкӀощт уахътэм Якъубэрэ Эсаурэ ынэшӀу къызэращифэщтыр ариӀуагъ+.

21Якъуби[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, лӀэн зэхъум, Юсыф ыкъохэм ащыщэу хэти Тхьэм ынэшӀу къызэрэщифэщтыр риӀуагъ, ибэщи зытыригъакӀэзэ[*], Тхьэм щытхъу фишӀыгъ+.

22Юсыфи[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, илӀэгъу къызэсым, израиль цӀыфхэр Мысырым къызэрикӀыжьыщтхэм игугъу къышӀыгъ, ихьэдэкъупшъхьэхэри зычӀалъхьажьын фаемкӀэ унашъо къышӀыгъ+.

23Пегъымбар Мусэ ятэ-янэхэм[*] шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Мусэ къызэхъум, мэзищым агъэбылъыгъ, сыда пӀомэ, сабыир зэрэдахэр алъэгъугъ, пачъыхьэ Фырхьауным иунашъуи щыщынэщтыгъэхэп+.

24Муси[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, ины зэхъум, пачъыхьэ Фырхьаун ипхъурэлъфкӀэ еджэнхэр ыдагъэп+. 25ПсэкӀодшӀэнымкӀэ охътэ кӀэкӀкӀэ зигъэтхъэжьыным нахьи, Тхьэм ицӀыфхэм къин адищэчыныр нахь къыштагъ+. 26Мысырым имылъку пстэуми анахьи Христос пае ежь агъэпыутыныр нахь баиныгъэу ылъытэщтыгъ, сыда пӀомэ, ӀахьышӀоу къылъыӀэсыщтым еплъыщтыгъ+. 27ШӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае пачъыхьэм игубж щымыщынэу Мысырым икӀыжьыгъ. ЦӀыфхэм амылъэгъурэ Тхьэр ылъэгъущтыгъэм фэдэу, теубытагъэ ыгу илъыгъ+. 28Мусэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, израиль цӀыфмэ ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор[*] апэ дэдэу аригъэгъэлъэпӀагъ, япчъэхэми лъы атыраутхэнэу унашъо афишӀыгъ, зыгъэкӀодыхэрэ мэлэӀичым ящыпэлъфхэр ымыгъэкӀодынхэм пае+.

29Израиль цӀыфхэм[*] шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, чӀыгу гъушъэм рыкӀохэрэм фэдэу, Хы Плъыжьым зэпырыкӀыгъэх, ау мысыр цӀыфхэри зэпырыкӀынхэу зыфежьэхэм, зэкӀэри ытхьалагъ+.

30Израиль цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Ерихон къалэр[*] мэфиблым къызакӀухьэ ужым, къалэм идэпкъ къызэхэуагъ+.

31Бзылъфыгъэ хэтакӀоу Рахьаб[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм адэкӀодыгъэп, сыда пӀомэ, пый плъакӀохэр игуапэу ригъэблэгъагъэх (нэмыкӀ гъогукӀи къалэм дищыжьыгъэх)+.

32Джыри сыд къэсӀон? Гедеон, Барак, Самсон, Иефтэ, Даутэ, Самуел, адрэ пегъымбархэм якъэбар къэсӀотэнэу игъо сифэрэп+. 33Ахэмэ шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, нэмыкӀ пачъыхьагъухэм атекӀуагъэх, зэфагъэри агъэпсыгъ, Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэри яӀэ хъугъэх. Аслъанхэм ажэхэр агъэпытагъэх,+
34мэшӀошхохэри агъэкӀосагъэх, чатэхэми къаӀэпыкӀыжьыгъэх. КӀуачӀэ ямыӀагъэми, кӀуачӀэ яӀэ хъугъэ. ЗаомкӀэ лъэкӀ яӀэ хъугъэ, хымэхэм ядзэхэри рафыжьыгъэх+. 35Бзылъфыгъэхэм ялӀагъэхэр къэхъужьыгъэхэу агъотыжьыгъэх. Тхьэм къызигъэтэджыжьхэкӀэ, щыӀэныгъэ нахьышӀур агъотыным пае, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм Тхьэр агъэпцӀынэу адагъэп. Аущтэу зэхъум, япыихэм амытӀупщыжьхэу, ахэмэ ащыщхэм къин арагъэщэчызэ аукӀыгъэх+. 36ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ащыщхэм яхъонхэзэ, къамыщкӀи яохэзэ, къин арагъэщэчыгъ, етӀанэ Ӏэхъу-лъэхъу атыралъхьи, хьапсым чӀадзагъэх+. 37ЦӀыф заулэхэри аукӀыгъэх, мыжъокӀэ яохэзэ, заули пхъэм фэдэу зэпахыгъ, заули чатэкӀэ аукӀыгъ. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэм мэлышъорэ пчэнышъорэ къящэкӀыгъэу къакӀухьащтыгъ, щыкӀагъэ яӀагъ, гузэжъогъум хэтыщтыгъэх, цӀыфхэм ахэмэ лые къарахыщтыгъ+. 38Ахэмэ яшӀугъэ мы дунаим ифэшъошагъэп. Шъоф нэкӀхэмрэ Ӏуашъхьэхэмрэ къакӀухьэщтыгъэх, гъочӀэгъхэмрэ Ӏошъхьэ тӀуакӀэхэмрэ ащыпсэущтыгъэх+.

39Ау шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Тхьэр шыхьатышӀу ахэмэ зэкӀэмэ афэхъугъэми, Тхьэм ежь ицӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр агъотыгъэхэп. 40Сыда пӀомэ, Тхьэм ыгу хэлъыгъэр тэркӀэ нахьышӀу – ар ахэм тырямыгъусэмэ, ежь дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу ахэр зэрэмыхъущтхэр ары+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ибынхэр зэригъэдаӀохэрэр

12^1Арышъ, ащ фэдэ шыхьат купышхо тапэ итэу зэрэтиӀэм пае, сыд фэдэрэ хьылъэу ттелъымрэ псэкӀодэу тызышӀуанэрэмрэ зытетэжъугъэдзыхи, теубытагъэ тиӀэу, зэпэчъэныгъэу тапэ илъыр тэжъугъэчъ+. 2Исус тинэплъэгъу тетэжъугъэгъэт. Ежьыр ары шӀошъхъуныгъэм игъогу тытезгъахьэу, пащэ къытфэхъоу, тишӀошъхъуныгъэ зи щыкӀагъэ имыӀэу, икъугъэу зыгъэхъурэр. ГушӀуагъо ыпэ зэрилъыгъэм пае, цӀыфхэм къащым зэрэтыраӀулӀагъэм икъин ащ ыщэчыгъ, къащым иемыкӀуми еплъыгъэп, Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀи иджабгъукӀэ готӀысхьагъ+.

3КӀочӀаджэ шъумыхъуным ыкӀи шъугу шъумыгъэкӀодыным пае, Исус шъуегупшыс. ПсэкӀодышӀэ цӀыфхэу ежь ыуджэгъущтыгъэхэм сыдэу къинышхуа рагъэщэчыгъэр!+
4ПсэкӀодым шъуебэнызэ, лъы къышъукӀэкӀыфэ, шъупэуцужьыгъэгоп+. 5Тхьэм ибынхэкӀэ къышъуаджэу шъузэригъэгушхорэр[*] шъущыгъупшагъ:

«СикӀал, Зиусхьаным узигъэдаӀокӀэ,
пхъэтэпэмыхь умышӀы,

Ар къызыогыикӀи угу умыгъэкӀоды,+

6сыда пӀомэ, Зиусхьаным шӀу ылъэгъурэр егъэдаӀо,
хэти ибын фэдэу ыдэрэми къин регъэщэчы».

7Арышъ, Тхьэм шъузигъэдаӀокӀэ, теубытагъэ зижъугъаӀ. Шъузэрибыным пае Тхьэр аущтэу къыжъудэзекӀо. Сыда пӀомэ, тым ымыгъэдаӀорэ лъфыгъэ щыӀа+?

8Тхьэм ибын пстэури зэригъэдаӀохэрэм фэдэу шъуимыгъэдаӀомэ, ибынхэм шъуащыщэп, бзэджэрылъфмэ шъуафэд нахь. 9Ащ нэмыкӀэу, мы дунаимкӀэ тятэхэм тагъэдаӀомэ, лъытэныгъэ афэтэшӀы. ТыщыӀэным пае, тя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ащ нахьи нахьыбэу тыфэӀорышӀэн фаеба? 10Охътэ кӀэкӀым пае, игъоу зэралъытагъэм фэдэу, тятэхэм тагъэдаӀощтыгъ. Ау Тхьэм, ежь илъэпӀагъэкӀэ Ӏахь тиӀэным пае, ишӀуагъэ къытигъэкӀынэу тегъэдаӀо. 11ТызагъэдаӀокӀэ, гуапэ тщыхъурэп, а сыхьатым тигуао мэхъу нахь. Ау ыужкӀэ Тхьэм зэригъэдаӀохэрэмкӀэ ыгъэсэгъэ цӀыфхэм шӀоу ащ къафыхэкӀырэр шъыпкъагъэмрэ гупсэфымрэ ары.

12Арышъ, шъо шъуӀэхэу къелэлэхыхэрэмрэ лъэкӀ зыхэмылъыжь лъэгуанджэхэмрэ кӀуачӀэ афэжъугъот. 13Лъащэр нахь лъэшэу сэкъат мыхъоу хъужьыным пае, гъогу занкӀэм шъурыкӀу+.

Тхьэм ынэшӀу щыфэн пхъэтэпэмыхь шъумышӀы

14ЦӀыф пстэуми шъузэрагурыӀонми, гукъэбзагъэ зэрэшъуиӀэнми ыуж шъуит; сыда пӀомэ, гукъэбзагъэ имыӀэу зыми Зиусхьаныр ылъэгъущтэп+. 15Шъуащыщэу зыми Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ зызэрэзыхимыгъэныным шъуфэсакъ. Зиягъэ къакӀорэ лъэпсэ дыджэу цӀыфыбэхэр зыгъэушӀоирэр къышъухэкӀынэу орэмыхъу+. 16Шъуащыщ зинэ зышӀэрэ цӀыфхэм ащыщ орэмыхъу е Эсау[*] фэдэу, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэ цӀыфхэм ащыщ орэмыхъу. Эсау къо нахьыжъым фитыныгъэу иӀагъэхэр зэ шхэгъу пае ыщагъэх+. 17ЕтӀани зэрэшъушӀэрэм фэдэу, Тхьэм ынэшӀу къыщифэнэу Эсау ятэ тхьэлъэӀу ригъэшӀынэу фэягъ[*], ау тым къыфидагъэп. Эсау гъызэ ятэ елъэӀугъэми, ащ ыӀогъагъэм тыригъэкӀышъугъэп+.

18Шъузынэсын шъулъэкӀынэу, машӀом ыстырэ къушхьэм дэжь шъукъэкӀуагъэп[*]. ШӀункӀым, мэзахэм, жьыбгъэшхом,+
19бжъэмыешхом ымакъэ, гущыӀэ макъэм адэжьи шъукъэкӀуагъэп. Тхьэм ымакъэ зэхэзыхыгъэхэр джыри къадэмыгущыӀэжьынэу елъэӀугъэх,+
20сыда пӀомэ, а макъэм къыӀогъэ унашъор ащэчын алъэкӀыгъэп: «ХьэкӀэ-къуакӀэри къушъхьэм нэсымэ, мыжъокӀэ е щэбзащэкӀэ шъуукӀын фае»+. 21Къафэлъэгъуагъэр щынэгъошхуагъэти, пегъымбар Муси, «Сэщынэ ыкӀи сэкӀэзэзы» къыӀуагъ[*]+.

22Ау шъо шъукъыздэкӀуагъэр Цион Ӏуашъхьэр[*] ары, щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм икъэлэшхоу, уашъом щыӀэ Ерусалимэу, мин пчъагъэу мэлэӀичхэр зыдэщыӀэри ары+. 23Тхьэм иапэрэ бынхэу уашъом щыӀэ тхылъым зыцӀэ итхэм ямэфэшхо зэӀукӀэ шъукъэкӀуагъ. Тхьэу цӀыф пстэуми хьыкум атезышӀыхьэрэм дэжь шъукъэкӀуагъ, Тхьэм дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэ хъугъэхэм апсэхэм адэжьи шъукъэкӀуагъ+. 24Исусэу зэзэгъыныгъакӀэр Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу дэлъэу зыгъэхъугъэмрэ ащ ылъэу къыкӀэкӀыгъэмрэ адэжь шъукъэкӀуагъ. Хьавэл ылъ нахьи Исус ылъ Ӏоф нахьышӀум тыщегъэгугъы+.

25Шъусакъ, къэгущыӀэрэм шъуакӀыб фэшъумыгъаз. Тхьэм дэжь къикӀыгъэ къэбарыр чӀылъэм къыщызыӀогъагъэм зыкӀыб фэзгъэзагъэхэм къинэу яфэшъуашэр амыгъотэу къэнэжьыгъэхэп. Арышъ, уашъом къикӀэу къыддэгущыӀэрэм тэри такӀыб фэдгъазэмэ, ащ нахьи нахь къинэу тфэшъуашэр дгъотыщтба+? 26Джащыгъум Тхьэм ымакъэ чӀылъэр ыгъэсысыгъ, ау джы Тхьэм гущыӀэ пытэ ытыгъ[*]: «Джыри зэ чӀылъэм имызакъоу уашъори згъэсысыжьыщт» ыӀоу+. 27«Джыри зэ» зыфиӀорэ гущыӀэхэм къагъэнафэ Тхьэм ыгъэсысырэ пстэури – Тхьэм къыгъэхъугъэхэр ары – ячӀыпӀэ зэрэригъэкӀыжьыщтхэр. Аущтэу зыхъукӀэ, Тхьэм ымыгъэсысырэ Ӏофхэр ары къэнэжьыщтхэр+.

28Аущтэу тетыгъоу зыми ымыгъэсысышъущтыр Тхьэм къызэрэтитырэм пае, щытхъу фэтэжъугъэшӀ. ДгъэлъапӀэу, шӀолӀыкӀ фытиӀэу ыгу къызэдгъэӀоу, Тхьэм тыфэжъугъэлажь,+
29сыда пӀомэ, ти Тхьэ зэкӀэри зыгъэстырэ машӀом фэд+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ыгу къызэрэзэдгъэӀун фаер

13^1Зэкъошхэм афэдэу шӀу шъузэрэлъэгъу зэпыт+. 2ХьакӀэр жъугъэлъэпӀэныр зыщышъумыгъэгъупш; сыда пӀомэ, аущтэу цӀыф заулэмэ амышӀахэу мэлэӀичхэр агъэхьэкӀагъэх[*]+. 3ХьапсчӀэсхэм хьапсым шъуадычӀэсым фэдэу, къин зыщэчыхэрэми къин адэшъущэчырэм фэдэу, зыщышъумыгъэгъупшэх. Шъори мы дунаим тет цӀыфхэм шъуащыщ+.

4ЗэлӀ-зэшъузыныр зэкӀэми арэгъэлъапӀ, лӀымрэ шъузымрэ япӀэ къабзэу щэрэт. Тхьэм зинэ зышӀэхэрэр ыгъэмысэщтых+. 5Ахъщэм шъукӀэмыхъопс, шъуиӀэми разэ шъурыхъу. Сыда пӀомэ, ежь Тхьэм къыӀуагъ[*]:

«Ныбжьи ухэсынэжьыщтэп, уизакъоуи укъэзгъэнэжьыщтэп»+.

6Арышъ, тыгушхозэ тэӀо[*]: «Зиусхьаныр сиӀэпыӀэгъушъ,
зыми сыщыщынэщтэп;
сыд къысишӀэна сэ цӀыфым?»+

7Шъуитхьэматэхэу Тхьэм игущыӀэхэр къышъозыӀуагъэхэр зыщышъумыгъэгъупшэх. Дунаим ахэр зэрехыжьыгъэхэм шъуеплъызэ, яшӀошъхъуныгъэ илъэужхэм шъуарыкӀу+. 8Исус Христос тыгъуасэ зытетыгъэм зызэблимыхъоу непи зэрэтет, егъашӀэми тетыщт+.

9ГъэшӀэгъон хымэ шӀэныгъэ зэфэшъхьафхэм зыдяшъумыгъэхьых. Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ шъугухэр жъугъэпытэхэмэ дэгъу, ау шхынхэм яхьылӀэгъэ унашъохэм пкӀэ яӀэп. А унашъохэм атет цӀыфхэм яшӀуагъэ зи къякӀыгъэп+. 10Тэ къурмэншӀыпӀэ тиӀ. ЧэтэнгъэӀагъэм щылажьэхэрэм а шӀыпӀэм къытырахэу зи ашхын фитыхэп.

11Дин пэщэшхом цӀыфхэм япсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае, былымхэм алъ зыдихьызэ, Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэу зыфаӀорэм ихьэщтыгъ, ау былымхэм апкъыхэр къэлэ кӀыбым щагъэстыщтыгъэх+. 12Ащ пае Исуси ылъыкӀэ цӀыфхэм агухэр ыгъэкъэбзэжьынхэм пае, къэлэпчъэ кӀыбым[*] къин щищэчыгъ+. 13Аущтэу емыкӀоу рахыгъэр къыдытахы хъунэу, Исус дэжь къэлэ кӀыбым тыжъугъакӀу+. 14Сыда пӀомэ, мыщ дэжьым мыкӀодыжьын къалэ щытиӀэп, къэкӀощт къалэм тыпэплъэ нахь.

15Арышъ, Исус ыцӀэкӀэ Тхьэм щытхъу фэтэжъугъэшӀ зэпыт – а щытхъур ары тэ тикъурмэн – ыцӀэ зыгъэлъапӀэрэ Ӏупэхэм къадэкӀырэр ары тикъурмэныр+. 16ШӀу шъушӀэнри зыщышъумыгъэгъупш, шъуиӀэри нэмыкӀ цӀыфхэм адэжъугощынри зыщышъумыгъэгъупш, сыда пӀомэ, ащ фэдэ къурмэнхэр Тхьэм игуапэх.

17Шъуитхьэматэхэм аӀохэрэм шъуядэӀу, шъуафэӀорышӀ, сыда пӀомэ, Тхьэм пэгъокӀ ратыжьын фаехэу, шъупсэхэм афэсакъхэу алъэплъэх. ЯӀоф хэщэтыкӀыхэзэ агъэцакӀэ мыхъоу, гушӀохэу ашӀэным пае, шъуядэӀу. ЯӀоф хэщэтыкӀыхэзэ ашӀэмэ, ащ ишӀуагъэ къышъокӀырэп.

18Тхьэм шъукъытфелъэӀу. Мыхъун зи тыгухэм арылъэу зыдэтшӀэжьырэп, сыда пӀомэ, Ӏоф пстэумкӀи шъыпкъагъэ тиӀэу, тызекӀонэу тыфай+. 19ЗэкӀэмэ анахьэу сышъолъэӀу, шӀэхэу шъуадэжь Тхьэм къысигъэгъэзэжьынэу шъуелъэӀу.

ТхьэлъэӀу ыкӀи аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

20Гупсэф къытэзытырэ Тхьэм ти Зиусхьан Исус Христосэу мэлхэм ямэлэхъошхор лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. Исус ылъ ары мыкӀодыжьын зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьыррэ тэррэ тазыфагу къыдилъхьагъэр мыхъурым фэдэу къэзгъэшъыпкъэжьыгъэр+. 21Тхьэр зыфаер жъугъэцэкӀэным пае, шӀоу шъуищыкӀагъэр зэкӀэ шъугухэм къарерэлъхь. Исус Христос илъэкӀыкӀэ Тхьэм игъоу ылъытэрэ Ӏофхэр шъуерэгъэгъэцакӀэх. МыкӀодыжьын щытхъушхор ий. Амин.

22Сшыхэр, къызэрыжъугурызгъаӀорэ гущыӀэхэр шъудэнхэу сышъолъэӀу. Бэ къышъуфэстхыгъэп.

23Тшы Тимофей шъхьафитэу къызэратӀупщыжьыгъэр шъушӀэнэу сыфай. Мыгужъоу къакӀомэ, ащ сыригъусэу шъуслъэгъунэу сыкъэкӀощт+.

24Шъуитхьэмэтэ пстэухэмрэ Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэухэмрэ аӀапэ сфэшъуубытыжь. Италием щыщ тшыхэм шӀуфэс къышъуахыжьы.

25Шъо пстэуми Тхьэм ынэшӀу къышъущерэф. Амин.

* 1:1 Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхылъыр – мы тхылъыр зытхыгъэр ашӀапэрэп. Паул, Барнаббэ, Силэ, Лука е Филипп – мыхэм ащыщ горэм ытхыгъэкӀэ мэгугъэх.

* 1:5 Тхьэм риӀуагъа – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7;

* 1:5 къыӀуагъа – еплъ Пегъымбар Самуел икъэбар зэрыт ятӀонэрэ тхылъым 7:14.

* 1:6 Тхьэм къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:43; Орэд ЛъапӀэхэм 96:7.

* 1:7 Тхьэм моущтэу къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 103:4.

* 1:8-9 Тхьэм моущтэу къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 44:7-8.

* 1:9 гушӀуагъом идагъэ – а уахътэм пачъыхьэ хъущтым дэгъэ лъапӀэ щафэщтыгъ.

* 1:10-12 Тхьэм моущтэуи къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 101:26-28.

* 1:13 Тхьэм… риӀуагъа – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:1.

* 2:2 гущыӀэхэу мэлэӀичхэм къагъэӀугъэхэр – Тэурат хабзэр ары.

* 2:6 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу,… зыгорэм къыщиушыхьатыгъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 8:5-7.

* 2:7 тӀэкӀурэ – Исус мы дунаим зыщыпсэугъэ уахътэр ары.

* 2:12 Тхьэм моущтэу риӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 21:23.

* 2:13 моущтэуи къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 8:17, 18.

* 2:16 Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 41:8-9.

* 3:7-11 Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэриӀорэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:7-11.

* 3:8 Шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:1-7, яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:1-13.

* 3:15 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:8

* 4:3 Тхьэм къызэриӀуагъэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:11.

* 4:4 Тхьэм къызэриӀорэр чӀыпӀэ горэм хэт – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:2.

* 4:5 Тхьэм къызэриӀорэри ит – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:11.

* 4:7 Тхьэм Даутэ мы гущыӀэхэр къызырегъаӀом,… ыпэкӀэ зэрэтӀуагъэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:8.

* 5:4 Хьарун – пегъымбар Мусэ ышэу апэрэ дин пэщэшхо хъугъэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 28:1-2.

* 5:5 Тхьэм ащ къыриӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7.

* 5:6 Тхьэм къызэриӀуагъэри… нэмыкӀ чӀыпӀэм ит – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:4.

* 5:6 Мелхиседекъ – еплъ 7:1-19.

* 5:7 мэкъэшхокӀэ джэзэ, ынэпсхэри къеххэу – еплъ Маттэ 26:36-46; Марк 14:32-42; Лука 22:41-43.

* 6:13-14 моущтэу къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:16-17.

* 6:18 ӀофитӀу – мыхэр ары: Тхьэм цӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэмрэ ахэр зэригъэцэкӀэщтхэр гущыӀэ пытэкӀэ къызэригъэшъыпкъэжьыгъэмрэ ары.

* 6:19 унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэр – мы тхылъыр зытхыгъэм Тхьэм иунэшхо хэтыгъэ унэ кӀоцӀэу Тхьэм ищытхъушхо зыдэщыӀагъэр уашъом фегъадэ.

* 6:20 Исус а унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм ихьагъ – дин пэщэшхор Тхьэм иунэшхо хэтыгъэ унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм илъэс къэс зэ чӀахьэщтыгъ, къурмэн ышӀынэу, цӀыфхэм япсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае. Исус дин пэщэшхоу уашъом Тхьэм ыпашъхьэ щихьагъ.

* 7:1 Мелхиседекъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 14:17-20.

* 7:1 Салэм къалэр – Ерусалим ары.

* 7:5 Лэуй – пегъымбар Якъубэ ыкъохэм ащыщыгъ. Дин пэщэ пстэури ащ илӀакъом щыщыгъ.

* 7:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:4.

* 7:21 моущтэу ит – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:4.

* 8:7 Апэрэ зэзэгъыныгъэр – апэрэ зэзэгъыныгъэр хъунэу зыгъэхъугъэр пегъымбар Мусэ ары.

* 8:8-12 пегъымбарым… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 38:31-34.

* 9:4 мэнн зыцӀэ шхыныр – израиль цӀыфхэр Мысырым къикӀыжьхи, шъоф нэкӀым къыщакӀухьэу зетхэм, шхынэу Тхьэм аригъэшхыгъэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:4-5.

* 9:20 Мусэ етӀанэ къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:8.

* 9:28 ЕтӀани зэ къэлъэгъожьыщт – дунаим икӀэух дэжь ары къызылъэгъожьыщтыр.

* 10:5-7 Тхьэм моущтэу риӀуагъ – яплъ Орэд ЛӀапӀэхэм 39:7-9.

* 10:9 апэрэ Ӏофхэр – къурмэншӀынхэр ары.

* 10:9 ятӀонэрэ Ӏофыр – Христос къурмэн зызэришӀырэр ары.

* 10:13 лъэгукӀэтын – еплъ 1:13.

* 10:15-16 ыпэ рапшӀэу моущтэу къеӀо – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 31:33.

* 10:17 етӀанэ къеӀо – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 31:34.

* 10:25 Зиусхьаным имафэ – ахърэт мафэр ары.

