Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-10-13T22:49:59.387782+00:00

Гуйҗун Китаб

Гуйҗун Китаб

1. Торати Китабу

1. Дилитў

2. Хуадян (торат)

Торати Китабу

Торати Китабу

1. Торати Китабу

1. Датур

2. Җефон

3. Левит

4. Фур

5. Фалү

(Датуршон, Җефон, Левит,

Исраилжынмуди фур, Чунфә фалү)

На хуэйзў йүян фанхади

Ба зыҗиди пинлүн җочў җыгә җўхо дафадилэ:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-176-7

© Фанйи Китабуди Янҗюйүан, 2011

Гуйҗун Китабушон зандёди минзыди цыйзы

Датур – Датуршон

Җефон – Җефон

Левит – Левит

Фур – Исраилжынмуди фур

Фалү – Чунфә фалү

Торати Китабу

ТОРАТИ КИТАБУ

Датуршон, Җефон, Левит,

Исраилжынмуди фур,

Чунфә фалү

Фанйи Китабуди Янҗюйүан

2011

Мулў

Щүян | 7
Датуршон | 9
Җефон | 120
Левит | 218
Исраилжынмуди фур | 285
Чунфә фалү | 376
Хуадян | 456

Щүян

Гуйҗун нянҗяму!

Нимуди мянчян на хуэйзў йүян ту йихуэй фанхади Торати Китабу. Тасы Гуйҗун Китабуди йигә буфын. Хўда ги жынму ба дин ёҗинди Фу гигили – җысы Гуйҗун Китабу. Тасы зэ йиче шыҗешон дин нянди дэ зунхўди, йинцысыдо дун-яди сангә дин дади җёмыншон – җысы яхўти, христиан дэ ислам – йиче Гуйҗун Китабу хуэйҗәсы тади юди буфынсы гуйҗунди.

Мый йигә жын, булүн та зэ натар җў, тасы найигә минзўди дэ щинфу нагә җёмын еба, ё зо йигә нынгу ба җыгә фу на зыҗиди фуму йүян няншонни. Гуйҗун Китабу ги йиче сыхуршон җўди жынмуди заён вынти ги хуэйдадини: замуда натар лэди, виса заму хуәдини, виса зэ шыҗешон җымущезы ха сыюр, жын вучонлиди йиху са ба та дындини.

Гуйҗун Китабу литу ю 60 дуә бын фуни, ба таму гәён Хўдади шынжынму хын дуәди быйн яншон щели. Та ба зоха шыҗе до заму шыдэди ту йигә быйн яншонди сычин либян тифәдини.

Ба Гуйҗун Китабу нын фынчын лёнгә да буфын. Зэ ту йигә буфын литу ю Торати, Зэбур, шынжынмуди фу дэ лисы фуни. Ди эргә буфынсы Инҗил (ба Инҗил кәҗя фандо хуэйзў йүяншонли). Торати Китабу – җысы Хўда ги Муса шынжын гихади ву бын фалү фу: Датуршон, Җефон, Левит, Исраилжынмуди фур дэ Чунфә фалү (ги мый йи бын фу вәму щелигә байир щүян).

Җы ву бын фу гуон бусы кэтурди, таму хансы йиче Гуйҗун Китабуди җун-ё фу. Зэ таму литу тифәдисы: замуҗя Хўда ба дун-я дэ жынму зохали, замуҗя жынму зэ дун-яшон санкэли, замуҗя таму гантуә гўнахарли, замуҗя Хўда ба Гәҗяди минжын җянчўлэ, лян таму динли хәтунли зэмусы ги таму ба Тади фалү гигили.

Торати Китабусы на гўдэ яхўти йүян щехади. На хуэйзў йүян фан җыгә фуди сыхур, сыйүн гўдэ яхўтиди бынвынли. Нянҗяму дан ба замуҗяди хуади йисы бу җыдоли, таму нын зэ җы йи бын фуди йирди хуадяншон ба таму зоҗян.

Фанйи Китабуди Янҗюйүан ги фанйижынму, бянҗижынму зэмусы ги шелүха чўбан җы бын фуди сыхур бонли монди жынму чынщин дощедини.

Хуэйзўжынму ба җы йи бын фу надо шуни дансы нян, җыгә до вәмушонсы да щихуан.

Фанйи Китабуди Янҗюйүан.

Датур

Датур

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

ДАТУРШОН

Датуршон фуди щүян

Торати Китабу лян Датуршон фу кэсыдини. Җысы Муса фалү литуди ту йи бын фу (на яхўти хуа «Торасы» җётё хуэйҗәсы фалү).

Датуршон фу на яхўти йүян ю гәҗяди минзыни – җысы «Берешит» (зусы «Датуршон»), на грек йүян «Генесис» (зусы «Фасын»). Зэ җы йи бын фу литу фәдисы шыҗе, димян, жынзў, Исраил минжын чўшы либян сычин.

Фуди туршон (1-11 буфын) тифәдисы замуҗя Хўда лян Тади хуа ба чүан шыҗе зохали. Кәсы Хўдади вида гуон бусы зэ җыгәшон. Суйжан жынму ба гўнахар ганха да Та гынчян лийүанли еба, кәсы Хўда ба та зохади жынму мә лёхади, хан цощиндини. Вончян чиди шыҗеди йиче лисы – җысы Хўда дэ жынму җунҗянниди лянщи.

Йиху зэ җёнфә литу (12-50 буфын) тифәдисы нэще жын, ба сый Хўда җянчўлэли, җё тамуди хубый чынха Тади минжынни. Зэ Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ дэ Ягўбэди шы эргә эрзы сынхуә либян щёфә литу фәдисы Хўда ги таму гихади щүян: тамуди хубый чынха фур дуәдини, ба Хўда ги таму щүхади нэгә димян җаншонни, таму ги йиче жынзў чынха бэрэкэтини. Суйжан таму бусы дин ходи жынму еба, зэ Датуршон фу литу заму ба тамуди ванҗён дэ бухо ганбан е няндини, – кәсы таму ги Хўдади җёхо гили хуэйдали, зунхў Тали.

Зэ Датуршон фу литу нын канҗян гәшы-гўёнди тицэ дэ ще фуди ёнзыни, – җы есы дащихуанди щүфә, есы җүнмый щёфә, есы минзў дэ жынмуди миндан, есы сывын ёнзыди панвон. До вәмушон бу гуанван, йинцысы йиче бынвын лян хуа гынзыди фашу тянмандини. Билүн, зо жынди сыхур (жын на яхўти хуа фәдисы «Адам»), Хўда ба та лян тў зўшонли (на яхўти хуа тўсы «Адама»; Датур 2:7). Ди эрлэ, жын ё вуло җыгә тў дини (2:5, 3:23), ди санлэ, вучонлиди йиху, та йүан хуэйдо тў ди литуни (3:19). Җымуҗяди хуа гынзыди фашу ба щүфә вон хони дабандини, хан ба зуәзоҗя фәди вонщён е җё вон хони дунни. Юди сыхур хуа гынзыди фашу бёфә минзыди хуэйҗәсы дилищүә минзыди чўшыдини. Билүн, Вавилон чынпуди минзы на яхўти хуасы «Бавел» да «балал» («хуәдё» дунцышон чўлэли) нын бёфә замуҗя Хўда зэ нэтар ба димяншон җўди йиче жынди йүян хуәдёли зэмусы вон натар ба димяншонди йиче жын сакэли (11:9). Кәсы ба җыгә хуа гынзыди фашу дансы фанчи, дуәди сыхур фанбугуәлэ. Зэ җыгә фанйишон ба җымуҗяди җун-ё чинкуон е зыгидини.

1

Замуҗя Хўда ба тян, димян дэ таму литуди йиче дунщи зохали

1^1Датур Хўда ба тян дэ димян зохали. 2Димянсы луандундунди зэмусы кунди, йикуэзы хинан зэ мәйир кын готуни, Хўдади Лин зэ фи мяншон фидини. 3Хўда фәсы:

– Җё гуонлён юха.

Гуонлён зу юли. 4Хўда канҗян гуонлёнсы ходи, ба гуонлён лян хинан фынкэли, 5ба гуонлён җёчын быйтянли, ба хинан – еванли.

Хушон долэли, ганзо е долэли – җысы ту йитян.

6Хўда фәсы:

– Җё тян динзы зэ фиди донҗунни юха, җё та ба фиди шонха фынкэ.

Зу җымуҗя чынли. 7Хўда ба тян динзы зохали зэмусы ба дихади фи да тян динзы готуди фи фынкэли. Зу җымуҗя чынли. 8Хўда ба тян динзы нанчын «тянли». Хушон долэли, ганзо е долэли – җысы ди эртян. 9Хўда фәсы:

– Җё тян дихади фи шудо йичур, җё ган ди чўлэ.

Зу җымуҗя чынли. 10Хўда ги ган ди нанлигә минзы «димян», ба шуцуанди фи җёчын «хэли». Хўда канҗянли, жыгә дуәму хо.

11Йиху Хўда фәсы:

– Җё зэ димяншон заёнди цому җончўлэ: ги зырди цомё зэмусы җочў гәҗяди ёнзы ги зырди заён фу. Тади зыр зэ тади готян литуни.

Зу җымуҗя чынли. 12Димян ба цому сынчўлэли: җочў гәҗяди ёнзы ги зырди цомё зэмусы җочў гәҗяди ёнзы ги зырди заён фу. Тади зыр зэ тади готян литуни. Хўда канҗянли, жыгә дуәму хо. 13Хушон долэли, ганзо е долэли – җысы ди сан тян.

14Хўда фәсы:

– Җё тян динзышон ю гуонлён, ба быйтян дэ еван фынщёкэ, ба жызы, сыҗи дэ нянщян зыги. 15Җё гуонлён зэ тян динзышон, зущён дын йиён, ба димян жолён.

Зу жымужя чынли. 16Хўда ба лёнгә да гуонлён зохали: дади – җё пый быйтянни, щёди – жё гуан еванни[*] зэмусы ба щинщю зохали. 17Хўда ба таму гәдо тян готули, җё таму җо димянни, 18гуан быйтян дэ еванни зэмусы җё ба гуонлён лян хинан фынщёкэни. Хўда канҗянли, җыгә дуәму хо. 19Хушон долэли, ганзо е долэли – җысы ди сы тян.

20Хўда фәсы:

– Җё фи литуди заён хуәвар фандандан. Җё чёр да димян готу вон тяншон фи.

21Зэмусы Хўда хан ба хэ литуди хын дади есын, зэ фи литу фанданданди гәён хуәвар дэ заён чёр зохали. Хўда канҗян җыгә дуәму хо, 22зу ги таму гили кухуанли:

– Ниму вон дуәни йин, ба хэниди фи җанман, җё чёр зэ димяншон е вон дуәни йин.

23Хушон долэли, ганзо е долэли – җысы ди ву тян.

24Хўда фәсы:

– Җё димян ба заён хуәвар сынчўлэ: сынлин, пачун дэ заён есын.

Зу җымуҗя чынли. 25Хўда зэ дишон ба заён есын, сынлин, пачун дэ хуәвар ду зохали. Хўда канҗянли, җыгә дуәму хо.

26Хўда фәсы:

– Җё Заму җочў Замуди ёнзы дэ щёнфа ба жынму зоха, җё таму гуан йиче хэниди йү, тяншонди чёр, йиче димянди сынлин, есын дэ пачун.

27Зу җымуҗя Хўда җочў Гәҗяди ёнзы ба таму зохали, ба нанжын дэ нүжын зохали. 28Хўда ги таму панвонли холи зэмусы фәди:

– Ниму сын-ёнчи, вон дуәни йинчи, ба димян җанман зэмусы гуан та; гуан хэниди йү, тяншоди чёр дэ йиче димянди хуәвар.

29Хўда фәсы:

– Вә ги ниму ба йиче ги зырди цомё, йиче ги зырди фуди готян гидини, җё ниму чыни. 30Ги димянди есын, тяншонди чёр, йиче пачун дэ ю минди хуәвар, – Вә ба чинцо дэ цэфи гидини, җё таму чыни.

Зу җымуҗя чынли. 31Хўда ба Гәҗя зохади йиче дунщи канли – саду тэ холи. Хушон долэли, ганзо е долэли – җысы ди лю тян.

2

2^1Зу җымуҗя ба тян дэ димян, йиче тяншонди дэ димянди дунщи ду зохали. 2Ди чи тян Хўда ба Гәҗяди гункў зўванли. Ди чи тян Та ба гун ванчынлиди йимяр, хуанхали. 3Хўда ги ди чи тянди нэйитян панвонли холи, ба та зўчын гуйҗун жызыли, йинцысы нэйитян Та ба зохади гункў ванчынлиди йимяр, хуанхали. 4Җы зусы зуәзо тян дэ димянди лисы.

Зэ Эдем фуйүанни

Анлахў Торля зо тян дэ димянди сыхур, 5дишон мәю йигә дунзы, мәю цомё, йинцысы Анлахў Торля ги димяншон мә дафа йү зэмусы мәю вуло тади жын. 6Гуонсы да ди литу тончўлэди йи гўзы фи ба димян вон шыни мынли. 7Нэхур Анлахў Торля на дишонди тў золигә жын, ги тади бизы литу ба хуә чи чуйгили, жын зу хуәли. 8Йиху Анлахў Торля зэ дунфонни, Эдем литу зэлигә фуйүанзы, зу нэтар Та ба зохади жын нандунхали. 9Анлахў Торля ги йүанзыни ба заён хокан дэ хочыди готян фу зэшонли. Йүанзыди донҗунни җонди йигә ги минди фу зэмусы хан ю йигә фуни, җыгә фу нын җё жын җыдо, – сасы хади, сасы ходи+. 10Да Эдем литу тонди йигә хә; та җё йүанзыдини, йиху та фынчын сы гўзыли. 11Ту йигә хә җёдисы Фисон: та җочў Хавила җуви дифон тондини – җысы ю җинзыди вәр. 12(Нэгә дифонди җинзысы ходи, нэтар хан ю бдолах щён дэ оникс шытуни.) 13Ди эргә хә җёдисы Гихон: та җочў йиче Куш дифон тондини[*]. 14Ди сангә хә җёдисы Тигр: та да Ассирия дунбонгә тондини. Ди сыгә хәсы Евфрат+. 15Анлахў Торля ба жын нандундо Эдем йүанзыни җё та вуло дэ җокан җыгә йүанзыни. 16Анлахў Торля ги жын гилигә фынфу:

– Ба йүанзы литуди йиче фушонди готян ни ду нын чы, 17гуонсы ба йигә фушонди готян ни бу нын чы (җыгә фу нын җё ни җыдо – сасы ходи, сасы хади), йинцысы сый чы нэгә фушонди готян, нэйитян та яндин вучондёни.

18Йиху Анлахў Торля фәсы:

– Жын йигәр хуәдини, җыму бу хо. Вә ги та зо йигә бонбан, лян та йиёнди.

19Анлахў Торля лян дишонди тў зўли заён есын дэ чёрли. Йиху ба таму линдо жын гынчян, щён канйихар, ба са минзы жын ги таму нангини. Жын ба замуҗяди минзы ги таму нангили, йиче хуәвар зу ба нэмуҗяди минзы дыйшонли. 20Жын ги йиче җяниди сынлин, чёр дэ йиманди есын ба минзы нангили, кәсы таму литу ги гәҗя мәдый зошон зущён та йиёнди бонбан. 21Нэхур Анлахў Торля җё жын фили шыҗёли, та фиди нэгә курни ба тади йигынзы лыйба дынчўлэли, ба нэгә вәр на жути бячўли+. 22Анлахў Торля на нэ йигынзы лыйба золигә нүжын, йиху ба та линдо нэгә жын гынчянли. 23Жын фәсы:

– Җыгә гўдўсы вәди гўдў литуди,
жутисы вәди жути литуди.

Ба та җёчын нүжынни,
йинцысы та да жынди шынзышон нахади.

24Йинви җыгә мый йигә жын да нён-лозы гынчян зудё, лян тади нүжын чынфон пыйдуйдини, лёнгәр чынха йигә шынзыдини.

25Таму лёнгәр: нанжын дэ нүжынсы җиншынзы, таму е җыбудо, щю – җысы са.

3

3^1Анлахў Торля зохади чунсын литу дин җяндисы чончун. Чончун вынли нүжынли:

– Хўда җыншы бу җё ниму чы йүанзыниди мый йигә фушонди готянма? 2Нүжын хуэйдади:

– Йүанзыниди йиче фушонди готян вәму ду нын чы, 3гуон ба донҗун нэгә фушонди готян бу нын чы. Хўда фәсы бу җё вәму чы нэгә фушонди готян, ба та бу җё ду, йинцысы яндин вучонни!+

4Чончун фәсы:

– Ниму бу вучон, 5йинцысы Хўда җыдони, дансы чыли нэгә готян, нимуди нянҗин зу зынкэни; ниму гәҗя, зущён Хўда йиён, нын җыдо ха-хони.

6Нүжын канҗянли, нэгә фушонди готян хокан, щён зэмусы нын ги эргили. Та җюлигә готян зу чышонли. Ги тади нанжын е гилигә готян – нанжын лян та йидарни чыли. 7Тамуди нянҗин донвәр зынкэли, дунли – тамуди шынзы җиндини. Йинви нэгә ги гәҗя на инжирфуди еер бянлигә гэ куазыди лянлянзы. 8Хушон хан лёнди сыхур таму тинжянли, замуҗя Анлахў Торля зэ йүанзыни зудини, зу чёндо фу быйхули.

– 9Ни зэ натарни? – Анлахў Торля җёли жынли.

10Нэгә жын хуэйдади:

– Вә тинҗянли, замуҗя Ни зэ йүанзыни зудини. Вә зу хэли пали, йинцысы вәди шынзы җиндини, йинви нэгә чёнхали.

– 11Сый ги ни фәли нисы җиншынзыди? – Җў вынли. – Ни ба Вә бу җё чы нэгә фушонди готян чылима?

12Жын хуэйдади:

– Ни ги вә гихади нэгә нүжын, – та ги вә гили нэгә фушонди готянли, вә зу чыли.

– 13Ни виса җымуҗя ганли? – Анлахў Торля вынли нүжынли.

Та хуэйдади:

– Чончун ба вә хундёли, йинви нэгә вә чыли.

14Анлахў Торля ги нэгә чончун фәсы:

– Ви ни ганхади җыгә сычин,
Вә ба ни зуйни:
йиче сынлин дэ есын литу
зыю нисы җухади,
ни зэ дўзышон пани,
йибыйзы чы тўни.
15Вә җё ни дэ нүжын лёнгәр
чынха дуйтуни,
Нимуди хубый йиҗя лян йиҗя
е чынха дуйтуни:
Тади эрзы да ниди туни,
ни ба та да җүәхугыншон динни.

16Җў ги нүжын фәсы:

– Ни хуэ вавади сыхур яндин чылини,
ён вавади сыхур шу тындунни.

Ни вонщён ниди нанжынни:

та ги ни дон җонгуйдини.

17Җў ги нанжын фәсы:

– Тинли ниди чижын хуади йимяр,
ни ба Вә бу җё чыди готян чыли!

Зу ви ни – димянсы җухади:

Ни да димяншон шу кўди дый лёншыни.

18Ба цыязы дунзы
та ги ни җончўлэни,
ни чы тандониди ецони.

19Хан тоншон ни зын гәҗяди кулённи.

Йиху йүан хуэйдо тў литуни,
йинцысы ба ни да тў литу нахади,
йинви нисы тў,
ни йүанхуэй чынха тўни.

20Ту йигә жын, Адан, ги гәҗяди нүжын нанлигә Хэва минзы, йинцысы та чынха дун-яшонди йиче жынди мамали[*]. 21Анлахў Торля на пизы зўлигә йишон ги жын дэ тади щифузы чуангили. 22Йиху Анлахў Торля фәсы:

– Ба ха-хо җыдолиди йимяр, жын җыхур чынха зулян Заму литуди йигәли. Кан, бә җё та ба ги минди фуди готян чы, чынха йинавар хуәди!+

23Анлахў Торля ба жын да Эдем йүанзыни ганчўчили, җё вуло дини (да натар ба та нахади.). 24Ба жын ганчўчи, Та ги Эдем йүанзыди дунбонгә гәлигә Херувим[*], шуни нади да сымян җуанди хуә до, җё та каншу ги минди фу гынчян чиди лўни.

4

Каин дэ Авель

4^1Адан лян тади щифузы Хэва тунли чуонли. Та ба вава хуэшонли, йиху сын-ёнлигә эрзы – Каин. Хэва фәсы:

– Чечў Җўди бонцу вә дыйлигә эрзы![*]

2Йиху та ба Каинди щүнди Авель сын-ёнхали. Авель чынха фон-ёнди жынли, Каинсы җуонҗяхан. 3-5Гуәлищезы жызы Каин ба дишонди лёншы ги Җў налэ җүчын гўрбанили. Авель е да тади тушур ёнчүн литу җянчўлэли җигә ёнгозы, ба тамуди ю ги Җў жүгили.

Җў щихуанди җешули Авельди гўрбанили, кәсы ба Каинди гўрбани мә жын, йинви нэгә та чишонлэли, тади лян фали юцули. 6Җў вынли Каинли:

– Виса ни чишонлэли? Виса ни фон ляндини? 7Ни дансы ган хо сычин, ба ту тэчелэ. Дансы бу ганли, гўнахар зэ мын гынчян дындини. Гўнахар щён гуан нини, кәсы ни ё ги та дон җонгуйдини+.

8Каин ги гәҗяди щүнди Авель фәсы:

– Заму зу тандони.

Таму доли тандонили. Нэтар Каин ги щүнди Авель щяли шули, ба та дасыли. 9Җў вынли Каинли:

– Ниди щүнди зэ нанини?

Каин хуэйдади:

– Бу җыдо. Нандый вәсы җокан щүндиди жынма?

10Җў фәсы:

– Ни ганлигә са сычин? Ниди щүндиди ще зэ димяншонни: ще ги Вә чў шындини. 11Нисы җудёди; йинви ни лян щүндиди ще ба ди яндёли, димян бу җешу нили. 12Замуҗя ни вуло җуонҗя еба, кәсы та ги ни бу ги шучын. Да җыгә сыхур ни чынха юванжын дэ лищёнжынни.

13Каин ги Җў фәсы:

– Җыгә зуй до вәшон җундихын, вә шубучў. 14Ни ба вә да димяншон җуйдини, вә да Ниди мянчян цонхани. Вә чынха юванжын дэ лищёнжынли – мый йигә жын ба вә нын дасы.

15Кәсы Җў фәсы:

– Сый дан ба Каин дасыли, ги та ба чи лэзыди чу богини.

Җў зу ги Каинди шыншон зўли йигә җихо, бә җё пынҗян тади жын ба та дасыли+. 16Каин да Җў гынчян зудёли, җўдо Нод дифоннили, зэ Эдем йүанзынниди дунбонгә. 17Каин лян тади щифузы тунли чуонли, та ба вава хуэшонли, йиху сын-ёнлигә эрзы Енох. Каин зу нэгә сыхуршон щюгэли чынпули, ба та нанчын Енохли, лян гәҗя эрзыди минзы йиён. 18Енох чынха Ирадди дадали, Ирад чынха Мехиаельди дадали, Мехиаель чынха Мафусалди дадали, Мафусал чынха Ламехди дадали. 19Ламех чүли лёнгә щифузы: ту йигә җёдисы Ада, ди эргә – Цилла. 20Ада сын-ёнлигә эрзы Цавал. Та чынха зэ җонфон литу җўди жынму дэ фон-ёнди жынмуди дадали. 21Тади щүндиди минзысы Цувал. Та чынха йиче на лира дэ суәназы фади жынмуди дадали. 22Цилла сын-ёнлигә эрзы Тувалкаин, тасы зў те җясыди дэ тун пынпынзыди теҗён. Тувалкаинди мыймыйсы Ноема. 23Ламех ги гәҗяди лопәму фәсы:

– Ада дэ Цилла, ниму ба вә тин!

Лопәму, ниму тин, вә фә сани!

Дансы нанжын шонли вә – вә дасы нэгә жынни!

Дансы эрвазы дали вә – вә дасы нэгә эрвазыни!

24Ги дасы Каинди жын ба чи лэзыди чу богини,
кәсы ги дасы Ламехди – чи бянҗя чишы хуэй.

25Адан кә лян тади щифузы тунли чуонли. Та сын-ёнлигә эрзы, нанлигә Сиф минзы, йинцысы Хэва фәли: «Хўда ги вә цыминлигә щин эрзы, җё тихуан щянчян Каин дасыди Авельни»[*]. 26Сиф гынчян сын-ёнлигә эрзы, минзы җёдисы Енос; зу да нэхур дашон жынму бэвонтуә Җўли.

5

Аданди хубый

5^1Җысы Аданди хубый. Хўда ба жын зохади сыхур, җочў гәҗяди ёнзы золи тали. 2Та ба нанжын дэ нүжын зохали, ги таму панвонли холи. Зохади сыхур, Хўда ги таму ба минзы е нангили – «жын»+.

3Адан йибый саншы суйди сыхур дыйлигә эрзы, лян та йиёнди. Адан ги та нанлигә минзы Сиф. 4Ба Сиф сын-ёнхади йиху, Адан хуәли бабый суй; та хан дыйли эрнүли. 5Хуәдо җюбый саншы суйшон, Адан вучонли.

6Сиф йибый лин ву суйди сыхур дыйлигә эрзы Енос. 7Ба Енос сын-ёнхади йиху, Сиф хуәли бабый лин чи суй; та хан ю эрнүлэ. 8Хуәдо җюбый шы эр суйшон, Сиф вучонли.

9Енос җюшы суйди сыхур дыйлигә эрзы Каинан. 10Ба Каинан сын-ёнхади йиху, Енос хуәли бабый шыву суй; та хан ю эрнүлэ. 11Хуәдо җюбый лин ву суйшон, Енос вучонли.

12Каинан чишы суйди сыхур дыйлигә эрзы Малелеил. 13Ба Малелеил сын-ёнхади йиху, Каинан хуәли бабый сышы суй; та хан ю эрнүлэ. 14Хуәдо җюбый шы суйшон, Каинан вучонли.

15Малелеил люшы ву суйди сыхур дыйлигә эрзы Иаред. 16Ба Иаред сын-ёнхади йиху, Малелеил хуәли бабый саншы суй; та хан ю эрнүлэ. 17Хуәдо бабый җюшы ву суйшон, Малелеил вучонли.

18Иаред йибый люшы эр суйшонди сыхур дыйлигә эрзы Енох. 19Ба Енох сын-ёнхади сыхур, Иаред хуәли бабый суй; та хан ю эрнүлэ. 20Хуәдо җюбый люшы эр суйшон, Иаред вучонли.

21Енох люшы ву суйди сыхур дыйлигә эрзы Мафусал. 22Мафусал сын-ёнхади йиху, Енох хуәли санбый суй, та җочў Хўдади лўфу зули, та хан ю эрнүлэ. 23Енох хуәли санбый люшы ву суй. 24Та җочў Хўдади лўфу зули. Йиху Енох бу җянли, Хўда ба та җешухали.

25Мафусал йибый башы чи суйди сыхур дыйлигә эрзы Ламех. 26Ламех сын-ёнхади йиху, Мафусал хуәли чибый башы эр суй; та хан ю эрнүлэ. 27Хуәдо жюбый люшы җю суйшон, Мафусал вучонли.

28Ламех йибый башы эр суйди сыхур дыйлигә эрзы. 29Ламех ги та нанлигә Нух минзы зэмусы фәсы: «Зэ Җў җудёди дишон, җыгә вава ги заму зэ димяншон ганди гункўшон куан щинни[*]+.

30Нух сын-ёнхади йиху, Ламех хуәли вубый җюшы ву суй; та хан ю эрнүлэ. 31Хуәдо чибый чишы чи суйшон, Ламех вучонли.

32Нух вубый суйди сыхур дыйли сангә эрзы: Сим, Хам, Иафет.

6

Нухди лисы

6^1Жынму зэ димяншон йүәщин дуәхали. Таму е сын-ён нүзымули. 2Ба жынмуди нүзымуди җүнмый канҗян, Хўдади эрзыму, ба сый каншон, зу ба та ги гәҗя чүшонли. 3Йинви нэгә Җў фәсы:

– Вәди Лин лян жынму йинавар бу зынҗон, йинцы тамусы жути; җё тамуди гуонйин жызы чынха йибый эршы суй.

4Зу нэгә сыхур дэ вонхуди жызышон димяншон хан ю да ханзыди жынни, йинцысы Хўдади эрзыму[*] до жынмуди нүзыму гынчян лэдини, нүзыму да тамушон сын-ён эрнүдини. Таму чынха шонвоннянди чўли минди батырли+. 5Җў канҗянли, жынму зэ димяншон ганли дуәшо ха сычин; таму щинниди нети есы хади+. 6Ба жынму зэ димяншон зохади йимяр, Хўда хухуэйли, щинни е пәфанли. 7Җў зу фәсы:

– Вә ба зохади жынму да димяншон щёмедёни, лян таму ба йичеди есын, пачун дэ чёр. Ба таму зохади йимяр, Вә хухуэйдини. 8Җў гуон ба йигә жын каншонли, тади минзы җёди Нух.

9-10Җысы Нухди лисы. Нух ю сангә эрзыни: Сим, Хам дэ Иафет. Зэ җўди йиче жын литу гуон Нухсы гундоди дэ мәцуәди жын. Та җочў Хўдади лўфу зудини.

11Димян зэ Хўдади нянҗинни чынха сыбудыйдили: тади готу ха сычин мандёли. 12Хўда канҗянли, димян чынха сыбудыйдили: жынму ду зэ җя лўшон зудини. 13Хўда ги Нух фәсы:

– Вә ба димяншон җўди жын ду щёмедёни: зэ димяншон тамуди ха сычин мандини. Вә ба таму лян димян йидарни щёмедёни. 14Кәсы ни на гофер муту бан ги гәҗя зў йигә чуан, ги литу щён җиҗян фонзы, ба ли-вэ на сунҗё җанчў. 15Чончисы йибый вушыгә метр, куандисы эршы вугә метр, годисы шы вугә метр, 16ба динзы зэ вон гони зў бангә метр, да бонни зў йигә мын. Ба чуан литу зўчын санцынзы. 17Вә ба димян на хунфи яндёни, ба йиче юминди щёмедёни. Зэ димян готу җўди ду шәдёни. 18-19Кәсы лян ни вә щён дин хәтунни. Ни лян ниди эрзыму, щифузы, эрзыди щифурму җиндо чуан литучи зэмусы ба лёнгә фон сынлин, гунди дэ муди, надо чуан литу, җё таму, зулян ни йиён, ба мин җюха. 20Җё мый йидуйдурди чёр, сынлин дэ димяншонди заён хуәвар лян ни йидарни җиндо чуан литу, җё ба мин җюха. 21Ни ги гәҗя дэ сынлин ба заён чыди нашон, – ги гәҗя дэ таму ба лёншы шелүха. 22Нух зу җочў Хўда гихади фынфу ганли.

7

7^1Хўда ги Нух фәсы:

– Ни лян ниди җящя йидарни җиндо чуан литу. Вә канҗяндини, йиче җўди жын литу гуонсы ни до Вәшон гундоди. 2Ни да йиче ганҗин сынлин литу ба чи дуйдур муди дэ гунди, да йиче буганҗинди литу ба йидуйдур муди дэ гунди 3зэмусы да йиче тяншонди чёр литу ба чи дуйдур муди дэ гунди нашон. Җё таму йиху зэ димяншон вон дуәни йинчи. 4Чи тянди йиху Вә ги димяншон ба йү дафачини (та щя сышы тян дэ сышы вэщини). Вә ба Вә зохади йиче хуәвар да димяншон щёмедёни.

5Нух зу җочў Хўда гихади фынфу ганли. 6Нух любый суйди сыхур, хунфи фатуәли. 7Нух лян тади эрзыму, тади щифузы лян эрзыди щифурму йидарни җинли чуан литули, дуәли хунфили. 8Да йиман сынлин литу, ганҗинди дэ буганҗинди, чёр дэ заён димяншонди пачун, 9ги чуан литу лэли йи дуйдур, муди дэ гунди, – җочў Хўда фәхади. 10Чи тянди йиху хунфи фатуәли. 11Нух любый суйди нэйинян, эр йүә шы чиди нэйитян, дихади мәйир кынди фичүан ду кэкэли, тяншонди шанзы е кэкэли; 12йү вон димяншон щяли сышы тян дэ сышы вэщи. 13Зу нэйитян Нух лян тади эрзыму Сим, Хам дэ Иафет, лян щифузы дэ эрзымуди щифур ду җиндо чуан литули, 14лян таму йидарни йиче есын дэ сынлин җочў гәҗяди ёнзы зэмусы йиман димяншонди пачун җочў гәҗяди ёнзы дэ йиче чёр (ю моди дэ ю бонзыди) җочў гәҗяди ёнзы е ду җинчили. 15Таму литу сый ю хуә чи йидуйдурҗя җиндо Нухди чуан литули, 16мый йигә ёнзыди гунди дэ муди, – замуҗя Хўда ги Нух фәли. Җў да Нухди хуту ба чуанди мын гуанчўли. 17Хунфи фали сышы тян. Фи шонлэди сыхур, ба чуан гончелэли, чуан зу футуәли. 18Фи зысы вонче чедини, ба димян яндёли. Чуан зэ фи готу фудини. 19Фи йүәщин голи, ба йиче зэ тян дихади го сан ду гэчўли. 20Фи ли го сан на чигә метр челэли, сан ду зэ фи литу буҗянли. 21Зу нэхур димяншон җўди йиче хуәвар ду шәдёли: чёр, сынлин, есын дэ димяншонди йиче пачун зэмусы йиман жын. 22Димяншон сый ю хуә чи, ду вучонли. 23Йиче димяншонди жын, сынлин, заён хуәвар дэ тяншонди чёр – таму ду да димяншон щёмедёдини. Гуонсы Нух лян та зэ чуан литуди хуәвар ба мин җюхали. 24Хунфи фали йибый вушы тян.

8

8^1Хўда ба Нух дэ лян та зэ чуан литу йидарниди есын дэ сынлин җичелэли. Хўда вон димяншон ба фын дафачили, фи тунхули, 2дихади мәйир кынди фичүан гуанчўли, тяншонди шанзы ду гуанчўли, йү җўхали. 3-4Фи манмар да димяншон хачили, йибый вушы тянди йиху фи тунтуәли: чийүә шы чиди нэйитян чуан зандо Араратди саншонли. 5Фи манмар тунди йичыр до шыйүәли. Шыйүәди ту йитяншон санди диндир чўлэли. 6Гуәли сышы тян. Нух ба зўхади чуонзы кэкэ, 7зу да чуан литу ба йигә лова фончўчили. Димян хан мә ганлиди йимяр, җыгә лова зэ тяншон фидилэ. 8Йиху Нух ба йигә гәзы фончўчили, щён канйихар, фи тунли мәю; 9кәсы гәзы ба луәди вәр мә зоҗуә, та йүан фихуэйлэли, йинцысы йиче ди хан зэ фи литуни. Нух чынкэ шу ба гәзы надо чуан литули. 10Гуәли чи тян, та кә ба гәзы фончўчили. 11Нэгә гәзы хубар фихуэйлэли – зуйтузы литу чеди маслинафуди еер, Нух ба хунфи җўхади дунли. 12Та кә дынли чи тян, йүанхуэй ба гәзы фончўчили, кәсы нэгә гәзы зэ мә фидилэ. 13Нух любый лин йи суйди нэйинян, җынйүә чў йи фи сынхачили. Нух ба чуан кэкэ канҗянли: димян гандёли. 14-15Эр йүә эршы чи тянди нэйитян, димян ганлиди йимяр, Хўда ги Нух фәди:

– 16Ни лян щифузы, эрзыму лян тамуди щифур да чуан литу ду чўлэ. 17Ба йиче хуәвар, чёр, тугў дэ димяншонди пачун линчўлэ: җё таму вон дуәни йинчи, ба димян җанман+.

18Нух лян тади эрзыму, щифузы лян эрзымуди щифур да чуан литу чўлэли; 19йиче димяншонди есын, чёр, пачун җочў гәҗяди ёнзы е чўлэли.

20Нух ги Җў гэлигә шо гўрбаниди җуәзы; та да мый йигә ёнзыди ганҗин сынлин дэ чёр литу җянчўлэли җигә, жүли шоди гўрбанили. 21Җў ба шо гўрбаниди щён видо щишон разыли, ги Гәҗя фәсы:

– Вә ви жынмуди ганбан ба димян зэ бу җули. Да нянчинди сыхур жынмуди вонщён ха еба, кәсы Вә зэ бу щёме йиче юминдили+. 22Че димян юди сыхур, тади готу са җунзы, шу шучын, дун дэ жә, щятян дэ дунтян, быйтян дэ еван зэ буҗўли.

9

9^1Хўда ги Нух дэ тади эрзыму гили кухуанли:

– Ниму дуәйү сын-ён, ба димян җаншон+. 2Җё димяншонди йиче есын, тяншонди йиче чёр, димяншонди йиче пачун, хэниди йиче йүр зунхў ниму: Вә ба таму ги нимуди шуни җёгидини. 3Ба йиче юминди сынлин Вә гиди җё ниму чыни, зущёнсы зочян Вә ба чинцо дэ цэфи гихади йиён+. 4Кәсы ниму йидяр ду бу нын чы ю щеди жу, йинцысы мин зэ ще литуни+. 5Ви нимуди ще, сый ёли нимуди минли (буфә җысы сынлин хуэйҗәсы жын), Вә е ё тади минни. 6Сый дансы садё жын, данлин жын ба та е садёни, йинцысы жын җочў Хўдади ёнзы зохади+. 7Ниму дуәйү сын-ён, ба димян җаншон.

8Хўда ги Нух дэ тади эрзыму фәсы:

– 9-11Вә лян ниму дэ нимуди хубый зэмусы да чуан литу чўлэди йиче хуәвар (чёр, сынлин дэ есын) дин хәтунни. Да җыгә сыхур хунфи ба йиче хуәвар зэ бу щёмели, ба димян зэ бу зўгуонли.

12Хўда фәсы:

– Җы зусы Вә лян ниму дэ йиче хуәвар динха йинаварди хәтунди җихо: 13Вә зэ йүнцэ литу щянчўлэлигә гон – җы зусы Вә лян димяншон җўди жынму дэ хуәвар динха хәтунди җихо. 14Вә дан җисы да димян готу ба йүнцэ шудо йидарни, йүнцэ литу чўлэгә гонни. 15Нэхур Вә зу ба Вә лян ниму дэ лян йиче хуәвар динхади хәтун щёнчелэни; хунфи зэ бу щёме йиче хуәварли. 16Вә дан ба йүнцэ литуди гон канҗян, зу ба гәҗя лян димяншон җўди жынму дэ йиче хуәвар динхади йинаварди хәтун җичелэни.

17Хўда ги Нух хан фәсы:

– Җысы хәтунди җихо. Вә ба та лян йиче зэ димяншон җўди хуәвар диншонли. 18Да чуан литу чўлэди Нухди эрзымусы Сим, Хам (тасы Ханаанди дада) дэ Иафет. 19Таму сангәрсы Нухди эрзы, зу да тамушон йиче димяншонди жын сын-ёнхади. 20Нух вуло дидини; тасы ту йигә жын, сый ба путойүанзы җуншонли. 21Йихуэй Нух ба путоҗю хәшон зуйдёли, йинви нэгә та җиншынзы зэ гәҗяди җонфон литу тонхали+. 22Ханаанди дада Хам ба тади щю канҗянли, зу ба җыгә ги лёнгә дищүн фәли+. 23Сим дэ Иафет ги гәҗяди шыншон пыйлигә позы, вонху тунди җинли җонфон литу, ба дадади щю лян позы шанчўли. Таму ба лян вонгуә мә җуан, йинви нэгә ба дадади җиншынзы мә канҗян. 24Нух зуйгуәлэди йиху, җинщинлэ, ба щё эрзы ганхади җыдоха, 25фәсы:

– Ханаансы җудёди. Җё та чынха дищүнмуди линйирди нў!

26Та хан фәли:

– Җё вәму куаҗён Сим бэвонди Анлахў Торля! Җё Ханаан чынха Симди нўчи. 27Хўда панвонди җё Иафетди хубый җўдо сыҗу-бахани! Җё Иафет хубый җўдо Сим хубыйди җонфонди донҗуннини! Җё Ханаан чынха тади нў.

28Хунфи гуәлиди йиху, Нух хуәли санбый вушы суй. 29Хуәдо җюбый вушы суйшон, Нух вучонли.

10

10^1Җысы Нухди эрзымуди Сим, Хам дэ Иафетди хубый. Хунфи гуәлиди йиху, Сим, Хам дэ Иафет юли эрнүли.

2Иафетди эрзыму: Гомер, Магог, Мадай, Иаван, Фувал, Мешех дэ Фирас. 3Гомерди эрзыму: Аскеназ, Рифат дэ Фогарма. 4-5Иаванди эрзыму: Элиса дэ Фарсис зэмусы киттейжынму дэ роданейжынму (таму ба хэянзыди дифон дэ хэдо җаншонли). Җы зусы Иафетди хубый, таму җўди дифон, тамуди җящя дэ минзў: тамуди мый йигә минзў ю гәҗяди йүянни.

6Хамди эрзыму: Хуш, Мицраим, Фут дэ Ханаан. 7Хушди эрзыму: Сева, Хавила, Сафта, Раама дэ Савтеха. Раамди эрзыму: Шева дэ Дедан+. 8-9Хуш ю йигә эрзы Нимродни; тасы дун-яшонди ту йигә батыр зэмусы до Җў мянчян тасы йигә видади давижын. (Зу да җытар чўлэлигә кугәр: «Зэ Җўди мянчян ни зущёнсы Нимрод йиёнди вида давижын!») 10Датур тади хуоншонди гуйҗясы Вавилон, Урук дэ Аккад (таму ду зэ Сеннаар гуйҗянини). 11Нимрод да җыгә гуйҗя зудо Ассирияли, зэ нэтар та гэлигә Ниневия чынпу, Реховот-Ир дэ Калах чынпу,+
12зэ Ниневия дэ Калах чынпуди (җысы җинчын) донҗунни гэлигә Ресен чынпу.

13Мицраимди хубыйсы лудэйжынму, анамейжынму, лехавейжынму, нафтухейжынму, 14патрусейжынму, каслухейжынму дэ кафторейжынму (тамуди хубыйсы филистимжынму).

15Ханаанди эрзысы Сидон (җысы тади тушур) дэ Хет, 16тамуди хубыйсы евусейжынму, аморейжынму, гергесейжынму, 17хиввейжынму, аркейжынму, синейжынму, 18-19арвадейжынму, цемарейжынму дэ хаматейжынму. Йиху хананейжынмуди җящя куанкуанди ба җымуҗяди дифон җаншонли: да Сидон тамуди гуйҗя доли Герар бонгәрли, йиху доли Газы дифонли, да Содом, Гоморра, Адма дэ Цевоим чынпу до Лаша дифонли. 20Җы зусы Хамди хубый; тамуди җящя, минзў дэ җўди дифон. Тамуди гә зў фәдисы гәҗяди хуа.

21Сим е ю эрнүли. Тасы йиче Еверди эрзымуди хубый, Иафетди да гәгә+. 22Симди эрзымусы Елам, Ашшур, Арфаксад, Луд дэ Арам. 23Арамди эрзымусы Уц, Хул, Гефер дэ Маш. 24Арфаксат ю йигә эрзы Салани, Салади эрзысы Евер. 25Евер гынчян сын-ёнхади лёнгә эрзы: ту йигә җёдисы Фалек, йинцысы зу нэгә сыхур димян фынщёкэдини, ди эргәсы Йоктан. 26Йоктан е ю эрзымуни: Алмодад, Шалеф, Хацармавеф, Иерах, 27Гадорам, Узал, Дикла, 28Овал, Авимаил, Шева, 29Офир, Хавила дэ Иовав. Җы ду зусы Иоктанди эрзыму,+
30таму җўди дифон да Меша вон дунбонгә, до Сефар саншондини. 31Җы зусы Симди хубый; тамуди җящя, минзў дэ җўди дифон, тамуди гә зў фәдисы гәҗяди хуа.

32Җы зусы Нух эрзымуди җящя, тамуди щинмин дэ да таму гынчян чўлэди йиче минзў – хунфи гуәлиди йиху, димяншонди йиче минзў зу да таму гынчян чўлэди.

11

Вавилонди го лу

11^1Нэгә сыхур чүан дун-я ю йигә йүянни, йимур-йиёнди хуани. 2Да дунбонгә зутуә, жынму доли Сеннаарди пинтаннили, зу нэтар таму җўхали+. 3Таму йиҗя ги йиҗя фәсы:

– Лян бый тў заму зўщезы җуанту зэмусы ба та зэ хуә литу шойихар.

Зу җымуҗя таму шытуди вифыншон сыйүнтуә җуантули, шыхуэйди вифыншон – хию.

– 4Заму гэ йигә чынпу, лян тян йиён годи йигә лу, – жынму фәсы. – Зу җымуҗя заму ба миншын дыйшонни, зэ бә җё дун-яшон мә йинщёнди сакэли.

5Җў халэ щён канйихар жынму гэхади чынпу дэ луни. 6Җў фәсы:

– Тамусы йигә минзў, таму йүндисы йигә йүян. Җы цэсы тамуди датур сычин! Зў са – са ду да тамуди шушон лэни. 7Заму хачи ба тамуди йүян хуәдё, җё таму йиҗя ба йиҗя зэ бә дунли!

8Җў ба таму да нэтар ги йиче дун-яшон сакэли; зу җымуҗя таму ба гәҗяди чынпу мә гэчўлэ+. 9Йинви нэгә җыгә чынпу җёдисы Вавилон[*]; Җў зэ нэтар ба димяншон җўди йиче жынди йүян хуәдёли, да нэтар ги дун-яшон ба йиче жын сакэли.

Симди хубый

10Җысы Симди хубый: хунфи эрнян гуәлиди йиху, Сим йибый суйди сыхур дыйлигә эрзы Арфаксад. 11Арфаксад сын-ёнхади йиху, Сим хуәли вубый суй; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 12Арфаксад саншы ву суйди сыхур дыйлигә эрзы Сала. 13Сала сын-ёнхади йиху, Арфаксад хуәли сыбый лин сан нян; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 14Сала саншы суйди сыхур дыйлигә эрзы Евер. 15Евер сын-ёнхади йиху, Сала хуәли сыбый лин сан нян; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 16Евер саншы сы суйди сыхур дыйлигә эрзы Фалек. 17Фалек сын-ёнхади йиху, Евер хуәли сыбый саншы суй; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 18Фалек саншы суйди сыхур дыйлигә эрзы Рагав. 19Рагав сын-ёнхади йиху, Пелег хуәли эрбый лин җю суй; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 20Рагав саншы эр суйди сыхур дыйлигә эрзы Серух. 21Серух сын-ёнхади йиху, Рагав хуәли эрбый лин чи суй; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 22Серух саншы суйди сыхур дыйлигә эрзы Нахор. 23Нахор сын-ёнхади йиху, Серух хуәли эрбый суй; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 24Нахор эршы җю суйди сыхур дыйлигә эрзы Фарра. 25Фарра сын-ёнхади йиху, Нахор хуәли йибый шы җю суй; та хан ю эрзыму дэ нүзымуни. 26Фарра чишы суйди сыхур, та гынчян сын-ёнхади эрзымусы Ибрамэ, Нахор дэ Аран.

Фарради хубый

27Җысы Фарра дэ тади хубый: Фарра гынчян сын-ёнхади эрзымусы Ибрамэ, Нахор дэ Аран. Аран гынчян ю йигә эрзыни, минзы җёдисы Лут. 28Тади дада Фарра хуәди сыхур, Аран зэ гәҗяди зўгуй, халдейжынму дифонди Ур чынпуни вучонли. 29Ибрамэ дэ Нахор чүли щифурли: Сара чынха Ибрамэди щифурли, Нахорди щифурсы Малика, Аранди нүзы (Арансы Малика дэ Искади дада). 30Сара бу нын сын-ён, та мәю эрнү. 31Фарра лян гәҗяди эрзы Ибрамэ, сунзы Лут (Аранди эрзы) дэ щифур Сара, Ибрамэди щифузы, да халдейжынмуди дифонди Ур чынпу йидарни зудё, щён вон Ханаан дифоншон чи; кәсы таму доли Харран чынпунили, зу зэ нэтар җўхали. 32Нэтар эрбый лин ву суйшон Фарра вучонли.

12

Хўда ханли Ибрамэли

12^1Җў ги Ибрамэ фәсы:

– Ни ба гәҗяди зўгуй, чинчин-лўҗян дэ дадади фонзы лёха, до Вә ги ни зыгиди дифоншон чи. 2Вә ба ни зўчын вида минзўди дадани, ги ни ги Вәди бэрэкэтини зэмусы җё ни дый миншынни: зу җымуҗя ни гәҗя чынха бэрэкэтини! 3Сый ба ни куаҗён, Вә е ба та куаҗённи зэмусы ги та ги бэрэкэтини! Сый җу нили, Вә е җу тани! Йинви җыгә димяншон җўди йиче жын чечў ни зу юха Вәди бэрэкэтини!+

4Ибрамэ зу җочў Җў ги та фәхади хуа шонли лўли; Лут лян Ибрамэ йидарни зудёли. Ибрамэ чишы ву суйди сыхур, та да Харран чынпуни зудёли. 5Та ба гәҗяди щифузы Сара, җыэрзы Лут, зынхади йиче цэбый дэ таму зэ Харран чынпу юди йиче жын линшон, лян таму йидарни зули Ханаан дифонли. Таму доли Ханаанли, 6йиху доли ли Сихем бу йүанди йикуә Море җўчылёфу гынчянли. Нэгә сыхур зэ җыгә дифонни хананейжынму җўдини.

7Җў до Ибрамэ гынчян фәсы:

– Вә ба җыгә дифон ги ниди хубый гигини!

Ибрамэ зу зэ нэтар ви ги та гынчян лэди Җў гэлигә шо гўрбаниди җуәзы. 8Йиху та зули саннили. Җыгә сан ко Вефиль чынпуди дунбонгә зандини. Зу зэ нэтар Ибрамэ залигә йинпан (Вефиль ли та зэ щибонгәни, Гай – зэ дунбонгәни). Зэ нэтар Ибрамэ ги Җў гэлигә шо гўрбаниди җуәзы, бэвонли Җўли. 9Йиху Ибрамэ вон Ханаан дифонди нанбонгә зули.

Ибрамэ доли Египетли

10Нэгә дифоншон вәнян долэли. Ибрамэ зули Египет, нэтар зотуә җўди вәрли+. 11До Египет гынчян, та ги Сара фәсы:

– Вә җыдони, ни тэ җүндихын. 12Египетжынму канҗян ни зу дунни, нисы вәди щифузы, йинви нэгә ба ниди мин люхани, ба вә дасыни. 13Ни ги таму фә, нисы вәди мыймый, җыгә до вәшон ю хони: җымуҗя ни ба вәди мин җюхани!+

14Ибрамэ доли Египетли. Зэ нэтар жынму ба Саради җүнмый канҗянли. 15Хуоншон җяниди гуанжынму канҗян та, зэ хуоншон мянчян куатуә тади җүнмыйли, йинви җыгә ба Сара линдо нэгә гуйҗяди хуоншонди җянили. 16Чечў Саради йинйир, Ибрамэди сычин холи: та гынчян юли хошо ён, ню, лүлүзы, луәтуә, нан-нү нўли. 17Нэгә гуйҗяди хуоншон ба Ибрамэди щифузы линдо гәҗяди фонзыниди йимяр, Җў җё нэгә гуйҗяди хуоншон лян тади җящя шули да бэляли. 18Гуйҗяди хуоншон ба Ибрамэ хандо гынчян фәсы:

– Ни ганлигә са? Виса ги вә мә фә, тасы ниди щифузы? 19Виса ни ба та җёчын мыймыйли? Вә зу ви җыгә вонщёнди ба та чүшонни! Ни ба ниди щифузы линшон куэ да җытар зу!

20Та гиди фынфу җё ба Ибрамэ лян щифузы дэ тади йиче цэбый суншон зуни.

13

Ибрамэ лян Лут йиҗя линкэ йиҗяли

13^1Ибрамэ ба тади йиче цэбый нашон, лян щифузы дэ Лут йидарни да Египет зудё, йүан доли Негев дифонли. 2Җыгәди йиху Ибрамэ фали цэли – ю тугўли, җинзы лян йинзыли. 3-4Да Негев та йүан доли Вефильли, до Гай дэ Вефиль донҗунниди вәршонли (зочян зэ җытар та за йинпанли зэмусы гэлигә шо гўрбаниди җуәзы). Нэтар Ибрамэ бэвонли Җўли. 5Лян Ибрамэ зуҗуанди Лут гынчян е юли гәҗяди тугў дэ җонфонли. 6Дифон кәҗя ги таму лёнгәр бу гули: тамуди цэбый дуәди йимяр, йидарни җўчи тэ зыйчяли. 7Зу ви җыгә Ибрамэди дэ Лутди фон-ёнжынму зынҗонкэли (Зу нэгә сыхур зэ җыгә дифоншон җўди хананейжынму дэ периззейжынму). 8Ибрамэ зу ги Лут фәсы:

– Замусы чинчин-лўҗян, йинви җыгә заму дэ замуди фон-ёнжынму бу нын зынҗон. 9Җы йиче дифон зэ ниди мянчянни – заму ба та фынкэ. Ни дан җянчўлэ зуәбонгә, – вә зу ба юбонгә җяншонни. Ни дан җянчўлэ юбонгә, – вә зу ба зуәбонгә җяншонни.

10Лут канжянли, йиманди Иордан хәди чуандо йичыр до Сигор гынчян ю хошо фини, зущёнсы Җў зэхади йүанзы хуэйҗәсы Египетди фуҗү димян (Нэгә сыхур Җў ба Содом дэ Гоморра чынпу хан мә щёмедё)+. 11Лут ба Иордан хәди чуандо җяншон, да дунбонгә зули. Зу җымуҗя тамуди лў фынкэли: 12Ибрамэ җўдо Ханаан дифонли, Лут – зэ чуандоди чынпу бонгәрнили. Та зэ Содом чынпу гынчян зали йинпанли. 13Содом чынпуни җўди жынму дусы щин хади жынму. Таму зэ Җў мянчян ганли хошо гўнахар+.

Ибрамэ бандо Хевронли

14Лут да Ибрамэ гынчян зудёди йиху, Җў ги Ибрамэ фәди:

– Җуангуәчи! Да җытар ни ба быйбонгә дэ нанбонгә, дунбонгә дэ щибонгә канйихар. 15Ба ни канҗянди җы йиче дифон зущён йинаварди цэбый Вә ги ни дэ ниди хубый гигини. 16Вә ба ниди хубый, зущён сазы йиён, вон дуәни йинни: зущён фубучўлэди сазы йиён, зу нэмуҗя ба ниди хубый е фубучўлэ. 17Ни чи, ба Вә ги ни щён гиди нэгә дифон җуанйигуәр, да җыбонгә до нэбонгә.

18Ибрамэ ба тади йинпан шушон доли Хеврон дифон гынчянди Мамре җўчылёфуди фулиннили, зу зэ нэтар та җўхали зэмусы ги Җў гэлигә шо гўрбаниди җуәзы.

14

Ибрамэ ба Лутди мин даҗюхали

141-2Нэгә сыхур сыгә хуоншон: Сеннаар гуйҗяди хуоншон Амрафел, Елласар гуйҗяди хуоншон Ариох, Елам гуйҗяди хуоншон Кедарлаомер дэ Гоим гуйҗяди хуоншон Фидал лян данлинди вугә хуоншон: Содом чынпуди хуоншон Бара, Гоморра чынпуди хуоншон Бирша, Адма чынпуди хуоншон Шинав, Севоим чынпуди хуоншон Шемевер дэ Бела (җыхур җёди Сигор) чынпуди хуоншон датуә җонли. 3Җы вугә хуоншон ба тамуди җүндуй шудо Сиддим чуандонили (җыхурсы Сыхэ). 4Шы эр нян таму шули Кедорлаомер хуоншонди япыйли, шы сан няншон фанчелэли. 5Ди шы сы няншон Кедорлаомер лян тади лянбонҗя лэли. Таму зэ Аштероф-Карнаим чынпуни ба рефаимжынму, зэ Гам дифоншон ба зузейжынму, зэ Кириафаим дифонни ба эмейжынму+
6дэ зэ Сеир сан дифоншон ба хоррейжынму дабэли; ба таму йичыр җуйдё савә бянниди Эл-Фаран дифонли. 7Да нэтар таму җуандо Мишпат фичүан (җыхур җёдисы Кадес), зу ба зэ Хацэцон-Тамара җўди амаликжынму дэ аморейжынмуди димян зўгуонли+.

8Содомди хуоншон, Гоморради хуоншон, Адмади хуоншон, Севоимди хуоншон, Белади (җыхур җёдисы Сигор) хуоншон до тамуди мянчян лэ зэ Сиддим чуандони лян таму датуәли:+
9лян Кедорлаомер, Эламди хуоншон, Фидал, Гоимди хуоншон, Амрафел, Сеннаарди хуоншон дэ Ариох, Елласарди хуоншон. Сыгә хуоншон лян вугә хуоншон фандуйли. 10Сиддим чуандони ю хошоди кынни, кын литу хи-ю мандёдини. Гоморра дэ Содомди хуоншонди җүндуй да нэтар вонху поди сыхур, хошо жын дедо кын литули. Шынхади жынму вон санни подёли. 11Дыйшынжынму ба Гоморра дэ Содомди занхади йиче лёншы дэ цэбый чёншон зудёли. 12Таму ба Содом җўди Ибрамэди җыэрзы Лут е линшон зули зэмусы ба тади йиче цэбый нашонли.

13Йигә подёди жын до Ибрамэ яхўтижын гынчян лэ, ба жыщезы сычин ги та ду фәли. Нэхур Ибрамэ зэ йигә җўчылёфулин гынчян җўдини (җыгә җўчылёфулинди җўжынсы йигә аморрейжын, минзы җёди Мамре; та, тади дищүнму Эшкол дэ Анер дусы Ибрамэди лянбонҗя). 14Тинҗян тади җыэрзы Лут зэ дўшманди шунини, Ибрамэ да гәҗяди җяни шули санбый шы багә нын даҗонди жын (таму дусы зэ Ибрамэди җяни сын-ёнхади), зу лян таму ба сыгә хуоншон җуйдо Дан чынпули. 15Хили ба тади жынму фынчын җигә дуйву, ба дўшман чүанчў, дабэли, йиху йичыр җуйдо Хова чынпу гынчянли, зэ Дамаскди быйбонгә. 16Та да дўшман гынчян ба йиче цэбый, ба Лут дэ тади йиче цэбый, нүжын дэ гуәгуәчиди жынму йүанхуэй ду дёшонли.

Мелхиседек ги Ибрамэ панвонли холи

17Ибрамэ ба Кедорлаомер дэ тади лянбонҗя дабэ хуэйлэди сыхур, зэ Шаве чуандони (җыхур җёдисы Хуоншонди чуандо) Содом чынпуди хуоншон доли тади мянчянли. 18Мелхиседек, Салимди хуоншон[*], Вида Хўдади ахун ги Ибрамэ ба мәмә дэ путоҗю налэ, 19лян җымуҗяди хуа ги та панвонли холи:

– Җё Видади Хўда, тян дэ димянди Зуәзоҗя ги Ибрамэ ги бэрэкэти! 20Җыган Видади Хўда! Та ба дўшман ги ниди шуни җёгили!

Ибрамэ ги Мелхиседек да та юди йиче дунщишон ба шычир фынгили+.

21Содомди хуоншон ги Ибрамэ фәсы:

– Ни гуон ба вәди минжынму ги вә гиги, ба цэбый ги гәҗя люха.

22Ибрамэ ги Содомди хуоншон фәсы:

– Вә ба шу зачелэ дуйчў Видади Анлахў Торля, тян дэ димянди Зуәзоҗя дў җуни: 23Да ниди дунщи литу вә сыса ду бу на – зусы йигыр щян булүн хэшонди хэдэзы. Йиху ни зэ бә фәли: «Җысы вә ба Ибрамэ зўчын ючянханли». 24Вә сыса ду бу на, чўгуә вәди жынму чыдёди чыди. Хан лян вә зэ җоншон чихади жынму Анер, Эшкол дэ Мамре җё ба гәҗяди фынзы линшон.

15

Хўда лян Ибрамэ динли хәтунли

15^1Җыгә сычин гуәлиди йиху, Ибрамэ җянли йигә гуэ сычин: та ба Җўди хуа тинҗянли:

– Ибрамэ, бә хэпали! Вәсы ниди Донпан. Ни дый хын дади шонхони.

2Ибрамэ фәсы:

– Видади Җў! Мәю эрнүди йимяр, вә ёшон ниди шонхо зў сани? Вәди җичынжынсы да Дамаск чынпуни лэди Елиезер.

– 3Йинцысы Ни ги вә мә ги эрнү, – Ибрамэ фәсы, – зу ви җыгә вә җяниди йигә нў чынха вәди җичынжынни!

4Ибрамэ ба Җўди хуа тинҗянли:

– Бә, та бу нын дон ниди җичынжын: ниди эрзы ё чынха ниди җичынжынни.

5Җў ба Ибрамэ да җонфон линчўлэ фәсы:

– Ни ба тян канйихар, ба тяншонди щинщю фуйихар: нын фугуәлэма? Зу җымуҗя ниди хубый, лян щинщю йиён, дуәни+.

6Ибрамэ щинфули Җўли, Җў ба җыгә сычин жынчын гундодили. 7Җў ги Ибрамэ фәсы:

– Вәсы ба ни да халдейжынму дифонди Ур чынпуни вон җытар линлэди Җў. Вә щён ба җы йикуэзы дифон ги ни гиги, җё сыхуанни.

– 8Видади Җў-я! – Ибрамэ фәсы. – Вә да нани нын җыдо, җы йикуэзы дифон вонху чынха вәдини?

9Җў фәсы:

– Ни ги Вә лалэ йигә сан суйди вуню, сан суйди муҗүлү, сан суйди гун-ён, налэ йигә бангәзы дэ йигә гәвазы.

10Ибрамэ ба җыщезы сынлин налэ канчын лён бангәрли, ба таму йигә дуйчу йигә бэхали. Ба чёр та мә кан+. 11Ңәлойин ду фихалэ, луәдо сышу готули, кәсы Ибрамэ ба таму гандёли. 12Жәту луәди сыхур, Ибрамэ фиҗуәли, хэпалалади хинан ба та нячўли+. 13Җў фәсы:

– Ни җыдоха, ниди хубый вонху зэ понжынди гуйҗяни сыбый нян дон нўни, шу япыйни+. 14Кәсы Вә ги җәмә тамуди минзў яндин дин зуйни, – җыгәди йиху ниди хубый да нэтар ба да фугуй дыйшон зудёни+. 15Ни пиннан-вусыди зудё нэгә дун-яшонни. Ни тэ лоди сыхур ба ни цэ сундёни. 16Гуонсы ниди хубыйди ди сыбыйзы цэ нын хуэйдо җытар, йинцысы аморейжынму ганхади гўнахар хан мә манни+.

17Жәту луәдёли, хинан долэли. Зу нэгә сыхур лэлигә гон янди хуәлу дэ хуәбон, таму зу да канкэди сынлин донҗунни гуәли. 18-21Зу нэйитян на җымуҗяди ёнзы Җў лян Ибрамэ динли хәтунли:

– Вә ба җы йикуэзы дифон ги ниди хубый гини: җы йикуэзы дифон да Египетди хә гынчян йичыр до видади Евфрат хәни, зусы ба кенейжынму, кенезейжынму, кедмонейжынму, хеттейжынму, ферезейжынму, рефаимжынму, аморрейжынму, хананейжынму, гергесейжынму дэ евусейжынмуди дифон ду гини+.

16

Агарь дэ Исмаил

16^1Сара, Ибрамэди щифузы, мәю эрнү. Та ю йигә нүнўни, тасы египетди нүжын, минзы җёдисы Агарь. 2Сара ги Ибрамэ фәсы:

– Җў ги вә бу ги эрнү. Ни лян вәди нў фи җёчи, данпа та ги вә сын-ёнгә эрзыни.

Ибрамэ тинли Саради хуали, 3Сара зу ба тади нүнў, египетди нүжын Агарь, ги гәҗяди нанжын гиги, җё таму лёнгәр фи җёчили. Нэхур йида Ибрамэ җўдо Ханаан дифоншон, гуәли кәҗя шы нянли. 4Ибрамэ лян Агарь тунли чуонли. Агарь зу хуэшон вавали, йинви нэгә та канбуче тади җўжын Сарали. 5Сара ги Ибрамэ фәсы:

– Ви вәди диҗян ни ги хуэйдани. Вә ги ни ба вәди нў гиги җё лян та фи җёни, кәсы та ба вава хуэшон, канбуче вәли. Җё Җў ги заму лёнгәр пин гундо!

–+
6Ниди нў зэ ниди шунини, – Ибрамэ хуэйдади, – щён замуҗя ганли, зу нэмуҗя ганчи.

Сара хынхынди ба Агарь җәмәтуәли. Агарь мә шучў да та гынчян подёли. 7Җў дафалэди йигә тянщян зэ кунтанни, вон Сур зуди лўшонди йигә фичүан гынчян ба Агарь зоҗуә,+
8зу вынли:

– Агарь, Саради нў, ни да нани лэ? Вон нани зудини?

Та хуэйдади:

– Вә да вәди нүҗўжын Сара гынчян подини.

9Тянщян фәсы:

– Ни хуэйчи, ги ниди нүҗўжын дигә ту.

10Тянщян кә фәсы:

– Вә ба ниди хубыйди фур зўчын зу нэму дуәдини, сый ду фубугуәлэ таму. 11Ниди шыншон юни, – тянщян фәсы, – ни сын-ёнгә эрзыни. Ги та нан йигә минзы Исмаил[*], йинцысы винанди сыхур Җў тинҗян нили. 12Ниди эрзы вонху, зущён йигә е лүлүзы, гуә жызыни; та фандуй йиче жынни, йиче жын е фандуй тани; та лян тади дищүнму зынҗонни.

13Ги лян та фәли хуади Җў Агарь нанлигә минзы: «Нисы җянха вәди Хўда», йинцысы Агарь фәди:

– Сый ба вә канҗянли, вә е җянли Тали!

14(Йинви җыгә жынму ба нэгә фиҗин нанчын Беэр-Лахай-Роили[*]. Та зэ Кадес дэ Баред донҗуннини.) 15Агарь ги Ибрамэ сын-ёнлигә эрзы, Ибрамэ ба сын-ёнхади эрзы җёлигә Исмаил. 16Зу нэгә сыхур Ибрамэ кәҗя башы лю суйли.

17

Суннэти – җысы хәтунди җихо

17^1Ибрамэ җюшы җю суйди сыхур, Җў доли та гынчян фәсы:

– Вәсы Вида Хўда. Җё ни зэ Вәди мянчян җў, чынха йигә мәцуәди жын. 2Вә щён лян ни дин хәтун, ги ни дуан хошо хубый.

3Ибрамэ гуйдо дихали; Хўда кә фәсы:

– 4Да җыгә сыхуршон Вә лян ни дин хәтунни. Ни чынха хошо минзўди дадани. 5Да җыхур дашон ниди минзы бусы Ибрамэ, ниди минзысы – Ибращимэ, йинцысы Вә ба ни зўчын хошо минзўди дадани[*]. 6Вә ба ниди хубый зўчын дуәйүдини: да ни гынчян чўлэ хошо минзўни, ниди хубый литуди ющезы жын чынха хуоншонни! 7Вә лян ни дэ ниди хубый дин йигә хәтунни – йинаварди хәтун, ги ни дэ ниди хубый: Вә чынха ниди Хўда дэ ниди хубыйди Хўдани. 8Вә ги ни дэ ниди хубый ба ни зэ җытар щүанҗин җўди җы йикуэзы дифон гини, – ба йиман Ханаан дифон Вә ги ниди хубый гигини. Җыгә дифон йинавар чынха ни дэ ниди хубыйдини. Вә зу дон тамуди Хўдани.

9Хўда ги Ибращимэ фәсы:

– Кәсы ни е ё зунхў лян Вә динхади җыгә хәтунни; йиху ниди хубый, йибыйзы гын йибыйзы е ё зунхўни. 10Вә лян ни дэ ниди хубый динлигә хәтун, йинви җыгә ниму ду ё зунхў тани: ги нимуди нанжынму ду яндин ё зў суннэтини. 11Ниму ги гәҗя зў суннэти, җы зусы лян Вә динха хәтунди җихо. 12-13Ги мый йигә сын-ёнхади эрвазы ди ба тянди нэйитян ё ба суннэти зўдёни – зу җымуҗя йибыйзы гын йибыйзыди. Буфә зэ ниди җяни сын-ёнхади эрвазы хуэйҗәсы бусы да ниди зыршон хуэхади, ги вэгуйжынму гынчян мэхади эрвазы, ги таму ду яндин ё зў суннэтини: зэ җяни сын-ёнхади дэ гэшон мэхади. Шындо ниму шынзышонди җы йигә җихо зыфәди Вә лян ниму динли йинаварди хәтунли+. 14Кәсы нагә нанжын мә зў суннэти, ба тади минзы яндин да Вәди минжын литу чүдёни, йинцысы та мә зунхў лян Вә динхади хәтун.

15Хўда ги Ибращимэ хан фәсы:

– Да җыгә сыхур ни ба щифузы зэ бә җё Сарали, ба та җё Сарэни. 16Вә ги та ги бэрэкэтини зэмусы җё та ги ни сын-ёнгә эрзыни. Вә ги та ги бэрэкэтини, җё та чынха хошо минзўди мамани; тади хубый литуди ющезы жын вонху чынха хуоншонни.

17Ибращимэ падо диха, шымир-лэщёди сылёнли: «Йибый суйди ложын нын ю ваванима? Җюшы суйди Сарэ хан нын сын-ён вавама?» 18Та ги Хўда фәсы:

– Дансы Исмаил хуәса, дый Ниди йигә панвон!

19Кәсы Хўда фәсы:

– Ниди щифузы Сарэ ги ни сын-ёнгә эрзыни, ни ги та нан йигә минзы Исхар. Вә лян та дэ тади хубый дин йигә йинаварди хәтунни. 20Вә ба ни че Исмаил либян фәхади чито е тинли: Вә ги та ги бэрэкэтини, җё тади хубый дуәйүни зэмусы ги та ги хошо хубыйни. Да Исмаил гынчян чўлэ шы эргә вонзыни: та чынха вида минзўди дадани. 21Миннян зу җыгә сыхуршон Сарэ ба эрзы сын-ёнхани. Лян тади эрзы Исхар Вә дин хәтунни.

22Хўда ги Ибращимэ ба җыщезы хуа фәван, зудёли. 23Зу нэйитян Ибращимэ җочў Хўдади фынфу ги гәҗяди эрзы Исмаил дэ зэ тади җяни сын-ёнхади йиче нанжын, мэхади нў – ги йиман җянниди нанжын ду ба суннэти зўдёли. 24Ибращимэ ги гәҗя зў суннэтиди сыхур, та җюшы җю суйли; 25тади эрзы Исмаил зў суннэтиди сыхур, та шы сан суйли. 26Зу нэйитян ги Ибращимэ дэ тади эрзы Исмаил ба суннэти зўдёли 27зэмусы ги йиман зэ Ибращимэ җяни сын-ёнха җўди нанжын дэ йиче зэ вэгуйжын гынчян мэхади нў ду ба суннэти зўдёли.

18

Хўда ги Ибращимэ щүли эрзыли

18^1Шонву җын жәди сыхур, зэ Мамре җўчылёфуди фулинни, Ибращимэ зэ гәҗя җонфонди мын гынчян зуәди сыхур, Җў доли та гынчянли. 2-3Ибращимэ ба ту тэчелэ канҗянли, тади мянчян занди сангә Жын. Та да җонфон мынни подо таму гынчян, чончон бэлиха фәсы:

– Вәди Җў! Ни да вә, Ниди нў гынчян бә гуәли, җё вә дэчын Ни! 4Ги Ниму ба щи җүәди фи налэ, щи җүәчи. Зэ фу диха Ниму щехуан, 5вә ги Ниму дуанлэщер мәмә, җё Ниму занщер шон лўди җин, йинцысы Ниму да вә, Нимуди нў гынчян гуәдини.

Таму хуэйдади:

– Тэ холи, ни зу нэмуҗя ганчи!

6Ибращимэ хуонхуон-монмонди подо җонфон литу ги Сарэ фәсы:

– Ни куэ на сангә кило дин ходи мян, ба мян хуәха луәщер мәмә.

7Йиху та подо нючүн литу, җянлигә дин ходи җуон нювазы ги нў гигили, җё та ганҗин ба нювазы зэха зў бянйини. 8Ибращимэ гәҗя ги Кижынму ба нэпизы, нэзы, нювазыди җу дуандичили, гәҗя зэ фу диха занха дынли, җисы таму чыбани. 9Таму вынли Ибращимэли:

– Ниди щифузы Сарэ зэ нанини?

Та хуэйдади:

– Зэ җонфон литуни.

10Кижын кә фәсы:

– Миннян зу җыгә сыхур Вә йүанхуэй до ни гынчян лэни, зу нэгә сыхур Сарэ сын-ёнгә эрзыни.

Сарэ зэ җонфон мын гынчян, зэ нэгә Кижынди җибый хуту ба са ду тинхали. 11Таму лёнгәр, Ибращимэ дэ Сарэ, нэхур кәҗясы ложын зэмусы Сарэди мый йигә йүә хэ нүжынди бин е җўхали. 12Та шымир-лэщёди сылёнли: «Вәди сыхур гуәли зэмусы вәди җонгуйди е лоли; вә да нани ю җыгә щихуанни?» 13Кәсы Җў ги Ибращимэ фәсы:

– Виса Сарэ щёдини: «Вә лоли, нандый хан нын сын-ён вавама?» 14Нандый ю Җў ганбучынди сычиннима? Вә миннян фәхади нэгә сыхуршон йүанхуэй до ни гынчян лэни, Сарэ зу сын-ёнгә эрзыни.

15Сарэ хэпади йимяр, чәхуонди фәсы:

– Вә мә щё!

Кәсы Та хуэйдали:

– Бә, ни щёли.

Ибращимэ ви Содом чынпуди жынму чито Хўдали

16Ви шон лў, Кижынму челэли. Таму дуйчў дихади чуандо, Содом чынпуди нэбонгә канлихар. Ибращимэ сун Тамучили. 17Җў ги Ибращимэ фәсы:

– Вә да ни гынчян бу ман Вә ганди сычин. 18Йинцысы да нишон чўлэ видади дэ лилёндади минзўни, чечў ни димянди йиче жын дый бэрэкэтини+. 19Ви нэгә Вә ба ни тёҗянли, җё ни ги эрнү дэ йиче гәҗяди хубый фәги, җё таму да Вәди лўшон зу, ган гундо сычин. Зу җымуҗя, Вә, Җў, ба ги ни щүхади са ду җё чынни.

20Җў фәсы:

– Содом дэ Гоморра чынпуди жынму ганхади гўнахар дуәдихын, тамуди зуй җундихын+. 21Вә хачи щён канйихар, йиман ду ю зуйнима? Данпа бусы йиман? Ё цайихарни.

22Лёнгә Кижын җуангуәчи вон Содом чынпуни зутуәли, кәсы Ибращимэ шындо Җў мянчянли. 23Доли Та гынчян Ибращимэ фәсы:

– Нандый Ни лян хажынму йидарни ба гундожынму е щёмедёнима? 24Дансы җыгә чынни ю вушыгә гундожын, нандый Ни ба та щёмедёнима, ви җы вушыгә жын бу фоншә тама? 25Җымуҗя бу щин! Ни җымуҗя бу нын ган! Ни ба гундожынму лян хажынму йидарни бу нын щёмедё. Җымуҗя бу щин! Ни ги чүан дун-я дин зуйни. Нандый Ни нын дин бугундоди зуйнима+?