* 10:30 моущтэу зыӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:35.

* 10:30 етӀани къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:36.

* 10:37-38 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Хаббакум тхылъэу ытхыгъэм 2:3-4.

* 11:4 Хьавэл – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 4:3-10.

* 11:5 Хьанэхъу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 5:21-24.

* 11:7 Нухьэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 6:13-22.

* 11:8 Ибрахьим – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 12:1-5.

* 11:11 Сарэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 18:11-14; 21:2.

* 11:17 Ибрахьимэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:1-14.

* 11:18 Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъагъэми – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 21:12.

* 11:20 Исхьакъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 27:27-29, 39-40.

* 11:21 Якъубэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 48:1-20.

* 11:21 ибэщи зытыригъакӀэзэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 47:31.

* 11:22 Юсыф – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 50:24-25.

* 11:23 Мусэ ятэ-янэхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:2.

* 11:24 Мусэ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:10-12.

* 11:28 ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:21-28.

* 11:29 Израиль цӀыфхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 14:21-31.

* 11:30 Ерихон къалэр – еплъ Нун ыкъо Ехьошуа икъэбар зэрыт тхылъым 6:12-21

* 11:31 Рахьаб – еплъ Нун ыкъо Ехьошуа икъэбар зэрыт тхылъым 2:1-21: 6:22-25.

* 12:5-6 Тхьэм шъузэригъэгушхорэр – еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 3:11-12.

* 12:16 Эсау – еплъ Пегъыбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 25:29-34.

* 12:17 ятэ тхьэлъэӀу ригъэшӀынэу фэягъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 27:30-40.

* 12:18 машӀом ыстырэ къушъхьэм дэжь шъукъэкӀуагъэп – е, израиль цӀыфхэм афэдэу, машӀом ыстырэ Синай къушъхьэм дэжь шъукъэкӀуагъэп. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:16-22; 20:18-21.

* 12:21 пегъымбар Муси къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 9:19.

* 12:22 Цион Ӏуашъхьэр – ащ къикӀырэр Тхьэм иунэшхоу уашъом щыӀэр ары.

* 12:26 гущыӀэ пытэ ытыгъ – еплъ Пегъымбар Аггей тхылъэу ытхыгъэм 2:6.

* 13:2 мэлэӀичхэр агъэхьэкӀагъэх – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 18:1-8; 19:1-3.

* 13:5 Тхьэм къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 31:6.

* 13:6 тэӀо – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:6.

* 13:12 къэлэпчъэ кӀыбым – Ерусалим икъэлапчъ ары.

+ 1:2 1 Пет. 1:20, Марк 12:7, Иуан 1:3, 1 Кор. 8:6, Кол. 1:16

+ 1:3 2 Кор. 4:4, Кол. 1:15, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Апостол. 7:55-56, Рим. 8:34

+ 1:4 Ефес 1:21, Фил. 2:9

+ 1:5 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Апостол. 13:32-33, Евр. 5:5, ЯтӀонэрэ Самуел 7:14

+ 1:6 Орэд ЛъапӀэхэр 96:7
+ 1:7 Орэд ЛъапӀэхэр 103:4
+ 1:9 Орэд ЛъапӀэхэр 44:7-8
+ 1:12 Орэд ЛъапӀэхэр 101:26-28
+ 1:13 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Евр. 10:13
+ 1:14 УблапӀэ 19:16
+ 2:4 Апостол. 2:22, Апостол. 2:43
+ 2:5 Евр. 1:6
+ 2:8 Орэд ЛъапӀэхэр 8:5-7, 1 Кор. 15:25

+ 2:9 Иуан 8:54, Иуан 17:1, 1 Пет. 1:21, 2 Пет. 1:17

+ 2:10 Рим. 11:36, Евр. 5:9

+ 2:11 Евр. 13:12, Маттэ 28:10, Марк 3:35, Иуан 20:17, Рим. 8:29

+ 2:12 Орэд ЛъапӀэхэр 21:23

+ 2:14 Иуан 1:14, 1 Иуан 4:2, 2 Иуан 1:7, 1 Тим. 3:16, 1 Иуан 3:8, 1 Кор. 15:54-55

+ 2:17 Фил. 2:7

+ 2:18 Лука 22:28

+ 3:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:18

+ 3:11 Орэд ЛъапӀэхэр 94:7-11
+ 3:15 Орэд ЛъапӀэхэр 94:7-8
+ 3:17 Орэд ЛъапӀэхэр 94:10,
+ 3:18 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:34-36
+ 3:19 Орэд ЛъапӀэхэр 105:24
+ 4:1 Евр. 12:15
+ 4:3 Орэд ЛъапӀэхэр 94:11, Евр. 3:11
+ 4:4 УблапӀэ 2:2
+ 4:5 Орэд ЛъапӀэхэр 94:11
+ 4:6 Евр. 3:19
+ 4:7 Орэд ЛъапӀэхэр 94:7-8
+ 4:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:7
+ 4:12 Ефес 6:17, Ӏоф. 1:16

+ 4:13 Орэд ЛъапӀэхэр 89:8, Орэд ЛъапӀэхэр 138:2-3

+ 4:14 Евр. 2:17-18, Ефес 4:10, Евр. 7:26

+ 4:15 Лука 23:41, Иуан 8:46, 1 Пет. 2:22, 1 Иуан 3:5, 2 Кор. 5:21

+ 4:16 Ефес 3:12, Евр. 10:19
+ 5:1 Евр. 8:3
+ 5:2 Евр. 7:28
+ 5:3 Евр. 7:27

+ 5:5 Иуан 8:54, Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Апостол. 13:32-33, Евр. 1:5

+ 5:6 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, Евр. 7:17, Евр. 7:21

+ 5:7 Маттэ 26:39, Марк 14:35, Лука 22:41, Орэд ЛъапӀэхэр 21:25

+ 5:8 Рим. 5:19, Фил. 2:8
+ 5:9 Евр. 2:10
+ 5:11 2 Пет. 3:16
+ 5:12 1 Пет. 2:2, 1 Кор. 3:1-2
+ 5:14 Ефес 4:13
+ 6:1 Евр. 9:14

+ 6:2 Апостол. 8:17, Апостол. 19:4-5, Апостол. 10:42, Апостол. 17:31

+ 6:4 Евр. 10:29
+ 6:8 Маттэ 13:7, Маттэ 3:12
+ 6:10 Маттэ 10:42

+ 6:11 Рим. 5:2-5, 2 Кор. 1:22, 2 Кор. 5:5, Ефес 1:14

+ 6:12 Евр. 13:7
+ 6:13 Лука 1:73-75
+ 6:14 УблапӀэ 22:17
+ 6:16 МысырикӀыжь 22:11
+ 6:17 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4
+ 6:18 Апэрэ Самуел 15:29
+ 6:19 Евр. 9:7
+ 6:20 Евр. 4:14, Евр. 8:1, Евр. 9:24-25
+ 7:2 УблапӀэ 14:17-20
+ 7:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:22
+ 7:6 УблапӀэ 12:2-3, Рим. 4:3, Гал. 3:16
+ 7:14 Маттэ 1:3, Лука 3:3
+ 7:17 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, Евр. 5:6
+ 7:18 Рим. 8:3, Гал. 4:9
+ 7:19 Евр. 9:9, Евр. 10:1
+ 7:21 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, Евр. 5:6
+ 7:22 Евр. 6:11
+ 7:25 1 Иуан 2:1, Рим. 8:34
+ 7:26 Ефес 4:10, Евр. 4:14
+ 7:27 Евр. 5:3, Евр. 9:12, Евр. 10:10
+ 7:28 Евр. 5:2

+ 8:1 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Евр. 1:3

+ 8:2 Евр. 9:24
+ 8:3 Евр. 5:1, Ефес 5:2
+ 8:5 Кол. 2:17, Евр. 10:1, МысырикӀыжь 25:40
+ 8:6 2 Кор. 3:6, Евр. 9:15
+ 8:7 Евр. 7:11
+ 8:8 Евр. 10:16-17, Лука 22:20, 2 Кор. 3:6
+ 8:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:6,
+ 9:1 МысырикӀыжь 25:8
+ 9:2 МысырикӀыжь 26:1, МысырикӀыжь 25:30-31
+ 9:3 МысырикӀыжь 26:31-33,

+ 9:4 МысырикӀыжь 25:10, МысырикӀыжь 30:1, МысырикӀыжь 16:33-34, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:9

+ 9:5 МысырикӀыжь 25:19-20
+ 9:7 Евр. 6:19
+ 9:8 Евр. 10:20
+ 9:9 Евр. 7:19, Евр. 10:1
+ 9:10 Марк 7:4
+ 9:11 Евр. 7:27, Евр. 10:10

+ 9:14 1 Пет. 1:18-19, Евр. 6:1, Ӏоф. 7:14, 1 Иуан 1:7, Ефес 5:26

+ 9:15 Евр. 8:6, 2 Тим. 1:1, Тит 1:2
+ 9:19 МысырикӀыжь 12:22, Орэд ЛъапӀэхэр 50:9
+ 9:20 МысырикӀыжь 24:8
+ 9:21 МысырикӀыжь 29:12, МысырикӀыжь 29:36,
+ 9:23 МысырикӀыжь 25:40, Евр. 8:5
+ 9:24 Евр. 8:2
+ 9:26 1 Иуан 3:5, 1 Пет. 3:18
+ 9:27 Маттэ 16:27

+ 9:28 1 Пет. 2:24, 1 Пет. 3:18, Тит 2:13, Апостол. 1:11, 1 Фесс. 4:16-18

+ 10:1 Кол. 2:17, Евр. 8:5, Евр. 7:19, Евр. 9:9

+ 10:5 Орэд ЛъапӀэхэр 39:7-9, Орэд ЛъапӀэхэр 50:18

+ 10:6 Апэрэ Самуел 15:22,

+ 10:10 Маттэ 26:26, 1 Кор. 11:24, Евр. 7:27, Евр. 9:9

+ 10:12 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Евр. 1:3

+ 10:13 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Евр. 1:13
+ 10:17 Евр. 8:10-12
+ 10:19 Ефес 3:12, Евр. 4:16
+ 10:20 Евр. 9:8, Иуан 14:6

+ 10:22 Иуан 13:8, 1 Кор. 6:11, Ефес 5:26, Тит 3:5

+ 10:23 Евр. 4:14, 1 Кор. 1:9, 1 Фесс. 5:24, 2 Фесс. 3:3

+ 10:25 Апостол. 2:42, Рим. 13:11, 1 Кор. 3:13

+ 10:26 Марк 3:29, 1 Иуан 5:16

+ 10:27 Орэд ЛъапӀэхэр 20:10, Орэд ЛъапӀэхэр 78:5,

+ 10:28 Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15
+ 10:29 Евр. 6:4-6
+ 10:30 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:35-36, Рим. 12:19
+ 10:31 Лука 12:5

+ 10:34 Маттэ 25:36, Маттэ 5:12, Маттэ 6:20, Маттэ 19:21, 1 Пет. 1:4, Кол. 1:5

+ 10:38 Рим. 1:17, Гал. 3:11

+ 11:1 Рим. 8:24, 2 Кор. 4:18

+ 11:3 УблапӀэ 1:6-7, Орэд ЛъапӀэхэр 32:6, 2 Пет. 3:5

+ 11:4 УблапӀэ 4:3-8, Маттэ 23:35, 1 Иуан 3:12

+ 11:5 УблапӀэ 5:22-24
+ 11:7 УблапӀэ 6:9-22
+ 11:8 УблапӀэ 12:1-4

+ 11:9 УблапӀэ 12:8, УблапӀэ 13:3, УблапӀэ 18:1

+ 11:10 Евр. 12:22, Ӏоф. 21:2
+ 11:11 УблапӀэ 21:2
+ 11:12 Рим. 4:19, УблапӀэ 22:17
+ 11:13 Маттэ 13:17, Лука 10:24, УблапӀэ 23:4
+ 11:16 УблапӀэ 26:24, УблапӀэ 28:13

+ 11:17 УблапӀэ 22:1-10, УблапӀэ 21:12, Рим. 9:7

+ 11:19 Рим. 4:17-19
+ 11:20 УблапӀэ 27:27-29, УблапӀэ 27:39-40
+ 11:21 УблапӀэ 47:31, УблапӀэ 48:17-19
+ 11:22 УблапӀэ 50:24-25
+ 11:23 МысырикӀыжь 2:2-3, Апостол. 7:20
+ 11:24 МысырикӀыжь 2:10-11
+ 11:25 1 Иуан 2:17
+ 11:26 Евр. 13:13
+ 11:27 МысырикӀыжь 12:37, МысырикӀыжь 13:18
+ 11:28 МысырикӀыжь 12:21-30
+ 11:29 МысырикӀыжь 14:21-30
+ 11:30 Ехъошуа 6:15, Ехъошуа 6:20

+ 11:31 Ехъошуа 2:1, Ехъошуа 6:24, Маттэ 1:5, Якъуб 2:25

+ 11:32 Гъуазэхэр 6:11, Гъуазэхэр 4:6-16, Гъуазэхэр 13:24, Гъуазэхэр 11:1, Гъуазэхэр 4:6, Гъуазэхэр 6:11, Гъуазэхэр 11:1, Гъуазэхэр 13:24, Апэрэ Самуел 1:20, Апэрэ Самуел 16:13

+ 11:33 Гъуазэхэр 14:6, Дан 6:22

+ 11:34 Дан 3:23-27, Гъуазэхэр 7:21, Апэрэ Самуел 17:51, ЯтӀонэрэ Самуел 12:29

+ 11:35 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:22-23, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 4:35-37

+ 11:36 УблапӀэ 39:20, Маттэ 21:35, Марк 16:18

+ 11:37 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:4, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:8

+ 11:38 Гъуазэхэр 6:2, Апэрэ Самуел 22:1
+ 11:40 Фил. 3:12, Евр. 12:23
+ 12:1 1 Кор. 9:24

+ 12:2 Евр. 2:10, Лука 24:26, Фил. 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Евр. 1:3

+ 12:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:10

+ 12:4 1 Тим. 4:10

+ 12:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:11-12, Орэд ЛъапӀэхэр 93:12,

+ 12:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:5, Ӏоф. 3:19
+ 12:13 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:26
+ 12:14 Маттэ 5:8
+ 12:15 Евр. 4:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:18
+ 12:16 Евр. 13:4, УблапӀэ 25:29-34
+ 12:17 УблапӀэ 27:34-38

+ 12:18 МысырикӀыжь 19:16-18, МысырикӀыжь 20:18, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:22

+ 12:19 МысырикӀыжь 19:16, МысырикӀыжь 20:19, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:27

+ 12:20 МысырикӀыжь 19:12-13

+ 12:21 Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:19

+ 12:22 Гал. 4:26, Ӏоф. 14:1, Ӏоф. 21:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Дан 7:10, Иудэ 1:14

+ 12:23 Лука 10:20, Фил. 3:12, Евр. 11:40

+ 12:24 Евр. 8:6, Евр. 9:15, 1 Пет. 1:2, УблапӀэ 4:10

+ 12:25 Евр. 2:3
+ 12:26 МысырикӀыжь 19:18,
+ 12:27 Орэд ЛъапӀэхэр 101:27
+ 12:28 Дан 2:44, Орэд ЛъапӀэхэр 2:11
+ 12:29 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:24

+ 13:1 Иуан 13:34, 1 Пет. 1:22, 2 Пет. 1:7, Рим. 12:10, 1 Фесс. 4:9

+ 13:2 1 Пет. 4:9, УблапӀэ 18:3, УблапӀэ 19:2

+ 13:3 Маттэ 25:36, Евр. 10:34

+ 13:4 1 Кор. 7:38, МысырикӀыжь 20:14, 1 Кор. 6:9

+ 13:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:4, Маттэ 6:19, Маттэ 6:25, 1 Тим. 3:1, 1 Тим. 6:7-9, Ехъошуа 1:5

+ 13:6 Орэд ЛъапӀэхэр 117:6
+ 13:7 Евр. 6:12
+ 13:8 Орэд ЛъапӀэхэр 101:28
+ 13:9 Кол. 2:16
+ 13:11 МысырикӀыжь 29:14,
+ 13:12 Маттэ 21:39, Марк 12:8
+ 13:13 1 Пет. 4:14, Евр. 11:26

+ 13:15 Орэд ЛъапӀэхэр 49:14, Орэд ЛъапӀэхэр 106:22,

+ 13:18 Ефес 6:19, 1 Фесс. 5:25, 2 Фесс. 3:1, Апостол. 23:1, Апостол. 24:16

+ 13:20 Рим. 15:33, Орэд ЛъапӀэхэр 22:1, Орэд ЛъапӀэхэр 79:2, ДжакӀо 12:12, Иуан 10:11, 1 Пет. 5:4, МысырикӀыжь 24:8,

+ 13:23 Апостол. 16:1

Апокалипсис

Апокалипсис

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

АПЭРЭШЪХЬ

АПОКАЛИПСИС[*]

ГущыӀапэмрэ шӀуфэсымрэ

1^1Мы тхылъым итхэр Тхьэм Исус Христос къыфигъэнэфэгъэ къэбархэр ары. Тхьэм ахэр къызкӀигъэнэфагъэр Исус Христос цӀыфхэу Тхьэм иӀорышӀэхэм бэ темышӀэу къэхъущт Ӏофхэр аригъэшӀэнхэр ары. Исус имэлэӀич ежь иӀорышӀэ Иуан дэжь ыгъакӀуи, къэхъущт Ӏофхэр гуригъэӀуагъэх+. 2Аущтэу Иуан ылъэгъугъэ пстэури ыӀуатэзэ, Тхьэм игущыӀэхэми Исус Христос ишыхьатныгъи шыхьат афэхъу+. 3Мы гущыӀэхэу Тхьэм дэжь къикӀыгъэхэу къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэм яджэрэр гъогу мафэ теуцуагъ. Мы гущыӀэхэр зэхэзыххэу, зыгъэцакӀэхэрэри гъогу мафэ теуцуагъэх, сыда пӀомэ, уахътэу мы Ӏофхэр къызщыхъущтыр къэблэгъагъ+.

4Сэ, сы Иуан, шъо, Асие хэкум[*] ит чылыс зэӀукӀиблым, шӀуфэс шъосэхыжьы. Тхьэу щыӀагъэу, щыӀэу, къэкӀощт мафэхэми щыӀэщтым ынэшӀу къышъущерэфи, гупсэф къышъуерэт. Тхьэм ипсиблэу итӀысыпӀэ лъапӀэ ыпашъхьэ итхэми Исус Христосми анэшӀу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт+. 5Исус Христос ары шыхьат шъыпкъэр, апэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэр ежьыр ары, чӀылъэм тет пачъыхьэмэ япащэр ежьыри ары. Ащ тэ шӀу телъэгъу, лъэу къащым щыкӀэкӀыгъэмкӀэ типсэкӀодхэм ялъэкӀ тыкъыӀэкӀихыжьыгъ. 6Ежь игъусэхэу тетыгъо зиӀэхэу, Тхьэу ежь я Тэ фэӀорышӀэрэ дин пащэхэу тыхъунэу тигъэнэфагъ. МыкӀодыжьын щытхъушхомрэ лъэкӀышхомрэ иех! Амин+. 7ШъукъэдаӀу, ошъуапщэхэм ахэтэу ар къэкӀожьыщт, нэ пстэуми ар алъэгъущт, пчыкӀэ[*] зыугъоныгъэхэми ар алъэгъущт. Дунаим тет лъэпкъ пстэури ежь пае гъыхэзэ, абгъэгу еожьыщтых. Джары зэрэхъущтыр. Амин+. 8ЗэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьан Тхьэу щыӀагъэу, щыӀэу, къэкӀощт мафэхэми щыӀэщтым къеӀо: «Альфэрэ Омегэрэ, апэрэри аужырэри Сэры».

Исус Христос Иуан зыкъызэрэригъэлъэгъугъэр

9Сэ, Иуанэу шъушыр, Исус тыгухэм зэрарылъым пае, гузэжъогъоу шъузыхэтым сыкъыжъудыхэт, сышъуигъусэуи Тхьэм и Тетыгъошхо ыӀэчӀэгъ сычӀэт, сышъуигъусэуи теубытагъэ сиӀэу сэзекӀо. Тхьэм игущыӀэхэмрэ Исус Христос ишыхьатныгъэрэ цӀыфхэм зэрязгъэӀугъэхэм пае, саубытыгъэу, хыгъэхъунэу Патмос[*] сащагъэу сыщыӀагъ+. 10Зиусхьаным имафэ[*] дэжь Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къысфехыгъ. СаужкӀэ бжъэмыешхом ымакъэ фэдэ мэкъэшхо горэм къыӀоу зэхэсхыгъ: «Альфэри Омегэри, апэрэри аужырэри Сэры+. 11Плъэгъурэр тхылъ горэм итхи, чылыс зэӀукӀиблымэ афэгъэхь: Къалэхэу Ефес, Смирнэ, Пергам, Тиатирэ, Сардис, Филадельфие, Лаодикие щыӀэ чылыс зэӀукӀэхэр ары».

12КъыздэгущыӀэрэ макъэр зымакъэр слъэгъунэу зыфэзгъэзагъ. Зызыфэсэгъазэм, дышъэм хэшӀыкӀыгъэхэу, остыгъэ тетыпӀибл слъэгъугъэ,+
13остыгъэ тетыпӀиблыми ахэтэу, ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо фэдэу[*] зыгорэ слъэгъугъэ. Ылъакъомэ анэсэу шъошэ кӀыхьэ щыгъыгъ, дышъэм хэшӀыкӀыгъэ бгъэрылъи илъыгъ+. 14Ышъхьэ шъхьацэу телъыгъэр цы фыжьым е осым фэдэу фыжьыбзагъ. Ынэхэри мэшӀотхъуабзэм фэдагъэх+. 15Ылъакъохэри хьакум щагъэплъыгъэ гъуаплъэм фэдэу лыдыщтыгъэх, ымакъи псы къиугъабэмэ амэкъэшхо фэдагъ+. 16ЫӀэ джабгъукӀэ жъогъуибл ыӀыгъыгъ, бгъуитӀуцэ зиӀэ чэтэ чан горэ ыжэ къыдэкӀыгъ. Ынэгуи лъэшэу къепсырэ тыгъэм фэдагъ+.

17Ар зысэлъэгъум, ылъакъохэм адэжь лӀагъэм фэдэу сыщытефагъ. Джащыгъум ыӀэ джабгъу къыстырилъхьи, къысиӀуагъ: «Умыщын, апэрэри аужырэри сэры+. 18ЩыӀэныгъэ зиӀэр сэры. СылӀагъ, ау джы сыщыӀ, егъашӀэми сыщыӀэщт. Амин. ЛӀэныгъэми лӀагъэхэм ядунаий яӀункӀыбзэхэр сӀыгъых+. 19Арышъ, Ӏофхэу плъэгъугъэхэри, Ӏофхэу джы щыӀэхэри, къэхъущтхэри тхых. 20СӀэ джабгъукӀэ сӀыгъыгъэ жъогъуиблымрэ дышъэм хэшӀыкӀыгъэ остыгъэ тетыпӀиблымрэ къарыкӀырэр мары: Жъогъуиблымэ къарыкӀырэр чылыс зэӀукӀиблымэ ямэлэӀичхэр[*] ары. Остыгъэ тетыпӀиблымэ къарыкӀырэр чылыс зэӀукӀиблыр ары».

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

Исус Христос Ефес къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

2^1Ефес къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх: ЫӀэ джабгъукӀэ жъогъуибл зыӀыгъэу, дышъэм хэшӀыкӀыгъэхэу остыгъэ тетыпӀиблым ахэтэу къэзыкӀухьэрэм мы гущыӀэхэр къеӀо:+
2Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр сэшӀэх, лъэшэу шъузэрэлэжьагъэри, теубытагъэ шъуиӀэу шъузэрэзекӀуагъэри сэшӀэ. ЦӀыф бзаджэхэр зэрэшъуфэмыщэчыхэрэри сэшӀэ. АпостолхэкӀэ зэджэжьхэрэ мыапостолхэр жъугъэунэфыгъэх, пцӀы зэраусырэри шъулъэгъугъэ+. 3Къиныбэ шъущэчыгъэ, теубытагъэ шъуиӀэу шъозекӀо, сцӀэ пае лъэшэу шъулэжьагъ, шъуезэщыгъэп.

4Ау шъо мыхъун горэ къыжъудэсэлъэгъу: ыпэкӀэ шӀулъэгъоу къысфышъуиӀагъэр зэрэхэшъунэжьыгъэр ары. 5Шъукъызэфэхыгъэр зыфэдизыр зыщышъумыгъэгъупш. ШъуипсэкӀодхэм шъуафыкӀэгъожьи, ыпэкӀэ Ӏофхэр зэрэжъугъэцэкӀагъэхэм фэдэу, жъугъэцакӀэх. ШъуипсэкӀодхэм шъуафыкӀэмыгъожьмэ, сэ сыкъэкӀонышъ, шъуиостыгъэ тетыпӀэ ӀузгъэкӀотыщт. 6Ау ӀофышӀу горэ къыжъудэсэлъэгъу: Николас игъогу рыкӀорэ цӀыф купым[*] Ӏоф бзаджэхэу ашӀэхэрэр шъо шъоуджэгъух, сэ ахэмэ яӀофхэр зэрэсыуджэгъухэрэм фэдэу.

7ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх. ТекӀоныгъэр къэзыхьырэм Тхьэм иджэнэт ит чъыгэу щыӀэныгъэ къэзытырэм[*] къыпыкӀэрэм щыщ ышхынэу фит сшӀыщт+.