26Җў хуэйдади:

– Вә дансы зэ Содом чынпу литу зочўлэ вушыгә гундожын, ви таму Вә ба җыгә чынпу фоншәни.

27Ибращимэ кә фәсы:

– Вәсы хуэй дэ тў, кәсы вә данзы фонда щён ги вәди Җў фә: 28дансы вушыгә гундожын литу бу гу вугә – нандый ви вугә бу гуди жын Ни ба хўлун чынпу далансандёнима?

Җў хуэйдади:

– Бу далансандё, дансы зэ та литу зоҗуә сышы вугә гундожын.

29Ибращимэ бутынди вынли:

– Дансы нэтар цэ зоҗуә сышыгәна?

Җў хуэйдади:

– Дансы нын зоҗуә сышыгә, Вә е бу далансандё җыгә чынпу.

30Ибращимэ фәсы:

– Җё вәди Җў ги вә фәхади хуашон бә чишонлэли. Дансы нэтар гуон ю саншыгә гундожынна?

Җў хуэйдади:

– Вә ба чынпу фоншәни, дансы зэ литу зоҗуә саншыгә гундожын.

31Ибращимэ фәсы:

– Вә данзы фонда щён вынйихар вәди Җў: дансы нэтар цэ эршыгәна?

Җў хуэйдади:

– Ви эршыгә е фоншәни.

32Ибращимэ фәсы:

– Бә җё вәди Җў чишонлэли, җысы вәди линйир вынти: дансы нэтар цэ шыгәна?

Җў хуэйдади:

– Ви шыгә е фоншәни.

33Ба хуа фәба, Җў зудёли. Ибращимэ е хуэйли җяли.

19

Содом чынпуди жынму ганхади гўнахар

191-2Нэ лёнгә тянщян доли Содом чынпули. Кәҗя хитуәли. Лут зэ чынпуди гэмын гынчян зуәдини. Ба юҗуанҗя канҗян, та занчелэ, доли таму гынчян бэлиха, фәсы:

– Чин ниму, вәди Җў, до нимуди нўди җяни. Ниму нын ба җүә щи, зэ вәди җяни зан йивэщи, ганзо йизор зэ шон лў.

– Бу, – Таму хуэйдади. Вәму зэ хонзынни гуә йивэщини.

3Кәсы Лут ниннин җёли, таму дайинхали. Та ба юҗуанҗя линдо гәҗяди җяннили, ба хушонди фан шәлүхали, луәлищезы мәмә, таму зу чыли. 4Таму хан мәдый фини, чынпуди жынму – Содомди йиче нанжын, ло-шо ду ба Лутди фонзы вичўли.

– 5Зэ ниди җяни занди нэщезы Жын зэ нанини? – таму ги Лут ханди. – Ба таму линчўлэ, вәму гў тамуни.

6-7Лут да мынни чўлэ, ба мын гуанчў фәсы:

– Вәди дищүнму, ниму бә ган ха сычинли! 8Вә ю лёнгә нүзыни, таму хансы гўнён, – вә ба таму ги ниму гигини, щён зў са зўчи, гуонсы ба вәди җянини Кижынму бә дули!

– 9Гун! – таму фәсы. Нисы лищёнжын, ни зэ жытар хан гуаннима? Вәму җыхур ги ни ган би ги таму ганди хан хади сычинни!

Таму ба Лут сонди щён ба мын даланни, 10кәсы Лутди Кижынму йүанхуэй ба Лут ладо фонзыни, ба мын суәчўли; 11хан җё йиман зэ мынкан гынчян занди ло-шо жынди нянҗин хали, йинви нэгә таму замуҗя зо еба, кәсы ба вон фонзыни җинди мын зобуҗуәли.

Лут да Содом чынпуни зудёли

12Кижынму ги Лут фәсы:

– Зэ җыгә чынпуни ни хан ю сыйни? Щин нүщү, эрзыму, нүзыму, зэ ю сыйни? Ба йиман да җытар линчўчи: 13Вәму ба җыгә чын щёмедёни! Җытарди жынмуди гўнахар тэ дали, Җў ба вәму дафалэ җё щёме тамулэли.

14Лут чўчи ги нүзымуди щин нүщүму фәсы:

– Куэ да җыгә чынпуни зу! Җў ба та җыхур зу щёмедёни.

Кәсы таму дончын Лут фащёдини. 15Кәҗя тян лёнтуәли. Тянщянму цуйтуә Лутли:

– Куэ да җытар ба ниди щифузы дэ лёнгә нүзы линшон зу! Були ни гәҗя лян ю гўнахарди чынпу йидарни шәдёни!

16Кәсы Лут бухуон-бумон. Зу нэгә сыхур тянщянму ба Лут, тади щифузы дэ лёнгә нүзы да шуни линшон гәҗя ба таму да чынпуни линчўчили, йинцысы Җў щитын Лутли. 17Нэхур йигә тянщян ги Лут фәсы:

– Ни по! Ба мин җюха! Вонху бә вонли! Зэ җыгә чуандони бә занли, вон санни по, були вучонни!

18Лут хуэйдади:

– Бу, вәди Җў! 19Ни до вәшон, ниди нўшон тэ холи! Ниди щин до вәшон вандихын: ни ба вәди мин җюхали! Кәсы до саншон вә побучи – бэля нян вәдини, вә зу вўчонни. 20Нэгә щё чынпу ли җытар бу йүан, вә нын подо нэтар чи. Вон нэтар вә подичини, нэгә чынпу щё, зэ нэтар вә ба мин нын җюха!

21Тянщян фәсы:

– Хо, ви ни вә ба җыгә ё зўшонни: вә ба ни фәхади җыгә щё чынпу хўшанхани. 22Кәсы вон нэтар куэ по: ни дансы бу до нэтар, вә бу нын ха шу (йинви нэгә җыгә чынпу җёдисы Сигор[*]).

Ба Содом дэ Гоморра далансандёли

23Жәту чўлэди сыхур Лут доли Сигорли. 24Җў да тяншон ба җуәди сунҗё, зущён йү йиён, щядо Содом дэ Гоморра чынпунили. 25Зу нэмуҗя ба лёнгә чынпу, йиче чуандо, йиман жын дэ йиче зэ дишон җонди щёмедёли. 26Лутди щифузы мә жынчў вонху канлиха – та зу бянчын ян җўзыли.

27Чинба ганзо Ибращимэ доли зочян зэ Җў гынчян занди вәршонли, 28ба Содом, Гоморра дэ чуандо вонлиха, та канҗянли: зущёнсы хуәлуди ян да димяншон вон шон шончидини.

29Зу җымуҗя щёме чуандониди чынпуди сыхур, Хўда ба Ибращимэ җичелэли. Хўда щёме Лут җўхади чынпуди сыхур, ба та да нэтар линчўчили.

Ба Моав дэ Бен-Амми сын-ёнхали

30Да Сигор Лут лян лёнгә нүзы зули саншонли: зэ Сигор литу та мәган шын, хэпали. Таму җўдо санниди йигә ёдуннили.

31Лутди да нүр ги мыймый фәсы:

– Дада лоли. Дун-яшон җочў жынмуди куйчын лян заму йидарни фиди нанжын е мәюди. 32Заму ба путоҗю ги дада гуанги лян та фиҗёлэ. Напа да гәҗяди дадашон еба, кәсы заму дый эрнүни!

33Хили таму ги дада ба путоҗю гуангили. Да нүзы лэ лян та фили җёли, дада е мә дун, йү са сычинли, – нүр замуҗя лян та фихали, замуҗя зудёли. 34Ди эртян та ги мыймый фәсы:

– Зуәргә хили вә лян дада фили. Җиргәди хили заму йүанхуэй ги та ба путоҗю гуанги, ни лэ лян та фиха. Напа да гәҗяди дадашон еба, кәсы заму дый эрнүни!

35Таму хили кә ги дада ба путоҗю гуангили. Щё нүр лян та фили җёли, дада е мә дун, йү са сычинли, – нүр замуҗя лян та фихали, зу нэмуҗя зудёли. 36Зу җымуҗя Лутди лёнгә нүр ба вава да гәҗяди дадашон хуэшонли. 37Да нүр сын-ёнли йигә эрзы, ги та нанлигә минзы Моав. Та зусы җиргәди моавжынмуди дада. 38Щё нүр е сын-ёнли йигә эрзы, ги та нанлигә Бен-Амми минзы. Та зусы җиргәди аммонжынмуди дада.

20

Ибращимэ дэ Авимелех

20^1Да җыгә дифонни зудё нанбонгә, Негев дифоншон, Ибращимэ щян җўдо Кадес дэ Сурди донҗуннили, йиху җўдо Герарли. 2Та ба Сарэ җёди гәҗяди мыймый, йинви нэгә Герарди хуоншон Авимелех ба жын дафачи җё җейин Сарэ чили, Авимелех зу ба та ги гәҗя нашонли+. 3Кәсы хили фимын дини Хўда доли Авимелех гынчян фәсы:

– Йинви ни ба җыгә нүжын ги гәҗя нашонли, ни вўчонни. Тасы чўли мынди. 4Кәсы Авимелех ба Сарэ хан мә ду.

– Вәди Җў-я! – та голи жоли. Нандый Ни ба мәцуәди минжын щёмедёнима? 5Нэгә жын гәҗя ги вә фәли, нэгә нүжынсы тади мыймый! Нүжын гәҗя е ги вә фәли, нэгә жынсы тади гәгә! Вәди лёнщин ганҗин, шу е мәзуйди!

– 6Дуйдини, Хўда фимындини ги та хуэйдади. Вә җыдони, ниди лёнщин ганҗиндини. Йинви нэгә Вә мә җё ни ба нэгә нүжын чүшон, донли ни зэ Вәди мянчян бә ган гўнахарли. 7Җыхур ни ба җыгә нүжын гиги тади нанжын. Тасы шынжын, та читоди җё ни хуәхани. Кәсы җиха: дансы ни ба та ги нанжын бу гиги, ни дэ ниди чинчин ду вучондёни!

8Ди эртян чинба ганзо Авимелех ба гәҗяди жынму шушон, ба җыще хуа ги таму ду фәли, – таму ду хэпали. 9Авимелех ба Ибращимэ җёдо гынчян ги та фәли:

– Ни ги вәму зўли сали? Вә ба ни замуҗя дыйзуйли? Виса ни ба вә дэ вәди гуйҗя ги җыму дади гўнахаршон сонҗинчили? Җымуҗя мә ганди! 10Виса ни җымуҗя ганли?

11Ибращимэ хуэйдади:

– Вә сылёнли, зэ җыгә дифоншон жынму бу пащён Хўда, ви вәди щифузы нын дасы вә. 12Зэмусы тасы вәди җыншыди мыймый – вә дадади нүзы, гуон мамасы данлинди. Та чынха вәди щифузыли, 13кәсы Хўда җё вә ба нён-лозыди җя лёха вон йүанни юҗуанди сыхур, вә ги та фәли: «Чин ни, заму до нани еба, ни фә вәсы ниди гәгә».

14-15Авимелех ги Ибращимэ ба ён, ню, нан-нү нў ду дуангили, ба Сарэ йүанхуэй ги та гиги, фәсы:

– Вәди йиче дифон зэ ниди лянмянчянни: натар ни щён җў, нэтар зу җўчи.

16Ги Сарэ та фәсы:

– Вә ги ниди гәгә ги йичян йинчянни. Җыгә зэ ниди чинчинди нянчянту ба ниди вичү шанчўни зэмусы ни кә юха миншынни.

17-18Ви Сарэ, Ибращимэди щифузы, Җў ба Авимелех җяниди йиче нүжын зўчын бу нын сын-ёндили. Кәсы Ибращимэ читоли Хўдали, Хўда зу ба Авимелех дэ тади щифузы, нүнў ду канхоли, йинви нэгә таму ду кә сын-ёнтуәли.

21

Ба Исхар сын-ёнхали

21^1Җў җочў гәҗя щүхади хуа ба Сарэ җичелэли: Җў ванчын гәҗя щүхади хуали. 2Сарэ ба вава хуэшонли; Хўда динхади нэгә сыхур, та ги суйфу дади Ибращимэ сын-ёнлигә эрзы. 3Ибращимэ ба Сарэ сын-ёнхади эрзы җёлигә Исхар,+
4ди ба тянди нэйитян, җочў Хўдади фынфу, ги та зўли суннэтили+. 5Исхар сын-ёнхади сыхур, Ибращимэ йибый суйли. 6Сарэ фәсы:

– Хўда ги вә зўлигә шыщё сычин: сый тинҗян җыгә ду щёни[*].

7Та кә фәсы:

– Сый ги Ибращимэ нын фә, тади Сарэ нэ вавани? Җысыма, та лолиди сыхур вә ги та сын-ёнлигә эрзы!

8Вава е җонли. Ба нэ гидоди нэйитян, Ибращимэ гуәлигә да янщи.

Ибращимэ ба Агарь дэ Исмаил дафа зудёли

9-10Сарэ канҗянли, замуҗя египетнүжын Агарь сын-ёнхади эрзы Исмаил кан Исхарди щёшурдини, зу ги Ибращимэ фәсы:

– Ни ба җыгә нүнў лян тади эрзы ганчўчи! Җыгә нүжынди эрзы бу нын лян вәди Исхар йидарни җичын ниди фугуй.

11Ибращимэ ба җымуҗяди хуа тинҗян, тэ пәфанли. 12Кәсы Хўда фәсы:

– Ви эрзы дэ нүнў ни зэ бә пәфанли. Замуҗя Сарэ ги ни фәли, ни зу нэмуҗя зў, йинцысы да Исхаршон ни дый Вә щүхади хубыйни. 13Ги нүнўди эрзы Исмаил Вә е ги хошо эрнүни, җё таму чынха йигә да минзўни, йинцысы та есы ниди эрзы.

14Ди эртянди ганзо йизор Ибращимэ ги Агарь гилищезы мәмә дэ йи пидэ фи – ба йиман гәдо тади җягуәзышон, лян вава йидарни дафа зули. Агарь зудёли, кәсы зэ Вирсавия савәни мили лўли. 15Пидэ литуди фи е ванли. Та ба вава гәдо йигә фу дунзы диха, 16гәҗя гуәчили, бу щён кан вавади вучон. Зуәдо ли вава бу йүанди вәршон, кўтуәли. 17Кәсы Хўда ба вава кўди шынчи тинҗянли; Хўдади тянщян да тяншон ханли йишын:

– Ни зали Агарь? Бә хэпали! Хўда ба ни лёдёди вава кўди шынчи тинҗянли. 18Челэ, вава гынчян чи, ба тади шу җуачў! Вә ба тади хубый зўчын да минзўни.

19Йиху Хўда ба Агарьди нянҗин зынкэли, Агарь зу канҗян фиҗинли. Та доли җин гынчян, ба пидэ гуанман җё вава е хәли. 20Зу да нэгә сыхур Хўда зэ ба вава мә лё. Та җонда, җўдо савәнили, чынха да җянди чёншули. 21Та зэ Фаран савәни җўли, тади мама ги та ба щифур да Египет чүлэли+.

Ибращимэ лян Авимелех динли хәтунли

22Зу нэгә сыхур Авимелех лян тади җүндуйди тузы Фихол доли Ибращимэ гынчянли. Авимелех фәсы:

– Зэ ни ганди йиче сычиншон Хўда ги ни ги бонцудини. 23Йинви җыгә вә щён җё ни зэ Хўдади мянчянни дў йигә җу, йүнзун ни бу нын хун вә, вәди эрнү дэ вәди сунзы: замуҗя вә ги ни ган холи, ни зу нэмуҗя ги вә дэ ги ни җўди гуйҗя ган хони!

24Ибращимэ дўли җули, 25кәсы бучинйүанди вынли, виса Авимелехди жынму ба тади фиҗин чёндоли.

– 26Вә бу җыдо, сый ба җыгә зўли, – Авимелех хуэйдади. – Ни ги вә сыса ду мә фә. Вә ту йибян ба җыгә хуа тиндини.

27Ибращимэ ги Авимелех дуанлищезы ён, ню зэмусы лян та динлигә хәтун. 28Ибращимэ ба чигә муёнгозы да ёнчүн литу фынкэли, 29Авимелех вынли:

– Виса ни ба җы чигә муёнгозы да ёнчүн литу фынкэли?

– 30Чин ни ба җы чигә муёнгозы да вә гынчян җешуха, – Ибращимэ хуэйдади, – йинви фиҗинсы вәди, вә вали тали, җё таму чынха җыгәди җихо.

31(Нэгә вәр җёдисы Вирсавия, йинцысы таму лёнгәр зэ нэтар дўли җули[*])+. 32Зэ Вирсавия лян Ибращимэ ба хәтун динха, Авимелех дэ тади җүндуйди тузы Фихол хуэйли филистимжынмуди дишонли. 33Ибращимэ зэ Вирсавия зэли йикуә тамариск фу, зу зэ нэтар бэвонли йинавар хуәди Анлахў Торляли. 34Йиху Ибращимэ зэ филистимжынмуди дифоншон җўли хын дуәди жызы.

22

Ибращимэди гўрбани

22^1Җыгә сычин йүлиди йиху, гуәли бу дуәди сыхур, Хўда зыян Ибращимэли.

– Ибращимэ! – Хўда ханли.

– Вә тиндини, – Ибращимэ хуэйдади.

2Хўда фәсы:

– Ни ба ниди эрзы – луәмур йигә щинэди эрзы Исхар линшон зэ Мориа дифонни чи. Нэтар, зэ Вә ги ни зыгиди саншон, ни ба та ги Вә җүчын шоди гўрбани.

3Ди эртянди ганзо йизор Ибращимэ ги җү гўрбаниди сычиншон канлищезы цэхуә, туәдо лүлүзышон, ба Исхар дэ лёнгә хуәҗи линшон шонли лўли, вон Хўда фәхади нэгә дифоншон чили. 4Ди сан тянди нэйитян, та лойүанни канҗян нэгә дифонли.

– 5Ниму шындо җытар, ба лүлүзы канчўщер, – Ибращимэ ги хуәҗиму фәсы. – Вә линшон вава бэвон Хўдачини, йиху йүан хуэйдо ниму гынчянни.

6Та ба җү гўрбаниди цэхуә гәдо Исхарди җягуэзышонли. Йиху ба җуәди тан дэ дозы нашон, таму лёнгәр вончян зули. 7Исхар ба Ибращимэ ханли йишын:

– Ада!

– Зали, вәди ва? – Ибращимэ хуэйдади.

Исхар вынли:

– Заму ю җуәди тан дэ цэхуәни, кәсы насы шо гўрбаниди ёнгозы?

– 8Вәди ва, – Ибращимэ ги та фәсы, – Хўда җыдони, шо гўрбаниди ёнгор зэ нанини!

Таму лёнгәр кә вончян зутуәли. 9Доли Хўда ги таму фәхади нэгә вәршон, Ибращимэ гэлигә шо гўрбаниди җуәзы, ба цэхуә луәдо готули. Та ба Исхар бончў, гәдо шо гўрбани җуәзышонди цэхуә готу, 10ба дозы начўлэ җёнмур зэ эрзыни. 11Кәсы зу нэгә сыхур Җў дафалэди йигә тянщян да тяншон ханли йишын:

– Ибращимэ, Ибращимэ!

– Вә тиндини, – Ибращимэ хуэйдади.

– 12Ни ги вава бә щя шули, – тянщян фәсы. Ни ба та бә зў сыса! Җыхур Вә җыдони, ни пащён Хўдани: ни ба гәҗяди эрзы – луәмур йигә эрзы мә щитын ги Вә гили!

13Нэгә курни Ибращимэ ба цовәниди йигә гун-ён канҗянли, тади гә зэ цовәшон чандини. Та гуәчи, ба гун-ён лашон, зэ җүха эрзыди вифыншон ба гун-ён җүшон, шодёли. 14Ба йүха җыгә сычинди дифон Ибращимэ нанлигә Яхве-Ирэ (да жытар чўлэлигә кугәр: «Зэ Яхведи саншон цэ нын җыдо»[*]). 15Җўди нэгә тянщян кә да тяншон ханли Ибращимэли:

– 16Җў җымуҗя фәдини: «Ви ни ганхади җыгә сычин – ба гәҗяди эрзы, луәмур йигә эрзы мә щитын ги Вә гили, Вә на Вә гәҗяди минзы дў җуни: 17Вә яндин ги ни ги бэрэкэтини! Вә яндин ги ни дуан хубыйни, тамуди фур, зущён тяншонди щинщю дэ хэяншонди сазы йиён, дуәни. Ниди хубый ба дўшманди чынпу ду җаншонни!+
18Йинви ни тинли Вәди хуали, димяншонди йиче минзў чечў ниди хубый ба бэрэкэти дыйшонни»+.

19Йиху Ибращимэ до тади хуәҗиди нэтар, лян таму йидарни хуэйдо Вирсавияли – җўдо нэтарли.

Нахорди хубый

20Җыгә сычин йүлиди йиху, гуәли бу дуәди сыхур ги Ибращимэ фәли, тади шүнди Нахорди щифузы Малика сын-ёнли эрзымули: 21Уц (җысы тушузы вава), Вуз, Кемуил (җысы Арамди дада), 22Кесед, Хазо, Пилдаш, Идлаф дэ Вафуил. 23Вафуил гынчян сын-ёнлигә нүзы Ревекка. Җысы Малика ги Ибращимэди щүнди Нахор сын-ёнхади багә эрзы+. 24Чўгуә җыгә Нахорди нүнў Реума ги та ба Тевах, Гахам, Тахаш дэ Маах сын-ёнхали.

23

Саради вучон

23^1Сарэ хуәли йибый эршы чи суй. 2Та зэ Ханаанди дифоншон, Кириаф – Арба (җыхур җёдисы Хеврон) вучонли. Ибращимэ ви пәфан Сарэди вучон кўли, 3йиху да вонжын гынчян гуәчи, та ги хеттейжынму фәсы:

– 4Вә бусы җытарди, вәсы лищёнжын. Ниму ги вә ги йигә щя мэтиди вәр, җё вә ба вәди вучонлиди щифузы сундё.

– 5-6Вәмуди җонгуйди! Ни ба вәму тинйихар! – хеттейжынму хуэйдади. Вәмуди җунҗянни нисы Хўда щинэди, гуйҗунди вонзы. Ни ба ниди щифузы сундо вәмуди дин ходи фынйүаншон: вәму ду ги ни ба гәҗяди зўбыйди фынйүаншонди вәр гини.

7Ибращимэ челэ ги җыгә дифонди минзў – хеттейжынму бэлиха, 8-9фәсы:

– Ниму дансы дайин җё вә ба мэти сундё җытар, чин ниму щин йигә хо: ниму ба Цохарди эрзы Ефрон читоди җё та ба тади ди бянниди Махпела ёдун мэги вә. Та җы дуәшо, вә зэ нимуди мянчян ба чян йиман ду чўги, мэшонни, җё та чынха сун мэтиди вәр.

10Зэ хеттейжынму донҗунни зуәди Ефрон ги Ибращимэ гили хуэйдали (ба җыгә хуа чынпу гэмын гынчян шуцуанди йиче хеттейжын ду тинҗянли):

– 11Җымуҗя бу дуй, вәди җонгуйди! Ни ба вә тинйихар: вә щён ба җы йикуэ ди лян ёдун дуанги нини. Вәди минжынсы вәди гўва: вә ба җы йикуэ ди дуанги ни, җё ни ба мэти сундё!

12Ги җытар җўди жынму бэлиха, 13Ибращимэ ги Ефрон фәли (ба та фәхади хуа йиман шуцуанди жын ду тинҗянли):

– Чин ни тин вәди хуа: ни да вә гынчян ба җы йикуэ диди җячян җешуха, вә зу ба мэти сундо нэтарни!

14Ефрон хуэйдади:

– 15Хо, вәди җонгуйди! Чин ни тин вәди хуа! Җы йикуэ диди җячянсы сыбый йинчян – җы до заму лёнгәршон щёндасы дуәма? Чин ни зэ нэтар ба мэти сундё!

16Ибращимэ ги Ефрон динхади җячян дайинхали, зу ги та зэ гўва-хеттейжынму мянчян фәчўлэди җячян, сыбый куэ йинзы гигили. (Мый йигә йинчянди фынлён дусы җочў мэмэжынди куйчын суанхади.) 17-18Зу җымуҗя зэ Мамре бонгәрниди, Махпела ёдун гынчянди Ефронди ди чынха Ибращимэ гәҗядили; лян ёдун дэ зэ дини җонди йиче фу. Җыгәди гўвасы зэ чынпу гэмыншон шуцуанди йиче хеттейжын. 19Җыгәди йиху Ибращимэ ба гәҗяди щифузы Сарэ сундо ёдун литули. Җыгә ёдун зэ Ханаан дифоншонди, Мамре бонгәрниди (җыхур җёдисы Хеврон), Махпела динини. 20Хеттейжынмуди зочянди нэ йикуэ ди дэ ёдун доли Ибращимэди шунили, та чынха сун мэтиди вәрли.

24

Исхар чүли щифурли

24^1Нэгә сыхуршон Ибращимэ кәҗя чынха суйфу дади ложынли. Зэ мый йигә ганди сычиншон Җў ги та ги бонцудини. 2-3Ибращимэ ги гуан та җяниди дин лоди хуәҗи фәсы:

– Ни ба шу гәдо вәди куазышон, дуйчў Анлахў Торля, тян дэ диди Хўда, дў җу, ни бу нын ги вәди эрзы чү Ханаан бындиди нүзы. 4Ни ё до вәди зўгуйни, вәди чинчинҗяни, – зу да нэтар ни ё ги вәди эрзы Исхар чүлэгә щифурни.

5Хуәҗи вынди:

– Дансы нэгә нүзы лян вә йидарни вон җыгә дифоншон бу щён лэна? Вә җё ниди эрзы хуэйдо нэгә зўгуйнима да натар ни лэли?

– 6Йүнзун җымуҗя бә ганли, – Ибращимэ хуэйдади. Ба вәди эрзы вон нэтар бә дафали! 7Хўда, тянди Җў, ба вә да нён-лозыди җяни, да вәди зўгуй вончў линди сыхур, ги вә фәли зэмусы дўли җули, Та ба җыгә дифон гиги вәди хубыйни. Та гәҗя ё ба йигә тянщян дафадо ниди мянчян, җё ни ги вәди эрзы чүлэгә щифурни. 8Дансы нүзы лян ни бу щён лэ, җыгә дўха җуди хуа лян ни мәю лянщили, кәсы ни бу нын ба вәди эрзы вон нэтар дафа!

9Хуәҗи ба шу гәдо җонгуйди куазышон, дўли җули. 10Йиху нэгә хуәҗи зэ җўжын гынчян нали шыгә луәтуә, заён җычянди дунщи шонли лўли. Та ё до Месопотамия дифоншон Нахор җўди чынпунини.

11Доли нэтар, та ба луәтуә бондо чынпу вэтуди фиҗин бонгәрнили. Кәҗя хубарли. Зу нэгә сыхур нүзыму да чынпуни чўлэ да филэдини. 12Ибращимэди хуәҗи фәсы:

– Вәди җўжын Ибращимэ бэвонди Анлахў Торля! Җиргә Ни ги вә дафалэгә хо йүнчи, ба вәди җўжын бә вондёли! 13Җысыма, вә зэ фиҗин бонгәрни зандини, зэ җытар чынпуниди нүзыму да фидини. 14Вә щён ги таму литуди йигә фә: «Чин ни, җё вә да ниди гуанзы литу хәщёр фи». Та дансы фә: «Чин ни хә. Ба ниди луәтуә вә е йинни», – та зусы Ни ги Ниди нў Исхар зохади щифур. Җё җыгә сычин чынха йигә җихо: Ни ба вәди җўжын мә вондё.

15Та ба җыгә хуа хан мә фәванни, йигә гўнён кәҗя доли та гынчянли, тади җягуэзышон данди гуанзы. Җыгә гўнёнди минзы җёди Ревекка, тасы Вафуилди нүзы (Вафуилсы Малика дэ Ибращимэ щүндиди Нахорди эрзы). 16Ревекка җонди тэ хокан, хансы гўнён – нанжынму лян та мә фи җё. Та доли җин гынчян ба гуанзы гуанманли. Та вонху зуди сыхур, 17Ибращимэди хуәҗи подо та гынчян, фәсы:

– Чин ни, җё вә да ниди гуанзы литу хәщер фи!

– 18Чин ни хә, вәди җонгуйди, – та хуэйдади. Ганҗин зу да җягуэзышон ба гуанзы чүхалэ, җё Ибращимэди хуәҗи хәли. 19Йиху та фәсы:

– Җыхур вә ги ниди луәтуә ду ба фи е далэни, җё таму хәгу.

20Та куэкуэди ба фи додо йин тугўди цо литу, йүанхуэй подо җин гынчянли – зу җымуҗя та дали фили, ба луәтуә ду йин боли. 21Нэгә хуәҗи йишын ду мә чў, кан тали, щён җыдо, Җў ги тади лўшон гили хо йүнчилиму. 22Луәтуә хәгулиди йиху, та ги нэгә гўнён гилигә вон бизышон дэди җин хуанзы (тади фынлён бонҗерсы 5 грамм), хан гили лёнгә җин җуәзы (тади фынлён бонҗерсы 100 грамм). 23Йиху та зу вынли:

– Чин ни ги вә фә, нисы сыйди нүзы? Ни дадади җяни нын зошон занди вәрма?

24-25Та хуэйдади:

– Вәсы Вафуилди нүзы (Вафуилсы Малика дэ Нахорди эрзы). Вәму ю хошо мыйцо дэ тугўди цолёни. Занди вәр е зошонни.

26-27Ибращимэди хуәҗи гуйха бэвонли Җўли, та зу фәсы:

– Вә куаҗён вәди җўжын Ибращимэ бэвонди Анлахў Торля! Та ба ги вәди җўжын гихади щүян шыщин-шыйиди ванчынли. Җў дуандуар ба вә линдо вәди җўжынди чинчин җянили!

28Ревекка подо мамади җяни, ба җыще сычин ду фәли. 29-30Ревеккади гәгә Лаван ба мыймыйди хуанзы дэ җин җуәзы канҗян зэмусы җыдо, нэгә жын фәли сали, та ганҗин вон җин нэтар зули, доли Ибращимэди хуәҗи гынчянли. Нэгә хуәҗи лян тади луәтуә хан зэ җин гынчян зандини. 31Лаван фәсы:

– Җў гиха бэрэкэтиди жын! Чин ни до вәди җяни. Виса ни зэ җытар зандини? Вә кәҗя ги ни ба фонзы шелү бянйили, ба луәтуәди вәр е шәлүхали.

32Ибращимэди хуәҗи җиндо фонзынили. Ба луәтуә ду гэкэ, ги таму ба мыйцо дэ цолё налэли, ги кижын дэ лян та йитун лэди жынму ба щи җүәди фи налэли. 33Ба чыди е дуандилэли, кәсы Ибращимэди хуәҗи фәсы:

– Ба вә вон җытар дафалэди сычин фәба, вә нэхур цэ чыни.

– Ни фә, – таму хуэйдади.

34Та зу фәтуәли:

– Вәсы Ибращимэди хуәҗи. 35Җў ги вәди җўжын гили бэрэкэтили, ги та цыминли фугуйли: ён дэ ню, җин-йин, нан-нү нў, луәтуә дэ лүлүзы. 36Вәди җўжынди щифузы Сарэ лолиди сыхур, ги та сын-ёнлигә эрзы; җўжын ба йиче цэбый ги та гуәгили. 37Вәди җўжын җё вә дўли җули, бу җё ги тади эрзы чү Ханаан дифонди бындиди нүзы, 38җё вә до тади зўгуйни, чинчинҗяни, зу да нэтар ги тади эрзы чүлэгә щифурни. 39Вә ба җўжын вынли: «Дансы нэгә нүзы лян вә бу щён лэна?» 40Та ги вә җымуҗя хуэйдали: «Җў, ба вәди гуонйин жызы җыдоди йимяр, – Та гәҗя ба йигә тянщян лян ни дафачини, зэ ниди лўшон ги хо йүнчини, җё ни ги вәди эрзы да вәди зў литу, да вәди җящяни чүлэгә щифурни. 41Ни дан до вәди чинчинҗя, дансы таму ги ни бу ги нүзы, нэхур ни дўхади җу лян ни мәю лянщили». 42Җиргә до җин гынчян вә фәли: «Җў, вәди җўжын Ибращимэди Хўда! Ни дансы щён ги вәди лўшон ги хо йүнчили», 43җысыма, вә җыхур зэ җин гынчян зандини. Ги ти филэди нагә нүзы вә дан фә: «Чин ни җё вә да ниди гуанзы литу хә йидяр фи». 44Та дансы хуэйда: «Чин ни хә, ги ниди луәтуә вә е далэ фини», – нэ зусы Җў ги вәди җўжынди эрзы җянхади щифур». 45Вә хан мәдый сылён җыгәни, Ревекка кәҗя зэ җягуэзышон данди гуанзы доли җин бонгәрни, гуантуә фили. Вә вын та ёли фили. 46Та суйбяр ги вә ба гуанзы гиги, фәсы: «Чин ни хә. Ба ниди луәтуә вә е йин бони». Вә хә боли, йиху та ги луәтуә ба фи е налэли. 47Вә вынли: «Нисы сыйди нүзы?» Та хуэйдали: «Вафуилди нүзы (Вафуилсы Нахор дэ Маликади эрзы)». Вә зу ги та ба бизышон дэди хуанзы дэ җуәзы гигили, 48гәҗя гуйха бэвонли Җўли. Вә куаҗёнли вәди җўжын Ибращимэ бэвонди Анлахў Торляли, йинцысы Та ба вә дуандуар линдо җытарли, җё ги вәди җўжынди эрзы ба та щүндиди суннүр чүшонни. 49Җыхур хуа зэ нимушонни: ниму щён җё вәди җўжынди чито чынма бу чын? Ниму гигә хуэйда, җё вә җыдоха, ё зў сани.

50Лаван дэ Вафуил хуэйдади:

– Ба җыгә сычин Җў динли, йинви нэгә вәму бу нын фә «дуй» хансы «бу дуй». 51Җысыма, Ревекка, – ни ба та линшон чи. Җё ниди җўжынди эрзы җочў Җў фәхади хуа ба та чүшон.

52Ба җыгә хуа тинҗян, Ибращимэди хуәҗи йүанхуэй гуйха бэвонли Җўли. 53Йиху та ги Ревекка ба йишон, җин-йинзыди бэшы начўлэли, ги тади гәгә дэ мама е дуанли гуйҗун лищинли. 54Җыгәди йиху та лян лэди жынму ба фан чыба, фиҗёчили. Ди эр тянди ганзо йизор Ибращимэди хуәҗи фәсы:

– Чин ниму, җё вә хуэйдо вәди җўжын нэтар чи.

55Ревеккади мама дэ гәгә хуэйдади:

– Җё та зэ вәмуди җяни хан зан шы тян!

– 56Ниму бә дон вәли, – Ибращимэди хуәҗи фәсы. Җў ги вәди лў гили хо йүнчиди йимяр, чин ниму җё вә хуэйдо вәди җўжын гынчян!

– 57Заму ба Ревекка хандилэ, – таму фәсы, җё та гәҗя дин җўйи.

58Таму ба Ревекка хандилэ вынли:

– Ни лян җыгә жын чи бу чи?

Та хуэйдади:

– Чини.

59Таму ба Ревекка, нэха тади нүжын, Ибращимэди хуәҗи дэ лян та тунлўди жынму дафади сыхур, 60лян җымуҗяди хуа ги Ревекка панвонли холи:

– Вәмуди мыймый! Җё ниди хубыйди фур чынха чянчян-ванванди! Җё ниди эрнүму ба дўшманди чынпу ду җаншон!

61Ревекка лян тади нү хуәҗиму чидо луәтуә готу, гыншон Ибращимэди нэгә хуәҗи зутуәли. Та лади Ревекка вон җяни хуэйдини. 62Исхар цэ да Беэр-Лахай-Рои хуэйлэли (та нэхур зэ Негев дифоншон җўли). 63Хушонди сыхур та доли тандони йиканса, – ба до гынчянди луәтуә канҗянли. 64Ревекка ба Исхар е канҗянли. Та да луәтуә готу халэ, 65вынли Ибращимэди хуәҗили:

– Вон заму җыбонгә лэди нэгә жынсы сый?

– Нэсы вәди җўжын, – хуәҗи хуэйдади.

Ревекка ба гэту нашон, ба гәҗя шанчўли. 66Ибращимэди хуәҗи ги Исхар ба гәҗяди юҗуан фәбалиди йиху, 67Исхар ба Ревекка линдо тади мама зочян җўди нэгә җонфоннили, Ревекка чынха тади щифурли. Исхар щинэ Ревеккали, йинви нэгә тади пәфан до вучондёди мамашон е гуәли.

25

Ибращимэди данлин хубый

25^1Ибращимэ кә банлигә җя, тади щин лопә, минзы җёдисы Хеттура, 2ги та сын-ёнли эрзыли: Зимран, Иокшан, Медан, Мадиан, Ишбак дэ Шуах. 3Иокшан гынчян сын-ёнхади Шева дэ Дедан. Деданди хубыйсы ашурейжынму, летушейжынму дэ леумейжынму. 4Мадианди эрзыму: Ефа, Ефер, Ханох, Авида дэ Елдага. Таму дусы Хеттуради хубый. 5Ба юди йиче цэбый Ибращимэ гуәги Исхарли. 6Ба нүнўмуди эрзыму Ибращимэ хуәди сыхур зу дафадо дунбонгәли – дунбонгәди дифон ли Исхар йүан. Ги таму е гилищезы цэбый.

Ибращимэди вучон

7Ибращимэ хуәли йибый чишы ву суй. 8Та зэ җыгә дун-яшон хуәгу, хын дади суйфушон вучонли, зули тади зўзў-быйбый гынчянли. 9Тади эрзыму Исхар дэ Исмаил ба Ибращимэ сундо ли Мамре бу йүанди Ефрон – хеттейжын Цохар эрзыди динили – Махпела ёдуннили. 10Җы йикуэ дисы Ибращимэ да хеттейжын гынчян мэгуәлэди: ба Ибращимэ дэ Сарэ зу сундо нэтарли+.

11Ибращимэ вучонлиди йиху, Җў ги тади эрзы Исхар гили бэрэкэтили. Исхар зэ Беэр-Лахай-Рои фиҗин гынчян җўли.

Исмаилди хубый

12Җысы Сарэди нүнў, египет нүжын Агарь ги Ибращимэ сын-ёнхади эрзы Исмаилди хубый. 13Исмаил эрзымуди минзы, җо суйфу дади: Наваиоф (Исмаилди тушузы), Кедар, Адбеел, Мивсам, 14Мишма, Дума, Масса, 15Хадад, Фема, Иетур, Нафиш дэ Кедма. 16Җысы Исмаилди эрзыму, шы эргә минзўди шы эргә вонзы, – тамуди минзы, щёнҗуон дэ йинпан. 17Исмаил хуәдо йибый саншы чи суйшон вучонли, – зули тади зўзў-быйбый гынчянли. 18Тади хубый зэ Египет бянни (зу Ашур чиди лўшон), да Хавила вон Суради нэгә дифонни җўли. Таму лян зыҗиди чинчин ду мә лэвонди.

Ба Исав дэ Ягўбэ сын-ёнхали

19Җысы Ибращимэди эрзы Исхар дэ тади хубыйди лисы, (Ибращимэсы Исхарди дада). 20Исхар сы шы суйди сыхур ба Ревекка чүшонли. Ревеккасы Месопотамия дифоншон җўди арамейжын Вафуилди нүзы, арамейжын Лаванди мыймый. 21Исхарди щифузы мәю эрнү. Исхар ви гәҗяди щифузы читоли Җўли. Җў ба тади чито тинҗянли: Ревекка хуэшонли. 22Зэ дўзы литуди эрзыму йиҗя лян йиҗя датуә чуйли.

– Җыма, – Ревекка фәсы, са сычин дын вәдини?

Та зу вын Җўчили. 23Җў ги та фәсы:

– Лёнгә минзў да ниди дўзыни чўлэни. Йигәди личи би ди эргәди да. Дади чынха щёдиди хуәҗини+.

24Зуә йүә сыхур доли, җысыма, Ревеккади дўзыни югә фонфорни. 25Ту йигә ёнхади йүәвазысы хунхунди, хуншын готу җонди мо, зущён есынди пизы; ба та җёчын Исавли[*]. 26Хуту, на шушур җуади Исавди җүәхугын, ди эргә ёнхали; ба та нанчын Ягўбэли[*]. Таму сын-ёнхади сыхур Исхар люшы суйли.

Исав ба гәҗяди тушузыди чүаншы мэдёли

27Эрвазыму җондали. Исав чынха тандониди жынли; та лисуә давидини. Ягўбэсы мяншанди җяниди жын. 28Тамуди дада Исхар нэ чы ечёрди жу, йинви нэгә та ба Исав канди хо; кәсы мама Ревекка щинэ Ягўбэ.

29Йихуэй, Ягўбэ но бантонди сыхур, Исав фататади да давидишон хуэйлэли.

– 30Ни ги вә ба җыгә хун янсыйди гищер җё вә хә! Вә фали! – та ги Ягўбэ фәсы.

(Йинви җыгә ба та җёчын Едомли[*].)

– 31Ни ги вә ба тушузыди чүаншы мэги, – Ягўбэ хуэйдади.

–+
32Лян тушузыди чүаншы вә нын зў йигә са? – Исав фәсы, – вә җыхур вучонни!

– 33Щянтуни дў йигә җу! – Ягубэ фәсы. Исав ги Ягўбэ ба тушузыди чүаншы мэгиди йимяр, дўли җули. 34Нэхур Ягўбэ цэ ги та гилищер мәмә дэ хун дуди бантон. Чыба, хәба, челэ, зули, Исав е ба нэгә тушузыди чүаншы мә гуанщян.

26

Исхар зэ Герар дифоншон җўдини

26^1Гуйҗяни вәнян кә долэли (зущён зочян, Ибращимэди сыхуршон), Исхар зули Герар чынпунили, филистимжынмуди хуоншон Авимелех гынчянли+. 2Җў до Исхар гынчян фәсы:

– Ни вон Египет бә чи, җўдо Вә ги ни зыгиди нэгә дифонни. 3Ни зэ нэгә дифоншон занха, Вә лян ни зэ йидарнини, ги ни ги бэрэкэтини. Вә ба ги ни дада Ибращимэ дўхади җу ванчынни: ба җыгә дифон ги ни дэ ниди хубый гигини+. 4Вә ба ниди хубый зўчын дуәйүдини, зулян тяншонди щинщю йиён, зу нэму дуә зэмусы ги таму ба җыщезы дифон ду гигини. Чечў ниди хубый димяншонди йиче минзў ба бэрэкэти дыйшонни,+
5йинцысы Ибращимэ тин Вәли, зунхў Вәди йиче фынфу, минлин дэ фалүли.

6Исхар җўдо Герар чынпунили. 7Дансы бындижынму да ташон вынкэ Ревеккали, та хуэйдади:

– Җысы вәди мыймый.

Ба «щифузы» та мәган фә: зэ хэпа ви Ревекка таму ба та дасыни, йинцысы Ревекка җонди тэ хокан+. 8Гуәли бушоди жызыли. Йихуэй Авимелех, филистимжынмуди хуоншон, да чуонзышон канҗянли, замуҗя Исхар ба Ревекка щихандини. 9Та ба Исхар хандилэ вынли:

– Тасы ниди щифузыма?! Виса ни фәли тасы ниди мыймый?

Исхар хуэйдади:

– Вә дансы жынчын тасы вәди щифузы, вә хэпа ви та ба вә дасыни.

– 10Ни ги вәму зўлигә са? – Авимелех фәсы. Дансы вәму литуди йигә жын лян та тунли чуон, до вәмушон җысы дуәму дади гўнахар!

11Авимелех ги тади минжын гилигә фынфу:

– Сый дансы ба җыгә жын дэ тади щифузы ду, ги та дин сызуйни.

12Җўдо нэгә гуйҗяни, Исхар җунтуә мыйзыли. Җў ги та гили бэрэкэтили: зу нэйинян тади шучын чынха йибый лэзыли. 13Тади фугуй йүә дуәли. Та чынха хын дади ючянханли: 14җыхур та гынчян ю хошо ёнчүн, нючүн дэ хуәҗини. Филистимжынму нянжәтуә тали. 15Таму ба йиче фиҗин лян тў мэчўли; җыще җинсы Ибращимэ хуәди сыхур тади нўму вахади+. 16Нэхур Авимелех ги Исхар фәли:

– Зутуә. Ни до вәмушон чынха лилёндадили.

17Исхар зудо Герар чуандонили, зэ нэтар зали йинпанли. 18Зэ нэтар та цун вали җинли; җыще җинсы Ибращимэ хуәди сыхур вахади, кәсы Ибращимэ вучонлиди йиху, филистимжынму ба таму ду мэдёли. Исхар ги нэще җин ба зочян та дада Ибращимэ нанхади минзы йүанхуэй нангили. 19Йихуэй тади нўму зэ чуандони ва диди сыхур, ба йику фичүан зоҗуәли, 20кәсы герарди фон-ёнжынму лян Исхарди фон-ёнжынму зынҗончелэли, таму фәсы:

– Җысы вәмуди фи!

Ви җыгә җин зынҗонлиди йимяр, ба та зу нанчын Есекли[*]. 21Данлин вачўлэли йику җин; ви та кә зынҗонли, ба та җёчын Ситнали[*]. 22Нэхур Исхар зэ йүанчўр кә вали йику җин, нанлигә минзы Реховоф[*], йинцысы та фәли: «Җў линйирни ги вәму гилигә куандади дифон, җё вәму зэ җыгә дифоншон дуәйүхани». 23Йиху Исхар хуэйдо Вирсавияли. 24Зэ нэтар, ту йивэщи Җў до та гынчян фәсы:

– Вәсы ни дада Ибращимэди Хўда. Бә хэпали: Вә лян ни зэ йидарнини. Вә ги ни ги бэрэкэтини зэмусы ба ниди хубый зўчын дуәйүдини. Вә ба җыгә ви Ибращимэ, Вәди нў, зўни.

25Исхар зу зэ нэтар гэлигә шо гўрбаниди җуәзы, бэвонли Җўли, йиху зэ нэтар зали йинпанли. Тади нў ватуә җинли.

Исхар лян Авимелех динли хәтунли

26Зу нэгә сыхур да Герар чынпуни Авимелех лян тади гуанжын Ахузаф, җүндуйди тузы Фихол до Исхар гынчянли.

– 27Виса ниму зэ вә гынчян лэли? – Исхар вынли. Зочян ниму җянбудый вә зэмусы ба вә ганчўчили.

– 28Вәму канҗяндини, Җў лян ни зэ йидарнини, – таму хуэйдади. Йинви нэгә вәму щён җё дўхади җу ба заму бончў. Заму дин йигә хәтун! 29Ни дўгә җу: ни ги вәму бу ган ха; вәму ги ни е мә ган сыса ха сычин, гуонсы хо, җё ни пиннан да вәму гынчян зудё. Җыхур Җў ги ни гили Тади бэрэкэтили!+

30Исхар ги таму гуәлигә янщи: таму чыли, хәли. 31Ди эр тянди ганзо йизор таму йиҗя ги йиҗя дўли җули. Исхар ба кижынму сунли, таму пиннан-вусыди йүанхуэй зули. 32Зу нэйитян, ва җинди нўму ба фи зоҗуәлиди йимяр, ги Исхар гили щинли. 33Исхар ги нэгә җин нанлигә минзы Шива[*]. (Йинви нэгә йичыр до җыхур җыгә чынди минзысы: «Бэер-Шива»).

Исавди щифурму

34Исав сышы суйди сыхур ба хеттейжынди Беэрди нүр Иегудифь чүшонли, хан ба хеттейжынди Елонди нүр Васемафа чүшонли+. 35Исхар дэ Ревекка лян таму йидарни җўди нандихын.

27

Исхар ги Ягўбэ панвонли холи

27^1Җыхур Исхар кәҗя лоли, нянҗин е мали. Йихуэй та ба да эрзы хандо гынчянли:

– Вәди эрзы! – та ги Исав фәсы.

– Вә тиндини, дада! – нэгә хуэйдади.

2Исхар фәсы:

– Вә кәҗя лоли, е бу җыдо, зэ хуә дуәмущерни. 3Ни ба гун лян җян нашон зэ тандони да еҗичи+. 4Надилэ, ги вә ба вә щинэди чыди зў щён, вә чыба, вучонлиди зычян ги ни панвонгә хони.

5Кәсы Ревекка ба тамуди хуа тинхали. Исав зудё да еҗичиди нэгә сыхур, 6-7та зу ги Ягўбэ фәсы:

– Вә тинҗянли, ниди дада ги ниди гәгә Исав фәди, җё та ба еҗи налэ зў щённи. Дада чыбалиди йиху, зэ Җўди мянчян ги Исав ги гәҗяди зычян вучонлиди панвонни. 8Җысыма, вәди эрзы, ни тин, вә ги ни фә, ни ё зў сани. 9Ни чүн литу чи, җянчўлэ лёнгә җүлү. Вә ба таму, дада замуҗя нэ чы, ба чыди зу нэмуҗя зў щённи; 10ни зу дуандичи, җё та чыба ба гәҗяди зычян вучонлиди панвон ги ни гиги.

– 11Вәди гәгә Исав хуншын готу җонди мо, – Ягўбэ хуэйдади, кәсы вәди жупизы гуондини. 12Дансы дада мынмынди ба вә дуйихана? Та дансы җыдо вә хун тадини, нэхур та ги вә бу панвон хо, дозэсы та җу вәни.

13Кәсы мама фәди:

– Җё җыгә җу шындо вәшон, вәди эрзы. Ни гуон тин вә. Ни чи налэ.

14Ягўбэ ба җүлү налэли. Замуҗя Исхар нэ чы, Ревекка зу нэмуҗя ба чыди зў щёнли. 15Йиху та ба да эрзы Исавди дин ходи йишон нашон, ги щё эрзы Ягўбэ чуангили. 16Ба Ягўбэди шу лян бәзы на җүлү пизы бочўлиди 17йиху, ги Ягўбэ ба зўхади жу дэ мәмә гигили. 18Та җиндо дада гынчян фәсы:

– Ада!

– Зали, вәди ва! – Исхар хуэйдади. Нисы нагә?

– 19Вәсы Исав, ниди тушузы, – Ягўбэ хуэйдади. Вә ба ни фәхади йиче ду зўшонли. Ни челэ, зуәха, чы еҗи, йиху ги вә панвонгә хо.

– 20Вәди эрзы, – Исхар вынли, – ни за ба еҗи җуади җыму куэ?

Нэгә хуэйдади:

– Ни бэвонди Анлахў Торля ги вә ба хо йүнчи дафалэли.

– 21Вәди эрзы, ни до вә гынчян. Вә щён ба ни дуйихар: ни җыншысы вәди эрзы Исавма?

22Ягўбэ доли дада гынчянли, Исхар ба та дулихар фәсы:

– Шынчисы Ягўбэди, шусы Исавди.

23Йинви Ягўбэди шу готу, зущён Исавди йиён, ю мони, Исхар ба та мә җындый, зу ги та панвонли холи.

– 24Ни зусы вәди эрзы Исавма? – дада вынли Ягўбэли.

Ягўбэ фәсы:

– Зусыди, ада.

25-26Исхар зу фәли:

– Ни җё вә ба ниди еҗи чыщер, вәди эрзы, вә зу ги ни панвон хони.

Ягўбэ ги дада ба чыди дэ путоҗю дуанлэли. Хәба, чыба, Исхар фәсы:

– Ни до вә гынчян лэ, вәди эрзы, ба вә щинтынйихар.

27Ягўбэ доли дада гынчян, ба та щинтынли. Ба тади йишон видо вынҗян, Исхар на җымуҗяди хуа ги та панвонли холи:

– Вәди эрзыди видо – җысы Җў гиха бэрэкэтиди тандоди видо. 28Панвонди җё Хўда ги ни ба тяншонди луфи гиги, димянди готян, җё мәмә дэ путоҗю дуәйүди+. 29Җё данлин минзў фусы ни, җё җынму ги ни ди ту. Ги дищүнму ни дон җонгуйди: ни мамади эрзыму ги ни ди туни. Сый ба ни җу, та гәҗя чынха җудёдини, сый ги ни панвон хо, нэгә е хони!

Исав читоди җё Исхар ги та панвон хони

30Исхар ги Ягўбэ панвонли холи. Ягўбэ җён да Исхар гынчян чўлэ, Исав да давидишон хуэйлэли. 31Та е ба чыди зў щён, ги дада налэ фәсы:

– Ада! Ни челэ, ба вә налэди еҗи чыщер зэмусы ни ги вә панвонгә хо.

– 32Нисы сый? – Исхар вынли.

Нэгә хуэйдади:

– Вәсы ниди эрзы, ниди тушузы, Исав.

33Исхар хэпалиди йимяр, җанҗан-чичиди фәсы:

– Наму сый, ган ни лэди нэгә сыхур, ба еҗи налэ җё вә чыли? Вә ги та панвонли холи, нэгә панвон зу лян та шынхани!

34Ба җыгә хуа тинҗян, Исав дашын дэ пәфанди хантуәли:

– Ада, ни ги вә е панвонгә хо!

35Җысы ниди щүнди до вә гынчян лэли, – Исхар фәсы. Та чәхуонди ба ниди панвон дёдёли.

36Исав фәсы:

– Ягўбэ, ба та җымуҗя җёди мә цуә: та кәҗя лён бян ба вә хундёли. Щянтуни ба вәди тушузыди чүаншы дёдёли, җыхур ба вәди панвон! Нандый, – Исав вынли дадали, – ги вә йигә панвон ду мә шынма+?

37Исхар хуэйдади:

– Вә ба та зўчын ниди җонгуйдили, ба йиче дищүн зўчын тади нўли, ги та ба мәмә дэ путоҗю панвонгили. Вә ги ни хан нын зў йигә са, вәди эрзы?

– 38Нандый, – Исав кә вынли Исхарли, – ни гынчян, вәди ада-я, цэ ю йигә панвоннима? Ни ги вә е панвонгә хо, вәди ада!

Исав зу дашын кўтуәли. 39Исхар ги та фәсы:

– Ниди җя ли фуҗүди дифон дэ тяншонди луфи йүанни. 40Ни на ниди до гуә жызыни, ни фусы щүндини. Кәсы сыхур доли – ни фанчелэни, ба җягуэзышон быйди җун данзы лёхалэни.

41Йинви Ягўбэ да дада гынчян ба панвон нашонли, Исав ги Ягўбэ җили чули. «Дада вучонлиди йиху, – Исав сылёнди, – вә ба вәди щүнди Ягўбэ дасыни!» 42Ба да эрзы мущёнхади җыгә сычин ги Ревекка сунгили. Та ба щё эрзы Ягўбэ җёлэ, фәди:

– Ниди гәгә Исав щён ба ни дасыни. 43Вәди эрзы, ни тин, вә ги ни фә сани: ни вон Харран дифон, вәди гәгә Лаванди җяни по. 44Ни зэ нэтар җўщезы сыхур, дынди җё ни гәгәди чи щё. 45Тади чи щёлиди зэмусы ба ни ганхади нэгә сычин вондёлиди йиху, зу нэгә сыхур вә дафачи жынни, җё ба ни да нэтар линхуэйлэни. Вә мәщин йитян ба лёнгәр ду дюдё!

46Ревекка ги Исхар фәсы:

– Ви Исавди щифурму, хеттейнүжынму, вәди гуонйин жызы чынха буходили. Дансы Ягўбэ ба бынди, хеттейжынмуди нүзы, зущён җыщегәму, чүшон, нэхур вә мәю хуәди лўли!+

28

Исав хан чүли йигә щифур

28^1Исхар ба Ягўбэ хандилэ ги та панвонли холи, гили җымуҗяди фынфули:

– Ни бә лян хананейжынди нүзы җе хунли. 2Ни вон Месопотамия дифон, ни мамади дада Вафуил җяни чи, зу нэтар ба та гәгә Лаванди йигә нүзы чүшон+. 3Җё Вида Хўда ги ни ги бэрэкэти! Җё ниди хубый сын-ёнди, йин дуә, җё хошо минзў да ни гынчян чўлэ! 4Җё Хўда ги ни дэ ниди хубый ба ги Ибращимэ гихади бэрэкэти гиги, җё ниди, зулян лищёнжын йиён, җыхур җўди дифон (җы зусы Хўда ги Ибращимэ дуанхади нэгә дифон) чынха ниди!

5Исхар лян эрзы ли белиди йиху, Ягўбэ зули Месопотамияли, Лаванди җянили (Лавансы арамейжын, Вафуилди эрзы, Исав дэ Ягўбэди мама, Ревеккади гәгә).

6-7Исав җыдоли: тади дада Исхар ги Ягўбэ гиди кухуан җё зэ Месопотамия чү щифурчини; лян кухуан йитун, дада ги Ягўбэ гиди фынфу, бу җё чү хананейжынди нүзы; Ягўбэ зўнху дада дэ мамади йимяр, кәҗя зули Месопотамияли. 8-9Нэхур Исав ба та дада бу щихуан хананейжынмуди щифур дунлиди йимяр, зудо исмаилҗяли, зу ги гәҗя кә чүлигә щифур – Махалафь, Наваиофди мыймый, Ибращимэ эрзыди Исмаилди нүзы+.

Ягўбэ зэ Вефиль җянхади фимын

10Ягўбэ да Версавия чўлэ, зули Харранли. 11Доли йичўр хилиди йимяр, та занхали, ба шыту җындо ту диха, фихали. 12Фимындини Ягўбэ мынҗянлигә ба тян дэ димян лянди йигә тиҗя: Хўдади тянщянму зэ җыгә тиҗяшон шонлэ-хачи зудини. 13Җў зэ готу занди ги та фәсы:

– Вәсы ниди баба Ибращимэ дэ дада Исхар бэвонди Анлахў Торля. Вә щён ба җы йикуэ ди, зэ натар ни җыхур фидини, гиги ни дэ ниди хубыйни. 14Ниди хубый, зущён сазы йиён, дуәхани, таму зэ дунщи-нанбый ду җўни. Чечў ни дэ ниди хубый, димяншонди йиче минзў ба Вәди бэрэкэти дыйшонни+. 15Вә лян ни зэ йидарнини: булүн ни до нани, Вә каншу нини, ба ни йүан дафадо нэгә гуйҗянини. Вә ба ни бу лёха: Вә щүхади ду чынни.

16Ягўбэ щинлэ хуэйдади:

– Җў җыншы зэ җыгә вәршонни, кәсы вә мә җыдо!

– 17Җыгә вәр дуәму хэпа! – та хади фәсы. – Җысы Хўдади җя, тянди гэмын!

18Ди эр тянди ганзо йизор Ягўбэ ба та җынди нэгә шыту нашон, дуандуар, зущён гуйҗун шыту, җё занхали; ги шыту готу долищезы чин-ю+. 19Ба җыгә вәр та җёчын Вефильли[*] (зочян нэгә чынпу җёдисы Луз)+. 20Ягўбэ гилигә җымуҗяди вардэ:

– Хўда-я, дансы Ни лян вә зэ йидарни, зэ лўшон каншу вә, ги вә ги чыди, чуанди;+
21вә дансы пиннан-вусы хуэйдо нён-лозыди җяни, нэхур Ни чынха вә бэвонди Хўдани. 22Зэ җытар вә гәхади да шыту чынха Хўдади җяни; да Ни ги вә гихади йиче дунщишон, вә ги Ни ба шычир гигини+.

29

Ягўбэ доли Лаванди җянили

29^1Ягўбэ вон йүанни зули. До дунфон жынму җўди дифоншон, 2та зэ тандони канҗянли йику җин, зэ тади бонгәрни сан чүн ён тондини (зэ җытар сўчон йин тугўдини). Җинди ку лян да шыту нячўдини: 3йиче чүн шудо җытарди сыхур, фон-ёнжынму ба җыгә шыту нуәгуәчи, йин ёндини, йиху кә ба җин нячўдини.

– 4Дищүнму, нимусы наниди? – Ягўбэ вынли фон-ёнжынмули.

– Да Харран лэди, – нэщему хуэйдади.

5Та вынли:

– Ниму ба Нахорди эрзы, Лаван җыдонима бу җыдо?

Таму хуэйдади:

– Җыдони.

– 6Та җўди замугә? – Ягўбэ вынли.

– Җўди хо, – ги та хуэйдади. Нэма, тади нүзы Рахиль ёди ёнчүн вон җытар лэдини.

– 7Жәту хан години, – Ягўбэ ги фон-ёнжынму фәсы, – шу сынличи хан зощер. Ниму ба ён ду йинйихар, вон цочонни ёдичи.

8Кәсы таму хуэйдади:

– Чүн бу шуцуанди йитун, вәму бу нын да җытар зу. Ё ба җин готуди шыту гунгуәчини, нэхур вәму цэ нын йин ён.

9Таму щүанхуонди сыхур, Рахиль ёди дадади ёнчүн долэли, тасы нү фон-ёнҗя. 10Канҗян та лян ёнчүн, Ягўбэ доли җин гынчян, ба шыту гунгуәчи, йинтуә ёнли. 11-12Йиху та ба Рахиль щинтынлихар, дашын кўди фәди, тасы та дадади чинчин, Ревеккади эрзы. Рахиль похуэйчи ги дада фәчили. 13Ба вон таму җяни лэди Ягўбэ вэсын тинҗян, Лаван зу почўчи җейин кижынчили, ба та бочў щинтынли, линдо гәҗяди җянили. Ягўбэ ба йүхади җыщезы сычин ги та ду фәли. 14Лаван фәсы:

– Җыншы нисы вәди чинчин, вәди гўду дэ шынзы!

Йида Ягўбэ зэ Лаванҗя җўха, гуәли кәҗя йигә йүәли.

Ягўбэ ви Рахиль дэ Лия ги Лаван зў хуәдини

15Йихуэй Лаван ги та фәсы:

– Нисы вәди чинчин еба, ни быйкар ги вә зў хуәнима? Ни ги вә фә, ни щён ё замуҗяди гунчянни?

16Лаван ю лёнгә нүзыни: дади җёдисы Лия, щёдисы – Рахиль. 17Лияди нянҗин хокан, кәсы Рахиль җонди тэ җүнмый. 18Ягўбэ щинэ Рахильли, та зу ги Лаван фәсы:

– Ви ниди щё нүзы Рахиль, вә ги ни зў чи нянди хуәни.

– 19Нынчын, – Лаван ги та хуэйдади, – җя понжынди гунту, җё та лян ни җехун. Ни шындо җытар.

20Ви Рахиль Ягўбэ ги Лаван зўли чи нян хуә, кәсы нэ чи нян до ташон зущёнсы җи тян, – та зу нэму щинэ Рахиль. 21Җысыма, линйир та ги Лаван фәсы:

– Вәди щифур зэ нанини? Сыхур долэли, вә ё чү тани.

22Лаван ба йиман линҗү хандилэ гуәлигә щисы. 23Хили та ги Ягўбэ ба гәҗяди нүзы Лия линлэли, Ягўбэ лян та фили җёли. 24Лаван ба гәҗяди нүнў Зелфа ги Лия гиги җё цыху тани. 25Доли ди эр тянди ганзоли – Ягўбэди мянчянсы Лия!

– Ни лян вә зўлигә са? – Ягўбэ ги Лаван фәсы. Щёндасы вә ви Рахиль ги ни мә зў хуәма? Виса ни ба вә хунхали?

– 26Вәму җытарди куйчынсы, – Лаван хуэйдади, – щянтуни ё чўҗя да нүзыни, йиху цэ ба щёди. 27Җыма, дансы Лияди щисыди йичи гуә, вә ба щё нүзы ги ни е гигини, зу ви җыгә ни ё ги вә хан зў чи нян хуәни.

28Ягўбэ дайинли. Щисыди нэ йичи гуәлиди йиху, Лаван ги та ба щё нүзы Рахиль чўҗягили, 29ба гәҗяди нүнў Валла ги нүзы гиги җё цыху тани. 30Ягўбэ лян Рахиль е тунли чуонли. Та ба Рахиль би Лия нэди дуә, зу ви та ги Лаван хан зўли чи нян хуә+.

Ягўбэди эрнүму

31Җў канҗянли, Лия бусы щинэди, йинви җыгә җё та дуәйү сын-ённи, Рахиль чынха бу ёндили. 32Лия хуэшонли, сын-ёнлигә эрзы, ба та җёчын Рувимли[*].

– Җў ба вәди пәфан канҗянли, – та фәсы. Җыхур, хаба, вәди нанжын нэ вәни.

33Йиху та йүан хуэшонли, кә сын-ёнлигә эрзы.

– Җў тинҗянли, вә бусы щинэди, – та фәсы, – ги вә кә цыминлигә эрзы!

Ба эрвазы нанчын Щимэли[*]. 34Йиху кә хуэшонли, цун сын-ёнлигә эрзы.

– Җыхур вәди нанжын яндин җандё вәшонни, – та фәсы, йинцысы вә ги та сын-ёнли сангә эрзы!

Ги вава нанлигә Левий[*] минзы. 35Та йүанхуэй хуэ вавали, кә сын-ёнлигә эрзы.

– Җыхур вә куаҗён Җўни! – та фәсы.

Ба вава нанчын Яхўтили[*]. Җыгәди йиху та зэ мә сын-ён.

30

30^1Рахиль канди та бу нын ги Ягўбэ сын-ён вавади йимяр, нянжәтуә җеҗели.

– Ги вә ги йигә вава, – та ги Ягўбэ фәсы, – були вә вучонни!

2Кәсы Ягўбэ чишонлэ ги та хуэйдади:

– Щёнда вәсы Хўдама, ги ни бу ги эрнү?

3Җысыма, Валла, вәди нүнў, – Рахиль фәсы. – Лян та ни фи җёчи, җё та ги вәди кәще готу сын-ёнгә вава. Да та гынчян еба, кәсы вә ю эрнүни!

4Рахиль ба гәҗяди нүнў гиги нанжынли, җё лян та фи җёни. Ягўбэ лян Валла фили җёли, 5та хуэшонли, ги Ягўбэ сын-ёнлигә эрзы.

– 6Хўда ги вә ганлигә гундо, – Рахиль фәсы. Та ба вәди чито тинҗянли, ги вә гилигә эрзы.

Та ба эрвазы нанчын Данли[*]. 7Валла кә хуэшонли, ги Ягўбэ йүан сын-ёнлигә эрзы.

– 8Вә лян җеҗе хынхынди пинли, – Рахиль фәсы, – ба та вә пингуәли!

Та зу ба эрзы нанчын Неффалимли[*]. 9Нэгә сыхур Лия, канҗян та зэ бу нын сын-ёнди йимяр, ба гәҗяди нүнў Зелфа гиги Ягўбэ җё лян та фи җёни. 10Зелфа ги Ягўбэ сын-ёнлигә эрзы.

– 11Чынгун! – Лия фәсы.

Ги вава нанлигә Гад[*] минзы. 12Зелфа ги Ягўбэ сын-ёнли ди эргә эрзы.

– 13Йүнчи! – Лия фәсы. Нүжынму ба вә җёчын ю йүнчидини!

Ги вава нанлигә Асир[*] минзы.

14Йихуэй, шу мыйзыди сыхур, Рувим зэ тандони золищер мандрагор готян[*] ги гәҗяди мама Лия налэли. Рахиль ги Лия фәсы:

– Чин ни, җё ба ни эрзы зоҗуәди нэщезы мандрагор готян гиги вә.

– 15Ни ба вәди нанжын җёдёди хан бу гума? – Лия фәсы. Җыхур хан щён ё вә эрзы зоҗуәди мандрагорма?

– Җыгә ванщи, – Рахиль щүгили, – нанжын лян ни фини, вә лян мандрагор хуанни+.

16Хушон Ягўбэ хуэйдо җянили. Лия до та гынчян фәсы:

– Ни до вәди фонзыни. Вә ба ни да мыймый гынчян лян вә эрзы зоҗуәди мандрагор готян хуаншонли!

17Җў ба Лияди чито тинҗянли: та кә хуэшонли, ги Ягўбэ сын-ёнли ди вугә эрзы.

– 18Җысы, Лия фәди, – йинви вә ба нанжын лян гәҗяди нүнў фынли, Хўда ги вә гихади шонхо.

Та ги эрзы гилигә Иссахар[*] минзы. 19Лия кә хуэшонли, ги Ягўбэ сын-ёнли ди люгә эрзы.

– 20Хўда ги вә дуанлигә гуйҗун лищин! – та фәсы. Җыхур, хаба, вәди нанжын куа вәни, йинцысы вә ги та сын-ёнли люгә эрзы!

Ба эрзы нанчын Завулонли[*]. 21Йиху Лия сын-ёнлигә нүзы, ба та нанчын Динали. 22Кәсы ба Рахиль Хўда е җичелэли, ба тади чито тинҗянли, ба та зўчын нын сын-ён вавадили. 23Рахиль хуэшонли; сын-ёнлигә эрзы, зу фәди:

– Хўда ба вә да щюшон дуәдёли.

24Та ги эрзы нанлигә Юсуф[*] минзы зэмусы читоли:

– Җё Җў ги вә зэ тян йигә эрзы!

Ягўбэ читоди җё Лаван ба та фонкэни

25-26Юсуф сын-ёнхади йиху, Ягўбэ ги Лаван фәсы:

– Чин ни, җё вә лян эрнү дэ щифузыму хуэйдо җяни, вон зўгуй чи. Ви таму вә ги ни зўли хуәли. Ни гәҗя җыдони, ги ни вә фили дуәмущезы гункў!

– 27Чин ни, тинйихар вә! – Лаван ги та фәсы. Вә суан гуали, җыдоли: чечў ни Хўда ги вә е гили Тади бэрэкэтили. 28Ни ги вә фә, ни ё замуҗяди гунчянни?

– 29Ни гәҗя җыдони, – Ягўбэ хуэйдади, – замуҗя вә ги ни зўли хуәли, йида вә лэ ниди чүн чынха замуҗядили. 30Вә долэди сыхур, ниди сынлин бу дуә, җыхур дуәшо! Зу җымуҗя Җў, вә долэди йимяр, ги ни е гили бэрэкэтили! Җисы вә ви вәди җящя зў хуәни?

– 31Ни фә, ни ё замуҗяди гунчянни? – Лаван вынди.

– Вә да ни гынчян бу ё сыса, – Ягўбэ хуэйдади, – вә вончян чи е нын ги ни фон дэ җокан ниди тугў, кәсы лян йигә тёҗян. 32Җиргә заму ба йиче чүн җуангуәлэ, җё ни да нэтар ба йиче ю дяндянзы, ю пянпянзыди хи ён, ю пянпянзыди дэ ю дяндянзыди җүлү җянчўлэ, ги гәҗя люха. Кәсы вонху җымуҗяди сынлин чынха вәди гунчянни. 33Зу җымуҗя ни бу нанди ба вәди шыщин нын цаҗуә: да җыгә сыхур дашон, ни дан щён ба вәди гунчян канйихар, ни дан зэ вәди чүн литу зочўлэ йигә мәю дяндяр, пянпярди җүлү хуэйҗәсы бусы хи ён, ни зу җыдони, нэсы вә да ниди чүн литу тухади.

– 34Вә дайинни, – Лаван фәсы. Зу җочў ниди хуа ган.

35Зу нэйитян Лаван ба йиче хуади, ю пянпярди гунҗүлү, йиче ю дяндяр дэ пянпярди лян бый йинзыди муҗүлү, ба йиче хи ён җянчўлэ, гиги гәҗяди эрзымули, 36таму ли Ягўбэ вон йүанни зули сан тян лў.

Ягўбэ фонли Лаванди шынхади тугўли. 37Та ба платан, бадан дэ быйён фуди лю җыҗызы нашон, да таму готу ба җи люзы пизы бәдоли, җё нэтар бый цэхуә чынха гуондили. 38Ба җымуҗяди җыҗызы та гәдо фи цо литули (сынлин да натар хәдини), җё җүлү дэ ён ду хә фиди сыхур, кан җыщезы җыҗызыни – зу нэгә сыхур таму пый дуйни. 39Җүлү дэ ён пый дуйди сыхур, канли ю додор җыҗызыди йимяр, таму щяхади җүлүгозы дэ ёнгозы дусы хуади, ю дяндяр дэ ю пянпярди. 40Ягўбэ ба ёнгозы фынчўлэ, җё таму кан Лаван чүнниди хуа-хи сынлинни. Җыхур Ягўбэ ю гәҗяди чүнни, ба таму та ли Лаванди чүн данлин фонли. 41Җин дади сынлин пый дуйди сыхур, Ягўбэ ги цо литу, зэ тамуди нянмянчян гә җыҗызыдини, җё таму зэ җыще җыҗызы гынчян пый дуйни. 42Сучячяр сынлин пый дуйди сыхур, та ба җыҗызы мә гәди. Зу җымуҗя сучячяр сынлин шындо Лаван гынчянли, ю җинди – Ягўбэ гынчянли. 43Ягўбэ чынха җыншы ючянханли, та гынчян ю хошо ёнчүн дэ җүлүчүнни, нан-нү нў, луәтуә дэ лүлүзы.

31

Ягўбэ да Лаван гынчян подёли

31^1Ягўбэ җыдоли, Лаванди эрзыму ба та җымуҗя фәдини:

– Ягўбэ ба заму дадади йиче дунщи ду нашонли! Чечў заму дадади цэбый та дыйли фугуйли!

2Ягўбэ гәҗя канлэли, Лаван бу щён зочян йиён, лян та хо. 3Җў ги Ягўбэ фәсы:

– Ни хуэй җя, чинчин нэтар чи. Вә лян ни зэ йидарнини.

4Ягўбэ дафади жын җё ба Рахиль дэ Лия җёдо та фон-ёнди нэгә тандонини, 5ги таму фәли:

– Вә канди нимуди дада бу щён зочян йиён, лян вә хо. Кәсы вә дадади Хўда лян вә зэ йидарнини. 6Ниму гәҗя җыдони: вә ба йиче җин заншон, ги нимуди дада фили гункўли, 7кәсы та ба вә хунли зэмусы ба динхади гунчян зысы гэбяндини. Гуонсы Җў мә җё та ги вә ган ха. 8Дансы нимуди дада ги вә фә: «Ниди гунчянсы ю дяндярди сынлин», – йиче сынлин ду щяди ю дяндярди. Дан фә: «Ниди гунчянсы хуа сынлин», – йиче сынлин щяди хуади. 9Зу җымуҗя Хўда ги вә ба ниму дадади чүн гигили. 10Йихуэй, сынлин пый дуйди сыхур, фимындини вә җянли, йиче падо муҗүлүшонди гунҗүлү дусы хуади, ю дяндяр дэ ю пянпярди. 11«Ягўбэ!» – Хўдади йигә тянщян ба вә фимындини ханли. Вә хуэйдали: «Вә тиндини!» 12Та ги вә фәсы: «Ни кан, йиче пый муҗүлүди гунҗүлү дусы хуади, ю дяндяр хуэйҗәсы ю пянпярди. Вә ба Лаван ги ни зў сади ду канҗяндини. 13Вәсы ниди Хўда; зэ Вефиль Вә до ни гынчянли; нэтар ни ба чин-ю додо йикуэ да шытушонди йиху, ги Вә гили вардэли. Ни челэ, да җыгә гуйҗя зу, вон гәҗяди зўгуйни чи»+.

14Рахиль дэ Лия ги Ягўбэ хуэйдади:

– Нандый вәму да дадади цэбый литу хан дый фынзынима? 15Та ба вәму суандисы понжын: ба вәму мэдёли, ба йиче ви вәму нахади чян та чыдёли. 16Дансы җымуҗяли, Хўда да вәмуди дада гынчян җёдёди йиче цэбый – җысы вәмуди дэ вәму эрзыди. Замуҗя Хўда ги ни фәдини, ни зу нэмуҗя ган.

17Ягўбэ ба тади ваму дэ щифузыму нандундо луәтуәшон, 18ба зынхади йиче фугуй шушон, ба зэ Месопотамия та дыйхади сынлин нашон, вон Ханаан дифон, ги гәҗяди дада Исхар җўди нэбонгә зутуәли.