Исус Христос Смирнэ къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

8Смирнэ къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх: Апэрэу ыкӀи Аужырэу, лӀэгъагъэу къэхъужьыгъэм мы гущыӀэхэр къеӀох:+
9Гузэжъогъоу шъузхэтымрэ шъуитхьамыкӀагъорэ сэшӀэх, ау щытми шъубай. ДжурткӀэ зэджэжьхэрэ мыджуртхэр ӀаекӀэ къызэрэшъутегущыӀэхэрэр сэшӀэ. Ахэр джуртхэп, ау шэйтаным изэӀукӀэ щыщых+. 10Къинхэу шъущэчыщтхэм шъуащымыщын. Мыр шъосэӀо, шъуигъэунэфыным пае, шэйтаным шъуащыщхэу заулэ хьапсым чӀидзэщт, мэфипшӀым гузэжъогъум шъухэтыщт. ЛӀэныгъэм нэс шъукъысфэшъыпкъ. Шъукъысфэшъыпкъэмэ, танджэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэр къышъостыщт+.

11ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх. ЯтӀонэрэ лӀэныгъэм[*] иягъэ текӀоныгъэ къэзыхьырэм ригъэкӀыщтэп+.

Исус Христос Пергам къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

12Пергам къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх: БгъуитӀуцэ зиӀэ чэтэ чаныр зиӀэм мы гущыӀэхэр къеӀох:+
13Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр сэшӀэх, шэйтаным итӀысыпӀэ зыдэщыӀэм шъузэрэщыпсэурэри сэшӀэ. Сэ сцӀэ шъукъыфэшъыпкъ. Шъо шъуздэщыӀэ чӀыпӀэу шэйтаныр зыдэщыӀэм сишыхьат шъыпкъэу Антипэ зыцӀэр цӀыфхэм заукӀыгъэ мафэхэми сэркӀэ шӀошъхъуныгъэу шъуиӀэр хэшъунэжьыныр шъудагъэп.

14Ау мыхъун Ӏоф горэхэр къыжъудэсэлъэгъух: БалаӀам зыфигъасэхэрэ ишӀэныгъэ тетхэр къышъухэтых. БалаӀам ары Балак[*] зыцӀэм езгъэшӀагъэр израиль цӀыфхэм псэкӀод аригъэшӀэнэу. Хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэ къурмэным ыл Балак израиль цӀыфхэм аригъэшхыгъ, зини аригъэшӀагъ+. 15Джащ фэдэу Николас цӀыфхэр зыфигъасэхэрэ ишӀэныгъэ тетхэр къышъухэтых+. 16Арышъ, шъуипсэкӀодхэм шъуафыкӀэгъожь. Армырмэ, шӀэхэу шъуадэжь сыкъэкӀонышъ, сыжэ къыдэкӀырэ чатэмкӀэ сязэощт+.

17ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх. ТекӀоныгъэр къэзыхьырэм гъэбылъыгъэ мэнн гъомылэм[*] щыщ естыщт. КӀэу фаусыгъэ цӀэр зытетхэгъэ мыжъо фыжьри естыщт. А мыжъор зэстырэ цӀыфым нэмыкӀэу а цӀэр зыми ышӀэрэп+.

Исус Христос Тиатирэ къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

18Тиатирэ къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх: Тхьэм ы Къоу зынэхэр мэшӀотхъуабзэм фэдэхэу, зылъакъохэри гъоплъэ плъыгъэм фэдэу лыдхэрэм мы гущыӀэхэр къеӀо:+
19Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр сэшӀэх, шъушӀулъэгъуи, шъуишӀошъхъуныгъи, ӀэпыӀэгъу шъузэрэзэфэхъурэри, теубытагъэ шъуиӀэу шъузэрэпсэурэри сэшӀэ. Ыпэм нахьи нахьыбэу шӀу зэрэшъушӀэрэри сэшӀэ.

20Ау мыхъун горэ къыжъудэсэлъэгъу: пегъымбаркӀэ зэджэжьырэ бзылъфыгъэу Иезабел шъупэуцурэп. Зинэ ашӀэнэуи, хымэ лъэпкъхэм ащыщхэм тхьэ нэпцӀхэм афашӀыгъэ къурмэным ыл ашхынэуи сиӀорышӀэхэм арегъашӀэх ыкӀи дехьыхых+. 21Зинэу ышӀагъэм фыкӀэгъожьынэу игъо изгъэфагъ, ау фыкӀэгъожьыгъэп+. 22Ащ пае, къин ыщэчынэу пӀэм хэзгъэлъыщт. Зинэ дэзышӀагъэхэри ашӀагъэхэм афыкӀэмыгъожьхэмэ, гузэжъогъушхо хэзгъэфэщтых. 23Ащ илъфыгъэхэри згъэлӀэщтых. ЕтӀанэ цӀыфхэм агухэм арылъхэри ягупшысэхэри зыгъэунэфырэр зэрэ Сэрыр чылыс зэӀукӀэ пстэуми ашӀэщт. Шъуащыщэу хэти Ӏофхэу ышӀагъэхэм яфэшъуашэ езгъэгъотыжьыщт+. 24Шъуащыщхэу къэнэгъэ цӀыфхэу Тиатирэ къалэм дэсхэу, Иезабел зыфигъасэхэрэм дезымыгъаштэхэу, шэйтаным ишъэфышхохэр зэзымыгъэшӀагъэхэм, нэмыкӀ хьылъэ горэ къызэрэшъутесымылъхьащтыр шъосэӀо. 25Сэ сыкъэкӀофэ, шӀошъхъуныгъэу шъуиӀэм шъутемыкӀ+.

26ТекӀоныгъэр къэзыхьэу, кӀэухым нэсыфэ сиӀофхэр зыгъэцакӀэрэм лъэпкъхэм тетыгъо афыриӀэнэу сшӀыщт, ся Тэ тетыгъо сиӀэ зэригъэхъугъэм фэдэу+. 27«Ащ гъучӀ бэщкӀэ ыгъэӀорышӀэщтых, етӀагъом хэшӀыкӀыгъэ хьакъу-шыкъухэми афэдэу зэхикъутэщтых».

28ТекӀоныгъэр къэзыхьырэм нэфшъэгъо жъуагъори[*] естыщт. 29ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Исус Христос Сардис къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

3^1Сардис къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх: Тхьэм ипсиблырэ жъогъуиблырэ зыӀыгъырэм мы гущыӀэхэр къеӀох: Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр сэшӀэх. Шъупсэоу цӀыфхэм аӀо, ау шъулӀагъ+. 2Шъумычъыеу шъусакъ, къышъуфэнэжьыгъэ щыӀэныгъэу лӀэныгъэм нэсыгъэм кӀуачӀэ ежъугъэгъот; сыда пӀомэ, Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр си Тхьэ дэжькӀэ икъугъэхэу слъытэхэрэп. 3Арышъ, Ӏофхэу зэжъугъэшӀагъэхэри зэхэшъухыгъэхэри шъугу къэжъугъэкӀыжьых. Ахэр жъугъэцакӀэх, шъуипсэкӀодхэми шъуафыкӀэгъожь. Шъучъыеу шъумысакъмэ, шъумышӀахэу тыгъуакӀом фэдэу сыкъэкӀощт. Шъуадэжь сыкъызыкӀощт сыхьатри шъушӀэщтэп+.

4Ау зищыгъынхэр зымыгъэушӀоигъэхэу, цӀыф заулэ Сардис къалэм къыщышъухэтых. Ахэр щыгъын фыжьхэр ащыгъхэу къыздэкӀощтых, сыда пӀомэ, ахэмэ яфэшъуашэшъ ары+. 5ТекӀоныгъэр къэзыхьырэм ахэмэ афэдэу щыгъын фыжьхэр щыгъыщтых. МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм ацӀэхэр зэрыт тхылъым ащ ыцӀэ егъашӀэм изгъэкӀыщтэп. Ащ ыцӀэ зэрэсшӀэрэр ся Тэрэ имэлэӀичхэмрэ апашъхьэ къыщысӀощт+. 6ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх+.

Исус Христос Филадельфие къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

7Филадельфие къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх: ЛъапӀэу, шъыпкъэу Даутэ иӀункӀыбзэ[*] зыӀыгъырэм мы гущыӀэхэр къеӀо. Ащ зэӀуихырэр зыми ыгъэпытэжьышъурэп, ыгъэпытэрэри зыми Ӏуихыжьышъурэп. 8Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр сэшӀэх. Мары, пчъэу зыми ымыгъэпытэжьышъурэр шъуапашъхьэ щызэӀусхыгъ. ЛъэкӀышхо шъуиӀэп, ау сигущыӀэхэр жъугъэцэкӀагъэх, сигъогу шъузэрэрыкӀорэри цӀыфмэ апашъхьэ щышъуушъэфыгъэп. 9ШъукъэдаӀу, шэйтаным изэӀукӀэ щыщхэу, пцӀы зыусхэу, джурткӀэ зэджэжьхэрэ мыджуртхэр, ахэр сэ къэзгъэкӀонхэшъ, шъулъакъохэм адэжь лъэгонджэмышъхьэкӀэ щызгъэтӀысыщтых, шӀу шъузэрэслъэгъурэри ашӀэщт+. 10«Теубытагъэ зижъугъаӀ» зыфэсӀогъэ унашъор зэрэжъугъэцэкӀагъэм пае, дунаим зэкӀэ тетхэм алъэгъущт гузэжъогъу сыхьатым шъущысыухъумэщт. А гузэжъогъу сыхьатыр дунаим тет цӀыфхэм яшъыпкъагъэ ыгъэунэфыным пае къэкӀощт+.

11ШӀэхэу сыкъэкӀощт. Зыми шъуитандж шъуӀимыхынэу шӀошъхъуныгъэу шъуиӀэм шъутемыкӀ+. 12ТекӀоныгъэр къэзыхьырэр си Тхьэ иунэшхо пкъэу фэзгъэуцущт, а унэшхоми ныбжьи чӀэкӀыжьыщтэп. Си Тхьэ ыцӀэрэ, си Тхьэ икъэлэшхоу ЕрусалимыкӀэм ыцӀэрэ а цӀыфым ынатӀэ тестхэщтых. А къалэр си Тхьэу уашъом щыӀэм дэжь къикӀэу къехыщт. Сэ кӀэу сиӀэ цӀэри а цӀыфым ынатӀэ тестхэщт+. 13ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх+.

Исус Христос Лаодикие къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм къэбарэу фаригъэхьыгъэр

14Лаодикие къалэм щыӀэ чылыс зэӀукӀэм имэлэӀич мы къэбарыр фэтх:

АминкӀэ[*] заджэхэрэ шыхьат шъыпкъэу, узщыгугъышъун шыхьатэу Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэури зыӀэ къикӀыгъэм мы гущыӀэхэр къеӀо:+
15Ӏофхэу жъугъэцакӀэхэрэр сэшӀэх. Шъугухэр фабэхэп ыкӀи, чъыӀэхэп ыкӀи. Шъугухэр фэбэгъагъот е чъыӀэгъагъот! 16Мыфэбэ-мычъыӀэу шъузэрэпсэурэм пае, цӀыфым ыжэ псыр къызэрэдиутхыкӀырэм фэдэу, сыжэ шъукъыдэсыутхыкӀыжьыщт. 17Шъо моущтэу шъоӀо: «Тыбай, бэ тиӀэ хъугъэ, зи тищыкӀагъэп». Ау гъогу мыгъо шъузэрэтеуцуагъэр, шъузэрэтхьамыкӀэр, гукӀэгъу шъузэрэщыкӀэрэр, шъузэрэнэшъур, шъузэрэпцӀанэр шъушӀэрэп+. 18Арышъ, баи шъухъуным пае, машӀокӀэ гъэкъэбзэжьыгъэ дышъэ сщышъущэфыныр игъоу къышъуфэсэлъытэ. ШъузэрэпцӀанэм пае, шъумыукӀытэнэу щыгъын фыжьхэри сщышъущэфых. Шъунэхэми алъэгъуным пае, ащышъуфэнэу дагъэри сщышъущэф+.

19ШӀу слъэгъухэрэм агурысэгъаӀо, сэгъэдаӀох. Арышъ, шъуипсэкӀодхэм шъуафыкӀэгъожьи, шъугу етыгъэу сигъогу шъурыкӀу+. 20Мары, пчъэм сыӀутэу сыкъытео. Зыгорэм сымакъэ зэхихэу, пчъэр къыӀуихымэ, сихьанышъ, сэ ащ сыдэшхэщт, ежьыри сэ къыздэшхэщт+.

21ТекӀоныгъэр къэзыхьырэр ситӀысыпӀэ лъапӀэ щысынэу, къызготӀысхьанэу фит сшӀыщт, сэри текӀоныгъэр къэсхьи, ся Тэ итӀысыпӀэ лъапӀэ сыщысынэу ежь сызэрэготӀысхьагъэм фэдэу+. 22ТхьакӀумэ зиӀэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ чылыс зэӀукӀэхэм къариӀорэр зэхерэх+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Уашъом щыӀэ тӀысыпӀэ лъапӀэр

4^1Ащ нэужым сызэплъэм, уашъом щыӀэ пчъэ горэ зэӀухыгъэу слъэгъугъэ. Бжъэмыешхом ымакъэ фэдэу, къыздэгущыӀэу зэхэсхыгъэгъэ макъэм къыӀуагъ: «Моу къыдэкӀуай, Ӏофхэу джырэ нэуж къэхъун фаехэр озгъэлъэгъущтых»+. 2Ардэдэм Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къысфехыгъ, сызэплъэм, уашъом тӀысыпӀэ лъапӀэ горэ щыслъэгъугъ, зыгори ащ тесыгъ+. 3Ащ тесым итеплъэ мыжъо лъэпӀэ фыжьэу яспис зыцӀэмрэ мыжъо лъэпӀэ плъыжьэу сардис зыцӀэмрэ ятеплъэ фэдагъ. ТӀысыпӀэ лъапӀэм ихъурэягъэкӀэ лэгъупкъопсэу зитеплъэ мыжъо лъэпӀэ уцышъоу смарагд зыцӀэм фэдэр щыӀагъ. 4ТӀысыпӀэ лъапӀэм ихъурэягъэкӀэ къегъэуцокӀыгъэхэу нэмыкӀрэ тӀысыпӀэ лъэпӀэ тӀокӀырэ плӀырэ щытыгъэх. А тӀысыпӀэ лъапӀэхэм атесхэу тхьэмэтэ нахьыжъхэу нэбгырэ тӀокӀырэ плӀырэмэ щыгъын фыжьхэр ащыгъхэу, ашъхьэхэми дышъэм хэшӀыкӀыгъэ танджыхэр ателъхэу слъэгъугъэх+. 5ТӀысыпӀэ лъапӀэм пчыкӀэхэр къикӀыгъэх, шыблэ гъогъо мэкъэшхохэри къыпыӀукӀыгъэх. ТӀысыпӀэ лъапӀэм ыпашъхьэ остыгъибл итыгъ – ахэр Тхьэм ыпсибл ары+. 6А тӀысыпӀэ лъапӀэм ыпашъхьэ апчым хэшӀыкӀыгъэу, кристаллым фэдэу нэфэу ыкӀи къабзэу, хы теплъэ иӀэу зыгорэ слъэгъугъэ. Гузэгум, тӀысыпӀэ лъапӀэм ихъурэягъэкӀэ къеуцокӀыгъэхэу псэушъхьиплӀ итыгъ. АгупэкӀи акӀыбкӀи нэ бэдэхэр яӀагъэх+. 7Апэрэ псэушъхьэр аслъаным фэдагъ, ятӀонэрэр шкӀэм фэдагъ, ящэнэрэм ынэгу цӀыфым ынэгу фэдагъ, яплӀэнэр быбырэ бгъэжъым фэдагъ. 8ПсэушъхьиплӀым щыщ пэпчъ тэмих иӀагъ, тыдэкӀи нэхэр бэу яӀагъ. Чэщи мафи зэпымыоу ахэмэ моущтэу аӀо:

«ЗэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьан Тхьэу,
щыӀагъэу, щыӀэу, къэкӀощт мафэхэми щыӀэщтыр
лъапӀэу, лъапӀэу, лъапӀэ».

9Псэушъхьэхэм щытхъушхуи, лъытэныгъэшхуи, шъхьэкӀэфэныгъэшхуи тӀысыпӀэ лъапӀэм тесэу, егъашӀэм щыӀэщтым 10фашӀы къэс, тхьэмэтэ нахьыжъхэу нэбгырэ тӀокӀырэ плӀырэми тӀысыпӀэ лъапӀэм тесэу егъашӀэм щыӀэщтым ыпашъхьэ зыщырадзыхызэ агъэлъапӀэ. ТӀысыпӀэ лъапӀэм ыпашъхьэ ятанджыхэр агъэтӀылъхэзэ, моущтэу аӀо:

11«О ти Зиусхьан,
щытхъушхори, лъытэныгъэшхори, лъэкӀышхори
зифэшъуашэр оры,
сыда пӀомэ, пстэури къэзгъэхъугъэр оры,
о пшӀоигъуагъэти, ахэри къэхъухи, щыӀэныгъэ яӀэ хъугъэ»+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Тхылъымрэ Шъынэмрэ

5^1ЕтӀанэ тӀысыпӀэ лъапӀэм тесым ыӀэ джабгъукӀэ тхылъ горэ ыӀыгъэу слъэгъугъэ. Ар ыкӀоцӀыкӀи ыкӀыбкӀи тхыгъэу, зэкӀоцӀыщыхьагъэу, мыхъурибли тедзэгъагъ+. 2ЛъэкӀ зиӀэ мэлэӀич гори слъэгъугъэ мэкъэшхокӀэ къэзыӀоу: «Мыхъурыр тезыхынэу, тхылъыр зэгозыхынэу хэта зифэшъуашэр?» 3Ау уашъоми, чӀылъэми, чӀылъэм ычӀэгъыми а тхылъыр зэгозыхынэу е ыкӀоцӀ дэплъэнэу зылъэкӀырэ цӀыф зи ащыӀагъэп. 4Тхылъыр зэгозыхынэу е ыкӀоцӀ дэплъэнэу зифэшъошэ цӀыф горэ къызэрамыгъотыгъэм пае, лъэшэу сыгъыгъ. 5Ау тхьэмэтэ нахьыжъхэм ащыщ горэм къысиӀуагъ: «Умыгъ, моу къэдаӀу! Иудэ лӀакъом щыщ аслъанкӀэ заджэхэу, пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ бын лъапӀэм[*] текӀоныгъэр къыхьыгъ. Мыхъуриблыр тырихынышъ, тхылъыри зэгуихын ащ ылъэкӀыщт»+.

6ЕтӀанэ Шъынэ шӀуабзыгъэм фэдэу тӀысыпӀэ лъапӀэм ыгузэгу итэу, псэушъхьиплӀымрэ тхьэмэтэ нахьыжъхэмрэ къеуцокӀыгъэхэу слъэгъугъэ. Ащ бжъэкъуибл тетыгъ, нибли иӀагъ. Ниблыр дунаим тыдэкӀи Тхьэм ыгъэкӀогъэ псиблыр ары+. 7А Шъынэр кӀуи, тӀысыпӀэ лъапӀэм тесым ыӀэ джэбгъукӀэ ыӀыгъ тхылъыр къыӀихыгъ. 8Ар къызыӀехым, псэушъхьиплӀымрэ тхьэмэтэ нахьыжъхэу нэбгырэ тӀокӀырэ плӀырэмрэ Шъынэм ыпашъхьэ зыщырадзыхыгъ. Хэти шыкӀэпщынэм фэдэу пщынэ лъэпкъ горэ ыӀыгъыгъ, Ӏэгубжъэхэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэхэу, мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцхэр зэрытхэри аӀыгъыгъэх. А уцхэм апихырэ мэ ӀэшӀур Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ялъэӀухэр арыгъэ+. 9ОрэдыкӀэ къаӀуагъ:

«Тхылъыр пштэнэу, имыхъурхэри тепхынхэу уифэшъуаш,
сыда пӀомэ, цӀыфхэм ушӀуабзыгъ,
о плъыкӀи лӀэкъо пстэуми, бзэ пстэуми,
хэгъэгу пстэуми, лъэпкъ пстэуми ащыщхэу
цӀыфхэм ашъхьэхэр Тхьэм пае къэпщэфыжьыгъэх+.

10О уигъусэхэу тетыгъо зиӀэхэу, ти Тхьэ фэӀорышӀэрэ
дин пащэхэ тыхъунэу о тыбгъэнэфагъ;
дунаими тетыгъо щытиӀэщт»+.

11ЕтӀанэ сызэплъэм, тӀысыпӀэ лъапӀэм, псэушъхьиплӀым, тхьэмэтэ нахьыжъхэм къяуцокӀыгъэхэу мэлэӀич бэ дэдэхэм амакъэ
зэхэсхыгъэ, япчъагъи мин бэ дэдэ хъущтыгъ+. 12Ахэмэ мэкъэшхокӀэ моущтэу аӀуагъ:

«ЛъэкӀышхор, баиныгъэшхор,
акъылышӀогъэшхор, кӀочӀэшхор,
лъытэныгъэшхор, щытхъушхор, шъхьэкӀэфэныгъэшхор Шъынэу цӀыфхэм шӀуабзыгъэм ифэшъуашэх»+.

13ЕтӀанэ уашъом, чӀым, чӀы чӀэгъым, хым, ахэми ащыпсэухэу,

Тхьэм къыгъэхъугъэ псэ зыхэлъ пстэуми къаӀоу зэхэсхыгъ:

«ШъхьэкӀэфыныгъэшхор, лъытэныгъэшхор,
щытхъушхор, тетыгъошхор
егъашӀэм тӀысыпӀэ лъапӀэм тесымрэ Шъынэмрэ яй!»+

14ПсэушъхьиплӀыми къаӀуагъ: «Амин». Тхьэмэтэ нахьыжъхэу нэбгырэ тӀокӀырэ плӀырэмэ чӀыгум зырадзыхи, сыдигъуи ЩыӀэщтыр агъэлъэпӀагъ+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Мыхъурхэр

6^1ЕтӀанэ Шъынэм мыхъуриблымэ ащыщэу апэрэр зэрэтырихырэр слъэгъугъэ. Джащыгъум псэушъхьиплӀым щыщэу зым шыблэ гъуагъом ымакъэ фэдэ макъэкӀэ «КъакӀо!» ыӀоу зэхэсхыгъэ+. 2ЕтӀанэ сызэплъэм, пкӀэгъуалэ слъэгъугъэ. Шым тесым щабзэ горэ ыӀыгъыгъ, мэлэӀич горэми тандж къыритыгъ. ТекӀоныгъэр къэзыхьырэм фэдэу, текӀоныгъэр къыхьынэу ежьагъ.

3ЕтӀанэ Шъынэм ятӀонэрэ мыхъурыр зытырехым, ятӀонэрэ псэушъхьэм «КъакӀуи еплъ!» къыӀоу зэхэсхыгъ. 4Джащыгъум нэмыкӀ шы горэ, шы пцӀэгъоплъэу къыдэкӀыгъ. Ащ тесым дунаим мамырныгъэр тырихынэуи, цӀыфхэр зэригъэукӀынхэуи Тхьэм фитыныгъэ къыритыгъ. МэлэӀич горэм ащ чатэ къыритыгъ+.

5ЕтӀанэ Шъынэм ящэнэрэ мыхъурыр зытырехым, ящэнэрэ псэушъхьэм, «КъакӀуи еплъ!» къыӀоу зэхэсхыгъ. Сызэплъэм, шы къарэ слъэгъугъэ. Ащ тесым щэчалъэ ыӀыгъыгъ. 6ЕтӀанэ псэушъхьиплӀымэ ахэтэу макъэ горэ къахэӀукӀэу моущтэу къыӀоу зэхэсхыгъ: «Коцэу лэгъищым арылъыр зы мэфапкӀэ мэхъу, хьэу лэгъибгъум арылъыри зы мэфапкӀэ мэхъу. Дагъэми сэнэпсми уиягъэ ямыгъэкӀ»+.

7ЕтӀанэ Шъынэм яплӀэнэрэ мыхъурыр зытырехым, яплӀэнэрэ псэушъхьэм ымакъэ «КъакӀуи еплъ!» къыӀоу зэхэсхыгъ. 8Сызэплъэм, шы джэф слъэгъугъэ. Ащ тесым ыцӀагъэр ЛӀэныгъ. ЛӀагъэхэм я Дунай зыцӀэр ащ лъыкӀощтыгъ. Ахэми чатэкӀи, гъаблэкӀи, зэпахырэ узхэмкӀи, чӀылъэм ихьэкӀэ-къуакӀэхэм яӀэпыӀэгъукӀи цӀыфхэр агъэлӀэнхэу чӀылъэм ыплӀанэ тетыгъо фыряӀэ хъугъэ+.

9ЕтӀанэ Шъынэм ятфэнэрэ мыхъурыр зытырехым, цӀыфхэу Тхьэм игущыӀэхэр къызэрагъэӀугъэхэм апаий, а гущыӀэхэм шыхьат зэрафэхъугъэхэм паий аукӀыгъэхэм апсэхэр къурмэншӀыпӀэм ычӀэгъ щыӀэхэу щыслъэгъугъэх+. 10Ахэр мэкъэшхокӀэ къэджагъэх: «О Зиусхьан лъапӀ, шъыпкъагъэ зиӀэ Зиусхьан, дунаим тет цӀыфхэу тэ тлъы зыгъэчъагъэхэм хьыкум атепшӀыхьанэуи, яфэшъуашэ ябгъэпщыныжьынэуи сыдигъо нэс тыпэбгъэплъэщт?»+
11Аущтэу мэлэӀич горэм ахэмэ ащыщэу хэти шъошэ кӀыхьэ къырити, тӀэкӀурэ загъэпсэфынэу ариӀуагъ, дунаим ицӀыфхэм ахэр зэраукӀыгъэхэм фэдэу, ахэмэ ягъусэхэу аукӀыщт цӀыфхэу Тхьэм фэлажьэхэрэмрэ адрэ зэшхэу аукӀыщтхэмрэ япчъагъэ екъуфэ+.