19Лаван зу нэгә сыхур җё ёнмочили, Рахиль ба дада җяниди җигә каншу җяди хўдамуди ёнзы тули.

20-21Зу җымуҗя Ягўбэ ба арамейжын Лаван хундёли: ги та сыса мә фә, туту-мәмә лян гәҗяди йиче цэбый да та гынчян зудёли. Да Евфрат хә гуәчи, Ягўбэ вон Галаад сан нэбонгә зутуәли.

Лаван нянли Ягўбэли

22Ди сан тянди нэйитян ба Ягўбэ зудёди ги Лаван сунгили. 23Нэхур Лаван ба чинчин-ляншуму шуцуан, нянтуә Ягўбэли. Чи тянди йиху ба таму зэ Галаад саншон няншонли. 24Зу нэ ванщи фимындини Хўда до арамейжын Лаван гынчян фәсы:

– Ни кан, ги Ягўбэ бу нын ган ха!

25Лаван кәҗя ли Ягўбэ бу йүанли: Ягўбэ зэ Галаад саншон зали йинпанли, зу зэ нэтар, Галаад саншон Лаван лян чинчинму е ба йинпан зашонли. 26Лаван ги Ягўбэ фәсы:

– Ни зў садини? Ни ба вә хунхали! Ба вәди нүзыму, зущён җоншон дыйхади гуәгуәчиди жынму йиён, ганшон зули! 27Виса ни да вә гынчян туту-мәмә зули, ба вә хунхали, ги вә сыса ду мә фә? Вә ба ни нын лян гощинди чүзы, щёнчинди йин сун, 28кәсы ни зуди сыхур мә җё вә ба нүзыму дэ сунзыму ду щинтынйихар! Ни ганли, щён мынту йиён, ганди сычинли. 29Вә нын ги ниму ви ганхади җыгә сычин хохорҗя хуанги, кәсы җиргәди ванщи ни дадади Хўда ги вә фәли: «Ни кан, ги Ягўбэ бу нын ган ха!» 30Дуйли, ни да вә гынчян зудёли, йинцысы щёнли гәҗяди чин җяли. Кәсы виса ни тули вәди хўдамуди ёнзыли?

– 31Вә хэпали, – Ягўбэ ги Лаван хуэйдади, – сылёнди, ни ба ниди нүзыму йүан нагуәчини. 32Кәсы ба ниди хўдамуди ёнзы дансы да сый гынчян зоҗуә, нэгә бу хуә! Җё замуди чинчин дон гўважынму: ба вә юди йиче ниму ца, дансы ю нимудили – надичи!

(Ягўбэ мә җыдо Рахиль тули хўдамуди ёнзыли).

33Лаван ба Ягўбэди, Лияди дэ лёнгә нүнўди җонфон цагуәлэли, кәсы сыса ду мә зоҗуә. Да Лияди җонфон чўлэ, та җиндо Рахильди җонфон литули. 34Рахиль зу нэгә сыхур ба хўдамуди ёнзы сыйдо луәтуәди нанзы литули, гәҗя зуәдо готули. Дада цатуә тади җонфонли, кәсы сыса е мә зоҗуә, 35Рахиль ги та фәсы:

– Җё вәди җонгуйди бә хэ чили, вә бу нын зандо тади мянчян: вә хэ нүжын биндини.

36Кәсы җыхур Ягўбэ чишонлэли, ги Лаван җёнзуйли:

– Вә ю са цуәни, ганли са зуйли, ни ба вә няншонди? 37Ни ба вәди йиче дунщи цагуәлэли – ни додисы ба гәҗяди са зоҗуәли? Ги вә зыги, җё чинчинму пин гундо! 38Эршы нян вә ги ни зўли хуәли. Зу нэгә сыхур ниди муён дэ муҗүлү ду мә людёгуә. Вә ба ниди чүнниди ён мә чыгуә. 39Дансы, ю йибян, ба сынлин җё есын чәли, вә ба таму ги ни мә налэди, вә гәҗя ги ни хуан җонли. Булүн быйтян хуэйҗәсы еван – ни җё вә ви нэгә тудёди сынлин пыйли. 40Быйтян жәту сэ вәдини, хили вә нэ дундини, йи няр ду мә зади. 41Вә зэ ни җяни гуәли эршы нян. Шы сы нян ви ниди нүзыму ги ни фили гункўли, лю нян – ви сынлин, кәсы ни зысы гэбян ги вә динхади гунчянли. 42Дансы лян вә йидарни мәю вә дадамуди Хўда, зусы Ибращимэ дэ Исхарди Хўда (Ибращимэ ба Та тэнэли, Исхар пащён Тали), ни ба вә лян кун шу дафа зудёни. Кәсы Хўда канҗян вәди вичү дэ гункўдини: зуәргәди хили Та гәҗя хўли вәли!

Ягўбэ лян Лаван динли хәтунли

43Лаван ги Ягўбэ хуэйдади:

– Җысы вәди нүзыму, вәди сунзыму, вәди сынлин. Ниди нянмянчян йиче дусы вәди. Нандый вә ба гәҗяди нүзыму дэ сунзыму дыйзуйнима? 44Заму дин йигә хәтун, җё заму донҗунни югә гўва.

45Ягўбэ зу нали йи куэ да шыту, дуандуар ба та гәхали, зущён гуйҗўн шыту йиён,+
46йиху ги гәҗяди чинчинму фәсы:

– Ниму шы шыту.

Таму шыли йидуй шыту, зэ тади бонгәрни чыли, хәли. 47Лаван ба җыгә дуй нанчын Иегар-Сагадуфали, Ягўбэ җёчын Галаадли[*]. 48Лаван фәсы:

– Җиргә җы йидуй шытусы замуди хәтунди гўва.

Йинви нэгә ба җыгә дифон җёди Галаад. 49Хан җёди Мицпа[*], йинцысы Лаван кә фәли:

– Вәму йиҗя ба йиҗя канбуҗянлиди йиху, җё Җў цакан заму. 50Ни дансы дыйзуй вәди нүзыму хуэйҗәсы чўгуә таму зэ чү щифузы, җиха: бусы жын, Хўдасы замуди гўва!

– 51-52Ни кан, – Лаван ги Ягўбэ кә фәсы, – җысы йидуй шыту зэмусы зэ таму донҗунни вә гәхади җыгә гуйҗун шыту – таму дусы замуди гўва. Вә лян ха щин бу нын гуә ниди шыту дуйди мян, ни лян ха щин е бә гуә вәди шыту дуйди мян дэ гуйҗун шыту. 53Җё Ибращимэди Хўда дэ Нахорди Хўда (зусы тамуди дадаму бэвонди Хўда) ги заму пин гундо!

Ягўбэ на гәҗяди дада Исхар пащёнди Хўда дўли җули+. 54Йиху Ягўбэ зэ җыгә саншон җүлигә гўрбани, ба чинчинму чинди җё чы фанли. Чыбалиди йиху, таму шындо санни занли йивэщи. 55Ди эр тянди ганзо йизор Лаван челэ, ба сунзыму дэ нүзыму щинтынли, ги таму панвонли холи, йиху дуйчў җяни шонли лўли.

32

Ягўбэ шәлүди йин Исавни

32^1Ягўбэ зу лўди сыхур, та ба Хўдади тянщянму пынҗянли. 2Канҗян таму, Ягўбэ фәсы:

– Җысы Хўдади йинпан.

Зу ба җыгә вәр нанчын Маханаимли[*].

3Ягўбэ ба гәҗяди сунщинжынму дафадо тади гәгә Исав гынчянли, Сеир дифонли, Едом гуйҗянили, 4җё таму ба җымуҗяди хуа сунгини:

«Ги вәди җўжын, Исав. Ниди нў, Ягўбэ җымуҗя фәдини: „Вә хын дуәди сыхур зэ вэгуй, Лаванҗя җўли. 5Җыхур вә ю поню дэ лүлүзыни, ёнчүн, нан-нү нўни. Вә ги ни, вәди җўжын, дафа җыгә щиндини, вонщёнди җё ниди щин до вәшон хони“».

6Сунщинжынму хуэйлэ, ги Ягўбэ фәсы:

– Вәму зэ ниди гәгә Исавҗя чили. Та вон ни гынчян лэдини, лян та йидарни сыбый жын.

7Ягўбэ хэпазали. Та ба гәҗяди жынму, ёнчүн, тугў, луәтуә фынчын лёнгә йинпанли. 8«Дансы, – Ягўбэ сылёнди, – Исав пуди чи ба йигә йинпан даван, ди эргә йинпанниди жынму нын подё». 9Ягўбэ голи жоли:

– Җў-я! Вәди дадамуди Ибращимэ дэ Исхарди Хўда! Ни зочян ги вә гихади фынфу җё вә хуэй җяни, зўгуй чини; Ни щүди хў вәни!+
10Вә бу җыгў җешу Ни ги ниди хуәҗи фанчон гиди нэчин дэ хойи. Зочян вә гуә Иордан хәди сыхур, Вә шуни гуон нади йигә җўгунзы, җыхур вә юли лёнгә йинпанли. 11Ни ба вә да вәди гәгә Исавди шуни җюха! Вә хэпани: та лэ ба вәму йиман лян нүжынму дэ ваваму йидарни дасыни! 12Ни ги вә щүли гәҗяди хўчўли, Ни щүли: вәди хубый чынха мәю фурдини, зущён хэяншонди сазы йиён!+

13Ягўбэ зэ нэтар гуәли йиванщи, ди эр тянди ганзо йизор да гәҗяди чүнни ги Исав җянли лищинли: 14-15эрбый муҗүлү, эршыгә гунҗүлү, эрбый муён, эршыгә гун-ён, саншыгә җи нэзыди луәтуә лян луәтуәгозы, сышыгә вуню, шыгә поню, эршыгә муцолүлүзы дэ шыгә җёлүлүзы. 16Та зу ба җыще сынлин йибазыҗя фынкэ, ги мый йибазы гәлигә ё сынлинди жын, ги таму ба сынлин җёги, фәсы:

– Ниму вончян чи, йиҗя гын йиҗяди. 17Җисы ба вәди гәгә Исав пынҗян, – Ягўбэ ги ё чүнди ту йигә жын фәсы, – Та вын нини: «Нисы сыйди нў? Вон нани чидини? Ёди сыйди сынлин?» 18Ни фә: «Җысы ниди нўди – Ягўбэди сынлин, ги тади җўжын Исав дафачиди лищин. Ягўбэ гәҗя зэ вәму хуту зудини».

19Ги ди эргә ё чүнди жын, ди сангә дэ ги йиче данлинди Ягўбэ гиди фынфу җё лян Исав йүмянди сыхур зу җымуҗя фәни 20зэмусы яндин ё фәни: «Ниди нў – Ягўбэ зэ вәму хуту зудини». Зу җымуҗя, чечў щянтуни дафачиди нэщезы лищин, Ягўбэ щён җё Исавди щин ван. «Йиху, – Ягўбэ сылёнди, – вә гәҗя лян та җянмянни. Данпа, нэхур та ба вә лян хо щин җейинни». 21Ба лищин чянту дафазудё, Ягўбэ шындо йинпан гуәли йиванщи.

Ягўбэ зэ Пенуэл лян дыйдо Сый банли җёли

22Кәсы нэйивэщи Ягўбэ челэ, ба тади лёнгә щифузы, лёнгә нү хуәҗи, шы йигә эрзы цучелэ гуәли Иавок хәли. 23Та ба йиман ду нуәдо данлин хәянзышонли, ба йиче гынчян юди, нагуәчили, 24гәҗя йигәр шындо зочян занхади нэгә вәршонли. Җысыма, дыйдо Сый до тян лёнди сыхур лян та банли җёли. 25Кансы ба Ягўбэ дабугуәди йимяр, дыйдо Сый ба та да куазышон далиха – гўду ду да гўҗезышон чўлэли, 26– зу ги Ягўбэ фәсы:

– Ни ба Вә лёкэ. Кәҗя тян лёнли.

– Бу лёкэ, Ни ги вә панвонгә хо, – Ягўбэ хуэйдади.

– 27Ниди минзы җёди са? – дыйдо Сый вынли.

Та хуэйдади:

– Ягўбэ.

28Дыйдо Сый зу фәсы:

– Да җыгә сыхур дашон ба ни бу җё Ягўбэ, ба ни җё Исраилни[*], йинцысы ни лян Хўда дэ жынму банли җёли – ба таму йиншонли.

–+
29Чин Ни ги вә фә, Ниди минзысы са? – Ягўбэ вынли.

Кәсы дыйдо Сый хуэйдади:

– Бә вын Вәди минзыли.

Та зу ги Ягўбэ панвонли холи. 30Ба йүха сычинди нэгә вәр Ягўбэ нанчын Пенуэлли[*], йинцысы та фәди: «Зэ җытар вә мян дуй мян җянли Хўдали, хан хуәхали»+. 31Жәту чўлэли. Ягўбэ да Пенуэл зудёли. Та чүәди зукэ лўли. 32(Йинви җыгә Исраилди хубый йичыр до җиргә бу чы куазышонди җинҗинзы – йинцысы зу да куазыди җыгә җинҗинзышон дыйдо Сый ба Ягўбэ дали).

33

Ягўбэ лян Исав йүли мянли

33^1Ягўбэ канҗянли: Исав вон та гынчян лэдини, лян та йидарни сыбый жын. Ягўбэ ги Лия, Рахиль дэ лёнгә нү хуәҗиди вава гиди фынфу, җё зандо мамади бонгәрнини. 2Та җё таму җымуҗя занхали: туни – тамуди ваму, тамуди хуту – Лия дэ тади ваму, тамуди хуту – Рахиль дэ Юсуф. 3Ягўбэ гәҗя доли чянтули; ганту до гәгәди мянчян, та җили чибянди гун. 4Кәсы Исав подо та гынчян, ба та бочў, җүдо конзышонли, щинтынли – таму лёнгәр кўли. 5Ба нүжынму дэ ваму канҗян, Исав вынли:

– Тамусы ниди сый?

Ягўбэ хуэйдади:

– Җысы Хўда ги ниди нў цыминхади эрнү.

6Нү хуәҗи лян гәҗяди ваму доли Исав гынчян, ги та бэлиха. 7Йиху Лия дэ тади ваму дочи бэлиха, линйирни Юсуф лян Рахиль е бэлиха. 8Исав вынли:

– Вә зэ лўшон пынҗянди нэгәсы са чүн?

– Нэсы вә вонщёнди җё ниди щин до вәшон хони, вәди җўжын.

– 9Вәди са ду гудини, щүнди, – Исав фәсы. Ни ба ниди цэбый ги гәҗя люха.

– 10Бу, – Ягўбэ хуэйдади, – ниди щин дан до вәшон хо, ба вәди лищин җешуха! Лян ни вә йүмян, зущёнсы лян Хўда мян дуй мян зэмусы ниди щин до вәшон зу җыму ван! 11Ни ба вәди лищин җешуха, йинцысы Хўда ги вә ба са ду гилили, вә са ду юни.

Ягўбэ читоди җё Исав җешу лищинни, Исав дайинхали.

– 12Заму ё шон лўни, – Исав ги Ягўбэ фәсы. Вә лян ни йидарни чини.

13Кәсы Ягўбэ хуэйдади:

– Ни җыдо жыбудо, вәди җўжын, вәди ваму фадоли. Вәди муён дэ вуню дусы җи нэзыди: дансы ба таму гантуә, таму йиман йитян литу сыдёни. 14Вә чинди, җё ни, вәди җўжын, щянтуни зу, вә – ниди нў, хуту манмар, замуҗя сынлин дэ ваму зудини, зуни. Зу җымуҗя до ни гынчянни, вәди җўжын, до Сеирни.

– 15Дансы нэгәли, вә ба вәди йибазы жын ги ни люхани, – Исав фәли.

Кәсы Ягўбэ хуэйдади:

– Бу ё! Гуон җё ниди щин, вәди җўжын, до вәшон ван!

16Зу нэйитян Исав шонли эрҗәзыди лўли, вон Сеир зутуәли. 17Кәсы Ягўбэ вон Сокхоф зутуәли. Зу зэ нэтар та ги гәҗя гэлигә фонзы, ги сынлин далигә вәпынзы. (Йинви нэгә җыгә вәр җёди Сокхоф[*].) 18Да Месопотамия хуэйлэ, Ягўбэ пиннан-вусы доли Ханаан дифоншонди Сихем чынпунили, ли чынпу бу йүан залигә йинпан+. 19Та заха йинпанди нэ йикуэ дифон Ягўбэ да Емморди эрзыму на йибый йинчян мэшонли. (Емморсы Сихемди дада.) 20Зу зэ нэтар та гэлигә шо гўрбаниди җуәзы, ба та нанчын Эл-Элохе-Исраилли[*].

34

Лян Дина нингўди фили җёли

34^1Йихуэй Лия ги Ягўбэ сын-ёнхади нүзы Дина чўчи, щён канйихар бынди гўнёнмуни. 2Нэгә гуйҗяниди вонзы евейжын Емморди эрзы Сихем ба та канҗян, җуачў нингўди лян та фили җёли. 3Та ба Ягўбэди нүзы Дина каншонли, лян та гуанванли, ги та фәли чинжә хуали. 4Сихем ги гәҗяди дада Еммор фәсы:

– Ни ги вә ба җыгә гўнён чүги.

5Ягўбэ җыдоли, Сихем ба тади нүзы Дина зўчын буганҗиндили. Зу нэгә сыхур тади эрзыму зэ тандони фон сынлиндини; Ягўбэ ган таму хуэйлэ, сыса ду мә зў. 6Еммор, Сихемди дада доли Ягўбэҗя щён лян та щүанйихарни. 7Зу нэгә сыхур Ягўбэди эрзыму ба йүхалиди җыдо, да тандони хуэйлэли. Таму пәфанди дэ чихынхынди, йинцысы гў Ягўбэди нүзы, лян та фиҗё – җы до Исраилшонсы дин далянди сондый: җымуҗя бу нын ган!

8Еммор фәсы:

– Сихем, вәди эрзы нэли нимуди нүзыли. Чин ниму, җё вәди эрзы лян та җехун!+
9Җё заму чынха чинчин; нимуди җя чү вәмуди нүзыму, вәмуди җя чү нимуди нүзыму. 10Ниму лян вәму йидарни җў, вәмуди гуйҗя зэ ниму мянчянни – ниму нын зэ җытар җўха, сунсун-дундунди юҗуан, җан димян.

11Сихем гәҗя ги Динади дада дэ дищүнму фәли җымуҗяди хуали:

– Ниму щин йигә хо, ба ниму фәхади са ду вә ги ниму гини! 12Ниму дин йигә дин дади җячян дэ дин фугуйди лищин – вә ба ниму фәхади са ду гини, гуонсы ниму ба җыгә нүзы ги вә чүги.

13Ягўбэди эрзыму, йинви ба тамуди мыймый зўли буганҗинлиди йимяр, ги Сихем дэ тади дада сы гуэди хуэйдали:

– 14Вәму бу нын җымуҗя ган, – таму фәсы. Ба мыймый гиги мэ зўха суннэтиди нанжын – җы до вәмушонсы хэщю. 15Ниму дан җешу йигә тёҗян, вәму зу дайинни: ниму ё чынха лян вәму йиёндини, ги нимуди нанжын йиман ё ба суннэти зўшонни. 16Зу нэгә сыхур вәму ба гәҗяди нүзыму җё ниму чүни, ба нимуди нүзыму вәму е чүни, вәму зу лян ниму җўдо йидарнини, чынха йигә минзўни. 17Дансы ниму бу тин вәмуди хуа, е бу зў суннэтили, нэхур вәму ба мыймый нашон зуни.

18Еммор дэ Сихем лян җымуҗяди тёҗян дайинхали. 19Сихем зу нэгә курни ги гәҗя ба суннэти зўли – та зу нэму нэ Ягўбэди нүзы. Сихем зэ дадади җящя литусы дин тэнэди жын. 20Зу җымуҗя, зандо гәҗяди чынниди гэмын мянчян, Еммор дэ Сихем ги таму чынни җўди жынму фәли:

– 21Җыще жын дусы замуди ляншу. Җё таму зэ замуди дифонни җў, сунсун-дундунди юҗуан. Вәр ги тамушон е дуә. Вәму чү тамуди нүзы, ба вәмуди нүзы е җё таму чү. 22Кәсы вәё лян заму җў дэ чынха йигә минзў, таму ю йигә тёҗянни: җё ги замуди йиче нанжын яндин, зущён тамуди нанжын йиён, зў суннэтини. 23Тамуди чүн, тамуди цэбый дэ тамуди тугў – җы ду чынха замудини, дансы заму ба тамуди тёҗян җешуха, таму зу лян заму йидарни җўни!

24Чынпуди жынму ги Еммор дэ Сихем дайинли, йиче чынпуди нанжын ги гәҗя ба суннэти зўдёли. 25Ди сан тянди нэйитян, таму бущинди нэгә сыхур, Динади гәгәму, Ягўбэди эрзы Щимэ дэ Левий ба до нашон, мәю нанви җинли чын литу, ба йиче зэ литу җўди нанжын дасыли. 26Ба Еммор дэ Сихем е кансыли, да Сихемди җяни ба Дина линшон зудёли. 27Ягўбэди эрзыму ба жынму садёди йиху, хуэйдо нэгә вәршонли, йинцысы зэ нэтар ба тамуди мыймый зўчын буганҗиндили, таму ба чынпуди йиче фугуй дёчёншонли. 28Таму ба ён, ню, лүлүзы ёшон зули, ба йиче зэ тандони дэ чынпуни зоҗуәди ду нашонли, 29ба йиче жынди фугуй нашонли, ба ваму дэ нүжынму линшон зули, ба фонзыниди йиче ду чёншонли.

30Ягўбэ ги Щимэ дэ Левий фәсы:

– Ниму ги вә ба бэля дэлэли! Ниму ба вә җё бындиди жынму – хананейжынму дэ ферезейжынму җянбудыйни. Замуди жын шо, таму дансы шудо йидарни ба вә дасыни, нэхур замуди зў е зу мәюдёни!

31Кәсы Щимэ дэ Левий ги та хуэйдади:

– Лян вәмуди мыймый, зущён лян мэ гәҗя шынзыди нүжын, җымуҗя бу нын ган!

35

Хўда ги Ягўбэ панвонли холи

35^1Хўда ги Ягўбэ фәсы:

– Ни челэ, вон Вефиль чи. Зу нэтар җўха, ги ни гынчян лэхади Хўда (ни да Исав гәгә гынчян поди нэгә сыхур) гэ йигә шо гўрбаниди җуәзы+.

2Ягўбэ ги гәҗяди җящя дэ йиче жын фәли:

– Ба ниму гынчян юди йиче понжын хўдамуди ёнзы эрдё, ба гәҗя зў ганҗин, ба йишон хуаншон. 3Заму вон Вефиль чини. Зэ нэтар ги вә йү бэляди сыхур гиха бонцуди дэ лян вә зэ мангәчўр йидарни юҗуанхади Хўда гэ йигә шо гўрбаниди җуәзы.

4Таму ги Ягўбэ ба понжын хўдамуди ёнзы ду гигили, да эрдуәнянзышон ба хуанзы махалэ е гиги Ягўбэли. Ба җыще дунщи Ягўбэ мэдо Сихем чынпу гынчянди җўчылёфу дихали. 5Таму шонли лўли. Хўда ба җувиди чынпуни җўди жынму хахўди, мә җё таму нян Ягўбэди эрзыму. 6Ягўбэ лян гәҗяди жынму доли Ханаан димянди Луз чынпунили (җыхурсы Вефиль). 7Зу зэ нэтар та гэлигә шо гўрбаниди җуәзы. Та ба җыгә вәр нанчын «Эл-Вефиль»ли, йинцысы зу зэ җытар Ягўбэ да гәгә гынчян поди нэгә сыхур, Хўда до та гынчянли+.

8Нэха Ревеккади нүжын Девора вучонли. Ба та мэдо Вефиль бонгәрнили, җўчылёфу дихали, ба җыгә җўчылёфу нанчын Аллон-Бахутли[*]+.

9Ягўбэ да Месопотамия хуэйлэди йиху, Хўда кә зэ та гынчян лэли, ги та панвонли холи. 10Та фәсы:

– Ниди минзысы Ягўбэ, кәсы җиргә дашон ба ни бу җё Ягўбэ. Җыхур ниди минзысы Исраил!

Зу җымуҗя Та ги Ягўбэ ба Исраил минзы нангили+. 11Хўда хан ги та фәли:

– Вәсы Вида Хўда. Җё ни сын-ён дэ вон дуәни йин: минзў да нишон чўлэни, хошоди минзў! Да нишон хуоншонму чўлэни!+
12Ги Ибращимэ дэ Исхар гигилиди нэгә дифон, Вә ги ни дэ ниди хубый гигини.

13Хўда да Ягўбэ гынчян зудёди йиху, 14Ягўбэ зэ Хўда лян та фәхади нэгә вәршон гәли йигә да шыту, ги шытушон ба путоҗю дэ чин-ю догили+. 15Та ба җыгә вәр нанчын Вефильли+.

Рахильди вучон

16Таму ба Вефиль гуәлиди йиху, ли Ефрафа бу йүанди нэгә вәршон, Рахиль зуә йүәди сыхур доли. Та зуәнанзали, 17Рахиль шули тындунли.

– Бә хэпали, – ло-нёнпә фәсы. – Ни кан, ни кә дыйлигә эрзы!

18Линйир дуан чиди Рахиль ги эрзы нанлигә Бенони[*] минзы. Кәсы дада ба та нанчын Вениаминли[*]. 19Зу җымуҗя Рахиль вучонли. Ба та мэдо вон Ефрафа зуди нэгә лў бянили. (Ба Ефрафа җыхур җёдисы Вифлеем.) 20Ягўбэ ги тади фынкын готу гәлигә да шыту. Та до җыгә сыхур хан зэ нэтар зандини – зэ Рахиль фынкын готуди да шыту.

21Исраил кә шонли лўли. Мигдал-Гадер нэбонгә та залигә йинпан.

Ягўбэди эрзыму

22Зэ нэтар занди сыхур, Ягўбэди тушур Рувим лян дада тун чуонди нүнў Валла фили җёли. Дада ба җыгә җыдоли.

Ягўбэ ю шы эргә эрзыни:+
23Лияди эрзыму: Рувим (Ягўбэди тушузы), Щимэ, Левий, Яхўти, Иссахар дэ Завулон. 24Рахильди эрзыму: Юсуф дэ Вениамин. 25Рахильди нүнў Валлади эрзыму: Дан дэ Неффалим. 26Лияди нүнў Зелфади эрзыму: Гад дэ Асир. Җысы зэ Месопотамия дифонни сын-ёнхади Ягўбэди эрзыму.

Исхарди вучон

27Ягўбэ доли гәҗяди дада Исхар җўди нэгә Мамре, Кириаф-Арба дифоннили (җыхур җёдисы Хеврон). Зэ нэтар щянтуни Ибращимэ җўли, йиху Исхар+. 28Исхар хуәли йибый башы суй. 29Та зэ җыгә дун-яшон хуәгу, хын дади суйфушон вучонли, зули зўзў-быйбый гынчянли. Тади эрзыму Исав дэ Ягўбэ ба та сундёли+.

36

Исавди хубый

36^1Җысы Исавди (та есы Едом) хубый+. 2Исав лян лёнгә Ханаанди нүзы җели хунли: Ада, хеттейжын Елонди нүзы дэ Оливема, Анади нүзы (Анасы евейжын Цивеонди эрзы). 3Хан чүли Васемафь, Исмаилди нүзыли, тасы Навацофди мыймый+. 4-5Ада ги Исав сын-ёнлигә Елифаз, Васемафь сын-ёнли Рагуил, Иеус, Иеглом дэ Корей. Җысы зэ Ханаан сын-ёнхади Исавди эрзыму.

6Исав ба гәҗяди щифузыму, эрзыму, нүзыму, йиче жын дэ зэ Ханаан дыйхади чүн, йиче тугў, йиче цэбый шушон, зули данлин гуйҗянили, да тади щүнди Ягўбэ гынчян вон йүанни зули. 7Тамуди цэбый дуәди йимяр, лёнгәр җўдо йидарни тэ зыйчяли: таму җўди нэгә дифон ги лёнгәр дэ тугўди чүн бу гули. 8Исав җўдо Сеир сан дифоннили. (Исав – тасы Едом).

9Җысы зэ Сеир сан дифонни җўди Исавди хубый (Исавсы идумейжынмуди дада). 10Исавди эрзыму: Елифаз – җысы Ада ги та сын-ёнхади эрзы. Рагуил – җысы Васемафь сын-ёнхади эрзы. 11Елифазди эрзыму: Феман, Омар, Цефо, Гатам дэ Кеназ. 12(Лян Елифаз тун чуонди нүнў Тимна ги та сын-ёнлигә Амалик). Җысы Исав щифузыди Адади сунзыму+. 13Рагуилди эрзыму: Нахаф, Зерах, Шамма дэ Миза. Җысы Исав щифузыди Васемафьди сунзыму. 14Оливема, Анади нүзы (Анасы Цивеонди эрзы) ги Исав сын-ёнли Иеус, Иеглом дэ Корей. 15Җысы Исав эрзымуди җящя. Исав тушузыди Елифазди хубый: Феманди җящя, Омарди, 16Корейди җящя, Гафам дэ Амаликди җящя. Җысы Елифазди җящя, Адади хубый, таму зэ Едом димяншон җўдини. 17Исав эрзыди Рагуилди хубый: Нахафди җящя, Зерахди җящя, Шамм дэ Мизди җящя. Җысы Рагуилди җящя, Исав щифузыди Басематди хубый, таму зэ Едом димяншон җўдини. 18Исав щифузыди Оливемади хубый: Иеусди җящя, Иеглом дэ Корейди җящя. Җысы Ана нүзыди, Исав щифузыди Оливемади җящя. 19Җысы Исавди хубый (та есы Едом) дэ тамуди җящя.

Сеир хоррейжынди хубый

20Зэ җыгә гуйҗяни җўдиди Сеир хоррейжынди эрзыму: Лотан, Шовал, Цивеон, Ана,+
21Дишон, Эцер дэ Дишан. Җысы зэ Едом гуйҗяни җўди хоррейжынмуди җящя, Сеирди хубый. 22Лотанди эрзыму: Хори дэ Геман. Лотанди мыймыйсы Фамна. 23Шовалди эрзыму: Алван, Манахаф, Эвал, Шефо дэ Онам. 24Цивеонди эрзыму: Аиа дэ Ана (зу нэгә Ана, фон Цивеон дадади лүлүзыди, зусы та зэ савәни ба жә фичүан зоҗуәли) 25Анади эрнүму: Дишон дэ Оливема, Анади нүзы, 26Дишонди эрзыму: Хемдан, Эшбан, Ифран дэ Херан. 27Эцерди эрзыму: Билган, Зааван дэ Акан. 28Дишанди эрзыму: Уц дэ Аран. 29-30Җысы хоррейжынмуди җящя: Лотанди җящя, Шовалди җящя, Цивеонди җящя, Анади җящя, Дишонди җящя, Эцер дэ Дишанди җящя. Җысы зэ Сеир димяншон җўди хоррейжынмуди җящя.

Едомди хуоншонму

31Исраилжынму хан мәю хуоншонди сыхур, җыще жын зэ Едом вили вонли: 32щянтуни Веорди эрзы Бела вили вонли, тади җинчынсы Дингава. 33Бела вучонлиди йиху, да Восор лэди Зерахди эрзы, Иовав вили вонли. 34Иовав вучонлиди йиху, да феманжынмуди гуйҗяни лэди Хушам вили вонли+. 35Хушам вучонлиди йиху, Беддади эрзы (Бедад зэ Моав дифонни ба Мадиан дифоншонди жынму дабэли) Гадад вили вонли, тади җинчын җёдисы Авиф. 36Гадад вучонлиди йиху, да Масрека лэди Самла вили вонли. 37Самла вучонлиди йиху, да хә бонгәниди Реховоф чынпуни лэди Саул вили вонли. 38Саул вучонлиди йиху, Ахборди эрзы Баал-Ханан вили вонли. 39Баал-Ханан, Ахборди эрзы вучонлиди йиху, Гадар чынха хуоншонли, тади җинчын җёдисы Пау. Гадарди щифузысы Мегетавеель, Матредди нүзы, Мезагавди суннүр.

40Җысы Исавди җящя, таму җўди дифон дэ тамуди минзы: Фимнади җящя, Алвади җящя, Иетефди җящя, 41Оливемади җящя, Элади җящя, Пинонди җящя, 42Кеназди җящя, Феманди җящя, Мивцарди җящя, 43Магдиил дэ Ирамди җящя. Җы зусы Едомди җящя дэ зэ нэгә гуйҗяни таму җўди дифон. Идумейжынмуди дадасы Исав.

37

Юсуф дэ тади дищүнму

37^1Ягўбэ жўдо Ханаанли – зэ тади дада зочян җўхади нэгә гуйҗянили.

2Җысы Ягўбэ җящяди лисы.

Юсуф шы чи суйли. Та лян дищүнму фон ёндини, ги Валла дэ Зелфади эрзыму бонли монли зэмусы ба таму ганди бу хо сычин та ги дада сундини. 3Ягўбэ шонли суйфуди сыхур, ба Юсуф сын-ёнхали, йинви нэгә Ягўбэ ба та би данлин эрзыму щинэди дуә, – ги та хан дуанлигә хуа хансанзы. 4Дищүнму канҗян тамуди дада ба Юсуф би таму щинэди дуә, зу нэму хынтуә Юсуфли, йигә хо хуа ги та ду мәщин фәли.

5Йихуэй Юсуф зўлигә фимын. Та ба фимын ги дищүнму фәгили – таму йүәщин җянбудый тали.

– 6Ниму тинйихар, – та фәсы, – вә мынҗян сали! 7Зущёнсы зэ тандони заму кун кунзыдини, вәди кунзы дуандуар занхали, нимуди кунзы ба та вичўли зэмусы ба ё гуха ги та бэли!

8Дищүнму хуэйдади:

– Ни вонщёнди ги вәму дон хуоншоннима? Щён дон вәмуди тузынима?

Таму йүәщин җянбудый тали – ви тади фимын дэ фәхади нэгә хуа. 9Юсуф кә зўлигә фимын, та йүанхуэй ба фимын ги дищүнму фәли:

– Вә мынҗянли, зущёнсы жәту, йүәлён дэ шы йигә щинщю ги вә бэлиха!

10Та ба җыгә фимын ги дада дэ дищүнму фәлиди йиху, дада мали тали:

– Ни мынҗян са фимындини? Нандый вә, ниди мама дэ ниди дищүнму ду до ни гынчян лэ, гуйдо диха ги ни бэнима?

11Дищүнму чишонлэли, кәсы дада ба та фәхади хуа җихали.

Ба Юсуф мэдё, линдо Египетли

12Йихуэй Юсуфди гәгәму зудо Сихем бонгәрни фон дадади ёнчили. 13Исраил ги Юсуф фәсы:

– Ниди дищүнму зэ Сихем бонгәрни фон ёндини. Вә щён ба ни вон нэтар е дафачини.

– Вә бянйидини, – Юсуф ги дада хуэйдади.

–+
14Ни чи, – дада фәсы, – канйихар, тамуди сычин замугә, сынлин пиннандинима. Хуэйлэ ги вә фәги.

Дада лян Юсуф лимянли, гуәли Хевронди чуандо, Юсуф до Сихемли. 15Зэ нэтар та пынҗянлигә жын.

– Ни зэ җытар зо садини? – та ба тандони җуанди Юсуф вынли.

– 16Вә зо вәди дищүнмудини, – Юсуф хуэйдади. Ни ги вә фәйихар, таму зэ натар фон ёндини?

– 17Таму да җытар зудёли, – нэгә жын ги та фәди, – вә тинҗянли, таму фәсы вон Дофан чини.

Юсуф няншон дищүнму чили, – ба таму зэ Дофан зоҗуәли. 18Нэщему лойүанни зу канҗян Юсуфли, ганту та долэ, шонлёнди дасы тани.

– 19Җысыма, нэгә зў фимынди жын лэдини! – таму йиҗя ги йиҗя фәсы. 20Заму ба та дасы, эрдё фиҗин литу, йиху фә, есын ба та нёсыли. Нэхур кан, замуҗя тади фимын чынни!

21Рувим тинҗян җыгә, ба Юсуф җюхали.

– Заму ба та бә дасыли, – Рувим фәсы. 22Бә җё ще тонли! Ба та лян гәҗяди шу дасыди гунту, заму ба та эрдё нэгә кунтанди фиҗин литу.

(Җыншыди, та вонщёнди ба Юсуфди мин җюха, ги дада сунхуэйчини).

23Җён Юсуф до дищүнму гынчян, таму да тади шынзышон ба хуа хансанзы махалэ, 24ба та җуачў эрдё фиҗин литули. Фиҗин кундини, литу мәю фи.

25Җёнмыр дищүнму зуәха чыни, таму канҗянли, да Галаад нэбонгә исмаилҗяди жынмуди луәтуә лянзы лэдини – тамуди луәтуә вон Египет ба щён сунҗё, бальзам йүә дэ ладан щён лашон чидини. 26Яхўти фәсы:

– Заму дасы щүнди ю са хочўни? Хан ё ба дасы тади зуй цонхани. 27Заму ба та ги исмаилҗяди жынму мэги, замуди шу е ганҗинхани. Та есы замуди щүнди, замуди ще.

Дищүнму дайинхали+. 28Мадиан дифоншонди мэмэжынму до гынчянди сыхур, дищүнму ба Юсуф да фиҗин литу дынчўлэ, ги исмаилҗяди жынму на эршы куэ йинзыди җячян мэгили, нэщему ба та да Египет линшон зули. 29Рувим хуэйлэ, до фиҗин гынчян йиканса – Юсуф мәюли! Пәфанди йимяр, та ба гәҗяди йишон чәланли.

– 30Эрвазы мәюди! – Рувим до дищүнму гынчян фәсы. Зў сани? Вә җыхур вон нани чини?

31Нэхур дищүнму ба Юсуфди хансанзы нашон, зэлигә гунҗүлү, зэ нэгә ще литу ба хансанзы хўзонли. 32Йиху ги дада налэ фәсы:

– Җысыма, вәму ба са зоҗуәли! Ни кан – җысы ни эрзыди хансанзыма?

33Ягўбэ йикан зу хантуәли:

– Вә эрзыди хансанзы! Ба та җё есын нёсыли! Ба вәди Юсуф чәсыли!

34Ба гәҗяди йишон чәлан, ба йикуэзы цўмабу бондо куазышон, Ягўбэ ви гәҗяди эрзы кўли хошо жызы. 35Эрзыму дэ нүзыму ду лэ чүанфә тали, кәсы Ягўбэ мәщин шу чүанфә.

– Бу! – та фәсы. Вә кў вәди эрзыни! Лян кўшыр вә зу вәди эрзы гынчянни, вон нэгә дун-я чини!

Та хан ви Юсуф кўли.

36Мадиан дифоншонди жынму нэгә сыхур ба Юсуф линдо Египет ги Потифар, хуоншонди йигә гуанжын, щяебинди тузы, мэгили.

38

Яхўти дэ Фамарь

38^1Зу нэгә сыхур Яхўти ба дищүнму лёха, лян йигә одолламижын, минзы җёдисы Хира, җўдо йибинчирли. 2Зэ нэтар та ба йигә хананейжынди Шуади нүзы каншонли. Яхўти лян та җели хун, йидарни фихали, 3та хуэшонли, сын-ёнлигә эрзы – ги та нанлигә Ир минзы. 4Та кә хуэшонли, сын-ёнли ди эргә эрзы, ги та нанлигә Онан минзы. 5Йиху цун сын-ёнлигә, ба та җёчын Шелали (җыгә сычин зэ Кезив йүхади). 6Ги гәҗяди тушузы Ир Яхўти чүлигә щифур, тади минзы җёдисы Фамарь. 7Кәсы Ирди ганбан дыйзуй Җўли, йинви нэгә Җў ба тади мин ёдёли.

8Яхўти ги Онан фәсы:

– Ни лян ни гәгәди гуафу җўчи. Ни ба ни гәгә тихуаншон, ги та ба хубый люха+. 9Кәсы Онан җыдодини, Фамарь сын-ёнхади ваму бу суан тади вава, йинви нэгә мый йибян, лян та фи җёди сыхур, Онан ба зыр садо дишондини, бу җё ти гәгә хуэ вава. 10Тади җыгә ганбан е дыйзуйли Җўли, йинви нэгә Җў ба тади мин е ёли.

11Нэхур Яхўти ги Фамарь фәсы:

– Вәди эрзы Шела мә җондади йимяр, ни чи, зущён гуафу йиён, зэ ниди нён-лозыди җяни җўчи.

Та фә җыгә хуади сыхур сылёнли: «Зэ бә җё щёди, лян дади йиён, вучондё».

Фамарь зу хуэйдо нён-лозыди җянили. 12Гуәли хошоди сыхур, Шуади нүзы, Яхўтиди щифузы вучонли. Зун щёди жызы ванлиди йиху, Яхўти лян гәҗяди ляншу одолламижын Хира зули Фамна җё ёнмочили. 13Фамарь ба тади гунгун зули Фамна җё ёнмочиди җыдолиди йиху, 14та ба гуафуди йишон хуандё, ба лян на гэту шанчў, зуәдо вон Фамна зу лўди Енаим чынпуди гэмын чянтули. (Та җыдоли, Шела җондали еба, кәсы ба та ги Шела бу чүдини). 15Канҗян Фамарь, Яхўти ба та мә жындый, дончын хўлонди нүжынли, йинцысы тади лян на гэту шанчўдини. 16До нэгә нүжын гынчян, та зуәдо лў бонгәрни фәсы:

– Вә лян ни фини.

Кәсы та зун мә җыдо нэсы тади щифур!

Нүжын вынли:

– Ни ги вә ги сани, дансы ни лян вә фи?

– 17Вә ги ни дафалэ йигә җүлүни, – та хуэйдади.

Кәсы нүжын фәсы:

– Бә дафали, ба динчян люха.

– 18Ни ё замуҗяди динчянни? – Яхўти вынли. Та хуэйдади:

– Ё ниди ю чуәзыди гэҗызы, ёшонди дэзы дэ шуниди җўгунзыни.

Яхўти ба ёхади дунщи ду гиги, лян та фили җёли. Фамарь да ташон хуэшонли, 19йиху челэ, зудёли, да ляншон ба гэту мадё, кә ба гуафуди йишон чуаншонли. 20Яхўти щён ба гәҗяди гэҗызы, дэзы дэ җўгунзы йүанхуэй нашон, зу ба гәҗяди ляншу одолламижын лян җүлү ги нэгә нүжын дафачили, кәсы нэгә золэ-зочи, мә зоҗуә та. 21Нэхур та ба бындиди жынму вынли:

– Зэ Енаим лў бонни зуәди хўлонди нүжын зэ нанини?

Кәсы таму ги та хуэйдади:

– Нэтар мәю хўлонди нүжын.

22Та до Яхўти гынчян фәсы:

– Вә мә зоҗуә та. Бындиди жынму фәдини, нэтар мәю хўлонди нүжын.

23Яхўти хуэйдади:

– Нэще дунщи җё зэ та гынчян шынхачи. Заму бә сондый гәҗяли. Вә ги та ба җүлү дафачили, кәсы ни ба та мә зоҗуә!

24Сан йүә йиху ги Яхўти фәли:

– Фамарь, ниди щифур хўлонди ба лян дахали, җыхур та хуэ вавадини.

– Ниму ба та зэ хуәдуйшон шодё, – Яхўти гили фынфули+.

25Ба Фамарь вон шу зуйди вәршон нашон чиди сыхур, та читоди җё ги гунгун фәгини:

– Сыйсы җыгә дунщиди җўжын, зу да нэгә жыншон вә хуэшонли. Ни кан, ба җыгә гэҗызы, ёшонди дэзы дэ җўгунзы жындыйлиму?

26Яхўти жындыйли.

– Та фә дуйдини, вә мә дуйди, – Яхўти фәсы. Вә ба та ги вәди эрзы Шела мә чүгиди йимяр, зу җымуҗя йүли.

Яхўти лян та зэ мә фи җё+. 27Фамарь зуә йүәди сыхур долэли, та җыдоли, та хуэдисы фонфор. 28Та ёнди сыхур, вавади шушур чўлэли, ло-нёнпә ги та готу бонлигә хун щян, фәсы: «Тасы туни ёнхади». 29Кәсы йүәвазы ба шушур йүан дынҗинчили, тади щүнди туни чўлэли. «Ни замуҗя ба лў дакэли?» – ло-нёнпә вынли; ги йүәвазы нанлигә Фарес[*] минзы. 30Тади хуту ёнхади ди эргәди вава шушон бонди хун щянщяр. Ба та җёчын Зарали[*].

39

Юсуф дэ Потифарди щифузы

39^1Ба Юсуф линдо Египет лэли. Зэ нэтар йигә египетжын, минзы җёдисы Потифар, – хуоншонди гуанжын, щяебинди тузы, – ба Юсуф да исмаилҗяди жынму гынчян мэшонли+. 2Җў лян Юсуф зэ йидарнини, йинви нэгә та ю хо йүнчини. Юсуф зэ тади египет җўжынди җяни җўхали. 3Тади җўжын ба Җў лян Юсуф зэ йидарниди канҗянли, йинцысы зэ йиче Юсуф ганди сычиншон, Җў ги та ги бонцудини. 4Египетжын Потифар ба Юсуф каншонли, та чынха нэгә жынди хуәҗили, йиху җўжын җё Юсуф гуан тади җя дэ йиче дунщили. 5Зу да нэгә сыхур, чечў Юсуф Җў ги египетжын гили бэрэкэтили; тади җя дэ тандо юли бэрэкэтили. 6Ба гәҗяди йиче дунщи җўжын ги Юсуф җёдэгили, җё та гуанни; да җыхур дашон җўжынди цощинсы чы дэ хә.

Юсуф җонди тэ хокан. 7Җўжынди щифузы ба та каншонли, фәсы:

– Ни лян вә фиха.

8Кәсы Юсуф мә дайин, ги та хуэйдади:

– Җўжын ба та гуанди йиче дунщи ги вә җёгили, та җыхур зэ җяни мә гуан сысади. 9Зэ җыгә җяни мәю йигә би вә видади жын. Җытар ги вә мәю сыса җинчўди, – чўгуә ни: нисы тади щифузы. Замуҗя вә нын ган җымуҗяди ха сычин, җочў Хўда ган гўнахар?!+

10Мый йитян җўжынди щифузы чүанфәли Юсуфли, кәсы Юсуф мә дайин лян та фи җё. 11Йихуэй ви зў гәҗяди хуә, Юсуф җиндо җўжынди фонзынили. Нэхур фонзыни сый ду мәюди, 12нэгә нүжын ба та да йишоншон җуачў кә фәли:

– Ни лян вә фиха.

Ба гәҗяди йишон шындо тади шуни, Юсуф да фонзыни почўчили. 13Нүжын канҗянли, Юсуф почўчили, кәсы йишон шындо тади шунили, 14та ба хуәҗиму хандилэ фәсы:

– Ниму кан: ба җыгә яхўтижын линдо җытар җё та чуащё замунима! Та лэ вонщёнди лян вә фиҗёни! Вә дашын хантуәли. 15Та ба вә ханди зылулуди шын тинҗян – ба йишон ду шынхали, да фонзыни подёли!+

16Нүжын ба Юсуфди йишон шындо та гынчянли, дынди җисы тади нанжын хуэйлэни. 17Йиху та ги нанжын фәли:

– Ни линлэди нў, нэгә яхўтижын, зэ вә гынчян лэли, щён чуащё вәни! 18Вә зылулуди хантуәли. Та ба гәҗяди йишон ду шынха, поли!

19Тинҗян щифузыди хуа: «Җысыма, ниди нў җёнмыр лян вә зў сани», – Юсуф җўжынди чи шонлэли. 20Та гиди фынфу җё ба Юсуф җуачў, ядо хуоншон я жынмуди банфонзы литуни.

Зу җымуҗя Юсуф до банфонзынили. 21Кәсы Җў лян та зэ йидарнини, ги та гилигә хойи: банфонзыниди тузыди щин до Юсуфшон ванли. 22Ба банфонзыни зуәди йиче жын та гиги җё Юсуф җоканни. Банфонзыни йү са сычин, Юсуф ду ги хуэйдадини. 23Зу җымуҗя банфонзыниди тузы сыса ду бу гуанли, – йинцысы Җў лян Юсуф зэ йидарнини, ги тади йиче сычиншон ги бонцудини.

40

Юсуф ги банфонзы зуәди лёнгә жын пәщёли фимынли

40^1Җыгә сычин гуәлиди йиху, хуоншонди гуан путоҗюди тузы дэ хуоншонди дуан мәмәди тузы зэ египет хуоншонди мянчян ба цуә сычин ганхали. 2Хуоншон ги тади гуанжынму – гуан путоҗюди тузы дэ дуан мәмәди тузы чишонлэли, 3-4гиди фынфу җё ба таму ядо хуоншон я жынмуди банфонзынини, зу зэ Юсуф зуәди нэгә банфонзы литу. Банфонзыди тузы җё Юсуф фусы нэ лёнгә гуанжынни. Гуәли бу дади гунфу, 5йибян хили лёнгә зуә банфонзыди жын – гуан путоҗюди тузы дэ дуан мәмәди тузы зўлигә фимынли. Мый йигә мынҗянли гәҗяди, ю йисыди фимынли. 6Ди эр тянди ганзо йизор Юсуф доли таму гынчян канлэли, кәсы таму лёнгәрди щинни бу нанвын.

– 7-8Ниму цу садини? – Юсуф вынли.

Хуоншонди гуанжынму ги лян таму йидарни, зэ тади җўжын фонзыни яхади Юсуф, хуэйдади:

– Вәму зўлигә фимын, кәсы мәю пәщё тади жын.

Юсуф фәсы:

– Пәщё – җысы да Хўдашонди. Ниму ги вә ба фимын фәйихар.

9Гуан путоҗюди тузы фәсы:

– Вә мынҗянли, зущёнсы вәди мянчян – путо ёнзы. 10Та готу сангә җызы. Таму җонтуәли, хуар чўлэли, путо җешонли, фули. 11Вәди шуни нади хуоншон хә путоҗюди гуангуар. Вә ба путо җюшон, нячын путофи, додо гуангуар литу ги хуоншон дуандичили.

– 12Җыма ниди фимынди пәщё, – Юсуф ги та фәсы. Сангә җызы – җысы сан тян. 13Сан тян гуәлиди йиху, хуоншон кә ба ни тэчелэни: ба ни йүан гәдо зочян вифыншонни, ни кә, зущён нэхур йиён, ги та дуан путоҗю гуангуарни. 14Кәсы ни ган йигә хо сычин: дансы йүнчи суй ни, ни бә вондёли; лян хуоншон фә хуади нэгә сыхур җичелэ вә, ба вә да җытар фончўчи! 15Йинцысы ба вә да яхўтижынмуди дифонни тушон лэли! Зэ җытар вә е мә ган сыса ха, кәсы ба вә ядо банфонзынили.

16Дуан мәмәди тузы канҗян пәщёсы ходи, ги Юсуф фәсы:

– Вә мынҗянли, зущёнсы вәди тушон сангә куонзы; 17готуди куонзы литу – ги хуоншон шохади заён мәмә; кәсы чёр да җыгә куонкуонзы литу доди чыдини.

– 18Җыма ниди фимынди пәщё, – Юсуф ги та фәсы. Сангә куонзы – җысы сан тян. 19Гуәли сан тянди йиху, хуоншон ба ни е тэчелэни: ба ни дёдо фушон, чёр фидилэ до ниди шынзыни.

20Сан тянди йихусы хуоншонди сынжы; та ги гәҗяди гуанжынму гуәлигә янщи. Ба нэ лёнгә жын та зу нэйитян зэ жынмуди нянмянчян тэчелэли: ба гуан путоҗюди тузы дэ дуан мәмәди тузы. 21Ба гуан путоҗюди тузы йүан гәдо зочян вифыншонли, җё та кә ги хуоншон дуан хә путоҗюди гуангуарни. 22Ба дуан мәмәди тузы – дёхали: йиман, замуҗя Юсуф пәщёли, зу нэмуҗя чынли. 23Кәсы гуан путоҗюди тузы ба Юсуф дэ тади чито вондёли.

41

Юсуф ги Египетди хуоншон пәщёли фимынли

41^1Эр нян гуәлиди йиху, хуоншон зўлигә фимын: зущёнсы та зэ Нил хә бонгәрни зандини. 2Да Нил литу чўлэли чигә ню. Хоканди, җуонди, таму зэ хәянзышонди визы литу фондини. 3Таму хуту да Нил литу чўлэли чигә данлин ню, бинтэзыди, сучячяди, лян таму зандо йидарнили. 4Җысыма, нэще бинтэзы дэ сучячяди ню ба хокан дэ җуон ню ду чышонли! Хуоншон җинщинлэли. 5Та фиҗуәлиди йиху, кә мынҗянлигә данлин фимын: чигә мыйсуйзы да йигә гангаршон җончўлэли, хоканди, боборди. 6Таму хуту җончўлэли чигә кунди, жәфын дахади мыйсуйзы. 7Җысыма, нэще кун мыйсуйзы ба чигә боборди, литу ю мыйзыди мыйсуйзы чышонли! Хуоншон җинщинлэли. Җы зусы тади фимын. 8Ди эр тянди ганзо йизор хуоншон җинди, ба йиче египетди суан гуади жын дэ ю эргилиди жын хандилэ, ги таму ба фимын фәгили, кәсы сысый ба та мэдый пәщёкэ. 9Зу нэгә сыхур гуан путоҗюди тузы ги хуоншон фәли:

– Вә ба гәҗяди туниди гўнахар сылёнчелэли! 10Йихуэй хуоншон ги гәҗяди нўму чишонлэли, ба вә дэ дуан мәмәди тузы ядо щяебин тузыди банфонзы литули. 11Йибян хили вәму лёнгәр мынҗянлигә фимын, ю йисыди фимын. 12Вәму гынчян ю йигә хуәҗини, яхўтижын, щяебин тузыди нў. Вәму ги та ба зўхади фимын фәгили, та ги вәму ба фимын пәщёкэли – ги мый йигә фәли, тади фимынди йисысы са. 13Та замуҗя фәли, зу нэмуҗя чынли: ба вә йүанхуэй дафадо зочян вифыншонли, ба нэгә, данлинди, дёхали.

14Хуоншон дафади жын җё хан Юсуф чили. Ба та ганҗин да банфонзыни начўлэ, ба хўзы гуаҗин, йишон хуандё, та зу зандо хуоншон мянчянли.

Хуоншон фәсы:

– 15Вә зўлигә фимын, кәсы сысый ду бу нын ги вә ба та пәщёкэ. Вә тинҗянли, ни, дансы ба фимын тинҗян, нын пәщёкэ та.

– 16Җыгә сычин мә зэ вәшон, – Юсуф хуэйдади. Хўда ви хуоншонди пиннан ги пәщёни.

17Хуоншон ги Юсуф фәсы:

– Вә мынҗянли, зущёнсы вә зэ Нил хәянзышон зандини, 18да Нил хә литу чўлэли чигә ню. Җуонди, хоканди, таму зэ хә янзышонди визы литу фондини. 19Таму хуту да Нил литу чўлэли чигә данлин ню, бинтэзыди, сучячяди: жу лян гўду, – зэ Египет вә мә җянгуә җыму суди ню. 20Нэще, бинтэзы дэ сучячяди ню ба чигә җуон ню чышонли! 21Җуон ню шындо тамуди дўзынили, кәсы ба тамуди бо дўзы канбулэ: ню, зущён зочян йиён, хан зусы нэмугә сучячяди. Вә зу җинщинлэли. 22Йиху вә зўлигә данлин фимын: чигә мыйсуйзы да йигә гангаршон җончўлэли, хоканди, литуди мыйзы боборди. 23Таму хуту җончўлэли чигә щищирди, кунди, жәфын дахади мыйсуйзы, 24– зу нэще щищир мыйсуйзы ба чигә хокан мыйсуйзы мәшын чышонли! Вә ба гәҗяди фимын ги суан гуади жынму фәли, кәсы таму ги вә мә гишон сысади хуэйда.

25Юсуф ги хуоншон хуэйдади:

– Җы лёнгә фимын тунйидини. Хўда ги ни фәли, Та щён ган сани. 26Чигә хо ню – җысы чи нян, чигә хо мыйсуйзы – җы есы чи нян. Йинви нэгә, җы лёнгә фимын тунйидини. 27Таму хуту чўлэди нэще сучячяди дэ буходи ню – җысы зэлэди чи нян. Зэмусы чигә лян жәфын дахади кун мыйсуйзы, җы е зусы та – чи нянди вәнян. 28Зу җымуҗя вә ги хуоншон фәдини: Хўда ги ни фәдини, Та щён ган сани. 29Чи нянди фуҗү нян вон Египет димяншон долэдини, 30кәсы таму хуту, чи нянди вәнян долэни, җинҗонди йимяр, зочянди фугуйди йинзы ду бу шын. Вәнян ба гуйҗя зў кунни, 31да туниди фугуйшон йинзы ду бу шын – зу җыму җинҗон дади нэгә вәнян. 32Җыгә фимын лён бян мынҗянлиди йинйирсы Хўда ба җыгә сычин кәҗя динхали, Хўда щүанҗин җё та чынни. 33Йинви җыгә хуоншон ё җянчўлэгә ю эргилиди, цунминжынни, зу җё та гуан Египет гуйҗяни. 34Җё хуоншон зэ Египет гуйҗяни хан ба цагуанжынму җянчўлэ, җё таму җыхур лэди нэгә фугуйди чи няншон да минжын гынчян ба ву фынзыди җуонҗя шушон, 35җё вон чынпуди хуоншонди цонфон литу шу лёншы. 36Нэхур зэ Египет гуйҗяни ги нэ чи нянди вәнян занхади лёншы зу юни, – гуйҗя ба вәнян нын шугуә!

Юсуф гуан Египет гуйҗядини

37Юсуфди хуа до хуошон дэ тади гуанжынмуди щиннили.

– 38Ба данлин җымуҗяди жын зобушон, – хуоншон ги гуанжынму фәсы, – йинцысы Хўдади Шын Лин лян та зэ йидарнини!

39Йиху та ги Юсуф фәди:

– Йинви Хўда ги ни ба җы йиче сычин кэкэли, мәю би ни эргили дади цунминжын. 40Да җыгә сыхур дашон ни гуан вәди гуйҗяни, вәди минжын тин ниди хуани. Гуонсы на хуоншонди вифын вә би ни го. 41Вә ба ни зўчын йиче Египет гуйҗяди гуанжынли!

42Та ба гәҗяди ю чуәзыди гэҗызы мадё ги Юсуф дэгили. Та ги Юсуф чуанли йишын бә мабуди гуйҗун йишон, ги тади бәзышон гуалигә җин лянлянзы. 43Та ги Юсуф гилигә зэ гуйҗяни ди эргә жын зуәди мачә. Юсуф зуди сыхур, тади хуәҗи йи лў хандини: «Тын лў, тын лў!». Зу җымуҗя хуоншон ба Юсуф зўчын йиче Египет гуйҗяди гуанжынли.

44Египетди хуоншон ги Юсуф фәсы:

– Вә на вәди хуоншонди чүаншы ги фынфудини: да җыгә сыхур дашон зэ Египетди димяншон сый ду бу нын зу йи бу, шу е бу нын дунтан, дансы бу вын ни!

45Хуоншон ги Юсуф нанлигә щин минзы, Цафнаф-Панеах, ги та ба Илиополь чынпуди ахунди Потиферади нүзы Асенефа чүгили. Зу җымуҗя хуоншон ба Юсуф дафачи җё гуан Египетни+. 46Юсуф саншы суйди сыхур зандо Египетди хуоншонди мянчянли. Та да хуоншон гынчян зудё, ба йиче Египет гуйҗя зуҗуанли. 47Чигә фуҗү нян литуди ди гили хошо шучын. 48Ба җы нянщян зэ Египет шухади йиче лёншы Юсуф ги чынпуни фынгили: ги мый йигә чынпу – да бонгәр тандони шухади җуонҗя. 49Та шухади лёншы, зущён хэянзышонди сазы йиён, дуә, фучи ду фубугуәлэли.

50Вәнян хан мә доди нэгә сыхур, Асенефа, Илиополь чынпуди ахунди Потиферади нүзы ги Юсуф сын-ёнли лёнгә эрзы. 51Ги тушузы Юсуф нанлигә Манассия[*] минзы, йинцысы та фәди: «Хўда җё вә ба вәди йиче бэля дэ нён-лозыди җя вондёли». 52Ба ди эргә нанчын Ефремли[*], йинцысы та фәди: «Хўда зэ зуәнанхади дифоншон ги вә гили вамули». 53Линйир шучынди нэ чи нян доли йиршонли. 54Зущён Юсуф зозор фәхади нэ чигә вәнян долэли. Нэгә вә доли йиче гуйҗяли, кәсы Египет гуйҗяни мангәчўр ду ю занхади лёншыни+. 55Кәсы йиче египетжын е нэли вә дўзыли, таму вын хуоншон ётуә мәмәли, хуоншон фәсы:

– Ниму зэ Юсуф гынчян чи, та фәса, ниму зу зў са.

56Чүан дун-яшон дусы вәнян. Юсуф ба цонфон кэкэ ги египетжынму мэтуә лёншыли. (Зэ Египет гуйҗяни вәнянди җинҗон йүәщин дали.) 57Да линҗяди гуйни жынму ду е зэ Египет, Юсуф гынчян лэ мэ лёншыдини, йинцысы йиче жын зэ димяншон шу вәдини.

42

Юсуфди дищүнму зэ Египет мэ мыйзылэли

421-2Ягўбэ тинҗян Египет ю лёншыни, зу ги эрзыму фәди:

– Ниму йиҗя ба йиҗя вон садини? Вә тинҗянли, Египет ю лёншыни. Ниму зэ нэтар чи, мэщезы лёншы, җё ба заму бә вәсыли.

3Юсуфди шыгә дищүн зули Египет мэ лёншычили. 4Гуон ба Вениамин, Юсуфди чин щүнди, Ягўбэ да гынчян мә фонкэ: зэ хэпа лян та йү бэля. 5Ягўбэди эрзыму, лян данлин жынму йиён, доли Египет мэ лёншылэли, йинцысы йиче Ханаан дифон е шу вәдини. 6Таму долэди нэгә гуйҗяди гуанжынсы Юсуф, – та гуан мэ лёншыди сычиндини. Дищүнму доли та гынчян, чончонди ги та бэлиха+. 7Та ба лэлиди жынму вонлиха, зу жындыйли, кәсы җуончын понжын, нинниди вынли:

– Ниму да нани лэли?

– Вәму да Ханаан дифон мэ лёншылэли, – таму хуэйдади.

8(Юсуф ба гәҗяди дищүнму жындыйли, кәсы таму ба та мә жындый!)

9Юсуф ба зочян гәҗя зўхади фимын сылёнчелэ фәсы:

– Нимусы цагуанжынму. Ниму лэ щён цайихар, вәму гуйҗяниди мә хўчўди вәр зэ нанини.

–+
10Мәю, вәмуди җонгуйди! – таму хуэйдади. Вәму, ниди нў, мэ лёншылэли. 11Вәму дусы дищүнму, йигә дадади эрзыму, вәмусы шыщинжынму! Вәму, ниди нў, йүнзун мә донгуә цагуанжынму!

– 12Бу, – Юсуф фәсы, – ниму цалэли, вәму гуйҗяди мәю хўчўди вәр зэ нанини.

– 13Вәмусы, ниди нўму, шы эргә дищүн, – таму хуэйдади. Вәмусы йигә дадади эрзыму, да Ханаан дифоншон лэди. Дин щёди щүнди лян дада шынхали. Йигә дищүн кәҗя мәюли.

– 14Җысыма, – Юсуф фәди, – вә фәли: нимусы цагуанжынму. 15Кәсы вәму щён зыян ниму. Вә на хуоншонди мин дў җуни: дансы нимуди дин щёди щүнди җытар бу лэ, ба ниму да җытар бу фонкэ. 16Ниму дафа йигә жын җё лин нимуди щүндичи, данлин жын шындо банфонзынини – нэхур заму канни, нимуди хуасы шыдима бусы шыди. Дансы бусыдили – ниму зусы цагуанжынму! Вә на хуоншонди мин дў җуни!

17Зу җымуҗя Юсуф ба таму на сан тян ядо банфонзынили. 18Ди сан тянди нэйитян та ги таму фәли:

– Вә замуҗя фә, ниму зу нэмуҗя зў, йинцы вәсы пащён Хўдади жын. 19Ниму дансы шыщинжынмули, җё ниму литуди булүн сый шындо банфонзыни, җё шынхади жынму ба лёншы ги нэ вәди жынму нахуэйчи, 20йиху лян дин щёди щүнди до вә гынчян лэ. Дансы нимуди хуа йичесы шыди, нэхур ба нимуди мин җюхани.

Таму зу җымуҗя ганли.

– 21Җысы заму ви щүнди шу зуйдини! – таму йиҗя ги йиҗя фәсы. Вәму канҗян тади пәфанли, кәсы замуҗя та ба заму читоли еба, зун мә щитын та. Җыхур пәфан доли замушонли!

22Рувим фәсы:

– Вә ги ниму зочян мә фәгуәма: «Ги җыгә эрвазы бә ган хали»? Кәсы ниму мә тин. Җыхур заму ви тади ще хуан җондини+.

23Ба Юсуф дун тамуди хуади, дищүнму бу җыдо, – йинцысы Юсуф чечў фанйижын ги таму фәли хуали. 24Юсуф зугуәчи, кўтуәли. Йиху кә лэ, лян таму кә фәли хуали, йиху ба Щимэ җянчўлэ, гиди фынфу, җё дищүнмуди мянчян ба та бончўни.

Юсуфди дищүнму хуэйдо Ханаан дифонли

25Йиху Юсуф гиди фынфу, җё ба тамуди кудэ на лёншы җуонманни, ба мый йигә жынди йинзы йүанхуэй гәдо тади кудэнини зэмусы җё гищезы шон лўди чыдини. Зу җымуҗя ганли. 26Дищүнму ба лёншы туәдо лүлүзышон, да нэтар зудёли. 27Хили, щехуанди сыхур, таму литуди йигә ба кудэ гэкэ щён ви лүлүзыни, кәсы готу ба гәҗяди йинзы канҗянли.

– 28Вәди йинзы йүан до вә гынчянли! – та ги дищүнму фәсы. Җысыма, зэ готуни!

Тамуди щин кәтынли йиха. Далигә лынжан, таму йиҗя вынтуә йиҗяли:

– Хўда ги заму зўли сали?

29Доли Ханаан дифон, дада гынчян, эрзыму ги та ба лян таму йиче йүхади фәли:

– 30Гуан нэгә гуйҗяди жын лян вәму ниннинди фәли, ба вәму дончын цагуан таму гуйҗяди жынмули. 31Вәму фәли, вәмусы шыщинжынму, бусы цагуанжынму. 32Вәму йимансы шы эргә дищүн, дусы йигә дадади эрзыму, йигә дищүн кәҗя мәюли, дин щёди җыхур зэ Ханаан лян дада йидарнини. 33Кәсы гуан нэгә гуйҗяди жын ги вәму хуэйдади: «Вә зыянни, ниму фәди шыхуама бусы шыхуа: ба ниму литуди йигә вә җё шынхани, данлин ба лёншы ги җяниди нэ вәди жынму нахуэйчи, 34лян дин щёди щүнди йүан хуэйдо вә җытар. Нэхур вә цэ щинфуни, ниму бусы цагуанжынму, нимусы шыщинжын – вә зу ба нимуди гәгә е лёкэни зэмусы җё ниму зэ вәмуди гуйҗяни сунсун дундун юҗуанни».

35Таму да кудэ литу чүтуә дунщили, мый йигә дищүнму да кудэ литу ба гәҗяди җябозы лян йинзы зоҗуәли. Ба җыгә канҗян, дищүнму дэ дада хэли пали.

– 36Ниму ба вәди эрзыму йиҗя лян йиҗя дёдёдини, – Ягўбэ ги таму фәсы. – Юсуф мәюли. Щимэ мәюли. Җыхур щён ба Вениамин линшон зу. Йиче бэля до вәшонли!

37Рувим ги дада хуэйдади:

– Ни ба вәди лёнгә эрзы дасы, дансы вә ба Вениамин йүанхуэй бу линхуэйлэ. Ни ба та җёфуги вә, – вә яндин җё та хуэйлэни.

– 38Бу, – Ягўбэ фәсы, – вәди эрзы лян ниму бу чи. Тади гәгә вучонли, Вениамин йигәр шындо вә гынчянли. Дансы зэ лўшон лян та йүгә бэляна? Ви нимуди цуә, вә, суйфу дади лохан, пәфанди йимяр, вон нэгә дун-я чини!

43

Юсуфди дищүнму лян Вениамин хуэйдо Египетли

43^1Кәсы вәнянди җинҗон йүәщин дали. 2Да Египет налэди лёншы ванлиди йиху, дада ги таму фәсы:

– Ниму чи зэ мэщәр лёншы!

3Яхўти хуэйдади:

– Нэгә жын ги вәму гиди ниннинди фынфу, дансы вәму лян дин щёди щүнди йидарни бу лэ, бу җун до тади мянчян. 4Ни дансы ба та лян вәму лёкэ, вәму ги ни мэ лёншычини. 5Дансы бу лёкэли, вәму е бу нын чи, йинцысы нэгә жын фәли, дансы мәю щё щүндили, вәму бу җун до тади мянчян.

– 6Ниму виса җымуҗя нанви вәни? – Исраил фәсы. Виса фәли, ниму хан ю йигә щүндини?

7Таму хуэйдади:

– Нэгә жын ба йиман ду вынли: ба вәмуди җя, ба чинчин, дада гончёндинима, хан ю дищүнму. Та вынли, вәму хуэйдали. Вәму да нани җыдони, та гиди фынфу, җё ба дин щёди щүнди линдо та гынчянни?

8Яхўти зу ги гәҗяди дада Исраил фәли:

– Ни ба та лян вә лёкэ, вәму зу чини. Нэхур йиман ду хуәхани – вәму, ни дэ замуди эрнү да нэ вә дўзышон ба мин җюхани. 9Вәсы тади божын, та яндин хуэйлэни. Да вә гынчян ни вын: дансы вә ба та йүанхуэй ги ни бу линдилэ, нэхур до ванди сыхур вә до нишон ю зуйни. 10Дансы вәму бу мәян, вәму кәҗя лён бян лэ-чили!

– 11Нэхур, – Исраил фәсы, – җымуҗя зў: ба гәҗяди кудэ на йиче, заму гуйҗяни фуҗүди, зущёнсы бальзам йүә, фынми, щён сунҗё, ладан щён, хәту, бадан ду җуонман, ги нэгә жын, зущён лищин йиён, сунги. 12Ба йинзы на лён лэзы дуә – ба ги ниму гәдо кудэ литуди нэгә йинзы хуанги; нэтар, данпа, таму цуәли. 13Ба Вениамин линшон, ниму йүан вон нэгә жын гынчян чи. 14Җё Вида Хўда ба нэгә жынди щин до нимушон зў ван, җё та ба нимуди гәгә дэ Вениамин фонкэ! Кәсы до вәшон – дансы вә ё дюдё эрнү, зу нэмуҗя йүни.

15Дищүнму ба лищин нашон, ба лён лэзыди йинзы е нашон, доли Египет, зандо Юсуфди мянчянли – җы йибян лян Вениамин йидарни. 16Юсуф канҗян Вениамин лян таму зэ йидарнини, ги тади гуан җяхўди жын фәсы:

– Ба җыще жын ни линдо вәди җяни. Йүн намущезы сынлин, зу ба нэмущезы зэдё, ба чыди зў бянйи – җиргәди шонву таму лян вә чы фанни.

17Гуан җяхўди жын җочў Юсуфди хуа ганли, ба дищүнму линдо тади җянили. 18Дищүнму җин Юсуф җяниди йимяр, хэли пали, йиҗя ги йиҗя фәтуәли:

– Ба заму вон нэтар ви туниди кудэ литуди йинзы линшон чидини! Таму, хаба, мынмынди пушон лэ, ба заму нячў, нингўди зўчын нў, ба замуди лүлүзы ду чёншонни!

19Йинви нэгә до җяниди мынканшон таму ги гуан җяхўди жын фәли:

– 20Чин ни, вәмуди җўжын, җё вәму фә лён җү хуа! Вәму кәҗя зэ җытар лэли йибян мэли лёншыли. 21Йиху хуэйли җяли, кәсы хили, щехуанди сыхур, вәму ба кудэ гэкэ канҗянли: мый йигә жынди кудэ готу ю тади йинзыни, та намущер чўгили, зу нэмущер гәдини. Вәму ба җыгә йинзы йүанхуэй налэли. 22Вәму хан налэщезы мэ лёншыди йинзы. Вәму е бу җыдо, сый нэхур ба йинзы гәдо вәмуди кудэнили.

– 23Ниму фонщин, – гуан җяхўди жын ги таму фәсы, – бә хэпали. Данпа, нимуди Хўда, зусы ниму дадамуди Хўда, чёчёр ги ниму ба җыгә фугуй гәдо кудэнили. Ба нимуди йинзы вә нэхур манли җешухали!

Ба Щимэ ги таму линчўлэ, 24нэгә жын чинди җё йиман ду җин Юсуфди җянили. Йиху та ба щи җүәди фи налэли, ги лүлүзы ба цолё е гигили. 25Шонву җейин Юсуфди йимяр, дищүнму ба лищин бэкэли: ги таму кәҗя фәгили, нэтар таму йидарни чы фанни. 26Юсуф доли җяниди сыхур, таму ги та чончонди бэлиха, ба лищин дуангили. 27Юсуф ба таму вынхулиди йиху, кә вынли:

– Ниму ги вә тифәхади ниму ло дадади сычин замугә? Та гончёндинима?

– 28Вәмуди дада, ниди нў, хуәдини дэ гончёндини, – дищүнму хуэйдади, йиху чончон ги Юсуф бэлиха.

29Юсуф ба гәҗяди чин щүнди Вениамин канлиха.

– Җысы, – та фәсы, – нимуди, ги вә фәхади дин щёди щүндима?

Та кә фәсы:

– Җё Хўдади щин до нишон ван, вәди ва!

30Юсуфди щин до щүндишон зу нэму чинжәли, та дуан йидяр мә кўха. Та монмонди зули данлин фонзыни, зэ нэтар кўли. 31Йиху ба лян щидё, кә доли кижынму гынчянли, ба гәҗя җуадо шуни, гиди фынфу җё ба чыди налэни. 32Ги Юсуф данлин дуан чыдили, ги кижынму данлин, ги египетжынму е данлин. (Египетжынму дан лян яхўтижынму йидарни чы фан, зу чынха буганҗиндини.)+
33Дищүнму җочў суйфуди зуәдо Юсуфди мянчянли, чёчиди йиҗя вон йиҗядини. 34Юсуф да гәҗяди җуәзышон ги таму дафали чыдили – ги Вениамин, зэхалэ, би данлин на ву лэзы дуә. Таму лян Юсуф йидарни хун чы да хәли.

44

Юсуф ба тади йин ванванзы чёнхали

44^1Юсуф ги гуан тади җяхўди жын фәсы:

– Таму нын на дуәмущер зу ги нэмущезы, кудэ литу ба лёншы җуонман. Ги мый йигә кудэди готу ба тади йинзы гәшон. 2Ги дин щё щүндиди кудэни, лян йинзы йидарни, ба вәди йин ванванзы е гәги.

Замуҗя Юсуф фәли, гуан җяхўди жын зу нэмуҗя зўли. 3Ди эр тянди ганзо йизор, ба кижынму лян тамуди лүлүзы йидарни дафашон хуэйчили. 4Дищүнму да чынни чўлэ, хан мәдый зу йүанни, Юсуф зу ги гуан җяхўди жын фәсы:

– Ни куэ нян тамучи! Няншон, зу фә: «Виса ниму ги ганхади хо сычин хуан ха сычиндини? 5Виса ниму тули вәди җўжынди йин ванванзыли? Вәди җўжын да нэгә ванванзы литу хәдини, зэмусы на та суан гуадини. Ниму ганлигә ха сычин!»