12ЕтӀанэ Шъынэм яхэнэрэ мыхъурыр зэрэтырихырэр слъэгъугъэ. Джащыгъум чӀылъэр лъэшэу къэсысыгъ, тыгъэри пчэныцым хэшӀыкӀыгъэ шэкӀ шӀуцӀэм фэдэу ушӀункӀыгъэ, мазэри лъым фэдэу плъыжьы хъугъэ+.

13Уашъом ижъуагъохэри чӀылъэм къефэхыгъэх, жьыбгъэшхо къызепщэкӀэ, ынджыр чъыгым пытхэр къызэрэпытэкъухэрэм фэдэу. 14Тхылъ ущэрахьыгъэм фэдэу, уашъор бзэхыгъэ; къушъхьэ пстэури хыгъэхъунэ пстэури ячӀыпӀэхэм арыкӀыгъэх+.

15Дунаим ипачъыхьэхэми, тетыгъо зиӀэхэми, дзэм ипэщэшхохэми, байхэми, лъэкӀышхо зиӀэхэми, пщылӀми, шъхьафитми, гъочӀэгъхэмрэ къушъхьэ мыжъошхохэм ачӀэгъхэмрэ защагъэбылъыжьыгъ. 16Ахэмэ къушъхьэхэмрэ къушъхьэ мыжъошхохэмрэ араӀуагъ: «Шъукъыттефи, тӀысыпӀэ лъапӀэм тесым тешъумыгъэлъэгъу, Шъынэм игубжи тыщышъуухъум+. 17Сыда пӀомэ, ахэр зыгубжырэ мэфэшхор къэсыгъ, ахэми хэта апэуцужьын зылъэкӀыщтыр?»+

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм имыхъур мэлэӀичхэм нэбгырэ минишъэрэ тӀокӀитӀурэ плӀырэм зэратырадзагъэр

7^1Ащ нэужым чӀылъэм икъопиплӀмэ мэлэӀичиплӀ атетэу слъэгъугъэ. Жьыбгъэр чӀыми хыми къыщемыпщэнэу, чъыгхэми къямыонэу чӀылъэм икъопиплӀ къикӀырэ жьыбгъэхэм ахэр апэуцужьыщтыгъэх+. 2ЕтӀанэ нэмыкӀ мэлэӀич горэм щыӀэныгъэ къыздикӀырэ Тхьэм имыхъур ыӀыгъэу, тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ къикӀэу слъэгъугъэ. ЧӀымрэ хымрэ яягъэ арагъэкӀынэу фитыныгъэ зиӀэ мэлэӀичиплӀым мэкъэшхокӀэ ариӀуагъ: 3«Ти Тхьэ фэӀорышӀэрэ цӀыфхэм анатӀэ мыхъур тетэдзэфэ, чӀым, хым, чъыгхэм шъуиягъэ яжъугъэкӀыкъон!»+
4ЕтӀанэ цӀыфхэу мэлэӀичхэм мыхъурыр зытырадзагъэхэм япчъагъэ зэхэсхыгъ: Израиль илӀэкъо пстэуми ащыщхэу мэлэӀичхэм мыхъурыр зытырадзагъэхэр нэбгырэ минишъэрэ тӀокӀитӀурэ плӀырэ хъущтыгъэх.

5Иудэ лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Рубин лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Гад лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; 6Ашер лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Нафталый лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Манассэ лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; 7Симеон лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Лэуй лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Иссашкар лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; 8Зебулон лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Юсыф лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ; Бен-Ямин лӀакъом щыщхэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀум мыхъурыр атырадзагъ.

Пчъагъэ зимыӀэ цӀыф купышхом Тхьэр зэригъэлъапӀэрэр

9Ащ нэужым сызэплъэм, лъэпкъ пстэуми, лӀэкъо пстэуми, хэгъэгу пстэуми, бзэ пстэуми ащыщхэу умылъытэшъун цӀыф купышхо слъэгъугъэ. Шъошэ фыжь кӀыхьэхэр ащыгъхэу, пальмэ чъыгым икъутамэхэр аӀыгъхэу, тӀысыпӀэ лъапӀэмрэ Шъынэмрэ апашъхьэ итыгъэх+.

10Ахэр мэкъэшхокӀэ къэджагъэх:

«Ти Тхьэу тӀысыпӀэ лъапӀэм тесымрэ

Шъынэмрэ ары тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьыгъэхэр»+.

11ТӀысыпӀэ лъапӀэм, тхьэмэтэ нахьыжъхэм, псэушъхьиплӀым къяуцокӀыгъэхэу мэлэӀич пстэури щытыгъ. Ахэмэ тӀысыпӀэ лъапӀэм ыпашъхьэ абгъэгукӀэ зыщырадзыхи, Тхьэр агъэлъапӀэзэ аӀощтыгъ:+

12«Амин! ШъхьэкӀэфэныгъэшхор, щытхъушхор,
акъылышӀогъэшхор, лъытэныгъэшхор,
лъэкӀышхор, кӀочӀэшхор
егъашӀэм ти Тхьэ иех. Амин!»+

13ЕтӀанэ тхьэмэтэ нахьыжъхэм ащыщэу зыгорэ къысэупчӀыгъ:

– Мы шъошэ фыжь кӀыхьэхэр зыщыгъхэр хэт щыщха, тыда къыздикӀыгъэхэр?

14– Тхьэматэ, ахэр о ошӀэх, – есӀожьыгъ.

– Мыхэр ары гузэжъогъушхом къыхэкӀыгъэхэр, – къысиӀуагъ ащ. – Шъынэм ылъыкӀэ яшъошэ кӀыхьэхэр агъэкъэбзэжьхи, фыжьыбзэ ашӀыжьыгъэх+.

15Ащ пае ахэр Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэ ыпашъхьэ итых,
чэщи мафи Тхьэм иунэшхо чӀэтхэу, Тхьэр агъэлъапӀэ.

ТӀысыпӀэ лъапӀэм тесыри адэпсэущт.

16ЕгъашӀэм мэлакӀэ лӀэжьыщтхэп, псыфалӀи лӀэжьыщтхэп. Тыгъэри фэбэшхори ахэмэ къягоожьыщтхэп+.

17Сыда пӀомэ, тӀысыпӀэ лъапӀэм ыгузэгу тес Шъынэр
ахэмэ мэлахъо афэхъущт,
щыӀэныгъэ къэзытырэ псынэхэм адэжьи ахэр ыщэщтых.

Тхьэм ахэмэ анэхэм нэпс пстэури акӀилъэкӀыкӀыжьыщт+.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Яблэнэрэ мыхъурымрэ дышъэм хэшӀыкӀыгъэ уц гъэстылъэмрэ

8^1Шъынэм яблэнэрэ мыхъурыр зытырехым, сыхьатныкъо фэдизкӀэ уашъом кӀым-сым щыхъугъ+.

2ЕтӀанэ Тхьэм ыпашъхьэ ит мэлэӀичиблыр слъэгъугъэ. МэлэӀич горэм бжъэмыешхуибл ахэмэ аритыгъ+.

3НэмыкӀ мэлэӀич горэм мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцхэм апае дышъэм хэшӀыкӀыгъэ уц гъэстылъэ ыӀыгъэу къакӀуи, къурмэншӀыпӀэм ыпашъхьэ къиуцуагъ. НэмыкӀ мэлэӀич горэм мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцыбэ а мэлэӀичым къыритыгъ, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ятхьэлъэӀухэу тӀысыпӀэ лъапӀэм ыпашъхьэ ит къурмэншӀыпӀэм телъхэм ахигъэхъоным пае+. 4Мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцхэм яӀугъо Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ятхьэлъэӀухэм ягъусэу мэлэӀичым ыӀэ къикӀи, Тхьэм дэжь дэкӀоягъ+. 5Ащ нэужым мэлэӀичым уц гъэстылъэр къышти, къурмэншӀыпӀэм имашӀо щыщ из ышӀи, чӀылъэм къыридзыхыгъ. Джащыгъум шыблэ гъогъо мэкъэшхохэр къэӀугъэх, пчыкӀэхэри къэджэгугъэх, чӀылъэри къэсысыгъ+.

Бжъэмыешхохэр

6ЕтӀанэ бжъэмыиешхуибл зыӀыгъыхэрэ мэлэӀичиблым ахэмэ къяпщэнхэу загъэхьазырыгъ.

7Апэрэ мэлэӀичыр ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум ошъу, машӀо, лъы зэхэкӀухьагъэхэу чӀылъэм къехыгъэх. ЧӀылъэм ызыщанэ хэстыкӀыгъ, чъыгмэ азыщани хэстыкӀыгъ, уц шхъонтӀэ пстэури стыгъэ+.

8ЯтӀонэрэ мэлэӀичыри ибжъэмыешхо къепщагъ. Ащ дэжьым машӀокӀэ зэкӀэнэгъэ къушъхьэшхом фэдэу зыгорэ хым хэфагъ. Хым ызыщани лъым фэдэ хъугъэ+. 9Хым хэс псэушъхьэхэм азыщани лӀагъэ, къухьэхэм азыщани кӀодыгъэ.

10ЕтӀанэ ящэнэрэ мэлэӀичыри ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум мэшӀо пхъэцӀакӀэм[*] фэдэу жъогъошхо горэ стэу уашъом къехи, псыхъохэмрэ псынэхэмрэ азыщанэ къыхэфагъ+. 11Жъогъошхом ыцӀэр Уц Дыдж. Псыхэм азыщанэ дыдж хъугъэ, а псы дыджым ешъуагъэхэу цӀыфыбэхэри лӀагъэх.

12ЕтӀанэ яплӀэнэрэ мэлэӀичыри ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум тыгъэм ызыщани, мазэм ызыщани, жъуагъохэм азыщани кӀосагъэ. Аущтэу ахэмэ янэфынэ ызыщанэ шӀункӀ хъугъэ. Мафэм ызыщани, чэщым ызыщани ушӀункӀыгъэх+.

13ЕтӀанэ сызэплъэм, ошъогум щыбыбырэ мэлэӀич слъэгъугъэ, мэкъэшхокӀэ къаджэуи зэхэсхыгъ: «Къэнэгъэ мэлэӀичищым ябжъэмыешхохэм къызяпщэхэкӀэ, чӀылъэм тетхэр сыхьатмыгъо ежьэщтых, сыхьатмыгъо ежьэщтых, сыхьатмыгъо ежьэщтых!»

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

9^1ЕтӀанэ ятфэнэрэ мэлэӀичыр ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум уашъом къикӀэу, чӀылъэм къехыгъэгъэ жъуагъор[*] слъэгъугъэ. ЕтӀанэ чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм[*] ичӀэхьапӀэ иӀункӀыбзэ мэлэӀич горэм а жъуагъом ритыгъ+. 2Жъуагъом чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм ичӀэхьапӀэ Ӏуихыгъ. ЗыӀуехым, хьакушхом иӀугъо фэдэ Ӏугъо къычӀэугъ. А чӀэхьапӀэм къычӀэугъэ Ӏугъом тыгъэри уашъори ыгъэушӀункӀыгъэх. 3ЕтӀанэ мацӀэхэр Ӏугъом къыхэкӀыхи, чӀым къытехьагъэх. ЧӀым искорпионхэм[*] акӀуачӀэ фэдэ кӀуачӀэ яӀэнэу мэлэӀич горэм а мацӀэхэм аритыгъ+. 4ЧӀым иуцхэм, ичъыгхэм, чӀым икъэкӀыгъэхэм яягъэ арамыгъэкӀынэу Тхьэм ариӀуагъ. Тхьэм имыхъур зынатӀэ темыдзэгъэ цӀыф закъохэр ары яягъэ зэрагъэкӀын фэягъэр+. 5МацӀэхэм а цӀыфхэр агъэлӀэнхэ фитыгъэхэп, мэзитфэ къин арагъэщэчын фитыгъэх ныӀэп. А къинэу арагъэщэчыгъэр, скорпионыр цӀыфым зеокӀэ, къинэу ыщэчырэм фэд. 6А мафэхэм цӀыфхэр лӀэныгъэм лъыхъущтых, ау агъотыщтэп. ЛӀэнхэуи фэещтых, ау лӀэныгъэр аӀэпыкӀыщт.

7МацӀэхэм ятеплъэ цӀыфхэм заом фагъэхьазырыгъэ шыхэм ятеплъэ фэдагъ. Дышъэм хэшӀыкӀыгъэ танджхэм афэдэхэр ашъхьэхэм ателъыгъэх, анэгухэри цӀыфхэм анэгухэм афэдагъэх+. 8Ашъхьацхэр бзылъфыгъэ шъхьацхэм афэдагъэх, ацэхэри аслъаным ыцэхэм афэдагъэх. 9Яашъоджанэхэр гъучӀым хэшӀыкӀыгъэ ашъоджанэхэм афэдагъэх. Атамэхэм макъэу апыӀукӀыщтыгъэр заом ежьэгъэ шыкубэхэмрэ шыбэхэмрэ апыӀукӀырэ мэкъэшхом фэдагъ. 10Скорпионхэми кӀэхэр зэряӀэм фэдэу кӀэхэри яӀагъэх. КӀэхэми щэхэр[*] апылъыгъэх. А мацӀэхэм лъэкӀ яӀагъ мэзитфэ цӀыфмэ къин арагъэщэчынэу. 11Ахэмэ пачъыхьэу яӀагъэр чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм имэлэӀич ары. Ащ ыцӀэ джуртыбзэкӀэ Абаддон, алыджыбзэкӀэ Аполлион[*].

12Аущтэу апэрэ сыхьатмыгъор блэкӀыгъ. Джыри сыхьатмыгъуитӀу къэкӀощт+.

13ЕтӀанэ яхэнэрэ мэлэӀичыр ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум Тхьэм ыпашъхьэ ит къурмэншӀыпӀэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэм икъопиплӀымэ къарыкӀэу макъэ горэ зэхэсхыгъэ+. 14А макъэм бжъэмыешхор зыӀыгъырэ яхэнэрэ мэлэӀичым риӀуагъ: «Евфрат псыхъошхом[*] дэжь щырапхыгъэ мэлэӀичиплӀыр шъхьафит шӀыжьи, тӀупщыжьых»+. 15Мы сыхьэт дэдэм, мы мэфэ дэдэм, мы мэзэ дэдэм, мы илъэс дэдэм цӀыф пстэуми азыщанэ агъэлӀэнэу Тхьэм афигъэхьазырыгъэгъэ мэлэӀичиплӀыр атӀупщыжьыгъ. 16А шыудзэм хэтыгъэхэм япчъагъэ миллион шъитӀу хъущтыгъэ. Япчъагъэ зыфэдизыр зэхэсхыгъэ.

17Шыхэри шыухэри моущтэу къысфэлъэгъуагъэх: ашъоджанэхэр машӀом фэдэу плъыжьхэу, шхъуантӀэхэу, гъожьхэу ащыгъыгъэх. Яшыхэм ашъхьэхэр аслъанышъхьэхэм афэдагъэх. Шыхэм ажэхэми машӀо, Ӏугъо, тхъомзашхъо къадэкӀыгъэх. 18МашӀоу, Ӏугъоу, тхъомзашхъоу, а къинышхуищэу а шыхэм ажэхэм къадэкӀыгъэхэмкӀэ цӀыф пстэуми азыщанэ лӀагъэ. 19Шыхэм акӀуачӀэ ажэхэм адэлъыгъ, акӀэхэми ахэлъыгъ; сыда пӀомэ, акӀэхэр блэхэм афэдагъэх; акӀэхэм шъхьэхэр апытхэу, ахэмкӀэ яягъэ цӀыфхэм арагъэкӀыгъ.

20Ау къэнэгъэ цӀыфхэу а къинышхохэм ахэмылӀыхьагъэхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ тхьэ нэпцӀхэм акӀыб афагъэзэжьынэу адагъэп. ДжынапцӀэхэр агъэлъэпӀэнхэм ауж икӀыжьыгъэхэп, дышъэм, тыжьыным, гъуаплъэм, мыжъом, пхъэм ахэшӀыкӀыгъэ тхьэ нэпцӀхэу зылъэгъун, зэхэзыхын ыкӀи къэзыкӀухьан зымылъэкӀхэрэр агъэлъэпӀэнхэми ыуж икӀыжьыгъэхэп+. 21Джащ фэдэу, Ӏофхэу зыпылъхэу цӀыф укӀыным, ушхъухьаным, зинэ шӀэным, тыгъоным афыкӀэгъожьыгъэхэп+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

МэлэӀичымрэ тхылъ цӀыкӀу зэгохыгъэмрэ

10^1ЕтӀанэ лъэкӀ зиӀэу, нэмыкӀ мэлэӀич горэ уашъом къехэу слъэгъугъэ; ошъуапщэ горэ шъуашэу щыгъыгъ; лэгъупкъопсыри шъхьэщытыгъ, ынэгуи тыгъэм фэдагъ, ылъакъохэри мэшӀо пкъэухэм афэдагъэх+. 2Тхылъ цӀыкӀу горэ зэгохыгъэу ыӀэкӀэ ыӀыгъыгъ. Лъэкъо джабгъур хым хигъэуцуагъ, лъэкъо сэмэгури чӀым тыригъэуцуагъ. 3Аслъанхэр зэрэгъогхэрэм фэдэу, мэкъэшхокӀэ къэкууагъ. Ар къызэкуом, ошъо шыблиблым ягъогъо макъэхэр къэӀугъэх. 4Ошъо шыблиблым ягъогъо макъэхэр къызэӀухэ ужым, сытхэнэу сыублэ къодыягъ, ау уашъом къикӀэу макъэ горэм къыӀоу зэхэсхыгъ:

– Шыблиблымэ къаӀуагъэхэр умытхыхэу ушъэфых+.

5ЕтӀанэ мэлэӀичэу зылъэкъо лъэныкъо хым хэзгъэуцуагъэу, адрэ лъэкъо лъэныкъор чӀым тезгъэуцуагъэу слъэгъугъагъэм ыӀэ джабгъу уашъомкӀэ диӀэтэягъ. 6Тхьэу егъашӀэм щыӀэу, уашъохэмрэ уашъохэм ащыӀэ пстэумрэ, чӀымрэ чӀым тет пстэумрэ, хымрэ хым хэс пстэумрэ къэзгъэхъугъэм ыцӀэкӀэ а мэлэӀичым тхьарыӀо ышӀи, моущтэу ыӀуагъ:

– Уахътэу бэп къэнэжьыгъэр. 7Ау яблэнэрэ мэлэӀичыр ибжъэмыешхо къызепщэщт мафэхэм Тхьэм ежь фэӀорышӀэрэ пегъымбархэм къызэраригъэӀугъэм фэдэу, игухэлъ шъэф ыгъэцэкӀэщт+.

8Уашъом къикӀэу зэхэсхыгъэгъэ макъэр джыри зэ къэгущыӀи, къысиӀуагъ:

– КӀуи, мэлэӀичэу зылъэкъо лъэныкъо хым хэзгъэуцуагъэу, адрэ лъэкъо лъэныкъори чӀым тезгъэуцуагъэм ыӀыгъырэ тхылъ цӀыкӀоу зэгохыгъэр къыӀых.

9Аущтэу мэлэӀичым дэжь сыкӀуи, есӀуагъ:

– Мы тхылъ цӀыкӀур къысэт.

– Ма, къыосэты, шхы, – къысиӀуагъ ащ. – УныбэкӀэ дыджыщт, ау ужэкӀэ шъоум фэдэу ӀэшӀу хъущт+.

10Тхылъ цӀыкӀур мэлэӀичым къыӀысхи, сшхыгъэ. СыжэкӀэ шъоум фэдэу ӀэшӀугъ, ау зэсэшхым, сыныбэ дыджы щыхъугъ. 11ЕтӀанэ моущтэу къысиӀуагъ:

– Хэгъэгу Ӏаджыми, лъэпкъ Ӏаджыми, бзэ Ӏаджыми, пачъыхьэ Ӏаджыми яхьылӀагъэу Тхьэм ежь игущыӀэхэу угу къырилъхьагъэхэу, къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэр цӀыфхэм ябгъэӀунхэ фае.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

ШыхьатитӀур

11^1ЕтӀанэ мэлэӀич горэм шапхъэм фэдэу къамыл бэщ къыситыгъ. «КӀуи, Тхьэм иунэшхорэ къурмэншӀыпӀэмрэ къэши, Тхьэр ащ щызгъэлъапӀэхэрэр зыфэдизыр къызэгъашӀ», – къысиӀуагъ. –+
2«Ау Тхьэм иунэшхо ыкӀыб дэлъ щагур къэпшынэу упымылъ, сыда пӀомэ, Тхьэм а щагур хымэ лъэпкъхэм къафигъэнагъ. Ахэмэ мэзэ тӀокӀитӀурэ тӀурэм[*] къэлэ лъапӀэр[*] аулъэгущт+. 3Сэ сишыхьатитӀу лъэкӀ ястыщт, ахэми шъыгъо щыгъынхэр ащыгъхэу, мэфэ минрэ шъитӀурэ тӀокӀищырэ Тхьэм ежь игущыӀэхэу агухэм къарилъхьэхэу, къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэр агъэӀущтых».

4Мы шыхьатитӀур чӀылъэм и Зиусхьан ыпашъхьэ ит зейтун чъыгитӀумрэ[*] остыгъэ тетыпӀитӀумрэ ары. 5Зыгорэм иягъэ а шыхьатитӀум аригъэкӀынэу фаемэ, ахэмэ ажэ машӀо къыдэкӀызэ, япыйхэр егъэкӀодых. Ахэмэ зиягъэ язгъэкӀ зышӀоигъор джары зэрэлӀэн фаер+. 6А шыхьатитӀум уашъор агъэпытэнэу тетыгъо яӀ, Тхьэм ахэмэ агухэм къарилъхьэрэ гущыӀэхэр къызщагъэӀурэ мафэхэм къемыщхынэу. Псыр лъы агъэхъунэу псыхэми тетыгъо афыряӀ, чӀылъэм сыд щыщрэ къиныр рагъэщэчынэуи зыщыфаехэ уахътэми тетыгъо яӀ+.

7Ахэмэ яшыхьатыгъо заухыкӀэ, чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм къычӀэкӀырэ хьэкӀэ-къокӀэжъыр[*] ахэмэ къатебэнэнышъ, къатекӀонышъ, къыукӀыщтых+. 8Ахэмэ яхьадэхэр къэлэшхоу цӀыфхэм ти Зиусхьан къащым зыщытыраӀулӀагъэм иурам телъыщтых. А къэлэшхом[*] Содом[*] е Мысыр раӀо, нэмыкӀ мэхьанэ къырагъэкӀызэ. 9Хэгъэгу пстэуми, лӀэкъо пстэуми, бзэ пстэуми, лъэпкъ пстэуми ащыщхэу цӀыфыбэ мэфищырэ ныкъорэм а хьадэхэм яплъыщтых, ау чӀалъхьажьынхэу адэщтэп+. 10Дунаим тетхэр итӀур зэрэлӀагъэхэм пае, гушӀощтых, тхъэжьыщтых. Тынхэр зэфахьыщтых, сыда пӀомэ, а пегъымбэритӀумэ дунаим тет цӀыфхэм къин арагъэщэчыщтыгъ.

11Ау мэфищырэ ныкъорэм ыужым Тхьэм ахэмэ щыӀэныгъэм ыпсэ къахилъхьажьи, тӀури алъакъохэм къатеуцожьыгъэх. Ахэр зылъэгъугъэ пстэури щынэгъошхом хэфагъэх+. 12ЕтӀанэ а пегъымбэритӀум[*] зэхахыгъ уашъом къиӀукӀырэ макъэ горэм къариӀоу: «Мо шъукъыдэкӀуай». Япыйхэр яплъызэ, ошъуапщэм хэтхэу, ахэр уашъом дэкӀоягъэх+.

13А сыхьат дэдэм чӀылъэр лъэшэу къэсысыгъ, къалэм ызыпшӀани зэхэтэкъуагъ. Аущтэу чӀылъэр зэсысым, цӀыф минибл хэкӀодагъ. МыкӀодхэу къэнэжьыгъэхэри щынэгъошхом хэфагъэх, уашъом щыӀэ Тхьэм щытхъушхуи фашӀыгъ+.

14Аущтэу ятӀонэрэ сыхьатмыгъор блэкӀыгъ. Ящэнэрэ сыхьатмыгъори къэкӀонкӀэ бэп иӀэжьыр+.