6Гуан җяхўди жын ба таму няншон, замуҗя җё та фәни, та зу нэмуҗя фәли. 7Дищүнму хуэйдади:

– Вәмуди җўжын, виса ни җымуҗя фәни? Вәму, ниди нўму, бу нын җымуҗя ган. 8Ба вәму кудэ литуди йинзы ду вәму йүанхуэй ги ниму да Ханаан надилэли! Нандый вәму да ниди җўжынди җяни нын ту йинзы хуэйҗәсы җинзыма? 9Дансы вәму литуди сый гынчян ба тудёди зоҗуә, җё ги та дин сызуйчи, вәму ду ги ниди җўжын дон нўни.

– 10Ниму замуҗя фәли, зу нэмуҗя җё чынха, – гуан җяхўди жын хуэйдади. Дансы сый гынчян ба тудёди зоҗуә, нэгә зу чынха вәди нўни, данлин ду пиннанди хуэй җяни.

11Дищүнму монмонди ба кудэ нахалэ зу гэкэли. 12Гуан җяхўди жын җочў суйфу – да лода до дин щёди – ду цакан тамули, зэ Вениаминди кудэни ба ванванзы зоҗуәли. 13Дищүнму пәфанди йимяр, ба йишон ду чәланли, кә ба лүлүзы тошон вон чынпуни зутуәли. 14Яхўти дэ дищүнму долэди сыхур, Юсуф зэ җянини. Таму гуйдо тади мянчянли, 15кәсы Юсуф ги таму фәсы:

– Виса ниму зўли җыгәли? Нандый бу җыдома, зущён вә йиёнди җымуҗяди жын нын суан гуани?

– 16Вәму ги ни, вәмуди җўжын, нын фә сани? – Яхўти фәсы. – Замуҗя ба гәҗя щибыйни? Хўда ба вәмуди цуә җекэдини. Да җыхур дашон вәму дусы вәмуди җонгуйди нў – нэгә, зэ сый гынчян ба ванванзы зоҗуәли, дэ данлинди.

– 17Бу дуй, – Юсуф фәсы. – Вә җымуҗя бу зў! Да сый гынчян ба ванванзы зоҗуәли, нэгә зу чынха вәди нўни, данлин ду пиннан-вусы вон дада гынчян чи.

Яхўти ви Вениамин читоли Юсуфли

18Нэхур Яхўти до Юсуф гынчян фәли:

– Вәди җўжын! Вә чито ни җё ниди нў лян ни фә хуа. Ни ги ниди нўшон бә чишонлэли, йинцысы ни зущён хуоншон йиён! 19Ни, вәди җўжын, вынли ниди нўмули, вәму ю дада дэ данлин дищүнму. 20Вәму ги ни, вәмуди җўжын, хуэйдали, вәмуди дада хуәдини, кәсы лоли, та хан ю йигә дин щёди эрзыни. Җысы тади лолиди сыхуршонди вава. Да мамади эрнүму литу, та йигәр хуәхали – тади гәгә вучонли. Дада ба та щинэдихын+. 21Ни гиди фынфу, җё вәму ниди нўму, ба дин щёди щүнди линдо ни гынчян лэни. 22Вәму ги ни, вәмуди җўжын, фәли, та бу нын лё дада: та дан ликэ дада, дада зу вучондёни. 23Кәсы ни ги вәму, ниди нўму, фәли, дансы лян щё щүнди йидарни бу лэ, нэхур бу җун зэ ниди мянчян зан. 24Вәму хуэйдо җяни, до дада, ниди нў, гынчян ба ниди хуа, вәди җўжын, ги та сунгили. 25Йиху вәмуди дада гиди фынфу, җё вәму кә мэщер лёншыни. 26Вәму ги та хуэйдали, мәю щё щүнди вәму бу нын чи, йинцысы мәю та вәму бу җун зэ ниди мянчян зан. 27Вәмуди дада, ниди нў, ги вәму җымуҗя фәли: «Ниму гәҗя җыдони: вәди щифузы ги вә сын-ёнли лёнгә эрзы. 28Йигә мәюли. Вә дунли: ба та җё есын нёсыли. Зэ вә мә җян та. 29Җыхур ниму щён ба ди эргә линшон зуни. Дансы лян та йүгә бэляна? Ви нимуди цуә, вә, суйфу дади лохан, пәфанди йимяр, вон нэгә дун-я чини!» 30-31Вә дан мәю вә дадади эрзы (та щинэди эрзы), хуэйдо ниди нў, вәди дада гынчян, дада дансы канҗян мәю тади эрзы, та зу вучонни. Нэхур вәмуди дада, ниди нў, быйту лохан, ви вәмуди цуә, пәфанди йимяр, вон нэгә дун-я чини! 32Вәсы божын, вә ги дада щүхали: тади эрзы яндин хуэйчини. Дансы вә ба та бу линдо җяни, до ванди сыхур вә до ташон ю зуйни. 33Вәди җўжын! Йинви җыгә, җё вә, ниди хуәҗи, зэ вәди щүндиди вифыншон чынха ниди нў, шындо җытар! Җё та лян дищүнму йидарни хуэйчи. 34Мәю та вә бу нын хуэйчи зэмусы бу нын кан дадади пәфан!

45

Юсуф ги гәҗяди дищүнму фәли, тасы сый

45^1Юсуф зэ понжынди мянчян кәҗя жынбучўли.

– Ниму ду чўчи! – Юсуф ханли йишын.

Сый ду мә зэ гынчянди сыхур, Юсуф ги дищүнму фәли, тасы сый. 2Кәсы та зу нэму дашынҗя кўли, египетжынму ду тинҗянли, шынчи доли хуоншонди фонзынили.

– 3Вәсы Юсуф, – та ги дищүнму фәсы, – Вәди дада хан хуәдинима?

Кәсы ба таму хаҗинлиди йимяр, дищүнму хуа ду фәбучўлэли.

– 4Ниму гынчян лэ, – Юсуф фәсы.

Дищүнму доли та гынчянли.

– Җысы вә, Юсуф, – та ги таму фәсы, – ниму вон Египет мэчўчиди щүнди. 5Кәсы ниму бә зуәнанли, ви җыгә бә нанви гәҗяли, йинцысы Хўда ба вә дафадо җытар җё ба нимуди мин җюхани. 6Җысыма, кәҗя эр нян жынму нэ вәдўзыдини зэмусы хан ву нян жынму бу нын шу җуонҗя. 7Хўда ба вә зэ нимуди туни дафадо җытарли, җё ниму дэ нимуди хубый зэ җыгә димяншон хуәхани – хуәхани дэ дуәйүхани. 8Бусы ниму – җысы Хўда ба вә дафадо җытарли; Та зўди җё вә ги хуоншон чынха зущён дада йиёнли, зўчын йиче тади җяниди җонгуйдили, йиче Египет гуйҗяди гуанжынли. 9Ниму җинкуэ вон вәди дада гынчян чи, ги та фә: «Зу җымуҗя ниди эрзы Юсуф фәдини: Хўда ба вә зўчын йиче Египетди гуанжынли. Бә мәянли, җё вон вә гынчян лэ. 10Ни лян ниди эрзыму дэ сунзыму йидарни, лян йиче ёнчүн, сынлин, тугў дэ цэбый лэ, җўдо ли вә бу йүанди нэгә Гесем дифонни. 11Зэ нэтар вә ба ниди гуонйин жызы зўди җё ни, ниди җящя, ниди сынлин ду бу зуәнан, йинцысы чянту хан ю ву нянди вәнянни».

– 12Ниму кан! – Юсуф ханли йишын. – Вениамин, вәди щүнди, ни кан! Җысы вә, вә лян ниму фә хуадини! 13Ниму ги вәди дада фәги, зэ Египет вә дуәму вида дэ ю миншын. Ниму ба җытар җянхади ду фәги, ганҗин ба дада вон җытар линшон лэ!

14Та ба тади щүнди Вениамин бочў, дашын кўтуәли. Вениамин бочў та е ханди кўли. 15Йиху дашын кўди, Юсуф ба данлин дищүнму бочў щинтынли; җыгәди йиху тади дищүнму лян та фәтуә хуали.

16Юсуфди дищүнму доли та гынчянди нэгә щинвын е садо хуоншонди җинлу-бодянли. Хуоншон дэ тади гуанжынму гощинзали. 17Хуоншон ги Юсуф фәсы:

– Ни ги дищүнму фәги, җё таму ба лүлүзы тошон вон Ханаан дифоншон чи, 18җё да нэтар ба дада дэ гәҗяди җящя линдилэ. Вә ги таму зэ Египет ба дин ходи дифон гигини, – җё таму зэ җыгә дифон фонкуэ җўчи! 19Ни ги таму гигә фынфу, җё таму зэ Египет ба ла ваму дэ нүжынмуди мачә нашон; җё таму ба гәҗя лян дада лашон лэ. 20Җё ниму бә шәдый шынхади дунщили: Египетди дин ходи чынха нимудини!

21Исраилди эрзыму зу җымуҗя зўли. Юсуф җочў хуоншонди фынфу ги таму ба мачә дэ лўшонди чыхә гигили 22зэмусы ги мый йигә жын гили щин йишонли. Ги Вениамин гили санбый йинчян дэ ву то щин йишон. 23Ги тади дада зэ шыгә тохади гун лүлүзышон ба йиче египетди дин ходи дунщи дафачили, зэ шыгә мулүлүзышон – лёншы, мәмә дэ данлин зэ лўшон чыди чыхә.

– 24Ниму чи, лўшон бә зынҗонли, – ликэди сыхур та ги дищүнму фәли.

25Таму да Египет зудё, хуэйдо Ханаан дифоншонли, дадади нэтарли.

– 26Юсуф хуәдини, – таму ги Ягўбэ фәли, та җыхур гуан йиче Египет гуйҗядини.

Ягўбэди щин кәтынли йиха: та мә щинфу. 27Кәсы эрзыму ги та ба Юсуфди йиче хуа фәгили, та лян гәҗяди нянҗин ба Юсуф ги та дафалэди, җё ба та лашон зуди нэщезы мачә җянли, – тади щин йиха голи. 28Исраил фәсы:

– Гули! Юсуф, вәди эрзы хуәдини?! Мә вучонди зычян, вә яндин чи лян та йүмянни!

46

Ягўбэ дэ тади җящя бандо Египетли

46^1Исраил ба йиче гәҗяди цэбый шушон, шонли лўли. До Вирсавия нэтар, та ги Хўда, – та дада Исхарди Хўда, – җүлигә гўрбани+. 2Хўда хили фимындини ханли тали:

– Ягўбэ, Ягўбэ!

– Вә тиндини! – Исраил хуэйдади.

3Хўда фәсы:

– Вәсы ни дадади Хўда. Бә хэпали, вон Египет чи: зэ нэтар Вә җё ниди хубый чынха йигә да минзўни. 4Вә гәҗя лян ни вон Египет чини; йиху Вә гәҗя да нэтар ба ниди хубый кә линчўлэни. Юсуф лян гәҗяди шу ба ниди нянҗин шанчўни+.

5Зу җымуҗя Ягўбэ ба Вирсавия лёхали. Зэ хуоншон ги таму гихади мачәшон, Исраилди эрзыму лали Ягўбэ, ваму дэ нүжынмули; 6тамуди чянту ёли гәҗяди чүнли, лали зэ Ханаан дыйхади цэбыйли. Зу җымуҗя Ягўбэ лян гәҗяди хубый йидарни бандо Египетли. 7Ба йиче гәҗяди хубый: эрзы, сунзы, нүзы дэ суннүр та линдо Египетли.

8Җысы бандо Египетди Исраил эрзымуди минзы: Ягўбэ дэ тади эрзыму. Ягўбэди тушузы – Рувим+. 9Рувимди эрзыму: Ханох, Фаллу, Хецрон дэ Харми+. 10Щимэди эрзыму: Иемуил, Иамин, Огад, Иахин, Цохар дэ хананейнүжынди эрзы Саул+. 11Левийди эрзыму: Гирсон, Кааф дэ Мерари+. 12Яхўтиди эрзыму: Ир, Онан, Шела, Фарес дэ Зара. Ир дэ Онан зэ Ханаан дифонни вучонли, Фаресди эрзымусы Есром дэ Хамул+. 13Иссахарди эрзыму: Фола, Фува, Иов дэ Шимрон+. 14Завулонди эрзыму: Серед, Елон дэ Иахлеил+. 15Җысы Лия ги Ягўбэ зэ Месопотамия сын-ёнхади эрзыму, та хан сын-ёнли йигә нүзы Дина. Эрзы дэ нүзы – йиман саншы сангә жын.

16Гадди эрзыму: Цифион, Хагги, Шуни, Эцбон, Ери, Ароди дэ Арели+. 17Асирди эрзыму: Имна, Ишва, Ишви дэ Бриа. Тамуди мыймыйсы Серах. Бриади эрзыму: Хевер дэ Малхиил+. 18Җысы Ягўбэ да Зелфа гынчян дыйхади хубый – шы люгә жын. Зелфасы Лаван ги гәҗяди нүзы Лия гихади нүнў.

19Ягўбэди щифузы Рахиль сын-ёнхади эрзыму: Юсуф дэ Вениамин. 20Зэ Египет Илиополь чынпуни ахунди Потиферади нүзы, Асенефа ги Юсуф сын-ёнхади эрзымусы Манассия дэ Ефрем+. 21Вениаминди эрзыму: Бела, Бехер, Ашбел, Гера, Нааман, Эхи, Рош, Муппим, Хуппим дэ Ард+. 22Җысы Ягўбэ да Рахиль гынчян дыйхади шы сыгә хубый.

23Данди эрзы: Хушим+. 24Неффалимди эрзыму: Иахцеил, Гуни, Иецер дэ Шиллем+. 25Җысы Ягўбэ да Валла гынчян дыйхади хубый – чигә жын. Валласы Лаван ги тади нүзы Рахиль гихади нүнў.

26Лян Ягўбэ йидарни до Египетди җыҗырди хубый, бу суан щифурму, йиман люшы люгә жын. 27Лян зэ Египет Юсуф гынчян сын-ёнхади лёнгә эрзы йидарни суанчўлэ, бандо Египетди Ягўбэди җящя йиман ю чишыгә жынни+.

Ягўбэ дэ тади җящя зэ Египет җўдини

28Ягўбэ ба Яхўти дафадо чянтули, ги Юсуф гынчян, җё Юсуф ба таму зэ Гесем дифонни җейинни. Таму доли Гесемли. 29Юсуф гиди фынфу җё ба тади мачә тошонни, йиху зудо Гесем җейин дада Исраил чили. Та зандо дадади мянчян, ба та бочў, зэ тади хуэвәни чончонди кўли. 30Исраил фәсы:

– Җыхур, вә ба ниди хуә мянзы җянлиди йимяр, вә нын вучон.

31Юсуф ги гәҗяди дищүнму дэ дадади җящя фәсы:

– Вә ги хуоншон фәчини, да Ханаан вәди дищүнму дэ дадади җящя до җытар лэли, 32тамусы фон-ёнди жын, фон сынлиндини, ба сынлин дэ тугў, суйди дэ дади, йиче цэбый лян гәҗя йидарни нашон лэли. 33Дансы хуоншон ба ниму җёдилэ, вын нимуди гунзуәхуә, 34ниму ги җымуҗяди хуэйда: «Вәму, ниди нўму, зущён вәмуди зўзў-быйбый йиён, да суйди сыхур зусы фон-ёнди жынму». Нэхур ба ниму зу шындо Гесем дифоннини, йинцысы ба йиман, сый фон ёндини, египетжынму суандисы буганҗинди+.

47

Вәнян долэли

47^1Доли хуоншон гынчян, Юсуф фәсы:

– Вәди дада дэ дищүнму лян сынлин чүн, щёди дэ дади, гәҗяди цэбый да Ханаан долэли. Җыхур таму зэ Гесем дифоннини.

2Юсуф ба вугә дищүн линдо хуоншон гынчянли. 3Хуоншон вынли, таму ган садини, нэщему хуэйдади:

– Вәму, ниди нўму, зущён вәмуди зўзў-быйбый йиён, фон ёндини.

4Хан фәли:

– Вәму доли җыгә дифоншон щён җў йи курни. Ги вәму, ниди нўму, мәю фон-ёнди вәр, йинцысы җыхур Ханаан дифонди жынму нэ вәдини. Вәму чин ни, җё вәму, ниди нўму, җўдо Гесем дифонни.

5Хуоншон ги Юсуф фәсы:

– Ниди дада дэ дищүнму доли ни гынчянли, 6йиче египетди димян зэ ниди мянчянни: ни ба таму бандо заму гуйҗяниди дин ходи вәршон. Җё таму җўдо Гесем дифоншон. Ни дансы зэ таму литу ба йүнди жын нын зошон, җё таму җокан вәди сынлин чүн.

7Йиху Юсуф ба хуоншон лян гәҗяди дада Ягўбэ жыншыли. Ягўбэ ги хуоншон панвонли холи, 8нэгә зу вынли:

– Ни җи суйли?

– 9Зэ җыгә дун-яшон вә хуәли йибый саншы суй, – Ягўбэ хуэйдади. Җыгә би вәди зўзў-быйбый хуәхади шо еба, кәсы җыще юҗуанхади нянщянсы нанди.

10Ги хуоншон кә панвонлигә хо, Ягўбэ зудёли. 11Юсуф, җочў хуоншонди фынфу, ба дада дэ дищүнму бандо Египетди дин ходи дифоннили, Раамсес чынпу жувиди дифонни+. 12Ги дада, дищүнму дэ йиче дадади җящя, Юсуф җочў җяниди ваму фынли лёншыли.

13Египет дэ Ханаан вәнянди җинҗон зу нэму дади йимяр, гуйҗяни кәҗя мәю лёншыли. 14Ги жынму мэ лёншыди сыхур, Юсуф ба йиче египет димяншон дэ Ханаан димяншонди йинзы шудо хуоншонди җинлу-бодяннили. 15Египет дэ Ханаан мәю йинзыди йимяр, египетжынму доли Юсуф гынчян фәсы:

– Ги вәму гищер лёншы! Нандый җё вәму зэ ниди мянчян вучоннима? Йинзы мәюли.

– 16Дансы йинзы мәюли, – Юсуф хуэйдади, – ниму ба сынлин ёдилэ, вә ба лёншы на сынлин хуанни.

17Таму ба гәҗяди сынлин чүн ёди лэли, Юсуф ба лёншы лян сынлин хуанли: на ма, ён, ню дэ лүлүзы. Зу нэ йинян литу та ги таму на лёншы хуанли сынлинли.

18Ди эр нян египетжынму лэ җымуҗя фәли:

– Вәму бу манхў ни, вәмуди җонгуйди, вәмуди йинзы дэ вәмуди сынлин – йиче ду доли ниди шунили. Җыхур, чўгуә вәмуди шынзы дэ дифон, вәму ги ни сыса гибушонли. 19Нандый ни җё вәму зэ ниди мянчян вучоннима, җё вәмуди дифон кундёнима? Ни ба вәму дэ вәмуди дифон хуанчын лёншы, вәму зу чынха хуоншонди нўни, вәмуди дифон чынха тади цэбыйни. Гуонсы ни ги вәму гищер җунзы, җё вәму ба мин җюха, җё дифон бә кундёли.

20Зу җымуҗя Юсуф ба йиче Египет дифон ги хуоншон мэшонли. Вәнян тэ җинҗон дади йимяр, египетжынму, йиман ду ба гәҗяди дифон мэги тали. Йиче дифон чынха хуоншон гәҗядили, 21ба египетжынму зэ йиче гуйҗяни – да җыбонгә до нэбонгә – Юсуф зўчын хуоншонди нўли. 22Гуонсы ба Египет ахунмуди дифон Юсуф мәдый мэшон, йинцысы таму да хуоншон җешухади дифоншон ёнхуә гәҗядини, йинви нэгә таму мә мэ тамуди дифон. 23Юсуф ги египетжынму фәсы:

– Җыхур вә ба нимуди дифон дэ ниму гәҗя ги хуоншон мэшонлиди йимяр, ниму ба җунзы нашон җун дичи. 24Да җыгә сыхур дашон ба ву фынди йилэзыди җуонҗя ниму ё гиги хуоншонни, ба данлин ву фынди сылэзы ги гәҗя, җяни дэ эрнү ё шынхани: ги чыди дэ җун диди.

25Египетжынму хуэйдади:

– Ни ба вәмуди мин җюхали! Ниди щин до вәмушон вандихын, вәмуди җонгуйди. Да җыгә сыхур дашон вәмусы хуоншонди нў.

26Ба Юсуф динхади фалү вуҗин зэ Египет хан зунхўдини: ги хуоншон ба ву фынди йилэзы җўонҗя гидини. Гуонсы Египет ахунмуди дифон мә чынха хуоншонди.

Ягўбэди линйирди чито

27Исраилжынму җўдо Египетди Гесем дифоннили. Зу зэ нэтар таму җанли дифонли, сын-ён тамуди вамули, жын фур е дуәхали. 28Ягўбэ зэ Египет җўли шы чи нян; та хуәли йибый сышы чи суй. 29Вучон долиди йимяр, та ба Юсуф хандилэ фәсы:

– Ни щин йигә хо, ба шу гәдо вәди куазышон ги вә дў җу, ни ба вәди чито бу нын вондё, җё та ванчын: ба вәди мэти зэ Египет бә сунли! 30Вә вучонлиди йиху, ни ба вә да Египет начўлэ, ба вә сундо зўзў-быйбыйди фынйүаншон.

– Ни замуҗя фәли, вә зу нэмуҗя зўни, – Юсуф хуэйдади.

–+
31Ни ги вә дў җу, – Ягўбэ фәсы.

Юсуф дўли җули; зэ чуоншон фиди Ягўбэ манмар челэ, ги та бэлийихар, долигә ще.

48

Ягўбэ ги Ефрем дэ Манассия панвонли холи

48^1Гуәли бу дуәди сыхур, җыдоха тади дада бущинди, Юсуф ги та гынчян ба лёнгә эрзы, Манассия дэ Ефрем линдилэли.

– 2Ниди эрзы Юсуф лэли, – жынму ги Ягўбэ фәли.

Ягўбэ ба йиче җин заншон, зуәдо чуоншон, 3ги Юсуф фәсы:

– Йихуэй, зэ Луза, Ханаан дифонни, Вида Хўда доли вә гынчянли. Та ги вә гили бэрэкэтили 4зэмусы фәли: «Вә җё ниди хубый сын-ёнди йин дуәни, җё хошо минзў да ни гынчян чўлэ, ба җыгә дифон, зущён йинаварди цэбый, ги ниди хубый гигини»+. 5Җысыма, җыхур, – Ягўбэ ги Юсуф фәсы, – вә ба ниди лёнгә, вә хан мәдо Египетди сыхур, сын-ёнхади эрзы суанчын гәҗядини. Җыхур Ефрем дэ Манассия, зулян Рувим дэ Щимэ йиён, чынха вәдини. 6Йиху ни дан ю данлин эрзыму, – нэсы ниди; таму чечў Ефрем дэ Манассия да таму җичынди цэбый литу ба гәҗяди фынзы линшонни. 7Вәди Рахиль, – Ягўбэ фәсы, – шон лўди сыхур, ли Ефрафа бу йүан вучонли. Нэхур вә да Месопотамия вон Ханаан хуэйлэдини. Вә зу ба та сундо нэтарли – вон Ефрафа чиди нэгә лў бяннили (ба Ефрафа җыхур җёдисы Вифлеем)+.

8Ба Юсуфди ваму канлиха, Исраил вынли тали:

– Җысы сый?

– 9Җысы зэ җытар Хўда ги вә цыминхади эрзыму, – Юсуф хуэйдади.

– Ни ба таму линдо вә гынчян лэ, – Исраил фәсы, – җё вә ги таму панвонгә хо.

10Лолиди йимяр, Исраилди нянҗин е мали, шын канбуҗянли. Юсуф ба ваму линдо дада гынчянли; Исраил ба таму бочў, щинтынли, 11ги Юсуф фәсы:

– Вә е мә вонщён җян ниди хуә мян, кәсы җыхур Хўда җё вә ба ниди эрзыму җянли.

12Юсуф ба гәҗяди ваму да Исраилди туйшон нахалэ, – чончон ги дада бэлиха. 13Юсуф ба гәҗяди эрзыму линдо Исраил гынчянди сыхур, җё Ефрем зандо тади юбонгәли (ли Исраил – зэ зуәмянни), җё Манассия зандо зуәбонгәли (ли Исраил – зэ юмянни). 14Кәсы Исраил ба ю шу гәдо дин щёди эрзы, Ефремди тушонли, ба зуә шу гәдо тушур, Манассияди тушонли; тади шу зу дачын шызыли. 15-16Исраил ги Юсуф на җымуҗяди хуа панвонли холи:

– Хўда-я! Зэ Ниди лянмянчян вәди дадаму, Ибращимэ дэ Исхар җўли! Йичыр до җыхур Нисы вәди йинаварди Фон-ёнҗя! Нисы ба вә да йиче бэляшон җюха минди Тянщян! Җё Ни ги җы лёнгә эрвазы панвонгә хо! Җё вәди минзы дэ вә дадамуди – Ибращимэ дэ Исхарди – минзы чечў җы лёнгә эрвазы шынха! Җё таму зэ димяншон дый хошо эрнү дэ хубый!

17Юсуф канҗянли, тади дада ба ю шу гәдо Ефремди тушонли, сылёнди җысы мә дуйди, ба дадади шу нашон, вонщёнди ба тади шу да Ефремди тушон гәдо Манассияди ту готуни.

– 18Бусы җымуҗя, дада, – Юсуф фәсы. – Җысы тушузы, ни ба ю шу гәдо ташон. 19Кәсы Исраил мә дайин, зу фәди:

– Вә җыдони, вәди эрзы. Да Манассия гынчян е чўлэ йигә вида минзўни. Кәсы щёди ба дади пингуәни; да та гынчян чўлэ хошо минзўни+.

20Җысы Исраил ги җы лёнгә эрвазы нэйитян панвонхади хуа:

– Ниму ги исраилжынму чынха бэрэкэтини. Таму йиҗя ги йиҗя панвонди фәни: «Җё Хўда ба ни зўчын зущён Ефрем дэ Манассия!»

Зу җымуҗя та ба Ефрем гәдо Манассияди чянтули. 21Йиху Исраил ги Юсуф фәсы:

– Вә щүанҗин вучонни. Кәсы Хўда лян ниму зэ йидарнини, та ба ниму йүанхуэй линдо нимуди зўзў-быйбый җўди дифоншонни. 22Вә ги ни – бусы ги ниди дищүнму – ба йигә фуҗү дифон, Сихем гигини. Вә ба җыгә дифон на до дэ гунҗян да аморейжынму гынчян дагуәлэли.

49

Ягўбэди шукурди хуа

49^1•Ягўбэ ба гәҗяди эрзыму хандилэли:

– Ниму шуцуан: вә ги ниму фәни, замуҗяди сычин вончян дын нимудини. 2Ниму йидарни лэ, Ягўбэди эрзыму, ниму тин, – ба гәҗяди дада, Исраил тин!

3Рувим, вәди тушур! Нисы вәди лилён, Нисы вә чын нанжынди йиху сын-ёнхади ту йигә эрзы, Ни би йиче вәди эрзымуди дин тэнэди, лилён дин дади! 4Ни зущён санни халэди фафи йиён; кәсы ни бу нын дон ту йигә, ни лян дадади нүжын фили җёли – ба вәди бивә зў зонли!+

5Щимэ дэ Левий, дищүнму! Нимуди дозысы дэдўди җүнчи!+
6Вә бу цанҗя нимуди хуэй, зэ нимуди базы литу вә бу зуанган. Дансы ниму чишонлэли – дасы жынни; хунхуәкэли – ба поню зўчын баннянханни. 7Ниму сыди чисы җухади, йинцы тамусы дэдўди. Вә ба ниму зэ Исраил гуйҗяни фынкэни! Җё ниму зэ гәҗяди минжын литу сакэни!+

8Яхўти, ниди дищүнму куаҗён нини! Ниди шу зэ ниди дўшманди бәзышонни. Ниди дищүнму зэ ниди мянчян ди туни. 9Яхўти, вәди эрзы, ни зущён нянчин сызы, ба нёсыди сынлин янхачиди йиху, зудёдини. Зущён цонхади сызы тондо дишонни – сый нын җиндун сызыни+? 10Яхўти ба хуоншонди җўгунзы җуадини; тади хубый йинавар гуан гуйҗяни. Минжын вонху ги та чў фини, ги та ди туни+. 11Та ба лүлүзы зэ путо тёшон бондини, путо ёнзышон бон суй лүвазыдини. Ба йишон та зэ хун путоҗю литу щидини. 12Тади нянҗин би путоҗю хи; тади я би нэзы бый.

13Завулон зэ хэянзышон җўни, нэтар чуан ду зандини. Тади бянҗе до Сидон чынпунини.

14Иссахар зущён җин дади лү, зэ туәзы донҗунни тондини. 15Та канҗянли, нанвынсы ходи, җыгә димян е җүнмый, зу ба гәҗяди җибый сыйдо җун данзы дихали, зу җымуҗя чынха хуәҗили.

16Дан гуан гәҗяди минзўни; та есы Исраилди йигә зў+. 17Дан чынха, зущён лўшонди чончунни, зэ лўшон пади ю дўди чончун. Ба ма диндо туйшонни, чи мади жын е зу пахани.

18Җў, Ни ба вә хўшанха! Вә зывон Нини!

19Ба Гад дан җё йибазы зыйку пушон – та зу җуангуәлэ җуй тамуни.

20Асир гынчян фуҗү чыди, ба хуоншонди чыхә та гундини.

21Неффалим зущён зыюди юлўгор, та сын-ён хокан вавазыни.

22Юсуф зущён фуҗү путо ёнзы, фичүан гынчянди путо ёнзы. Тади җыҗыр жочў чёншон пудини. 23Дўшман пушон та лэли, ги та боли чули, шуйи годи чёншу лян та дали җонли. 24Кәсы тади гун фанчонсы нинди, йинцысы ги та ги җиндисы Ягўбэди Хўдади да лилён зэмусы Фон-ёнҗяди минзы, Исраилди Да Шыту! 25Тасы ниди дадади Хўда, Та ги ни ги бонцудини; Тасы лилёндади Хўда, Та ги ни ги бэрэкэтини. Та ги ни ги тяншонди йүни, дихади фичүанни, ню, ма кә чүнди, ваму дуә, 26җё ниди лёншы чынни, хуар чинчир кэни; җё шонвоннянди сан ги ни ги бэрэкэтини, җё йинаварди санпәпәр ги фуҗү лищинни! Вә панвонди җё ба йиче бэрэкэти ги Юсуф гигини; тасы дищүнму литу җянчўлэди жын+.

27Вениамин зущёнсы елон: ганзо йизор кын җуахади сынлиндини; хушон чә зохади чыдидини.

28Җы зусы шы эргә Исраилди зў дэ дада ги таму панвонхади хо. Ги мый йигә зў – гәҗяди панвон.

Ягўбэди вучон

29Ягўбэ ги эрзыму фәсы:

– Вә щүанҗин вучонни. Ниму ба вә мэдо вәди зўзў-быйбый бонгәрни, хеттейжын Ефронди тандониди ёдунни. 30Җыгә ёдун зэ Ханаан дифоншонни, Мамре бонгәрнини, Махпела тандонини. Ба җыгә тандо Ибращимэ да хеттейжын Ефрон гынчян, зущён сун мэтиди вәр, мэшонли. 31Зэ нэтар ба Ибращимэ дэ тади щифузы Сарэ, Исхар дэ тади щифузы Ревекка мэдёдини, нэтар вә ба Лия е сундёли+. 32Җыгә тандо дэ ёдун зэ хеттейжынму гынчян мэхади.

33Ги эрзыму ба җымуҗяди йитуә гиги, Ягўбэ фидо чуоншон вучонли, зули зўзў-быйбый гынчянли.

50

50^1Юсуф падо дадади шынзы готу, дашын кўди, щинтын вонжынди лянли. 2Ги гәҗяди хуәҗи-дэфуму та гиди фынфу, җё ба Исраилди мэти лян бальзам йүә мәдони. 3Сышы тян, җочў куйчын, дэфуму ба шынзы лян бальзам мәли, чишы тян египетжынму ви та пәфанли. 4Зун щёди сыхур гуәлиди йиху, Юсуф ги хуоншонди гуанжынму фәли:

– Җё нимуди щин до вәшон ван, ниму ги хуоншон фәйихар, 5вәди дада хуәди сыхур җё вә дўли җули: вучонлиди йиху, вә ба та ё сундо Ханаанни, мэдо та зочян ги гәҗя шелүхади нэгә фын литуни. Чин ни җё вә чи ба дада сундё, йиху вә хуэйлэни.

6Хуоншон дайинхали:

– Ни чи, ба дада сундё. Ба дўхади җу ванчын.

7Юсуф шонли лў сун дадачили, лян та йидарни йиче хуоншонди гуанжын, хуоншон гынчянди йиче жын, Египет гуйҗяниди йиче дажын, 8йиче Юсуфди җящя, тади дищүнму дэ йиче таму дадади җящя йидарни ду чили; Гесем дифонни гуонсы тамуди вава дэ сынлин шынхали. 9Ба та лян мачә сунли, чи мади бин дэ хошо жын. 10Додо Горен-Гаатад, Иордан хә нэбонгә, таму пәфанди дашын кўтуәли – чи тян таму кўли Юсуфди дадали. 11Зэ җытар җўди хананейжынму тинҗян Горен-Гаатади кўшын, фәди:

– Ниму тин, египетжынму пәфанди замуҗя кўдини!

(Йинви нэгә Иордан хә нэбонгәди җыгә вәр җёдисы Авел-Мицраим[*]).

12Эрзыму ба дадади вонщён ванчынли: 13ба та надо Ханаан, сундё Махпела тандониди ёдун литули. Ба җыгә ли Мамре бу йүанди вәр зочян Ибращимэ да хеттейжын Ефрон гынчян, зущён сун мэтиди вәр, мэшонли+. 14Ба мэти сундёлиди йиху, Юсуфди дищүнму дэ йидарни лэди йиче жын ду хуэйли Египетли.

Юсуф җё тади дищүнмуди щин нанвынхали

15Җыхур, дада вучонлиди йиху, Юсуфди дищүнму сылёнтуәли: «Дансы Юсуф, зущён туни йиён, ги вәму ю чи, ви вәму ги та ганхади нэгә ха дан бочуна?» 16Таму чинди жын җё ги Юсуф фәни:

– Дада ванди зочян ги вәму йитуәди, 17җё ги ни фәни: «Чин ни фоншә ниди дищүнмуди гўнахар, тамуди цуә дэ ги ни ганхади нэгә хэ». Ни ба вәму фоншә, йинцы вәмусы ни дадади Хўдади нўму!

Юсуф кўли, тинҗян җымуҗяди хуа.

18Дищүнму лэ, гуйдо та мянчян фәли:

– Вәмусы ниди нў!

– 19Бә хэпали, – Юсуф хуэйдади. Нандый вәсы Хўдама? 20Ниму ги вә ганли хали, кәсы Хўда ба җыгә ха зўчын холи: ба дуәмущезы жынди мин зэ җыгәди йинйиршон җюхали! 21Бә хэпали. Вә яндин ба ниму дэ нимуди ваму җоканни.

Җыщер хуа җё тамуди щин нанвынхали.

Юсуфди вучон

22Зу җымуҗя Юсуф лян та дадади җящя җўдо Египетли. Та хуәли йибый шы суй; 23та ба гәҗяди чунсунзы, зусы Ефремди сунзыму, ду җянли; хан ба Махирди йүәвазыму гәдо кәще готули. (Махирсы Манассияди эрзы.)

–+
24Вә щүанҗин вучонни, – Юсуф ги гәҗяди дищүнму фәли. Кәсы жызы долэни, Хўда җичелэ ниму, ба ниму да җытар линдо Та ги Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ щүхади нэгә дифоншонни+.

25Юсуф җё Исраилди эрзыму дўли җули, җисы Хўда ба таму җичелэ, җё таму зуди сыхур яндин ба тади мэти да Египет е нашон зуни+. 26Юсуф йибый шы суйшон зэ Египет вучонли. Ба тади мэти лян бальзам йүә мәдо, гәдо гуанцэ литули.

* 1:16 Җы зусы жәту дэ йүәлён.

* 2:13 Куш дифон зочян зэ Африкади дун-быйбонгәнилэ, җы зусы зэ җыхурди Египет, Судан дэ Эфиопия сангә гуйҗяди донҗунни.

* 3:20 «Хэва» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «ги сынхуәди», «ги минди».

* 3:24 «Херувим» – җысы фусы Хўдади йигә тянщян.

* 4:1 «Каин» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «дыйшонди».

* 4:25 «Сиф» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «цымингиди».

* 5:29 «Нух» (Нухар, яхўти йүян) – җыгә хуа щён «куан щин».

* 6:4 «Хўдади эрзыму» – җыгә хуа нын зыфә видади линшужынму хуэйҗәсы Хўдади тянщянму.

* 11:9 «Вавилон» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «хуәхади».

* 14:18 «Салим» – данлинҗя фәди «Иерусалим».

* 16:11 «Исмаил» (яхўти йүян) – җыгә минзыди йисысы «Хўда тинҗянли».

* 16:14 «Беэр-Лахай-Рои» (яхўти йүян) – җыгәди йисысы: «Ба вә канҗянлиди хуә Хўдади фиҗин».

* 17:5 «Ибращимэ» – җыгә хуа щён «Хошо минзўди дада».

* 19:22 «Сигор» (яхўти йүян: «Цоар») – җыгә щё чынпуди минзы щён данлинди йигә хуа «Цаар» (яхўти йүян: «щёди», «суйди»).

* 21:6 «Исхар» (яхўти йүян) – җыгә минзы щён «Та щёдини».

* 21:31 «Вирсавия» – җыгә хуади йисысы «Чигә (муёнгозыди) фиҗин» хуэйҗәсы «Дўли җуди фиҗин».

* 22:14 «Яхве-Ирэ» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Җў җыдони».

* 25:25 «Исав» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «Җон моди (жын)».

* 25:26 «Ягўбэ» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «Җуа җүәхугынди (жын)».

* 25:30 «Едом» (яхўти йүян) – җыгә хуа щён «Хунди».

* 26:20 «Есек» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «зынҗон».

* 26:21 «Ситна» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «да чуй».

* 26:22 «Реховоф» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «куандади дифон».

* 26:33 «Шива» (яхўти йүян) – йисысы «дўхади җу».

* 28:19 «Вефиль» (яхўти йүян) – йисысы «Хўдади җя».

* 29:32 «Рувим» – җыгә минзы щён «Та ба вәди пәфан канҗянли».

* 29:33 «Щимэ» – җыгә минзы щён «Та тинҗянли».

* 29:34 «Левий» – җыгә минзы щён «Җандёди (жын)».

* 29:35 «Яхўти» – җыгә минзы щён «Куаҗён».

* 30:6 «Дан» – җыгә минзы щён «Ган гундоди (жын)».

* 30:8 «Неффалим» – җыгә минзы щён «Хынхынди пин».

* 30:11 «Гад» – җыгә минзы щён «Чынгун».

* 30:13 «Асир» – җыгә минзы щён «Йүнчи».

* 30:14 «Мандрагор готян» – жынму фәди, дансы ба җыгә готян чышон, нанжын нэ нүжынни.

* 30:18 «Иссахар» – җыгә минзы щён «Шонхо».

* 30:20 «Завулон» – җыгә минзы щён «Тэнэ».

* 30:24 «Юсуф» – җыгә минзы щён «Җў тянгили».

* 31:47 «Иегар-Сагадуфа» (арамей йүян), «Галаад» (яхўти йүян) – җы лёнгә минзыди йисысы йиёнди: «Гўвади йидуй шыту».

* 31:49 «Мицпа» (яхўти йүян) – җыгә минзыди йисысы «Җоканди лў».

* 32:2 «Маханаим» (яхўти йүян) – җыгәди йисысы «Лёнгә йинпан».

* 32:28 «Исраил» – җыгә минзы щён «Лян Хўда банха җёди жын».

* 32:30 «Пенуэл» (яхўти йүян) – җыгәди йисысы «Хўдади лянмян».

* 33:17 «Сокхоф» (яхўти йүян) – җыгә минзыди йисысы «Вәпынзы».

* 33:20 «Эл-Элохе-Исраил» (яхўти йүян) – җыгәди йисысы «Исраилди Хўдасы Видади».

* 35:8 «Аллон-Бахут» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Кўшынди җўчылёфу».

* 35:18 «Бенони» – җыгә минзыди йисысы «Вә шуха тындунди эрзы».

* 35:18 «Вениамин» – җыгә минзыди йисысы «Юшуди эрзы».

* 38:29 «Фарес» – җыгә минзы щён «ба лў дакэли».

* 38:30 «Зара» – җыгә минзы нын ю җымуҗяди йисыни «Хунхурди, зущён ганзоди шочи йиён».

* 41:51 «Манассия» – җыгә минзы щён «Җё вондёни».

* 41:52 «Ефрем» – җыгә минзы щён «Гили вамули».

* 50:11 «Авел-Мицраим» (яхўти йүян) – җыгәди йисысы «Египет жынмуди кўшын».

+ 2:9 Датур 3:22,
+ 2:14 Датур 10:11-12
+ 2:21 Датур 15:12,
+ 3:3 Датур 2:17
+ 3:22 Датур 2:9,
+ 4:7 Датур 3:16
+ 4:15 Левит 26:21,
+ 5:2 Датур 1:27
+ 5:29 Датур 3:17
+ 6:4 Фур 13:33
+ 6:5 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 6:18,
+ 8:17 Датур 1:22
+ 8:21 Җефон 29:18, Левит 1:9, Датур 6:5
+ 9:1 Датур 1:22
+ 9:3 Датур 1:29

+ 9:4 Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10-11, Левит 17:14, Фалү 12:23-24,

+ 9:6 Фур 35:33, Датур 1:26-27
+ 9:21 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:1
+ 9:22 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 30:17
+ 10:7 Датур 2:11
+ 10:11 Датур 2:14
+ 10:21 Фур 24:24
+ 10:29 Датур 2:11
+ 11:2 Датур 10:10,
+ 11:8 Фалү 32:8

+ 12:3 Датур 18:18, Датур 22:18, Датур 26:4, Датур 28:14,

+ 12:10 Датур 41:54
+ 12:13 Датур 20:2, Датур 20:12
+ 13:10 Датур 2:10, Датур 19:24
+ 13:13 Датур 18:20
+ 14:5 Фалү 2:10-12
+ 14:7 Фур 13:26,
+ 14:8 Фалү 29:23
+ 14:20 Датур 28:22, Левит 27:30,
+ 15:5 Датур 22:17, Фалү 1:10, Фалү 10:22,
+ 15:10 Левит 1:17,
+ 15:12 Датур 2:21,
+ 15:13 Җефон 1:11, Җефон 12:40,
+ 15:14 Җефон 11:3,
+ 15:16 Фалү 9:4,
+ 15:18 Җефон 23:31, Фур 34:1-12,
+ 16:5 Датур 18:25, Датур 31:53,
+ 16:7 Җефон 15:22
+ 17:12 Левит 12:3
+ 18:18 Датур 12:3
+ 18:20 Датур 13:13
+ 18:25 Датур 16:5,
+ 20:2 Датур 12:10-20
+ 21:3 Датур 17:19
+ 21:4 Датур 17:12-13
+ 21:21 Фур 10:12,
+ 21:31 Датур 26:33
+ 22:17 Датур 15:5,
+ 22:18 Датур 12:3, Датур 26:4,
+ 22:23 Датур 24:24
+ 25:10 Датур 23:16-20
+ 25:23 Фур 24:18,
+ 25:31 Фалү 21:17
+ 26:1 Датур 12:10, Датур 20:2
+ 26:3 Датур 22:16-18,
+ 26:4 Җефон 32:13, Датур 12:3, Датур 22:18,
+ 26:7 Датур 12:13, Датур 20:1-2
+ 26:15 Датур 21:30
+ 26:29 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 16:7
+ 26:34 Датур 36:2-3
+ 27:3 Датур 25:27-28
+ 27:28 Фалү 33:13
+ 27:36 Датур 25:33
+ 27:46 Датур 26:35
+ 28:2 Датур 22:23, Датур 24:29-30
+ 28:9 Датур 25:13, Датур 36:3

+ 28:14 Датур 12:3, Датур 13:16, Датур 22:18, Датур 26:4

+ 28:18 Датур 35:14,
+ 28:19 Датур 35:6, Датур 35:15, Датур 48:3
+ 28:20 Фур 21:2,
+ 28:22 Датур 14:20, Левит 27:30
+ 29:30 Левит 18:18
+ 30:15 Левит 18:18
+ 31:13 Датур 28:20-22
+ 31:45 Датур 28:18, Датур 35:14,
+ 31:53 Датур 16:5
+ 32:9 Датур 31:3
+ 32:12 Датур 28:14-15
+ 32:28 Датур 35:10
+ 32:30 Җефон 24:10, Җефон 33:20,
+ 33:18 Датур 12:6
+ 34:8 Фалү 22:28
+ 35:1 Датур 28:10-22
+ 35:7 Датур 28:19
+ 35:8 Датур 24:59
+ 35:10 Датур 32:28
+ 35:11 Датур 17:6
+ 35:14 Датур 28:18, Датур 31:45
+ 35:15 Датур 28:19
+ 35:22 Датур 49:4, Левит 20:11
+ 35:27 Датур 13:18, Датур 23:2
+ 35:29 Датур 25:8
+ 36:1 Датур 25:30
+ 36:3 Датур 26:34, Датур 28:9
+ 36:12 Җефон 17:8
+ 36:20 Датур 14:6, Фалү 2:12
+ 36:34 Датур 36:15,
+ 37:13 Датур 33:18
+ 37:27 Датур 25:12-16
+ 38:8 Фалү 25:5-6
+ 38:24 Левит 21:9
+ 38:26 Левит 18:15
+ 39:1 Датур 37:36
+ 39:9 Җефон 20:14
+ 39:15 Җефон 20:16
+ 41:45 Датур 46:20,
+ 41:54 Датур 12:10
+ 42:6 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 11:26
+ 42:9 Датур 37:5-11
+ 42:22 Датур 37:21-22
+ 43:32 Датур 46:34
+ 44:20 Датур 37:3
+ 46:1 Датур 26:33
+ 46:4 Датур 50:13
+ 46:8 Җефон 6:14-16
+ 46:9 Җефон 6:14, Фур 26:5-6,
+ 46:10 Фур 26:13
+ 46:11 Фур 3:17, Фур 26:57
+ 46:12 Датур 38, Фур 26:19
+ 46:13 Фур 26:23-24,
+ 46:14 Фур 26:26
+ 46:16 Фур 26:15
+ 46:17 Фур 26:44-46,
+ 46:20 Датур 41:45, Фур 26:28-37
+ 46:21 Фур 26:38-41,
+ 46:23 Фур 26:42
+ 46:24 Фур 26:48-49,
+ 46:27 Җефон 1:5
+ 46:34 Датур 43:32, Җефон 8:26
+ 47:11 Җефон 1:11, Җефон 12:37
+ 47:30 Датур 50:13
+ 48:4 Датур 28:12-15, Датур 35:9-12
+ 48:7 Датур 35:19,
+ 48:19 Фур 1:33, Фур 1:35, Фалү 33:17,
• 49:1 Фалү 33:1-24
+ 49:4 Датур 35:22, Левит 18:7,
+ 49:5 Датур 34:25-29
+ 49:7 Фур 35:2,
+ 49:9 Фур 23:24, Фур 24:9
+ 49:10 Фур 24:17
+ 49:16 Датур 30:6
+ 49:26 Фалү 33:15, Фалү 33:13-17
+ 49:31 Датур 23:16-19, Датур 35:29
+ 50:13 Датур 23:16
+ 50:23 Фур 32:39
+ 50:24 Җефон 3:16-17
+ 50:25 Җефон 13:19

Җефон

Җефон

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

Җефон фуди щүян

Торати Китабуди ди эр бын фу лян җымуҗяди хуа датурдини: «Җысыма, җысы Ягўбэ эрзымуди минзы...» – зу да җытар тади яхўтиди минтон «Минзы» чўлэли. Йиху зэ грекди фанйишон фу дыйли «Эксодос» минзыли (җысы «Зудё»). Зэ җы йи бын фушон ба Исраил минжын сынхуә литуди йигә җун-ё сычин бёди щедини – җысы да нўцэшон чўлэди җефон. Йинви нэгә зэ хуэйзў фанйишон ба җы йи бын фу җёдисы «Җефон». Бушоди нян таму зэ лилёндади Египет гуйҗя, зущён нў йиён, җўли. Җыгә сычинсы зэ замуди шыдэ зочянди бонҗер 1500 няншон йүхади.

Зэ фуди ту йигә банни (1-19 буфын) тифәдисы Муса шынжынди сынхуә. Хўда ба та җянчўлэ, җё та ба исраилжынму да египетди япыйшон җефончўлэни. Зэ фуди ди эргә банни зыфәдисы замуҗя (20-40 буфын) Хўда лян исраил минжын зэ Синай саншон динли хәтунли зэмусы ги таму ба дин ёҗинди фалү гили. Җытар хан щеди замуҗя минжын лян Та ба хәтун пәланли зэмусы щёнщиди ба Хўдади гуйжун җонфон щедини. Җыще фалүди җун-ё буфынсы юминди шыгә Датянмин.

Зу җымуҗя чечў Зыҗиди видади сыюр, чечў Зыҗиди фалү, Хўда ги Муса шынжын дэ исраилжынму ба Зыҗиди җыншыди минзы дэ Тади щин кэкэдини. Бусы данлинди, гуонсы луәмур йигә Хўда фәгуан дун-я дэ жынмуди чүаншыдини. Йинви нэгә Хўда ёчюди җё жынму гуон бэвон Тани.

Зэ җы йи бын фу литу Анлахў Торля ханди җё жынму пащён дэ щинэ Тани, зунхў Тади фынфуни, ба данлин жын, зулян гәҗя йиён, шанщин канни. Йиху Эрса Мәсих фәгини, Гуйҗун Китабуди җун-ё йисы зу зэ җы лёнгә фынфу литуни.

1

Исраилжынму зэ Египет шули япыйли

1^1Ягўбэди эрзыму ба гәҗяди җящя линшон, лян Ягўбэ йидарни доли Египетли. Ягўбэ эрзымуди минзы җёдисы: 2Рувим, Щимэ, Левий, Яхўти, 3Иссахар, Завулон, Вениамин, 4Дан, Неффалим, Гад дэ Асир[*]+. 5Ягўбэ хубыйди фур йиман ю чишыгә жынни. Тади йигә эрзы Юсуф зочян зу зэ Египетни+. 6Йиху Юсуф вучонли. Тади минжын лян тамуди нэ йидэ жын е вучонли. 7Исраилжынму[*] сын-ёнли хошо ваму, йинви җыгә тамуди фур дуәхали, чынха вида минзўли, ба чүан Египет җўманли.

8Йиху ба Египет хуоншонди вифын йигә щин хуоншон җаншонли, та жынбудый Юсуф. 9Җыгә хуоншон ги египетжынму фәди:

– Ниму кан, исраилжынди фур дуәхали, тамуди лилён би замуди дали. 10Мынмынди җон дан челэ, таму лян дуйтуму йидарни нын пушон лэ, да замуни, йиху да җытар подёни. Заму яндин ё сы йигә җянчё, җё тамуди фур зэ бә җонли.

11Зу җымуҗя египетжынму ба цакан нўмуди гуанжынму дафачи, нингўди җё исраилжынму шу кўни, зў җун хуәни, зу на җымуҗяди фонфа ба таму җәмәли. Исраилжынму ги хуоншон щюгэли лёнгә чынпу, минзы җёди Пифом дэ Раамсес, җё ги хуоншон чынха зан лёншыди дифонни+. 12Египетжынму ба исраилжынму замуҗя җәмә еба, кәсы исраилжынму йүәщин дуәхали; таму сандо сыҗу-бахали, йинви җыгә египетжынму хэпатуә исраилжынмули. 13-14Египетжынму дэдўди җё исраилжынму шу җинкўни, ба тамуди гуонйин жызы зўди тэ нанли; җё таму туә тўкэни, зэ дини зў хуәни, тамуди мин кўдихын.

15Египет хуоншон ба яхўтиди лёнгә ло-нёнпә җёлэ (йигә минзы җёди Шифра, ди эргәди минзы җёди Фуа), ги таму фәди:

– 16Ниму ги яхўти нүжынму җешу йүәвазыди сыхур хохор кан, таму дан сын-ён эрвазы, ниму зу ба йүәвазы дасы; дан сын-ён нүзы, шынха, җё хуәчи.

17Кәсы җы лёнгә ло-нёнпә пащён Хўдани, җочў хуоншонди фынфу мә ган, таму ба вамуди мин люхали. 18Хуоншон ба таму җёлэ, вынли:

– Ниму виса җымуҗя гандини? Виса ба эрвазыму ду шынхали?

19Нүжынму хуэйдали:

– Яхўтиди нүжынму бу щён египетнүжынму: тамуди гончён ходихын, вәму хан мә до гынчян, таму кәҗя ёнхали.

20-21Җы лёнгә нүжын пащён Хўдади йимяр, Хўда хохор җокан тамули, ги тамуди җя гили бэрэкэтили. Исраилжынму йүәщин дуәхали, таму чынха видади минзўли.

22Линйир Египетди хуоншон ги тади йиче минжын гилигә фынфу:

– Ба яхўтиди эрвазыму җыни сын-ёнха, яндин эрдё Нил хәни, ба нүзыму шынха җё хуәчи.

2

Ба Муса сын-ёнхали

2^1Зу нэгә сыхур Левийди йигә хубый лян йигә гўнён җели хунли. Җыгә гўнён лян тасы йигә зўди хубый+. 2Тади щифур сын-ёнли йигә эрзы. Мама канди җыгә вава тэ хокандихын, ба та цонли сангә йүә. 3Мама ба җыгә вава вонху зэ бу нын цонди йимяр, на визы бянли йигә куонзы, ба литу на сунҗё җанчў, бә җё фи җинчи, ба вава гәдо куонзы литули. Йиху та ба куонзы цондё Нил хә бонгәрниди визы литули. 4Җыгә вавади җеҗе зандо лойүанни люшын канли, йиху йү сани.

5Египет хуоншонди нүр зэ хәни щизорлэли. Тади нүхуәҗиму зэ хәянзышон лэ-чи лондини. Мынмын хуоншонди нүр ба визы литуди йигә куонзы канҗян, зу җё хуәҗи ги та налэли. 6Хуоншонди нүр ба куонзы кэкэ йиканса: куонзы литу фиди йигә эрвазы. Канҗян җыгә вава кўдини, хуоншон нүрди щин до ташон ванли, зу фәди:

– Җысы яхўтижынмуди вава.

7Нэгә җекурни вавади җеҗе чўлэ, ги хуоншонди нүр фәди:

– Җё вә чи, зо йигә яхўти нүжын, җё та лэ ги ни ба җыгә вава нэда, нынчынма?

8Хуоншонди нүр фәди:

– Хо, ни чи!

Нэгә нүр зу подичи, ба вавади мама җёдилэли. 9Хуоншонди нүр ги нэгә нүжын фәди:

– Ба җыгә вава нашон чи, ги вә нэда; вә ги ни чў гунчянни.

Нэгә нүжын ба вава нахуэйчи нэчили. 10Гуәлище жызы, җыгә вава җондали, мама ба та ги хуоншонди нүр линдилэли. Җыгә вава ги хуоншонди нүр чынха зущён эрзы йиёнли. Хуоншонди нүр фәди:

– Вә да фи литу ба җыгә вава лочўлэди йимяр, ба тади минзы җёчын Муса![*]

Муса җочў Мадиан дифон подёли

11Гуәлище жызы Муса җондали. Йихуэй та чўчи щён ба тади минжын яхўтижынму далойихарни. Ба таму замуҗя шу кўди, зў җун хуәди Муса канҗянли. Йибян та канҗянли, замуҗя йигә египетжын ба тади дищүн литуди йигә яхўтижын дадини. 12Муса ба җуви канлихар, ба сысый зэ мә канҗян, та ба нэгә египетжын дасы, ба мэти цондё сазы литули. 13Ди эртян Муса кә доли нэтарли. Та ба лёнгә да чуйди яхўтижын канҗян, зу ги ю цуәди жын фәди:

– Виса ни чифу ни гәҗя минзўди жындини?

14Нэгә жын хуэйдади:

– Сый җё ни ги вәму дон линшу дэ вынгуансыди жынни? Ни щён ба вә, зущён нэгә египетжын йиён, е дасынима?

Муса тинҗян җыгә хуа щинни хэли пали, зу сылёнди:

– Даҗя кәҗя җыдоли, вә ганлигә са сычин!

15-16Египет гуйҗяди хуоншон тинҗян җыгә сычин, щён ба Муса дасыни. Йинви җыгә Муса подёли, доли Мадиан дифон, җўдо нэтарли. Йитян, Муса зэ да фиди җин бонгәрни зуәди сыхур, Мадиан дифоншонди йигә ахунди чигә нүр да филэли. Таму ба хә фиди ён цо на фи гуанман, щён йин таму дадади ённи, 17кәсы җигә фон-ёнжынму лэ, ба таму да нэтар җуйдёли. Нэхур Муса челэ, ба гўнёнму хўхали, хан ги таму бонмон дали фили, ба тамуди ён ду йинболи. 18Гўнёнму хуэйлэ, тамуди дада Рагуил вынли тамули:

– Виса ниму җиргә хуэйлэди җыму зо+?

19Таму хуэйдади:

– Йигә египетжын ги вәму бонли монли, ба чифу вәмуди фон-ёнжынму җуйдёли, хан ги вәму бонмон дали фили, ба ён ду йинболи.

20Дада ба таму кә вынли:

– Нэгә жын зэ нанини? Ниму виса ба та шындо нэтарли? Куэ чи, ба та чиндилэ, җё лян заму йидарни чы фанлэ!

21Муса дайинха, җўдо җытарли; Рагуил ба гәҗяди нүр, минзы җёди Сепфора ги Муса гигили, җё Сепфора җяли тали. 22Сепфора сын-ёнлигә эрзы. Муса фәди:

– Вәсы зэ вэгуй җўди лищёнжын, йинви нэгә вә ги җыгә вава нан йигә Гирсам[*] минзыни!

23Гуәли җи нян, Египетди хуоншон вучонли. Исраилжынму зўди хуә җундихын, таму ду шынхуандини. Таму читоди җё Хўда ба таму җюхани, ги таму бонмонди җё ба таму да закўни җефончўлэни. 24Хўда ба тамуди шынхуан тинҗян, ба Та лян тамуди зўзў-быйбый Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ зочян динхади хәтун җичелэли+. 25Хўда ба исраилжынму шу япыйди гуонйин жызы канҗян, цощинли тамули.

3

Хўда ба Муса җянчўлэли

3^1Муса фон та вэфу Иофорди[*] ёндини (Иофорсы Мадиан дифоншонди йигә ахун). Йитян Муса ба ёнчүн ёдо савәни, доли Хорив сан гынчянли. Җысы Хўдади гуйҗун сан. 2Мынмынди Муса зэ җытар ба Җў дафалэди тянщян зэ хуә җуәди цыязы литу канҗянли. Муса канди: цыязы литу хуә җуәдини, кәсы цыязы мә җуәдё. 3Та сылёнли:

– Җысы йигә чигуэ сычин: виса цыязы җуәдини, кәсы җуәбудё? Җё вә вончян чи канйихар!

4Җў канҗян Муса доли гынчянли, зу да цыязы литу ханли:

– Муса! Муса!

Муса хуэйдади:

– Вә зэ җытарни!

5Хўда фәди:

– Ни зандо лойүанни! Ба җүәшонди хэ туәдё, йинцысы ни зэ йигә гуйҗунди вәршон зандини. 6Вәсы ниди зўзў-быйбыйди Хўда; зусы Ибращимэ, Исхар, Ягўбэди Хўда.

Муса хэпади йимяр, ба лян мынчўли, бу ган вон Хўда. 7Җў хан ги та фәди:

– Вә канҗянли, замуҗя Вәди минжын зэ Египет шу җәмәдини. Вә е тинҗянли, замуҗя таму дашын ханди, җё Вә ба таму да закўни җефончўлэни. Вә ба тамуди тынкў җыдоли. 8Йинви җыгә Вә халэ, щён ба таму да египетжынмуди шуни җефончўлэни, ба таму да җытар линчўчи, линдо куанда хо дифоншонни. Нэгә дифон фуҗүдихын, нэтар нюнэзы дэ фынми тондини. Зэ нэтар хананейжынму, хеттейжынму, аморрейжынму, ферезейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму җўдини+. 9Җыншы Вә ба Вәди минжынди шынхуан тинҗянли, е канҗянли, замуҗя египетжынму ба таму чифудини. 10Щүанзэ Вә ба ни дафадо Египетди хуоншон гынчян чини. Ни чи, ба Вәди минжын да Египет линчўлэ.

11Кәсы Муса ги Хўда фәди:

– Вәсы сыйса? Вә замуҗя нын до Египетди хуоншон гынчянни, замуҗя ба исраилжынму линчўлэни?

12Хўда фәсы:

– Вә лян ни зэ йидарнини. Ни ба исраилжынму да Египет линчўлэди йиху, ниму зэ җыгә саншон бэвон Вәлэни: җы зусы Вә ги ни гихади җихо.

13Муса фәди:

– Вә до исраилжынму гынчян ги таму дан фә: «Нимуди зўзў-быйбыйди Хўда ба вә дафадо ниму гынчянли», таму нын вын вә: «Тади минзы җёди са?», нэхур җё вә фә сани?

14Хўда ги Муса фәди:

– ВӘСЫ ВӘ. Ни чи, ги таму фә: «Ба вә ги ниму дафалэди нэгә Хўдади минзы җёди „ВӘСЫ ВӘ“[*]».

15Хўда ги Муса хан фәди:

– Ни ги исраилжынму фә: «Анлахў Торля ба вә дафалэли. Тасы нимуди зўзў-быйбый, зусы Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ бэвонди Анлахў Торля». Жынму йибыйзы гыншон йибыйзы йинавар на җыгә минзы хан Вәни. 16Ни чи, җё исраилжынмуди ложынму шудо йидарни, ги таму фәги: «Нимуди зўзў-быйбый, зусы Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ бэвонди Анлахў Торля, доли вәди мянчян лэ, фәди: „Вә щянщяр канҗян нимули, е канҗян египетжынму ги ниму ганли сали. 17Вә щүли: Вә ба ниму да Египет линчўлэни, бә җё ниму зэ шу җәмәли. Вә ба ниму линдо хананейжынму, хеттейжынму, аморрейжынму, ферезейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму җўди фуҗү димяншонни, нэтар нюнэзы дэ фынми тондини“».

18Исраилжынму тин ниди хуани. Йиху ни лян Исраилди ложынму ё до Египет хуоншонди мянчян, ги та фәни: «Яхўтижынму бэвонди Анлахў Торля доли вәму мянчянли. Җыхур ни ги йигә кухуан, җё вәму зу савәни, зу сан тянди лў, ги вәму бэвонди Анлахў Торля ба гўрбани җүги». 19Вә җыдони, Вә дан нингўди бу җё Египетди хуоншон ба ниму фонкэ, та ба ниму йүнзун бу фонкэ. 20Кәсы Вә на Вәди да лилён ба египетжынму җәмәни, на гәёнди кэрамэти ба таму зуйни. Линйир Египетди хуоншон ба ниму фонкэни+. 21Вә җё египетжынму тэнэ нимуни, йинви җыгә ниму да нэтар чўлэди сыхур кун шу бу чўлэ+. 22Мый йигә исраилнүжын до линҗүҗя чи, ба та җяни җўди египетнүжын дэ линҗүди египетнүжынди җин-йин дунщи лян йишон ёшонни. Ниму ба нэще дунщи ги нимуди эрнү чуанги дэ дэшон, зу җымуҗя ба египетжынмуди фугуй нашон зуни.

4

Хўда ги Муса ба щян кэрамэтиди лилён гигили

4^1Муса ги Җў хуэйдади:

– Исраилжынму дан бу щинфу вәли, бу тин вәди хуали, дан фә: «Хўда йүнзун зэ ниди мянчян мә лэгуә!», нэхур җё вә замуҗя банни?

2Җў вын тадини:

– Ниди шуни нади са?

Муса хуэйдади:

– Җысы җўгунзы.

3Җў фәди:

– Ни ба та педо диха.

Муса ба җўгунзы җыни педо диха, җўгунзы донвәр зу бянчын чончунли; Муса да та гынчян подёли. 4Җў ги Муса фәди:

– Ни ба шу чынкэ, ба чончунди йиба җуачў.

Муса ба шу чынкэ, ба чончунди йиба җуачў, чончун йүанхуэй бянчын җўгунзыли.

5Җў хан фәди:

– Ни дан җымуҗя зў, исраилжынму зу щинфуни: тамуди зўзў-быйбый, – зусы Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ бэвонди Анлахў Торля җыншы доли ниди мянчянли.

6Җў ги Муса кә фәди:

– Ни ба шу чуәдо хуэвәни.

Муса зу ба шу чуәдо хуэвәнили. Та ба шу йүанхуэй да хуэвәни чүчўлэ йиканса: тади шушон мафынбин куәкуәзы җонманли, зущён щүә йиён, быйбырхали.

7Җў фәди:

– Җыхур ни ба шу йүанхуэй чуәдо хуэвәни.

Муса зу җымуҗя зўли, йиху ба шу чүчўлэ йиканса: шу кә холи, кә лян хуншын йиёнли. 8Җў хан фәди:

– Таму дан бу щинфу ни, хуэйҗәсы бу щинфу ту йигә кэрамэти, җыгә кэрамэти җё таму яндин щинфуни. 9Таму хан дан бу щинфу җы лёнгә кэрамэти зэмусы бу тин ниди хуа, ни чи, зэ Нил хәни ёщер фи, додё диха, фи зу бянчын щени.

10Кәсы Муса чито Хўдади фәсы:

– Җў! Ни ба вә бә дафали: вә йүнзун мә донгуә фәҗязы, зочян е бусы җымуҗяди жынлэ. Щянзэ Ни лян вә, Ниди нў, фәхуади сыхур вә е бусы йигә фәҗязы. Вәсы йигә фәбулэ хуади, шәту нинди жын.

11Җў ги та фәди:

– Сый ги жын ба зуйбазы гигили? Сый җё жын чын яба хуэйҗәсы җё жынди эрдуә лунни? Сый җё жын канҗянни хуэйҗәсы җё нянҗин хани? Җы зусы Вә, Җў!+
12Ни щянзэ зу чи! Вә ги ни бонмон фә хуани; Вә гәҗя ги ни җёгини, җё ни ё фә сани.

13Кәсы Муса йүанхуэй хуэйдади:

– Бу, Җў! Чин Ни ба данлин сый дафачи!

14Ви Мусади җыгә хуа Җўди чи шонлэ, зу фәди:

– Нандый ни мәю гәгәма, минзы җёди Харунэ, та есы Левийди йигә хубый? Вә җыдони, тасы йигә фәҗязы. Щянзэ та чўлэ җейин нини; ба ни канҗян, та яндин гощинни. 15Ни ги та фәги, та ё фә сани; Вә ги ни лян та бонмон фә хуани. Вә гәҗя ги ниму җёгини, җё ниму ё зў сани. 16Харунэ зущён ниди зуй йиён, та ги исраилжынму ти ни фә хуани. Ни ги Харунэ, зущён Хўда йиён, пәщёги, җё та ё фә сани. 17Ни ба җыгә җўгунзы нашон, йинцысы ни вонху на җыгә дунщи щян кэрамэтини.

Муса хуэйли Египетли

18Муса хуэйлэ, до та вэфу Иофорди мянчян фәди:

– Чин ни ба вә фонкэ, җё вә хуэй Египет чи, ба вәди чинчинму далойихар, таму хан ду хуәдинима хансы мә хуәди.

Иофор дайинли, зу ги Муса фәди:

– Хо, ни пиннан-вусыди чи!

19Муса хан зэ Мадиан дифоншонди сыхур, Җў ги та фәди:

– Ни хуэй Египет чи, йинцысы щён ба ни дасыди нэще жын кәҗя вучонли+.

20Муса җё тади щифузы лян лёнгә эрзы чидо лүшон, гәҗя җочў Хўдади фынфу ба җўгунзы нашон, вон Египет зули. 21Җў ги Муса кә фәди:

– Вә ги ни ба щян гәён кэрамэтиди бынсы гигили. Ни доли Египет, яндин ё зэ Египет хуоншонди мянчян ба җыще кэрамети ду щянгини. Кәсы Вә җё тади щин нинни, зу җымуҗя та ба Вәди минжын бу фонкэ. 22Нэхур ни ё ги Египетди хуоншон фәни: «Җў җымуҗя фәдини: „Исраилсы Вәди тушузы! 23Вә җё ни ба Вәди эрзы фонкэ бэвон Вәчини, кәсы ни бу дайин. Йинви җыгә Вә ба ниди ту йигә эрзы дасыни!“»

24Хили зэ лўшон Муса зэ җонфонни хуанхали. Зэ нэтар Җў доли та гынчян, щён ба та дасыни. 25-26Йинви җыгә Мусади щифузы Сепфора нали йигә шыту дозы, ги гәҗяди эрзы зўли сўннэтили, йиху на вавади бабазышон гәхалэди пипизы ба Мусади җүә нэгилихар, зу ги та фәди:

– Ни зусы вә на ще хуангуәлэди нүщү!

Йинви җыгә Җў ба Муса мә дасы. «На ще хуангуәлэди нүщү», – җысы та фәди зўха суннэтиди ще. 27Нэгә сыхур Җў ги Харунэ фәди:

– Ни чўчи, до савәни җейин Мусачи.

Харунэ доли Хўдади сан гынчян, ба Муса йүҗянли. Харунэ ба Муса канҗян, зу ба та щинтынли. 28Муса ги Харунэ фәли, Җў замуҗя ба та дафалэли, гиди фынфу, җё та фә сани, щянчўлэ са кэрамэтини. 29Зу җымуҗя Муса лян Харунэ доли Египет, җё Исраил ложынму ду шудо йидарнили. 30Харунэ ба Җў ги Муса фәхади хуа ги таму ду җёнли. Йиху Муса зэ исраилжынмуди мянчян ба нэ җигә кэрамэти щянли. 31Жынму ду щинфули. Таму тинҗян Җў җокан таму лэли, ба таму шу җәмәди канҗянли, таму зу гуйха бэвонли Җўли.

5

Муса лян Харунэ зэ Египет хуоншонди мянчянни

5^1Йиху Муса лян Харунэ доли Египет хуоншонди мянчян фәди:

– Исраилжынму бэвонди Анлахў Торля җымуҗя фәдини: «Ни ба Вәди жынму фонкэ, җё таму до савәни гуә җечи, бэвон Вәчи».

2Египетди хуоншон фәди:

– Җўсы Сыйса? Виса вә ё тин Тади хуани зэмусы ба исраилжынму фонкэни? Вә жынбудый Җў; вә е ба исраилжынму бу фонкэ!

3Муса лян Харунэ кә фәди:

– Яхўтижынму бэвонди Хўда доли вәмуди мянчянли. Щүанзэ ни ги йигә кухуан, җё вәму зэ савәни зу сан тянди лў, зэ нэтар ги Анлахў Торля ба гўрбани җүги. Вәму җымуҗя дан бу ган, нэхур Та җё вәму хэ җун бинни хуэйҗәсы җё дўшман ба вәму щёмедёни.

4Египетди хуоншон ги таму лёнгәр фәди:

– Виса ниму донгуа нэще минжындини, бу җё таму зў хуә? Бә җёда тамули; ниму гәҗя е ган нимуди хуәчи! 5Ниму кан: исраилжынмуди фур кәҗя би Египетди жынфур дуәхали. Җыхур ниму хан щён җё таму ба хуә лёханима?

6Зу нэйитян Египетди хуоншон ги гуанжынму дэ исраилжынмуди банзыди тузыму гиди фынфу фәди:

– 7Да җиргә дашон, исраилжынму туә тўкэди сыхур, ниму ги таму бә ги мыйцоли. Җыхур җё таму гәҗя зо мыйцочи, 8кәсы ба җуантуди фур, зущён зочян, җё таму ду зўгу, йикуэ җуан ду бә җё шо. Таму щянди йимяр, зу чито вәдини, җё ба таму фонкэни, ги тамуди Хўда җү гўрбаничини. 9Җё таму ё зў хан җунди хуәни. Таму дан монли, зу мәю тин щянхуади гунфули.

10Египетди гуанжынму лян исраилжынму банзыди тузыму чи, ги исраилжынму фәди:

– Хуоншон фәди, та ги ниму зэ бу гунйүн мыйцоли. 11Җыхур ниму гәҗя булүн зэ натар зо мыйцочи, кәсы ниму ба җуантуди фур, зущён зочян, ё зўгуни, йикуэ ду бу нын шо.

12Зу җымуҗя исраилжынму чўчи зэ Египетди сыҗу-бахани мыйцоди вифыншон шу мыйцазыдини. 13Египетди гуанжынму нин гўди, җё таму мый йитян ба җуантуди фур зўгуни, зущён таму ю мыйцоди сыхур зўлиди йиён. 14Җыхур хуоншонди гуанжынму ба зочян да исраилжынмуди җунҗянни җянчўлэди тузыму на бянзы дади, вын тамудини:

– Виса зўхуәди жынму ба җуанту, зущён зочян йиён, мә зўгуди?

15Нэще исраилжынди тузыму до Египет хуоншонди мянчян, читоди фәди:

– Хуоншон! Виса ни ги ниди нўму җымуҗя гандини?! 16Гуанжынму ги вәму бу ги мыйцо еба, җё вәму туә җуантуни! Щүанзэ хан да вәмудини! Ни кан, ниди египетжынму ганди җыгәсы гўнахар.

17Хуоншон фәди:

– Ниму щянди йимяр, зу читодини, җё вә ба ниму фонкә, ги нимуди Җў җү гўрбаничини. 18Чи, куэкуэди зў хуәчи! Вәму ги ниму бу ги мыйцо, кәсы ниму, лян зочян йиён, ба җуанту ё зў гуни.

19Исраилжынмуди тузыму тинҗян ба җуантуди фур, лян зочян йиён ё зў гуни, таму минбыйли: да бэля доли тамуди тушонли! 20Таму да Египет хуоншон гынчян зудё, ба вэту дынди Муса лян Харунэ канҗянли. 21Таму зу ги Муса лян Харунэ фәди:

– Җё Җў яндин җыдоха, ниму ги вәму ганлигә са сычин! Ниму җё Египетди хуоншон лян тади гуанжынму хэхын вәмуни, җё таму юли дасы вәмуди йинйирли. Җў яндин зуйщин нимуни!

22Муса чито Җўди фәсы:

– Җў! Ни виса җымуҗя җәмә Ниди минжындини? Виса Ни ба вә дафадо җытар лэли? 23Да вә до Египет хуоншонди мянчян ви Ниди минзы фәхуади сыхур дашон, хуоншон ба Ниди минжын йүәщин дэдўди җәмәкэли, кәсы Ни ба таму мә җефончўлэ!

6

6^1Җў ги Муса фәди:

– Җыхур ни кан, Вә ги Египетди хуоншон зў сани. Вә ба та биҗянди, җё та гәҗя ба Вәди минжын фонкэни. Вә җыншы биҗянди, җё та ба исраилжынму да гәҗяди гуйҗяни ганчўчини.

Хўда щүхади хуа

2Хўда ги Муса фәди:

– Вәсы Җў! 3Вәсы Чүаннынди Хўда. Зочян Вә зэ Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ мянчян лэгуә. Кәсы ба Вәди гуйҗун минзы «Җў» Вә йүнзун ги таму мә щянгуә+. 4Зочян Вә лян таму динли хәтунли, щүди ба таму бандо Ханаан дифоншонни. Нэгә сыхуршон таму зэ нэгә дифоншон, лян лищёнжынму йиён, җўгуә. 5Җыхур Вә тинҗянли, исраилжынму замуҗя шынхуандини, йинцысы египетжынму ба таму, зущён нў йиён, җәмәдини. Вә зу ба динхади нэгә хәтун җичелэли. 6Йинви җыгә ни чи, ги исраилжынму җымуҗя фә: «Хўда фәди: „Вәсы Җў! Вә ба ниму да Египет линчўлэни, да египетжынмуди япый ба ниму җефончўлэни, бу җё ниму, зущён нў йиён, зэ шу җәмәли. Вә ба Вәди ю да лилёнди шу чынкэ, ги египетжынму дин сынза зуйни. Вә ба нимуди мин җюхани. 7Ниму чынха Вәди минжынни, Вәсы нимуди Хўда. Вә ба ниму да египетжынмуди шуни җефончўлэни, нэхур ниму зу җыдони, Вә, Анлахў Торля, – зусы нимуди Җў. 8Зочян Вә ги Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ дўли җули, ба Ханаан дифон ги таму гигини. Вә ба ниму яндин линдо нэтарни, җё нэгә дифон йиху чынха нимудини. Вәсы Җў!“»+

9Муса ба җыще хуа ги исраилжынму фәли, кәсы таму бу тин тади хуа, йинцысы тамуди хуә тэ җундихын зэмусы щинни кәҗя мәю зывонли. 10Җў ги Муса фәди:

– 11Ни чи, ги Египетди хуоншон фә: «Ни яндин ба исраилжынму да Египет ё фонкэни».

12Муса ги Җў фәди:

– Исраилжынму бу тин вә, нандый Египетди хуоншон тин вәнима? Вәсы йигә фәбулэхуади жын.

13Җў ги Муса лян Харунэ гиди фынфу фәди:

– Ниму чи, ги исраилжынму дэ Египетди хуоншон фә: Вә, Җў, ги ниму гиди фынфу, җё ба исраилжынму да Египет линчўлэни.

Муса лян Харунэди зў

14Җы дусы исраилжынму мый йигә җящяди зўзў-быйбый: Ягўбэди тушузыди минзы җёди Рувим. Рувимди сыгә эрзысы: Ханох, Фалу, Хецрон дэ Харми – җысы Рувимди худэ+. 15Щимэди люгә эрзысы: Иемуил, Иамин, Огад, Иахин, Цохар дэ Саул (Саулди мамасы хананейнүжын) – җысы Щимэди худэ+. 16Левийди сангә эрзысы: Гирсон, Кааф дэ Мерари. Левий хуәли йибый саншы чи суй+. 17Гирсонди лёнгә эрзысы: Ливни дэ Шимеи; таму гәҗя ю хошо хубыйни. 18Каафди сыгә эрзысы: Амрам, Ицгар, Хеврон дэ Узиил. Кааф хуәли йибый саншы сан суй. 19Мерариди лёнгә эрзысы: Махли дэ Муши. Җы зусы Левийди зў дэ тади хубый+. 20Амрам ба гәҗяди гўгў Иохавед чүшонли; та ба Харунэ лян Муса сын-ёнхали. Амрам хуәли йибый саншы чи суй+. 21Ицгарди сангә эрзысы: Кора, Нефег дэ Зихри+. 22Узиилди сангә эрзысы: Мисаил, Елцафан дэ Сифри+. 23Харунэ ба Елисавета чүшонли (Елисаветасы Аминадавди нүр, есы Наассонди мыймый). Елисавета ги Харунэ сын-ёнли сыгә эрзы: Надав, Авиуд, Елиазар дэ Ифамар+. 24Коради сангә эрзысы: Асир, Елкана дэ Авиасаф – җысы Коради зў+. 25Харунэди эрзы Елеазар ба Футиилди йигә нүр чүшонли. Елеазарди щифур ги та сын-ёнли йигә эрзы, минзы җёди Финеес. Җы зусы Левий хубыйди тузыму дэ тамуди җящя+.

Харунэ зущён Мусади фәҗязы

26Җў ги Харунэ лян Муса зочян гиди фынфу, җё таму ба исраилжынму җочў мый йигә җящя йибазы лян йибазы да Египет линчўлэни. 27Җы лёнгә жын зочян читоли, җё Египет хуоншон ба исраилжынму фонкэни. 28Зочян Җў зэ Египет ги Муса фәгуә:

– 29Вәсы Җў! Ни ё ба Вә ги ни фәхади йиче хуа ги Египетди хуоншон фәгини.

30Кәсы Муса фәди:

– Хўда-я! Ни җыдони, вә бусы йигә фәҗязы, Египетди хуоншон тин вәди хуанима?

7

7^1Җў фәди:

– Вә җё ни ги Египетди хуоншон чынха зущён Хўда йиённи, җё ниди гәгә Харунэ ги та, зущён ниди фәҗязы йиён, фә хуани. 2Ни ба Вә ги ни гихади йиче фынфу ги Харунэ фәги, җё та ги хуоншон фә, җё хуоншон ба исраилжынму да тади гуйҗяни фонкэ. 3-4Кәсы Вә җё хуоншонди щин нинни. Вә ги Египет щянчўлэли хошо кэрамэти дэ чёчи сычин еба, кәсы хуоншон хан мә тин ниди хуа. Нэхур Вә ги Египет дин сынза зуйни. Вә ба Вәди минжын – Исраилди эрнү, йибазы лян йибазы да нэгә дифон линчўлэни. 5Вә ба Вәди шу чынкэ, зуй тамуни, ба исраилжынму да нэгә гуйҗя линчўлэни, нэхур египетжынму зу җыдони – Вәсы Җў!

6Муса лян Харунэ җочў Җўди фынфу ганли. 7Таму лян Египетди хуоншон фә хуади сыхур, Муса нэхур кәҗя башы суйли, Харунэ башы сан суй.

Харунэди җўгунзы

8Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 9Хуоншон дан җё ниму щян йигә кэрамэти, ни ги Харунэ фәги, җё ба җўгунзы эрдё хуоншон мянчян, нэгә җўгунзы зу бянчын чончунни.

10Муса лян Харунэ до хуоншон мянчян, җочў Җў гихади фынфу ганли: Харунэ ба җўгунзы нашон, эрдё Египетди хуоншон лян тади гуанжынмуди мянчянли, нэгә җўгунзы зу бянчын чончунли. 11Хуоншон донвәр ба тади суан щинщюди дэ суангуажынму җёдилэ, җё таму е на гәҗяди фачи җымуҗя ганли. 12Таму ба шуниди җўгунзы эрдё диха, нэще җўгунзы е бянчын чончунли; кәсы Харунэди җўгунзы ба тамуди җўгунзы ду щишонли. 13Замуҗя Җў фәли, Египет хуоншонди щин ниндёли, та мә тин Муса лян Харунэди хуа.

Зэ Египет йүли ту йигә бэляли – ще

14Җў ги Муса фәди:

– Египет хуоншонди щин ниндихын, та мэщин фонкэ Вәди минжын. 15Миргә ганзо хуоншон җочў Нил хә зуди сыхур, ни до тади мянчян. Зэ шуни ба нын бян чончунди нэгә җўгунзы нашон, до хәянзышон, ба хуоншон дынди. 16Ни ги хуоншон җымуҗя фә: «Яхўтижынму бэвонди Анлахў Торля ба вә дафалэ җё вә ги ни фәни: ни ги йигә кухуан, ба Җўди минжын фонкэ, җё таму зэ савәни бэвон Тачи, кәсы ни йичыр до щянзэ бу тинхуа. 17Җў җымуҗя фәдини: „Щянзэ ни җыха: Вә зусы Җў“! Ни кан, вә на җыгә җўгунзы ба Нил хәниди фи дайихар, фи донвәр зу бянчын щени. 18Йү ду сыдёни, хәди фи чудёди йимяр, египетжынму бу нын хә җыгә фи»!

19Җў ги Муса кә фәди:

– Ни ги Харунэ фәги, җё та ба җыгә җўгунзы нашон, ба тади шу җочў Египет йичеди хә, фичү, лоба дэ җин чынкэйихар, фи зу бянчын щени. Чүан Египетди гуйҗяни сыҗу-бахани ду ю щени: фи тунзыни дэ шыту гонзыни дусы ще.

20Муса лян Харунэ җочў Җўди фынфу ганли. Харунэ зэ Египетди хуоншон лян тади гуанжынмуди мянчян ба җўгунзы чынкэ, ба Нил хәниди фи далийихар, хәниди фи донвәр зу бянчын щели. 21Хәниди йү ду сыдёли, фи чудёди йимяр, египетжынму бу нын хә җыгә фили. Чүан Египет мангәчўр дусы ще. 22Йиху хуоншонди суан щинщюди дэ суангуажынму на гәҗяди фачи е җымуҗя ганли, җё фи бянчын щели. Зущён Җў фәхади йиён, Египет хуоншонди щин хан нинди, бу тин Муса лян Харунэди хуа. 23Египет хуоншон хуэйли гәҗяди җинлу-бодяннили, щинни йидяр ду бу цощин җыгә сычин. 24Египетди йиче жын бу нын хә Нил хәниди фи йимяр, таму зэ хәди җувини ва кындини, щён да ди литу ба хәди фи вачўлэни. 25Да Җў җё Нил хәниди фи бянчын щеди нэйитян дашон, кәҗя гуәли чи тянли.

8

Ди эргә бэля – лэгуазы

8^1Җў ги Муса фәди:

– Ни чи, ги Египетди хуоншон фә: «Җў җымуҗя фәдини: „Ни ба Вәди минжын фонкэ, җё таму бэвон Вәчи. 2Ни дан ба таму бу фонкэ, Вә зуйщин ниди гуйҗяни. Вә ба лэгуазы дафадо Египетди йиче дифоншонни. 3Нил хә литуди лэгуазы фанданданни; таму да хә литу чўлэ, җин ниди җяни дэ фиҗёди фонзыни, тёдо ни фи җёди чуоншонни, ниди гуанжынмуди дэ минжынди җянини, җин хуәлу литуни, тёдо хуә мянди пын литуни. 4Лэгуазы тёдо ниди минжын дэ гуанжынмуди шыншонни!“»

5Җў ги Муса фәди:

– Ни ги Харунэ фә, җё та ба җўгунзы нашон, ба шу җочў Египет дифонди йиче хә, фичү дэ лоба чынкэйихар, җё лэгуазы ду чўлэ, ба чүан Египет гуйҗя пуман.

6Харунэ ба җўгунзы нашон, ба шу җочў Египетди йиче ю фиди дифоншон чынкэлихар, лэгуазы донвәр зу да фи литу тёчўлэ, ба чүан Египет гуйҗя пуманли. 7Кәсы суангуажынму ба гәҗяди фачи сышон, җё лэгуазы ба чүан гуйҗя е пудёли. 8Египетди хуоншон ба Муса лян Харунэ җёдилэ, ги таму фәди:

– Чин ниму чито Җў ба җыще лэгуазы да вә дэ вәди минжын гынчян җуйчўчи, нэхур вә зу ба нимуди жынму фонкэни, җё таму чи ги Җў ба гўрбани җүгини+.

9Муса хуэйдади:

– Вә щён ви ни чито Җўни. Ни гәҗя ба сыхур динха, вә лэ ви ни, ви ниди гуанжынму дэ минжын чито Хўдани. Нэхур Хўда ба йиче лэгуазы да ни гынчян, да ниди фонзыни ганчўчини; таму ду сыдёни, гуон шындо Нил хә литуни.

10Египет хуоншон фәсы:

– Ни миргә ви вә чито.

Муса фәди:

– Вә җочў ниди хуа ганни, җё ни җыха: чүан дун-яшон мәю данлинди, зущён вәмуди Анлахў Торля йиёнди! 11Лэгуазы да ни гынчян, да ниди җяни, ниди гуанжынму дэ ниди минжын гынчян зудёни, таму гуон шындо Нил хә литуни.

12Муса лян Харунэ да Египет хуоншон гынчян зудё, Муса читоли Җўли, җё Та ба зочян дафадё Египет хуоншон гынчянди лэгуазы нашон зудёни. 13Җў җочў Мусади чито ганли: мый йигә фонзыниди, йүанзыниди лян диниди лэгуазы ду сыдёли. 14Египетжынму ба сыдёди лэгуазы шучын дуйли, сыдёди лэгуазыди чу видо ба чүан гуйҗя гуанманли. 15Хуоншон йиканса: бэля гуәли, лэгуазы ду сыдёли, тади щин йүанхуэй ниндёли, зущён Җў фәхади йиён, та бу тин Муса лян Харунэди хуа.

Ди сангә бэля – цонйин

16Җў ги Муса фәди:

– Ни ги Харунэ фәги, җё та на җўгунзы ба дишонди тў дайихар: Египетди йиче дифоншонди тў зу бянчын цонйинни.

17Таму зу җымуҗя ганли. Харунэ на җўгунзы ба дишонди тў далихар, Египет йиче дифоншонди тў ду бянчын цонйинли, таму ба жынму лян тугў винянли. 18Суангуажынму е щён җё тў бянчын цонйинни, кәсы таму мәю җыгә бынсы. Нэхур цонйин ба жынму лян тугў ду винянли. 19Суангуажынму ги Египетди хуоншон фәди:

– Җысы Хўда ганхади сычин!

Кәсы хуоншонди щин кә ниндёли, зущён Җў фәхади йиён, та бу тин Муса лян Харунэди хуа.

Ди сыгә бэля – хавын

20Җў ги Муса фәди:

– Миргә ганзо йизор Египетди хуоншон җочў хә зуди сыхур, ни до тади мянчян, ги та фә: «Җў җымуҗя фәдини: „Ни ба Вәди минжын фонкэ, җё таму бэвон Вәчи. 21Ни дан йүанхуэй ба таму бу фонкэ, нэхур Вә лян хавын зуйщинни, ниди гуанжынму дэ йиче минжынни; египетжынмуди җяни дэ Египетди йиче дифоншон ду юха хавынни. 22Кәсы нэйитян Вәди минжын җўди Гесем дифоншон йигә хавын ду бу фидичи. Вә җымуҗя ганди йинцысы щён җё ни җыха: Вә, Җў, – зусы чүан димяншонди Җў! 23Вә ба Вәди минжын лян ниди минжын фынкэни. Җыгә кэрамэти миргә зу йүни!“»

24Җў зу җымуҗя ганли: кә чүнди хавын фидо Египет хуоншонди җинлу-бодянли, тади гуанжынмуди фонзыни дэ чүан Египетди дифоншонли. Египет мангәчўр шули хавынди чифули. 25Египетди хуоншон ба Муса лян Харунэ җёдилэ, ги таму фәди:

– Чи, зэ вәди гуйҗяни ги нимуди Хўда ба гўрбани җүги!

26Муса фәди:

– Җымуҗя ганбучын, йинцысы вәму дан зэ җытар ги Анлахў Торля җү гўрбани, египетжынму чишонлэни. Египетжынму дан канҗян вәму җүди гўрбани дэцэ тамудини, таму на шыту ба вәму дасыни!+
27Вәму яндин ё җочў Анлахў Торляди фынфу ганни: зэ савәни, зу сан тянди лў, ги Анлахў Торля ба гўрбани җүгини.

28Египетди хуоншон фәди:

– Вә ги ниму ги кухуанни, җё ниму до савә ги ниму бэвонди Анлахў Торля ба гўрбани җүги; кәсы ниму тэ бә зуди йүанли. Ниму ви вә чито Хўда.

29Муса хуэйдади:

– Җысыма, вә да ниди мянчян зудё, чито Җўчини, миргә хавын зу да ни, ниди гуанжынму дэ ниди йиче минжын гынчян фидёни. Кәсы ни зэ бә хун вәмули, бә донгуа вәму ги Җў җү гўрбаничи.

30Муса да Египет хуоншонди мянчян зудё, читоли Җўли. 31Җў зу җочў Мусади чито ганли. Йиче хавын да Египет хуоншонди, тади гуанжынму дэ минжынди гынчян йигә ду мә шынха, фидёли. 32Кәсы җы йихуэй Египет хуоншонди щин кә ниндёли, та ба исраилжынму мә фонкэ.

9

Ди вугә бэля – сынлинди вынбин

9^1Җў ги Муса фәди:

– Ни чи, до Египет хуоншонди мянчян, ги та фә: «Яхўтижынму бэвонди Анлахў Торля җымуҗя фәдини: „Ни ба Вәди минжын фонкэ, җё таму бэвон Вәчи. 2-3Ни дан ба таму бу фонкэ, Вә җё ниди ма, лү, луәтуә, ню, ён лян җүлү – йиче сынлин хэ вынбинни. 4Вә ба исраилжынмуди йиче сынлин дэ египетжынмуди йиче сынлин фынкэни. Исраилжынмуди сынлин йигә ду бу сы. 5Вә, Җў, кәҗя ба жызы динхали: миргә җыгә сычин зу зэ җытар йүни!“»

6Җў ди эртян җочў Та фәхади ганли: египетжынмуди йиче сынлин хэли вынбин, сыдёли, кәсы исраилжынмуди йигә сынлин ду мә сы. 7Египетди хуоншон дафади хуәҗиму цакан исраилжынмуди сынлинчили. Җысыма, исраилжынмуди йигә сынлин ду мә сыдё! Кәсы Египет хуоншонди щин хан нинди, та ба исраилжынму мә фонкэ.

Ди люгә бэля – куәкуәзы

8Йиху Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– Ниму да хуәлуни манмар җуа йиба хуэй; йиху җё Муса ба җыгә хуэй зэ Египет хуоншонди мянчян җочў тян садо кунҗунни. 9Җыще хуэй, зущён тў, садо Египет дифоншонди гәли-гәлорни, йиху жынму дэ сынлинди шыншон чў куәкуәзыни.

10Муса лян Харунэ шуни ба хуэй җуашон, доли хуоншон мянчянли. Муса ба хуэй садо кунҗуннили. Җыгә хуэй донвәр зу җё жынму лян сынлинди шыншон чўли куәкуәзыли. 11Суангуажынму зэ бу нын до Мусади мянчян лэли, йинцысы таму, лян йиче египетжын йиён, хуншыншон е чўли куәкуәзыли. 12Замуҗя Җў ги Муса фәли, Египет хуоншонди щин хан нинди, та бу тин Муса лян Харунэди хуа.

Ди чигә бэля – лынзы

13Җў ги Муса кә фәди:

– Миргә ганзо йизор ни до Египет хуоншонди мянчян, ги та фә: «Яхўтижынму бэвонди Анлахў Торля җымуҗя фәдини: „Ни ба Вәди минжын фонкэ, җё таму бэвон Вәчи. 14Йинцысы җы йихуэй ни кә дан бу тин Вәди хуа, Вә гуон бусы зуйщин ниди гуанжынму дэ минжынни, Вә лян таму йидарни яндин е зуйщин нини. Җымуҗя җё ни җыха: чүан дун-яшон мәю данлинди, зущён Вә йиёнди Хўда! 15Вә дан ба ни лян ниди минжын на вынбин зуйли, ниму дазо ду вучонли. 16Вә ба ниди мин хўхали, йинцысы Вә щён ги ни щянчўлэ Вәди лилённи, җё Вәди миншын сандё чүан дун-яшонни. 17Кәсы ни хан фандуй Вәди минжындини, бу щён ба таму фонкэ. 18Миргә зу җыгә сыхур Вә җё щя да лынзыни. Да Египет гуйҗя личелэди нэйитян дашон, йүнзун мә щягуә җыму сынзади лынзы. 19Щянзэ ни ба жынму дафачи, җё таму ба Египет диниди йиче сынлин лян нэтар юди йиче дунщи ду шудо фонзыни. Нагә жын лян сынлин дан шындо тандони, таму бу җиндо фонзы литу, щяхалэди лынзы ба таму ду дасыни!“»

20Җўди җыще хуа ба Египет хуоншонди ющезы жын хади йимяр, таму зу ба гәҗяди нў дэ сынлин ганҗин линдо фонзынили. 21Данлинди жын мә тин Җўди хуа, щинни йидяр ду мә цощин гәҗяди нў дэ сынлин, ба таму шындо динили. 22Җў ги Муса фәди:

– Ни ба шу җочў тян чынкэ, лынзы зу щядо Египетди йиче минжын, сынлин дэ дини җонди цошонни.

23Муса ба җўгунзы җочў тян чынкэлихар, Җў зу ба залуй, лынзы дэ дян дафадо чүан Египетди диҗешонли. 24Лян щя лынзы дэ шан дян; да Египет гуйҗя личелэди нэйитян дашон, йүнзун мә щягуә җыму дади сынза лынзы. 25Лынзы ба Египет диниди йиче дунщи щёмедёли: ба жынму дэ сынлин, дини җонди цо дэ фу ду дадёли. 26Гуон исраилжынму җўди Гесем дифоншон мә щя лынзы. 27Египет хуоншон ба Муса лян Харунэ кә җёдилэ, ги таму фәди:

– Җы йихуэй вә ганли гўнахарли. Вә лян вәди минжын ду цуәли, Җўсы Гундоди. 28Чин ниму чито Җў, җё җыгә залуй лян лынзы җўха! Вә дайинни, чи, вә ба ниму фонкэли, ниму зэ җытар бә шынли+.

29Муса ги та фәди:

– Вә җыни да җыгә чынпуни чўчи, ба шу чынкэ, чито Җўни: нэхур залуй лян лынзы донвәр җўхани. Җымуҗя җё ни җыха, – Хўдасы чүан дун-яди Җў+. 30Кәсы вә җыдони, ни лян ниди гуанжынму хан бу пащён Анлахў Торля!

31Лынзы ба хўма лян дамый ду дадёли, йинцысы нэхур хўма җён кэли хуарли, дамый е юли мыйсуйзыли. 32Лынзы ба мыйзы мә дасы, йинцысы мыйсуйзы хан мә чўлэни. 33Муса да Египет хуоншонди мянчян зудё, да чынпуни чўчи, ба шу чынкэ читоли Җўли. Залуй лян лынзы донвәр җўхали, йү е бу щяли. 34Кәсы Египетди хуоншон йиканса: йү, лынзы лян залуй мәюли, та цун гантуә гўнахарли. Хуоншон лян гуанжынмуди щин кә ниндёли. 35Зущён Җў зочян ги Муса фәхади йиён, Египет хуоншонди щин кә ниндёли, та мәщин ба исраилжынму фонкэ.

10

Ди багә бэля – хуончун

10^1Җў ги Муса фәди:

– Ни чи, до Египет хуоншонди мянчян. Вә җё та лян тади гуажынмуди щин ниндёли, Вә щён зэ таму җунҗянни щян Вәди кэрамэтини. 2Вә щён җё ни ги ниди эрзы, ни эрзыди эрзыму фәни: Вә ги египетжынму ганли сали, щян замугә кэрамэтили. Ба җыще сычин ниму ё җихани: Вәсы Җў!

3Муса лян Харунэ до Египет хуоншонди мянчян фәди:

– Яхўтижынму бэвонди Анлахў Торля җымуҗя фәдини: «Ни хан вон җисы бу тин Вәди хуани? Ни ба Вәди минжын фонкэ, җё таму бэвон Вәчи. 4Ни дан ба таму бу фонкэ, җысыма, миргә Вә ба хуончун дафадо ниди гуйҗянини. 5Чян-ванди хуончун ба Египет йиче дифон зо-нянни, жынму ба димян ду канбуҗянни. Зочян лынзы ба са мә дасы, җыхур хуончун ба шынхади чыдёни, ба дини җонди фу ду чыдёни. 6Хуончун до ниди җянини, до ниди йиче гуанжын дэ минжынди җянини, ба йиче фонзы җанманни. Ниди зўзў-быйбый ба җымугә бэля да таму җўдо җытарди нэйитян дашон, йичыр до җиргәди жызы, йүнзун мә җянгуә».

Муса ба хуа фәван, җуангуәчи, да Египет хуоншонди мянчян чўчили. 7Египет хуоншонди гуанжынму ги хуоншон фәди:

– Җыгә жын хан вон җисы җәмә замуни? Ни ба нэще исраилжын фонкэ, җё таму бэвон тамуди Анлахў Торлячи. Нандый ни хан канбуҗянма, Египет гуй нянкәр ланбодыйли?

8Египетди хуоншон җё Муса лян Харунэ йүанхуэй до тади мянчян, ги таму фәди:

– Хо, ниму чи, бэвон нимуди Анлахў Торлячи. Сый лян ниму ё чини?

9Муса хуэйдади:

– Вәмуди ло-шо, эрнү ду чини, лян йиче ён дэ ню, йинцысы вәму яндин зэ нэтар ё гуә җечи, бэвон вәмуди Җўни.

10Египетди хуоншон фәди:

– Вә на нимуди Җў дў җудини: вә бу җё ниму ба нимуди щифузы лян ваму линшон зу! Ниму яндин ю ха вонщённи. 11Бу, будыйчын! Ниму дан щён бэвон нимуди Җўчи, вә гуон җё нимуди нанжын чини.

Хуоншон ба җыгә хуа фәба, зу ба Муса лян Харунэ җуйчўчили. 12Йиху Җў ги Муса фәди:

– Ни ба шу җочў Египет чынкэйихар, җё хуончун ба чүан гуйҗя җанман. Таму лэ, ба дишон җонди йиче цо чыдёни; зочян лынзы ба са мә дасы, хуончун ба шынхади ду чыдёни.

13Муса ба җўгунзы җочў Египет дифоншон чынкэлихар. Җў җё дун фын гуачелэ, гуадо Египет гуйҗянили. Җыгә дун фын җынҗыр гуали йитян дэ йиванщи; ган до ганзо, фын ба хошо хуончун гуадилэли. 14Хуончун доли Египетди йиче дифоншонли. Чян-ванди хуончун ба дипизы пуманли. Җыму дуәди хуончун зэ җыгә дифоншон зочян мә йүгуә, йиху е мә йүгуә. 15Хуончун зу нэму дуәди йимяр, таму ба чүан димян гэчўли, сыҗу-баха ду хидёли! Таму ба тандониди лынзы мә дасыди йиче цо лян фушонди готян ду чыдёли. Египетди йиче дифоншон лян йигә люцоцор дэ йигә фуеер ду мә шынха. 16Египетди хуоншон хуонхуон-монмонди ба Муса лян Харунэ кә җёдилэ, ги таму фәди:

– Вә ги ниму бэвонди Анлахў Торля дэ ги ниму ганли гўнахарли! 17Щүанзэ чин ниму ба вәди гўнахар җы йихуэй е фоншә! Ниму читоди җё ниму бэвонди Анлахў Торля ба җыгә бэля да вә гынчян җәгуәчи+.

18Муса да Египет хуоншон гынчян чўчи, читоли Җўли. 19Җў җё щифын гуачелэли; җыгә да фын ба йиче хуончун гуадо Хунхэ литули. Зу җымуҗя Египет дифоншон йигә хуончун ду мәюли. 20Кәсы Җў җё Египет хуоншонди щин кә ниндёли, та мэщин ба исраилжынму фонкэ.

Ди җюгә бэля – хинан

21Йиху Җў ги Муса кә фәди:

– Ни ба шу җочў тян чынкэйихар, да хинан ба чүан Египет зонянни.

22Муса ба шу җочў тян чынкэлихар, да хинан ба чүан Египет зонянли сан тян. 23Египетжынму йигә ба йигә канбуҗянли, сан тян таму зэ занди вәршон мә дунтан. Кәсы исраилжынму җўди дифоншон ю гуонлённи. 24Египетди хуоншон ба Муса җёлэ, фәди:

– Чи, бэвон нимуди Анлахў Торлячи! Ба нимуди нүжын лян ваму ду линшон чи; кәсы җё нимуди ню, ён яндин шындо җытар.

25Муса хуэйдади фәсы:

– Бу, будыйчын! Ни яндин ги вәму ё ба җү гўрбаниди дэ шо гўрбаниди сынлин гигини, җё вәму ги Анлахў Торля хохор ба гўрбани җүги. 26Вәму ба йиче сынлин ё нашон зуни, йигә ду бу нын шынха. Вәму яндин гәҗя ги Анлахў Торля ба җү гўрбаниди сынлин ё җянгини. Хан мә до нэтарди зычян, вәму бу җыдо, ба нагә сынлин ё ги Анлахў Торля җүгини.

27Кәсы Җў җё Египет хуоншонди щин кә ниндёли, та мэщин ба исраилжынму фонкэ. 28Хуоншон ги Муса фәди:

– Ни да җытар гун! Бә җё вә зэ җян нили. Вә зэ йихуэй ба ни дан канҗян, ни вучонни!

29Муса фәди:

– Ни фә дуйдини: җыншы ни зэ бу җян вәли.

11

Ди шыгә бэля – тушузымуди вучон

11^1Җў ги Муса кә фәди:

– Вә ги Египетди хуоншон лян тади минжын дафа линйирди йигә бэляни. Йиху та яндин ба ниму фонкэни, хан ба ниму ду да җытар ганчўчини. 2Ни чи, ги исраилжынму фәги, җё таму да линҗү гынчян ба җин-йин дунщи ёшон.

3Җў җё египетжынму тэнэ исраилжынмуни. Египетди гуанжынму лян минжын е тэнэ Мусадини, сылёнди тасы йигә вида жын. 4Муса ги Египетди хуоншон фәди:

– Җў җымуҗя фәдини: «Җиргә бан-ени Вә да Египетди җунҗянни зугуәчини. 5Египетди мый йиҗязыди ту йигә эрзы ду вучонни: да щянзэди хуоншонди ту йигә эрзышон датур, йичыр до зэ мәфонни мә мянди нўнүди ту йигә эрзышон. Йиче сынлинди тушузы е сыдёни. 6Египетди дифоншон мангәчўр нын тинҗян дакў-луанхуди шынчи; җымугә сынза юцу Египет хан мә йүгуәни, вонху е бу йүли. 7Кәсы исраилжынму җяниди гувазы җочў жын дэ сынлин ду бу чў шынли! Нэхур ни зу җыдони: Вәсы Җў! Вә ба египетжынму лян исраилжынму фынкэни».

8Линйир Муса фәди:

– Дансы ниди гуанжынму до вәди мянчян лэ, гуйха, читоди җё вә лян вәди минжын да җытар зудё, нэхур вә цэ да җытар зудёни.

Муса чихынхынди да Египет хуоншонди мянчян зудёли. 9Җў зочян ги Муса фәгуә:

– Египетди хуоншон бу тин ниди хуа, зу җымуҗя Вә зэ Египет хан нын щян дуәйүди кэрамэти.

10Муса лян Харунэ зэ Египет хуоншонди мянчян щянли җыщезы кэрамэти, кәсы Җў җё хуоншонди щин ниндёли, хуоншон ба исраилжынму да тади гуйҗяни мә фонкэ.

12

Исраилжынмуди Пасха җечи

12^1•Җў зэ Египет ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2Ба җыгә йүә суанчын нимуди җынйүә[*]. Да җыгә йүә дашон щин нян кэтурни. 3Ниму ги исраилжынму ду фәги: җы йүәди ди шы тян җё мый йиҗязыди җонгуйди яндин ви тади җящя җян йигә ёнгозы хуэйҗәсы җүлүгозы. 4Тади җящяди жынкузы дан шо, ба йигә ёнгозы йиха чыбушон, нэхур җё та лян тади дин җинди линҗү җочў җяни ю җи ку жын, зу ба ёнгозы фынкэ. Җяни җигә жын нын чышон, зу җочў нэ җигә жынфур фынкэ. 5Сынлин литу ниму яндин ё җянчўлэ йигә йисуйди, мәю дуанбянди гун-ёнгозы хуэйҗәсы гунҗүлүгозыни. 6Җё җыгә сынлин зэ нимуди җяни шындо җыгә йүәди ди шы сы тянди хили. Йиху җё йиче исраилжын ба гәҗя щүхади сынлин зэдё+. 7Зэ сыйҗяди җяни чы жу, минжын зу ба нэгә фонзыди лёнханиди мынкуон лян мынкуон готу на зэха ёнди ще ё мәдёни. 8Нэ йиванщи таму ба ёнжу зэ хуәшон ё кофу, чыдёни; лян кў цо дэ мәю җёмянди мәмә ё чыни. 9Ба ёнжу яндин ё кофуни, бу нын чы сын жу, е бу нын чы зэ фи литу җўхади жу. Ниму яндин ё чы хўлун кохади ёнгозыни, лян ту, туйбазы дэ йиче чончон-дўдў. 10Ниму бу нын ба шынхади жу гәдо ди эртян. Жу дан мә чышон шынхали, хили ба та яндин ё зэ хуә литу шодёни. 11Ниму чыкэли, ёни ба дэзы лыйшон, җүәшон ба хэ чуаншон, шуни ба җўгунзы нашон, куэкуэди ё чыни – җысы Җўди Пасха җечи.

12Нэ йиванщи Вә зугуә Египет, ба йиче тушузы – эрвазы дэ сынлинди гун тушузы ду садёни. Вә ги таму зыгини: Египетди йиче хўдаму бу җы сыса. Вәсы Җў!+
13Мынкуоншонди ще зусы ниму зэ нани җўди җихо. Вә канҗян җыгә ще, зу да нимуди фонзы гынчян зугуәчини. Вә зуй египетжынмуди сыхур, ба ниму йидяр ду бу хэ. 14Ниму няннян яндин ё гуә җыгә җечини, ви Җў зунхў тани. Нимуди хубый е яндин ё зунхў җыгә җечини – жысы Вә ги ниму гиха йинаварди фалү.

Мәю җёмян мәмәди җечи

15Җў хан фәди:

– Җы чи тян литу ниму бу нын чы ю җёмянди мәмә, гуон ё чы мәю җёмянди мәмәни. Да ту йитян дашон, ниму зу ба җяниди йиче җёмян чүдё. Сый җы чи тян литу дан чы ю җёмянди мәмә, ба тади минзы яндин да Вәди минжынди җунҗянни чүдёни. 16Ту йитян дэ ди чи тян ниму шудо йидарни бэвон Хўда. Җы лён тян, чўгуә шәлү чыди, ниму са хуә ду бу нын ган. 17Ниму ё зунхў җыгә мәю җёмянди мәмә җечини, йинцысы зу җы йитян Вә ба нимуди йиче зў да Египет линчўлэли. Ниму лян нимуди хубый яндин ё зунхў җыгә җечини – җысы Вә ги ниму гиха йинаварди фалү. 18Да ту йигә йүәди ди шы сы тян хушон дашон, до ди эршы йитянди хушон, ниму бу нын чы ю җёмянди мәмә. 19Җы чи тян литу ниму җяни бу нын гә җёмян. Чы ю җёмян чыдиди жын булүн бынгуйҗя сын-ёнхади хуэйҗәсы вэгуйжын еба, ба тамуди минзы яндин да Вәди минжынди җунҗянни чүдёни. 20Ниму бу нын чы ю җёмянди чыди; ниму җўди йиче дифоншон ду ё чы мәю җёмянди мәмәни.

Исраилжынму ту йихуэй гуәли Пасха җечили

21Муса ба исраилжынди йиче ложын җёдилэ, ги таму фәди:

– Җё мый йиҗязыди җўжын җянчўлэ йигә ёнгозы, ба та зэдё, ниму гуә Пасха җечичи. 22Ниму ба зэдёди ёнгозыди ще додё пынпынзыни, на йиба иссоп цо, ба та зэ җыгә ще литу мыншы, йиху ба мын лян мынкуон готу на ще мәдё. Йичыр до ди эр тян ганзо сый ду бә чў мын+. 23Җў са египетжынмуди сыхур, ба мынкуоншон лян мын готу мәхади ще канҗян, да җытар зугуәчини. Җў җё хэ минди тянщян бу җин нимуди җя, ба ниму бу дасы. 24Ниму лян нимуди эрзыму яндин ба җыще фынфу, зущён фалү йиён, ё зунхўни. 25Җисы ниму до Җў ги ниму щүхади дифоншонли, ниму ё зунхў җыгә җечиди ганбанни. 26Нимуди эрнү дан вын ниму: «Җыгә куйчын ю са йисыни?»+
27Ниму ё хуэйдани: «Җысы ги Җў җүди Пасха[*] җечиди гўрбани, йинцысы Та зэ Египет да исраилжынмуди җя гынчян зугуәчили. Җў ба египетжынму дасыли, кәсы ба замуди мин җюхали».

Исраилжынму гуйха бэвонли Җўли. 28Таму зу җочў Җў ги Муса лян Харунэ гихади фынфу ганли.

Ба Египетди тушузы-эрвазы ду садёли

29Бан-ени Җў ба египетжынмуди йиче тушузы-эрвазы садёли: да щянзэди хуоншонди ту йигә эрзы дашон йичыр до банфонзыни зуәди фанжынмуди тушузышон. Ба йиче сынлинди тушузы е дасыли. 30Хили Египетди хуоншон дэ тади гуанжынму лян чүан гуйҗяди минжын ду җинщинлэли. Египетди сыҗу-бахани нын тинҗян дакў-луанхуди шынчи, йинцысы мый йиҗязы вучон жынли. 31Египетди хуоншон хили зу ба Муса лян Харунэ җёдилэ, ги таму фәди:

– Куэ да җытар зу! Ниму лян нимуди исраилжынму куэкуэди да вәди гуйҗяни чўчи. Җочў нимуди йиче чито бэвон нимуди Анлахў Торлячи! 32Ба нимуди ёнчүн дэ нючүн ду ёшон чи. Ниму ги вә е панвонгә хо.

33Египетжынму ба исраилжынму цуйди, җё куэкуэди да тамуди гуйҗяни зудёни, таму фәди:

– Ниму дан бу зу, нэхур вәму ду вучонни.

34Исраилжынму ба мәю җёмянди мян гәдо хуәмян пынни, на йишон гуәчў (нэгә сыхур таму хан ги җыгә мян литу мә гә җёмян), быйдо җягуэзышонли. 35Таму җочў Муса гихади фынфу зэ египетжынму гынчян ёли җин-йин дунщи дэ йишонли+. 36Җў җё египетжынму тэнэ Тади минжынни. Исраилжынму ё са, египетжынму зу гили сали. Зу җымуҗя исраилжынму ба египетжынмуди фугуй нашон зули+.

Исраилжынму да Египет чўлэли

37Исраилжынму да Раамсес чынпуни чўлэ, бущин йичыр зудо Сокхоф дифоннили. Бу суан нүжынму лян ваму, гуон нанжын ю любый чян жынни+. 38Исраилжынму ёди ню дэ ён да Египет зули. Лян таму йидарни хошо данлин минзўди жын е чўлэли. 39Зэ лўшон таму да Египет начўлэди мәю җёмянди мян луәли мәмәли, йинцысы египетжынму ба таму куэкуэди да нэтар ганчўчили, таму ба данлин чыди ду мә шелү бянйи.

40Исраилжынму зэ Египет җўли сыбый саншы нян+. 41Сыбый саншы нян гуәлиди нэйитян, Җўди минжынди зў йиман да Египет чўлэли. 42Җы йиванщи Җў гәҗя бохўли исраилжынмули, ба таму да Египет линчўлэли. Җысы Җўди йиванщи! Исраилжынмуди йибыйзы гын йибыйзы җы йиванщи ё бу фиҗё.

Замуҗя ё гуә Пасха җечини

43Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– Җысы Вә ги ниму гихади Пасха җечиди фалү: данлин минзўди жынму бу нын чы җыгә Пасха җечиди ёнгозы. 44Ниму ги мэхади нў яндин ё зў суннэтини, йиху та цэ нын чы җыгә ёнгозыди жуни. 45Зэ ниму җяни дон киди данлин минзўди жын лян гўха зўхуәди жын е бу нын чы җыгә Пасха җечиди жу. 46Ниму ба җыгә жу яндин ё зэ җяни чыни, вон вэту бә начўчи. Ба ёнгозыди гўдў йигә ду бә җәхуэ+. 47Йиче исраилжын ё зунхў җыгә җечини. 48Мә зў суннэтиди жын бу нын чы җыгә жу. Зэ ниму җунҗянни җўди нагә вэгуйжын дан щён зунхў Пасха җечиди куйчын, ниму яндин щянтуни ги тади җяниди йиче нанжын ба суннэти ё зўдёни. Зу җымуҗя таму чынха зущён сын-ёнхади исраилжынни, нэхур таму цэ нын чы Пасха җечиди ёнгозы. 49Мый йигә сын-ёнхади исраилжын лян ниму җунҗянни җўди вэгуйжын йимур-йиён ё зунхў җыгә фалүни+.

50Исраилжынму ду зунли Җў чечў Муса лян Харунэ гихади фынфули. 51Җў зу нэйитян ба исраилжынму да Египет линчўлэли.

13

«Ниму ба җы йитян җиха»

13^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ниму ба йиче тушузы ги Вә ё гигини, йинцысы исраилжынмуди ту йигә эрзы лян сынлинди тушузы дусы Вәди+.

3Муса ги исраилжынму фәди:

– Ниму ду ба җы йитян ё җихани. Җиргә ниму да Египет зудёли – җысы ниму донли нўди дифон. Җиргәсы Җў на Тади да лилён ба ниму линчўлэди жызы. Ниму бу нын чы ю җёмянди мәмә. 4Ниму да Египет чўчиди җы йитянсы җынйүә[*], – җы зусы ту йигә йүә. 5Җў зочян ги нимуди зўзў-быйбый дўли җу ба хананейжынму, хеттейжынму, аморрейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму җўди дифон ги ниму гигини. Җисы Җў ба ниму линдо тон нюнэзы дэ фынмиди фуҗү дифоншон, ниму ё няннян гуә җыгә җечини. 6Чи тян литу чўгуә мәю җёмянди мәмә ниму бә чы данлин мәмә, йиху ди чи тянди нэйитян ниму ё гуә җыгә җечини, җинян Җўни. 7Җы чи тян литу ниму яндин ё чы мәю җёмянди мәмәни. Ниму җўди дифоншон бу нын гә җёмян хуэйҗәсы ю җёмянди мәмә+. 8Җечи датурди нэйитян ни ё ги эрзы пәщёни: «Заму гуә җыгә җечиди йинйирсы Җў ба заму да Египет җефончўлэди сыхур, щянли вида кэрамэтили». 9Ни гуә җыгә җечиди сыхур, җыгә ги ни зущён зэ ниди шушон дэ бынлушон дэди йигә җихо йиён, җё ни йинавар нян дэ щищүә Җўди фалүни, йинцысы Җў на Гәҗяди да лилён ба заму да Египет линчўлэли+. 10Ниму ё няннян зэ динхади җыгә сыхуршон гуә җыгә җечини.

Тушузыму либянди фынфу

– 11Җў зочян ги заму лян замуди зўзў-быйбый дўли җули, Та ба заму линдо Ханаан дифоншонни. 12Йинви нэгә ни ба йиче тушузы яндин ги Җў ё җүгини. Мый йигә сынлинди гунтушузы есы Җўди. 13Кәсы ба лүди гунтушузы ни на ёнгозы ё хуангуәлэни. Ни дан на ёнгозы ба та бу хуангуәлэ, нэхур яндин ба лүвазыди бәзы ё җәхуэйни. Ни яндин ё ба ниди ту йигә эрзы е хуангуәлэни. 14Вонху нимуди эрзы вын нимуни: «Җыгә ю са йисыни?» Ни җымуҗя хуэйда: «Җў ба вәму на да лилён да Египет – вәму дон нўди дифоншон – линчўлэли+. 15Нэхур Египет хуоншонди щин ниндёли, ба вәму бу фонкэ, Җў ба Египетди тушузыму – да жынди ту йигә эрзы дашон йичыр до сынлинди тушузы – йиче ду дасыли. Йинви җыгә вәму ба йиче сынлинди гунтушузы ги Җў җүгидини, ба ту йигә эрзы ду хуангуәлэдини». 16Ни зунхў җыгә фынфу, йинцысы җыгә ги ни, зущён зэ ниди шушон лян бынлушон дэди йигә җихо йиён, җё ни җиха: Җў на Гәҗяди да лилён ба заму да Египет линчўлэли.

Йүнцэ җўзы дэ хуә җўзы

17Египетди хуоншон ба исраилжынму фонкэди сыхур, Хўда ба таму да филистимжынмуди дифон, да нэгә җелўшон мә лин. Хўда фәди:

– Дансы пащён Вәди минжын пынҗян даҗонди сычин, таму щинни хухуэйни, йүанхуэй щён хуэй Египет чини+.

18Йинви җыгә Хўда ба таму да йүан лўшон, зугуә савә вон Хунхэ линшон зули. Исраилжынму нади җүнчи да Египет чўлэ, кәҗя шәлүди да җонни. 19Муса ба вучонлиди Юсуфди гўдў нашон зули, йинцысы Юсуф вучонди зочян җё исраилжынму зэ тади мянчян дўли җули, фәсы:

– Хўда җю ниму минди сыхур, ниму яндин ба вәди гўдў да җыгә вәршон лян ниму йидарни нашон зу+.

20Исраилжынму да Сокхоф дифоншон зудё, доли Ефам дифоншонли, зэ нэтар таму зали йигә йинпан. Җыгә вәр зэ савәди бянҗени+. 21Быйтян Җў зэ йүнцэ җўзыни зэ таму туни зуди, зы лўдини; хили Җў зэ хуә җўзыни зэ тамуди туни зуди, на хуә ги таму җолёндини. Зу җымуҗя җё таму йитян, йиванщи нын зу лў+. 22Быйтян йүнцэ җўзы, хили хуә җўзы бу тынди зэ таму туни зудини.

14

Исраилжынму гуәли Хунхэли

14^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни чи, ги исраилжынму фәги, җё таму җәгуәлэ, зандо Пи-Гахироф дифонди дуймянзы, Мигдол дифон лян Хунхэди донҗунни, ко Ваал-Цефон гынчян. Ба йинпан задо Хунхэ гынчян+. 3Египетди хуоншон сылёнди, исраилжынму мили лўли, савә ба таму дончўли. 4Вә җё хуоншонди щин ниндёни, та чўлэ, җуй нимуни. Вә ба Египетди хуоншон лян тади җүндуй дабэни. Нэхур таму зу тэнэ Вәни, җыхани – Вәсы Җў!

Исраилжынму зу җымуҗя ганли. 5Египетди хуоншон тинҗян исраилжынму кәҗя подёли, та лян тади гуанжынму щинни хули хуэй, фәди:

– Заму ганли йигә са сычин?! Заму җё исраилжынму подёли, җыхур заму ба җыщезы нў дюдёли!

6-7Египетди хуоншон шонли мачә, ба лин җүндуйди җүнгуан дэ җүндуй җёдилэ, лян любый дин ходи мачә дэ Египетди йиче данлинди мачә йидарни да Египет чўлэли. 8Җў җё Египет хуоншонди щин ниндёли; хуоншон чўлэ, җуй исраилжынмудини еба, исраилжынму ту нади гогорди, йидяр ду мә хэпа да Египет зудёли+. 9Египетди җүндуй, йиче ма, мачә лян машон чиди җүнжынму ба исраилжынму зэ Хунхэ бонгәрни няншонли. Тамуди йинпан зэ җытар задини; нэгә вәр ко Пи-Гахироф дифон гынчянни, зэ Ваал-Цефон дифонди дуймянни. 10Исраилжынму йиканса: Египетди хуоншон лян җүндуй ба таму җуйшонли, тэ хэли пали, зу читоди җё Җў ба тамуди мин җюхани. 11Таму ги Муса фәди:

– Нандый зэ Египет мәю сун вәмуди вәрма? Ни виса ба вәму линдо җыгә савәни вучонлэли? Ни ба вәму да Египет линчўлэ, ни кан, ни ганлигә са сычин! 12Нандый вәму чўлэди сыхур ги ни зочян ба җыгә нын йүди сычин мә фәгуәма? Вәму ги ни фәли: «Ни бә гуан вәмуди сычин, җё вәму зэ Египет дон нўчи до вәмушон ходихын». Зэ Египет йинавар дон нў би зэ савәни вучонди чёнщёр!

13Муса хуэйдади:

– Ниму бә хэпали! Занди вынвырди. Җиргә ниму канҗянни, замуҗя Җў җю нимуни! Ниму ба җыще египетжын йүнзун зэ бу җян. 14Җў ви ниму җынҗандини; ниму гуон ё нанвынхани+.

15Җў ги Муса фәди:

– Ни виса лади кўшыр чито Вәдини? Ни җё исраилжынму вончян зу. 16Ни ба ниди җўгунзы начелэ, җочў хэзы чынкэйихар. Хэниди фи фынкэни, исраилжынму да ганнан дишон нын зугуәчи. 17Вә җё египетжынмуди щинчон ниндёни, йинви җыгә таму җиндо хэ литу җуй нимуни. Кәсы Вә ба Египетди хуоншон, ба тади җүндуй, мачә лян чи мади җүнжын ду дабэни. Таму тэнэ Вәни! 18Вә ба таму дабэди йиху, таму зу җыдони – Вәсы Җў!

19Хўдади тянщян зочян зэ Исраил дуйвуди туни зудилэ, щүанзэ зандо Исраил дуйвуди хутули. Йүнцэ җўзы е зандо Исраил дуйвуди хутули, 20зандо египетжынму лян исраилжынмуди җунҗяннили. Ги египетжынму йүнцэ чынха хинанли, кәсы ба исраилжынму җолёнли. Йинви җыгә җынҗыр йиванщи Египетди җүндуй мәдый до исраилжынму гынчян. 21-22Муса җочў хэ ба шу чынкэлихар, Җў зу на дунфын ба хэниди фи гуатуәли. Дунфын гуали җынҗыр йиванщи, фи фынкэли, зущён лёнтў чён йиён, занхали, хэ дизы ганли. Исраилжынму да ган дизышон гуәли хэли. 23Египетжынму җуй исраилжынмудини, таму лян ма, мачә дэ машон чиди җүнжынму е ду җинли хэзы литули. 24Тян лёнди зычян, Җў да хуә җўзы лян йүнцэ җўзы литу ба Египет җүндуй вонлихар, җё таму йиха ду луанхуонли. 25Җў җё Египет мачәди гўлў нондё ни литули, гўлў бу җуанли. Египетжынму фәди:

– Җў ги исраилжынму бонмон да замудини. Заму куэкуэди да тамуди мянчян ё пони!

26Җў ги Муса фәди:

– Ни ба шу җочў хэзы чынкэ, җё фи йүанхуэй хәдо йидарни, ба египетжынму лян тамуди мачә дэ машон чиди җүнжынму ду янсычи.

27Муса ба шу җочў хэ чынкэли, ганзо хэниди фи йүанхуэй хәдо йидарнили, зущён зочян йиёнли. Египетжынму җочў да филон подини, Җў ба таму ду зэ хэ литу янсыли. 28Хэниди фи, зущён зочян йиён, до йидарнили, ба йиче җуй исраилжынмуди мачә, чимади җүнжынму лян Египетди җүндуй янсыли – йигә ду мә шынха. 29Исраилжынму да хэди гандизышон зуди сыхур, фи фынкэдини, зущён лёнтў чён йиён. 30Нэйитян Җў ба исраилжынмуди мин да египетжынмуди шуни җюхали. Исраилжынму җянли: египетжынмуди мэти зэ хэяншонни. 31Исраилжынму канҗян замуҗя Җў на гәҗяди да лилён ба египетжынму дабэли, таму хэпади тэнэли Җўли, ба Та дэ Тади хуәҗи Муса щинфули.

15

Муса дэ Мариамди чүзы

15^1Муса лян исраилжынму ги Җў чонлигә чүзы:

Вә куаҗён Җўни,
йинцысы Та ба вида дыйшын налэли!

Та ба Египетди ма дэ машон чиди җүнжынму эрдё хэ литули!

2Җўсы вәди Бохўҗя;

Та ба вәди мин җюхали!

Тасы вәди Хўда, вә щён куаҗён Тани!

Тасы вәди дадади Хўда, вә щён куаҗён Тани!

3Җўсы Җүнжын;

«Җў» – зусы Тади минзы!

4Та җё Египетди җүндуй дэ тамуди мачә дедо хэ литули,
ба дин ходи җүнгуанму зэ Хунхэ литу янсыли!

5Шын хэ ба таму гэчўли,
зущён шыту йиён, ба таму яндё хэ дизынили!

6Җў! Ниди юшу ю бибучынди да лилённи!

Җў! Ниди юшу ба дуйтуму да суйли!

7Ни на вида лилён ба фанчелэди жынму дабэли!

Ниди чи ба таму, зущён хуә шо мыйцоди йиён, шодёли!

8Ни җочў хэзы чуйли йику чи, фи дуйдо йидарни,
зущён чён йиён, занхали!

Хэ дизы гандёли.

9Дуйту фәди: «Вә щён ба таму няншон җуачўни.

Ба тамуди фугуй суйбяр чёншон, фынкэни.

Вә ба до начўлэ, ба таму ду садёни».

10Җў! Ни гуон чуйли йику чи,
хэ зу ба египетжынму янсыли!

Таму, зущён щила йиён, яндё шын фи литули!

11Җў! Зущён лян Ни йиёнди, хан ю Видади Хўданима?!

Сый хан, зущён Ни йиён, гуйҗун дэ сынза?

Сый хан, зущён Ни йиён, нын щян кэрамэти+?

12Ни ба Ниди юшу чынкэли,
дитў ба дуйтуму мэчўли!

13Ни ба Ни җюхади җыгә минжын на йүнзун гэбудёди нэчин линдини!

Ни на Ниди да лилён ба таму вон Ниди гуйҗун дифоншон линдини.

14Минзў тинҗян, зу хэли па, луанхуонли.

Филистимжынму дали лынҗанли.

15Ба Едом дифоншонди вонзыму хаҗинли;
сынза ба Моав дифоншонди линшужынму җуачўли;

Ханаан дифоншон җўди жынму пәфанхали+.

16Сынза дэ хэпа ба таму җуачўли!

Җў! Таму канҗян Ниди да лилён
хэпади, зущён шыту йиён, зандини,
дынди, җисы чынха Ниди минжын
да тамуди мянчян зугуәчини!

17Ни ба Ниди минжын линдо Ниди го саншон, ба таму, зущён фу йиён, зэдо нэтар!

Нэсы Ни, Җў, ги Ни Гәҗя җянчўлэди җўди вәр,
зусы Ни Гәҗя щюгэхади гуйҗун Сы!

18Җў! Ни йинаварсы Хуоншон,

Ниди Хуоншонди чүанли йүнзун бу ван.

19Исраилжынму да ган дишон гуәли хэзыли, кәсы Египетди мачә, ма дэ машон чиди җүнжынму җинли хэ литуди сыхур, Җў җё фи хәчў ба таму ду янсыли.

20Харунэди җеҗе Мариам нүшынжын шуни ба балагўр нашон, данлин нүжын лян та йидарни йихани да балагўрдини, йихани тё тёвудини+. 21Мариам ги таму чонтуәли:

– Заму ё куаҗён Җўни,
йинцысы Та ба вида дыйшын налэли!

Та ба Египетди ма дэ машон чиди җүнжынму ду эрдё хэ литули!

Мерра дифоншонди кў фи

22Йиху Муса ба исраилжынму да Хунхэ гынчян линшон зудё, доли Сур савәнили. Зэ җыгә савәни таму зули сан тян, зобуҗуә хәди фи+. 23Таму доли Мерра дифоншонли, кәсы нэтарди фи е хәбучын, йинцысы фи кўдихын. Йинви җыгә ба нэгә дифон җёди Мерра[*]. 24Исраилжынму гондо Мусади вынли тали:

– Җё вәму хә сани?

25Муса читотуә Җўли, Җў зу ба йикуэзы муту ги та зыгили. Муса ба муту нашон, эрдё фи литу, фи донвәр кәҗя нын хәли. Җў зэ нэтар ба Тади фалү дэ минлин ги таму гигили, хан зэ нэтар ба таму зыянли. 26Анлахў Торля фәсы:

– Ни дан тин Вәди хуа, зэ Вәди мянчян ган гундо, зунхў Вәди минлин, нэхур Вә на египетжынму шухади йигә бэля ду бу зуйщин ни, йинцы Вәсы канхо ниди бинди Җў!

27Йиху исраилжынму доли Елим дифоншонли; нэтар ю шы эргә фичүан лян чи шыгә мизорфуни. Таму зэ фи бонгәрни ба йинпан захали+.

16

Манна лёншы лян нанчун чёр

16^1Исраилди йиче минжын да Елим дифоншон чишын зудёли. Таму да Египет чўлэ ди эргә йүәди шыву тянди нэйитян доли Син савәнили. Таму занди җыгә вәр зэ Елим лян Син савәди донҗуннини+. 2Исраилжынму зэ җыгә савәни гондо Муса дэ Харунэли, 3ги таму лёнгәр фәди:

– Җў зочян дан ба вәму зэ Египет дасы – җыгә до вәмушон дуәму хо! Зэ Египет вәму зэ жу гуә гынчян зуәдилэ, дўзы йинавар чы бодини. Кәсы ниму ба вәму линдо җыгә савәни, щён җё вәму зэ җытар вәсынима+?

4Җў ги Муса фәди:

– Вә ги ниму да тяншон ги чыдини. Җё минжын мый йитян чўчи, нэйитян сыйүн дуәшо лёншы, зу шу дуәшо. Җымуҗя Вә нын зыян таму, кан таму ба Вәди фынфу зунхўнима бу зунхў. 5Ди лю тянди нэйитян җё таму ба лён тянди лёншы шуха, ба чыди шәлүха.

6Муса лян Харунэ ги исраилжынму фәди:

– Җў ба ниму да Египет линчўлэли – ниму ба җыгә җиргә хушон зу җыдохани. 7Миргә ганзо йизор ниму ба Җўди лилён дэ гуонлён канҗянни. Та ба нимуди гондо кәҗя тинҗянли. Сый дансы гондо вәму, та гондо Җўдини!+

8Муса кә фәди:

– Җў хушон ги ниму ги жуни, ганзо ги ниму ги чыбоди лёншыни, җё ниму разыни, йинцысы Та кәҗя тинҗянли, замуҗя ниму гондо Тадини. Ниму дан гондо вәму, шыдашы җы зусы ниму гондо Җўдини!

9Муса ги Харунэ фәди:

– Ни чи, җё йиче исраилжын шудо йидарни, зандо Җўди мянчян, йинцысы Та кәҗя ба тамуди гондоди хуа тинҗянли.

10Харунэ ги Исраилди йиче жын фәхуади сыхур, таму ба ту җуангуәчи җочў савәни йиканса, мынмынди ба Җўди гуонлён зэ йүнцэ литу канҗянли. 11Җў ги Муса фәди:

– 12Вә кәҗя ба исраилжынмуди гондо хуа тинҗянли. Ни ги таму фәги: хушон таму чы жуни, ганзо чы чыбоди лёншыни. Җымуҗя таму зу җыдони, Вә, Анлахў Торлясы, тамуди Җў!

13Хушон йида чүн нанчун чёр фидилэ, луәдо дипизышон, ба йинпан ду пудёли. Ганзо лўфи луәдо йинпанди сыҗу-баханили+. 14Лўфи гандёди йиху, савәниди димяншон пули йицынзы, зущён хили луәхади фон йиёнди, бә пянпяр дунщи. 15Исраилжынму ба җыгә дунщи канҗян, бу җыдо җыгәсы са, зу йигә вын йигәдини:

– Җысы са-я?

Муса ги таму фәди:

– Җы зусы Җў ги ниму гихади лёншы. 16Җў зочян гиди фынфу: ниму ду ё шу җыгә дунщини; мый йигә жын гәҗя нын чы дуәшо, та зу ё шу дуәшони. Мый йиҗязыди йикузы жын гуон нын шу лёнгә кило+.

17Исраилжынму җочў гихади фынфу ганли: ющезы жын шуди дуә, ющезы жын шуди шо. 18Жынму лён җыгә дунщиди сыхур йиканса: сый шуди дуә, та мәю дуәйүди; сый шуди шо, ги та гули. Мый йигә жын нын чы дуәшо, та зу шули нэмущер. 19Муса ги таму фәди:

– Бу җун җё сый ба җыгә лёншы шындо ди эр тян.

20Кәсы ющезы жын мә тин Мусади хуа, люхалищер лёншы. Доли ди эр тян ганзо йизор, люхади нэщезы лёншы литу сынли чунли, юли чу видоли. Җымуҗя ганди жынму җё Муса чишонлэли. 21Мый йитян ганзо йизор жынму җочў гәҗяди чышу шу лёншыдини. Жәту сэди сыхур, җыгә лёншы зу щёдёли.

22Ди лю тян таму дуәйү шули лёнлэзыди лёншы, мый йигә жын шули сыгә кило. Минжынди йиче линшу ги Муса ба җыгә сычин фәгили. 23Муса ги таму хуэйдади:

– Җў кәҗя гили фынфули: миргәсы заму хуанди жызы. Миргәсы бэвон Җўди гуйҗун шанбэ. Җиргә ниму ё цо сани, зу цоха, ё җў сани, зу җўха, ба шынхади лёншы ги миргә люха+.

24Таму җочў Муса гихади фынфу ганли: ба шынхади лёншы ги ди эр тян люхали, җыще лёншы литу е мә сын чун, е мәю са чу видо. 25Муса фәди:

– Җиргә ниму чы люхади лёншы! Йинцысы җиргәсы бэвон Җўди гуйҗун шанбэ жызы. Ниму зэ йинпан вэту җиргә зобуҗуә лёншы. 26Ниму ё лютян шу лёншыни, ди читянсы шанбэ, нэйитян йинпан вэту са ду мәю.

27Доли ди чи тянди нэйитян, ющезы жын йүанхуэй чўчи зо лёншычили, кәсы таму ба са ду мә зоҗуә. 28Җў ги Муса фәди:

– Ниму до жисы хан бу щён зунхў Вәди фынфу? 29Ниму җиха, Вәсы Җў! Вә ё җё ниму хуан йи тянни, йинви җыгә ди лю тян Вә ги ниму ги лён тянди лёншыни; до ди чи тян, мый йигә жын ё шындо җянини, бә чўчили.

30Йинви җыгә исраилжынму ди чи тян ду хуанхали. 31Исраилжынму ба җыгә лёншы җёди «манна», та зущён кориандрди җунзы, янсый быйбырди, видо зущён лян фынми луәхади бинзы йиён. 32Муса фәди:

– Җў ги заму гиди җымуҗяди фынфу: ба лёнгә кило манна ги замуди хубый люха, җё таму кан: Җў ба заму да Египет линчўлэди сыхур, зэ савәни ги заму гили лёншыли.

33Муса ги Харунэ фәди:

– Ни на йигә гуанзы, ги литу до лёнгә кило манна, гәдо Җўди мянчян. Җысы ги замуди хубый люхади.

34Харунэ җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли. Та ба җыгә гуанзы гәдо хәтун щёнзы гынчян цонхали. 35Исраилжынму ба манна чыли сышы нян, йичыр до таму җўдо Ханаан дифоншонди нэгә сыхур+. 36(Нэхур жынму лён лёншыди фынлён ю эршыгә литр.)

17

Да шыту литу тончўлэди фи

(Фур 20:1-13)

17^1Исраилди йиче жын җочў Җўди фынфу да Син савәни чишын зудёли. Доли Рефидим дифоншон, таму ба йинпан захали; нэтар мәю хәди фи+. 2Исраилжынму кә гондотуә Мусали, таму фәди:

– Вәму конли, ни ги вәму ба фи гиги!

Муса хуэйдади:

– Ниму виса гондо вәдини? Виса ниму зыян Җўдини+?

3Кәсы минжын конли, хан гондо Мусали. Таму фәди:

– Ни виса ба вәму да Египет линчўлэли? Ни щён җё вәму лян вәмуди эрнү дэ сынлин консынима?

4Муса читотуә Җўли:

– Хўда-я! Җё вә лян җыгә минжын замуҗя банни? Таму куэ зу на шыту ба вә дасыни+.

5Җў ги Муса фәди:

– Ни лян җигә исраилжынмуди ложын йидарни зудо минжын туни. Ни шуни ба зочян дали Нил хә фиди нэгә җўгунзы нашон. 6Зэ Хорив санди йи куэ да шытушон Вә зандо ниди мянчянни. Ни ба нэ йикуэ да шыту на җўгунзы дайихар, фи зу тончўлэни, җё жынму хәчи.

Муса зэ Исраил ложынмуди мянчян зу җымуҗя ганли+. 7Ба нэгә дифон җёлигә Масса дэ Мерива[*], йинцысы исраилжынму зэ нэтар зынҗон дэ зыян Җўли:

– Җў хан лян заму зэ йидарнима, мә зэ?

Исраилжынму лян амаликжынму дали җонли

8Амаликжынму лэ, доли Рефидим дифонни лян исраилжынму дакэ җонли+. 9Муса ги Навинди эрзы Иса фәди:

– Ни җянчўлэ җигә жын, шәлүди миргә лян амаликжынму да җончи. Миргә вә ба Хўдади җўгунзы надо шуни, зандо сан динзышонни.

10Навинди эрзы Иса җочў Муса гихади фынфу ганли: чўчи лян амаликжынму дали җонли. Нэгә сыхур Муса, Харунэ лян Ор шонли сан динзышонли. 11Муса дан ба шу зачелэ, исраилжынму ба җон йиндини; та ба шу дан лёхачи, амаликжынму йиндини. 12Кәсы йиху Мусади шу фали, Харунэ лян Ор налэли йи куэзы шыту, җё Муса зуәдо готули. Таму лёнгәр зандо лёнхани йичыр до жәту луәди сыхур, фули Мусади шули. 13Зу җымуҗя Навинди эрзы Иса ба амаликжынму дабэли. 14Җў ги Муса фәди:

– Ни ба җыгә дыйшын щеха, бә җё хубый вондёли, хан ги Навинди эрзы Иса фәги: Вә ба йиче амаликжын ванчүан щёмедёни!

15Муса ги Җў щюгэлигә җү гўрбаниди җуәзы, ги та нанли йигә минзы, җёчын «Җўсы вәди Чи». 16Та фәди:

– Җў дў җудини, Та йинавар лян амаликжынму җынҗанни.

18

Иофор дало Мусалэли

18^1Мусади вэфу Иофор – тасы Мадиан дифоншонди ахун – тинҗянли, Хўда ба исраилжынму да Египет линчўлэди сыхур, ги Муса лян Тади минжын ганли са сычинли+. 2-3Иофор зу лэ, ба Муса далоли, хан линди Мусади щифузы Сепфора (зочян Муса ба тади щифузы шындо вэфуди җянили) лян лёнгә эрзы. Сепфоради йигә эрзыди минзы җёди Гирсам, йинцысы Муса зочян фәгуә: «Вәсы зэ вэгуй җўди лищёнжын». 4Данлин йигә эрзыди минзы җёди Елиезер[*], йинцысы Муса зочян фәгуә: «Вә дадади Хўдасы вәди Бонбан, ба вәди мин җюхали, мә җё Египетди хуоншон ба вә дасы». 5Иофор линди Мусади щифузы лян лёнгә эрзы доли савәнили. Нэтар Муса ба йинпан задо Хўдади гуйҗунди сан гынчянли. 6Иофор җё жынму ги Муса фәли: «Ниди вэфу, ниди щифузы лян лёнгә эрзы лэли». 7Муса тинҗян җыгә хуа, чўчи җейин вэфучили, ба Иофор лўчў щинтынли. Таму йигә ба йигә вынхули, йиху җинли Мусади җонфоннили. 8Муса ба Җў замуҗя җюли исраилжынмуди мин, ги Египетди хуоншон лян тади минжын ганхади йиче сычин ду ги Иофор фәли. Та хан ги вэфу ба исраилжынму зэ лўшон йүхади йиче кўнан либян фәли зэмусы замуҗя Җў ба тамуди мин җюхали. 9Иофор тинҗян җы йиче сычин гощинзали. 10Та фәди:

– Җыган Хўда! Җў да Египетди хуоншон лян тади минжынди шуни ба ниму җефончўлэли! Җыган Хўда! Җў да дон нўди япыйшон ба ниму җефончўлэли! 11Җиргә вә җыдоли: Җў би данлин йиче хўдаму вида, йинцысы египетжынму ба исраилжынму җәмәди сыхур, Җў ба җыще вида сычин ганли!

12Иофор ги Хўда ба шоди гўрбани лян данлин гўрбани җүгили. Харунэ лян Исраилди ложынму лэ, лян та йидарни зэ Хўдади мянчян чыли җыгә гуйҗун чыдили.

Муса ба линшужынму җянчўлэли

(Чунфә фалү 1:9-18)

13Ди эр тян Муса вынли минжынди гуансыли, жынму зэ тади мянчян да ганзо йичыр зандо хушонли. 14Иофор ба җыгә канҗян, вынли Мусали:

– Ни ги җыще жын ган садини? Виса ни йигәр зуәдини, җё жынму да ганзо йичыр до хушон зэ ниди туанйүарни зандини?

15Муса хуэйдади:

– Вә яндин ё җымуҗя ганни, йинцысы минжын до вә гынчян лэ, читоди җё вә вын Хўдади вонщённи. 16Лёнгә жын юли са сычин, зу лэ зо вәдини, җё вә вын тамуди гуансыни, сыйди дуйдини, сыйди цуәдини. Вә хан ги таму пәщё Хўдади фалү дэ минлиндини.

17Иофор фәди:

– Ни җымуҗя мә ган дуйди. 18Ни кан, ни лян ниди минжын фадёли. Ни йигәр ба җыще сычин ганбулё+. 19Ни тинйихар вәди хуа, вә ги ни ги йигә йиҗян, панвонди җё Хўда лян ни зэ йидарни. Ни ё чынха минжынди бёфәни, ба тамуди сычин ги Хўда фәни. 20Ни ба Хўдади фалү дэ фынфу ги таму җётёди пәщёхо, җё таму җыдо, ё ган сани, замуҗя гуә гуонйин жызыни. 21Чўгуә җыгә ни да минжынди җунҗянни җянчўлэ җигә ю бынсыди жын, җё таму ги исраилжынму дон линшу: мый йичян жын литу – йигә линшу; йибый жын, вушыгә жын, шыгә жын ду җё ю тамуди линшу. Ни ё пащён Хўдади, ба нын кочўди, бу чы чянди жынму җянчўлэни+. 22Нэще линшужын са сыхур ду нын вын минжынди гуансы. Ёҗинди сычин либян таму нын вын ни, ба щё сычин гәҗя нын гандё. Зу җымуҗя таму ба ни данди данзы лян ни нын фынкэ, җё ги ни чинчёрха. 23Ни дан җочў Җўди фынфу җымуҗя ган, нэхур ни бу фа, ба минжынди гуансы куэкуэди е нын вындё.

24Муса ба вэфуди җуйи тинли, 25зэ исраилжынму җунҗянни ба ю бынсыди, нын ган сычинди жынму җянчўлэ, җё таму ги мый йичян жын, йибый жын, вушыгә дэ шыгә жын донли линшули+. 26Таму са сыхур ду вын жынмуди гуансыдини, са ёҗинди сы либян вын Мусадини, ба щё сычин гәҗя гандини+. 27Йиху Муса ба Иофор суншон зули, Иофор зу хуэйли та гәҗя җўди дифонли.

19

Исраилжынму зэ Синай сан гынчянни

191-2Исраилжынму да Рефидим дифонни зудёли. Таму да Египет зудё, сан йүә чў йи доли Синай савәнили. Зэ йигә сан гынчян таму ба йинпан захали+. 3Муса шонли сан лян Хўда йүмянчили. Җў да саншон ба Муса ханди, җё та ги Ягўбэди хубый, исраилжынму фәгини:

– 4Ниму кәҗя җянли: Вә, Җў, ги египетжынму ганли сали. Вә ба ниму замуҗя каншудини, зущён муйин ба гәҗяди йинвазы зэ бонзышон быйди, ба ниму надо Вә гынчянли+. 5-6Ниму дан тин Вәди хуа, зунхў Вәди хәтун, нэхур ниму чынха Вәди минжынни. Чүан дун-я дусы Вәди, кәсы гуон нимусы Вә җянчўлэди гуйҗун минжын, нимусы бэвон Вәди ахунму++.

7Муса да саншон халэ, ба Исраилди ложынму җёдилэ, ба Җўди фынфу йиҗү лян йиҗү ги таму фәли. 8Исраилжынму йищин-йиҗиди хуэйдали:

– Вәму җочў Җўди хуа яндин ганни.

Муса ба тамуди хуэйда ги Җў фәгили+. 9Җў ги Муса фәди:

– Вә зэ йүнцэ литу до ни гынчян лэни, җё Вәди минжын тинҗян, Вә лян ни замуҗя фә хуадини, да җыгәшон җё таму йинавар щинфу нини.

Муса ба исраилжынмуди хуа ги Җў фәгили. 10Җў ги та хуэйдади:

– Ни чи, ги минжын фәги: җир лян мир таму ба гәҗя ё зў ганҗинни, ба йишон щиҗинни,+
11до хургә шәлү бянйи, йинцысы нэйитян Вә, Җў, халэ до Синай саншон, җё йиче исраилжын ду нын канҗян Вәни. 12Ни ё зэ санди җувини хуа йигә лўлўзыни, ги минжын фәги: таму бу нын гуә җыгә лўлўзы, бу нын шон сан, е бу нын зэ җыгә сан гынчян зан. Сый ба җыгә сан на җүә ташон, ба та яндин ё дасыни. 13На шыту ба та дасы хуэйҗәсы на җян чуәсы, сый ду бу нын ду тади мэти. Жын хуэйҗәсы сынлин дан мә зунхў җыгә фынфу, ба чуй лабади шынйин тинҗян дан шон сан, ба та яндин ё дасыни.

14Муса да саншон халэ, ги минжын гиди фынфу, җё таму ба гәҗя зў ганҗинни, шәлү бянйи бэвон Җўни. Минжын ба гәҗяди йишон щиҗинли. 15Муса ги таму фәди:

– До хургә ниму ду ё шәлү бянйини; ниму бу нын җин щифузыди фонзы.

16Ди сан тянди ганзо йизор залуйди шын щёнтуәли, шантуә дянли, йикуэ йүнцэ до саншонли, ба зущён чуй лабади да шынйинди щёншын тинҗянни. Йинпанниди жынму тинҗян җыгә сынзазади щёншын, хэпади ду дакэ лынҗанли. 17Муса ба жынму да йинпанни линчўлэ, таму ду җейин Хўдачили. Таму зандо сан гынзы дихали. 18Синай саншон мо яндини, йинцысы Җў зэ хуә литу зандо саншонли. Җыгә ян лян хуәлу литу чўлэди ян йиён. Сан ду җантуәли. 19Җыгә сыхур лабади шынчи йүәщин дали. Муса лян Хўда фәли хуали, Хўда на залуй ги Муса гили хуэйдали. 20Җў зандо Синай санди динзышон, җё Муса шонлэни. Муса зу шонли санли. 21Җў ги та фәди:

– Ни хачи, ги жынму ги йигә ниннинди фынфу: таму бу нын ба ни хуахади лўлўзы зугуәчи кан Вәлэ, бә җё жынму вучонли. 22Ахунму ё щянтуни ба гәҗя зў ганҗинни, йиху цэ нын до Вә гынчян. Таму җымуҗя дан бу ган, Вә зуйщин тамуни+.

23Муса ги Җў фәди:

– Ниди минжын бу нын шонлэ, йинцысы Ни фәли: җыгә сансы Ни җянчўлэди, Ни хан гиди фынфу, җё зэ санди җувини хуа йигә лўлўзыни.

24Җў ги Муса фәди:

– Ни хачи, ба Харунэ линшонлэ, кәсы ахунму дэ минжын бу нын зугуә лўлўзы, до Вә җытар, бә җё Вә ба таму зуйдёли.

25Муса да саншон халэ, доли минжын гынчян, зу ба Җўди хуа ги таму йиман фәли.