Яблэнэрэ бжъэмыешхор

15ЕтӀанэ яблэнэрэ мэлэӀичыр ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум уашъом къиӀукӀыхэзэ мэкъэшхохэм къаӀуагъ: «Ти Зиусхьанрэ ежь и Христосрэ мы дунаим тетыгъошхо фыряӀэ хъугъэ. Тхьэр ары егъашӀэм тетыгъошхор зиӀэщтыр»+. 16Тхьэмэтэ нахьыжъхэу нэбгырэ тӀокӀырэ плӀырэу Тхьэм ыпашъхьэ ятӀысыпӀэхэм атесхэм абгъэгукӀэ зырадзыхи, Тхьэр агъэлъапӀэзэ, моущтэу аӀуагъ:+

17«О зэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьан Тхьэу, щыӀагъэу, джыри щыӀэм щытхъущхо пфэтэшӀы, сыда пӀомэ, уилъэкӀышхо къэпштагъэу, тетыгъошхо зэрэуиӀэр къэбгъэнэфагъ+. 18Хымэ лъэпкъхэр губжыгъэх; о уигубжи къэлъэгъуагъ. Джы лӀагъэхэм хьыкум затепшӀыхьащт уахътэр къэсыгъ. О къыпфэӀорышӀэрэ пегъымбархэми, уицӀыф лъапӀэхэми, шӀолӀыкӀ къыпфызиӀэ цӀыфхэми, цӀыкӀуми инми, яфэшъошэ ӀахьышӀур зябгъэгъотыщт уахътэри къэсыгъ. ЧӀылъэр зыгъэкӀодырэ цӀыфхэр о зыбгъэкӀодыщт уахътэри къэсыгъ»+.

19Ащ нэужым Тхьэм иунэшхоу уашъом щыӀэр зэӀухыгъэ хъугъэ, Тхьэм ежьыррэ цӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр къэзыушыхьатырэ пхъуантэри[*] къэлъэгъуагъ. ЕтӀанэ пчыкӀэхэр къэджэгугъэх, мэкъэшхохэри, шыблэм игъогъо мэкъэшхохэри къэӀугъэх, чӀылъэри къэсысыгъ, ошъушхохэри къехыгъэх+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Бзылъфыгъэмрэ блэгъожъымрэ

12^1ЕтӀанэ уашъом нэшэнэ гъэшӀэгъон горэ къыщылъэгъуагъ: тыгъэр шъуашэу щыгъэу, ылъакъохэр мазэм тетхэу, ышъхьэ телъ танджым жъогъо пшӀыкӀутӀур тетэу бзылъфыгъэ горэ къэлъэгъуагъ+. 2Бзылъфыгъэр лъэрмыхьыгъ, хъушъэн ихьагъэти, къинышхом хэтэу куощтыгъ. 3ЕтӀанэ нэмыкӀ нэшэнэ гъэшӀэгъон горэ уашъом къыщылъэгъуагъ: блэгъожъ ин плъыжьэу, шъхьибл зышӀотэу, бжъэкъуипшӀыри зытетыр къэлъэгъуагъ. Шъхьэ пэпчъ зы тандж телъыгъ+. 4ЫкӀэкӀэ жъуагъохэм азыщанэ уашъом къыщырилъэшъуажьи, чӀылъэм къыридзыхыгъэх. Блэгъожъыри хъушъэн ихьэгъэ бзылъфыгъэм ыпашъхьэ къиуцуагъ, сабыир къызэрэхъоу ыдырыным пае+. 5Зы кӀэлэхъу къыфэхъугъ. Ащ дунаим тет лъэпкъ пстэури гъучӀ бэщкӀэ ыгъэӀорышӀэн фэягъ. А сабыир Тхьэмрэ Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэрэ адэжь даӀэтэягъ+. 6Бзылъфыгъэм кӀитхъужьи, шъоф нэкӀым Тхьэм ащ щыфигъэхьазырыгъэ чӀыпӀэм кӀуагъэ. Ащ мэфэ минрэ шъитӀурэ тӀокӀищырэ щагъэшхэщт+.

7Уашъом зао щыхъугъ. Михаилрэ[*] ащ имэлэӀичхэмрэ блъэгъожъым езэуагъэх, блэгъожъыри ащ имэлэӀичхэри ахэмэ къязэожьыгъэх+. 8Блэгъожъыр Михаил фырикъугъэп, уашъомкӀи блэгъожъымрэ имэлэӀичхэмрэ чӀыпӀэ къафэнэжьыгъэп. 9Блэгъожъ иныр чӀылъэм къырадзыхыгъ – иблысэу ыкӀи шэйтанэу зыфаӀорэ блэжъэу дунаим тет цӀыф пстэури дэзыхьыхырэр ары. Ари ащ имэлэӀичхэри чӀылъэм къырадзыхыгъэх+.

10ЕтӀанэ уашъом мэкъэшхо горэ къиӀукӀи, моущтэу къыӀоу зэхэсхыгъ:

«Джы тымыкӀодэу ти Тхьэ тыкъыгъэнэжьыгъ.

Джы ти Тхьэ илъэкӀышхорэ итетыгъошхорэ къэлъэгъуагъэх,

Тхьэм и Христос ыкӀочӀэшхуи къэлъэгъуагъ.

Сыда пӀомэ, тшыхэр зыгъэмысэу,

Тхьэм ыпашъхьэ чэщи мафи ахэр щызгъэмысэрэр
чӀылъэм къырадзыхыгъ.

11Тшыхэр Шъынэм лъэу кӀэкӀыгъэмкӀи,

Тхьэм игущыӀэхэм шыхьат зэрафэхъугъэхэмкӀи
шэйтаным текӀуагъэх.

Ахэр лӀэныгъэм игъунэгъу хъугъэхэми,
ежьхэм апсэхэм ашъхьасыгъэхэп+.

12Арышъ, шъо, уашъохэри,
шъо, уашъохэм ащыпсэухэри, шъугушӀу!

Ау шъо, чӀыри хыри, гъогу мыгъо шъутеуцуагъ,
сыда пӀомэ, иблысыр къышъуфехыгъ.

Губжышхо ыгу илъ,
ежь къыфэнэжьырэ уахътэр
зэрэмакӀэр ешӀэшъ»+.

13Блэгъожъым ежь чӀылъэм къызэрэрадзыхыгъэр зелъэгъум, кӀэлэхъур къызфэхъугъэ бзылъфыгъэм ыуж ихьагъ. 14Бгъашхъом ытэмитӀу бзылъфыгъэм къыратыгъ, блэжъым ыпашъхьэ икӀыжьынышъ, Тхьэм шъоф нэкӀым щыфигъэхьазырыгъэ чӀыпӀэм быбыным пае. Ащ илъэсищрэ ныкъорэм[*] а бзылъфыгъэр щагъэшхэщт+. 15Ащ дэжьым бзылъфыгъэр псым ригъэхьыным пае, псыхъом фэдэу блэжъым ыжэ псыр къыдиутхыгъ. 16Ау чӀыр бзылъфыгъэм дэӀэпыӀи, ыжэ зэӀуихи, блэгъожъым ыжэ къыдиутхыгъэ псыхъор ришъугъ. 17Джащыгъум блэгъожъыр бзылъфыгъэм лъэшэу фэгубжи, бзылъфыгъэм къытекӀыгъэ нэмыкӀ лъфыгъэу иӀэхэм язэонэу кӀуагъэ, ахэр Тхьэм иунашъохэр зыгъэцакӀэхэрэри Исус Христос шыхьат фэхъухэрэри ары+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

ХьэкӀэ-къокӀэжъитӀур

13^1ХыӀушъом сыӀутэу, хьэкӀэ-къокӀэжъ горэ хым къыхэкӀэу слъэгъугъэ. Шъхьибл шӀотыгъ, бжъэкъуипшӀи тетыгъ. Ыбжъакъохэм ателъыгъ танджипшӀ, ышъхьэхэм – Тхьэм зэрехъонхэрэ цӀэхэр+. 2ХьэкӀэ-къокӀэжъэу слъэгъугъэр хьашыумышым[*] фэдагъ, ау ылъакъохэр мышъэ лъакъохэм афэдагъэх, ыжи аслъаным ыжэ фэдагъ. Блэгъожъым ежь илъэкӀ, итӀысыпӀэ, итетыгъошхо хьэкӀэ-къокӀэжъым ритыгъэх+. 3ХьэкӀэ-къокӀэжъым ышъхьэхэм язым ежь зырылӀыкӀын уӀагъэ иӀэм фэдагъ, ау а уӀагъэр хъужьыгъагъэ. ЧӀылъэм тет цӀыф пстэури лъыкӀощтыгъэх а хьэкӀэ-къокӀэжъыр агъэшӀагъоу. ЦӀыфхэм блэгъожъыр агъэлъэпӀагъ, ащ хьэкӀэ-къокӀэжъым тетыгъо зэрэритыгъэм пае. 4ХьэкӀэ-къокӀэжъыри агъэлъапӀэзэ аӀуагъ: «ХьэкӀэ-къокӀэжъым хэта фэдэр? Хэта езэон зылъэкӀыщтыр?»

5ХьэкӀэ-къокӀэжъым гущыӀэ пагэхэр къыӀонхэуи, Тхьэм ехъонынэуи, мэзэ тӀокӀитӀурэ тӀурэ[*] тетыгъо иӀэнэуи фит хъугъэ+. 6Тхьэми, Тхьэм ыцӀи, чӀыпӀэу Тхьэр зыдэщыӀэми, уашъом щыӀэ пстэуми яхъонынэу ыжэ зэтырихыгъ. 7Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэми язэонэу ыкӀи атекӀонэу фит хъугъэ. ЛӀэкъо пстэуми, хэгъэгу пстэуми, бзэ пстэуми, лъэпкъ пстэуми тетыгъо афыриӀэнэу фит хъугъэ+. 8Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу цӀыфхэу зыцӀэхэр шӀобзыгъэ Шъынэм итхылъ итхэу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщт пстэуми анэмыкӀэу, дунаим тет цӀыф пстэуми хьэкӀэ-къокӀэжъыр агъэлъэпӀэщт+.

9ТхьакӀумэ зиӀэм зэхерэх+.

10ЦӀыфхэр хьапсым чӀэзыдзэрэр хьапсыми чӀадзэщт. ЧатэкӀэ зыукӀырэри чатэкӀэ аукӀыжьыщт. Арышъ, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм теубытагъэрэ шъыпкъагъэрэ ярэӀ+.

11ЕтӀанэ нэмыкӀ хьэкӀэ-къокӀэжъ горэ чӀы чӀэгъым къычӀэкӀэу слъэгъугъэ. Шъынэм ыбжъакъохэм афэдэу бжъэкъуитӀу тетыгъ, ау блэгъожъым фэдэу къэгущыӀагъ. 12Мы ятӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым апэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым итетыгъо зэкӀэ иӀэу, ащ ыпашъхьэ Ӏоф щишӀагъ, чӀылъэми чӀылъэм тет цӀыфхэми зэкӀэ апэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъэу зиуӀагъэ хъужьыгъагъэр аригъэгъэлъэпӀагъ. 13ЯтӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым нэшэнэ гъэшӀэгъонхэри къыгъэлъэгъуагъэх. ЦӀыфмэ апашъхьэ уашъом къикӀэу машӀо чӀылъэм къыщыригъэхыгъ+. 14Апэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым ыпашъхьэ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр къыгъэлъэгъонхэу ятӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъыр фит зэрэхъугъэм пае, дунаим тет цӀыфхэр дихьыхыгъэх. Апэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъэу чэтэ уӀагъэ зытелъыгъэу, ау етӀанэ хъужьыгъагъэр агъэлъэпӀэным пае, ятӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым дунаим тет цӀыфхэм сурэт фаригъэшӀыгъ+. 15Апэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым исурэт псэ хилъхьанэу ятӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъыр фит хъугъэ. Аущтэу а сурэтыр къэгущыӀагъ, ежь зыгъэлъэпӀэнэу зымыдэхэрэри аукӀынхэу а сурэтым унашъо ышӀыгъ+. 16ЯтӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъым цӀыф пстэуми, цӀыкӀуми инми, байми тхьамыкӀэми, шъхьафитми пщылӀми аӀэ джабгъухэм е анатӀэхэм тамыгъэ атыраригъэдзагъ. 17А тамыгъэр темыдзагъэмэ, зыми ыщэни къыщэфыни фитыгъэп. А тамыгъэм хьэкӀэ-къокӀэжъым ыцӀэ е ыцӀэ ипчъагъэ итыгъ.

18ЦӀыфмэ акъылышӀу ярэӀ. Акъыл зиӀэм хьэкӀэ-къокӀэжъым ипчъагъэ ерэлъыт, сыда пӀомэ, зы цӀыфым ипчъагъэ[*] джары. А пчъагъэр шъихырэ тӀокӀищырэ хырэ мэхъу.

ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Нэбгырэ минишъэрэ тӀокӀитӀурэ плӀырэм орэдэу къаӀорэр

14^1ЕтӀанэ сызэплъэм, Цион Ӏуашъхьэм[*] Шъынэр тетэу слъэгъугъэ. Шъынэм ыцӀэрэ ащ я Тэ ыцӀэрэ зынатӀэ тетхагъэхэу нэбгырэ минишъэрэ тӀокӀитӀурэ плӀырэ игъусагъэх+. 2ЕтӀанэ псышхо къиугъабэмэ амэкъэшхорэ шыблэ гъогъо мэкъэшхорэ афэдэу макъэ горэ уашъом къиӀукӀэу зэхэсхыгъэ. Мэкъэшхоу зэхэсхыгъэр шыкӀэпщынэм къырагъаӀорэ орэдмакъэм фэдагъ+. 3ТӀысыпӀэ лъапӀэм, псэушъхьиплӀым, тхьэмэтэ нахьыжъхэм апашъхьэ орэдыкӀэ къыщаӀуагъ. Нэбгырэ минишъэрэ тӀокӀитӀурэ плӀырэм анэмыкӀэу а орэдыр зыми зэригъэшӀэн ылъэкӀыгъэп. Мы дунаим ицӀыфхэм ащыщхэу ахэр ары Шъынэм зышъхьэ къыщэфыжьыгъэхэр+. 4Мыхэр ары бзылъфыгъэхэмкӀэ зызымыгъэушӀоигъэхэр, сыда пӀомэ, ахэр къэзымыщэгъэ-дэмыкӀуагъэхэм афэдэх. Шъынэр тыдэ кӀоми, лъэкӀох. Мыхэр ары апэрэхэу, Шъынэм цӀыфхэм къахищыхи, зышъхьэхэр къыщэфыжьыгъэхэу, Тхьэмрэ ежьыррэ апае ыгъэнэфагъэхэр+. 5Ахэмэ ажэ пцӀы зыхэлъ гущыӀэ зи къыдэкӀыгъэп. Лажьэ зи яӀэп.

МэлэӀичищым къэбархэу къаӀохэрэр

6Ащ нэужым нэмыкӀ мэлэӀич горэ ошъогум щыбыбэу слъэгъугъэ. Дунаим тет цӀыф пстэуми, лъэпкъ пстэуми, лӀэкъо пстэуми, бзэ пстэуми, хэгъэгу пстэуми аригъэӀунэу Тхьэм икъэбарышӀоу мыкӀодыжьыщтыр а мэлэӀичым къыхьыгъ. 7МэкъэшхокӀэ къыӀуагъ:

– Тхьэм шъущыщын, щытхъушхуи фэшъушӀ, сыда пӀомэ, Тхьэм цӀыф пстэуми хьыкум затыришӀыхьащт сыхьатыр къэсыгъ. Уашъори, чӀыри, хыри, псыхэм якъэкӀуапӀэхэри къэзгъэхъугъэр жъугъэлъапӀэ.

8А мэлэӀичым нэмыкӀ мэлэӀич кӀэлъыкӀуи, къыӀуагъ:

– Къэлэшхор зэхакъутагъ. Къэлэшхоу Бабилэн[*] зэхакъутагъ. А къэлэшхом ихъопсэ Ӏаехэмрэ изинэрэ ясэнэпскӀэ лъэпкъ пстэури ыгъэутэшъуагъэх+.

9А мэлэӀичитӀумэ акӀэлъыкӀозэ, ящэнэрэ мэлэӀич горэми мэкъэшхокӀэ моущтэу къыӀуагъ:

– ЦӀыф горэм хьэкӀэ-къокӀэжъымрэ ащ исурэтымрэ ыгъэлъапӀэхэу, хьэкӀэ-къокӀэжъым итамыгъэ ынатӀэ е ыӀэ тедзагъэмэ,+
10ари Тхьэм игубж исэнэпс дыдж ешъощт. А сэнэпсэу псы зыхэмытыр Тхьэм игубж ишъуалъэ хьазырэу ит. МэлэӀич лъапӀэхэмрэ Шъынэмрэ апашъхьэ машӀомрэ тхъомзашхъомрэ ахэтэу а цӀыфым къинышхо ыщэчыщт+. 11Къинышхо язгъэщэчырэ машӀом иӀугъо егъашӀэм къыпихэу, уашъом дэкӀоещт. ЦӀыфхэу хьэкӀэ-къокӀэжъри ащ исурэти зыгъэлъапӀэхэрэм чэщи мафи гъэпсэфыгъо агъотыщтэп. Ащ фэдэу, хэти хьэкӀэ-къокӀэжъым ыцӀэ зэрыт тамыгъэ зытедзагъэм чэщи мафи гъэпсэфыгъо ыгъотыщтэп.

12Арышъ, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэу ежь иунашъохэр зыгъэцакӀэхэу, Исуси шъыпкъагъэ фызиӀэхэм теубытагъэ ярэӀ+.

13ЕтӀанэ макъэ горэм моущтэу къыӀоу уашъом къиӀукӀэу зэхэсхыгъ:

– Тхы: Джы щегъэжьагъэу Зиусхьаныр зыгу илъхэу лӀэхэрэр гъогу мафэ теуцуагъэх.

– Ар шъыпкъэ, – еӀо Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ. – ЯӀоф аухыгъэу загъэпсэфыщт, сыда пӀомэ, яшӀушӀагъэхэр агъотыжьыщтых+.

Хыныгъор къэсыгъэу, мэлэӀичхэм лэжьыгъэр къызэрахырэр

14ЕтӀанэ сызэплъэм, ошъопщэ фыжь слъэгъугъэ. Ошъуапщэм хэсэу «ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо» фэдэу, зыгорэ слъэгъугъэ. Ышъхьэ дышъэм хэшӀыкӀыгъэ тандж телъыгъ, ыӀэкӀи гъупчъэ чан горэ ыӀыгъыгъ+. 15ЕтӀанэ нэмыкӀ мэлэӀич горэ Тхьэм иунэшхо къычӀэкӀи, ошъуапщэм хэсым мэкъэшхокӀэ риӀуагъ: «Гъупчъэр шти, хы, сыда пӀомэ, чӀылъэм илэжьыгъэ къэхъугъ, хыныгъори къэсыгъ»+. 16ЕтӀанэ ошъуапщэм хэсым игъупчъэкӀэ чӀылъэм щыхи, чӀылъэм илэжьыгъэ ыугъоижьыгъ.

17НэмыкӀ мэлэӀич горэ Тхьэм иунэшхоу уашъом щыӀэм къычӀэкӀыгъ. Ащи гъупчъэ чан горэ ыӀэкӀэ ыӀыгъыгъ. 18ЕтӀанэ нэмыкӀ мэлэӀичэу машӀом тетыгъо фызиӀагъэр къурмэншӀыпӀэм къыӀукӀи, гъупчъэ чанэр зыӀыгъым мэкъэшхокӀэ риӀуагъ: «ЧӀылъэм исэнэ къулэхэм апыт сэнашъхьэхэр къэхъугъэшъ, уигъупчъэ чан шти, къыпыупкӀых». 19ЕтӀанэ мэлэӀичым игъупчъэкӀэ чӀылъэм щыӀэ сэнашъхьэхэр къыпиупкӀыхи, Тхьэм игубж исэнэ фызэлъэшхо ритэкъуагъэх+. 20Къэлэшхом ыкӀыб щыӀэ сэнэ фызалъэм сэнашъхэхэр щафызыгъэх. Шыхэм яшхоӀумэ анэсэу, стадие[*] минрэ шъихырэ икӀыхьагъэу сэнэ фызалъэм лъы къыдэкӀыгъ.

ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ

МэлэӀичхэм аужырэ къинышхохэр къызэрахьыхэрэр

15^1Ащ нэужым нэмыкӀ нэшанэ ин ыкӀи гъэшӀэгъон уашъом щыслъэгъугъ: мэлэӀичиблымэ аужырэ къинышхуиблыр къахьэу слъэгъугъэ. АхэмкӀэ Тхьэм игубж ухыгъэ мэхъу+. 2ЕтӀанэ зэхэкӀухьэгъэ машӀомрэ апчымрэ ахэшӀыкӀыгъэу, хым итеплъэ иӀэу зыгорэ слъэгъугъэ. ХьэкӀэ-къокӀэжъым, ащ исурэт, ащ ыцӀэ ипчъагъэ[*] атекӀогъэгъэ цӀыфхэр апчым хэшӀыкӀыгъэ хым Ӏутыгъэх. Тхьэм аритыгъэ шыкӀэпщынэхэр аӀыгъхэу ежъыухэзэ,+
3пегъымбар Мусэу Тхьэм фэӀорышӀэрэмрэ Шъынэмрэ яорэд[*] къаӀощтыгъ.

«О зэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьанэу Тхьэр,

Ӏофхэу бгъэцакӀэхэрэр Ӏофышхох ыкӀи Ӏоф гъэшӀэгъоных.

Уигъогухэри гъогу зафэх ыкӀи гъогу шъыпкъэх,
о цӀыф лъапӀэхэм уряпачъыхь+.

4О Зиусхьан, къыпщымыщынэрэ цӀыфи,
щытхъушхо къыпфэзымышӀи зи щыӀэп.

Сыда пӀомэ, лъэпӀэ закъоу щыӀэр оры.

ШъыпкъагъэкӀэ хьыкум зэрэпшӀырэр
нафэ зэрэхъугъэм пае,
лъэпкъ пстэури уапашъхьэ къихьанхэшъ, уагъэлъэпӀэщт»+.

5ЕтӀанэ сызэплъэм, Тхьэм иунэшхоу шыхьатныгъэм ичэтэнгъэӀагъэ ипчъэ зэӀухыгъэу уашъом щыслъэгъугъ+. 6МэлэӀичхэу къинышхуиблыр къэзыхьыхэрэр Тхьэм иунэшхо къычӀэкӀыгъэх. Щыгъын фыжьыбзэхэр лыдхэу ащыгъыгъэх, дышъэм хэшӀыкӀыгъэ бгырыпххэри абгыхэм арылъыгъэх+. 7ЕтӀанэ Ӏэгубжъиблэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэхэу, Тхьэу егъашӀэм щыӀэщтым игубж зэрытхэр псэушъхьиплӀымэ язырэм мэлэӀичиблымэ аритыгъэх+. 8Тхьэм ищытхъушхорэ илъэкӀышхорэ яӀугъо Тхьэм иунэшхо чӀизы хъугъэ. МэлэӀичиблымэ къахьырэ къинышхуиблыр аухыфэ, цӀыф Тхьэм иунэшхо чӀэхьан ылъэкӀыгъэп+.

ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

Ӏэгубжъэхэу Тхьэм игубж зэрытхэр

16^1ЕтӀанэ мэкъэшхо горэ Тхьэм иунэшхо къычӀэӀукӀэу, мэлэӀичиблым къариӀоу зэхэсхыгъ: «ШъукӀуи, Тхьэм игубжэу Ӏэгубжъиблым арытыр чӀылъэм тешъукӀ»+.

2Апэрэ мэлэӀичыр кӀуи, иӀэгубжъэ итыр чӀылъэм тырикӀагъ. Джащыгъум хьэкӀэ-къокӀэжъым итамыгъэ зынатӀэ тедзэгъэ цӀыфхэу ащ исурэт зыгъэлъапӀэхэрэм гущыкӀыгъохэу щын зыхэлъ уӀагъэхэр ателъ хъугъэ+.

3ЯтӀонэрэ мэлэӀичыми иӀэгубжъэ итыр хым хикӀагъ. Ащ дэжьым хыр цӀыф лӀагъэм ылъ фэдэу хъуи, хым хэсхэу, псэ пыт пстэури лӀагъэ+.

4Ящэнэрэ мэлэӀичыми иӀэгубжъэ итыр псыхъохэмрэ псынэхэмрэ ахикӀагъ. Ахэри лъы хъугъэх+. 5ЕтӀанэ псыхэм тетыгъо афызиӀэ мэлэӀичым моущтэу къыӀоу зэхэсхыгъ:

«О Зиусхьанэу щыӀагъэу ыкӀи щыӀэр, о узаф ыкӀи улъапӀ,
аущтэу хьыкумхэр зэрэпшӀыгъэхэм пае,+

6сыда пӀомэ, цӀыф бзаджэхэм уицӀыф лъапӀэхэмрэ
уипегъымбархэмрэ алъ зэрагъэчъагъэм пае,
лъы ебгъэшъуагъэх.

Ар ахэмэ яфэшъуаш»+.

7ЕтӀанэ къурмэншӀыпӀэм къиӀукӀэу макъэ горэм къыӀоу зэхэсхыгъ:

«Ары, о, зэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьанэу Тхьэр,
цӀыфхэм хьыкум зэратепшӀыхьэрэр шъыпкъэ ыкӀи зафэ»+.

8ЯплӀэнэрэ мэлэӀичыми иӀэгубжъэ итыр тыгъэм тырикӀагъ. Тыгъэми машӀокӀэ цӀыфхэр ыгъэстынхэу фит хъугъэ. 9Аущтэу зэхъум, тыгъэм цӀыфхэр фэбэшхокӀэ ыгъэстыгъэх. Ахэр мы къинышхомэ тетыгъо афызиӀэ Тхьэм ыцӀэ ехъоныгъэх, япсэкӀодшӀагъэхэм афыкӀэгъожьыгъэхэп, Тхьэм щытхъу фашӀынэуи адагъэп+.