20

Шыгә Датянмин

(Чунфә фалү 5:1-21)

20^1•Җысы Хўда фәхади хуа:

– 2Вәсы ни бэвонди Анлахў Торля. Вә зочян ба ни да Египет, ни дон нўди дифоншон линчўлэли+. 3Чўгуә Вә ни ба данлинди хўдаму бә бэвон!+

4Ни җочў тяншон готуди, дишон хуэйҗәсы фи диниди хуәвар ги гәҗя са ёнзы ду бә зў,+
5бә бэвон, е бә фусы таму, йинцы Вәсы ни бэвонди Анлахў Торля. Вә, зущён чыцўди нанжын йиён, сый хэхын Вә, Вә зуйщин тани, е зуйщин тади санбыйзы, сыбыйзыди хубыйни+. 6Кәсы сый нэ Вә, зунхў Вәди минлин, Вәди щин до нэгә жыншон дэ тади хубыйшон вандихын, йичыр до тади ди йичянди быйзышон ванни+.

7Быйкар бә тифә Вәди минзы. Сый дан быйкар тифә Вәди минзы, Вә яндин зуйщин тани+.

8Ни ба шанбэди нэйитян бә вондё зэмусы ё ба җыгә гуйҗунди йитян зунхўни+. 9Лю тян ни зў хуә, са сычин ду нын ган, 10кәсы ди чи тянсы Вә җянчўлэди шанбэ. Җы йитян напа сый: ни, ниди эрнү, нан-нү нў, сынлин хуэйжәсы ниди җяни җўди вэгуйжын – сысый са хуә ду бу нын ган. 11Вә, Җў, лю тянди сыхур ба тян, ди, хэ лян литуди йиче ду зохали, ди чи тянди нэйитян Вә хуанхали. Йинви җыгә Вә, Җў, ги шанбэди җы йитян панвонли бэрэкэтили зэмусы ба җы йитян җянчўлэли.

12Тэнэ ниди нён-лозы, җё ниди гуонйин жызы зэ Вә ги ни гихади дифоншон чынха чонйүанди+.

13Бә дасы жын+.

14Бә ган хўлонди гўнахар+.

15Бә ту сыса+.

16Ги жын бә дон җя гўва+.

17Бә нянжә данлин жынди фонзы, щифузы, нан-нү нў, ню, лү хуэйҗәсы данлинди са.

Минжын хэли пали

(Чунфә фалү 5:22-23)

18Минжын тинҗян залуйди щёншын дэ чуй лабади да шынйин, канҗян шанди дян, саншон җуәди хуә, моди ян – таму хэпазали; зандо лойүанни 19ги Муса фәди:

– Чин ни ги вәму фә хуа, вәму яндин тинни. Хўда дан ги вәму фә хуа, вәму хэпа вучонни!+

20Муса ги таму хуэйдади:

– Ниму бә хэпа, Хўда щён ба ниму зыянйихарни, җё ниму пащёнди тэнэ Тани, тин Тади хуани, бу ган гўнахарни.

21Кәсы минжын хан зэ лойүанни зандини, гуон Муса йигәр вончян зули, җинли Хўда занди хи йүнцэ литули.

Шо гўрбаниди җуәзы либянди фалү

22Җў ги Муса гиди фынфу:

– Ни ги исраилжынму җымуҗя фә: «Ниму канҗянли: Вә, Җў, замуҗя да тяншон лян ниму фәли хуали. 23Чўгуә Вә, ни ги гәҗя на җинзы хуэйҗәсы йинзы бә зў данлинди хўдаму, е бә бэвон таму. 24Ниму на тў ги Вә ба шо гўрбаниди җуәзы зўшон, зэ җыгә гўрбаниди җуәзышон ниму ба ню, ён ги Вә җүчын шодёди дэ пиннанди гўрбани. Зэ Вә ги ниму динхади бэвон Вәди мый йигә вәршон Вә долэ, ги ниму панвон хони. 25Ниму дан на шыту ги Вә зў шо гўрбаниди җуәзы, ба шыту вон пинни бә кан. Йинцысы на канпинди шыту ба шо гўрбаниди җуәзы хўзонни+. 26Ги Вә бә зў ю тэтэзыди шо гўрбаниди җуәзы, йинцысы ниму шон тэтэзыди сыхур, бә җё ба нимуди щюти канҗянли».

21

Сыйүн нўди фалү

(Чунфә фалү 15:12-18)

21^1Ни ба җыще фалү ги исраилжынму фәги: 2«Ни дан мэ йигә яхўтиди нў, җё та лю нян фусы ни. Доли ди чи нян ни ги та йүанхуэй ба зыю гиги, та ги ни са чян ду бу гэ+. 3Та ги ни дон нўди зычян дан мә җехун, зукэли җё та йигәр чи. Ги ни дон нўди зычян та дан кәҗя җели хунли, да ни гынчян зуди сыхур җё та ба гәҗяди щифузы линшон чи. 4Дансы җўжын ги та ба щифузы чүгили, йиху щифузы ги та сын-ёнли эрнүли, тади щифузы лян эрнү дусы тади җўжынди, нэхур та йигәр ё зудёни. 5Кәсы нэгә нў дан фә: «Вә нэ вәди җўжын лян вәди щифузы дэ эрнүни. Вә бу щён ё зыю, да җытар бу зу», 6нэхур җё тади җўжын ба та линдо бэвон Хўдади вәршон, йиху җўжын на җуйзы ба тади эрдуә данданзы зэ мын хуэйҗәсы мынкуоншон нонтун. Зу җымуҗя та йибыйзы чынха та җўжынди нўни+.

7Сый дан ба гәҗяди нүр мэдё, җё дон нүнў, җыгә нүнў бу нын, зущён наннў йиён, дый зыю. 8Ба та мэшонди нэгә җўжын зочян дан щён чү тани, кәсы йиху бу нэ тали, җўжын ё җё нүнўди дада ба нүр мэхуэйчини. Җўжын бу нын ба нүнў ги данлин минзўди жын мэдё, йинцысы та ба гәҗя ги нэгә нүнў щүхади хуа пәхуэли. 9Сый дан ба мэхади нүнў ги гәҗяди эрзы чүги, җё җыгә нүнў ги та дончын зущён гәҗяди нүр йиён. 10Сый дан ба ди эргә щифузы баншонли, җё та ги дапәзы, зущён зычян йиён, ба чыди, йишон гунйүншон зэмусы та лян щифузы хан ё лэвонни. 11Та ги дапәзы ба җы сангә сычин дан бу ган, нэхур җё та яндин ги та ба зыю гиги, зэ щифузы гынчян бу нын ё линганди чян.

Ги даха жынди жын ё дин са зуйни

12Сый дан ба жын дали, йиху нэгә жын вучонли, ги далиди жын яндин ё дин сызуйни+. 13Сый дан бусы байир, мәфончўди ба жын дасы, та нын подё Вә динхади дифоншон, шындо нэтар+. 14Кәсы сый дансы бабайир ба жын дасы, ги та яндин ё дин сызуйни. Напа та подё Вәди шо гўрбаниди җуәзы гынчян, вонщёнди ба сызуй дуәдёни еба, ба та ё дасыни.

15Сый ба гәҗяди нён-лозы дали, ги та яндин ё дин сызуйни.

16Сый дан ба жын тушон, йиху мэдёли хуэйҗәсы ги гәҗя шынха җё ги та дон нўни, ги тухади нэгә жын яндин ё дин сызуйни+.

17Сый дуәщянли нён-лозыли, ги та яндин ё дин сызуйни+.

18-19Лёнгә жын дачуйди сыхур, дансы йигә ба ди эргә на шыту хуэйҗәсы чуйту дали, кәсы ба та мә дасы (дэли шонли, фидо чуоншонли), йиху челэ, җўди җўгунзы чўмын нын зу лў, нэхур даха тади нэгә жын яндин җочў та бущинхади жызы ги та ё пый чянни зэмусы ба та канха бинди чян е ё пыйгини.

20Сый дан ба гәҗяди наннў хуэйҗәсы нүнў на бонбонзы дали, нў донвәр вучонли, ги җўжын ё дин зуйни. 21Кәсы дан гуәли йи-лён тян нў вучонли, ги җўжын бу дин зуй, йинцысы та ба гәҗяди цэбый дюдёли – җыгә зусы ги та динхади зуй.

22Лёнгә жын дачуйди сыхур дан ба хуэй вавади нүжын шонли, ви җыгә нүжын ба вава щёйүәдёли, кәсы та мә дэ данлинди са шон, нэхур шонха нүжынди нэгә жын яндин ё пый чянни. Нүжынди нанжын фә дуәшо чян, та зу ё зэ вынгуансыди жынмуди мянчян ба нэщезы чян пыйгини. 23-25Кәсы нэгә нүжын дэхади шон дан тэ җунли, нэхур ги нэгә жын ё дин җымуҗяди зуйни: мин хуан мин, нянҗин хуан нянҗин, я хуан я, шу хуан шу, җүә хуан җүә, шохади шон хуан шохади шон, дахади шон хуан дахади шон, на бянзы дахади шон хуан бянзы дахади шон+.

26Сый дан ба гәҗяди наннў хуэйҗәсы нүнўди нянҗин дали йи чуй, ви җыгә нўди нянҗин хадёли, җўжын яндин ё ба нэгә нў фонкэни – җысы та ви нянҗин пыйхади. 27Җўжын дан ба нўди я дадёли, та ба нэгә нў ё фонкэни, – җысы та ви я пыйхади зыю.

Сыйүн сынлинди фалү. 28Ню дан ба нанжын хуэйҗәсы нүжын дисы, ба нэгә ню ё на шыту дасыни, ба тади жу бә чы. Нюди җўжын мәю зуй+. 29Кәсы найигә ню дан зочян чинчир шонгуә жын, ги нюди җўжын ба җыгә либян фәгуә, кәсы та мә тин, ба ню хохор мә бон, йинви җыгә ню ба жын дисыли, нэхур ба нэгә ню ё на шыту дасыни, ги нюди җўжын дин сызуйни. 30Ги нюди җўжын дан ви ню дисыди жынди мин фа чян, та яндин ба ги та динхади йичеди чян ё пыйгини+. 31Ню дан ба эрвазы хуэйҗәсы яту дисы, ба җыгә сычин е ё җочў җыгә фалү вон кэ суанни. 32Ню дан ба наннў хуэйҗәсы нүнў дисы, нюди җўжын яндин ё ги нўди җўжын пый саншыгә йинчянни; ба ню ё на шыту дасыни.

33Сый дан ба фиҗин мә гэчў хуэйҗәсы вали йигә щин җин, кәсы ба тади гэзы кэкэ лёхали, йинви җыгә ню хуэйҗәсы лү дедо җин литу, 34нэгә жын яндин ё ги сынлинди җўжын пый чянни, ба сышу ги гәҗя шынхани+. 35Ню ба линҗүди ню дан дисы, нэхур җё лёнгә җўжын ба җыгә ню мэдё, ба чян лян жу тинтир фынкэ. 36Найигә ню дан зочян чинчир лян данлинди ню дили җонли, кәсы нэгә нюди җўжын мә тин, ба ню йүанхуэй хохор мә бон, нэхур та яндин ба хуә ню ги линҗү ё пыйгини, ба дисыди ню ги гәҗя шынхани.

22

Пый чян либянди фалү

22^1Сый дан ба тухади йигә ню хуэйҗәсы ён зэдёли хуэйҗәсы мэдёли, та яндин ё ви йигә ню пый вугә нюни, ви йигә ён пый сыгә ённи. 2-4Зыйвазы яндин ё ба йиче тухади дунщи пыйгини. Та дан мәю пыйди сали, нэхур зу ба та мэдё, җё дон нўчи – җысы та ви гәҗя тухади дунщи пыйхади. Ба та тухади сынлин, бугуан ню, лү хуэйҗәсы ён (сынлин хан хуәди сыхур) дан зэ та гынчян зоҗуәли, нэхур та ё ви йигә сынлин пый лёнгәни.

Сый дан хили туту-мәмәди җин данлин жынди җяни, җўжын ба та зоҗуә дасыли, дасы тади нэгә җўжын мәю зуй. Дансы җымуҗяди сычин жәту чўлэди хуэйжәсы тянчи лёнди сыхур йүли, нэхур дасы тади җўжын ю зуйни+.

5Сый зэ дини хуэйҗәсы путо йүанзыни фон гәҗяди ню, ёнди сыхур, тади сынлин дан ба жынҗя дини җонди җунзы чыли, нэхур та яндин ба гәҗяди дини җонди дин ходи җунзы хуэйҗәсы путо ги жынҗя ё пыйгини.

6Сый зэ гәҗяди дини шо цыязыди сыхур, хуә дянзы дан дедё данлин жынди дини, хуә ба нэгә жынди мәшухади хуэйҗәсы гәхалэди мыйзы шодё, нэхур дянха хуәди жын яндин ги жынҗя ё пыйгини.

7Сый дан гили чинйүан ба данлин жынди чян хуэйҗәсы гуйҗунди дунщи бохўчўни, йиху зыйвазы дан ба җыще дунщи да тади җяни тудё, ба зыйвазы җуачўли, нэхур зыйвазы яндин ё пый лён лэзыни. 8Ба зыйвазы дан мә җуачў, нэхур нэгә җяниди җўжын яндин до бэвон Хўдади вәршон ё дў җуни, йинцысы та мә на жынҗя ги та йитуәхади цэбый.

9Лёнгә жын дан зынҗён сыйсы ню, ён, лү, йишонди хуэйҗәсы данлин дюдё дунщиди җўр, таму ё до бэвон Хўдади вәршонни. Хўда ба сый дан суанчын ю зуйди, нэгә жын зу ё ги ди эргә жын пый лён лэзыни.

10Сый дан ба тади лү, ню, ён хуэйҗәсы данлин сынлин ги данлинди жын йитуәха җё та канни, кәсы сынлин дан сыдё, дэли шонли хуэйҗәсы җё зыйвазы тудёли зэмусы ги җыгә сычин мәю гўважын, 11нэхур җокан сынлинди жын яндин ё до бэвон Хўдади вәршон дў җуни, фәни, та ба ги та йитуәхади жынҗяди сынлин мә ту. Зу җымуҗя сынлинди җўжын ё ги җыгә сычин ги чинйүанни, җокан сынлинди жын са ду бу пый. 12Ба сынлин дан да җокан сынлинди жын гынчян тудёли, нэхур та яндин ё ги җўжын пыйгини. 13Есын дан ба сынлин нёсы, җокан сынлинди жын яндин ба шынхади сышу ё налэ, ба гәҗя щи быйни, нэхур та бу пый сыса.

14Сый дан ги данлинди жын, тади җўжын мә зэ нэтарди сыхур ба сынлин җеги, сынлин дан дэли шонли хуэйҗәсы сыдёли, нэхур җеха сынлинди жын ё ги җўжын яндин пыйгини. 15Нэгә сыхур җўжын дан зэ нэтар, җеха сынлинди нэгә жын са ду бу пый. Сынлин дан гўхади, ги җўжын ба гўхади нэщезы чян ё гигини.

Жынли-дэдо либян зэмусы җёмынди фалү

16Сый дан ба мә җехунди гўнён җошон, лян та йидарни фили җёли, та яндин ё ви җыгә гўнён чў җехунди чянни, йиху ба та ё чүшонни+. 17Гўнёнди дада дан ги дуанҗүәхуа, ба нүр ги та бу ги, нэгә дифонди жынму чү щифурди сыхур чў дуәшо җехунди чян, та е ё ги гўнёнди дада чў нэщезы чянни.

18Ги суангуади нүжын яндин ё дин сызуйни+.

19Сый лян сынлин фи җё, ги та ё дин сызуйни+.

20Чўгуә ги Вә, Җў, сый дан ги данлинди хўдаму җү гўрбани, ги та яндин ё дин сызуйни.

21Ба лищёнжын бә җәмә, е бә чифу. Ниму җиди, ниму гәҗя зочян зэ Египет е донли лищёнжынли+. 22Бә чифу гуафу дэ етиму+. 23-24Ниму дан чифу таму, Вә, Җў, ба таму дашын ханди чито тинҗян, Вә чишонлэ ба ниму садёни, нэхур нимуди щифузы зу чынха гуафуни, эрнү е чынха етимуни.

25Ни дан ба чян ги Вәди минжын литуди булүн найигә чүнжын җеги, ни бу нын, зущён фонҗонжын йиён, зэ та гынчян дуәйү ё чян+. 26Ни дан динчянди вәршон на жынҗяди йишон, жәту луәди зычян ни яндин ги та хуанги,+
27йинцы җысы тади луәмур йиҗян йишон, на җыгә йишон та ба гәҗяди шынзы гэдини. Мәю җыгәли, та на са ба гәҗя гуәчў, фиҗёни? Та читоди җё Вә ги та бонмонни, Вә яндин тинҗянни, йинцы Вәсы щинванди Хўда.

28Бә дэцэ Хўдали, е бә җума ниди минжынди линшу.

29Ни ба щин шучынди ту йибян шухади лёншы, путоҗю лян чин-ю ги Вә ё гигини. Ба ниди тушузы ги Вә е гигини+. 30Ба ниди йиче поню, гун-ёнди тушузы е ги Вә гигини. Таму дансы щяхали, җё таму лян вуню хуэйҗәсы му-ён шын чи тян, до ди ба тян ё ги Вә гигини+.

31Нимусы Вәди минжын, йинви җыгә ниму бә чы есын нёсыди сынлин жу, ба нэгә жу ги гувазы гиги җё чычи+.

23

«Ниму ё дон гундо дэ шыщин жынмуни»

23^1Ни бә сун щянхуа; ги бугундожын бә бонмон, ги та бә дон җя гўва+. 2Дуәйибанзы жын дан ган ха сычин, ни гыншон таму бә ган. Зэ вынгуансыди вәршон ги хуэйдади сыхур, дуәйибанзы жын дан ба гундо зўфан, ни гыншон таму бә зу. 3Вын гуансыди сыхур ви чүнжынди чүн бә пянщён та+.

4Ни дан ба ниди дўшманди мили лўди ню хуэйҗәсы лү пынҗян, ба та ги җўжын ладичи гиги+. 5Дансы ниди дўшманди туә җун дунщиди лу дедёли, ни вонгуә бә зу, ги лү бонйихар, ба та лачелэ.

6Ба чүнжынди гуансы вон гундони бан+. 7Бә чәхуон, бә хэ гундожынму дэ мәю цуәди жынди мин, йинцысы Вә яндин зуйщин ган җымуҗя ха сыди жынни+. 8Бә чы чян, йинцысы чыхади чян ба жынди нянҗин зў хадёни зэмусы ба гундожынди сычин зўфанни+.

9Бә чифу лищёнжын. Ниму җыдо лищёнжынди гуонйин жызыни, йинцысы ниму гәҗя зочян зэ Египет е донгуә лищёнжын+.

Ди чи нян зэмусы ди чи тянди фалү

10Ни ба ниди ди җун лю нян, шу лю нянди шучын, 11ди чи нян ни бә җун та, җё ди хуан йи нян, е бә шу диниди сыса, җё чүнжынму чы нэще дишон җончўлэди готянчи, ба шынхади җё есын чычи. Ни лян ниди путо дэ олива йүанзы е җымуҗя ё банни+.

12Лю тян ни ган сычин, ди чи тян ни ё хуанхани, җё ниди нў лян ни гўхади вэгуйжын, ниди ню, лүлүзы ду хуан йитян+.

13Ба Вә, Җў, ги ниму фәхади җыще хуа ниму яндин ё зунхўни. Ниму чўгуә Вә бу нын чито данлин хўдаму, ба тамуди минзы ду бә тифә.

Сангә дин ёҗинди җечи

(Җефон 34:18-26; Чунфә фалү 16:1-17)

14Няннян ниму ё ви Вә гуә сангә җечини+. 15Җынйүәни (зу җыгә йүәни ниму да Египет чўлэли) ниму ё гуә Мәю җёмян мәмәди җечини. Җочў Вә ги ниму гихади фынфу, җыгә җечиди чи тян литу ниму бу нын чы ю җёмянди мәмә. Ниму бу нын кун шу бэвон Вәлэ+.

16Ни да ниди дини шу ту йигә шучынди сыхур, ё гуә Гә мыйзыди җечини.

Чютян шу готянди сыхур, ни ё гуә Вәпынзыди җечини+. 17Кочў җы сангә җечи, ни җяниди йиче нанжын йинян литу сан бян ё до Вәди мянчян бэвон Вәни, нимуди вида Җўни+.

18Ни ги Вә җү гўрбаниди сыхур, лян гўрбани йидарни бә җү ю җёмянди мәмә.

Гуә җыще җечиди сыхур, ба җүха гўрбаниди сынлинди ю бу нын шындо ди эр тян ганзо.

19Няннян ба щин шучынди ту йихуэй шухади лёншы надо ни бэвонди Анлахў Торляди сыни.

Ни ба җүлүгозы зэ та мамади нэзы литу бә җў+.

Хўдади тянщян зэ исраилжынмуди туни зуни

20Вә ба тянщян ги ни дафадо тунини, Та зэ лўшон бохў нини. Та ба ни линдо Вә ги ни шәлүхади дифоншонни+. 21Ни ё люшын тин тади хуани. Ни бу нын фандуй та, йинцысы Вә ба та дафачили, та бу фоншә фандуйди ганбан. 22Ни дан тин тади хуа, зунхў Вәди йиче фынфу, нэхур Вә лян ниди йиче дўшман да җонни+. 23Вәди тянщян зэ ниди туни зуди, ба ни линдо аморрейжынму, хеттейжынму, ферезейжынму, хананейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму җўди дифоншонни. Вә ба таму щёмедёни+. 24Ни бә бэвон тамуди хўдаму, е бә фусы таму, гыншон тамуди җёмын бә җуан. Ни ба тамуди муту ваваму далан, ба таму бэвонди шыту җўзы йиман цыйдё+. 25Ниму дан бэвон Вә, нимуди Анлахў Торля, Вә ги ниму ги чыди лян фини, е бу җё ниму хэ бин+. 26Ниму дифоншонди нүжынму бу щёйүә вава, сын-ён тамуни. Вә ги ни ги чон шуфуни+.

27Вә җё ниди дўшман пащён Вәни. Вә җё лян ни даҗонди жынму луанхуонни; йиче дўшман җәгуәчи, да ниди мянчян подёни+. 28Вә ба хуонмифыр дафадо ниди мянчянни, җё таму ба евейжынму, хананейжынму дэ хеттейжынму да ни гынчян гандёни+. 29Кәсы Вә ба таму да ни гынчян йинянди жызы литу бу ган, бу җё нэгә дифон кундё, җё есын ба нэгә дифон бә җанман+. 30Вә ба таму манмар да нэтар ганни, йичыр до нэгә сыхур, җисы нимуди жынфур дуәхани, нэхур ниму нын ба нэгә дифон надо гәҗяди шуни. 31Вә җё ниди бянҗе да Хунхэ до Диҗунхэ гынчянни, да савә до Евфрат хә гынчянни. Вә ги ниму ба лилён гигини, җё ба нэгә дифоншон җўди жынму дабэни, ниму ба таму да нимуди мянчян ганзуни+. 32Ни лян таму хуэйҗәсы лян тамуди хўдаму бә дин хәтун! 33Бә җё таму зэ ниди гуйҗяни җў, йинцысы таму җё ни ги Вә ган гўнахарни. Ни дан бэвон тамуди хўдаму, җыгә вонху ги ни чынха хэ минди вонни»+.

24

Хўда лян исраилжынму динли хәтунли

24^1Җў ги Муса фәди:

– Ни лян Харунэ, Надав, Авиуд дэ чишыгә Исраилди линшу до Вәди саншон лэ, зандо йүанйүар бэйиха+. 2Гуон ни йигәр до Вә гынчян, бә җё данлин жынму вончян зу, е бә җё минжын лян ни йидарни шон сан.

3Муса да саншон халэ, ги минжын ба Җў фәхади йиче хуа дэ фынфу фәгили. Исраилжынму йищин-йиҗи хуэйдади:

– Вәму җочў Җўди хуа яндин ганни+.

4Муса ба Җўди йиче фынфу щешонли. Ди эр тян ганзо йизор та зэ сан гынзы диха щюгэли йигә шо гўрбаниди җуәзы, хан гәли шы эргә шыту җўзы – мый йигә шытусы ви Исраилди шы эргә зўди йиҗязы. 5Йиху Муса ба җигә Исраилди щёхуәр дафачи, җё ги Җў ба нювазы ладилэ, жүчын шоди гўрбани дэ пиннанди гўрбанили. 6Муса ба сынлинди бангәзы ще додё пын литу, ба шынхади бангәзы садё шо гўрбаниди җуәзышонли. 7Йиху та ба динха хәтунди фу налэ, ба Җўди йиче фынфу ги минжын дашын нянли. Минжын фәди:

– Вәму җочў Җўди хуа яндин ганни, е хохор тин Тади хуани.

8Нэхур Муса на пын литуди ще ба минжын салихар, ги таму фәди:

– Җыгә щесы Җў җочў Тади фынфу лян ниму динха хәтунди җихо.

9Йиху Муса, Харунэ, Надав, Авиуд лян чишыгә Исраилди линшу йидарни шонли санли. 10Таму ба исраилжынму бэвонди Хўда канҗянли; Тади җүә диха, зущён на гуйҗун сапфир бошы шыту йиён, пухади лў, ланйинйирди, зущён тянди янсый йиён+. 11Хўда ба җыще Исраилди линшу мә шон. Таму ба Хўда җянли, йиху Исраилди линшуму чыли, хәли.

Муса зэ Синай саншонни

12Җў ги Муса фәди:

– Ни шонли сан ё до Вәди җытар лэни. Ни зэ җытарди сыхур, Вә щён ги ни ги лён пян шытуни. Вә ги җыгә шытушон ба җётё Вәди минжынди йиче фалү дэ фынфу щешонли+.

13Муса лян тади бонбан Иса шәлү бянйили. Муса шонли Хўдади саншонли+. 14Та ги Исраилди линшуму фәди:

– Ниму зэ җыгә йинпанни йичыр до вәму хуэйлэ, дын вәму. Харунэ дэ Ор лян ниму шынхани, ниму дан ю са сычин вын таму лёнгәр.

15Муса шонли Синай санли, йүнцэ ба сан җәчўли. 16-17Җўди гуонлён луәдо саншонли. Исраилжынму ба җыгә гуонлён, зущён зэ сан динзышон җуәди хуә йиён, канҗянли. Йүнцэ ба сан җәчўли лю тян, ди чи тян Җў да йүнцэ литу җёли Мусали+. 18Муса шончи, җиндо йүнцэ литули. Та зэ нэтар занли сышы тян дэ сышы ванщи+.

25

Ги Хўдади гуйҗун җонфон дуанхади лищин

(Җефон 35:4-9)

25^1•Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фәги, җё таму ба лищин ги Вә налэ. Сый җынщин гәҗя щён ги Вә дуан лищин, ниму җешуха. 3-4Ниму ба җымуҗяди лищин җешуха: җинзы, йинзы дэ тун; хо мабу, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо, 5-7гун-ёнди хун янсый пизы, җүнмый пизы, зоҗүәфуди муту; ги дынзан гуанди чин-ю, гәён щён видоди цо (на җыщезы цо ба гуйҗун щён-ю дэ шоди щён пыйхади), ги Исраилди да ахун чуанди ефод хансанзышон дэ конзышон на оникс дэ данлин гуйҗун шыту занхади конзышон дэди лянлянзы. 8Җё минжын ги Вә гэ йигә гуйҗун җонфон, Вә җўдо тамуди җунҗяннини+. 9Ба Хўдади гуйҗун җонфон лян та литуди йиче җяхуә ниму җочў Вә ги ни зыгиди ёнзы зўха.

Хәтун щёнзы

(Җефон 37:1-9)

10•Ниму на зоҗүәфуди муту зў йигә щёнзы. Җыгә щёнзыди чондуансы йибый шыгә сантиметр, куандисы люшы люгә сантиметр, годисы люшы люгә сантиметр+. 11Ба җыгә щёнзы на җыншыди җин езы да литу дэ вэту бочў, хан ги җувини ба җин бянбяр дашон. 12Зў сыгә җин чүанчүанзы, йиху ба таму нандо щёнзыди сыгә туйтуйзышон: җыбонгә лёнгә, нэбонгә лёнгә. 13На зоҗүәфуди муту зў лёнгә ганзы, ба таму на җин езы бочў, 14йиху ба ганзы щёндо щёнзы лёнханиди җин чүанчүанзы литу, җё ба хәтун щёнзы на җы лёнгә ганзы нын гончелэ. 15Ба җы лёнгә ганзы ё шындо җин чүанчүанзы литуни, ба таму вончў бә чў. 16Ба Вә ги ни гигиди лён пян шыту (готу щеди Вәди фынфу) гәдо җыгә щёнзы литу.

17Ни ги хәтун щёнзы на җыншыди җин езы зў йигә гэгэзы, чондуансы йибый шыгә сантиметр, куандисы люшы люгә сантиметр; 18-19ги җыгә җин гэгэзы готу е на җин езы да лёнгә Херувим[*]: гэгэзыди җыбонгә лян нэбонгә ду ю Херувимни. Зу җымуҗя җё лёнгә Херувим лян гэгэзы хәдо йидарни. 20Лёнгә Херувим мян дуй мяндини, на җонкэди бонзы ба гэгэзы гэчўдини. 21Ни ба Вә щеха фынфуди нэ лён пян шыту гәдо җыгә щёнзы литу, на гэгэзы ба щёнзы гэчў. 22Вә лян ни йүмянди сыхур, Вә зэ гэгэзышон зандо лёнгә Херувимди донҗунни, ба Вә ги исраилжынму гиди фынфу зэ нэтар ги ни фәни+.

Бэ гуйҗун мәмәди җуәзы

(Җефон 37:10-16)

23•Ни на зоҗүәфуди муту зў йигә җуәзы, чондуансы җюшыгә сантиметр, куандисы сышы вугә сантиметр, годисы чишыгә сантиметр. 24Ба җыгә җуәзы на җыншыди җин езы бочў, ги тади җувини ба җин бянбяр дашон. 25Ги җуәзыди җувини ни зў чишы вугә миллиметр куанди чёнчёнзы, йиху ги җыгә чёнчёнзы ба җин бянбяр дашон. 26Ги җыгә җуәзы зў сыгә җин чүанчүанзы, ба таму нандо җуәзыди сыгә гуэзыди туйтуйзышон. 27Җё җин чүанчүанзы ба җуәзыди чёнчёнзы кочў; ба җуәзы гончелэди сыхур, ги җин чүанчүанзы литу ё щён ганзыни. 28Ни на зоҗүәфуди муту ба гон җуәзыди ганзы зўшон, ба таму на җин езы бочў. 29На җыншыди җинзы ба җуәзышон гәди панзы, дезы зэмусы гуан путоҗюди пин дэ ванванзы зўшон. 30Ба җуәзы ё гәдо хәтун щёнзыди чянтуни, Вәди мянчянди җуәзышон йинавар ё бэ гуйҗун мәмәни+.

Гуйҗун юдынзан

(Җефон 37:17-24)

31•Ни на җыншыди җинзы зў йигә юдынзан. Ба юдынзанди гынзы лян җўзы на дахади җинзы зўшон. Җё юдынзаншонди мый йигә хуар, хуарди бобозы лян банбар ду лян юдынзан хәдо йидарни. 32Да юдынзанди лёнбонгә ё чўлэ люгә җыҗызыни: җыбонгә сангә, нэбонгә сангә. 33Мый йигә җыҗызышон ю сангә хуарни, ёнзы зущён шылю хуар йиён; хуар ю хуар бобозы лян банбарни. 34Юдынзанди җўзышон е ю сыгә хуарни, ёнзы зущён шылю хуар йиён, ю хуар бобозы лян банбарни. 35Сан фон җыҗызыди мый йигәди диха ду ю йигә хуар бобозыни. 36Ба хуар бобозы, җыҗызы лян юдынзан ду ё на йикуэр җыншыди җинзы дахани. 37Ни ги юдынзан хан ё зў чигә дынни, ба таму нандо юдынзаншон, җё вон чянмян са гуонлён. 38На җыншыди җинзы ги юдынзан ба чянзы лян панпанзы зўха. 39Ба юдынзан лян юдынзаншонди йиче дунщи на саншы вугә кило җыншыди җинзы зўха. 40Ни кан, ни ё җочў Вә зэ саншон ги ни зыхади ёнзы яндин зўни.

26

Хўдади гуйҗун җонфон

(Җефон 36:8-38)

26^1•Ни на хо мабу, лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян ги Хўдади гуйҗун җонфон ба шыгә данзы җыха. Ги данзы готу ба Херувим зашон. 2Мый йигә данзыди чондуан дусы йимур-йиёнди: чондисы шы эргә метр, куандисы лёнгә метр. 3Ба вугә данзы йигә лян йигә лёдо йидарни, җё чынха йикуэзы, лян данлин вугә данзы е җымуҗя зў. 4Ги мый йикуэзы данзыди лёнхани фын чонниди бянбяршон ба данчин янсыйди кукузы ваншон. 5Ба вушыгә кукузы лёдо йикуэзы данзыди бянбяршон, ба вушыгә кукузы лёдо данлин данзы куэзы бянбяршон. Кукузы дуй кукузы. 6Ни на җинзы зў вушыгә гудазы, йиху ба лён куэзы данзы ляндо йидарни, зу җымуҗя Хўдади гуйҗун җонфон чынха йигәни.

7Ни на җүлүмо җы шы йигә данзы, ба Хўдади гуйҗун җонфонди динзы на җыще данзы зўшон. 8Мый йигә данзы дусы йимур-йиёнди: шы сангә метр чон, лёнгә метр куан. 9Ни ба вугә данзы лёдо йидарни, җё чынха йикуэзы, ба данлинди люгә е лёдо йидарни, җё чынха ди эр куэзы. Ба ди люгә данзы җәчын лён цынзы, гуадо Хўдади гуйҗун җонфонди мянчян. 10Ба вушыгә кукузы зандо ту йикуэзыди дин хутуди данзыди бянбяршон, хан ба вушыгә кукузы зандо данлин йикуэзы данзыди бянбяршон. 11Ни зў вушыгә тун гудазы, на гудазы ба кукузы гўчў, ба лён куэзыди данзы ляндо йидарни, җё җонфонди динзы чынха йикуэзы. 12Җё дуәйү чўлэди банлэзы данзы зэ Хўдади гуйҗун җонфонди хуту далаха. 13Җё лёнхани дуәйү чўлэди бангә метр данзы зэ җыгә Хўдади гуйҗун җонфонди лён бонгә далаха.

14Ги җонфон зў лёнгә динзы: ба йигә на гун-ёнди хун пизы зўшон, ба ди эргә на җүнмый ёнпизы зўшон, җё таму чынха гэ җонфон вэтуди динзы+.

15•Ни на зоҗүәфуди муту ги Хўдади гуйҗун җонфон ба занди куонзы зўшон. 16Мый йигә куон сыгә метр го, люшы люгә сантиметр куан; 17мый йигә куон ю лёнгә вончў чўлэди муту языни, на таму ба лёнгә куон ё ляндо йидарнини. Ба йиче куон ду җымуҗя зўха. 18Ни ги Хўдади гуйҗун җонфонди нанбонгә зў эршыгә куон, 19ги җы эршыгә куон диха зў сышыгә йин гынзы, ги мый йигә куон диха зў лёнгә йин гынзы. 20Ги җонфонди быйбонгә е зу җымуҗя зў эршыгә куон 21зэмусы сышыгә йин гынзы, мый йигә куон диха зў лёнгә йин гынзы. 22Ги җонфонди щибонгә (җыгә зусы Хўдади гуйҗун җонфонди хуту) зў люгә куон; 23ги хутуди лёнгә гуэзы е зў лёнгә куон. 24Ба җы лёнгә куон да диха йичыр до готу на йигә чүанзы ляндо йидарни. Ба лёнгә гуэзыди лёнгә куон ду җымуҗя зўха. 25Йиман зў багә куон дэ шы люгә йин гынзы, мый йигә куон диха лёнгә йин гынзы.

26Ни на зоҗүәфуди муту ба шы вугә ганзы зўшон: вугә ганзы ги Хўдади гуйҗун җонфон җыбонгәди куон, 27вугә ганзы ги нэбонгәди куон зэмусы вугә ганзы ги җонфонди хуту (җы зусы җонфонди щибонгә). 28Ба муту ганзы ё нандо куонди донҗуннини, җё таму да җонфонди җыбонгә до нэбонгә. 29Ни на җин езы ба куон бочў зэмусы ба гә ганзыди чүанзы на җинзы зўшон; ба муту ганзы е на җин езы бочў. 30Ба Хўдади гуйҗун җонфон җочў Вә ги ни зэ саншон зыгиди ёнзы дачелэ.

31•Ни ги хо мабушон лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян зэмусы җүлүмо җы йигә мынлянзы. Ги җыгә мынлянзы готу ба Херувим зашон+. 32Ба җыгә мынлянзы гуадо на зоҗүәфуди муту зўхади сыгә җўзышон. Ба җы сыгә җўзы на җин езы бочў, е на җинзы ги җўзы готу ба гудазы зўшон. Ги җўзы ба сыгә йин гынзы зўшон. 33Ба мынлянзы гуадо гудазышон, ба хәтун щёнзы гәдо җыгә мынлянзыди быйху. Җыгә мынлянзы ба Хўдади гуйҗун җонфон литуди Гуйҗун вәр лян Дин гуйҗун вәр фынкэни. 34Ни ба гэгэзы гәдо хәтун щёнзышон. Җыгә щёнзы зэ Дин гуйҗун вәршон гәдини, 35ба җуәзы гәдо Дин гуйҗун вәрди вэту, Хўдади гуйҗун җонфонди быйбонгә. Ба дынзан гәдо нанбонгә, җуәзыди дуймян.

36Ни ги җонфонди мын на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян җы йигә мынлянзы (готу ба хуар зашон). 37Ни ги җыгә мынлянзы на зоҗүәфуди муту зў вугә җўзы, ба таму на җинзы бочў, ги готу на җин езы ба гудазы зўшон. Ни ги җы вугә җўзы на тун е зў вугә гынзы.

27

Шо гўрбаниди җуәзы

(Җефон 38:1-7)

27^1•Ни на зоҗүәфуди муту ба шо гўрбаниди җуәзы зўха. Ба җыгә шо гўрбаниди җуәзы зўчын сыфонзыди: чондуансы лёнгә бан метр, куандисы лёнгә бан метр, годисы йигә бан метр. 2Зэ шо гўрбани җуәзыди сыгә гуэзышон зў сыгә гә[*], җё таму лян җуәзы хәдо йидарни. Ба җуәзы лян гә йиман на тун езы бочў. 3Ба шу хуэйди дезы, суй тещянзы, ванванзы, цацазы, нонозы зўшон, ба җыще дунщи ду на тун даха. 4Ги шо гўрбаниди җуәзы на тун зў йигә луцызы, ги җыгә луцызыди сыгә гуэзы на тун зў сыгә чүанчүар. 5Ба луцызы гәдо шо гўрбаниди җуәзы бянбянзы диха, ба та нандо җү гўрбани җуәзыди донҗунни. 6На зоҗүәфуди муту ги шо гўрбаниди җуәзы ба ганзы зўшон, йиху на тун езы ба таму бочў. 7Ба ганзы щёндо лёнханиди җин чүанчүанзы литу, җё ба шо гўрбаниди җуәзы нын гончелэ. 8Ба шо гўрбаниди җуәзы на муту банбанзы зўшон, җуәзыди донҗунни кундини. Ни яндин ё җочў Вә зэ саншон ги ни зыгиди ёнзы зўшонни.

Хўдади гуйҗун җонфонди йүанзы

(Җефон 38:9-20)

9•Ни на хо мабу ба данзы җыха, на җыгә данзы ба Хўдади гуйҗун җонфонди йүанзы чүанчў. Нанбонгәди данзы ё сышы сыгә метр чонни. 10Ги җыгә данзы зў эршыгә җўзы, ги җы эршыгә җўзы зў эршыгә тун гынзы. Ба җўзышонди чүанзы дэ ганзы ду на йинзы зўха. 11Ба быйбонгәди данзы е җымуҗя зўшон: данзы сышы сыгә метр чон, ги данзы зў эршыгә җўзы. Эршыгә җўзы е зэ эршыгә тун гынзышон нандини. Ба җўзышонди чүанзы дэ ганзы ду на йинзы зўшон. 12Йүанзы щибонгәди данзысы эршы эргә метр куан, ю шыгә җўзыни, зэ шыгә гынзышон нандини. 13Йүанзы дунбонгәди данзы есы эршы эргә метр куанди. 14-15Җонфонди мын лён бонгәни ю чигә метр куанди данзыни, хан ю сангә җўзыни, ги җўзы зў сангә гынзы. 16Ни ги йүанзыди мын зў җюгә метрди мынлянзы, ги хо мабушон лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян ба җыгә мынлянзы җыги, готу ба хуар зашон. Ги сыгә җўзы зў сыгә гынзы. 17Ба гуйҗун җонфонди йүанзы җувиниди җўзы йиман на йинзы зўхади ганзы лянчў. Ба җўзышонди гудазы на йинзы зўха, ба гынзы на тун даха. 18Җё Хўдади гуйҗун җонфонди йүанзы чынха сышы сыгә метр чон, эршы эргә метр куан, лёнгә метр го. Ба данзы на хо мабу җыха, ба җўзыди гынзы на тун даха. 19Ба Хўдади гуйҗун җонфон литу сыйүн гәёнди җяжү, җонфонди дэ йүанзыди йиче җуонҗуонзы ду на тун зўха.

Дян дынзанди фынфу

(Левит 24:1-4)

20•Ни ги исраилжынму гигә фынфу, җё таму ба олива няхади дин ходи чин-ю ги ни налэ, додё юдынзан литу, җё та йинавар са лён. 21Җё Харунэ лян тади хубый зэ гуйҗун җонфонни ба хәтун щёнзы мянчянди мынлянзы вэту занди юдынзан дянҗуә. Җыгә юдынзан зэ Вә, Җўди мянчян да хушон йичыр до ганзо ё җуәни. Йиче исраилжын лян тамуди хубый яндин йинавар ё зунхў җыгә фынфуни+.

28

Исраил ахунди гуйҗун йишон

(Җефон 39:1-7)

28^1Ни ё да исраилжынму литу ба ни гәгә Харунэ лян тади сыгә эрзы Надав, Авиуд, Елеазар лян Ифамар ханчўлэни, җё таму дон Исраилди ахун, җё фусы Вә. 2Ни ё ги ни гәгә Харунэ ба Исраилди ахун чуанди гуйҗун йишон фыншонни, җё тади ёншы чынха видади зэмусы хоканди. 3Ни ба Вә зочян гили да бынсыди йиче җёнжын җёдилэ, ги таму фынфуди җё ги Харунэ ба дон Исраил ахунди йишон фынги, җё та ги Вә дон җянчўлэди Исраилди ахун. 4Ни җё таму ба конзышон дэди лянлянзы, ефод[*], позы, заха хуарди хансанзы, дэстар мозы дэ ёниди дэзы фынги. Ги ни гәгә Харунэ лян тади эрзыму ба җыще гуйҗун йишон фынги, җё таму дон Исраилди ахун, фусы Вә. 5Җёнжынму ба җыще йишон ё на җин щян, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян дэ хо мабу фыншонни.

6•Җё таму на җин щян, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян дэ хо мабу ба ефод фыншон, ги готу ба хуар зашон. 7Ги ефодди лёнхани зў лёнгә дэдэзы, җё ба дэдэзы нын гуадо лёнгә җягуэзышон. 8Ба ефодшонди дэзы на фынха ефод йиёнди цэлё фынги. Җы зусы на җин щян, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян дэ хо мабу фынхади. Җё җыгә дэзы лян ефод хәдо йидарни. 9Ни ги лёнгә оникс шыту готу ба Ягўбэди шы эргә эрзыди минзы киха. 10Җочў тамуди ло-шо ба люгә минзы кидо йигә шытушон, ба люгә минзы кидо ди эргә шытушон. 11Зущён җёнжын зэ шытушон ки зытиди йиён, ба Ягўбэди шы эргә эрзыди минзы зэ җы лёнгә шытушон киха, йиху ба җы лёнгә шыту щёндо җин вәвәзы литу, 12бондо ефодди җягуэзышон гуади дэзышон, җё җы лёнгә шыту бёфә Исраилди шы эргә зў. Җё Харунэ зэ Җўди мянчян ба җыгә дэдо гәҗяди җягуэзышон, тамуди минзы зущён йиняр йиён. 13-14Ни зў лёнгә ю хуазыди җин вәвәр лян лёнгә җыншыди җин лянляр. Ба җин лянляр зўчын зулян нинчўди шыншынзы йиён, йиху ляндо җин вәвәршон.

Конзышон дэди лянлянзы

(Җефон 39:8-21)

15•Ни ги Исраилди да ахун зў йигә конзышон дэди лянлянзы (ниму на җыгә лянлянзы нын җыдо Хўдади вонщён). Ба җыгә лянлянзы ни лян ефод йиёнди целё фынги: на җин щян зэмусы данчин, зыхун, хунлонлор янсыйди мощян фынги, е ба хуар зашон. 16Ба та зўчын сыфонзыди: лён цынзы, эршы эргә сантиметр чон, эршы эргә сантиметр куан. 17Ни ги җыгә лянлянзышонди вәвәзы литу зан сы додозы гуйҗун шыту: ги ту йи додозы ба рубин, топаз дэ изумруд заншон; 18ги ди эр додозы ба карбункул, сапфир дэ алмаз заншон; 19ги ди сан додозы ба яхонт, мано шыту дэ аметист заншон; 20ги ди сы додозы ба хрисолит, оникс дэ яспис заншон. Ба җыще гуйҗун шыту ду зандо җин вәвәзы литу. 21Ги шы эргә шыту литу, ги мый йигә шыту готу ба Ягўбэди йигә эрзыди минзы киха, җё җы шы эргә шыту бёфә Исраилди шы эргә зў. 22Ни на җыншыди җинзы ги конзышон дэди лянлянзышон зў йигә җин лянляр, ба та зўчын зущён нинчўди шыншынзы йиён. 23Хан ё зў лёнгә җин чүанчүарни, йиху ба таму бондо конзышон дэди лянлянзыди лёнхани, 24ба нэ лёнгә җин лянляр куандо конзышон дэди лянлянзы лёнханиди лёнгә җин чүанчүаршон. 25Ба җин лярлярди данлинди лёнгә йир куандо лёнгә җин вәвәзы литу, җымуҗя ба таму ляндо ефодди чянтуди җягуэзышонди лёнгә дэзышон. 26Ни зў лёнгә җин чүанчүар, ба таму гуадо конзышон дэди лянлянзы хатуди лёнгә йиршон; тади лизы зэ ефод гынчянни. 27Зэ зў лёнгә җин чүанчүар, ба таму гуадо ефодди чянту, лёнгә җягуэзышон гуади дэзыди хату (җыгә зэ щянфынзы гынчянни), зэ ефодди дэзыди шонту. 28На данчин янсыйди дэзы ба конзышон дэди лянлянзыди чүанчүар лян ефодди чүанчүар бондо йидарни, җё конзышон дэди лянлянзы зэ ефод дэзыди шонту, бә җё конзышон дэди лянлянзы сундёли.

29Харунэ җин Гуйҗун вәршонди сыхур, та ба җыгә конзышон дэди лянлянзы (тади вәвәзыни ю Исраилди шы эргә зўди минзыни) ё дэшонни. Зу җымуҗя Вә, Җў, йинавар җищён Вәди минжынни. 30Ба урим дэ туммим[*] җуондо җы конзышон дэди лянлянзыди кудэзы литу, җё Харунэ до Вә мянчянди сыхур ба таму яндин налэ. Та зэ Вә мянчянди сыхур, йинавар ё зэ гәҗяди шынзышон дэ җыгә лянлянзыни, зу җымуҗя та цэ нын ба Вә ги исраилжынму нансуанхади вонщён җыдоха+.

31•Ни ги ефод диха хан ё данлин фын йигә позыни. Ба җыгә позы на данчин янсыйди мощян фыншон. 32Ги җыгә позыди донҗунни люха йигә ба ту нын сыйҗинчиди кузы. Вәё ба позыди кузы бә чәлан, ба җуви на ху мабу фыншон. 33-34Позы дихади бянбяршон на данчин, хунлонлор дэ данхун янсыйди мощян ба шылю зашон, тамуди донҗунни на җинзы ба линдор зўшон: йигә шылю, йиху йигә линдор; йигә шылю, йиху йигә линдор. 35Харунэ ган Исраил ахунди гунсыди сыхур, яндин ё чуан җыгә позыни. Та җинли Гуйҗунди вәр, до Вә мянчянди сыхур хуэйҗәсы чўчиди сыхур, ба линдорди щёншын нын тинҗян. Зу җымуҗя Харунэ ба мин җюхани.

36Ни на җыншыди җин езы зў йигә минмир пэпэзы, ги мянзышон ба «Ги Җў фынчўлэди» хуа киха. 37-38На данчин янсыйди дэзы ба пэпэзы бондо дэстармозы чянту, җё Харунэ ба җыгә пэпэзы дэдо бынлушон. Зу җымуҗя Вә, Җў, ба исраилжынму ги Вә җүхади йиче лищин җешухани. Минжын җү гўрбаниди сыхур дан цуәли, нэхур Харунэ ви җыгә ги хуэйдани+.

39На хо мабу ги Харунэ ба чон хансанзы фыншон, на хо мабу фын йигә дэстармозы, зў йигә ю заха хуарди дэзы+.

40Ги Харунэди эрзыму ба чон хансанзы, дэзы лян дэстармозы фыншон, җё тамуди ёншы вида зэмусы хокан. 41Ни ба җыще йишон ги ни гәгә Харунэ лян тади эрзыму чуанги, йиху на щён-ю ба таму мәйихар, зу җымуҗя ба таму җянчўлэ, җё таму дон Исраилди ахунму, фусы Вә. 42На мабу ба йишон диха чуанди дуан кўзы ги таму фынги. Җё җыгә кўкўзы да ёни йичыр до датуйшон, җё ба тамуди щючи гэчў. 43Харунэ лян тади эрзыму җин Хўдади гуйҗун җонфон хуэйҗәсы зэ Гуйҗун вәршон ган Исраил ахунди гунсыди сыхур, яндин ё чуан җыгә кўзыни, бә җё тамуди щю кэкэли. Зу җымуҗя ба тамуди мин бу хэ. Җысы ги Харунэ лян тади йиче хубый динхади йинаварди фынфу.

29

Замуҗя дон Исраилди ахунни

(Левит 8:1-36)

29^1•Вәё җё таму дон Исраилди ахунму дэ фусы Вә, ни лян Харунэ дэ тади эрзыму җымуҗя ган: 2на дин ходи мян ба мәю җёмянди мәмә, лян чин-ю хуәхади нон дэ йигә на чин-ю мәхади бинзы луәшон+. 3Ба җыщезы мәмә, нон лян бинзы җуондо куонзы литу; ни җү понювазы лян лёнгә гун-ёнди сыхур, ба мәмә ги Вә налэ.

4Ни ба Харунэ лян тади эрзыму линдо Вәди гуйҗун җонфонди мын гынчян, йиху ба таму на фи щиҗин. 5-6Йиху ни ги Харунэ ба чон хансанзы, позы дэ ефод чуаншон, ба конзышон дэди лянлянзы дэшон, ба дэзы җишон, ба дэстар мозы ги та дэдо тушон, ба җин чүанзы (җыгә җин чүанзышон кихади «Ги Җў фынчўлэди» хуа) чандо мозышон – җы дусы Исраилди ахун чуанди гуйҗун йишон. 7Йиху ни ба гуйҗун щён-ю додё Харунэди тушон, ба та мәйихар+.

8-9Ни ба Харунэди эрзыму линдилэ, ги таму ба чон хансанзы чуаншон, ба дэзы җишон, ба дэстар мозы дэшон. Зу җымуҗя ё ба Харунэ лян тади эрзыму ги Вә җянчўлэни. Җочў җыгә фалү таму лян тамуди хубый йинавар ё дон Исраилди ахунни, фусы Вәни.

10Ни ба понювазы ладо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчян, җё Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә понювазыди тушон. 11Зу зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, зэ Вәди мянчян ба җыгә понювазы зэдё. 12Ни на ниди зыту зан йидяр ще, ба җү гўрбани җуәзыди сыгә гә мәйихар. Ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы диха+. 13Йиху ни ба понювазыди кәлонди йиче ю, ганзыди дин ходи йилэзы, лёнгә ёзы дэ ёзышонди ю йиман ги Вә җүги, зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодё+. 14Ба шынхади понювазыди нюжу, пизы дэ дўзыниди фын ду ё зэ йинпанди вэту шодёни. Җысы вон быйни щи Исраил ахунди гўнахарди гўрбани+.

15Ни ладилэ йигә гун-ён, җё Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә гун-ёнди тушон. 16Йиху ни ба гун-ён зэдё, ба тади ще садё шо гўрбани җуәзыди сыхани; 17-18ба жу чечын куэкуәр, ба чончон-дўдў лян чян туйзы щиҗин, ба җыще лян гун-ёнди ту зэмусы данлинди куэкуәр йидарни гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, йиман ду шодё. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо җё Вә, Җў, разыни+.

19Ни хан ба ди эргә гун-ён ладилэ, җё Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә гун-ёнди тушон. 20Ни ба гун-ён зэдё, зан йидяр ще, йиху на җыгә гун-ёнди ще ба Харунэ лян тади эрзымуди ю эрдуә данданзы мәйихар, е ба тамуди ю шуди дамузыту лян ю җүәди дамузыту мәйихар. Ба шынхади ще садё шо гўрбани җуәзыди сыхани. 21Йиху ни на шо гўрбаниди җуәзышонди ще дэ гуйҗун щён-ю ба Харунэ лян тади йишон сайихар, ба тади эрзыму лян тамуди йишон е сайихар. Зу җымуҗя Харунэ лян тади эрзыму дэ тамуди йишон зу чынха ги Вә җянчўлэдини.

22Ни хан ё ба гун-ёнди кәлонди ю, йиба, ганзыди дин ходи йилэзы, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю дэ ю датуй нашон, 23да ги Вә җүгиди йи куонзы мәмә литу на йигә мәю җёмянди мәмә, йигә лян чин-ю мянди нон дэ йигә бинзы. 24Ба җыще чыди ги Харунэ лян тади эрзыму гидо шуни, ги Вә дуанчын гуйҗун лищин. 25Йиху ни да тамуди шуни ба чыди йүанхуэй нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, ги Вә җүчын шоди гўрбани, ба та шодё. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Вә разыни+.

26Ни ба җыгә гун-ёнди щүнцазы ги Вә дуанчын гуйҗун лищин. Җысы ги ни фынгиди йилэзы жу.

27Ни ба гун-ёнди щүнцазы лян датуй фынчўлэ, ги Вә дуанчын гуйҗун лищин; йиху ба җы йилэзы яндин ё ги исраилди ахунму гигини. 28Җысы Вә гэбянбучынди фынфу: Вәди исраил минжын җү пиннан гўрбаниди сыхур, ба сынлинди щүнцазы лян датуй ё ги Исраилди ахунму гигини. Җысы Вәди минжын ги Вә, Җў, җүхади бавэ лищин.

29Җисы Харунэ вучонли, ба тади гуйҗун йишон ё ги тади хубый шынхани, җё таму дон Исраилди ахун, фусы Вәди сыхур чуаншон+. 30Харунэди эрзыму дон Исраилди ахунди сыхур, җисы до Хўдади гуйҗун җонфон литуди Гуйҗун вәршон фусы Вә, та ба җыгә гуйҗун йишон йиман ё чуан чи тянни.

31Ни ба Харунэ лян тади эрзыму зочян җянчўлэ җё дон ахунмуди сыхур сыхуанди гун-ёнди жу нашон, зэ гуйҗун вәршон ба җыгә жу ё җўфуни. 32Җё таму зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян ба җыгә ёнжу лян куонзы литуди мәмә чыдё. 33Җысы ба таму җянчўлэ җё дон ахунмуди сыхур, ви фоншә тамуди гўнахар сыхуанхади җыще чыди, йинви җыгә таму зу ё чы җыгә чыдини. Гуон Исраилди ахун нын чы җыгә чыди, йинцы җыгәсы Хўда җянчўлэди гуйҗун чыди, данлин жын бу нын чы та+. 34Ба ёнжу хуэйҗәсы мәмә дан мә чыван, шындо ганзоли, ни ба җыгә яндин ё шодёни; бу нын чы та, йинцы җыгәсы Хўда җянчўлэди гуйҗун чыди.

35Җочў Вә ги ни гихади йиче фынфу ни яндин ги Харунэ лян тади эрзыму чи тян ё гуә тамуди гуйҗун куйчынни. 36Тянтянмир ни ба йигә понювазы җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани, җё шо гўрбаниди җуәзы ганҗинди; на чин-ю ба шо гўрбаниди җуәзы мәдё, җё та чынха гуйҗунди+. 37Җынҗыр чи тян ни җымуҗя ё ганни, җё шо гўрбаниди җуәзы йиман чынха гуйҗунди. Напа сый хуэйҗәсы са ба шо гўрбаниди җуәзы дуйихар, та е зу чынха гуйҗундини+.

Тянтянмир яндин ё җүди гўрбани

(Фур 28:1-8)

38•Тянтянмир зэ шо гўрбаниди җуәзышон ни йинавар ё җү лёнгә йисуйди ёнгозыни. 39Ба йигә ёнгозы ганзо җүшон, ба ди эргә хушон җүшон. 40Җү ту йигә ёнгозыди сыхур, ни яндин ба йигә кило хо мян лян йигә литр җыншыди чин-ю ё хуәдо йидарни ги Җў җүшонни. Ги җү гўрбани җуәзыди сыхани са йигә литр путоҗю. 41Хушон ни җү ди эргә ёнгозыди сыхур, е зущён ганзо йиён, ба мянди гўрбани җүшон зэмусы ба путоҗю сашон. Җыгә шо гўрбаниди щён видо җё Вә, Җў разыни+. 42Ба җыгә шоди гўрбани йинавар ё зэ Вәди мянчян, зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян җүни. Җы зусы Вә лян Вәди минжын йүмянди дэ фәхуади вәр. 43Вә зэ нэтар лян исраилжынму йүмянни. Вәди гуонлён җё нэгә вәр чынха гуйҗун вәрни. 44Вә җё гуйҗун җонфон лян шо гўрбаниди җуәзы чынха гуйҗундини, хан ба Харунэ лян тади эрзыму җянчўлэ, җё таму дон Исраилди ахунмуни, фусы Вәни. 45Вә яндин зэ исраилжынмуди җунҗянни җўни, ги таму дон Хўдани+. 46Таму зу җыхани, Вә, Анлахў Торлясы, тамуди Җў. Вә да Египет ба таму линчўлэли, җё зэ тамуди донҗунни җўни. Вә, Анлахў Торлясы, тамуди Җў.

30

Шо щёнди җуәзы

(Җефон 37:25-28)

30^1•Ни на зоҗүәфуди муту зў йигә шо щёнди җуәзы. 2Ба җыгә шо щёнди җуәзы зўчын сыфонзыди: чондуансы сышы вугә сантиметр, куандисы сышы вугә сантиметр, годисы җюшыгә сантиметр. Зэ җыгә җуәзыди сыгә гуэзышон зў сыгә гә, җё таму лян җуәзы хәдо йидарни+. 3Ни на җыншыди җин езы ба шо җуәзыди мянзы, сыхани дэ сыгә гә бочў, ги туанйүарни ба җин бянбяр дашон. 4Ги шо щёнди җуәзы зў лёнгә җин чүанчүанзы, ба таму нандо җуәзы лёнханиди җин бянбяр диха. Ниму ба җыгә шо щёнди җуәзы вонче гонди сыхур, нын ба ганзы щёндо җин чүанчүанзы литу. 5Ба ганзы ду на зоҗүәфуди муту зўшон, йиху на җинзы ба таму бочў. 6Ба шо щёнди җуәзы ё гәдо мынлянзы вэтуни. Җыгә мынлянзы хуту гәди хәтун щёнзы, зэ нэтар Вә лян ниму йүмянни. 7-8Тянтянмир ганзо йизор Харунэ лэ, даҗә дынзанди сыхур, та ё зэ шо щёнди җуәзышон шо щённи. Хушон дян дынзанди сыхур, е ё шо щённи. Ниму лян нимуди хубый йинавар ги Җў җымуҗя ё шо щённи. 9Ниму бу нын зэ җыгә шо щёнди җуәзышон шо данлин щён, е бу нын җү шодёди хуэйҗәсы мянди гўрбани, бу нын ба путоҗю додё җыгә җуәзышон+. 10Няннян йихуэй Харунэ ба җыгә шо щёнди җуәзы ё зў ганҗинни: ба җуәзыди сыгә гә на вон быйни щи гўнахар гўрбаниди ще сайихар. Ниму лян нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә гуйҗун куйчынни. Җё җыгә шо щёнди җуәзы чынха Вә, зусы Җў, җянчўлэди дин гуйҗун дунщи+.

«Ба гәҗяди мин мэхуэйлэди фалү»

11-12Җў ги Муса фәди:

– Ни суан исраилжынму фурди сыхур, мый йигә жын ё ги Вә ги мэхуэйлэ тади минди җячянни. Зу җымуҗя суан жынмуди фурди сыхур, таму ба хэ таму минди бэля нын дуәдё+. 13Суан щинминди сыхур нэгә жын яндин ги Җў пин гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён, ё чў бангә шекель йинчянни (йигә шекель йинчян ю эршыгә герани)[*]+. 14Суан щинминди сыхур, да эршы суй дашон нэгә жын ё ги Җў чў җыгә чянни. 15Ниму чў мэхуэйлэ ниму минди җыгә йинчянди сыхур, ючянхан дуәйү бә чў, чүнжын шо бә чў, ду йимур-йиён ё чў бангә шекель йинчянни. 16На исраилжынму шухади җыще йинчян ни ба Хўдади гуйҗун җонфон бохўчў. Җысы таму ви гәҗяди мин чўхади чян. Йинви җыгә Вә җищён дэ бохў тамуни+.

Тун пын

17-18•Җў ги Муса фәди:

– Ни на тун зў йигә щи абдэзыди пын. Ги җыгә тун пын на тун зў йигә гынзы. Йиху ба та гәдо Хўдади гуйҗун җонфон зэмусы шо щёнди җуәзыди донҗунни, ги пын литу ба фи дошон+. 19-21Харунэ лян тади эрзыму җин Хўдади гуйҗун җонфон хуэйҗәсы до шо щёнди җуәзы гынчян, шо щёнди сыхур таму яндин ё на җыгә пынниди фи щи шу дэ җүәни. Таму яндин ё щи шу дэ җүәни, таму дан җымуҗя ган, бу шонцун гәҗя. Җысы таму лян тамуди хубый йинавар ё зунхўди фынфу.

Гуйҗун щён-ю

22-23Җў ги Муса фәди:

– Ни ба дин ходи ю дэ щён видоди дунщи нашон: люгә кило щитонтонди смирна, сангә кило цуан корица, сангә кило цуан визы, 24люгә кило кассия зэмусы сыгә литр олива чин-ю (ба җыще щён дунщи на гуйҗунди җонфон сыйүнди фынлён лёндини). 25Ба җы йиче цуан дунщи зущён пый щёнфиди йиён, хуәдо йидарни, зўчын гуйҗун щён-ю+. 26-28Ни на җыгә гуйҗун щён-ю ба Вәди гуйҗун җонфон, хәтун щёнзы, җуәзы лян җуәзышонди йиче җяхуә, дынзан лян тади йиче сыйүнди дунщи, шо щёнди җуәзы, шо гўрбаниди җуәзы лян тади йиче сыйүнди дунщи, щи абдэзыди тун пын лян тади гынзы ду мәйихар+. 29Ни ба җы йиче дунщи ги Вә, Җў, ё җянчўлэни, җё таму йиман чынха гуйҗунди. Сый хуэйҗәсы са ба җыще гуйҗун дунщи дуйихар, таму е чынха гуйҗундини+. 30Ни ба Харунэ лян тади эрзыму на җыгә гуйҗун ю мәйихар, җё таму дон Исраилди ахун, фусы Вә+. 31Ни ги исраилжынму фәги: «Ниму лян нимуди хубый бэвон Хўдади сыхур ё сыйүн җыгә гуйҗун юни. 32Ниму бу нын на җыгә гуйҗун ю мә данлин жын, е бу нын ги ниму гәҗя на цуан дунщи зў җымуҗяди щён-ю. До нимушон җыгә чин-юсы Хўда җянчўлэди гуйҗун щён-ю. 33Сый дан на йимур-йиёнди цуан дунщи пый җымуҗяди щён-ю хуэйҗәсы на җыгә ю мә данлин жын (чўгуә Исраилди ахун), ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни».

Шоди щён

34Җў ги Муса фәди:

– Ни ба цуан дунщи: стакти, ониха, халван лян җыншыди щён йимур-йиён нашон, 35ба таму, зущён пый щёнфиди йиён, хуәдо йидарни, зўчын шоди щён. Ги жыгә щён литу гәщер ян, җё та чынха җыншыди гуйҗун щён+. 36Ни ба таму за мәмәрди, йиху надо Вәди гуйҗун җонфон литу, гәдо хәтун щёнзыди мянчян, Вә лян ни йүмянди вәршон. До нимушон җыгә щёнсы Җў җянчўлэди гуйҗунди щён. 37Ниму бу нын ги гәҗя җымужя пый щён. До нимушон җысы Вә җянчўлэди гуйҗун щён. 38Сый дан ги гәҗя пый җымуҗяди щён зэмусы шо җыгә щён, ба нэгә жынди минзы яндин да Вәди минжын литу чүдёни.

31

Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ган гунсыди жынму

(Җефон 35:30—36:1)

311-2•Җў ги Муса фәди:

– Вә да Яхўтиди зўни ба Орди сунзы, Урияди эрзы Веселеил җянчўлэли. 3Вә ба Вәди Шын Лин ги та гигили, җё та чынха ю аргилиди, цунминди, бынсы дади дэ җыдо гәён шуйиди жынни. 4Та ю бынсы на җинзы, йинзы, тун да гәёнди җяхуә; 5нын кан гуйҗун шыту, нын ки муту дэ зў гәёнди щи хуә. 6Вә да Данди зўни ба Ахисамахди эрзы Аголиав е җянчўлэ, җё та ги Веселеил бонмонни. Вә ба аргили ги йиче ю бынсыди жын е гигили, җё таму җочў Вәди фынфу ба гәёнди дунщи зўха: 7Хўдади гуйҗун җонфон, хәтун щёнзы, хәтун щёнзыди гэгэзы, Хўдади гуйҗун җонфон сыйүнди йиче җяхуә; 8җуәзы лян та сыйүнди йиче җяхуә, на җыншыди җинзы зўхади дынзан лян тади сыйүнди йиче дунщи, шо щёнди җуәзы, 9җү шо гўрбаниди җуәзы лян тади йиче сыйүнди дунщи, щи абдэзыди тун пын лян тади гынзы; 10Харунэ лян тади эрзыму ган Исраил ахунди гунсыди сыхур чуанди гуйҗун йишон; 11гуйҗун щён-ю дэ зэ Гуйҗун вәршон шоди щён – йиман дунщи җочў Вә ги ни гихади фынфу җё таму зўха.

Зунхў шанбэди фалү

12-13•Җў ги Муса гиди фынфу җё ги исраилжынму фәни:

– Ниму яндин ё зунхў Вәди шанбэни, йинцы җысы Вә лян ниму җунҗянниди йигә җихо. Җыгә җихо зыфәдисы Вә, Җў, ба ниму җянчўлэ, җё ниму ги Вә дон минжынни. 14Ниму яндин ё зунхў шанбэни, йинцысы җы йитян гуйҗундихын. Сый дан бу зунхў җы йитян, дан ган гәҗяди сычин, ба нэгә жынди минзы ё да тади минжын литу чүдёни+. 15Лю тян ниму нын ган сычин, кәсы ди чи тян ниму ё хуанхани, ба җы йитян ги Вә җүгини. Найигә жын шанбэ дан ган сычин, ги та ё дин сызуйни. 16Исраилжынму йинавар ё зунхў шанбэни – җысы Вә лян таму динха хәтунди җихо. 17Җысы Вә лян исраилжынму җунҗянниди йигә җихо, йинцысы Вә, Җў, лю тян ба тян дэ ди зохали, ди чи тянди нэйитян Вә ба хуә тынха, хуанхали+.

18Хўда зэ Синай саншон ги Муса ба җыще хуа фәба, йиху ба лён пян шыту ги та гидо шунили. Хўда ба Тади Датянмин на гәҗяди зыту щедо җы лён пян шытушонли+.

32

Җин нювазы

(Чунфә фалү 9:6-29)

32^1•Исраилжынму канди Муса хан да саншон мә халэ, таму ду шудо Харунэ гынчян фәди:

– Вәму бу җыдо лян нэгә, ба вәму да Египет линчўлэди Муса йүли сали. Йинви җыгә ни ги вәму зуәзо йигә данлин хўда, җё та ба вәму линшон!+

2Харунэ ги таму фәди:

– Ниму ба нимуди щифузыму лян эрнүди эрдуәшон дэди җин эрҗуйзы махалэ, ги вә налэ.

3Жынму ба тамуди җин эрҗуйзы шудо йидарни, ги Харунэ гигили. 4Харунэ ба эрҗуйзы йиман хуәдо йидарни шодё, зўлигә нювазыди җин ёнзы. Минжын фәди:

– Исраилжынму, ниму кан! Җы зусы ба заму да Египет линчўлэди хўда!

5Харунэ зэ җин нювазыди мянчян зыли йигә шо гўрбаниди җуәзы, ги жынму фәди:

– Миргә ги Җў гуә җечини.

6Ди эртян ганзо минжын лалэли җигә сынлин, ба ющезы сынлин җүчын шоди гўрбанили, ба ющезы җүчын пиннан гўрбанили. Йиху таму зуәха, лян чы дэ хәди, хў ганди, хунхуәкэли. 7Җў ги Муса фәди:

– Ни куэкуэди да саншон хачи, йинцысы ни да Египет линчўлэди жынму ган гўнахардини, чынха сыбудыйдили. 8Таму кәҗя да Вә ги таму фынфухади лўшон зудёли. Таму на җинзы зўлигә нювазы, гуйха бэвон нэгә сынлиндини, ги та җүли гўрбанили. Фәди нэгә нювазысы ба таму да Египет линчўлэди хўда. 9Вә җыдони, җыще минжынди пичи җёндихын!+
10Җыхур ни бә донгуа Вәли: Вә щён ба Вәди йиче чи ги таму щянчўлэ, ба таму щёмедё. Вә щён җё ни лян ниди хубый чынха вида минзўни+.

11Кәсы Муса ги та бэвонди Анлахў Торля читоди фәсы:

– Анлахў Торля! Виса Ни җымуҗя чишонлэ хэчи Ниди минжындини? Нандый таму бусы Ни на Ниди вида лилён да Египет җюхади жынмума? 12Виса җё египетжынму фәни; Ни ба исраилжынму бабайир да Египет линчўлэ, щён ба таму йиман ду зэ санни дасы, ванчүан щёмедёни? Хўда-я, вә чито Ни, җё Ниди чи щёдё, җё Ниди щин ванйихар, җё Ниди минжын бә йү җыгә бэляли. 13Вә чито Ни, җё Ни ба Ниди хуәҗиму Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ җичелэ! Ни җидини, Ни зочян ги таму дўли җули, җё тамуди хубый, зущён тяншонди щинщю йиён, дуәхани, хан щүди, ба җы йиче дифон ги тамуди хубый гигини, җё җыгә дифон йиху йинавар чынха тамудини+.

14Җўди щин ванли, ги Тади минжын мә ган Та зочян фәхади бэля+. 15Мусади шуни нади лён пян шыту, та хали санли. Мый йи пян шытуди лён мянзышон ду щеди Датянмин. 16Хўда гәҗя ба җы лён пян шыту зўшонли, мянзышон ба Тади Датянмин кихали. 17Иса ба жынмуди дашын ханди шынчи тинҗян, ги Муса фәди:

– Вә зэ йинпанни тинҗян даҗонди шынчидини!

18Муса фәди:

– Җыгә бу щён дыйшынди шынчи, е бу щён җон дабэдёди шынчи, җысы чон чүзыди шынчи.

19Муса җыни җин йинпанни ба җин нювазы лян тё тёвуди жынму канҗян, чишонлэли. Та зу зэ сан гынзы диха ба нахалэди лён пян шыту эрдё диха, дасуйли. 20Та ба жынму зўхади җин нювазы налэ, эрдё хуә литу шодёли, йиху ба җинзы мәчын тў, лян фи хуәдо йидарни җё исраилжынму ба җыгә фи хәли+. 21Та вынли Харунэли:

– Җыще жын ги ни зўли сали, виса ни җё таму ган җыму җунди гўнахарни?

22-23Харунэ хуэйдади:

– Чин ни ги вә бә сын чили, вәди җонгуйди! Ни җыдони, җыще жын нэ ган ха сычин. Таму ги вә фәди: «Вәму бу җыдо лян нэгә, ба вәму да Египет линчўлэди Муса, йүли са сычинли. Йинви җыгә ни ги вәму зў йигә данлин хўда, җё та ба вәму линшон!» 24Вә җё таму ба гәҗяди җинзы ги вә налэли. Сый ю җинзы, таму ду шудо йидарни, ги вә налэли. Вә ба җыгә җинзы эрдё хуә литу, зу җыгә нювазы чўлэли!

25Муса канҗянли, Харунэ ба жынму гуанбучў, жынму чынха сыбудыйдили, дўшманди щёшурли+. 26Муса зу зандо йинпанди мын чянту дашын фәди:

– Сыйсы Җўди жын – ду до вәди җы бонгә лэ!

Левий зўди йиче жын доли та гынчян занхали. 27Муса ги таму фәди:

– Исраилжынму бэвонди Анлахў Торля фынфуди җё ниму литуди мый йигә жын ба до начўлэ, да җыбонгә до нэбонгә ба чүан йинпан җуан йигуар, напа тамусы дищүнму, ляншуму хуэйҗәсы линҗүму еба, ба таму садёни!+

28Левий зўди жынму җочў Мусади фынфу ганли: нэйитян бонҗер ба санчян жын садёли. 29Муса ги Левий зўди жынму фәди:

– Җиргә Җў ба ниму җянчўлэ җё ниму ган Исраил ахунмуди гунсыни. Ниму ба гәҗяди эрзыму лян дищүнму дасыли, Җў ги ниму ги бэрэкэтини.

30Ди эртян Муса ги жынму фәди:

– Ниму ганхади гўнахар җундихын. Җыхур вә йүанхуэй ё шон санни, до Җў гынчян читоди җё Та ба ниму фоншә.

31Муса йүанхуэй доли Җў гынчян фәди:

– Җыще жын ганхади гўнахар җундихын. Таму ги гәҗя на җинзы зўлигә данлин хўдади ёнзы, бэвонли тали. 32Хўда-я! Чито Ни фоншә тамуди гўнахар, Ни дан бу фоншә таму, вә чито Ниди җё ба вәди минзы да Ни щехади фу литу чүдё.

33Җў хуэйдади:

– Сый зэ Вәди мянчян ганли гўнахарли, Вә зу ба нэгә жынди минзы да Вә щехади фу литу чүдёни. 34Щянзэ ни чи, ба җыгә минжын линдо Вә ги ни фәхади дифоншон. Вә ба Вәди тянщян дафадо ниди мянчян җё та лин нини. Кәсы вонхуди жызы ви җыще жын ганхади гўнахар Вә яндин зуй тамуни.

35Җў ба минжын на вынбин зуйли, йинцысы таму җё Харунэ ги таму на җинзы зўлигә нювазы.

33

Исраилжынму да Синай сан гынчян зудёли

33^1Җў ги Муса фәди:

– Ни лян Египет линчўлэди минжын да җытар зудё, до Вә ги Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ лян тамуди хубый щүхади нэгә дифоншон чи. 2Вә ба Вәди тянщян дафачи җё лин нини. Вә ба хананейжынму, аморрейжынму, хеттейжынму, ферезейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму ганчўчини+. 3Ни чиди дифон фуҗүдихын, нэтар нюнэзы дэ фынми тондини. Кәсы Вә лян ниму йидарни бу чи, йинцысы нимуди пичи җёндихын, зу хэпа Вә ба ниму зэ лўшон нын щёмедё+.