10ЕтӀанэ ятфэнэрэ мэлэӀичым иӀэгубжъэ итыр хьэкӀэ-къокӀэжъым итӀысыпӀэ тырикӀагъ. Джащыгъум хьэкӀэ-къокӀэжъым итетыгъо къэушӀункӀыгъ. Узышхо зэряӀэм пае, цӀыфхэр абзэгухэм яцэкъэжьыщтыгъэх+. 11Къинэу ащэчыгъэхэмрэ уӀагъэхэу ателъыгъэхэмрэ апае уашъом щыӀэ Тхьэм ехъоныгъэх, яӀофхэми афыкӀэгъожьыгъэхэп.

12ЕтӀанэ яхэнэрэ мэлэӀичым иӀэгубжъэ итыр Евфрат псыхъошхом[*] хикӀагъ. Джащыгъум тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ къикӀырэ пачъыхьэхэм гъогу аритынэу псыхъошхор игъукӀыгъ+.

13Ащ нэужым блэгъожъым ыжэ, хьэкӀэ-къокӀэжъым ыжэ, пегъымбар нэпцӀым ыжэ хьантӀаркъохэм афэдэхэу джынэпцӀищ Ӏае къадэкӀыхэу слъэгъугъэ+. 14Мыхэр нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр къэзгъэлъагъорэ джынапцӀэх. ЗэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Тхьэм имэфэшхо зэонхэу, тыдэкӀи дунаим ипачъыхьэхэм адэжь кӀохэзэ, ахэр аугъоих+.

15(Исус еӀо:) «Мары, амышӀахэу тыгъуакӀом фэдэу сыкъэкӀощт. ЦӀыфхэм алъэгъоу, пцӀанэу, укӀытэжьэу къымыкӀухьаным пае, мычъыеу, сакъэу зищыгъынхэр зыухъумэрэр гъогу мафэ теуцуагъ»+.

16ЕтӀанэ джуртыбзэкӀэ Армагеддон[*] зыцӀэ чӀыпӀэм а джынапцӀэхэм пачъыхьэхэр щаугъоигъэх.

17ЕтӀанэ яблэнэрэ мэлэӀичым иӀэгубжъэ итыр жьыбгъэм хикӀагъ. Джащыгъум Тхьэм иунэшхо чӀэт тӀысыпӀэ лъапӀэм дэжь мэкъэшхо горэ къиӀукӀи, къыӀуагъ: «Ӏофыр ухыгъэ». 18ЕтӀанэ пчыкӀэхэр къэджэгугъэх, шыблэ гъогъо мэкъэшхохэри къэӀугъэх, чӀылъэри лъэшэу къэсысыгъ. ЦӀыфхэр дунаим къызытехьагъэхэм щегъэжьагъэу чӀылъэр ащ фэдэу егъашӀэми сысыгъэп+. 19Аущтэу къэлэшхор щэ гощыгъэу зэхэкӀыгъ, хымэ лъэпкъхэм якъалэхэри зэхэкъутагъэх. Тхьэм къэлэшхоу Бабилэн ицӀыфхэр ыгу зэрилъхэу ежь ишъуалъэ ит сэнэпсым ригъэшъуагъэх, Тхьэм игубжышхо исэнэпс дыдж ары зэригъэшъуагъэхэр+. 20Хыгъэхъунэ пстэури кӀодыгъэ, Ӏуашъхьэхэри агъотыжьыгъэхэп+. 21Ошъу цэшхохэр уашъом къехыхи, цӀыфмэ къатефагъэх. Зы ошъуцэм килограмм шъэныкъо фэдиз ионтэгъогъагъ. Ошъухэм цӀыфмэ къин зэрарагъэщэчыгъэм пае, цӀыфхэр Тхьэм ехъоныгъэх, сыда пӀомэ, а къиныр бэу къинышхуагъ+.

ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ

ХьэкӀэ-къокӀэжъым тес бзылъфыгъэр

17^1ЕтӀанэ Ӏэгубжъиблыр зыӀыгъырэ мэлэӀичиблым язырэр къакӀуи, моущтэу къысиӀуагъ:

– Моу къакӀо, Тхьэм бзылъфыгъэ хэтэкӀошхоу[*] псыбэмэ аӀутым къинэу тырилъхьащтыр озгъэлъэгъущт+. 2Дунаим ипачъыхьэхэм а бзылъфыгъэм зинэ дашӀагъ, ащ изинэ исэнэпсыкӀэ чӀылъэм тет цӀыфхэри утэшъуагъэх+.

3Ащ нэужым Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къысфехи, мэлэӀичым шъоф нэкӀым сищагъ. Ащ дэжьым хьэкӀэ-къокӀэжъ плъыжь чӀапцӀэм тесэу бзылъфыгъэ горэ щыслъэгъугъ. А хьэкӀэ-къокӀэжъым Тхьэм зэрехъонырэ цӀэхэр бэу темыфэжьхэу телъыгъэх, шъхьибли шӀотыгъ, бжъэкъуипшӀи тетыгъ+. 4Бзылъфыгъэм щыгъыгъэхэри плъыжьыбзагъэх, плъыжь чӀэпцӀагъэх, дышъэмкӀи, мыжъо лъапӀэхэмкӀи, налмэс-налкъутэхэмкӀи зигъэкӀэрэкӀэгъагъ. ГущыкӀыгъохэмрэ изинэ шӀоигъэрэ изхэу, дышъэм хэшӀыкӀыгъэу шъуалъэ горэ ыӀыгъыгъ. 5ЫнатӀи цӀэ горэ тетхагъ: Мыр шъэфы. Мыр Бабилэнышхоу бзылъфыгъэ хэтэкӀо пстэухэмрэ чӀылъэм игущыкӀыгъохэмрэ ян.

6А бзылъфыгъэр Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэмрэ Исус шыхьат фэхъугъэхэмрэ алъыкӀэ утэшъуагъэу слъэгъугъэ. А бзылъфыгъэр зысэлъэгъум, лъэшэу згъэшӀэгъуагъэ+. 7Джащыгъум мэлэӀичым моущтэу къысиӀуагъ:

– Сыда зыкӀэбгъэшӀагъорэр? Бзылъфыгъэмрэ ар зытес хьэкӀэ-къокӀэжъэу шъхьибл зышӀотэу, бжъэкъуипшӀи зытетымрэ къарыкӀырэр къыосӀон. 8ХьэкӀэ-къокӀэжъэу плъэгъугъэр щыӀагъ, ау джы щыӀэжьэп. ЧӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм къычӀэкӀыщт[*] ежь икӀодыпӀэ кӀоным пае. Дунаим тет цӀыфхэу Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм къыщегъэжьагъэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм ацӀэхэр зэрыт тхылъым чӀылъэм тет цӀыфхэу зыцӀэхэр имытхэм а хьэкӀэ-къокӀэжъыр залъэгъукӀэ, агъэшӀэгъощт, сыда пӀомэ, хьэкӀэ-къокӀэжъыр щыӀагъ, джы щыӀэжьэп, ау къэлъэгъожьыщт+.

9– АкъылышӀу цӀыфмэ ярэӀ. А шъхьиблымэ къарыкӀырэр бзылъфыгъэр зытес Ӏошъхьиблыр ары. 10Ащ нэмыкӀэу а шъхьиблымэ къарыкӀырэр пачъыхьиблыр ары. А пачъыхьэхэм ащыщхэу тфыр къефэхыгъэх, зыр щыӀ, зыри джыри къэкӀогъэгоп. Ари къызыкӀокӀэ, тӀэкӀурэ тетыгъо иӀэщт. 11ХьэкӀэ-къокӀэжъэу щыӀагъэу, джы щымыӀэжьым къикӀырэр яенэрэ пачъыхьэр ары. Ар пачъыхьиблымэ ащыщ, икӀодыпӀи мэкӀожьы.

12– БжъэкъуипшӀэу плъэгъугъэхэм къарыкӀырэр джыри тетыгъо зымыгъотыгъэ пачъыхьипшӀыр ары. Ахэр хьэкӀэ-къокӀэжъым игъусэхэу зы сыхьат закъокӀэ пачъыхьэ тетыгъо къалъыӀэсыщт+. 13Ахэмэ ягухэлъ зы, ялъэкӀи ятетыгъуи хьэкӀэ-къокӀэжъым ратыщт. 14Ахэр Шъынэм къезэощтых, ау Шъынэр ахэмэ атекӀощт, сыда пӀомэ, ар зиусхьанхэм я Зиусхьаныжь, пачъыхьэхэми я Пачъыхьэжь. Ежь къызэджэгъэ цӀыфхэу, къыхихыгъэхэу, ежь фэшъыпкъэхэр игъусэщтых+.

15ЕтӀанэ мэлэӀичым моущтэу къысиӀуагъ:

– Бзылъфыгъэ хэтакӀор зыдэщыӀэрэ псыбэу плъэгъугъэхэм къарыкӀырэр цӀыф купышхохэри, хэгъэгухэри, лъэпкъхэри, бзэхэри ары. 16Плъэгъугъэ хьэкӀэ-къокӀэжъымрэ бжъэкъуипшӀымрэ бзылъфыгъэ хэтакӀор ауджэгъущт. Ащ иӀэ пстэури тырахынышъ, пцӀанэу къагъэнэщт. Ыпкъи ашхыщт, къэнагъэри машӀокӀэ агъэстыщт+. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм игухэлъ агъэцэкӀэнэу агухэм къарилъхьагъ. Аущтэу Тхьэм игущыӀэхэр къэшъыпкъэжьыфэ, ахэмэ а зы гухэлъыр зэдашӀэу ятетыгъо хьэкӀэ-къокӀэжъым ратыщт. 18Бзылъфыгъэу плъэгъугъэм къикӀырэр къэлэшхоу дунаим ипачъыхьэхэм тетыгъо афызиӀэр ары.

ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм Бабилэн къэлэшхор зэрэзэхикъутэрэр

18^1Ащ нэужым нэмыкӀ мэлэӀич горэ уашъом къехэу слъэгъугъэ. Тетыгъошхо иӀагъ, нэфынэшхоу къэзыуцухьагъэми дунаир къыгъэнэфыгъ. 2ЛъэкӀ зиӀэ макъэкӀэ моущтэу къыӀуагъ:

«Къэлэшхор зэхакъутагъ.

Къэлэшхоу Бабилэн зэхакъутагъ.

Джынэхэм яунэ хъугъэ,
сыд щыщырэ джынэпцӀэ Ӏаехэми,
гущыкӀыгъо бзыу шӀойхэми япсэупӀэ хъугъэ,
сыда пӀомэ, а къэлэшхом ихъопсэ Ӏаехэмрэ
изинэрэ ясэнэпскӀэ лъэпкъ пстэури ыгъэутэшъуагъ+.

3Дунаим ипачъыхьэхэми а къэлэшхом зинэ дашӀагъ.

А къэлэшхор мы дунаим имылъкухэмкӀэ зэрэнэепсыем пае,
дунаим ищэн-щэфакӀохэр баи хъугъэх»+.

4ЕтӀанэ уашъом къиӀукӀэу нэмыкӀ макъэ горэм моущтэу къыӀоу зэхэсхыгъэ:

«Шъо, сицӀыфхэр, а къэлэшхом ипсэкӀодхэмкӀэ

Ӏахь шъуимыӀэным паий,
къинышхоу ыщэчыщтхэр шъумыщэчынхэм паий,
а къалэм шъукъыдэкӀ,

5сыда пӀомэ, а къалэм ипсэкӀодхэр
зэтелъхьагъэхэу уашъом нэсыгъэх,
бзэджагъэу ышӀагъэхэри Тхьэм ыгу икӀыжьыщтхэп+.

6А къалэр шъо къызэрэжъудэзекӀуагъэм фэдэу,
шъори ащ шъудэзекӀожь.

Ащ бзэджагъэу ышӀагъэхэр фэдитӀоу ешъушӀэжь.

Сэнэпсэу шъуишъуалъэ къышъуфыригъэхъуагъэм
идыджыгъэ фэдитӀоу сэнэпс дыдж ишъуалъэ фижъугъэхъожь+.

7Щытхъушхорэ баиныгъэшхорэ ежь зэрэзыфигъэшъошагъэм
фэдэу, къин щэчынырэ гукъаорэ ежъугъэгъотыжь.

Сыда пӀомэ, ыгукӀэ моущтэу еӀо:

„Сэ сыпачъыхьэ бзылъфыгъэу мыщ дэжьым сыщыс.

Сэ сышъузабэп, шъыгъоныгъи ныбжьи слъэгъущтэп“.

8Ащ пае а зы мафэм къинышхохэм ахэфэщт:

лӀэныгъи, шъыгъони, гъабли.

МашӀомкӀи стыжьыщт,
сыда пӀомэ, Зиусхьан Тхьэу
а къалэм хьыкум тезышӀыхьэрэм лъэкӀышхо иӀ»+.

9Дунаим ипачъыхьэхэу зинэ дэзышӀагъэхэу, ибаиныгъэшхокӀэ дэпсэухэрэм а къэлэшхор зыгъэстырэ машӀом иӀугъо залъэгъукӀэ, гъыщтых, пыхьащтых. 10А къэлэшхом къинышхоу ыщэчырэм пае, а пачъыхьэхэр щынагъом хэфэщтых, чыжьэу щытхэу, моущтэу къаӀощт:

«О Бабилэн къэлэшхоу, лъэкӀ зиӀэр,
гъогу мыгъо утеуцуагъ, гъогу мыгъо утеуцуагъ,
сыда пӀомэ, а зы сыхьатым уифэшъуашэр уагъэпщыныжьыгъ».

11А къэлэшхор Тхьэм зэрэзэхикъутагъэм пае, дунаим ищэн-щэфакӀохэр гъыщтых ыкӀи шъыгъощтых, сыда пӀомэ, ахэмэ ащэхэрэр зыми ыщэфыжьхэрэп. 12Ядышъи, ятыжьыни, ямыжъо лъапӀэхэри, яналмэс-налкъутэхэри зыми ыщэфыжьхэрэп; чэтэнхэри, шэкӀ плъыжьыбзэхэри, шэкӀ плъыжь чӀапцӀэхэри, данэхэри зыми ыщэфыжьхэрэп; мэ ӀэшӀу зыпихырэ пхъэхэри, яӀэшӀагъэхэу пыл къупшъхьэм, пхъэ лъапӀэм, гъуаплъэм, гъучӀым, мраморым ахашӀыкӀыгъэхэри зыми ыщэфыжьхэрэп; 13мэ ӀэшӀу зыпихырэ уцхэу синнамон, смирнэ, ладан зыцӀэхэри, мэ ӀэшӀу зыпихырэ дагъэри, сэнэпсри, зейтун дагъэри[*], хьаджыгъэ дэгъури, коцыри зыми ыщэфыжьхэрэп; былымхэри, мэлхэри, шыхэри, кухэри зыми ыщэфыжьхэрэп; пщылӀхэри зыми ыщэфыжьхэрэп.

14ЕтӀанэ щэн-щэфакӀохэм а къэлэшхом моущтэу раӀощт: «Пхъэшъхьэ-мышъхьэхэу узыкӀэхъопсыгъэхэр о пшӀокӀодыгъэх. Уимылъкушхорэ уищытхъушхорэ зэкӀэ пшӀокӀодыгъ, ныбжьи бгъотыжьыщтхэп». 15Щэн-щэфакӀохэу ахэр къэлэшхом щащэхэзэ, баи хъугъэхэр, къэлэшхом икъинышхоу ыщэчырэм пае, щынагъом хэфагъэхэу, чыжьэу щытыщтых. Гъыхэзэ, шъыгъохэзэ, моущтэу аӀощт:

16«О къэлэшхор, бзылъфыгъэм уфэдэу, чэтэныр, шэкӀ плъыжьыбзэр, шэкӀ плъыжь чӀапцӀэр пщыгъхэу, дышъэкӀэ, мыжъо лъапӀэхэмкӀэ, налмас-налкъутэхэмкӀэ зыбгъэкӀэрэкӀагъ, гъогу мыгъо утеуцуагъ, гъогу мыгъо утеуцуагъ.

17Сыда пӀомэ, а мылъкушхор зэкӀэ зы сыхьаткӀэ а къалэм шӀокӀодыгъ».

Къухьэхэм ятхьэмэтэ пстэухэри, къухьэмкӀэ зекӀорэ пстэухэри, къухьэмэ ащылажьэрэ пстэухэри чыжьэу щытыщтых. 18А къэлэшхор зыстырэ машӀом иӀугъо залъэгъукӀэ, аӀощт: «А къэлэшхом фэдэ къэлэшхо зи щыӀагъэп». 19Гъыхэзэ, шъыгъохэзэ, ягукъао пае ашъхьэхэм сапэ атыратэкъощт, куощтых:

«О къэлэшхор, гъогу мыгъо утеуцуагъ,
гъогу мыгъо утеуцуагъ.

О уимылъкукӀэ хым къухьэ щызиӀэ пстэури баи
хъугъэ.

Зы сыхьаткӀэ зэкӀэ пшӀокӀодыгъ.

20А къэлэшхор Тхьэм зэрэзэхикъутагъэм пае,
шъо уашъори, апостолхэри, пегъымбархэри,

Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэри шъугушӀу,
сыда пӀомэ, бзэджагъэу къышъуишӀагъэр

Тхьэм а къалэм ригъэпщыныжьыгъ».

21ЕтӀанэ кӀуачӀэ зиӀэ мэлэӀич горэм шъхьал мыжъом фэдэу, мыжъошхо горэ къыӀэти, хым хидзи, моущтэу ыӀуагъ:

«Бабилэн къэлэшхор ащ фэдэ кӀочӀэшхокӀэ къырадзыхыщт,
ныбжьи агъотыжьыщтэп.

22ШыкӀэпщынэм, къамылым, бжъэмыем амакъэхэри,
орэд макъэхэри а къэлэшхом щызэхахыжьыщтхэп.

Сыд щыщырэ ӀэшӀагъэ зиӀэри а къэлэшхом щылэжьэжьыщтэп.

Шъхьал мыжъо макъэри а къэлэшхом щызэхахыжьыщтэп.

23Остыгъэ нэфыни а къэлэшхом щыблэжьыщтэп.

Шъаомрэ нысэмрэ амакъэхэри ащ щызэхахыжьыщтэп.

А къэлэшхом ищэн-щэфакӀохэр
мы дунаим ицӀыф инхэм ащыщыгъэх.

Иушхъухьаныгъэ лъэпкъ пстэури ыгъэгъуащэщтыгъ.

24Пегъымбархэм алъ, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм алъ,
цӀыфхэм чӀылъэм щаукӀыгъэ цӀыф пстэуми алъ
а къэлэшхом щагъотыгъ»+.

ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ

19^1Ащ нэужым уашъом щыӀэ купышхо горэм ымэкъэшхо фэдэ мэкъэшхо горэм къыӀоу зэхэсхыгъ:

«Аллилуя! Тхьэр ары тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэр.

Щытхъушхори лъэкӀышхори ежь ий+.

2ЦӀыфхэм атыришӀыхьэрэ хьыкумыр шъыпкъэ, зафэ,
сыда пӀомэ, бзылъфыгъэ хэтэкӀошхоу зизинэ шӀэнымкӀэ
дунаир зыгъэкӀодыщтыгъэр ащ ыгъэмысагъ.

Тхьэм ежь иӀорышӀэхэм алъэу
а бзылъфыгъэ хэтэкӀошхом ыгъэчъагъэр ригъэпщыныжьыгъ»+.

3Джыри зэ а купышхор къэджагъ:

«Аллилуя! А къэлэшхор зыстырэ машӀом иӀугъо
егъашӀэм къыпихэу уашъом дэкӀоещт»+.

4ЕтӀанэ тхьэмэтэ нахьыжъхэу тӀокӀырэ плӀырэмрэ псэушъхьиплӀымрэ чӀым зырадзыхи, тӀысыпӀэ лъыпӀэм тес Тхьэр агъэлъапӀэзэ аӀуагъ:

«Амин, Аллилуя!»+

5Джащыгъум тӀысыпӀэ лъапӀэм къиӀукӀэу макъэ горэм къыӀуагъ:

«Шъо, Тхьэм иӀорышӀэ цӀыф пстэуми,
шъо, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызиӀэхэм,
цӀыкӀуми инми, ти Тхьэ щытхъушхо фэшъушӀ!»+

6ЕтӀанэ цӀыф купышхом ымэкъэшхо, псышхо къиугъабэмэ амэкъэшхо, шыблэм игъогъэ мэкъэшхомэ афэдэ мэкъэшхохэм моущтэу къаӀоу зэхэсхыгъ:

«Аллилуя! ЗэкӀэ зыфызэшӀокӀырэу,
ти Зиусхьан Тхьэм тетыгъошхо зэриӀэр къыгъэнэфагъ+.

7ТыжъугъэгушӀу, тыжъугъэчэф,
щытхъушхуи фэтэжъугъэшӀ.

Сыда пӀомэ, Шъынэм икъэщэгъу къэсыгъ,
шъхьэгъусэ хъущт пшъашъэм зигъэхьазырыгъ+.

8Чэтэн лыдэу ыкӀи къабзэу зыщилъэнэу мэлэӀич горэм

Шъынэм шъхьэгъусэ фэхъущт пшъашъэм ритыгъ».

(Чэтэным къикӀырэр Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм яшъыпкъагъ ары.)+

9ЕтӀанэ мэлэӀичым къысиӀуагъ:

– Мыхэр тхых: «Шъынэм инысащэ къыригъэблэгъагъэхэр гъогу
мафэ теуцуагъэх».

ЕтӀани къысиӀуагъ:

– «Мыхэр Тхьэм игущыӀэ шъыпкъэх».

10Джащыгъум згъэлъэпӀэнэу мэлэӀичым ылъакъохэм адэжь зесыдзыхыгъ. Ау ащ къысиӀуагъ:

– Аущтэу умышӀы. Оррэ пшыхэу Исус шыхьат фэхъухэрэмрэ сышъуигъусэу сэри Тхьэм сыфэӀорышӀэ. Тхьэр ары бгъэлъэпӀэн фаер. Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэхэр пегъымбармэ агухэм къарилъхьэхи, къызфаригъэӀуагъэхэр Исус ехьылӀэгъэ къэбарышӀур къаӀотэныр ары+.

ПкӀэгъуалэм тесыгъэр

11ЕтӀанэ уашъор зэӀухыгъэу слъэгъугъэ. Сызэплъэм, пкӀэгъуалэ горэ къэлъэгъуагъ. Шым тесым «Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфэу узщыгугъышъункӀэ» еджэх. Шъыпкъагъэ хэлъэу хьыкум ешӀы, мэзао. 12Ынэхэри мэшӀотхъуабзэм фэдэх. Ышъхьи пачъыхьэ тандж Ӏаджи телъ. Ежь нэмыкӀ зыми ымышӀэу цӀэ горэ ынатӀэ тетхагъ+. 13Лъым хэгъэуагъэу джэнэ кӀыхьэ щыгъ. Ащ ыцӀэр: Тхьэм и ГущыӀ+. 14ПкӀэгъуалэхэм атесхэу, чэтэн фыжь къабзэхэмкӀэ фэпагъэхэу уашъом идзэхэр ащ лъыкӀощтыгъэх. 15Лъэпкъхэм зэряощт чэтэ чан ыжэ къыдэкӀыщтыгъ. Лъэпкъхэр гъучӀ бэщкӀэ ыгъэӀорышӀэщтых. ЗэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Тхьэм игубжышхо исэнэ фызалъэм сэнашъхьэхэр рифызэщтых+. 16Пачъыхьэхэм я Пачъыхьэжь, зиусхьанхэми я Зиусхьаныжь зыфаӀорэ цӀэр ишъошэ кӀыхьи ыкохэми атетхэгъагъ+.

17ЕтӀанэ тыгъэм хэтэу мэлэӀич горэ слъэгъугъэ. Ошъогум щыбыбырэ бзыу пстэуми мэкъэшхокӀэ моущтэу ариӀуагъ: «Тхьэм игухэхъо Ӏанэ пае шъузэрэугъоий, шъукъеблагъ, 18пачъыхьэхэм ал, дзэ пэщэшхохэм ал, лъэкӀ зиӀэ цӀыфхэм ал, шыхэм ал, шыухэм ал, шъхьафитми, пщылӀми, цӀыкӀуми, инми, цӀыф пстэуми ал шъушхыным пае».

19ЕтӀанэ хьэкӀэ-къокӀэжъыр[*], дунаим ипачъыхьэхэр ядзэхэр ягъусэхэу слъэгъугъэх. Ахэр шым тесымрэ идзэмрэ язэонхэу зэрэугъоигъэх+. 20Ау шым тесымрэ идзэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъыри пегъымбар нэпцӀэу[*] ащ ыпашъхьэ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр щызыгъэлъэгъогъагъэри аубытыгъэх. А нэшанэхэмкӀэ хьэкӀэ-къокӀэжъым цӀыфхэу ежь итамыгъэ зытедзагъэхэу, исурэти зыгъэлъапӀэхэрэр дихьыхыгъагъэх. Шым тесымрэ идзэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъри пегъымбар нэпцӀри заубытыхэ ужым, а тӀури псаухэу тхъомзашхъом имашӀокӀэ стырэ хым[*] хадзагъэх+. 21Къэнагъэхэри шым тесым ежь ыжэ къыдэкӀырэ чэтэшхомкӀэ ыукӀыгъэх, зэкӀэ бзыухэми ахэмэ алкӀэ загъэшхэкӀыгъ+.

ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ

Илъэс минхэр

20^1ЕтӀанэ уашъом къехэу мэлэӀич горэ слъэгъугъэ. ЧӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм[*] иӀункӀыбзи блэрыпс ин гори ыӀыгъыгъэх+. 2Блэгъожъыр, а блэжъэу иблыскӀэ е шэйтанкӀэ заджэхэрэр ыубыти, илъэс минкӀэ рипхыгъ+. 3ЧӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм чӀидзи, ыгъэпытэжьи, мыхъури тыридзагъ, илъэс миныр текӀыфэ, лъэпкъхэр ымыгъэпцӀэнхэм пае. А илъэс миным ыуж охътэ макӀэкӀэ шъхьафитныгъэ иӀэнэу атӀупщыжьын фае+.

4ЕтӀанэ тхьэмэтэ тӀысыпӀэхэри, а тӀысыпӀэхэм атес цӀыфхэу адрэ цӀыфхэм хьыкум атезышӀыхьанхэу Тхьэм тетыгъо зэритыгъэхэри слъэгъугъэх. Исус шыхьат зэрэфэхъугъэхэм ыкӀи Тхьэм игущыӀэхэр цӀыфхэм зэрарагъэӀугъэхэм пае, зышъхьэ паупкӀыгъэхэм апсэхэри слъэгъугъэх. Ахэмэ хьэкӀэ-къокӀэжъымрэ исурэтрэ агъэлъэпӀэгъагъэхэп, анатӀэхэми аӀэхэми хьэкӀэ-къокӀэжъым итамыгъэ[*] атырадзэнэу адэгъагъэп. Ахэр къэпсэужьхи, Христос игъусэхэу илъэс миным къыкӀоцӀ тетыгъо яӀэнэу хъугъэ+. 5А илъэс миныр текӀыфэ, адрэ къэнэгъэ лӀагъэхэр къэпсэужьыгъэхэп. Мыхэр ары апэрэхэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэхэр. 6Апэрэхэу лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьхэрэр лъапӀэх, гъогу мафэ теуцуагъэх. ЯтӀонэрэ лӀэныгъэм[*] иягъэ ахэмэ аригъэкӀынэу лъэкӀ иӀэп. Ахэр Тхьэмрэ Христосрэ афэӀорышӀэрэ дин пэщэщтых, Христоси игъусэхэу илъэс миным къыкӀоцӀ тетыгъо яӀэщт+.

Шэйтаным зэрэтекӀохэрэр

7А илъэс миныр зытешӀэкӀэ, шэйтаныр хьапсым къычӀатӀупщыжьыщт. Ар кӀонышъ, чӀылъэм ылъэныкъуиплӀ щыӀэ лъэпкъхэу Гогрэ Магогрэ[*] зыфаӀохэрэр ыгъэпцӀэщтых. Ахэр зэонхэм пае ыугъоищтых. Ахэмэ япчъагъэ хым ипшахъо фэдизыщт. 8Аущтэу чӀылъэм ишъомбгъуагъэ зэлъаубытызэ кӀохи, Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм яуцупӀэу Тхьэм шӀу ылъэгъурэ къэлэшхор[*] къауцухьагъ+. 9Ау машӀор уашъом къехи, ахэр ыгъэкӀодыгъэх+. 10Шэйтанэу ахэр зыгъэпцӀагъэр машӀорэ тхъомзашхъорэкӀэ стырэ хым хадзагъ. А хым хьэкӀэ-къокӀэжъри пегъымбар нэпцӀри хадзэгъагъэх. А хым чэщи мафи егъашӀэм къинышхор щащэчыщт+.

Тхьэм цӀыфхэм хьыкум зэратыришӀыхьэрэр

11ЕтӀанэ тӀысыпӀэ лъэпӀэ фыжь инымрэ ащ тесымрэ слъэгъугъэх. ТӀысыпӀэ лъапӀэм тесым ыпашъхьэ чӀылъэри уашъори зэдэкӀодыгъэх, чӀыпӀи къафэнэжьыгъэп+. 12ЦӀыф лӀагъэхэр, цӀыкӀуи ини, тӀысыпӀэ лъапӀэм ыпашъхьэ итхэу слъэгъугъэх. МэлэӀичхэм тхылъ горэхэр зэгуахыгъэх. НэмыкӀ тхылъэу мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм ацӀэхэр зэрытыр зэгуахыгъ. ТӀысыпӀэ лъапӀэм тесым лӀагъэхэм Ӏофэу ашӀагъэхэу а тхьылъхэм арытхэм ялъытыгъэу хьыкум атыришӀыхьагъ+. 13Хым цӀыф лӀагъэхэу хэлъыгъэхэр къытыжьыгъэх. ЛӀэныгъэми, ЛӀагъэхэм я Дунаий цӀыф лӀагъэхэу яӀагъэхэр къатыжьыгъэх, тӀысыпӀэ лъапӀэм тесым хэти ышӀагъэхэм ялъытыгъэу хьыкум тыришӀыхьагъ+. 14ЕтӀанэ мэлэӀичхэм ЛӀэныгъэри, ЛӀагъэхэм я Дунаий машӀокӀэ стырэ хым хадзагъэх. А хэу машӀокӀэ стырэр ятӀонэрэ лӀэныгъэр ары. 15МыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм ацӀэхэр зэрыт тхылъым цӀыфхэу зыцӀэхэр рамыгъотагъэхэр машӀокӀэ стырэ хым хадзагъэх+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ

ОшъуакӀэмрэ чӀылъакӀэмрэ

21^1ЕтӀанэ ошъуакӀэри чӀылъакӀэри слъэгъугъэх, сыда пӀомэ, апэрэ уашъори апэрэ чӀылъэри щыӀэжьыгъэхэп, хыри щыӀэжьыгъэп+. 2Ащ нэужым къэлэшхо лъапӀэу ЕрусалимыкӀэр, Тхьэм дэжь къикӀэу, уашъом къехэу слъэгъугъэ. Шъхьэгъусэ хъущт пшъашъэм кӀалэм зызэрэфигъэкӀэрэкӀагъэм фэдэу, зигъэхьазырыгъагъ+. 3ТӀысыпӀэ лъапӀэм къиӀукӀэу мэкъэшхо горэ моущтэу къыӀоу зэхэсхыгъ:

– Мары, Тхьэм ипсэупӀэ цӀыфмэ ахэт, ежьыри ахэсыщт. Ахэри илъэпкъ хъущтых. Ежь Тхьэри ахэмэ ягъусэщт, я Тхьэщт. 4Ахэмэ анэхэм нэпс пстэури акӀилъэкӀыкӀыжьыщт. ЛӀэныгъэри щыӀэжьыщтэп, шъыгъонри, гъынри, узри щыӀэжьыщтхэп, сыда пӀомэ, ыпэрэ Ӏофхэр щыӀэжьхэп+.

5ЕтӀанэ тӀысыпӀэ лъапӀэм тесым къыӀуагъ:

– Мары, Ӏоф пстэури кӀэ сэшӀыжьы.

– Мыхэр тхых, – къыпигъэхъожьыгъ етӀанэ, – сыда пӀомэ, мыхэр узщыгугъын гущыӀэ шъыпкъэх+.

6– Ӏофыр ухыгъэ, – къысиӀуагъ етӀанэ. – Альфэри Омегэри, ублапӀэри кӀэухыри Сэры. ПсыфалӀэ лӀэрэр щыӀэныгъэ къэзытырэ псынэкӀэчъым ипс щыщ ыпкӀэ хэмылъэу езгъэшъощт+. 7ТекӀоныгъэр къэзыхьырэм мы пстэури ӀахьышӀоу къылъыӀэсыщт. Сэ ежь и Тхьэу сыщытыщт, ежьыри сэ скъоу щытыщт+. 8Ау къэрабгъэхэм, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм, зызгъэушӀоигъэхэм, цӀыф укӀакӀохэм, зинэ зышӀэхэрэм, ушхъухьаным пылъхэм, тхьэ нэпцӀыр зыгъэлъапӀэхэрэм, пцӀыусхэм – ахэмэ яӀахьыр машӀорэ тхъомзашхъорэкӀэ стырэ хыр ары. Ар ятӀонэрэ лӀэныгъэр ары+.

ЕрусалимыкӀэр

9Аужырэ къинышхуиблыр зэрыт Ӏэгубжъиблыр зыӀыгъырэ мэлэӀичиблымэ язырэр къакӀуи, къысиӀуагъ:

– Моу къакӀуи, Шъынэм ишъхьэгъусэ хъущт пшъашъэр озгъэлъэгъущт+.

10Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ къысфехыгъэу, мэлэӀичым Ӏошъхьэ лъэгэшхо горэм сыдищэягъ. Тхьэм дэжь къикӀэу, уашъом къехэу, къэлэшхо лъапӀэу Ерусалим сигъэлъэгъугъ+. 11А къэлэшхом Тхьэм ищытхъушхо иӀагъ. Кристаллым фэдэ къабзэу, яспис зыцӀэ мыжъо лъэпӀэ фыжьым фэдэу лыдыщтыгъ+. 12Къалэм дэпкъ лъэгэшхоу къэлэпчъэ пшӀыкӀутӀу зыхэтыр иӀагъ. Къэлапчъэхэм мэлэӀич пшӀыкӀутӀу аӀутыгъ, Израиль илӀэкъо пшӀыкӀутӀумэ ацӀэхэри атетхэгъагъэх. 13Тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ къэлэпчъищ, тыгъэ къохьапӀэмкӀи къэлэпчъищ, къыблэмкӀи къэлэпчъищ, темырымкӀи къэлэпчъищ хэлъыгъэх. 14А къалэм идэпкъ лъэпсэ пшӀыкӀутӀу иӀагъ. А лъапсэхэм Шъынэм иапостол пшӀыкӀутӀумэ ацӀэхэр атетхэгъагъэх+.

15МэлэӀичэу къыздэгущыӀагъэм къалэр, къалэм икъэлапчъэхэр, идэпкъ ышынхэм пае, дышъэм хэшӀыкӀыгъэ бэщ шапхъэ ыӀыгъыгъ+. 16Къалэм икӀыхьагъи ишъомбгъуагъи зэфэдизыгъ. МэлэӀичым ибэщкӀэ къалэр ышыгъ. Къалэм икӀыхьагъэ стадие мин пшӀыкӀутӀум фэдизыгъ. Ишъомбгъуагъи илъэгагъи ащ фэдизыгъ. 17МэлэӀичым дэпкъыри ышыгъ. ЦӀыфмэ зэрашырэм фэдэу, мэлэӀичым зешым, дэпкъым ишъомбгъуагъэ Ӏэнтэгъуишъэрэ тӀокӀитӀурэ плӀырэ хъугъэ. 18Дэпкъыри яспис мыжъо лъэпӀэ фыжьым хэшӀыкӀыгъагъ. Къалэри апчым икъэбзагъэ фэдэ къэбзагъэ зиӀэ дышъэм хэшӀыкӀыгъагъ. 19Къалэм идэпкъ лъапсэхэри зэфэшъхьаф мыжъо лъапӀэхэмкӀэ агъэкӀэрэкӀэгъагъэх. Апэрэ лъапсэр яспис зыцӀэ мыжъо лъэпӀэ фыжьым хэшӀыкӀыгъ; ятӀонэрэри сапфир мыжъо шхъуантӀэм хэшӀыкӀыгъ; ящэнэрэри халкидон мыжъо къолэным хэшӀыкӀыгъ; яплӀэнэрэри смарагд мыжъо уцышъуабзэм хэшӀыкӀыгъ;+
20ятфэнэрэри сардоникс мыжъо къолэн лыдым хэшӀыкӀыгъ; яхэнэрэри сердолик мыжъо плъыжь хьаплъым хэшӀыкӀыгъ; яблэнэрэри хризолиф мыжъо гъожьым хэшӀыкӀыгъ; яенэрэри вирил мыжъо уцышъуабзэм хэшӀыкӀыгъ; ябгъонэрэри топаз мыжъо гъожьыбзэм хэшӀыкӀыгъ; япшӀэнэрэри хрисопрас мыжъо уцышъом хэшӀыкӀыгъ; япшӀыкӀузэнэрэри гиацинт мыжъо шхъонтӀашъом хэшӀыкӀыгъ; япшӀыкӀутӀонэрэри аметист мыжъо плъыжь чӀапцӀэм хэшӀыкӀыгъ. 21Къэлэпчъэ пшӀыкӀутӀур налмэс-налкъут пшӀыкӀутӀоу зэхэлъыгъ, къэлапчъэ пэпчъ зы налмэс-налкъутэм хэшӀыкӀыгъ. Къалэм иурам дышъэ къабзэм хэшӀыкӀыгъ, узыпхырыплъырэ апчым фэдэу.

22А къэлэ лъапӀэм Тхьэм зыщелъэӀунхэ унэшхо горэ щыслъэгъугъэп, сыда пӀомэ, зэкӀэ зыфызэшӀокӀырэ Зиусхьанэу Тхьэмрэ Шъынэмрэ а къалэм зэрэщыӀэхэм пае, а къалэм Тхьэм узыщелъэӀун унэшхо горэ ищыкӀэгъагъэп. 23А къалэр агъэнэфынэу тыгъэри мазэри ищыкӀагъэхэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ищытхъушхо а къалэр егъэнэфы, Шъынэри а къалэм нэфынэ фэхъу+. 24Лъэпкъхэри ащ инэфынэ щызекӀощтых. Дунаим ипачъыхьэхэми ящытхъушхо а къалэм къыдахьыщт. 25Мафэми ащ икъэлапчъэхэр агъэпытэщтхэп, сыда пӀомэ, ащ чэщ щыхъущтэп. 26Лъэпкъхэм ящытхъушхорэ ялъытэныгъэшхорэ а къалэм къыдахьащт. 27Къэбзэныгъэ зимыӀэр а къалэм дэхьащтэп. ЕмыкӀу зышӀэрэри пцӀыусыри дэхьащтхэп. ЗыцӀэхэр Шъынэм итхылъ итхэу, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм анэмыкӀэу, цӀыф зи а къалэм дэхьащтэп+.

ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ

22^1ЕтӀанэ мэлэӀичым щыӀэныгъэ къэзытырэ псым ипсыхъоу кристаллым фэдэу къабзэр къысигъэлъэгъугъ. Тхьэмрэ Шъынэмрэ ятӀысыпӀэ лъапӀэ къикӀэу, 2а къалэм иурам гузэгу итэу ар блэчъы. А псыхъом ыбгъуитӀукӀэ щыӀэныгъэ къэзытырэ чъыгхэри Ӏутых. Илъэсым пшӀыкӀутӀо къыпэкӀэ, мазэ къэси зэ къыпэкӀэ. А чъыгым ытхьапэхэм лъэпкъхэм яузхэр агъэхъужьых+. 3Тхьэм ынае зыщифэрэ гори а къалэм щыӀэщтэп. Тхьэмрэ Шъынэмрэ ятӀысыпӀэ лъапӀэ а къалэм щыӀэщт, Тхьэм иӀорышӀэхэми ежь агъэлъэпӀэщт. 4Ахэмэ Тхьэм ынапэ алъэгъущт, ыцӀи анатӀэ тетхэгъэщт+. 5Чэщ щыӀэжьыщтэп. Остыгъэм инэфыни ящыкӀэгъэжьыщтэп, тыгъэм инэфынэри ящыкӀэгъэжьыщтэп, сыда пӀомэ, Зиусхьан Тхьэм нэфынэ аритыщт. ЕгъашӀэми тетыгъо яӀэщт+.

Христос бэ темышӀэу къэкӀожьыщт

6ЕтӀанэ мэлэӀичым моущтэу къысиӀуагъ:

– Мыхэр узщыгугъын гущыӀэ шъыпкъэх. Пегъымбар лъапӀэхэм я Зиусхьан Тхьэм бэ темышӀэу къэхъун фэе Ӏофхэр ежь иӀорышӀэхэм аригъэлъэгъунхэм пае, имэлэӀич къыгъэкӀуагъ+.

7– КъэдаӀу, – къеӀо Исус, – бэ темышӀэу сыкъэкӀожьыщт. Тхьэм дэжь къикӀыгъэхэу, мы тхылъым ит гущыӀэхэу къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэм ядэӀурэр гъогу мафэ теуцуагъ+.

8Сэ сы Иуан, мы Ӏофхэр зэхэзыхыгъэр, зылъэгъугъэр сэры. Мы Ӏофхэр зэхэсхыхэу, зысэлъэгъухэрэ ужым, ахэр сэзгъэлъэгъугъэ мэлэӀичыр згъэлъэпӀэнэу ылъакъомэ адэжь зыщесыдзыхыгъ+.

9– Аущтэу умышӀы, – къысиӀуагъ ащ. – Оррэ пшыхэу пегъымбархэмрэ мы тхылъым итхэр зыгъэцакӀэрэ цӀыф пстэухэмрэ шъуигъусэу сэри Тхьэм сыфэӀорышӀэ. Тхьэр ары бгъэлъэпӀэн фаер.

10– Тхьэм дэжь къикӀыгъэхэу, мы тхылъым ит гущыӀэхэу къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэм мыхъур атемыдз, – къыпигъэхъожьыгъ етӀанэ, – сыда пӀомэ, уахътэр къэблэгъагъ+. 11Бзэджагъэ зышӀэрэр бзэджэшӀэным джыри пэрэлъ. ШӀоигъэм пылъыри джыри пэрэлъ. Шъыпкъагъэр зыгъэцакӀэрэри шъыпкъагъэр ыгъэцэкӀэным джыри пэрэлъ. Зыгу къэбзэ цӀыфми ыгу къэбзэ зэпытынэу орэхъу+.

12– КъэдаӀу, – къеӀо Исус, – бэ темышӀэу сыкъэкӀожьыщт! Хэти ифэшъошэ Ӏахь къыздэсэхьы, хэти ышӀагъэм фэшъуашэри естыжьыщт+. 13Альфэри Омегэри, апэрэри аужырэри, ублапӀэри кӀэухыри Сэры+.

14– Чъыгэу щыӀэныгъэ къэзытырэм[*] къыпыкӀэрэм щыщ ашхынэуи, къэлапчъэхэмкӀэ къалэм дэхьанхэуи фит хъунхэм пае, Тхьэм иунашъохэр зыгъэцакӀэхэрэр гъогу мафэ теуцуагъэх+. 15Ау хьэхэри, ушхъухьаным пылъхэри, зинэ зышӀэхэрэри, цӀыф укӀакӀохэри, тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэхэрэри, хэти мышъыпкъагъэр шӀу зылъэгъоу ар зыгъэцакӀэрэри а къалэм ыкӀыб дэтых+.

16– Сэ, Исус, шъуичылыс зэӀукӀэхэм апае мы Ӏофхэр къышъуфиушыхьатынхэу симэлэӀич къэзгъэкӀуагъ. Пачъыхьэ Даутэ илӀакъо къытекӀыгъэ бын лъапӀэр сэры. Нэфшъэгъо жъогъо нэфыри сэры+.

17Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэрэ шъхьэгъусэ хъугъэмрэ аӀо: «КъакӀо». Ар зэхэзыхырэми, «КъакӀо» ерэӀу. Хэтми псыфалӀэ лӀэрэр къэрэкӀу. Хэт фаеми, щыӀэныгъэ къэзытырэ псым щыщ ыпкӀэ хэмылъэу ерэшъу+.

18Тхьэм дэжь къикӀыгъэхэу, мы тхылъым ит гущыӀэхэу къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэр хэтми зэхэзыхырэр зыфэсакъыжьынэу есэӀо. ЦӀыф горэм мы тхылъым ит гущыӀэхэм зыгорэ ахилъхьэмэ, Тхьэм мы тхылъым зикъэбар ит къинышхохэр ащ тырилъхьащтых+. 19Тхьэм дэжь къикӀыгъэхэу, мы тхылъым ит гущыӀэхэу къэхъущт Ӏофхэм яхьылӀагъэхэм цӀыф горэм зыгорэ ахихымэ, Тхьэм а цӀыфым иӀахьышӀу къыӀихыщт. Сыда пӀомэ, мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ зыгъотыщтхэм ацӀэхэр зэрыт тхылъымкӀи, къэлэ лъапӀэмкӀи, мы тхылъым зикъэбар ит ӀофхэмкӀи Тхьэм а цӀыфым Ӏахьэу иӀэр къыӀихыщт.

20Мы Ӏофхэм шыхьатэу афэхъурэм еӀо: «Шъыпкъэ, бэ темышӀэу сыкъэкӀожьыщт». Амин. КъэкӀожь, Зиусхьан Исус+.

21Ти Зиусхьан Исус Христос ынэшӀу шъо пстэуми къышъущерэф. Амин.

* 1:1 «Апокалипсис» гущыӀэм къикӀырэр «къыфагъэнэфэгъэ къэбархэр» ары. Исус Христос апостол Иуан къыфигъэнэфэгъэ къэбархэр ары мы тхылъым зигугъу ышӀырэр.

* 1:4 Асие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкугъ. Ар джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпӀэ лъэныкъо итыгъ. Икъэлэшхуагъэр Ефес ары.

* 1:7 пчы – шыудзэхэм пасэм аӀыгъыщтыгъэ пхъэ кӀыхьэу, гъучӀ папцӀэ зыпылъыщтыгъэр ары. Къащым теӀулӀэгъэ Исус ычапэ пчыкӀэ хэпыджэгъагъэх. Еплъ Иуан19:34.

* 1:9 Патмос – Эгейскэхым ит хыгъэхъунэу Рим цӀыфхэм бзэджашӀэхэм пае щыгъэтӀысыпӀэу ашӀыгъэр ары. Патмос хыгъэхъунэр Ефес къалъэм километр 100-кӀэ пэчыжьэу, икъыблъэ къохьапӀэ лъэныкъомкӀэ ит.

* 1:10 Зиусхьаным имафэ – тхьэумэфэ мафэр ары.

* 1:13 ЦӀыф Лъэпкъым ы Къо фэдэу – еплъ Пегъымбар Даниел икъэбар зэрыт тхылъым 7:13.

* 1:20 мэлэӀичхэр – е чылыс зэӀукӀэхэм якъэрэгъулхэр е ялӀыкӀохэр ары.

* 2:6 Николас игъогу рыкӀорэ цӀыф купыр – ахэмэ тхьэ нэпцӀхэр агъэлъапӀэщтыгъэх, зини ашӀэщтыгъ.

* 2:7 чъыгэу щыӀэныгъэ къэзытырэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:9.

* 2:11 ятӀонэрэ лӀэныгъэр – мыкӀодыжьын лӀэныгъэу псэр зыгъэкӀодрэр ары. Еплъ 20:14; 21:8;

* 2:14 БалаӀам… Балак – еплъ Пегъымбар Мусэ яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:24, 31:16, ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 23:4.

* 2:17 мэнн гъомылэр – израиль цӀыфхэр Мысырым къикӀыжьхи, шъоф нэкӀым къыщакӀухьэ зэхъум, гъомылэу Тхьэм аригъэшхыгъэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:14-15, 31-35.

* 2:28 нэфшъэгъо жъуагъор – Христос ары. Еплъ 22:16.

* 3:7 Даутэ иӀункӀыбзэ – а ӀункӀыбзэм Христос итетыгъошхо къегъэлъагъо. Христос пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщ. Тхьэм пачъыхьэ Даутэ къыгъэгугъагъ бын лъапӀэу Тхьэм ицӀыфхэм тетыгъо афызиӀэщтыр ащ къызэрэтекӀыщтымкӀэ. Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 22:22, Апостол. 2:20-31.

* 3:14 Амин – Тхьэм Ӏофхэу ицӀыфхэр къызэригъэгугъагъэхэр зэригъэцэкӀэщтхэр къэзгъэшъыпкъэжьрэр Христос. Еплъ 2 Кор. 1:20. «Амин» – къикӀырэр «Аущтэу орэхъу».

* 5:5 аслъанкӀэ заджэхэу, пачъыхьэ Даутэ къытекӀыгъэ бын лъапӀэр – Исус Христос ары.

* 8:10 пхъэцӀакӀэ – пхъэныкъостэу машӀом пэлъыр ары.

* 9:1 жъуагъор – мэлэӀич гор.

* 9:1 чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэр – джынапцӀэхэм яхьапс ары.

* 9:3 скорпион – щэнаут зыхэлъ бэдж лъэпкъ.

* 9:10 щэхэр – бжьэхэр, къэцгъуанэхэр зэрэохэу, зэрыцакъэхэу яӀэхэм афэдэхэр ары.

* 9:11 Аполлион къикӀырэр «ЗыгъэкӀодрэр» ары.

* 9:14 Евфрат псыхъошхор – а уахътэм а псыхъор тыгъэ къокӀыпӀэмкӀэ Рим къэралыгъошхом игъунэпкъагъ.

* 11:2 мэзэ тӀокӀитӀурэ тӀурэ – ар мэфэ 1260-рэ е илъэсищрэ ныкъорэ мэхъу. А зэманым шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм гугъушхо ащэчызэ, Тхьэр зымышӀэхэрэм ахэмэ къин арагъэщэчыщт.

* 11:2 къэлэ лъапӀэр – Ерусалим ары.

* 11:4 зейтун чъыгыр – «маслинэр» ары.

* 11:7 чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм къычӀэкӀырэ хьэкӀэ-къокӀэжъыр – еплъ 13:1-7.

* 11:8 къэлэшхор – Ерусалим ары.

* 11:8 Содом – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 1:10.

* 11:12 а пегъымбэритӀур – шыхьатитӀур ары. Еплъ 11:3.

* 11:19 зэзэгъыныгъэр къэзыушыхьатырэ пхъуантэр – а пхъуантэр Тхьэм иунэшхо хэт Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэм чӀэтыгъ. Еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3-я Царств) 8:1-6.

* 12:7 Михаил – апэрэ мэлэӀичхэм ащыщ.