4Минжын тинҗян җыгә хуа пәфанхали, таму на җин-йин дунщи зэ бу дабан гәҗяли. 5Җў ги Муса гиди фынфу җё ги минжын фәни:

– Нимуди пичи җёндихын, Вә дан лян ниму йидарни чи, напа бу дуәди гунфу еба, Вә ба ниму ду нын щёмедё. Җыхур ниму ба ниму дэди җин-йин йиман махалэ, җё Вә сылёнйихар, Вә лян ниму зў сани+.

6Йинви җыгә исраилжынму да Синай сан гынчян зудёди йиху, таму ба гәҗяди җин-йин йиман махалэ, зэ бу дабан гәҗяли.

7Мый йихуэй исраилжынму зэ йинпанниди сыхур, Муса ли йинпанни йүанйүарди дали йигә җонфон, ба та җёлигә «Лян Җў йүмянди җонфон». Сый щён чито Җў, щён вын са, нын до нэтар чи+. 8Мый йихуэй Муса вон йүмянди җонфон гынчян зуди сыхур, минжын зэ гәҗяди җонфон мынкуни занди вон Мусадини, йичыр дынди җисы та җиндо йүмянди җонфон литуни. 9Муса җинчилиди йиху, йүнцэ луәхалэ зу зандо йүмянди җонфон мынку гынчянли. Җў нэхур да йүнцэ литу лян Муса фәли хуали. 10Минжын канди йүнцэ дан зандо йүмян җонфонди мынкуни, таму зу йиман гуйха бэвонтуә Җўли. 11Җў лян Муса мян дуй мян фә хуадини, зущён нагә жын лян гәҗяди пын-ю фә хуади йиён. Муса вон йинпанни хуэйди сыхур, тади нянчин бонбан Навинди эрзы Иса зу шындо йүмянди җонфон литудини.

Муса ба Хўдади гуонлён канҗянли

12Муса ги Җў фәди:

– Ни зочян ги вә гиди фынфу җё вә ба минжын линдо нэгә дифоншон чини, кәсы Ни мә фә, Ни ба сый лян вә йидарни дафачини. Ни фәгуә, Ни ба вә җыдоди ходихын, е щинэ вәни. 13Дансы җымуҗяли, вә читоди җё Ни ба Ниди лўдо ги вә зыги, Хўда-я, җё вә фусы Ни, хан зэ Ни гынчян җешу Ниди нэчин. Вә читоди җё Ни җичелэ: җыгә минзўсы Ниди минзў.

14Җў фәди:

– Вә гәҗя лян ни йидарни чини. Вә ги ни ги пиннанни.

15Муса хуэйдади:

– Хўда-я, Ни дан лян вәму йидарни бу чи, вә чито Ниди, җё вәму да җытар бә зу. 16Ни дан лян вәму йидарни бу чи, сый нын ба вә лян Ниди минжын зэ Ниди мянчян җешухади Ниди нэчин җыдоха? Ни дан лян вәму зэ йидарни, нэхур цэ ба вәму лян дун-яшонди йиче данлин минзўди жын нын фынщёкэ+.

17Җў ги Муса фәди:

– Вә җочў ниди йиче чито ганни, йинцысы Вә ба ни җыдоди ходихын, е щинэ нини.

18Муса фәди:

– Хўда-я! Вә чито Ниди җё Ни ба Ниди вида гуонлён ги вә зыйихар.

19Җў хуэйдади:

– Вә җё Вәди йиче гуонлён да ниди мянчян гуәчини, ба Вәди гуйҗун минзы зэ ниди мянчян дашын фәни. Вәсы Җў, Вәди щин до Вә тёҗянхади жынмушон ванни, Вә ба таму щитынни. 20Вә бу җё ни канҗян Вәди лянмян, йинцысы канҗян Вәди нэгә жын бу нын хуә+. 21Вә гынчян ю йигә вәрни, ни нын зандо нэтарди йигә саншон. 22Җисы Вәди Вида гуонлён вонгуә гуәкэли, Вә ба ни цондо сандун литуни, на Вәди шу дўчў, дынди, җисы Вә зугуәчини. 23Йиху Вә ба Вәди шу нагуәчи, ни ба Вә да җибый хуту нын канҗян еба, кәсы ни бу нын җян Вәди лянмян.

34

34^1•Җў ги Муса фәди:

– Ни ба лён пян шыту, зущён зочянди нэ лён пян йиён, е туй мин. Вә ба ни дасуйди нэ лён пян шытушон щехади хуа йүанхуэй щедо җы лён пян шытушонни. 2Миргә ганзо йизор ни шәлүди шон Синай сан, зэ сан динзышон ни зандо Вәди мянчян. 3Сый ду бу нын лян ни йидарни шонлэ, е бу нын зэ санди туанйүарни жо; ба ню, ён зэ сан гынчян е бә фон+.

4Муса ба лён пян шыту, зущён зочянди йиён, туй мин, ди эртян ганзо йизор җочў Җў ги та гихади фынфу ба шыту нашон, шонли санли. 5Җў да йүнцэ литу долэ, лян Муса зандо йидарни, ба Тади гуйҗун минзы, – «Җў», – дашын фәли. 6Җў да Муса мянчян зугуәчи, дашын ханди:

– Вәсы Анлахў Торля! Вәди щин вандихын, Вә ба жын щитындини, Вәди жыннэ дадихын, Вәди щинэ дадихын, Вәсы кочўди!+
7Вә ба Вә щүхади ги йичян быйзышонди жын зунхўдини, ба жынмуди зуй, цуәву дэ гўнахар ду фоншәдини, кәсы сый фан зуйли, Вә ба тади хубый йичыр до сан, сы быйзы яндин зуйни+.

8Муса ганҗин падо диха бэвонли Хўдали. 9Та зу фәди:

– Җў! Вә дан зэ Ниди мянчян ба нэчин җешухали, вә читоди җё Ни, Җў, лян вәму йидарни зу! Җыще минжынди пичи җёндихын, кәсы вәму читоди җё Ни фоншә вәмуди цуәву дэ гўнахар. Ни ба вәму, лян Ниди минжын йиён, җешуха.

Хўда лян исраилжынму йүанхуэй динли хәтунли

(Җефон 23:14-19; Чунфә фалү 7:1-5; 16:1-17)

10Җў ги Муса фәди:

– Җыхур Вә лян исраилжынму дин хәтунни. Вә щён зэ тамуди мянчян ган вида сычин. Җымуҗяди сычин дун-яшон нани ду мә йүгуә, найигә минзўди жын ду мә җянгуә; җё ниди җувини җўди жынму ду ба Вә, Җў, ганхади вида сычин канҗян. Йинцысы Вә щён ви ниму ган җё жынму хэпади сычинни. 11Ба җиргә Вә ги ниму гихади фынфу ниму ё зунхўни. Вә ба аморрейжынму, хананейжынму, хеттейжынму, ферезейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму да нимуди мянчян ганзуни. 12Ниму щёщинди, лян нэгә дифоншон җўди жынму бә дин хәтун, йинцысы җыгә вонху ги ни чынха хэ минди вонни+. 13Дозэзы ниму ба таму шо гўрбаниди җуәзы ё цыйдёни, ба таму бэвонди шыту җўзы даланни, ба таму бэвонди Астарта нүхўдади гуйҗун фулин кандёни+. 14Ниму бу нын бэвон данлин хўдаму, йинцысы Вә, Анлахў Торля, зущён чыцўди нанжын йиён, бу шу нэгә, сый ги Вә фанляндини+.

15Ниму лян нэгә дифоншон җўди жынму бә дин хәтун, йинцысы таму бэвон гәҗяди хўдамудини, ги таму җү гўрбаниди сыхур, ба ниму е чиншон чини, нэтар ниму е чы ги тамуди хўдаму җүгиди жуни+. 16Ниму ги гәҗяди эрзыму бә чү данлин минзўди щифур, йинцысы тамуди щин бянгуәчи бэвон гәҗя хўдамуди сыхур, ба нимуди эрзыму линшон е җё бэвон тамуди хўдамуни+. 17Ни ба данлин хўдамуди сыса ёнзы ги гәҗя бә зў+.

18Ни ба Мәю җёмян мәмәди җечи зунхўди. Ни җочў Вә гихади фынфу җынйүә чи тянди нэйитян ё чы мәю җёмянди мәмәни, йинцысы ни Авив йүәни да Египет чўлэли+.

19Йиманди ту йигә эрзы лян йиче сынлин щяхади ту йигә гунтушузы, бугуан ню, ён – дусы Вәди+. 20Ба лүлүзыди тушузы на ёнгозы ё хуангуәлэни. Ни дан на ёнгозы ба та бу хуангуәлэ, нэхур яндин ба лүди бәзы җәхуэйни. Ни яндин ба нимуди ту йигә эрзы хуангуәлэ.

Ни бу нын кун шу бэвон Вәлэ+.

21Лю тян ни нын зў хуә, кәсы ди чи тянди нэйитян ни яндин ё хуанхани. Напа җун диди сыхур, напа шу шучынди сыхур еба, ни яндин ё хуанхани+.

22Гә мыйзыди сыхур ни ё гуә Гә мыйзыди җечини. Чютян шу готянди сыхур ни ё гуә Вәпынзыди җечини.

23Йиче нанжын няннян сан бян ё до Вә, Анлахў Торляди мянчянни, бэвон Вәни, исраилжынмуди Хўдани+. 24Вә ба данлин минзўди жынму да ниди мянчян гандёни, җё ниди дифон йүәщин дани. Няннян сан бян ни яндин ё до Вәди мянчянни, бэвон Вәни. Вә бу җё сысый вонщёнди ба ниди тўди җаншон.

25Ни ги Вә җү гўрбаниди сыхур, лян гўрбани йидарни бә җү ю җёмянди мәмә. Ба Пасха җечишон зэдё ёнгозыди жу бу нын шындо ди эртян ганзо+.

26Няннян шу шучынди сыхур, ба ту йигә готян налэ, гәдо ни бэвонди Анлахў Торляди сыни.

Ба җүлүгозы зэ та мамади нэзы литу бә җў+.

27Җў ги Муса фәди:

– Ни ба җыще хуа щеха, йинцысы Вә на җыщезы хуа лян ни дэ исраилжынму дин хәтунни.

28Муса лян Җў зэ нэтар занли сышы тян, сышы ванщи, са ду мә чы, е мә хә. Та ба җыгә хәтунди хуа, Шыгә Датянмин щедо лён пян шытушонли+.

Муса да саншон халэли

29Муса ба Шыгә Датянмин зэ шуни нашон, да Синай саншон халэли. Тади лянмяншон гуонлён җодини, йинцысы та лян Җў фәли хуали, кәсы та гәҗя ба җыгә бу җыдо. 30Харунэ лян исраилжынму канҗян Мусади лянмяншон гуонлён җодини, ба таму хади, бу ган вон Муса гынчян чи. 31Муса ба таму җёдилэли. Харунэ дэ минжынди йиче линшу доли гынчян, Муса лян таму фәли хуали. 32Йиху шынхади минжын лэ, е доли Муса гынчянли. Муса ба Җў зэ Синай саншон ги та гихади йиче фынфу ги даҗя фәгили. 33Муса лян таму ба хуа фәван, на гэту ба гәҗяди лянмян гэчўли. 34Мый йибян та җиндо Хўдади гуйҗун җонфон лян Җў фәкэ хуали, зу ба гэту чүдёдини. Да нэтар чўлэ, та ба Җў гихади йиче фынфу ги исраилжынму фәдини. 35Минжын ба Мусади лянмян җолёнди канҗянли. Йиху Муса йүанхуэй ба гәҗяди лян гэчўдини. Мый йибян зэ Хўдади гуйҗун җонфонни лян Җў фә хуади сыхур, та зу ба гэту чүдёдини.

35

«Ди чи тянсы Вә җянчўлэди гуйҗун жызы»

35^1Муса ба Исраилди йиче жын җёдо хуэйшон, ги таму фәди:

– Җысы Җў гихади фынфу, җё ниму зунхўни: 2ниму ю лю тянди жызыни, җы лю тян литу ниму нын ган гәҗяди сычин. Ди чи тянсы Вә җянчўлэди гуйҗун жызы. Шанбэди җы йитян ниму яндин ви Вә, Җў, ё хуанхани. Сый шанбэди нэйитян дан ган са сычин, ги та ё дин сызуйни+. 3Шанбэди нэйитян ниму зэ гәҗяди җяни бә дян хуәли.

Хўдади гуйҗун җонфонни сыйүнди цэлё

(Җефон 25:1-9)

4•Муса зэ хуэйшон ги йиче исраилжын фәсы:

– Җў җымуҗя фынфудини: 5-6ниму ги Җў ба лищин дуанги. Сый щён җымуҗя ган, җё та ба җинзы, йинзы, тун дуанги; хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо; 7-8гун-ёнди хун янсыйди пизы, җүнмый пизы, зоҗүәфуди муту; ги дынзан гуанди чин-ю, гәёнди щён видоди цо (на җыщезы цо ба гуйҗун щён-ю дэ шоди щён пыйхади);+
9ги Исраилди да ахун ба чуанди ефод хансанзы дэ на оникс дэ данлин гуйҗун шыту занхади конзышон дэди лянлянзы дуанги.

10Җё ниму литуди бынсы дади җёнжынму лэ, җочў Җў гихади йиче фынфу ба йүнди дунщи зўшон: 11гуйҗун җонфон, тади динзы зэмусы вэтуди динзы, Хўдади гуйҗун җонфонди гудазы, куон, ганзы, җўзы, куонди гынзы, 12хәтун щёнзы, тади ганзы, гэгэзы зэмусы мынлянзы; 13бэ гуйҗун мәмәди җуәзы, тади ганзы дэ гәёнди җяхуә зэмусы жуәзышон бэди гуйҗун мәмә; 14гуйҗун юдынзан лян сыйүнди йиче дунщи; юдынзанди дын зэмусы дынди чин-ю; 15шо щёнди җуәзы лян тади ганзы; гуйҗун щён-ю зэмусы шоди щён; Хўдади гуйҗун җонфон мынкуди мынлянзы; 16шо гўрбаниди җуәзы лян тун луцызы, тади ганзы лян сыйүнди йиче җяхуә; щи абдэзыди тун пын лян тади гынзы; 17гуйҗун җонфонди йүанзыди данзы, тади җўзы лян җўзыди гынзы, йүанзыди мынлянзы; 18гуйҗун җонфон лян йүанзыди йиче җуонҗуонзы зэмусы шынзы; 19Исраилди ахун зэ Гуйҗун вәршон ган гунсыди сыхур чуанди гуйҗун йишон, җы зусы ги Исраилди ахун Харунэ лян тади эрзыму фынхади гуйҗун йишон.

20Муса җё хуэйи сандёли, йиче исраилжын хуэйли җяли. 21Җыгәди йиху сый щён җымуҗя ган, ба лищин ги Җў налэли: зў Хўдади гуйҗун җонфонди цэлё, бэвон Хўдади сыхур йиче йүнди дунщи зэмусы ги Исраилди ахун фын гуйҗун йишонди дунщи. 22Нан-нү, сыйди щинни щён дуан са, гого-щинщинди ба җин беҗынзы, эрҗуйзы, гэҗызы, бәзышон дэди җўҗўзы лян гәён данлинди җин дунщи ги Җў налэли. 23Сый гынчян ю хо мабу, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо, гун-ёнди хун янсыйди пизы хуэйжәсы җүнмый пизы е налэли+. 24Сый ю нынгў ба йинзы хуэйҗәсы тун налэ, ги Җў дуангили; сый ю зоҗүәфуди муту е налэли. 25Шуйи годи нүжынму ба ёнмо нянчын данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян налэли. 26Таму е на җүлүмо нянли щянли. 27Минжынди линшуму ба ги ефод хансанзы готу зэмусы конзышон дэди лянлянзы готу занди оникс лян данлинди гуйҗун шыту налэли. 28Таму хан ба ги дынзан гуанди чин-ю, гәёнди щён видоди цо дэ ю е налэли (на җыщезы цо ба гуйҗун щён-ю дэ шоди щён пыйхади). 29Җў чечў Муса гихади фынфу, җё жынму ган Та фәхади сычинни, йиче исраилжын, бу фә нан-нү, сыйди щинни юли вонщёнли, зу ви җыгә сычин ба лищин налэ, ги Җў дуангили.

Веселеил дэ Аголиав

(Җефон 31:1-11)

30•Муса ги исраилжынму фәди:

– Җў кәҗя да Яхўтиди зўни ба Орди сунзы, Урияди эрзы Веселеил җянчўлэли, 31Хўда ба Тади Шын Лин ги та гигили, җё та чынха ю аргилиди, цунминди, бынсыдади зэмусы җыдо гәҗун гәён шуйиди жынни. 32Та ю бынсы на җинзы, йинзы, тун да гәёнди җяхуәни; 33нын кан гуйҗун шыту; нын ки муту зэмусы зў гәёнди щи хуә. 34Җў е ги Веселеил лян Дан зўди Ахисамахди эрзы Аголиав ба җёщүә данлин жынмуди аргили гигили. 35Җў ги таму ба бынсы гиги, җё таму нын зў гәёнди щихуә, билүн: ки муту, за хуар, җы бу, на хо мабу, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян фын заёнди йишон. Таму ду ю зў гәшы-гәён дунщиди шуйини.

36

36^1Веселеил, Аголиав лян данлин ю шуйиди җёнжын (Җў ги таму гили аргили зэдэ да бынсыли, җё таму җыдо, замуҗя ё зў Хўдади гуйҗун җонфонни), ду ё җочў Җўди фынфу ган йиче гунзуәни.

Минжын налэли хошо лищин

2Муса ба Веселеил, Аголиав лян данлин җёнжын, ги сый Җў гили бынсыли, ба гәҗя щён ги бонцуди жынму җёлэ, җё таму зўтуә хуәли. 3Таму да Мусади шуни ба исраилжынму ви зў Хўдади гуйҗун җонфон дуангиди йиче лищин линшонли. Кәсы тянтян ганзо минжын хан налэ лищиндини, ги Муса җёдини. 4Йинви җыгә нэще бынсыдади җёнжын да гәҗяди зў хуәди вәршон лэ, 5ги Муса фәди:

– Минжын ба гунзуәшон сыйүнди йиче лищин налэли, кәсы җыгә би Җў фынфухади дуәли.

6Йинви җыгә Муса фынфуди, җё ги чүан йинпан фәни: җё минжын ви Хўдади гуйҗун җонфон зэ бә налэ лищинли. Жынму зэ бу налэли, 7йинцысы йиче җехади кәҗя ги хуәшон фуйү гули, хан ду шынхани.

Ба Хўдади гуйҗун җонфон гэшонли

(Җефон 26:1-37)

8•Зўхуәди жынму литу нэще бынсыдади җёнжын гэли Хўдади гуйҗун җонфонли. Таму на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян ги Хўдади гуйҗун җонфон җыли шыгә данзы, хан ги данзы готу ба Херувим зашонли. 9Мый йигә данзыди чондуан дусы йимур-йиёнди: чондисы шы эргә метр, куандисы лёнгә метр. 10Таму ба вугә данзы йигә лян йигә лёдо йидарни, җё чынха йикуэзыли, лян данлин вугә данзы е җымуҗя зўли. 11Ги мый йикуэ данзыди лёнхани фын чонниди бянбяршон ба данчин янсыйди кукузы заншонли. 12Ба вушыгә кукузы е лёдо йикуэ данзыди бянбяршонли, ба вушыгә кукузы лёдо данлин куэзыди данзыди бянбяршонли. Кукузы дуй кукузы. 13На җинзы зўли вушыгә гудазы, йиху ба лён куэ данзы ляндо йидарнили. Зу җымуҗя Хўдади гуйҗун җонфон чынха йигәли.

14Веселеил, Аголиав дэ данлин бынсыдади жын на җүлүмо җыли шы йигә данзы, ба Хўдади гуйҗун җонфонди динзы на җыще данзы шанчўли. 15Мый йигә данзы дусы йимур-йиёнди: шы сангә метр чон, лёнгә метр куан. 16Таму ба вугә данзы лёдо йидарни, җё чынха йикуэзыли, ба данлин люгә е лёдо йидарни, җё чынха ди эр куэзыли. 17Ба вушыгә кукузы зандо ту йикуэзыди дин хутуди данзыди бянбяршонли, хан ба вушыгә кукузы зандо данлин йикуэ данзыди бянбяршонли. 18Зўли вушыгә тун гудазы, на гудазы ба кукузы гўчў, ба лён куэ данзы ляндо йидарни, җё җонфонди динзы чынха йикуэзыли.

19Таму хан ги җонфон зўли лёнгә динзы: ба йигә на гун-ёнди хун пизы, ба ди эргә на җүнмый ёнпизы зўшонли, җё таму чынха гэчў җонфон вэтуди динзыли+. 20На зоҗүәфуди муту ги Хўдади гуйҗун җонфон ба занди куон зўшонли. 21Мый йигә куон сыгә метр го, люшы люгә сантиметр куан; 22мый йигә куон ю лёнгә вончў чўлэди муту языни, на таму ба лёнгә куон ляндо йидарнили. Ба йиче куон ду җымуҗя зўхали. 23Таму ги Хўдади гуйҗун җонфонди нанбонгәни зўли эршыгә куон, 24ги җы эршыгә куонди диха зўли сышыгә йин гынзы, ги мый йигә куонди диха зўли лёнгә йин гынзы. 25Ги җонфонди быйбонгәни е җымуҗя зўли эршыгә куон 26зэмусы сышыгә йин гынзы, мый йигә куонди диха зўли лёнгә йин гынзы. 27Ги җонфонди щибонгә (җыгә зусы Хўдади гуйҗун җонфонди хуту) зўли люгә куон; 28ги хутуди лёнгә гуэзы е зўли лёнгә куон. 29Ба җы лёнгә куон да диха йичыр до готу на йигә чүанзы ляндо йидарнили. Ба лёнгә гуэзыди лёнгә куон ду җымуҗя зўхали. 30Таму йиман зўли багә куон дэ шы люгә йин гынзы, мый йигә куон диха ю лёнгә йин гынзыни.

31Таму на зоҗүәфуди муту зўли шы вугә ганзы: вугә ганзы ги Хўдади гуйҗун җонфон җыбонгәди куон, 32вугә ганзы ги нэбонгәди куон зэмусы вугә ганзы ги җонфонди хуту (җы зусы җонфонди щибонгә). 33Ба муту ганзы нандо куонди донҗунни, җё таму да җонфонди җыбонгә до нэбонгәни. 34Таму на җин езы ба куон бочўли зэмусы ба гә ганзыди чүанзы на җинзы зўшонли; ба муту ганзы е на җинзы бочўли.

35На хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян дэ җүлүмо җылигә мынлянзы. Ги җыгә мынлянзы готу ба Херувим зашонли. 36На зоҗүәфуди муту зўли сыгә җўзы, ба җыгә мынлянзы гуадо готули. Ба җы сыгә җўзы на җин езы бочўли, на җинзы ги җўзы готу ба гудазы зўшонли. Хан ги җўзы зўли сыгә йин гынзы. 37Ги җонфонди мын на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян җыли йигә мынлянзы (готу ба хуар загили). 38Таму ги җыгә мынлянзы зўли вугә җўзы дэ гудазы, ба җўзыди шонту дэ җўзышонди ганзы йиман на җин езы бочўли; хан ги җўзы на тун зўли вугә гынзы.

37

Ба хәтун щёнзы зўшонли

(Җефон 25:10-22)

37^1•Веселеил на зоҗүәфуди муту ба хәтун щёнзы зўшонли. Җыгә щёнзыди чондуансы йибый шыгә сантиметр, куандисы люшы люгә сантиметр, годисы люшы люгә сантиметр+. 2Та ба җыгә щёнзы на җыншыди җин езы да литу дэ вэту бочўли, хан ги җувини ба җин бянбяр дашонли. 3Та зўли сыгә җин чүанчүанзы, йиху ба таму нандо щёнзыди сыгә туйтуйзышонли: җыбонгә лёнгә, нэбонгә лёнгә. 4На зоҗүәфуди муту зўли лёнгә ганзы, ба таму на җинзы бочўли, 5йиху ба ганзы щёндо щёнзы лёнханиди җин чүанчүанзы литули, җё ба хәтун щёнзы на җы лёнгә ганзы гончелэни. 6Та хан на җыншыди җинзы зўли йигә гэгэзы: чондисы йибый шыгә сантиметр, куандисы люшы люгә сантиметр. 7-8Ги җыгә җин гэгэзы готу е на җинзы дали лёнгә Херувим: гэгэзыди җыбонгә лян нэбонгә ду ю Херувимни. Зу җымуҗя лёнгә Херувим лян гэгэзы хәдо йидарнили. 9Лёнгә Херувим мян дуй мяндили, на җонкэди бонзы ба гэгэзы гэчўдини.

Ба бэ гуйҗун мәмәди җуәзы зўшонли

(Җефон 25:23-30)

10•Веселеил на зоҗүәфуди муту зўли йигә җуәзы: чондуансы җюшыгә сантиметр, куандисы сышы вугә сантиметр, годисы чишыгә сантиметр. 11Та ба җыгә җуәзы на җыншыди җин езы бочўли, ги тади җувини ба җин бянбяр дашонли. 12Ги җуәзыди җувини зўли чишы вугә миллиметр куанди чёнчёнзы, йиху ги җыгә чёнчёнзы ба җин бянбяр дашонли. 13Веселеил ги җыгә җуәзы зўли сыгә җин чүанчүанзы, ба таму нандо җуәзыди сыгә гуэзыди туйтуйзышонли. 14Җин чүанчүанзы ба җуәзыди чёнчёнзы кочўли; ба җуәзы гончелэди сыхур, ги җин чүанчүанзы литу ё щён ганзыни. 15На зоҗүәфуди муту ба гон җуәзыди ганзы зўшонли, ба таму на җин езы бочўли. 16Веселеил на җыншыди җинзы ба җуәзышон гәди панзы, дезы зэмусы гуан путоҗюди пин дэ ванванзы зўшонли.

Ба юдынзан зўшонли

(Җефон 25:31-40)

17•Веселеил на җыншыди җинзы зўлигә юдынзан; ба юдынзанди гынзы лян җўзы на дахади җинзы зўшонли. Җё юдынзаншонди мый йигә хуар, хуарди бобозы лян банбар ду лян юдынзан хәдо йидарнили. 18Да юдынзанди лён бонгә чўлэди люгә җыҗызы: җыбонгә сангә җыҗызы, нэбонгә сангә. 19Мый йигә җыҗызышон ю сангә хуарни, ёнзы зущён шылю хуар йиён, ю хуар бобозы лян банбарни. 20Юдынзанди җўзышон ю сыгә хуарни, ёнзы зущён шылю хуар йиён; хуар ю бобозы дэ банбарни. 21Сан фон җыҗызыди мый йигәди диха ду ю йигә хуар бобозыни. 22Ба хуар бобозы, җыҗызы лян юдынзан ду на йикуэр җыншыди җинзы дашонли. 23Веселеил хан ги юдынзан на җыншыди җинзы зўли чигә дын, юдынзан чян нянзыди чянзы лян панпанзы. 24Та на саншы вугә кило җыншыди җинзы ба юдынзан лян юдынзаншонди йиче дунщи зўшонли.

Ба шо щёнди җуәзы зўшонли

(Җефон 30:1-5)

25•Веселеил на зоҗүәфуди муту зўлигә шо щёнди җуәзы. Та ба җыгә җуәзы зўчын сыфонзыдили: чондуансы сышы вугә сантиметр, куандисы сышы вугә сантиметр, годисы җюшыгә сантиметр. Та зэ җыгә җуәзыди сыгә гуэзышон хан зўли сыгә гә, җё таму лян җуәзы хәдо йидарнили. 26Та ба шо щёнди җуәзыди мянзы, сыхани дэ сыгә гә на җыншыди җин езы бочўли, ги туанйүарни ба җин бянбяр дашонли. 27Та хан ги шо щёнди җуәзы зўли лёнгә җин чүанчүанзы, ба таму нандо җуәзы лёнханиди җин бянбяр дихали. Ба җыгә шо щёнди җуәзы гонди сыхур, нын ба ганзы щёндо җин чүанчүанзы литу. 28Веселеил на зоҗүәфуди муту ба ганзы зўшон, йиху на җин езы ба таму бочўли.

Ба гуйҗун щён-ю дэ шоди щён пыйхали

(Җефон 30:22-38)

29Веселеил, зущён пый щёнфиди җёнжын йиён, ба гуйҗун щён-ю дэ җыншы шоди щён пыйхали+.

38

Ба шо гўрбаниди җуәзы зўшонли

(Җефон 27:1-8)

38^1•Веселеил на зоҗүәфуди муту ба шо гўрбаниди җуәзы зўшонли. Та ба җыгә җуәзы зўчын сыфонзыди: чондуансы лёнгә бан метр, куандисы лёнгә бан метр, годисы йигә бан метр. 2Та зэ шо гўрбани җуәзыди сыгә гуэзышон зўли сыгә гә, җё таму лян җуәзы хәдо йидарнили. Ба җуәзы лян гә йиман на тун езы бочўли. 3Та ги шо гўрбаниди җуәзы ба йиче сыйүнди җяхуә зўшонли: шу хуэйди дезы, суй тещянзы, ванванзы, цацазы, нонозы. Ба җы йиче дунщи ду на тун дахали. 4Веселеил хан ги шо гўрбаниди җуәзы на тун зўлигә луцызы. Ба җыгә луцызы гәдо шо гўрбаниди җуәзыди бянбянзы дихали, ба та нандо шо гўрбани җуәзыди җун буфынли; 5на тун зўли сыгә чүанчүар, йиху ба таму нандо җыгә луцызыди сыгә гуэзышонли. 6Та хан на зоҗүәфуди муту ба ганзы зўшонли, йиху на тун езы ба таму бочўли; 7ба ганзы щёндо лёнханиди җин чүанчүанзы литули, җё ба шо гўрбаниди җуәзы нын гончелэ. Та ба шо гўрбаниди җуәзы на муту банбанзы зўшонли; җуәзыди донҗунни кундини.

Ба щи абдэзыди тун пын зўшонли

(Җефон 30:18)

8Веселеил ба щи абдэзыди тун пын дэ тади тун гынзы на нүжынму җо лянди тун җинҗинзы зўшонли (җыще нүжын зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян ган гунсыдини)+.

Ба Хўдади гуйҗун җонфонди йүанзы чүанчўли

(Җефон 27:9-19)

9•Веселеил на җүнмый мабу ба данзы җыхали, на җыгә данзы ба Хўдади гуйҗун җонфонди йүанзы чүанчўли. Нанбонгәди данзы сышы сыгә метр чон. 10Ги җыгә данзы зўли эршыгә җўзы, ги җы эршыгә җўзы зўли эршыгә тун гынзы. Ба җўзышонди чүанзы дэ ганзы ду на йинзы зўшонли. 11Ба быйбонгәди данзы е җымуҗя зўшонли: данзы сышы сыгә метр чон, ю эршыгә җўзыни. Эршыгә җўзы е зэ эршыгә тун гынзышон нандини. Җўзышонди чүанзы дэ ганзы дусы на йинзы зўхади. 12Йүанзыди щибонгәди данзы эршы эргә метр куан, ю шыгә җўзыни, зэ шыгә гынзышон нандини. Җўзышонди чүанзы дэ ганзы дусы на йинзы зўхади. 13Йүанзы дунбонгәди данзы е эршы эргә метр куан. 14-15Җонфонди мын лён бонгәни ду ю чигә метр куанди данзыни; сангә җўзы зэ сангә гынзышон нандини. 16Веселеил ба йүанзы җувиди йиче мынлянзы на җүнмый мабу җыхали. 17Ба җўзыди гынзы ду на тун зўхали; ба җўзышонди гудазы, ганзы лян җўзы готу на йинзы зўшонли. Ба йүанзыди җувиди җўзы ду на йинзы зўхади ганзы лянчўли. 18Ба мынлянзы ги хо мабушон лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян җыхали, ги готу ба хуар зашонли. Җыгә мынлянзы ю җюгә метр чон дэ лёнгә метр куан, зущён йүанзыди данзы йиён. 19Ги җыгә мынлянзы ба сыгә җўзы зўшонли, җўзы зэ сыгә гынзышон нандини. Ба лян җўзыди ганзы, җўзышонди гудазы зэмусы готу е на йинзы зўшонли. 20Хўдади гуйҗун җонфон литу лян йүанзыни сыйүнди йиче җуонҗуонзы дусы на тун зўхади.

Зў Хўдади гуйҗун җонфонди сыхур сыйүнли дуәшо гуйҗун тегон

21Җысы зў Хўдади гуйҗун җонфон гунзуэди сыхур сыхуанхади йиче җинзы, йинзы дэ тун җонсуанди данданзы. (Җыгә җонфон литу ю лён пян шытуни, готу щеди Шыгә Датянмин.) Ба җыгә җонсуанди данданзы левитжынму җочў Мусади фынфу щехали. Исраилди ахун Харунэди эрзы Ифамарь ба тамуди гунзуә җоканли.

22Яхўтиди зў Оровди сунзы, Урияди эрзы Веселеил ба Җў җочў Муса гихади йиче фынфу ду ганли. 23Ги та бонмонди жынсы Дан зўди Ахисамахди эрзы, минзы җёди Аголиав. Тасы йигә ю аргилиди, ю бынсыди җёнжын, та нын ки шыту, җы бу, за хуар, ги хо мабушон лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян җы заён йишон.

24Ви зў Хўдади гуйҗун җонфон, ба жынму ги Җў дуанхади лищин литуди җинзы йиман сыйүнли йичян кило (ба җы йиче җинзыди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхали). 25Җочў исраилжынмуди фур шухади йинзы йиман ю 3430 кило (ба җы йиче йинзыди фынлён ду на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхали)+. 26Җысы да 603500 жыншон җочў тамуди фур шухади йинзы. Мый йигә жын да эршы суй дашон чўли бангә гуйҗунди шекель йинчян+. 27Таму на 3400 кило йинзы ба Хўдади гуйҗун җонфонди җўзы лян җўзыди йибый гынзы зўшонли. Ги мый йигә җўзы сыйүнли саншы сыгә кило йинзы. 28На шынхади саншыгә кило йинзы Веселеил ба җўзышонди гудазы дэ ганзы зўшонли, хан ба җўзыди готу на йинзы бочўли. 29Жынму ги Җў йиман дуанли 2425 кило тун. 30Веселеил на җыгә тун ба Хўдади гуйҗун җонфонди мынди гынзы, шо гўрбаниди җуәзы, җуәзыди тун луцызы, җуәзышон сыйүнди йиче дунщи ду зўшонли; 31хан ги йүанзыди туанйүарни лян йүанзыди мынкуни ба гынзы на тун зўшонли зэмусы ба җонфон лян йүанзыди йиче җуонҗуонзы е на тун зўшонли.

39

Ги Исраилди ахунму ба гуйҗун йишон фынгили

(Җефон 28:1-14)

39^1•Таму на данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян ги Исраилди ахунму зэ Гуйҗун вәршон ган гунсыди сыхур ба чуанди гуйҗун дэ хокан йишон фыншонли. Җочў Җў ги Муса гихади фынфу, таму зу ги Харунэ ба гуйҗун йишон фынгили.

2Таму на җин щян, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян лян хо мабу ба ефод фыншонли. 3Таму ба җинзы дачын бә пянпянзы, ба та җёчын щи щян, йиху лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян дэ хо мабу җыдо йидарнили. 4Таму ги ефодди лёнхани зўли лёнгә дэдэзы, ба дэдэзы нын гуадо лёнгә җягуэзышон. 5Ба ефодшонди дэзы на фынли ефод йиёнди цэлё фыншонли. Җы зусы таму на җин щян, данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян дэ хо мабу, җочў Җў ги Муса гихади фынфу зўхади. Йиху таму җё җыгә дэзы лян ефод хәдо йидарнили. 6Таму ба лёнгә оникс шыту зў бянйи, щёндо җин вәвәр литули, зущён ки зытиди йиён, готу ба Ягўбэди шы эргә эрзыди минзы кишонли. 7Йиху ба җы лёнгә шыту бондо ефод җягуэзышон гуади дэзышонли, җё таму бёфә Исраилди шы эргә зўни. Таму ба җыще сычин җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли.

8Таму ба конзышон дэди лянлянзы лян ефод йиёнди целё фыншонли: на җин щян зэмусы данчин, зыхун, хунлонлор янсыйди мощян фыншонли, ба хуар е зашонли. 9Җыгә конзышон дэди лянлянзысы сыфонзыди зэмусы лён цынзыди: эршы эргә сантиметр чон, эршы эргә сантиметр куан. 10Таму ги конзышон дэди лянлянзышонди вәвәзы литу занли сы додозы гуйҗун шыту: ги ту йи дозышон ба рубин, топаз дэ изумруд заншонли; 11ги ди эр дозышон ба карбункул, сапфир дэ алмаз заншонли; 12ги ди сан додозышон ба яхонт, мано шыту дэ аметист заншонли; 13ги ди сы дозышон ба хрисолит, оникс дэ яспис заншонли. Ба җыщезы гуйҗун шыту ду зандо җин вәвәзы литули. 14Зэ җы шы эргә шыту литуди мый йигә шытушон таму ба Ягўбэди йигә эрзыди минзы кишонли, җё җы шы эргә шыту бёфә Исраилди шы эргә зўни. 15Таму на җыншыди җинзы ги конзышон дэди лянлянзы зўли йигә җин лянляр, ба та зўчын зущён нинчўди шыншынзы йиёнли. 16Таму зўли лёнгә җин вәвәзы, хан зўли лёнгә җин чүанчүар, йиху ба таму бондо конзышон дэди лянлянзыди лёнханили. 17Таму ба нэ лёнгә җин лянляр куандо конзышон дэди лянлянзыди лёнханиди лёнгә җин чүанчүаршонли. 18Ба җин лянлярди данлинди лёнгә йир куандо лёнгә җин вәвәзы литули, җымуҗя ба таму ляндо ефод чянтуди җягуэзышонди лёнгә дэзышонли. 19Таму зўли лёнгә җин чүанчүар; ба таму гуадо конзышон дэди лянлянзыди хатуди лёнгә йиршонли; тади лизы зэ ефод гынчянни. 20Таму хан зўли лёнгә җин чүанчүар, ба таму гуадо ефод чянтули, лёнгә җягуэзышон гуади дэзыди хату (җыгә зэ щянфынзы гынчянни), зэ ефод дэзыди шонтуни. 21Җочў Җў ги Муса гихади фынфу, таму на данчин янсыйди дэзы ба конзышон дэди лянлянзыди чүанчүар лян ефодди чүанчүар бондо йидарнили, җё конзышон дэди лянлянзы зэ ефодди дэзыди шонтуни, бә җё конзышон дэди лянлянзы сундёли.

22Ги ефод диха хан данлин фынли йигә позы. Ба җыгә позы на данчин янсыйди мощян фыншонли. 23Ги җыгә позыди донҗунни люхали йигә ба ту нын сыйҗинчиди кузы. Вәё җё ба позыди кузы бә чәланли, җувини на ху мабу фыншонли. 24-26Ги позыди дихади бянбяршон на данчин, хунлонлор дэ данхун янсыйди мощян ба шылю зўшонли, тамуди донҗунни на җинзы ба линдор зўшонли: йигә шылю, йиху йигә линдор; йигә шылю, йиху йигә линдор, җочў Җў ги Муса гихади фынфу зўшонли.

27-28Веселеил лян Аголиав ги Харунэ лян тади эрзыму ба чон хансанзы, дэстармозы, динмозы, дуан кўкўзы ду на хо мабу фыншонли. 29Җочў Җў ги Муса гихади фынфу, таму е на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди мощян зўлигә ю заха хуарди дэзы. 30На җыншыди җинзы зўлигә минмир пэпэзы, ги мянзышон ба «Ги Җў фынчўлэди» хуа кихали. 31На данчин янсыйди дэзы ба пэпэзы бондо дэстармозыди чянтули. Таму җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли.

«Муса ба зўхади хуә йиман цалигә гуар»

(Җефон 35:10-19)

32Зу җымуҗя ба гэ Хўдади гуйҗун җонфонди йиче хуә зўванли. Исраилжынму ба җыще сычин җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли. 33Таму ба гуйҗун җонфон дэ литу сыйүнди йиче дунщи надо Мусади мянчянли. Литу ю гудазы, куон, ганзы, җўзы, куонди гынзыни; 34на гун-ёнди хун янсыйди пизы дэ җүнмый ёнпизы зўхади лёнгә динзы, гэчўди мынлянзы,+
35хәтун щёнзы, тади ганзы зэмусы гэгэзы; 36бэ гуйҗун мәмәди җуәзы лян тади гәён җяхуә зэмусы жуәзышон бэди гуйҗун мәмә; 37на җыншы җинзы зўхади гуйҗун юдынзан лян сыйүнди йиче дунщи; юдынзанди дын зэмусы дынди чин-ю; 38на җин езы зўхади шо щёнди җуәзы, гуйҗун щён-ю зэмусы шоди щён, Хўдади гуйҗун җонфонди мынлянзы; 39шо гўрбаниди тун җуәзы лян тун луцызы, тади ганзы лян сыйүнди йиче җяхуә; щи абдэзыди тун пын лян тади гынзы; 40гуйҗун җонфонди йүанзыди данзы, тади җўзы лян җўзыди гынзы; йүанзыди мынлянзы, шынзы дэ җуонҗуонзы зэмусы зэ гуйҗун җонфон литу сыйүнди йиче дунщи; 41Исраилди ахун зэ Гуйҗун вәршон ган гунсыди сыхур чуанди гуйҗун йишон, җы зусы ги Исраилди ахун Харунэ лян тади эрзыму фынхади гуйҗун йишон. 42Исраилжынму җочў Җў ги Муса гихади йиче фынфу ду ганли. 43Муса ба зўхади хуә йиман цалигә гуар, җысыма: исраилжынму җочў Җў гихади фынфу ба йиче сычин ванчынли. Муса ги таму панвонли холи.

40

Ба Хўдади гуйҗун җонфон дачелэли

40^1Җў ги Муса гиди фынфу фәди:

– 2Ту йигә йүәди чў йи ни ба Хўдади гуйҗун җонфон ё дачелэни, 3ба хәтун щёнзы надо литу зэмусы ба мынлянзы гэчў. 4Ни ба җуәзы гонҗинчи, ба җуәзышонди йиче сыйүнди дунщи гәдо готу, ба юдынзан е наҗинчи, ги готу ба юдынзанди дын наншон. 5Ба шо щёнди җин җуәзы гәдо хәтун щёнзыди мянчян, йиху ба мынлянзы гуадо Хўдади гуйҗун җонфонди мыншон. 6Ба шо гўрбаниди җуәзы гәдо Хўдади гуйҗун җонфонди мын чянту, 7ба щи абдэзыди пын гәдо Хўдади гуйҗун җонфон лян шо гўрбани җуәзыди донҗунни, ги литу ба фи гуанман. 8Хўдади гуйҗун җонфонди туанйүарни ба йүанзы чүанчў, ги мынкуни ба мынлянзы гуашон.

9На гуйҗун щён-ю ба Хўдади гуйҗун җонфон лян литу сыйүнди йиче дунщи мәйихар, җё таму чынха Вә, Хўда, җянчўлэди гуйҗун дунщи. 10Йиху на гуйҗун щён-ю ба шо гўрбаниди җуәзы лян йиче сыйүнди җяхуә е мәйихар, җё таму ванчүан чынха Вә, Хўда, җянчўлэди гуйҗун дунщи. 11Зу җымуҗя ба щи абдэзыди пын лян тади гынзы е на гуйҗун щён-ю мәйихар, җё чынха гуйҗунди.

12Ни ба Харунэ лян тади эрзыму линдо Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, җё таму зэ нэтар ба абдэзы щидё. 13Ги Харунэ ба Исраил ахунди гуйҗун йишон чуанги, на гуйҗун щён-ю ба Харунэ мәйихар, җё та чынха гуйҗун, җянчўлэди жын, ги Вә ган ахунди гунсы. 14Ба Харунэди эрзыму линдилэ, ги таму ба чон хансанзы чуаншон, 15на гуйҗун щён-ю ба таму мәйихар, зущён ни ба тамуди дада на щён-ю мәлиди йиён, җё таму чынха гуйҗунди, ги Вә җянчўлэди жынму, җё таму ги Вә ган ахунди гунсы. Җыгә гуйҗун куйчын ба таму ги Вә, Җў, җянчўлэли, җё таму дэ тамуди хубый йинавар ги Вә ган ахунди гунсыни.

16Муса җочў Җў ги та гихади йиче фынфу ду ганли. 17Зу җымужя таму да Египет зудёди ди эр нянди ту йигә йүәди чў йи ба Хўдади гуйҗун җонфон дачелэли. 18Муса ба Хўдади гуйҗун җонфон дачелэли: ба гынзы наншон, ба куон личелэ, на муту ганзы ба куон йигә лян йигә лянчўли. 19Муса на динзы ба Хўдади гуйҗун җонфон гэчўли, готу хан на вэтуди динзы шанчўли, та ба җы йиче җочў Җўди фынфу ду ганли. 20Муса ба лён пян шыту (готу щеди Хўдади Датянмин) гәдо хәтун щёнзы литу, йиху ба ганзы щёндо лён ханиди җин чүанчүанзы литули зэмусы ба гэгэзы гэдо хәтун щёнзы готули. 21Йиху Муса җочў Җў ги та гихади фынфу ба хәтун щёнзы гондо Хўдади гуйҗун җонфон литу, ба мынлянзы гуашонли.

22Муса ба җуәзы гәдо Дин гуйҗун вәрди мынлянзыди вэтули (җысы Хўдади гуйҗун җонфонди быйбонгә). 23Муса җочў Хўда ги та гихади фынфу, ба ги Җў җүгиди мәю җёмянди мәмә бэдо җуәзышонли. 24Та ба юдынзан гәдо Хўдади гуйҗун җонфонди нанбонгәли, – җысы җуәзыди дуймян. 25Муса җочў Җўди фынфу ба юдынзанди дын зэ Җўди мянчян дянҗуәли. 26Та ба җин җуәзы гәдо Хўдади гуйҗун җонфон литули, мынлянзыди чянту, 27зэ җыгә җуәзышон җочў Җў гихади фынфу шоли щёнли. 28Та ги Хўдади гуйҗун җонфонди мынкуни ба мынлянзы гуашонли, 29зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мынку гынчян ба гўрбаниди җуәзы фоншон, зэ җыгә җуәзышон ба шоди гўрбани дэ мянди гўрбани шоли. Муса ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ду ганли. 30Та ба щи абдэзыди пын гәдо Хўдади гуйҗун җонфон лян шо гўрбани җуәзыди донҗуннили, ги пын литу ба фи гуанманли. 31-32Мый йибян Муса, Харунэ лян Харунэди эрзыму җин Хўдади гуйҗун җонфонди зычян, җочў Җў ги Муса гихади фынфу, зэ щи абдэзыди пын литу ба шу дэ җүә щидё, йиху цэ җин Хўдади гуйҗун җонфондини. 33Муса ги Хўдади гуйҗун җонфонди дэ шо гўрбаниди җуәзыди туанйүарни ба йүанзы чүанчўли, ги мынкушон ба мынлянзы гуашонли. Зу җымуҗя та ба йиче хуә зўванли.

Йүнцэ ба Хўдади гуйҗун җонфон гэчўли

(Фур 9:15-23)

34Йүнцэ ба Хўдади гуйҗун җонфон гэчўли, Җўди гуонлён ба җонфон гуанманли+. 35Муса мәдый җин Хўдади гуйҗун җонфон литу, йинцысы йүнцэ ба Хўдади гуйҗун җонфон гэчўли, Җўди гуонлён ба җонфон гуанманли. 36Мый йихуэй җисы йүнцэ да Хўдади гуйҗун җонфоншон челэ, исраилжынму зу ба йинпан шудё, кә шон лўдини+. 37Йүнцэ да гуйҗун җонфошон дан бу челэ, таму е бу зу. 38Исраилжынму зэ савәни ю дуәдащер жызы еба, быйтянни таму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ба Җўди йүнцэ йинавар канҗяндини, йиванщи таму ба йүнцэ донҗунни җуәди хуә канҗяндини.

* 1:4 Җысы Ягўбэди шы эргә эрзы. Таму зусы исраилжынмуди зўзў-быйбый. Вончян да тамушон чўлэли шы эргә зў.

* 1:7 «Исраилжынму» зусы Ягўбэди хубый, тади данлин минзы җёди «Исраил».

* 2:10 «Муса» – җыгә минзы щён яхўтиди хуа «Да фи литу лочўлэди».

* 2:22 «Гирсам» – җыгә минзы щён яхўтиди хуа «лищёнжын», «вэгуйжын».

* 3:1 Иофор – җысы Рагуилди данлиндигә минзы.

* 3:14 «ВӘСЫ ВӘ» (яхўти йүян: «ЭХЬЕ АШЕР ЭХЬЕ») – җыгә хуа хан ю данлин йигә йисыни: «Вәсы йинавар юди». Җыгә хуа щён данлин йигә хуа: «Җў» (яхўти йүян: «ЯХВЕ»).

* 12:2 На яхўти йүян ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сы йүә.

* 12:17 Пасха – җыгә хуа щён яхўтиди хуа «Да гынчян зугуәчиди».

* 13:4 На яхўти йүян ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сы йүә.

* 15:23 «Мерра» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Кў видо».

* 17:7 «Масса» дэ «Мерива» – җы лёнгә хуа щён яхўтиди хуа: «Зынҗон» дэ «Зыян».

* 18:4 «Елиезер» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Хўдасы вәди Бонбан».

* 25:19 «Херувим» (яхўти йүян) – тянщянмуди йибазы. Мый йигә Херувим ю бонзыни, тамуди лянмян лян жынди йиён.

* 27:2 Җыгә җуәзышонди сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён.

* 28:4 «Ефод» – җысы дуан щюзыди йигә чон хансанзы.

* 28:30 «Урим» дэ «Туммим» – җысы лёнгә гуйҗун дунщи. Исраилди ахунму на таму вын Хўдади вонщёндини.

* 30:13 Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни сыйүнди йигә шекель йинчян, литу бонҗер ю 11 граммни; йигә гера литу бонҗер ю 0,6 граммни.

+ 1:4 Датур 35:23-26
+ 1:5 Датур 46:27
+ 1:11 Датур 15:13, Датур 47:11
+ 2:1 Җефон 6:20, Фур 26:59
+ 2:18 Фур 10:29
+ 2:24 Датур 15:14, Датур 46:4
+ 3:8 Фалү 26:15
+ 3:20 Җефон 12:31
+ 3:21 Датур 15:14
+ 4:11 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:12
+ 4:19 Җефон 2:15
+ 6:3 Датур 17:1
+ 6:8 Датур 15:18, Датур 26:3, Датур 35:12
+ 6:14 Датур 46:8-11
+ 6:15 Датур 46:10, Фур 26:12-13
+ 6:16 Фур 3:17,
+ 6:19 Фур 26:57-58
+ 6:20 Фур 26:59
+ 6:21 Фур 16:1-35
+ 6:22 Левит 10:4
+ 6:23 Фур 1:7, Фур 2:3, Фур 26:60-61
+ 6:24 Фур 26:11,
+ 6:25 Фур 25:7
+ 8:8 Җефон 9:28, Җефон 10:17
+ 8:26 Датур 43:32, Датур 46:34
+ 9:28 Җефон 8:8, Җефон 10:17
+ 9:29 Җефон 19:5, Фалү 10:14,
+ 10:17 Җефон 8:8, Җефон 9:28

• 12:1 Левит 23:5-8, Фур 28:16-25, Фалү 16:1-8

+ 12:6 Фур 9:10-11
+ 12:12 Фур 33:4
+ 12:22 Левит 14:6, Фур 19:6, Фур 19:18,
+ 12:26 Җефон 13:14, Фалү 6:20,
+ 12:35 Җефон 11:2
+ 12:36 Датур 15:14
+ 12:37 Фур 11:21, Фур 33:5
+ 12:40 Датур 15:13,
+ 12:46 Фур 9:12,

+ 12:49 Левит 19:34, Левит 24:22, Фур 9:14, Фур 15:15-16, Фалү 10:19

+ 13:2 Җефон 22:29, Җефон 34:19, Левит 27:26, Фур 3:13, Фур 8:16, Фур 18:15-17, Фалү 15:19,

+ 13:7 Левит 23:5-8
+ 13:9 Фалү 6:8, Фалү 11:18
+ 13:14 Җефон 12:26, Фалү 6:20
+ 13:17 Фур 14:1-4
+ 13:19 Датур 50:25
+ 13:20 Фур 33:6

+ 13:21 Җефон 40:34, Фур 9:15, Фур 10:34, Фалү 1:33

+ 14:2 Фур 33:7
+ 14:8 Фур 33:3
+ 14:14 Фалү 1:30, Фалү 3:22,
+ 15:11 Фалү 3:24, Фалү 33:26,
+ 15:15 Фур 14:14, Фур 22:2-4,

+ 15:20 Җефон 2:4-8, Фур 12, Фур 20:1, Фур 26:59, Фалү 24:9,

+ 15:22 Датур 16:7, Фур 33:8
+ 15:27 Фур 33:9
+ 16:1 Фур 33:1
+ 16:3 Фур 14:2, Фур 20:3, Фур 11:4-5
+ 16:7 Фур 16:11
+ 16:13 Фур 11:31, Фур 11:7-9
+ 16:16 Җефон 16:36
+ 16:23 Җефон 20:8-11
+ 16:35 Фур 14:33, Фалү 8:2,
+ 17:1 Фур 33:12, Фур 33:14
+ 17:2 Фур 20:3-5
+ 17:4 Фур 14:10
+ 17:6 Фур 20:7-11

+ 17:8 Датур 36:12, Фур 13:29, Фур 24:20, Фалү 25:17-18,

+ 18:1 Җефон 3:1
+ 18:18 Фур 11:14, Фалү 1:12
+ 18:21 Фалү 16:18,
+ 18:25 Фалү 1:15
+ 18:26 Фалү 1:17
+ 19:2 Фур 33:15
+ 19:4 Фалү 32:11

+ 19:5 Фалү 7:6, Фалү 14:2, Фалү 26:18, Җефон 9:29, Фалү 10:14

+ 19:6 Фалү 14:21,
+ 19:8 Җефон 24:3
+ 19:10 Фур 11:18
+ 19:22 Левит 10:1-3
• 20:1 Фалү 5:6-21
+ 20:2 Левит 26:13
+ 20:3 Фалү 32:39,
+ 20:4 Левит 19:4, Левит 26:1, Фалү 27:15

+ 20:5 Җефон 34:14, Фалү 4:24, Фалү 6:15, Җефон 34:7, Фур 14:18

+ 20:6 Фалү 5:10, Фалү 7:9

+ 20:7 Левит 19:12, Левит 24:10-16

+ 20:8 Датур 2:2, Җефон 31:14-17, Левит 19:30, Левит 23:3, Левит 26:2, Фур 15:32-36,

+ 20:12 Левит 19:3, Фалү 27:16,

+ 20:13 Датур 9:6, Левит 24:17,

+ 20:14 Левит 18:20, Левит 20:10, Фалү 22:22, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 6:32,

+ 20:15 Левит 19:11,

+ 20:16 Җефон 23:1, Фалү 19:16-20, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 19:5,

+ 20:19 Фалү 5:27,
+ 20:25 Фалү 27:5-6,
+ 21:2 Левит 25:39-40, Фалү 15:12,
+ 21:6 Фалү 15:16-17
+ 21:12 Датур 9:6, Левит 24:17, Фур 35:31
+ 21:13 Фалү 19:4-5, Фур 35:11, Фур 35:22,
+ 21:16 Фалү 24:7

+ 21:17 Левит 20:9, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:20,

+ 21:25 Левит 24:19-20, Фалү 19:21,
+ 21:28 Датур 9:5
+ 21:30 Фур 35:31
+ 21:34 Левит 24:18
+ 22:4 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 6:31
+ 22:16 Фалү 22:28-29

+ 22:18 Левит 19:31, Левит 20:27, Фалү 18:10-12

+ 22:19 Левит 18:23, Левит 20:15, Фалү 27:21
+ 22:21 Җефон 23:9, Левит 19:33, Фалү 24:17
+ 22:22 Фалү 27:19,
+ 22:25 Левит 25:35-37, Фалү 23:19,
+ 22:26 Фалү 24:13
+ 22:29 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 22:30 Левит 22:27
+ 22:31 Левит 7:24, Левит 22:8
+ 23:1 Җефон 20:16
+ 23:3 Левит 19:15
+ 23:4 Фалү 22:1

+ 23:6 Җефон 22:21-22, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 22:22

+ 23:7 Левит 19:16, Фалү 27:25, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 17:15, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 24:24,

+ 23:8 Фалү 16:19,
+ 23:9 Җефон 22:21
+ 23:11 Левит 25:2-7
+ 23:12 Җефон 20:9-10
+ 23:14 Фур 28:16-31, Фалү 16:1-17
+ 23:15 Җефон 12:15, Җефон 34:20

+ 23:16 Җефон 34:22, Фалү 16:9, Левит 23:33-43, Фур 29:12-39, Фалү 16:13-15, Фалү 31:10-11

+ 23:17 Җефон 34:23

+ 23:19 Җефон 34:26, Фалү 26:2, Җефон 34:26, Левит 22:28, Фалү 14:21, Фалү 22:6

+ 23:20 Җефон 14:9,
+ 23:22 Датур 12:3, Фалү 30:7
+ 23:23 Җефон 33:2, Фалү 7:1,
+ 23:24 Җефон 20:5, Фур 33:52
+ 23:25 Фалү 7:15
+ 23:26 Фалү 7:14
+ 23:27 Фалү 2:25, Фалү 28:7,
+ 23:28 Фалү 7:20,
+ 23:29 Фалү 7:22
+ 23:31 Датур 15:18, Фур 34:1-12, Фалү 11:24,
+ 23:33 Җефон 34:12, Фалү 7:16,
+ 24:1 Җефон 6:23, Фур 11:16
+ 24:3 Җефон 19:8
+ 24:10 Датур 32:30, Җефон 33:20,
+ 24:12 Җефон 31:18
+ 24:13 Фур 11:28, Фур 14:6, Фур 27:18
+ 24:17 Җефон 24:1, Фалү 4:24,
+ 24:18 Җефон 34:28,
• 25:1 Җефон 35:4-9
+ 25:8 Левит 26:11-12,
• 25:10 Җефон 37:1-9
+ 25:10 Фалү 10:1
+ 25:22 Левит 16:2, Фур 7:89, Фур 17:4
• 25:23 Җефон 37:10-16
+ 25:30 Левит 24:5-9
• 25:31 Җефон 37:17-24
• 26:1 Җефон 36:8-19
+ 26:14 Җефон 25:5
• 26:15 Җефон 36:20-34
• 26:31 Җефон 36:35-38
+ 26:31 Левит 16:2,
• 27:1 Җефон 38:1-7
• 27:9 Җефон 38:9-20
• 27:20 Левит 24:1-4
+ 27:21 Җефон 33:7
• 28:6 Җефон 39:1-7
• 28:15 Җефон 39:8-21
+ 28:30 Левит 8:8, Фур 27:21, Фалү 33:8,
• 28:31 Җефон 39:22-31
+ 28:38 Фур 18:1
+ 28:39 Левит 16:4,
• 29:1 Левит 8
+ 29:2 Левит 2:4
+ 29:7 Җефон 30:30
+ 29:12 Җефон 27:2
+ 29:13 Левит 3:3-4
+ 29:14 Левит 4:11-12, Левит 16:27
+ 29:18 Левит 1:9
+ 29:25 Җефон 29:18
+ 29:29 Фур 20:26
+ 29:33 Левит 22:10
+ 29:36 Җефон 30:26
+ 29:37 Җефон 30:29, Левит 6:18
• 29:38 Фур 28:1-8
+ 29:41 Җефон 29:18
+ 29:45 Җефон 25:8
• 30:1 Җефон 37:25-28
+ 30:2 Җефон 27:2
+ 30:9 Левит 10:1
+ 30:10 Левит 16:34
+ 30:12 Җефон 38:25, Фур 1:2-4,
+ 30:13 Левит 27:25, Фур 3:47, Фур 18:16,
+ 30:16 Фур 31:54
• 30:17 Җефон 40:30-32
+ 30:18 Җефон 38:8
+ 30:25 Җефон 37:29
+ 30:28 Левит 8:10-11
+ 30:29 Җефон 29:37, Левит 6:18
+ 30:30 Җефон 29:7, Левит 8:10
+ 30:35 Җефон 37:29
• 31:1 Җефон 35:30-35
• 31:12 Җефон 20:8-11
+ 31:14 Җефон 35:2, Фур 15:32-36
+ 31:17 Датур 2:22, Җефон 20:8-11
+ 31:18 Җефон 24:12
• 32:1 Фалү 9:11-19
+ 32:1 Җефон 24:18,
+ 32:9 Фалү 10:16
+ 32:10 Фур 14:12
+ 32:13 Датур 22:16-17, Датур 26:4
+ 32:14 Фур 14:20,
+ 32:20 Фалү 9:21
+ 32:25 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 29:18
+ 32:27 Фалү 13:6-9
+ 33:2 Җефон 23:23
+ 33:3 Җефон 3:8
+ 33:5 Фур 16:21
+ 33:7 Җефон 27:21
+ 33:16 Җефон 19:5, Фур 23:9
+ 33:20 Датур 32:30,
• 34:1 Фалү 10:1-4
+ 34:3 Җефон 19:12-13
+ 34:6 Фур 14:17-18,
+ 34:7 Җефон 20:5-6, Фалү 5:9
+ 34:12 Җефон 23:33
+ 34:13 Җефон 23:24, Фалү 7:5
+ 34:14 Җефон 20:5
+ 34:15 Фур 25:2
+ 34:16 Фалү 7:3-4,
+ 34:17 Җефон 20:4
+ 34:18 Җефон 12:14, Левит 23:6
+ 34:19 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 34:20 Җефон 23:15
+ 34:21 Җефон 20:8-11
+ 34:23 Җефон 23:17
+ 34:25 Җефон 23:18, Фалү 16:4
+ 34:26 Җефон 23:19, Левит 22:28, Фалү 14:21
+ 34:28 Җефон 24:18
+ 35:2 Җефон 20:8-11, Җефон 31:14
• 35:4 Җефон 25:1-7
+ 35:7 Җефон 25:5
+ 35:23 Җефон 25:5
• 35:30 Җефон 31:1-6
• 36:8 Җефон 26
+ 36:19 Җефон 25:5
• 37:1 Җефон 25:10-20
+ 37:1 Фалү 10:3
• 37:10 Җефон 25:23-29
• 37:17 Җефон 25:31-39
• 37:25 Җефон 30:1-5
+ 37:29 Җефон 30:22-25, Җефон 30:34-38
• 38:1 Җефон 27:1-8
+ 38:8 Җефон 30:18
• 38:9 Җефон 27:9-19
+ 38:25 Җефон 30:12
+ 38:26 Фур 1:46, Фур 2:32, Фур 26:51
• 39:1 Җефон 28:6-43
+ 39:34 Җефон 25:5
+ 40:34 Җефон 13:21,
+ 40:36 Фур 9:17-22

Левит

Левит

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

ЛЕВИТ ФУБЫН

Левит фуди щүян

Җыгә фуди минзы зэ яхўтиди Китабушон да («Җў ба Муса шынжын җёли...») бынвынди тутур хуашон чўлэли. «Левит» минзы да Китабуди гўдэ грекди фанйишон нахади; фу литу хошо җёмын фалү. Таму ги Левий зў литу чўлэди Исраил ахунмуди гунсышон ю гуанщини.

Зэ фу литу щеди, замуҗя Хўда ги Муса шынжын зэ Синай сан гынчян ба данлинди заён фалү гигили. Фуди туршон (1-10 буфын) ба ги ахунму динхади фалү дэ җү гўрбаниди жынву бёди щедини. Җү гўрбаниди җун-ё йисысы ги Хўда ви Тади лищин до йигә ще, ги Та ба җыгўди зунҗин гиги зэмусы ба гәҗя ганхади гўнахар щибый. Йиху (зэ 11-16 буфын литу) ги исраилжынму гидисы җё ба гуйҗун да бугуйҗун, ганҗин да буганҗиншон нын фынщёкэди фынфу дэ минлин. Зэ (17-27 буфынни) щеди данлин фынфу. Җыще фынфу ги таму гәҗынди, җяхўди, шәхуэйди дэ җинҗиди жынву ю гуанщини. Дансы исраилжынму ба җыще жынву ванчын, нэхур таму нын чынха Хўда җянчўлэди гуйҗун жынмуни.

Зэ фу литу бёфә щехади бушо фалү лян гўдэ Җинчўр Дунфонди данлин минжынди фалү щёндихын. Зэ җыще фалү литу фынщёкэдини, ви замуҗяди фандуй Хўдади дэ фандуй жынмуди зуй яндин ё дин сызуйни зэмусы ви замуҗяди зуй фачянни. Чўгуә җыще зунхў, фалүжынму зэ йиче сышон вонщёнди җё Хўда разыни. Хўда ба исраилжынму җянчўлэди йинйирсы, җё таму ги йиче жын чынха хо ёнзыни. Исраил минжынди щүанҗү гиди нынгу җё чынха жынли-долиди ёнзыни зэмусы Хўда да йиче жын гынчян дын нэмуҗяди гуонйин жызыди ёнзыдини. Йинви нэгә йиху Эрса Мәсих ба Левий фуди 19:18 буфын зыгили – «ба гынчян жын, зущён ниму нэ гәҗяди йиён, нэ». Җысы Хўда гихади йиче фалүди лёнгә җун-ё фынфу литуди йигә, лян щинэ Хўдади фынфу йитун.

1

Ги Хўда җүди шоди гўрбани

1^1Җў ба Муса җёдо Тади гуйҗун җонфон гынчян, ги та фәди:

– 2Ни ги исраилжынму ги җымугә фынфу: ниму литу сый ги Җў җү гўрбаниди сыхур дан щён җү сынлин, нэхур та да нючүн хуэйҗәсы ёнчүн литу ду нын җү сынлин+.

3Сый дан ба ню җүчын шоди гўрбани, нэхур та ба йигә мәю дуанбянди поню ё җянчўлэ, ладо Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчянни, зу җымуҗя Җў ба нэгә жынди гўрбани җешухани. 4Йиху нэгә жын ба шу ё гәдо җү гўрбаниди понюди тушонни; Җў зу ба җыгә шоди гўрбани җешухани зэмусы ба нэгә жынди гўнахар фоншәни. 5Зыху нэгә жын ё зэ Җўди мянчян ба җыгә поню зэдёни. Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ё ба җыгә понюди ще надо Җў гынчян, йиху ба җыгә ще садо җонфон мын гынчянди шо гўрбани җуәзыди сыханини. 6Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ба понюди пизы ё бәдё, ба жу чечын куэкуэзыни. 7-8Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ба цэхуә ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, ба хуә дянҗуә, ба жу куэкуэзы, ту лян кәлонди ю ду гәдо шо гўрбани җуәзыди хуәшон шодёни. 9Ба понюди чончон-дўдў лян туйбазы ё на фи щи ганҗинни. Йиху Исраилди йигә ахун ба җы йиче ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни+.

10Сый дан ба ён хуэйҗәсы җүлү җүчын шоди гўрбани, нэхур та ё җянчўлэ йигә мәю дуанбянди гун-ённи. 11Та ё зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә зэ Җў мянчян ба җыгә гун ён зэдёни. Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ба җыгә гун-ёнди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 12Җү гўрбаниди нэгә жын ба жу ё чечын куэкуэзыни, йиху Исраилди ахун ба җы йиче лян ту дэ кәлонниди ю ду ё гәдо шо гўрбани җуәзыди хуәшон шодёни. 13Ба гун-ёнди чончон-дўдў лян туйбазы на фи ё щи ганҗинни. Йиху Исраилди ахун ба җы йиче ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни+.

14Сый дан ги Җў ба чёр җүчын шоди гўрбани, нэхур та ё ба йигә бангәзы хуэйҗәсы гәвазы җянчўлэни+. 15Йиху Исраилди ахун ба чёр ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, ба тади бәзы нинхуэ, ба ту гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, хан ба чёрди ще ё додё шо гўрбаниди җуәзы гынчянни. 16Йиху та ё ба чёрди сўзы лян литуди дунщи йидарни точўлэ, эрдё шо гўрбани җуәзыди дунбонгәни (зэ җыгә вәршон ба шодё сынлинди хуэй эрдёдини). 17Җыгә ахун ё ба чёрди лёнгә бонзы җуачў, ба чёр җәхуэ, кәсы ба бонзы бу нын фынкэ, йиху ба чёр гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+.

2

Мянди дэ лёншыди гўрбани

21-2Сый дан ги Җў җү мянди гўрбани, та ё щянтуни ба лёншы мәчын мян, ги мян литу ба чин-ю дошон, ба шоди щён гәшон, йиху ба җыгә мян надо дон Исраил ахунди Харунэди эрзыму мянчянни. Йигә ахун ба йиба мян лян чин-ю дэ заён шоди щён ё нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни++. 3Ба шынхади мян ги Харунэ дэ тади эрзыму ё гигини – җысы гуйҗунди йилэзы, йинцысы җыгә йилэзысы ги Җў җүгиди җыгә гўрбани литу шынхади+.

4Ни дан ба хуәлу литу шохади мян җүчын гўрбани, ни ба мян ё лян чин-ю хуәха, йиху зўчын мәю җёмянди мәмә хуэйҗәсы на чин-ю мәхади мәю җёмянди нон+.

5Ни дан ба нонозы литу цохади мян җүчын гўрбани, ни ба мян ё лян чин-ю хуәха, зўчын мәю җёмянди бинзыни+. 6Ба җыгә бинзы җүди сыхур, ни ё ба та быйкэ, ги литу ба чин-ю дошонни. Җысы мянди гўрбани.

7-8Ни дан ба гуә литу цохади мян җүчын гўрбани, ни ба мян ё лян чин-ю хуәха, надо Җў мянчян, ги Исраилди ахун җёгини. Ахун ба җыгә гўрбани ё надо шо гўрбаниди җуәзы гынчян, 9йиху ба җыгә мянди йилэзы гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+. 10Ба шынхади мян ё ги Харунэ дэ тади эрзыму гигини; җысы гуйҗунди йилэзы, йинцысы җыгә йилэзысы ги Җў җүгиди җыгә гўрбани литу шынхади.

11Ниму ги Җў җүгиди йиче мянди гўрбани литу бу нын гә җёмян. Ниму бу нын ба җёмян хуэйҗәсы фынми ги Җў җүчын гўрбани+. 12Ниму ба җыгә мянди гўрбани, зущён няннян фулиди ту йигә готян йиён, ги Җў ё җүгини, кәсы бу нын ба җыгә гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодё; йинцысы тади щён видо җё Җў бу разы+.

13Ни ги җүгиди йиче мянди гўрбани литу ё гә янни, йинцысы янсы Хўда лян ниму динхади хәтунди җихо. Ни ги йиче җү гўрбаниди дунщи литу ё гә янни+.

14Ни дан ба ту йигә чўлэди мыйсуйзы ги Җў җүчын гўрбани, ба коганди мыйсуйзы хуэйҗәсы мәхади мыйзы ё җүгини+. 15Ги литу хан ё до чин-ю зэмусы гә шоди щённи – җысы лёншыди гўрбани. 16Йиху Исраилди ахун ё ба җыгә мыйзыди йилэзы лян чин-ю дэ заён шоди щён ду шодёни, зущён йигә җихо йиён – җысы ги Җў шоди йилэзы+.

3

Пиннан гўрбани

3^1Сый дан ба ню җүчын пиннан гўрбани, та ё ба мәю дуанбянди поню хуэйҗәсы вуню җянчўлэ, ги Җў җүгини+. 2Та ба шу ё гәдо җү гўрбаниди нюди тушон, зэ гуйҗунди җонфон мын гынчян ба та зэдёни. Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ба җыгә нюди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 3-4Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ё ба кәлонниди ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдё, ги Җў җүчын пиннан гўрбанини. 5Йиху Исраилди ахунму ба җыщезы дунщи ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, лян шоди гўрбани йидарни шодёни. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+.

6Сый дан ба ён хуэйҗәсы җүлү ги Җў җүчын пиннан гўрбани, та ё ба мәю дуанбянди гун-ён дэ гунҗүлү хуэйҗәсы муён дэ муҗүлү җянчўлэ, ги Җў җүгини. 7-8Та дан ба ён ги Җў җүги, та ба шу ё гәдо җү гўрбаниди ёнди тушон, зэ гуйҗун җонфон мын гынчян ба та зэдёни. Йиху Исраилди ахунму ба җыгә ёнди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 9-10Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ё ба ёнди ю, йиба (ба та ё да җилёнганзы гынчян гәхалэни), кәлонди йиче ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдё, ги Җў җүчын пиннан гўрбанини. 11Йиху Исраилди ахун ба җыщезы дунщи ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җысы ги Җў шоди йилэзы+.

12-13Сый дан ба җүлү ги Җў җүги, та ба шу ё гәдо җү гўрбаниди җүлүди тушон, зэ гуйҗунди җонфон мын гынчян ба та зэдёни. Йиху Исраилди ахунму ба җыгә җүлүди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 14-15Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ё ба кәлонди йиче ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдёни. Җысы ги Җў шоди йилэзы. 16Йиху Исраилди ахун ба җыще дунщи ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни – җысы ю щён видоди, на хуә шоди гўрбани. Йиче кәлонди ю дусы Җўди+. 17Ниму булүн зэ натар җў еба, йидяр ду бу нын чы кәлонди ю дэ ще. Ниму дэ нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фалүни+.

4

Жынму мәфончў ганли гўнахарди сыхур ё җү са гўрбанини

4^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фәги: сый дан мәфончў ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу мә зунхў, та ё җымуҗя ганни+.

3Исраилди да ахун дан ганли гўнахарли, зу җымуҗя ба йиче минжын зўчын буганҗиндили, та ё ви гәҗяди гўнахар ба йигә мәю дуанбянди понювазы ги Җў җүчын вон быйни щи тади гўнахарди гўрбанини. 4Та ба понювазы ё ладо Җўди җонфонди мын гынчян, ба шу гәдо җыгә понювазыди тушон, зэ Җўди мянчян ба та зэдёни. 5Йиху Исраилди да ахун ба понювазыди йидяр ще ё надо гуйҗунди җонфон литу, 6на зыту ба җыгә ще занйихар, йиху зэ Гуйҗун вәршон гуади мынлянзы мянчян ба ще ё са чи бянни. 7Та хан ба йидяр ще ё мәдо гуйҗун җонфон литуди шо щёнди җуәзыди сыгә гәшонни[*]. Йиху та ба шынхади ще ё додё гуйҗун җонфон мын гынчянди шо гўрбаниди җуәзы дихани+. 8-9Та хан ё да җыгә понювазыди кәлонни ба йиче ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдё, 10гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, на хуә шодёни, зущён мый йихуэй ба пиннан гўрбаниди сынлин кәлонди ю шодёди йиён. 11-12Кәсы та ё ба понювазыди пизы, йиче жу, ту, туйбазы, чончон-дўдў дэ фын надо йинпан вэтуди ганҗин вәршон (зэ нэгә вәршон ба шоха сынлинди хуэй эрдёдини), зэ нэтар гәдо цэхуәшон шодёни+.