* 12:14 илъэсищрэ ныкъорэ – мэфэ 1260-рэ мэхъу. Еплъ 12:6.

* 13:2 хьашыумыш – урысыбзэкӀэ «барс».

* 13:5 мэзэ тӀокӀитӀурэ тӀурэ – еплъ 11:2.

* 13:18 цӀыфым ипчъагъэ – алыджыбзэкӀи еврейбзэмкӀи пчъагъэхэр хьарыфхэмкӀэ атхых. ДжуртыбзэкӀи алыджыбзэкӀи цӀэхэр щыӀэх, яхьарыфхэм къарыкӀырэ пчъагъэхэр зэхэбгъахъохэмэ, шъихырэ тӀокӀищырэ хырэ хъухэрэр

* 14:1 Цион Ӏуашъхьэр – Ерусалим ары.

* 14:8 къэлэшхоу Бабилэн – Рим къэлэшхор ары къыригъэкӀырэр.

* 14:20 стадие – метрэ 192-рэ мэхъу.

* 15:2 ыцӀэ ипчъагъэ – еплъ 13:18.

* 15:3 пегъымбар Мусэу Тхьэм фэӀорышӀэрэмрэ Шъынэмрэ яорэд – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 15:1-18.

* 16:12 Евфрат псыхъошхор – еплъ 9:14.

* 16:16 Армагеддон – ащ къикӀырэр «Мегиддо къалэм иӀуашъхь» ыӀоу ары. А Ӏуашъхьэр Израиль хэгъэгум итемыр ит. А чӀыпӀэм израиль цӀыфхэр пыйхэм бэрэ щязаощтыгъэх. Еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт ятӀонэрэ тхылъым (4-я Царств) 23:29-30.

* 17:1 бзылъфыгъэ хэтэкӀошхор – Рим къэлэшхор ары къыригъэкӀырэр.

* 17:8 хьэкӀэ-къокӀэжъыр… чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэм къычӀэкӀыщт – еплъ 11:7.

* 18:13 зейтун дагъэр – оливэ дагъэр ары.

* 19:19 хьэкӀэ-къокӀэжъыр – апэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъэу хым къыхэкӀыгъэр ары. Еплъ 13:1-10.

* 19:20 пегъымбар нэпцӀыр – ятӀонэрэ хьэкӀэ-къокӀэжъэу чӀы чӀэгъым къычӀэкӀыгъэр ары. Еплъ 13:11-15.

* 19:20 машӀокӀэ стырэ хыр – джэхьнэмыр ары. Еплъ 14:10; 20:10.

* 20:1 чӀылъэм икуупӀэу чӀэ зимыӀэр – джынапцӀэхэм яхьапс ары.

* 20:4 хьэкӀэ-къокӀэжъым итамыгъэ – еплъ 13:16; 14:9.

* 20:6 ятӀонэрэ лӀэныгъэр – еплъ 20:14; 21:8.

* 20:7 Гогрэ Магогрэ – лъэпкъхэу Тхьэм ицӀыфхэм язэонхэу зэфэсыгъэхэр ары. Еплъ Пегъымбар Иезекиил тхылъэу ытхыгъэм 38 ыкӀи 39.

* 20:8 Тхьэм шӀу ылъэгъурэ къэлэшхор – Ерусалим ары.

* 22:14 Чъыгэу щыӀэныгъэ къэзытырэр – еплъ 2:7.

+ 1:1 Ӏоф. 22:6
+ 1:2 Иуан 19:35
+ 1:3 Ӏоф. 22:7, Ӏоф. 22:10

+ 1:4 МысырикӀыжь 3:14, Ӏоф. 3:1, Ӏоф. 4:5, Ӏоф. 5:6, Иуан 3:11, 1 Тим. 6:13, Апостол. 26:23, 1 Кор. 15:20, Кол. 1:18, 1 Пет. 1:18-19

+ 1:6 МысырикӀыжь 19:6, 1 Пет. 2:9, Ӏоф. 5:10, Ӏоф. 20:6, 1 Пет. 4:11, Иудэ 1:24-25, Ӏоф. 5:13

+ 1:7 Дан 7:13,
+ 1:9 Марк 10:39
+ 1:10 Ӏоф. 4:2
+ 1:12 МысырикӀыжь 25:1, МысырикӀыжь 25:37,
+ 1:13 Дан 7:13, Дан 10:5-6, Ӏоф. 15:6
+ 1:14 Дан 7:9, Ӏоф. 2:18, Ӏоф. 19:12
+ 1:15 Дан 10:6,

+ 1:16 Евр. 4:12, Ӏоф. 19:15, Дан 8:17, Дан 10:9, Маттэ 17:2

+ 1:17 Маттэ 28:4, Ӏоф. 2:8, Ӏоф. 22:13

+ 1:18 Рим. 6:9, Рим. 14:9, Ӏоф. 9:1, Ӏоф. 20:1

+ 2:1 Ӏоф. 1:13, Ӏоф. 1:16

+ 2:2 2 Кор. 11:13, 1 Иуан 4:1

+ 2:7 Маттэ 11:15, Марк 4:9, Лука 8:8, Ӏоф. 3:6, Ӏоф. 3:13, Ӏоф. 3:22, Ӏоф. 13:9, Ӏоф. 3:5, Ӏоф. 21:7, Лука 23:43, 2 Кор. 12:4, УблапӀэ 2:9, УблапӀэ 3:22, Ӏоф. 22:2

+ 2:8 Ӏоф. 1:17-18
+ 2:9 Якъуб 2:5, 2 Кор. 8:9, Ӏоф. 3:9
+ 2:10 Ӏоф. 12:11, Якъуб 1:12, Ӏоф. 3:11
+ 2:11 Ӏоф. 2:7, Ӏоф. 20:6, Ӏоф. 21:8
+ 2:12 Ӏоф. 1:16

+ 2:14 2 Пет. 2:15, Апостол. 15:29, 1 Кор. 8:10, 1 Кор. 10:19

+ 2:15 Ӏоф. 2:6

+ 2:16 2 Фесс. 2:8

+ 2:17 Ӏоф. 2:7, МысырикӀыжь 16:31, Иуан 6:48-50, Ӏоф. 3:12, Ӏоф. 19:12

+ 2:18 Ӏоф. 1:14-15

+ 2:20 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 16:31, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 21:25, Ӏоф. 2:14

+ 2:21 2 Пет. 3:9, 2 Пет. 3:15
+ 2:23 Апэрэ Самуел 16:7, Маттэ 16:27
+ 2:25 Ӏоф. 3:11

+ 2:26 Орэд ЛъапӀэхэр 2:9, Ӏоф. 12:5, Ӏоф. 19:15, Ӏоф. 22:16

+ 2:29 Ӏоф. 2:7

+ 3:1 Ӏоф. 1:4-5, Ӏоф. 1:16, Рим. 1:15, Ефес 2:1, Ефес 2:5, Кол. 2:13, 1 Тим. 5:6

+ 3:3 Маттэ 24:43-44, 2 Пет. 3:10, 1 Фесс. 5:2, Ӏоф. 16:15

+ 3:4 Иудэ 1:23, Ӏоф. 6:11, Ӏоф. 7:9, Маттэ 10:11, Маттэ 22:8, Апостол. 13:46

+ 3:5 Ӏоф. 2:7, Ӏоф. 21:7, МысырикӀыжь 32:32, Орэд ЛъапӀэхэр 55:9, Орэд ЛъапӀэхэр 68:29, Лука 10:19, Маттэ 10:32

+ 3:6 Ӏоф. 2:7
+ 3:9 Ӏоф. 2:9
+ 3:10 2 Пет. 2:9, 1 Кор. 10:13

+ 3:11 Ӏоф. 22:7, Ӏоф. 22:12, Ӏоф. 22:20, Ӏоф. 2:25

+ 3:12 Ӏоф. 2:7, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 7:21, Орэд ЛъапӀэхэр 22:6, Ӏоф. 2:17

+ 3:13 Ӏоф. 2:7

+ 3:14 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:22, Кол. 1:15, Кол. 1:18, 1 Кор. 14:16, 2 Кор. 1:20

+ 3:17 1 Кор. 4:8, Иуан 9:39-41

+ 3:18 Ӏоф. 16:15

+ 3:19 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:12, Евр. 12:5-6

+ 3:20 Лука 12:36, Иуан 14:23

+ 3:21 Иуан 16:33, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Маттэ 19:28, Лука 22:30

+ 3:22 Ӏоф. 2:7

+ 4:1 Ӏоф. 1:10

+ 4:2 Ӏоф. 1:10, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 22:19, Дан 7:9

+ 4:4 Ӏоф. 3:4

+ 4:5 Ӏоф. 8:5, Ӏоф. 11:19, Ӏоф. 16:18, Ӏоф. 1:4-5,

+ 4:6 Ӏоф. 15:2,
+ 4:11 Ӏоф. 5:12, Орэд ЛъапӀэхэр 32:9-11
+ 5:1 Дан 12:4, Ӏоф. 10:4, Ӏоф. 22:10
+ 5:5 Ӏоф. 22:16, УблапӀэ 49:9

+ 5:6 Иуан 1:29, Иуан 1:36, 1 Пет. 1:19, Апостол. 8:32-33, Ӏоф. 1:4-5

+ 5:8 Орэд ЛъапӀэхэр 140:2, Ӏоф. 8:3-4

+ 5:9 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3, Ӏоф. 14:3, Ӏоф. 7:9, Ӏоф. 11:9, Ӏоф. 14:6, Ӏоф. 14:3-4

+ 5:10 МысырикӀыжь 19:6, 1 Пет. 2:9, Ӏоф. 1:6
+ 5:11 Дан 7:10, Лука 2:13
+ 5:12 Ӏоф. 4:11

+ 5:13 Орэд ЛъапӀэхэр 144:16, Орэд ЛъапӀэхэр 150:6, 1 Пет. 4:11, Иудэ 1:24-25, Ӏоф. 1:6, Ӏоф. 7:12

+ 5:14 Ӏоф. 4:10

+ 6:1 Ӏоф. 5:1, Ӏоф. 4:7, Ӏоф. 14:2, Ӏоф. 19:6

+ 6:4 Марк 13:8
+ 6:6 Ӏоф. 7:3
+ 6:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:24,
+ 6:9 Ӏоф. 20:4

+ 6:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:43, Орэд ЛъапӀэхэр 78:10, Орэд ЛъапӀэхэр 93:3, Орэд ЛъапӀэхэр 118:84, Лука 18:7, 2 Фесс. 1:6, Ӏоф. 19:2

+ 6:11 Ӏоф. 3:4
+ 6:12 Марк 13:8, Ӏоф. 11:13,
+ 6:14 Ӏоф. 16:20
+ 6:16 Лука 23:30
+ 6:17 Орэд ЛъапӀэхэр 75:8,
+ 7:1 Дан 7:2
+ 7:3 Ӏоф. 14:1, Ӏоф. 22:4
+ 7:9 Ӏоф. 3:4
+ 7:10 Ӏоф. 12:10, Ӏоф. 19:1
+ 7:11 Ӏоф. 4:6
+ 7:12 Ӏоф. 5:13-14

+ 7:14 Маттэ 24:21, Евр. 9:14, Ӏоф. 19:8, Ӏоф. 22:14

+ 7:16 Орэд ЛъапӀэхэр 120:6,

+ 7:17 ЯтӀонэрэ Самуел 5:2, Орэд ЛъапӀэхэр 22:1, Иуан 10:11, Ӏоф. 21:4

+ 8:1 Ӏоф. 5:1

+ 8:2 Маттэ 18:10-11

+ 8:3 МысырикӀыжь 30:7, Орэд ЛъапӀэхэр 140:2, Ӏоф. 5:8

+ 8:4 Апостол. 10:4
+ 8:5 Ӏоф. 4:5
+ 8:7 МысырикӀыжь 9:23-24,

+ 8:8 МысырикӀыжь 7:17, МысырикӀыжь 7:19, Ӏоф. 11:6

+ 8:10 Ӏоф. 9:1

+ 8:12 МысырикӀыжь 10:21-23,

+ 9:1 Лука 10:18, Ӏоф. 8:10, Ӏоф. 12:8-9, Ӏоф. 1:18

+ 9:3 МысырикӀыжь 10:4
+ 9:4 Ӏоф. 7:2-4
+ 9:7 Дан 7:8
+ 9:12 Ӏоф. 11:14
+ 9:13 МысырикӀыжь 27:2, МысырикӀыжь 30:2
+ 9:14 Ӏоф. 16:12

+ 9:20 1 Кор. 10:20, Орэд ЛъапӀэхэр 134:15-18, Дан 5:23

+ 9:21 Ӏоф. 21:8, Ӏоф. 22:15

+ 10:1 Ӏоф. 4:3, Ӏоф. 1:15-16

+ 10:4 Дан 8:26, Дан 12:4, Ӏоф. 5:1, Ӏоф. 22:10

+ 10:7 Ӏоф. 11:15
+ 10:9 Орэд ЛъапӀэхэр 118:103,
+ 11:1 Ӏоф. 21:15
+ 11:2 Лука 21:24, Ӏоф. 12:6, Ӏоф. 13:5
+ 11:5 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:10,

+ 11:6 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:1, МысырикӀыжь 7:17, МысырикӀыжь 7:19, Ӏоф. 8:8

+ 11:7 Ӏоф. 9:1, Дан 7:21, Дан 8:24
+ 11:9 Орэд ЛъапӀэхэр 78:2-3
+ 11:11 УблапӀэ 2:7,
+ 11:12 Ӏоф. 4:1, 1 Фесс. 4:17
+ 11:13 Ӏоф. 6:12
+ 11:14 Ӏоф. 8:13, Ӏоф. 9:12

+ 11:15 Маттэ 24:31, Ӏоф. 10:7, МысырикӀыжь 15:18, Дан 7:14, Дан 7:27, Лука 1:33, 1 Кор. 15:24

+ 11:16 Ӏоф. 4:4
+ 11:17 Ӏоф. 1:4, Ӏоф. 16:5
+ 11:18 Орэд ЛъапӀэхэр 2:1, Ӏоф. 20:12

+ 11:19 Ӏоф. 15:5, МысырикӀыжь 9:23, Ехъошуа 10:11, Ӏоф. 16:21

+ 12:1 УблапӀэ 37:9

+ 12:3 Дан 7:7, Ӏоф. 13:1, Ӏоф. 17:3, Ӏоф. 17:12

+ 12:4 Дан 8:10

+ 12:5 Орэд ЛъапӀэхэр 2:9, Ӏоф. 2:27, Ӏоф. 19:15

+ 12:6 Ӏоф. 11:3, Ӏоф. 13:5

+ 12:7 Дан 10:13, Дан 12:1, Иудэ 1:9

+ 12:9 УблапӀэ 3:1, Ӏоф. 20:2, Лука 10:18, Иуан 12:31

+ 12:11 Ӏоф. 15:2, Лука 14:26, Иуан 12:25, Ӏоф. 2:10

+ 12:12 Орэд ЛъапӀэхэр 95:11,

+ 12:14 МысырикӀыжь 19:4, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:11, Дан 7:25, Ӏоф. 13:5

+ 12:17 УблапӀэ 3:15
+ 13:1 Дан 7:3, Ӏоф. 12:3
+ 13:2 Дан 7:4-6, Лука 4:6

+ 13:5 Дан 7:8, Дан 11:36, Дан 7:25, Ӏоф. 11:2, Ӏоф. 12:6

+ 13:7 Дан 7:21, Дан 8:24, Ӏоф. 11:7, Ӏоф. 12:17

+ 13:8 Ӏоф. 3:5
+ 13:9 Ӏоф. 2:7
+ 13:10 Ӏоф. 14:12

+ 13:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:1-3, Марк 13:22, Ӏоф. 16:13, Ӏоф. 19:20, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:10, Лука 9:54

+ 13:14 Маттэ 24:24, Марк 13:22, 2 Фесс. 2:9

+ 13:15 Дан 3:6

+ 14:1 Орэд ЛъапӀэхэр 2:6, Орэд ЛъапӀэхэр 9:12, Евр. 12:22, Ӏоф. 3:12, Ӏоф. 7:3-4

+ 14:2 Ӏоф. 1:15, Ӏоф. 6:1
+ 14:3 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3, Ӏоф. 5:9
+ 14:4 2 Кор. 11:2, Якъуб 1:18, 2 Фесс. 2:13
+ 14:8 Ӏоф. 18:2
+ 14:9 Ӏоф. 13:15

+ 14:10 Орэд ЛъапӀэхэр 74:8, Ӏоф. 14:10, Ӏоф. 20:10

+ 14:12 Ӏоф. 13:10
+ 14:13 Ӏоф. 20:6
+ 14:14 Дан 7:13, Дан 10:5-6, Ӏоф. 1:13
+ 14:15 Марк 4:29
+ 14:19 Ӏоф. 19:15
+ 15:1 Ӏоф. 16:1, Ӏоф. 17:1, Ӏоф. 21:9
+ 15:2 Ӏоф. 4:6, Ӏоф. 12:11, Ӏоф. 13:17

+ 15:3 МысырикӀыжь 15:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:30, Орэд ЛъапӀэхэр 91:6

+ 15:4 Орэд ЛъапӀэхэр 85:9
+ 15:5 МысырикӀыжь 38:21, Ӏоф. 11:19
+ 15:6 Ӏоф. 1:13
+ 15:7 Ӏоф. 4:6

+ 15:8 МысырикӀыжь 40:34-35, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:10-11,

+ 16:1 Ӏоф. 15:1, Орэд ЛъапӀэхэр 78:6,
+ 16:2 Ӏоф. 13:16, МысырикӀыжь 9:9-11
+ 16:3 Ӏоф. 8:8-9
+ 16:4 МысырикӀыжь 7:17-20
+ 16:5 Ӏоф. 1:4, Ӏоф. 11:17,
+ 16:6 Маттэ 23:35, Ӏоф. 18:24,
+ 16:7 Ӏоф. 6:9
+ 16:9 Дан 5:23, Апостол. 12:23
+ 16:10 Ӏоф. 13:2, МысырикӀыжь 10:21-22
+ 16:12 Ӏоф. 9:14,
+ 16:13 Ӏоф. 12:3, Ӏоф. 13:11
+ 16:14 Марк 13:22, Ӏоф. 13:13

+ 16:15 Маттэ 24:43-44, 2 Пет. 3:10, 1 Фесс. 5:2, Ӏоф. 3:3, Ӏоф. 3:18

+ 16:18 Дан 12:1, Марк 13:19
+ 16:19 Ӏоф. 14:10
+ 16:20 Ӏоф. 6:14

+ 16:21 МысырикӀыжь 9:23-25, Ехъошуа 10:11, Ӏоф. 11:19

+ 17:1 Ӏоф. 15:1, Ӏоф. 21:9,
+ 17:2 Ӏоф. 14:8
+ 17:3 Ӏоф. 12:3
+ 17:6 Ӏоф. 16:6
+ 17:8 Ӏоф. 9:1, Ӏоф. 11:7
+ 17:12 Дан 7:7, Дан 7:24, Ӏоф. 12:3

+ 17:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, 1 Тим. 6:15, Ӏоф. 19:16, Дан 2:37

+ 17:16 Ӏоф. 18:8
+ 18:2 Ӏоф. 14:8,
+ 18:3 Ӏоф. 17:2,
+ 18:5 Юныс 1:2
+ 18:6 Орэд ЛъапӀэхэр 136:8,
+ 18:8 Ӏоф. 17:16
+ 18:24 Маттэ 23:35, Ӏоф. 16:6, Ӏоф. 17:6
+ 19:1 Орэд ЛъапӀэхэр 61:12, Ӏоф. 7:10

+ 19:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:43, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 9:7, Ӏоф. 6:10

+ 19:3 Ӏоф. 14:11, Ӏоф. 18:9

+ 19:4 Ӏоф. 4:4

+ 19:5 Орэд ЛъапӀэхэр 133:1, Орэд ЛъапӀэхэр 134:1

+ 19:6 Ӏоф. 1:15, Ӏоф. 6:1, Орэд ЛъапӀэхэр 92:1

+ 19:7 Маттэ 22:2, Маттэ 25:10, Ӏоф. 21:2
+ 19:8 Ӏоф. 7:14
+ 19:10 Апостол. 10:25-26, Ӏоф. 22:8-9
+ 19:12 Ӏоф. 1:14, Ӏоф. 2:17
+ 19:13 Иуан 1:1

+ 19:15 Ӏоф. 1:16, Орэд ЛъапӀэхэр 2:9, Ӏоф. 2:27, Ӏоф. 12:5, Ӏоф. 14:19-20

+ 19:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17

+ 19:19 Ӏоф. 16:16

+ 19:20 Ӏоф. 13:11-15, Ӏоф. 16:13, Дан 7:11-12

+ 19:21 Ӏоф. 1:16
+ 20:1 Ӏоф. 9:1
+ 20:2 УблапӀэ 3:1, Ӏоф. 12:9
+ 20:3 Орэд ЛъапӀэхэр 54:24, Дан 6:17

+ 20:4 Дан 7:9, Маттэ 19:28, Ӏоф. 6:9, Ӏоф. 13:12-16, Дан 7:18

+ 20:6 Ӏоф. 2:11, Ӏоф. 14:13, Ӏоф. 21:8, МысырикӀыжь 19:6, Ӏоф. 1:6

+ 20:8 Ӏоф. 16:14

+ 20:9 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 1:10, Ӏоф. 11:5

+ 20:10 Ӏоф. 19:20

+ 20:11 Орэд ЛъапӀэхэр 101:27

+ 20:12 МысырикӀыжь 32:32, МысырикӀыжь 32:33, Дан 7:10, Дан 12:1, Маттэ 16:27

+ 20:13 Апостол. 24:15
+ 20:15 Маттэ 13:42, Маттэ 13:50
+ 21:1 2 Пет. 3:13, Ӏоф. 20:11
+ 21:2 Гал. 4:26, Евр. 12:22, Ӏоф. 19:7
+ 21:4 Ӏоф. 7:17,
+ 21:5 2 Кор. 5:17

+ 21:6 Ӏоф. 1:6, Ӏоф. 22:13, Иуан 4:10, Иуан 7:37

+ 21:7 Ӏоф. 2:7, Ӏоф. 3:5, Маттэ 25:34, ЯтӀонэрэ Самуел 7:14, 2 Кор. 6:18

+ 21:8 1 Кор. 6:9-10, Гал. 5:19-21, Ӏоф. 22:15, Ӏоф. 2:11, Ӏоф. 20:6

+ 21:9 Ӏоф. 15:1, Ӏоф. 17:1
+ 21:10 Ӏоф. 17:3
+ 21:11 МысырикӀыжь 40:34
+ 21:14 Ефес 2:20
+ 21:15 Ӏоф. 11:1
+ 21:19 МысырикӀыжь 28:17-20,
+ 21:23 Ӏоф. 22:5
+ 21:27 Орэд ЛъапӀэхэр 117:20
+ 22:2 УблапӀэ 2:9, УблапӀэ 3:22, Ӏоф. 2:7

+ 22:4 Орэд ЛъапӀэхэр 16:15, Маттэ 5:8, 1 Иуан 3:2, Евр. 12:14, Ӏоф. 7:3-4

+ 22:5 Орэд ЛъапӀэхэр 35:10, Ӏоф. 21:23
+ 22:6 Ӏоф. 1:1
+ 22:7 Ӏоф. 3:11, Ӏоф. 1:3
+ 22:8 Ӏоф. 19:10
+ 22:10 Дан 12:4, Ӏоф. 10:4, Ӏоф. 1:3
+ 22:11 Дан 12:10, 2 Тим. 3:13
+ 22:12 Маттэ 16:27
+ 22:13 Ӏоф. 1:8, Ӏоф. 21:6
+ 22:14 Ӏоф. 7:14

+ 22:15 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:22, 1 Кор. 6:9-10, Гал. 5:19-21, Ӏоф. 21:8

+ 22:16 Ӏоф. 5:5, Ӏоф. 2:26

+ 22:17 Ӏоф. 21:2, Ӏоф. 21:9, Иуан 7:37, Ӏоф. 21:6

+ 22:18 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:32, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:6

+ 22:20 1 Кор. 16:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=ADG

Table of Contents

КъэбарышӀур

КъэбарышӀур Маттэ къызэриӀотагъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЩЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ПЛӀЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ТФЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ХЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ БЛЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ИНЭРЭШЪХЬ

КъэбарышӀур Марк къызэриӀотагъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

КъэбарышӀур Лука къызэриӀотагъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЩЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ПЛӀЫНЭРЭШЪХЬ

КъэбарышӀур Иуан къызэриӀотагъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ

Апостолхэм ашӀэгъэ Ӏофхэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЩЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ПЛӀЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ТФЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ХЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ БЛЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ИНЭРЭШЪХЬ

Апостол Якъубэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Петрэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Петрэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Иуан апэрэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Иуан ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ

Апостол Иуан ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ

Апостол Иудэ тхылъэу ытхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Рим къэлэшхом дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Коринф къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Галатие хэкум исхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Паул шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Ефес къалэм дэсхэм тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Филиппи къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Колоссэ къалэм дэсхэм апостол Паул тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул апэрэ тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэу Фессалоникэ къалэм дэсхэм апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу афитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Паул апэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Паул ятӀонэрэ тхылъэу Тимофей фитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Паул тхылъэу Тит фитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Апостол Паул тхылъэу Филимон фитхыгъэр

- АПЭРЭШЪХЬ

Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Апокалипсис

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀОЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ЗЫНЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОКӀЫРЭ ТӀУНЭРЭШЪХЬ