13Исраилди йиче жын дан мәфончў ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу мә зунхў,+
14таму ба гәҗя ганхади гўнахар җыдолиди йиху, даҗя ё ви гәҗяди гўнахар ба йигә понювазы җүчын вон быйни щи җыгә гўнахарди гўрбанини. Таму ба понювазы ё ладо Җўди җонфонди мын гынчянни. 15Йиху шәхуэйди ложынму ба шу ё гәдо нэгә понювазыди тушон, зэ Җўди мянчян ба та зэдёни. 16Исраилди да ахун ба понювазыди йидяр ще ё надо гуйҗун җонфон литу, 17на зыту ба җыгә ще занйихар, йиху зэ Гуйҗун вәршон гуади мынлянзы мянчян ба ще ё са чи бянни+. 18Та хан ба йидяр ще ё мәдо гуйҗун җонфон литуди шо щёнди җуәзыди сыгә гәшонни. Йиху та ба шынхади ще ё додё гуйҗун җонфон мын гынчянди шо гўрбаниди җуәзы дихани. 19Та хан ба понювазыди кәлонди йиче ю гәдё, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. 20Та ба җыгә понювазы ё җүшонни, зущён вон быйни щи гўнахарди гўрбани йиён. Зу җымуҗя Исраилди ахун ё ба йиче жынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тамуди гўнахар фоншәни. 21Йиху та ба понювазы ё надо йинпан вэту на хуә шодёни, зущён та ви гәҗяди гўнахар җүгиди нэгә понювазы шодёди йиён. Җысы ви йиче жынди гўнахар җүгиди гўрбани.

22Исраилди линшужын дан мәфончў ганли гўнахарли, ба та бэвонди Анлахў Торляди фынфу пәланли, 23та ба гәҗя ганхади гўнахар җыдоди йиху, ви җыгә гўнахар ба йигә мәю дуанбянди гунҗүлү ё җүчын гўрбанини. 24Та ба шу ё гәдо нэгә гунҗүлүди тушон, зэ шо гўрбаниди җуәзыди быйбонгә ба та зэдёни (нэтар ба шо гўрбаниди сынлин зэдини). Җысы вон быйни щи гўнахарди гўрбани. 25Йиху Исраилди ахун ё на зыту занщер җыгә гунҗүлүди ще, ба та мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшон, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихани. 26Йиху та ба нэгә гунҗүлүди кәлонди йиче ю ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён ба пиннан гўрбани кәлонди ю шодёди йиён. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә линшужынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда ба тади гўнахар зу фоншәни.

27Исраилжынму литуди җяндан жын дан мәфончў ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу пәланли,+
28та ба гәҗя ганхади гўнахар җыдоди йиху, ё ви җыгә гўнахар ба йигә мәю дуанбянди муҗүлү җүчын гўрбанини. 29Та ба шу ё гәдо нэгә муҗүлүди тушон, зэ шо гўрбаниди җуәзыди быйбонгә ба та зэдёни (нэтар ба шо гўрбаниди сынлин зэдини), зу җымуҗя җү вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. 30Йиху Исраилди ахун ё на зыту занщер җыгә муҗүлүди ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонни, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихани. 31Йиху та ба нэгә муҗүлүди кәлонди йиче ю ё гәдёни, зущён ба пиннан гўрбаниди кәлонди ю гәдёди йиён. Йиху та ба йиче кәлонниди ю ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, ба җыгә ги Җў җүчын щён видоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда ба тади гўнахар зу фоншәни+. 32Нэгә жын дан ба ёнгозы җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани, та ё ба мәю дуанбянди му-ёнгозы җянчўлэ, 33ба шу гәдо нэгә му-ёнгозыди тушон, зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә ба та зэдёни (нэтар ба шо гўрбаниди сынлин зэдини). 34Йиху Исраилди ахун ё на зыту занщер җыгә му-ёнгозыди ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшон, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихани. 35Йиху та ба нэгә му-ёнгозыди кәлонди йиче ю ё гәдёни, зущён мый йихуэй ба пиннан гўрбаниди кәлонди ю гәдёди йиён. Йиху та ба йиче кәлонди ю ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, лян ги Җў җүгиди шоди гўрбани йидарни шодёни. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда ба тади гўнахар зу фоншәни.

5

Ви замугә жынмуди гўнахар ё җү гўрбанини

5^1Ба сый дан җёдо вын гуансыди вифыншон җё дон гўва, кәсы та бу щён ба та канҗянди дэ җыдоди йиче сычин фәчўлэ, нэхур та ю гўнахарни, җыгә зуй зэ ташонни.

2Сый дан мәфончў дулихар буганҗинди дунщи, билүн: сыхади есын, сынлин, пачун, нэхур нэгә жын зу чынха буганҗиндили, җыгә зуй зэ ташонни+.

3Сый дан мәфончў дулихар зэ жынди шыншон чўлэди буганҗинди са дунщили, булүн нэгә дунщисы са, нэгә жын е зу чынха буганҗиндили; ба гәҗя ганхади сычин җыдолиди йиху, җыгә зуй зэ ташонни+.

4Сый дан мәфончў ви напа хо сычин, напа ха сычин бу гуанщян дўли җули, суйжан та йиху минбыйли еба, җыгә зуй зэ ташонни.

5Сый дан ганли гўнахарли, та яндин ё жын җыгә гўнахарни. 6Йиху та ви та ганхади гўнахар ба йигә муён хуэйҗәсы муҗүлү ги Җў ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Йиху Исраилди ахун ё ба тади гўнахар вон быйни щидёни. 7Сый дан җүбуче йигә ён, та ви тади гўнахар ба лёнгә бангәзы хуэйҗәсы лёнгә гәвазы ги Җў ё җүгини, ба йигә җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини+. 8Нэгә жын ба чёр ё ги Исраилди ахун гигини; ахун щянтуни ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани ё җүгини. Та ё ба чёрди бәзы нинхуэни, кәсы ба ту бу җун фынкэ. 9Йиху та ба йидяр ще ё садо шо гўрбани җуәзыди йиханини, җё чёрди ще тондо шо гўрбаниди җуәзы диха. Җысы вон быйни щи гўнахарди гўрбани. 10Йиху та ё җочў фалү ба ди эргә чёр җүчын шоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун ё ба җыгә жын ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни.

11Сый дан җүбуче лёнгә бангәзы хуэйҗәсы лёнгә гәвазы, та нын ви гәҗя ганхади гўнахар ба йигә кило мян җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, кәсы ба чин-ю вон литу бу җё до, ба шоди щён е бә гә, йинцы җысы вон быйни щи гўнахарди гўрбани, бусы мянди гўрбани+. 12Нэгә жын ба мян ги Исраилди ахун ё гигини; ахун ба йиба мян нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон ё шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җысы ги Җў җүгиди вон быйни щи гўнахарди гўрбани. 13Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жын ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни. Ба шынхади мян җочў мян гўрбаниди фалү ги Исраилди ахун гигини+.

Вон быйни щи зуйди гўрбани

14Җў ги Муса хан фәди:

15Сый дан мәфончў ба ги Җў җүги дунщи мә җүги, та ё ви тади зуй ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ги Җў җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини. Ба җыгә гун-ёнди җячян ё җочў ахунди суанфа на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель йинчян суанни+. 16Нэгә жын ба та ги Җў мә җүгиди дунщи ё пыйшонни, хан ба җыгә гуйҗун дунщиди җячянди 1/5 йилэзы ё пыйшонни. Та ба җы йиче ё ги Исраилди ахун гигини; ахун ви җыгә жын ба гун-ён җүшон, ба та ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни+.

17Сый дан мәҗыдо ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу пәланли, та ю гўнахарни, җыгә зуй зэ ташонни. 18Та яндин ё ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ги Исраилди ахун гиги, җё җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини. Ба гун-ёнди җячян ё җочў ахунди суанфа суанхани. Йиху ахун ба җыгә жын мәҗыдо ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни. 19Та зэ Җўди мянчян фанли зуйли еба, җыгә гўрбани ба тади зуй вон быйни щидёни.

6

6^1Җў ги Муса хан фәди:

– 2-3Сый дан зэ Җў мянчян ганли гўнахарли – билүн, йигә жын дан ги сый ба чян хуэйҗәсы дунщи йитуәха, җё та хўчўни, кәсы нэгә жын йиху бу щён ба җыще чян хуэйҗәсы дунщи ги жынҗя хуанги; хуэйҗәсы сый тули жынҗяди дунщи; хуэйҗәсы хунли жынҗя; хуэйҗәсы чәли хуонли, фәдисы ба дунщи дюдёли, хан дўли җули, бу жын зоҗуәди дюдёди дунщи – нэгә жын яндин ё җү гўрбанини+. 4-5Та дан ганли тифәхади җыще гўнахар, нэхур та яндин ба на бушыщин фонфа дыйхади җыще чян хуэйҗәсы дунщи – билүн, тухади, чёнхади, йитуәхади, зоҗуәди, дўли җя җуди – йиче ги жынҗя ё хуангини, хан ба җыще дунщи җячянди 1/5 йилэзы ё пыйшонни+. 6Та дан ба гәҗя ганхади йиче гўнахар вон быйни щидё, та ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ё ладо Исраилди ахун гынчян, ба җыгә гун-ён ги Җў җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Ба гун-ёнди җячян ё җочў ахунди суанфа суанхани. 7Исраилди ахун зэ Җў мянчян ё ба җыгә жын ганхади йиче гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни.

Тянтянмир шоди гўрбани

8Җў ги Муса хан фәди:

– 9Ни ги Харунэ лян тади эрзыму хан ба шоди гўрбаниди фалү ё гигини. Ба шоди гўрбани ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, да хушон йичыр до ганзо җынҗыр йиванщи зэ хуәшон шони+. 10Исраилди ахун ба мабуди чонпозы лян кўзы ё чуаншон, ба шо гўрбаниди җуәзышон шынхади шодё гўрбаниди хуэй шучелэ, гәдо шо гўрбаниди җуәзы гынчянни+. 11Йиху ба йишон хуандё, ба хуэй ё надо йинпан вэтуди ганҗин вәршонни+. 12Җё шо гўрбани җуәзышонди хуә будуанди җуәни, бу җё медё. Мый йитян ганзо Исраилди ахун ё вон шо гўрбаниди җуәзышон җя цэхуәни, ба шоди гўрбани бэдо җуәзышон, хан ё шо пиннан гўрбаниди кәлон юни. 13Җё шо гўрбани җуәзышонди хуә йитян йиванщи бу дуанди җуәни, бу җё медё.

Мянди гўрбани

14Җысы мянди гўрбаниди фалү. Дон Исраил ахунмуди Харунэди эрзыму ё зэ шо гўрбани җуәзыди мянчян ги Җў җү мянди гўрбанини+. 15Исраилди ахун ба йиба мян, чин-ю лян заён шоди щён ё нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җыгә гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни. 16-17Ба шынхади мян Исраилди ахун ё зучын мәмә, чыдёни. Җыгә мәмә яндинсы мәю җёмянди, ба та ё зэ Гуйҗун вәршон чыни (җы зусы зэ Җўди җонфонди йүанзыни). Җў ба гўрбаниди җыгә йилэзы ги Исраилди ахунму гидини; җыгә зущён вон быйни щи гўнахарди зэмусы щи зуйди гўрбани йиён, гуйҗундихын+. 18Харунэди хубый литуди мый йигә нанжын нын чы җыгә гўрбани; җысы ги таму дэ тамуди хубый щүхади йинаварди йилэзы. Данлин са дунщи дан пындо җыгә гўрбанишон, та е чынха гуйҗундини+.

19-20Җў ги Муса хан фәли:

– Ба Харунэ лян тади эрзыму җянчўлэ, җё таму дон Исраил ахунди нэйитян, таму ё ги Җў мый йихуэй ба йигә кило мян җүгини: хушон җү бангә кило, ганзо е җү бангә кило. 21Ба мян ё лян чин-ю хуәдо йидарни, зэ нонозы литу луәдё, йиху ба та начўлэ, дасуй, ги Җў җүчын мянди гўрбанини. Җыгә гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни+. 22Ба нагә Харунэди эрзы дансы җянчўлэ, җё та дон Исраилди щин да ахунди нэгә сыхур, та йинавар ё җү җымуҗяди гўрбанини. Ба җыгә гўрбани йиман ё шодё, ги Җў җүшонни+. 23Ба Исраилди ахун җүги мянди гўрбани йиман ё шодёни; данлин жын бу нын чы җыгә гўрбани.

Вон быйни щи гўнахарди гўрбани

24Җў ги Муса хан фәди:

– 25Ни ги Харунэ лян тади эрзыму фә: ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани ё зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә зэдёни (нэтар зэ шо гўрбаниди сынлиндини). Җысы тэ гуйҗун гўрбани+. 26Нагә Исраилди ахун дан ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани җүдини, та ё зэ Гуйҗун вәршон, зэ Җўди җонфонди йүанзы литу чы җыгә гўрбаниди жуни. 27Данлин са дунщи дан пындо җыгә гўрбанишон, та е чынха гуйҗундини. Җыгә гўрбаниди ще дан дедо йишоншон, ба җыгә йишон ё зэ Гуйҗун вәршон щиҗинни. 28Ба җўха җыгә гўрбани жуди ва гуә ё даланни, ба тун гуә на фи щиҗинни, хан ё цаҗинни+. 29Исраилди ахунму литуди мый йигә нанжын ду нын чы җыгә гўрбаниди жу – җысы тэ гуйҗун гўрбани. 30Җисы ба гўрбаниди ще надо Җўди җонфон литу, җё зэ Гуйҗунди вәршон вон быйни щи жынмуди гўнахар, нэхур ба җыгә гўрбаниди жу бу нын чы, ба та яндин ё зэ хуәшон шодёни+.

7

Вон быйни щи зуйди гўрбани

7^1Җысы вон быйни щи зуйди гўрбаниди фалү; җысы тэ гуйҗун гўрбани+. 2Ба җыгә гўрбани ё зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә зэдёни (нэтар зэ шо гўрбаниди сынлиндини), ба тади ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 3-4Ба йиче кәлонди ю, йиба, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы ду ё гәдё, гәдо шо гўрбаниди җуәзышонни. 5Исраилди ахун ё зэ шо гўрбаниди җуәзышон ба җы йиче ги Җў шодёни; җысы вон быйни щи зуйди гўрбани. 6Исраилди ахунму литуди мый йигә нанжын нын чы җыгә гўрбаниди жу; ба та ё зэ Гуйҗун вәршон чыни, йинцы җысы тэ гуйҗун гўрбани.

7Вон быйни щи гўнахарди гўрбани лян вон быйни щи зуйди гўрбаниди фалүсы йигә: ба гўрбаниди жу ё ги Исраилди ахун гигини, та на җыгә гўрбани ба жынмуди зуй вон быйни щидини+. 8Исраилди ахун дан ба нагә жынди шоди гўрбани җүги, та ба сынлинди пизы ги гәҗя ё шынхани. 9Исраилди ахун дан ба мянди гўрбани җүги – булүнсы хуәлу литу кохади, гуә литу цохади хуэйҗәсы нонозы литу луәхади мян еба, – та ба җы йиче мян ги гәҗя ё шынхани+. 10Ба йиче мянди гўрбани – булүнсы лян чин-ю хуәхади хуэйҗәсы ган мян еба, – Харунэди йиче эрзы ба җыгә мян ги таму гәҗя ё шынхани; таму ба җыгә гўрбани тинтир ги гәҗя ё фынкэни+.

Са сычиншон ё җү пиннан гўрбанини

11Җысы ги Җў җүгиди пиннан гўрбаниди фалү+. 12Сый дан ги Җў доще, ги Та җү пиннан гўрбани, чўгуә җү гўрбаниди сынлин та хан ба мәю җёмянди мәмә ё җүшонни: лян чин-ю хуәхади мәмә, на чин-ю мәхади нон зэмусы лян чин-ю луәхади бинзы+. 13Чўгуә җыще дунщи та хан ба җигә ю җёмянди мәмә ё җүшонни. 14Та ё да җыще мәмә литу ба йигә мәмә ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Нагә Исраилди ахун дан ба пиннан гўрбаниди ще садо шо гўрбани җуәзыди бонгәрни, та ба җыгә лищин ги гәҗя ё шынхани. 15Ба пиннан гўрбаниди жу зэ җү гўрбаниди нэйитян ё чыванни, бә шындо ди эр тянди ганзо+.

16Сый дан ги Хўда гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён җү йигә гўрбани, нэхур та ба гўрбаниди жу ё зэ җү гўрбаниди нэйитян чыдёни, шынхади жу ди эр тян е нын чы+. 17Ди сан тян гўрбаниди жу дан хан шынхали, ба җыгә жу ё шодёни. 18Сый дан ди сан тян хан чы җыгә пиннан гўрбаниди жу, Хўда ба та җүхади гўрбани бу җешу; ба та җүхади бу суан гўрбани. Җыгә гўрбанисы буганҗинди; сый чы җыгә гўрбаниди жу, та ю зуйни. 19Булүн са буганҗин дунщи дан пындо җыгә гўрбаниди жушон, ба җыгә жу е бу нын чы, ба та ё шодёни.

Мый йигә ганҗин жын нын чы пиннан гўрбаниди жу. 20Кәсы буганҗинди жын дан чыли җыгә жу, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни+. 21Сый дан дули буганҗинди са дунщи, йиху дан чы ги Җў җүгиди пиннан гўрбаниди жу – та духади булүнсы жын, сынлин хуэйҗәсы данлин буганҗинди дунщи – ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

22Җў ги Муса хан фәди:

– 23Ни ги исраилжынму фәги, җё таму бә чы нюди, ёнди дэ җүлүди кәлонди ю+. 24Сыдёди хуэйҗәсы җё есын нёсыди сынлин кәлонди ю е бә чы, кәсы ба җыгә ю данлин нын сыйүн+. 25Сый ба ги Җў җүгиди шодёди сынлинди кәлон ю дан чы, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни. 26Исраилжынму напа зэ натар җў еба, бу нын чы чёрди хуэйҗәсы сынлинди ю щеди жу+. 27Сый бу зунхў җыгә фынфу, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

28Җў ги Муса хан фәди:

– 29Ни ги исраилжынму фәги: сый ги Вә, Җў, җү пиннан гўрбани, та ё ба җыгә гўрбани жуди йилэзы ги Җў зўчын лищинни. 30Та на гәҗяди шу ба җыгә лищин ё налэ, ги Җў җүчын гўрбанини; ба сынлин кәлонди ю лян щүнцазы гәдё, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. 31Исраилди ахун ба кәлонди ю гәдо шо гўрбаниди җуәзышон ё шодёни; ба щүнцазы ги Харунэ лян тади эрзыму ё гигини+. 32-33Дан нагә ахун ба пиннан гўрбаниди кәлонди ю лян ще җүгидини, ниму ба ю датуй дуанчын лищин ги та ё гигини. 34Җў ба гўрбаниди щүнцазы лян ю датуй да исраилжынмушон нашон, зущён гуйҗун лищин ги Харунэ ахун дэ тади эрзыму дуангини. Исраилжынму ба җыгә жу ги таму ё гигини. Җысы йинавар ё зунхўди фалү. 35Ба Харунэ лян тади эрзыму җянчўлэ, җё дон Исраил ахунмуди нэйитян дашон, җысы ги таму щүхади йинаварди йилэзы.

36Нэйитян Җў ги исраилжынму гили фынфули, җё ба гўрбаниди җыгә жу ги Исраилди ахунму гигини. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни.

37Җыще фалү тифә шоди гўрбани, мянди гўрбани, вон быйни щи гўнахарди гўрбани, вон быйни щи зуйди гўрбани, ба Исраилди ахун җянчўлэди гўрбани зэмусы пиннан гўрбанидини. 38Җў зэ кунтанни, зэ Синай саншон ба җыще фалү ги Муса гигили. Нэйитян Та ги исраилжынму гили фынфули, җё таму ги Җў җү гўрбанини.

8

Харунэ лян тади эрзыму чынли Исраилди ахунмули

(Җефон 29:1-37)

8^1•Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ба Харунэ лян тади эрзыму ё линдо Вәди гуйҗун җонфонди мын гынчянни, хан ё налэ Исраилди ахун чуанди гуйҗун йишон, гуйҗун щён-ю, йигә понювазы (вонху ба та ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини), лёнгә гун-ён лян йи куонзы мәю җёмянди мәмәни, 3йиху җё йиче исраилжын шудо нэтар.

4Муса җочў Җў гихади фынфу ганли. Йиче исраилжын шудо гуйҗун җонфон мын гынчянли. 5Йиху Муса ги таму фәди:

– Вә җыхур ганди сычинсы җочў Җў гихади фынфу гандини.

6Муса зу ба Харунэ лян тади эрзыму линдо гынчян, ба таму на фи щиҗинли. 7Йиху Муса ба чон хансанзы ги Харунэ чуаншон, ба дэзы җишон, хан ба позы лян ефод[*] чуаншон, ба ефод на гуйҗун дэзы җидо Харунэди шыншонли. 8Йиху Муса ба конзышон дэди лянлянзы ги Харунэ дэшонли, ба урим дэ туммим[*] җуондо конзышон дэди лянлянзыди кудэзы литули+. 9Йиху Муса ба йигә дэстармозы дэдо Харунэди тушон, ба на җинзы дахади чүанзы чандо җыгә мозыди туанйүарли, җыгә зущён Җў ба Харунэ җянчўлэди йигә җихо йиён. Муса ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ганли+.

10Йиху Муса на гуйҗун щён-ю ба Хўдади гуйҗун җонфон лян литуди йиче дунщи мәли, зу җымуҗя җё җыще дунщи чынха Җў җянчўлэди гуйҗун дунщини+. 11Та хан ба гуйҗун щён-ю ги шо гўрбаниди җуәзышон зэмусы җыгә җуәзышон гәди дунщишон сали чи бян, хан ги щи абдэзыди пын лян гә җыгә пынди җязышон сали чи бян, җё җыще дунщи чынха Җў җянчўлэди гуйҗун дунщини. 12Йиху Муса ба гуйҗун щён-ю додё Харунэди тушон, җё та дон Җўди җянчўлэди ахунни+. 13Муса ба Харунэди эрзыму линдо гынчян, ги таму ба чон хансанзы чуаншон, ба дэзы җишон зэмусы ба дэстармозы дэшонли. Та ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ганли.

14Йиху Муса ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди понювазы лалэли; Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә понювазыди тушонли. 15Муса ба җыгә понювазы зэдё, на зыту занли йидяр ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонли. Зу җымуҗя ба шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗинли. Йиху та ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихали. Зу җымуҗя Муса ба шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗин, җё та чынха Җў җянчўлэди вәрни+. 16Йиху Муса ба понювазы кәлонди йиче ю, ганзыди дин ходи йилэзы, лёнгә ёзы дэ ёзышонди ю йиман гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли+. 17Ба шынхади понювазыди пизы, жу дэ дўзыниди фын Муса надо йинпан вэту шодёли. Ба җыще сычин та җочў Җўди фынфу ганли+.

18Йиху Муса ба шо гўрбаниди гун-ён лалэли; Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә гун-ёнди тушонли. 19Муса ба җыгә гун-ён зэдё, ба ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 20-21Йиху та ба ёнжу чечын куэкуэр, на фи ба чончон-дўдў дэ датуй щиҗин, ба җыще лян гун-ёнди ту дэ кәлонди ю йидарни гәдо шо гўрбаниди җуәзышон йиман шодёли. Муса ба җыще сычин җочў Җўди фынфу ганли. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыли+.

22Йиху Муса ба данлин йигә гун-ён налэли, – җысы ви җянчўлэ Исраилди ахунму җүгиди гўрбани. Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә гун-ёнди тушонли. 23Муса ба җыгә гун-ён зэдё, занли йидяр ще, на җыгә гун-ёнди ще ба Харунэди ю эрдуә данданзы, ю шуди дамузыту дэ ю җүәди дамузыту мәлихар+. 24Йиху та ба Харунэди эрзыму линдо гынчян, на җыгә гун-ёнди ще ба тамуди ю эрдуә данданзы, ю шуди дамузыту дэ ю җүәди дамузыту е мәлихар, ба шынхади ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 25Муса хан ба кәлонди ю, йиба, ганзыди дин ходи йилэзы, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю дэ ю датуй нашонли. 26Йиху та да ги Җў җүгиди йи куонзы мәмә литу ба йигә мәю җёмянди мәмә, йигә лян чин-ю хуәхади нон дэ йигә бинзы начўлэ, гәдо җыгә гун-ён кәлонди юшон дэ ю датуйшонли, 27зу ба җыще чыди ги Харунэ лян тади эрзыму гидо шунили; таму зу ба җыще чыди ги Җў дуанчын гуйҗун лищинли. 28Йиху Муса да тамуди шуни ба чыди йүанхуэй нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, шодёли. Җысы ви җянчўлэ Исраилди ахун ги Җў җүгиди гўрбани. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 29Йиху Муса ба җыгә гун-ёнди щүнцазы ги Җў е дуанчын гуйҗун лищинли; җысы ги Муса яндин ё фынгиди жу. Та ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ганли.

30Муса ба йидяр гуйҗун щён-ю лян шо гўрбаниди җуәзышонди ще нашон, садо Харунэ лян тади эрзымушонли, хан садо тамуди йишон готули. Зу җымуҗя җё таму ду чынха Җў җянчўлэди жынмули; җё тамуди йишон зэ Җў мянчян е чынха ганҗиндили.

31Йиху Муса ги Харунэ лян тади эрзыму фәди:

– Ниму ё җочў Җў гихади фынфу ба жу надо гуйҗун җонфонди мын гынчян, зэ нэтар ба жу җўфуни, йиху ба җыгә жу зэмусы куонзы литуди мәмә йидарни чыни (ба җыгә мәмә ви җянчўлэ ахунмуди гуйҗун куйчын шәлүхали). 32Ба шынхади жу лян мәмә ё зэ хуәшон шодёни. 33Ниму чи тян ё шындо гуйҗун җонфон литуни, бә зудё, дынди җё ба җянчўлэ нимуди йиче гуйҗун куйчын зунхўдё. 34Заму җиргә ганхади сычин дусы җочў Җў ги заму гихади фынфу ганлиди; Та ба җыгә фынфу гигили, щён ба нимуди гўнахар вон быйни щидёни. 35Ниму яндин чи тян ё шындо гуйҗун җонфон литуни, йитян йиванщи зэ нэтар ё зунхў Җўди фынфуни. Дан бу зунхўли, ниму яндин вучонни. Җы зусы Җў ги вә гихади фынфу.

36Харунэ лян тади эрзыму җочў Җў гихади фынфу ганли. Ба җыще фынфу Җў чечў Муса ги таму гигили.

9

Харунэ ги Җў җүли гўрбанили

9^1Ди ба тянди нэйитян, Муса ба Харунэ, тади эрзыму лян Исраилди ложынму җёлэ, 2зу ги Харунэ фәди:

– Ни ба йигә мәю дуанбянди понювазы ги Җў ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, хан ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ё җүчын шоди гўрбанини. 3Йиху ни җё исраилжынму ба йигә гунҗүлү лалэ (ба та ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини), хан ба йисуйди, мәю дуанбянди йигә понювазы лян ёнгозы лалэ (ба таму ё җүчын шоди гўрбанини), 4хан ба йигә понювазы лян йигә гун-ён лалэ (ба таму ё җүчын пиннан гўрбанини). Ниму ба җыще сынлин лян чин-ю хуәхади мян йидарни ги Җў ё җүгини. Ниму яндин ба җыще сычин ё гандёни, йинцысы җиргә Җў до ниму мянчян лэни.

5Жынму җочў Мусади фынфу ба сынлин дэ дунщи надо Җўди җонфонди мын гынчянли. Йиче исраилжын шудо нэтар щён бэвон Җўни. 6Нэхур Муса фәди:

– Җў гиди фынфу җё ниму ган җыще сычинни, җё ниму ба Тади гуонлён канҗянни.

7Йиху та ги Харунэ фәди:

– Ни ё до шо гўрбаниди җуәзы гынчянни, ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани лян шоди гўрбани җүшонни, ба ни гәҗяди лян минжынди гўнахар вон быйни щидёни. Ни ё җочў Җў гихади фынфу ба җыще гўрбани җүшонни, ба минжынди гўнахар вон быйни щидёни.

8Харунэ зу доли шо гўрбаниди җуәзы гынчян, ба понювазы зэдё, җүчын гўрбанили, зу җымуҗя ба гәҗяди гўнахар вон быйни щидёли. 9Харунэди эрзыму ба ще надо та мянчян, та зу на зыту занли йидяр ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонли, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихали. 10Йиху Харунэ җочў Җў ги Муса гихади фынфу ба кәлонди ю, лёнгә ёзы дэ ганзыди дин ходи йилэзы гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли. 11Та хан ба нюди пизы лян жу надо йинпан вэту шодёли+.

12Йиху Харунэ ба шодё гўрбаниди сынлин зэдёли. Тади эрзыму ба ще надо та мянчян, та зу ба ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 13Таму ба сынлинди ту лян жу куэзы ги Харунэ гигили, та зу ба җыще дунщи гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли. 14Йиху та ба сынлинди чончон-дўдў лян туйбазы щи ганҗин, лян шоди гўрбани йидарни шодёли.

15Йиху Харунэ ви минжын җүли гўрбанили. Та ба вон быйни щи минжынди гўнахарди гунҗүлү нашон зэдёли; йиху ба нэгә гунҗүлү зущён зочян вон быйни щи та гәҗя гўнахарди гўрбани йиён җүшонли. 16Та хан ба шодё гўрбаниди сынлин лалэ, җочў фалү ба та е җүшонли. 17Линху Харунэ ба мянди гўрбани җүшонли: ба йиба мян гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли. (Чўгуә мый йитян ганзо шоди гўрбани, та хан җүли җыгә гўрбанили). 18Зэмусы Харунэ хан ба поню лян гун-ён зэдё, ви минжын җүли пиннан гўрбанили. Тади эрзыму ба сынлинди ще надо та мянчян, та зу ба ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 19-20Харунэ ба поню лян гун-ёнди йиче кәлонди ю, йиба, лёнгә ёзышонди ю дэ ганзыди дин ходи йилэзы гәдо җү гўрбаниди щүнцазышон, надо шо гўрбаниди җуәзышон, зэ нэтар шодёли. 21Та хан җочў Мусади фынфу ба щүнцазы лян ю датуй ги Җў дуанчын гуйҗун лищинли.

22Зу җымуҗя Харунэ ба вон быйни щи гунахарди гўрбани, шоди гўрбани дэ пиннан гўрбани җүшонли. Та ба шу зачелэ, ги минжын панвонли холи, йиху да җү гўрбаниди вифыншон халэли. 23Муса лян Харунэ җинли Җўди җонфоннили, йиху да нэтар чўлэ, ги минжын панвонли холи. Зу җыгә сыхур йиче минжын ба Җўди гуонлён канҗянли:+
24Җў мынмын дафалэди хуә ба шоди гўрбани лян шо гўрбани җуәзышонди кәлонди ю шодёли. Минжын ба җыгә сычин канҗян, гощинди хантуәли, гуйдо дишонли.

10

Надав лян Авиуд ганхади гўнахар

10^1Харунэди лёнгә эрзы Надав лян Авиуд мый йигә ба гәҗяди шо щёнди суй хуәлу нашон, дян хуәли, зэ дянҗуәди хуә литу шоли щёнли, йиху ба җыгә ги Җў җүгили. Кәсы Җў ги таму мә ги җё дян җыгә хуәди фынфу, йинви нэгә Хўда ба таму дянхади хуә мә җешу+. 2Зу нэгә сыхур Җў дафалэди хуә ба таму лёнгәр шосыли, таму зу зэ Җў мянчян вучонли+. 3Нэхур Муса ги Харунэ фәди:

– Җў зочян фәгуә: «Сый ги Вә дон ахундини, Вә ги таму ба Вәди гуйҗун лилён зыгини. Вә җё Вәди гуонлён ба Вәди минжын җолённи. Да җиргә йүхади җыгә сычиншон ни зу җыдоли, Хўдади җыгә хуа ю са йисыни.

Харунэ йишын ду мә чў+.

4Муса ба Харунэди баба Узиилди лёнгә эрзы, минзы җёди Мисаил лян Елцафан җёлэ, ги таму фәди:

– Ниму ба ниму дищүнмуди мэти да җыгә Гуйҗун вәршон начўчи, сундо йинпан вэтучи+.

5Таму җочў Мусади фынфу ба җы лёнгә мэтиди йишон җуачў, ба таму начўчи, сундо йинпан вэтули.

6Йиху Муса ги Харунэ лян тади лёнгә данлин эрзы Елеазар дэ Ифамар фәди:

– Ниму бу нын питу-санфа, ба йишон чәлан дакў-луанхў, бә җё ниму гәҗя вучонли, е бә җё Җў ги йиче исраилжын чишонлэли. Кәсы нимуди чинчин, Исраилди йиче минжын нын ви Җў шосыди җы лёнгә жын ла кўшынни+. 7Ниму да гуйҗун җонфон литу бә чўчи, бә җё ниму вучонли, йинцысы Җў ба ниму җянчўлэ, на гуйҗун щён-ю мәли. Җыгә щён-ю зэ нимушонни.

Таму җочў Мусади хуа ганли+.

Ги Исраилди ахунму гихади данлинди фалү

8Җў ги Харунэ фәди:

– 9Ни дэ ниди эрзыму дан хәли са җюли, нэхур ниму бу нын җин Вәди гуйҗун җонфон литу, бә җё ниму вучонли. Ниму лян нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фалүни. 10Ниму яндин ба Хўда җянчўлэди дунщи лян дун-яшонди дунщи ё фынщёкэни, ба ганҗин лян буганҗин дунщи е фынщёкэни+. 11Ниму ба Вә чечў Муса гихади йиче фалү ги исраилжынму ё пәщёни.

12Муса ги Харунэ лян тади шынхади лёнгә эрзы Елеазар дэ Ифамар фәди:

– Ниму ба ги Җў җү гўрбаниди сыхур шынхади мян нашон, ё зўчын мәю җёмян мәмәни, зэ шо гўрбаниди җуәзы гынчян чыни, йинцы җысы гуйҗун гўрбани. 13Ниму ё зэ Гуйҗун вәршон чы җыгә мәмәни. Җысы ги Җў җүгиди гўрбани литу ги ниму лян нимуди хубый щүхади йинаварди йилэзы. Җысы Җў ги вә гихади фынфу+.

14Ниму лян ниму җяниди жынму ду нын чы ги Җў дуангиди гуйҗун лищин (җы зусы щүнцазы лян датуй). Ниму зэ ганҗин вәршон ё чы җыгә жуни. Җысы да исраилжынму җүгиди пиннан гўрбани литу ги ниму лян нимуди хубый фынхади йилэзы. 15Исраилжынму ба сынлин кәлонди ю шодё, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинди сыхур, ба датуй лян щүнцазы е ё налэни. Җочў Җў гихади фынфу, ба җыгә жу йинавар ги ниму лян нимуди хубый ё фынгини.

16Муса ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди гунҗүлү щищир золи, йиканса: ба та кәҗя шодёли. Муса ги Елеазар дэ Ифамар чишонлэ, зу вын тамули:

–+
17Ниму виса зэ Гуйҗун вәршон мә чы вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди жу? Җысы дин гуйҗун гўрбани. Җў ба җыгә гўрбани ги ниму гигили, җё ба йиче исраилжынди гўнахар вон быйни щидёни. 18Ниму кан: ба җыгә гўрбаниди сынлин ще мә надо Гуйҗун вәр литу, йинви җыгә ниму җочў вәди фынфу яндин зэ нэтар ё чы җыгә гўрбаниди жуни!+

19Харунэ ги Муса фәди:

– Җиргә минжын ба вон быйни щи тамуди гўнахарди гўрбани лян шоди гўрбани ги Җў җүгили, кәсы вә йүли җыгә бэляли. Вә җиргә дан ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди жу чы, нандый җыгә нын җё Җў разынима?

20Муса ба җыгә хуа тинҗян, хуэйдали:

– Зусы, ни фә дуйдини.

11

Ганҗин дэ буганҗинди сынлин

(Чунфә фалү 14:3-21)

11^1•Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2-3Ниму ги исраилжынму ба җыще фалү ё гигини:

Нагә сынлинди тизы дансы фынчын лён бангәди зэмусы нэгә сынлин чы цодини, ба нэмуҗяди сынлин жу ниму нын чы. 4-6Кәсы ниму бә чы луәтуә, тётўзы хуэйҗәсы тўзы, йинцысы до нимушон җыще сынлинсы буганҗинди; таму чы цодини еба, кәсы таму бусы фонтихэзы. 7Ниму е бә чы җўжу, йинцысы җўсы буганҗинди сынлин; җўсы фонтихэзы еба, кәсы та бу чы цо. 8Ба җыще сынлин жу ниму ду бә чы, е бә ду тамуди сышу; до нимушон тамусы буганҗинди сынлин.

9Фи литу фуди нагә хуәвар дан ю йүчы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму нын чы. 10Кәсы фи литу фуди нагә хуәвар дан мәю пёзы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму бә чы. 11До нимушон тамусы буганҗинди, ба тамуди жу ниму бә чы, е бә ду тамуди сышу. 12Фи литу фуди нагә хуәвар дан мәю йүчы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму бә чы.

13-19Ба җымуҗяди чёр ниму ду бә чы: йин, мотуйин, хийин, ңәлойин, хи нәлойин, лова, туәҗи, цыҗёзы, дёйүлон, ёзы, щинху, баклан, ибис, тянңә, логуан, быййин, цыло, чинҗуон, чубубу дэ ебехўр. 20-21Мый йигә ю бонзыди чунчунзы (чўгуә нын тёди чунчунзы), до нимушон дусы буганҗинди. 22Кәсы ниму нын чы маза, база хуэйҗәсы юмаза. 23Йиче данлин ю бонзыди, бу нын тёди чунчунзы, до нимушон дусы буганҗинди.

24-28Сый ба нагә ю тизыди сынлинди сышу, тизы бу фынчын лён бангәди сынлинди сышу, бу чы цоди сынлинди сышу зэмусы ю сыгә җуазыди сынлинди сышу дулихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндили. Сый ба җыще сынлинди сышу надо шунили, та яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни, кәсы йичыр до хушон тасы буганҗинди+.

29-30Халючў, лочў, халочў, чончун, шәчунзы зэмусы данлин зэ дишон пади чун до нимушон дусы буганҗинди. 31Сый ба таму хуэйҗәсы тамуди сышу дулихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндини. 32Тамуди сышу дан дедо са дунщишон (булүн мутуди, буди, пизыди) хуэйҗәсы мабуди кудэшон, напа җыгә дунщи зэ сашон сыйүнни, таму ду чынха буганҗиндили. Ба җыще дунщи ё гәдо фи литуни; кәсы йичыр до хушон тамусы буганҗинди+. 33Җыще есынди сышу дан дедо ва гуә литу, гуә литуди дунщи зу чынха буганҗиндили; ниму ё ба җыгә гуә даланни+. 34Җыгә гуәниди фи дан дедо жынмуди чыдишон, җыгә чыди зу чынха буганҗиндили. Жынму хәди са дунщи дан дедо җыгә гуә литу, та е чынха буганҗиндили. 35Җыще есынди сышу булүн дедо са дунщишон, җыгә дунщи зу чынха буганҗиндили; ба хуәлу дэ нонкынзы ё даланни. 36Җыще есынди сышу дан дедо җыщер дунщишон, таму чынха буганҗиндили; кәсы җыщезы есынди сышу дан дедо фичүан хуэйҗәсы фиҗин литу еба, тамусы ганҗинди. 37Җыще есынди сышу дан дедо җунзышон еба, җыщер җунзысы ганҗинди. 38Кәсы җыще җунзышон дан ю фини зэмусы җыще есынди сышу дан дедо фи литу, җыщер җунзы зу чынха буганҗиндили.

39Ниму нын чыди сынлин дан сыдёли, сый ба та дулихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндини+. 40Сый дан чыли җыгә сыдёди сынлин жу, та яндин ба йишон ё щи ганҗинни, кәсы йичыр до хушон тасы буганҗинди. Сый дан ба җыгә сышу нашон, та ба йишон ё щи ганҗинни, кәсы йичыр до хушон тасы буганҗинди.

41-42Ба дишон пади чун, булүнсы дўзышон пади, на сыгә җүә зуди хуэйҗәсы на хошо җүәҗүәзы зуди, ниму ду бә чы. 43Ниму бә чы җыще дишон пади чун, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗинди. 44Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля; ниму ё чынха гуйҗун дэ ганҗин жынмуни, йинцы Вәсы гуйҗунди зэмусы ганҗинди. Ниму бә чы җыщер зэ дишон пади чун, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗинди+. 45Вәсы Җў; Вә ба ниму да Египет дифонни линчўлэли, щён дон нимуди Хўда. Ниму ё чынха гуйҗун дэ ганҗин жынмуни, йинцы Вәсы гуйҗунди зэмусы ганҗинди.

46Җыгә фалү тифә сынлин, чёр, фи литу фуди хуәвар дэ зэ дишон пади чунчунзыдини. 47Ниму яндин ба ганҗин лян буганҗин сынлин ё фынщёкэни, ба нын чыди лян бу нын чыди сынлин е фынщёкэни+.

12

Ба сын-ёнха вавади нүжын замуҗя зў ганҗинни

12^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә, зуәйүәди нүжын дан ба эрвазы сын-ёнха, йиху чи тян нэгә нүжынсы буганҗинди, зущён та мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур буганҗинди йиён+. 3Ди ба тян ги эрвазы яндин ё зў суннэтини+. 4Йиху нэгә нүжын ё дын саншы сан тянни, йичыр до тонди ще тынчўди сыхур, та цэ чынха ганҗиндини. Та хан мә чынха ганҗинди сыхур, ба Хўда җянчўлэди сыса гуйҗун дунщи бу нын ду, е бу җун җин Гуйҗун вәр литу чи.

5Зуәйүәди нүжын дан ба нүвазы сын-ёнха, йиху шы сы тян нэгә нүжынсы буганҗинди, зущён та мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур буганҗинди йиён. Йиху нэгә нүжын ё дын люшы лю тянни, йичыр до ще тынчўди сыхур, нэхур та цэ чынха ганҗиндини.

6Ба эрвазы хуэйҗәсы нүвазы сын-ёнхади нүжын чынха ганҗинди йиху, та ба йисуйди ёнгозы ё җүчын шоди гўрбанини, хан ба йигә бангәзы хуэйҗәсы гәвазы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Та ба җыгә ёнгозы лян чёр ё надо Җўди гуйҗун җонфон мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини. 7Исраилди ахун ба җыгә гўрбани ги Җў ё җүгини, ба нэгә нүжын зў ганҗинни. Зу җымуҗя нэгә нүжын чынха ганҗиндини.

8Нэгә нүжын дан мэбуче йигә ёнгозы, җё та ба лёнгә бангәзы хуэйҗәсы лёнгә гәвазы нашон, ба йигә җүчын шоди гўрбани, ба ди эргә җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани. Исраилди ахун ба нэгә нүжын ё зў ганҗинни. Зу җымуҗя та чынха ганҗиндини+.

13

Жын дан хэли мафынбинли

13^1Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2Сыйди жупизышон дан чўлэ гәда, зызызы хуэйҗәсы дяндярли, җыгә бин дан нын бянчын мафынбин, нэхур ба нэгә жын ё линдо Харунэ ахун хуэйҗәсы дон ахунмуди тади эрзыму мянчянни. 3Таму литуди йигә ахун ба нэгә жынди пизышонди бинвәр щищир ё канйихарни. Бинвәршонди ханмо дан чынха быйбыйрди зэмусы бинвәр дан би данлин пизы шынщер, – җысы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя миндамин фәни: нэгә жынсы буганҗинди+. 4Нэгә жынди бинвәр дан чынха быйбыйрди, кәсы би данлин пизы йидяр ду мә шын, ханмо е мә бянчын бый янсыйди, нэхур Исраилди ахун ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 5Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Бинвәр дан мә гэбян, зэ е мә йинда, нэхур Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 6Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын ё канйихарни; бинвәр дан бянли янсыйли, зэ е мә йинда, нэхур та ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди; та хэди җыгә бинсы щүан. Нэгә жын ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни; зу җымуҗя та чынха ганҗиндили+. 7Кәсы Исраилди ахун дан ба та канли, ги даҗя фәли нэгә жынсы ганҗинди, йиху бинвәр дан йүанхуэй йиндали, нэгә жын ё йүанхуэй до Исраилди ахун мянчянни. 8Исраилди ахун йүанхуэй ба та щищир ё канйихарни. Бинвәр дан йиндали, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди; та хэди җыгә бинсы мафынбин.

9Сый дан хэли мафынбинли, ба та ё линдо Исраилди ахун мянчянни. 10-11Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Тади жупизышонди бинвәр дан чынха быйбыйрдили, ханмо е чынха быйбыйрдили, хан ю тон щенунди куәкуәзыли, – җысы ло мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди, кәсы ба та бу ё суәдо фонзыни, йинцысы та кәҗясы буганҗинди. 12-13Мафынбин дан сандо тади йиче пизышон, да ту до җүә дусы мафынбин, нэхур Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын ё канйихарни. Та дан канҗян мафынбин ба нэгә жынди хуншын йиман ду гэчўли, та зу ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди, йинцысы тади йиче пизы чынха быйбыйрдили. 14Нэгә жынди пизышон дан ю тон щенунди куәкуәзыли, нэгә жынсы буганҗинди. 15Исраилди ахун канҗян нэгә жын ю тон щенунди куәкуәзыди сыхур, ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди, йинцысы тон щенунди куәкуәзысы мафынбин. 16Кәсы бинвәр дан холи, чынха быйбыйрдили, нэгә жын зу ё йүанхуэй до Исраилди ахун мянчянни. 17Исраилди ахун йүанхуэй ба та ё канйихарни. Бинвәр дан җыншы чынха быйбыйрдили, Исраилди ахун ги даҗя ё фәни: нэгә жынсы ганҗинди.

18Сыйди жупизышон чўли куәкуәзыли, йиху җыгә куәкуәзы холи, 19кәсы бинвәр дан йүанхуэй җунли, чынха быйбыйрдили, хан ю хун-бый янсыйди дяндярли, нэгә жын ё до Исраилди ахун мянчянни. 20Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Бинвәр дан би данлинди пизы шынщер зэмусы мо дан чынха быйбыйрдили, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди; тади куәкуәзы чынха мафынбинли. 21Исраилди ахун дан канҗян бинвәршонди ханмо мә чынха быйбыйрди зэмусы бинвәр дан би данлинди пизы йидяр е мә шын, кәсы дёли янсыйли, та ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 22Бинвәр дан йиндали, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди – җысы мафынбин. 23Бинвәр дан мә гэбян, зэ е мә йинда, җы бусы мафынбинди куәкуәзы, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди.

24Сый дан ю шохади шон, җыгә шон дан чынха быйбыйрди хуэйҗәсы ю хун-бый янсыйди дяндярли, 25нэхур Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Шонди ханмо дан чынха быйбыйрдили, бинвәр дан би данлинди пизы шынщер – җысы шохади шон готу чўхади мафынбин; Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди. 26Исраилди ахун дан канҗян бинвәршонди ханмо мә чынха быйбыйрди зэмусы бинвәр дан би данлинди пизы йидяр е мә шын, кәсы бянли янсыйли, Исраилди ахун ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 27Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын ё канйихарни. Бинвәр дан йиндали – җысы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди. 28Бинвәр дан мә гэбян, зэ е мә йинда, кәсы бянли янсыйли, җы бусы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди, йинцы җысы шохади шон готу чўлэди бабазы.

29Сыйди тушон хуэйҗәсы хабазышон (нэгә жын булүнсы нанжын хуэйҗәсы нүжын) дан юли бинвәр, 30Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Бинвәр дан би данлинди пизы шынщер, бинвәршонди туфа хуэйҗәсы хўзы дан щили зэмусы бянчын хуон янсыйли – җысы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди. 31Исраилди ахун кан нэгә жынди сыхур дан канҗян бинвәр би данлинди пизы йидяр е мә шын, е мәю хуон туфа хуэйҗәсы хўзы, та зу ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 32Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба бинвәр ё канйихарни. Бинвәр дан мә йинда, туфа хуэйҗәсы хўзы е мә бянчын хуон янсыйди, бинвәр би данлинди пизы йидяр е мә шын, 33нэхур нэгә жын чўгуә бинвәршонди туфа ба йиче туфа хуэйҗәсы хўзы ё тидёни. Йиху Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзыни. 34Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба бинвәр ё канйихарни. Бинвәр дан мә йинда, би данлинди пизы йидяр е мә шын, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди. Нэгә жын ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни, зу җымуҗя та чынха ганҗиндини+. 35Кәсы нэгә жын чынха ганҗинлиди йиху, бинвәр дан кә йиндали, 36Исраилди ахун йүанхуэй ё кан тани. Бинвәр дан җыншы йиндали, нэхур Исраилди ахун бу зо хуон туфа хуэйҗәсы хўзы: нэгә жын шызэсы буганҗинди. 37Бинвәр дан мә йинда, хи туфа е җончўлэли, бинвәр е холи, нэхур Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди.

38Сыйди жупизышон (нэгә жын булүнсы нанжын хуэйҗәсы нүжын) дан чўли бый янсыйди дяндярли, 39нэхур Исраилди ахун ба нэгә жын ё канйихарни. Җыще дяндяр дансы быйгуагуа янсыйди – җысы пизышон чўлэди зызызы; нэгә жынсы ганҗинди.

40-41Сыйди туфа туәдёли (булүн чянтуди хуэйҗәсы хутуди туфа), нэгә жынсы ганҗинди. 42Кәсы нэгә жынди тў тушон дан юли хун-бый янсыйди дяндяр – җысы мафынбин. 43Исраилди ахун ба нэгә жын ё канйихарни. Тади тў тушон дан җыншы чўли хун-бый янсыйди дяндярли, 44нэхур Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди, йинцысы тади ту хэли мафынбинли.

45Хэ мафынбинди жын ё чуан лан йишонни, питу-санфаха, ба лянди хату гэчў ё ханни: «Буганҗин, буганҗин!» 46Мафынбин хан мә ходи зычян, нэгә жынсы буганҗинди; җё та зэ йинпан вэту җўни, лян данлин жын бу лэвон+.

Дунщишон дан җонли мыйли

47-48Булүн ёнмо йишоншон, мабу йишон готу, на ёнмо хуэйҗәсы ма фынхади са бушон, пизышон хуэйҗәсы на пизы зўхади са дунщишон дан җонли мыйли[*]; 49җыгә мый дансы лю янсыйди хуэйҗәсы хун янсыйди, яндин ё җё Исраилди ахун ба җыгә мыйдёди дунщи канйихарни. 50Исраилди ахун ба җыгә дунщи щищир ё канйихарни, йиху ба мыйдёди дунщи цон чи тянни. 51Ди чи тян та йүанхуэй ба җыгә дунщи ё канйихарни. Мый дан йиндали, җыгә дунщисы буганҗинди. 52Исраилди ахун ба җыгә мыйдёди дунщи ё шодёни, йинцы җысы нын йиндади мый, ба та яндин ё на хуә шодёни.

53Кәсы Исраилди ахун дан канҗян җыгә мый мә йинда, 54та җё жынму ба җыгә дунщи щи ганҗин, ба та йүанхуэй цон чи тянни. 55Йиху Исраилди ахун йүанхуэй ба җыгә мыйдёди дунщи ё канйихарни. Мый дан мә йинда, кәсы хан мә гэбян янсый, җыгә дунщисы буганҗинди. Мыйдёди вәр булүн зэ нэгә дунщиди җынмянни хуэйҗәсы зэ фанмянни, ба нэгә дунщи яндин ё на хуә шодёни. 56Кәсы Исраилди ахун йүанхуэй кан җыгә дунщиди сыхур дан канжян мый кәҗя мәюли, нэхур та ба буди нэйикуэзы ё чәдёни. 57Йиху мый дан йүанхуэй җонли зэмусы йиндали, ба нэгә дунщи ё на хуә шодёни. 58Ба мыйдёди дунщи щи ганҗинлиди йиху, мый дан мәюли, ба нэгә дунщи зэ ё щи йибянни, зу җымуҗя нэгә дунщи чынха ганҗиндини.

59Җыще фалү тифәдисы йишон готу дан җонли мыйли, ё замуҗя банни. Булүнсы ёнмо йишоншон, хўмабу йишон готу, на ёнмо хуэйҗәсы хўма фынхади са бушон, пизышон хуэйҗәсы на пизы зўхади са дунщишон дан җонли мыйли, ба нэгә дунщи ду ё җочў җыгә фалү суанчын ганҗинди хуэйҗәсы буганҗиндини.

14

Замуҗя хэли мафынбинди жын йүанхуэй нын чынха ганҗинди

14^1Җў ги Муса фәди:

– 2Сый хэли мафынбинли, та ё җочў җыгә фалү йүанхуэй чынха ганҗиндини. Нэгә жын ё чынха ганҗинди нэйитян, жынму ба та ё линдо Исраилди ахун мянчянни. 3Исраилди ахун ба та линдо йинпан вэту щищир ё канйихарни. Та дан канжян нэгә жынди мафынбин кәҗя холи, 4та ё гигә фынфу, җё нэгә жын ба лёнгә ганҗин чёр, йикуэ щүәсунфу, йитёзы шын-хун янсыйди щян лян йиба иссоп цо налэни+. 5Йиху Исраилди ахун җё нэгә жын ба йигә вапын на чүанди фи гуанман, ба йигә чёр надо җыгә пын готу зэдёни. 6Исраилди ахун ё ба ди эргә чёр нашон, ба та лян щүәсунфу, шын-хун янсыйди щян дэ иссоп цо йидарни зэ пынниди ще литу мыншыни. 7Йиху та ба ще чи бян ё садо нэгә вонщён чынха ганҗинди жыншонни, йиху ги даҗя фәгини, нэгә жынсы ганҗинди. Та хан ё ба ди эргә чёр фонкэ җё фидёни+. 8Нэгә жын ба йишон ё щи ганҗинни, ба йиче ханмо дэ туфа тидёни, щи абдэзыни, йиху та зу чынха ганҗиндини. Та нын җин йинпан литу, кәсы щянтуни зэ тади җонфон вэту ё җў чи тянни+. 9Ди чи тян та йүанхуэй ба ту ё тидёни, ба хўзы гуадёни, ба мыймо дэ шыншонди йиче ханмо ду тидёни, хан ба йишон щи ганҗинни, щи абдэзыни, нэхур та җыншы чынха ганҗиндини.

10Ди ба тян нэгә жын ба лёнгә мәю дуанбянди гун-ёнгозы, йигә йисуйди, мәю дуанбянди му-ёнгозы, сангә кило лян чин-ю хуәхади мян, 1/3 литр чин-ю ё налэни. 11Исраилди ахун ба та лян җыще дунщи ё линдо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчянни, 12йиху ба йигә гун-ёнгозы лян 1/3 литр чин-ю җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини, ба җыщер дунщи ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. 13Исраилди ахун ба җыгә ёнгозы зэ Гуйҗун вәршон ё зэдёни (нэтар ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди сынлин дэ шоди гўрбаниди сынлин зэдини). Та яндин ё җымуҗя ганни, йинцысы ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди жу, зущён вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди жу йиён, е ё ги Исраилди ахун гигини; җысы тэ гуйҗунди гўрбани+. 14Исраилди ахун ё ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди ще зан йидяр, мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузытушон зэмусы ю җүәди дамузытушонни+. 15Йиху Исраилди ахун ё ба чин-ю додё гәҗяди зуә баҗоншон, 16на ю шуди зыту ба җыгә чин-ю занйидяр, зэ Җўди мянчян са чи бянни. 17Та хан ба тади зуә баҗоншонди чин-ю ё мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузытушон лян ю җүәди дамузытушонни (зэ җы җигә вәршон та зочян ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди ще мәли). 18Йиху Исраилди ахун ба баҗоншон шынхади чин-ю ё додё нэгә жынди тушонни. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба нэгә жын зэ Җў мянчян зў ганҗинни.

19-20Йиху Исраилди ахун ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани ё җүшонни, зу ба нэгә жын зў ганҗинни. Йиху та ё ба шоди гўрбаниди сынлин зэдё, лян мянди гўрбани йидарни зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба нэгә жын ё зў ганҗинни, нэхур та чынха ганҗиндини.

21Нэгә жын дан чүн, мэбуче җыщер гўрбани, та ба йигә гун-ёнгозы ё җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Та хан ба йигә кило лян чин-ю хуәхади мян зэмусы санбый миллилитр чин-ю ё җүчын мянди гўрбанини. 22Нэгә жын ё хан ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы нашон, ба йигә җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини. 23Ди ба тян, зусы нэгә жын чынха ганҗинди нэйитян, та ба җыще гўрбани надо гуйҗунди җонфон мын гынчян, Җўди мянчян, ги Исраилди ахун ё гигини. 24Исраилди ахун ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди гун-ёнгозы лян чин-ю ги Җў ё дуанчын гуйҗун лищинни. 25Та ба нэгә ёнгозы ё зэдё, ба тади ще занйидяр, мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузытушон, лян ю җүәди дамузытушонни+. 26-27Исраилди ахун ба чин-ю додё гәҗяди зуә баҗоншон, на ю шуди зыту ба җыгә чин-ю занйидяр, зэ Җўди мянчян ё са чи бянни. 28Йиху та ба чин-ю ё мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузыту лян ю җүәди дамузытушонни (зэ җы җигә вәршон та зочян ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди ще мәли). 29Йиху Исраилди ахун ба баҗоншон шынхади чин-ю ё додё нэгә жынди тушонни. Зу җымуҗя та ё зэ Җўди мянчян ба нэгә жын зў ганҗинни. 30-31Йиху та ба йигә гәвазы хуэйҗәсы бангәзы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбани, ба җыще лян мянди гўрбани йидарни җүшонни. Зу җымуҗя Исраилди ахун зэ Җўди мянчян ба нэгә жын ё зў ганҗинни. 32Сый хэли мафынбинли, вонщён чынха ганҗинни, кәсы ба җүди йиче гўрбани мэбуче, та яндин ё җочў җыгә фалү ганни.

Фонзыни дан җонли мыйли

33Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 34Исраилжынму до Ханаан дифоншонди йиху (ба җыгә дифон Вә ги таму гиги, җё чынха тамудини), тамуди фонзыни дан җонли мыйли, таму ё җочў җыще фалү ганни. 35Сыйди фонзыни дан җонли мыйли, та яндин ё чи, ги Исраилди ахун фәгини. 36-37Исраилди ахун ё гигә фынфуни, җё нэгә жын ба фонзы литуди йиче дунщи начўлэ, бә җё ахун ба фонзы литуди йиче дунщи җёчын буганҗиндили. Ба дунщи начўлэди йиху, Исраилди ахун ё җиндо фонзыни ба мыйдёди вәр канйихарни. Та дан канҗян чёншон ю лю хуэйҗәсы хун янсыйди дяндярни, җыщезы дяндяр хан би данлинди чён шынщер, 38нэхур та ё чўлэ ба фонзы суә чи тянни. 39Ди чи тян Исраилди ахун ё хуэйлэ канйихарни. Та дан канҗян чёншон җонди мый йиндали, 40нэхур та ё гигә фынфу җё жынму ба мыйдёди шыту начўлэ, эрдё чынпу вэтуди буганҗин вәршонни. 41Йиху та җё жынму ба чёншон манхади ни гуадё, ба та эрдё чынпу вэту буганҗин вәршонни. 42Ба начўлэди шытуди вәр ё на данлин шыту тянманни, ба чён на ни йүанхуэй манчўни.

43Җыгәди йиху фонзыни дан йүанхуэй җонли мыйли, 44нэхур Исраилди ахун йүанхуэй ё чи канйихарни. Дансы чёншон җонди мый йиндали, нэгә фонзысы буганҗинди. 45Ба нэгә фонзы ё цыйдёни, ба тади шыту, муту, ни ду ё эрдё чынпу вэтуди буганҗин вәршонни. 46Ба нэгә фонзы суәчўди сыхур, сый дан җинчили, та йичыр до нэйитянди хушон чынха буганҗиндини. 47Сый зэ нэгә фонзы литу дан фиҗуәли хуэйҗәсы чыли чыдили, та ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни+.

48Ба фонзы на ни йүанхуэй манчўлиди йиху, Исраилди ахун хуэйлэ кан нэгә фонзыди сыхур дан канҗян чёншон мәю мый, та ё ги даҗя фәни, нэгә фонзысы ганҗинди, йинцысы мый кәҗя мәюли. 49Та ба лёнгә чёр, йикуэ щүәсунфу, йитёзы шын-хун янсыйди щян лян йиба иссоп цо йидарни нашон, ба нэгә фонзы ё зў ганҗинни+. 50-51Та ба йигә вапын на чүанди фи ё гуанман, ба йигә чёр надо җыгә пын готу, зэдёни; ба ди эргә чёр нашон, лян щүәсунфу, шын-хун яынсыйди щян дэ иссоп цо йидарни зэ пынниди ще литу мыншы, чи бян садо фонзышонни. 52Та ё на чёрди ще, фичүанди фи, хуә чёр, щүәсунфу, иссоп цо лян шын-хун янсыйди щян ба нэгә фонзы зў ганҗинни. 53Йиху та хан ё ба ди эргә чёр фонкэ җё фидёни. Зу җымуҗя та ба нэгә фонзы ё зў ганҗинни.

54-55

Җыще фалү тифә мафынбин, собин, пизышон җунди гәда, зызызы, дяндяр зэмусы йишоншон хуэйҗәсы фонзыни җонди мыйдини. 56(57) Җочў җыще фалү жынму ба ганҗин лян буганҗин сычин ё фынщёкэни+.

15

Да нанжынди шыншон дан тонли сали

15^1Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2-3Ниму ги исраилжынму ба җыще фалү фәги:

Да нагә нанжынди шыншон дан тонли сали, булүн тончўлэди дунщи дан хан тондини хуэйҗәсы кәҗя җўхали, йиче тончўлэди дунщисы буганҗинди. 4Нэгә жын фихади чуон хуэйҗәсы зуәхади дунщи дусы буганҗинди. 5-6Сый ба нэгә жын фихади чуон дулихар хуэйҗәсы зуәдо та зуәхади дунщишон, та яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди+. 7Сый ба тонли сади нэгә жын дулихар, та яндин ё ба йишон щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 8Тонли сади жын дан ба тўмә тўдо ганҗин жыншон, җыгә жын яндин ба йишон ё щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 9Тонли сади жын чихади нанзы дусы буганҗинди. 10Сый ба нэгә жын зуәхади дунщи дулихар, до нэйитян хушон та чынха буганҗиндини. Сый ба җыще дунщи нашонли, та яндин ба йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 11Тонли сади жын мә щи шуди зычян дан ба сый дулихар, нэгә жын яндин ба йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 12Тонли сади жын дан ба са җясы дулихар, ба ва җясы яндин ё даланни, ба мутуди җясы на фи ё щиҗинни+.

13Тонли сади жын дан холи, гуәли чи тян та ба йишон ё щиҗинни зэмусы на чүанди фи щи абдэзыни; зу җымуҗя та цэ чынха ганҗиндини. 14Ди ба тян та ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы ё надо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини+. 15Исраилди ахун ба йигә чёр ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун зэ Җўди мянчян ба нэгә жын ё зў ганҗинни.

16Нагә нанжынди зыр дан тонли, та яндин ба хуншын на фи ё щиҗинни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди+. 17Нанжынди зыр дан дедо са йишоншон хуэйҗәсы на пизы зўхади дунщишон, ба нэгә дунщи яндин ё щиҗинни, йичыр до нэйитян хушон нэгә дунщисы буганҗинди. 18Нанжын лян нүжын дан фили җёли, йиху таму лёнгәр яндин ё щи абдэзыни, йичыр до нэйитянди хушон тамусы буганҗинди.

Мый йигә йүәди нүжынбин

19Нүжын мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур, чи тян тасы буганҗинди. Сый ба та дулихар, нэгә жын до нэйитян хушон чынха буганҗиндини+. 20Нүжын хэ нүжынбинди сыхур дан фидо са дунщишон, нэгә дунщи зу чынха буганҗиндини. 21-23Сый ба нэгә нүжын фихади чуон хуэйҗәсы зуәхади дунщи дулихар, та яндин ба гәҗяди йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 24Нүжын хэ нүжынбинди сыхур, тади нанжын дан лян та фили җёли, нэгә нанжын йинви тади нүжын буганҗинди чи тян, та е чынха буганҗиндини; та фиди чуон есы буганҗинди+.

25Нүжын бу хэ нүжынбинди сыхур дан тонли щели хуэйҗәсы хэли нүжынбинди йиху хан тон щедини, тон щеди җы йиче жызы тасы буганҗинди, зущён хэ нүжынбинди сыхур буганҗинди йиён+. 26Җыгә сыхур та фихади чуон, зуәхади дунщи дусы буганҗинди. 27Сый ба җыще дунщи дулихар, та е чынха буганҗиндини; та яндин ба гәҗяди йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, кәсы йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 28Нэгә нүжынди ще тынчўлиди йиху, гуә чи тян та цэ чынха ганҗиндини. 29Ди ба тян та ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы ё надо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчян ги ахун гигини+. 30Исраилди ахун ё ба йигә чёр җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун зэ Җўди мянчян ба нэгә нүжын ё зў ганҗинни.

31Зу җымуҗя ниму җё исраилжынму ё щёщинни, кан таму бә чынха буганҗиндили, бә җё таму ба йинпан литу занди Вәди гуйҗун җонфон зўчын буганҗиндили. Таму дан ба Вәди гуйҗун җонфон зўчын буганҗинди, таму яндин вучонни+.

32-33Җыще фалү тифәдини; дан да нанжынди шыншон тонли сали хуэйҗәсы тонли зырли, нүжын хэ нүжынбинди сыхур тонли щели зэмусы нанжын лян буганҗинди нүжын фили җёли, ё ган сани.

16

Вон быйни щи гўнахарди жызы

161-2Зочян Харунэди лёнгә эрзы доли Җўди мянчян вучонли. Җыгәди йиху Җў ги Муса фәди:

– Ни ги ниди гәгә Харунэ ё фәгини: та гуон динхади сыхуршон нын вон мынлянзы хутуди Дин гуйҗун вәршон җинчини, йинцысы Вә зэ Дин гуйҗун вәршон, зэ хәтун щёнзыди гэзышонди йүнцэ литу до та гынчянни. Та дан бу тин хуа, җинчили, нэхур та яндин вучонни++. 3Харунэ ба йигә понювазы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, хан ба йигә гун-ён җүчын шоди гўрбанини, йиху та цэ нын җин Дин гуйҗун вәршонни.

4Харунэ җин Дин гуйҗун вәршон зычян, ба гәҗяди шынзы на фи ё щиҗинни, йиху җё ба Исраил ахунди йишон чуаншонни: ё чуан мабуди позы дэ кўзыни, җи мабуди дэзыни, ба мабуди дэстармозы дэшонни+.

5Исраилди йиче жын хан ба сангә сынлин ё ги Харунэ җёгини: лёнгә гунҗүлү (ба таму ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини) зэмусы йигә гун-ён (ба та ё җүчын шоди гўрбанини). 6Харунэ ё ви гәҗя лян та җяниди жын ба йигә понювазы җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. 7Йиху та ба нэ лёнгә гунҗүлү ё ладо Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчянни. 8Та зэ нэтар ё җуа чирни; зэ йигә чиршон ё ще «Ги Җў», зэ ди эргә чиршон ё ще «Гандо савәни»[*]. 9Харунэ җуачўлэди ту йигә чир дансы «Ги Җўди», та ба ту йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. 10Та җуачўлэди ди эргә чир дансы «Гандо савәни», та ё ба ди эргә гунҗүлү хуәхуәр ладо Җўди мянчян, йиху ба та гандё савәни, зу җымуҗя ба минжынди гўнахар вон быйни щидёни.

11-12Харунэ ви гәҗя лян та җяниди жын ба понювазы җүчын вон быйни щи гўнахар гўрбаниди сыхур, ё да шо гўрбаниди җуәзышон җуәди хуә литу ба җуәди мый нашон, манманди гәдо суй хуәлу литу, йиху ба җыгә суй хуәлу лян йиба шоди щён нашон, җин Дин гуйҗун вәршонни. 13Харунэ ё зэ Җў мянчян ба җы йиба шоди щён шодёни, җё җыгәди ян ба хәтун щёнзыди гэзы гэчўни, нэхур та зу бу вучон+. 14Йиху та ё ба понювазыди йидяр ще нашон, на зыту ба җыгә ще занйихар, садо гэзыди чянту, хан зэ хәтун щёнзы чянту са чи бянни.

15Йиху Харунэ ба гунҗүлү ё зэдёни, җүчын вон быйни щи минжын гўнахарди гўрбанини. Та ба җүлүди ще ё надо Дин гуйҗун вәршон, садо хәтун щёнзыди гэзышонни зэмусы хәтун щёнзыди чянтуни, зущён та ба нюди ще сади йиён. 16Җымуҗя зўди та ё ба Дин гуйҗун вәр да исраилжынмуди буганҗиншон зэмусы таму ганди йиче гўнахаршон зў ганҗинни. Йинпансы буганҗинди, Җўди гуйҗун җонфон зэ йинпан донҗунни зандини, йинви җыгә та хан ё ба гуйҗун җонфон йиман зў ганҗинни. 17Да Харунэ җинли Дин гуйҗун вәр, щён ба җыгә вәр зў ганҗинди сыхур, йичыр до та да нэтар чўлэди сыхур, – җы йида гунфу вон гуйҗун җонфонни сый ду бу нын җин. Харунэ ба гәҗя лян та җяниди жын зэмусы Исраилди йиче жын зў ганҗинлиди йиху, 18ё до шо гўрбаниди җуәзы гынчянни, Җўди мянчянни, ба шо гўрбаниди җуәзы е ё зў ганҗинни. Та ба понювазыди лян җүлүди йидяр ще ё нашон, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонни+. 19Та хан на зыту ба җыгә ще ё занйихарни, зэ шо гўрбаниди җуәзышон са чи бянни. Зу җымуҗя та ба шо гўрбаниди җуәзы да исраилжынму ганхади гўнахаршон ё зў ганҗинни, җё та чынха Хўдади Гуйҗун вәрни.

Ба жынмуди гўнахар надёди җүлү

20Харунэ ба Дин гуйҗун вәр, гуйҗун җонфон зэмусы шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗинди йиху, та ба гандё савәниди нэгә хуәхуәр гунҗүлү ё ладо Җўди мянчянни. 21Та ба лёнгә шу ё гәдо җүлүди тушон, ба исраилжынму ганхади йиче зуй, ганхади йиче гўнахар лян ха сычин ду жынни, ба җыще гўнахар ду «гәдо» җыгә җүлүди тушон, йиху җянчўлэ йигә жын, җё та ба җыгә җүлү гандё савәнини. 22Җыгә җүлү зу ба тамуди йиче гўнахар надо мәжын-янди дифоннини; җыгә жын ба җыгә җүлү зэ савәни ё люхани+.

23Йиху Харунэ ё җин гуйҗун җонфон литу чини. Та ё ба Исраил ахунди йишон йиман туәхалэ (зочян җин Дин гуйҗун вәршонди сыхур та ба җыщер йишон чуанли), гәдо нэтарни+. 24Та хан ё зэ Гуйҗун вәршон ба гәҗяди шынзы на фи щиҗинни, йиху ба та гәҗяди йишон чуаншон, чўлэ, ви гәҗяди лян минжынди гўнахар ба шоди гўрбани җүгини. 25Харунэ ё зэ шо гўрбаниди җуәзышон ба гўрбаниди сынлин кәлонди ю шодё, җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

26Ба ён гандё савәниди нэгә жын щянтуни ё ба гәҗяди йишон на фи щиҗинни, ба гәҗяди шынзы е щиҗинни, йиху цэ нын хуэй йинпан литу+. 27Ба вон быйни щи гўнахар гўрбаниди понювазы лян гунҗүлү ё надо йинпан вэту, зэ нэтар ба тамуди пизы, жу, чончон-дўдў дэ фын ду ё шодёни. Зочян ба тамуди ще кәҗя надо Дин гуйҗун вәршонли, җё ба жынмуди гўнахар вон быйни щидёли+. 28Ба гўрбаниди сынлин шодёди нэгә жын щянтуни ба гәҗяди йишон на фи ё щиҗинни, ба гәҗяди шынзы е щиҗинни, йиху цэ нын хуэй йинпан литу.

Замуҗя ё гуә вон быйни щи гўнахарди жызыни

29Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни:

Няннян чийүә чў шы, исраилжынму дэ таму җунҗянни җўди вэгуйжынму ду ё фынзэни, са хуә ду бу нын ган+. 30Җы йитян ё ба тамуди йиче гўнахар вон быйни щини, ба таму зў ганҗинни, җё таму зэ Җўди мянчян чынха ганҗинди. 31Җысы дин гуйҗун жызы; таму яндин ё фынзэни, са хуә ду бу нын ган. Таму яндин йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 32Исраилди да ахун ба жынму ё зў ганҗинни. Та яндинсы зэ та дадади вифыншон җочў фалү җянчўлэди, җё ган Исраилди ахун гунсыди жын. Та ба Исраил ахунди йишон ё чуаншон,+
33ба Дин гуйҗун вәр, гуйҗун җонфон, шо гўрбаниди җуәзы, Исраилди ахунму дэ йиче исраилжын зў ганҗинни. 34Ниму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни: няннян йихуэй яндин ба исраилжынмуди йиче гўнахар вон быйни щини.

Муса җочў Җў ги та гихади фынфу ганли.

17

Зэ натар ё җү гўрбанини

17^1Җў ги Муса фәди:

2– Ни ги Харунэ лян тади эрзыму зэмусы Исраилди йиче жын ба җыще фынфу гиги:

3-4Нагә исраилжын дан бу зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, кәсы зэ данлин вәршон ба ню, ён, җүлү зэдё, ги Җў җүчын гўрбанили, нэгә жын фанли зуйли. Та җё ще тончўлэли, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни. 5Җыгә фынфу тифәдисы җё исраилжынму ба сынлин налэ ги Җў җүгини. Зочян таму зэ кунтанни зэли сынлинли, җыхур таму ба сынлин ё надо гуйҗун җонфонди мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини, җё та ги Җў җүчын пиннан гўрбанини+. 6Исраилди ахун ба сынлинди ще ё садо гуйҗун җонфонди мын гынчян занди Җўди шо гўрбаниди җуәзышонни, ба кәлонди ю шодёни; җыгәди щён видо зу җё Җў разыни+. 7Исраилжынму да җыхур зэ бу нын зэ кунтанни ба сынлин зэ, ги җя-хўдаму җү, җыгә зущён ги Вә ганли хўлонди гўнахар йиён. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни.

8-9Исраилжынму литуди нагә жын хуэйҗәсы таму литу җўди вэгуйжын дан бу зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, кәсы зэ данлин вәршон ба са гўрбани ги Җў җүгили, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни+.

10Исраилжынму литуди нагә жын хуэйҗәсы таму җунҗянни җўди вэгуйжын дан чы щежу, Җў зуй тани, ба тади минзы да Хўдади минжын литу чүдёни+. 11Йиче хуәварди мин зэ ще литуни, йинви җыгә Җў гиди фынфу, җё ба йичеди ще додё шо гўрбаниди җуәзышон, зу җымуҗя ба минжынди гўнахар вон быйни щидёни. Ще зусы мин, гуонсы ще ба жынди гўнахар вон быйни щини. 12Йинви җыгә Җў бу җё исраилжынму зэмусы таму җунҗянни җўди вэгуйжын чы щежу.

13Исраилжынму литуди нагә жын хуэйҗәсы таму җунҗянни җўди вэгуйжын давиди сыхур дан ба ганҗин есын хуэйҗәсы чёр җуачўли, та яндин ба есын хуэйҗәсы чёрди ще ё додё дишонни, йиху на тў ба җыгә ще гэчўни+. 14Йиче хуәварди мин зэ ще литуни, йинви җыгә Җў бу җё исраилжынму чы щежу. Сый дан бу тин хуа, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

15Булүнсы исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын дан чыли сыдёди хуэйҗәсы җё есын нёсыди сынлин жули, та щянтуни яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни, ба гәҗяди шынзы е на фи щиҗинни; йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди+. 16Та ба гәҗяди йишон дан бу щиҗин, ба гәҗяди шынзы на фи е дан бу щи, нэхур тади зуй зэ ташонни.

18

Нанжын лян нүжынди лэвон

18^1•Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә:

– Вә, Анлахў Торлясы нимуди Җў. 3Ниму зэ Египет җўгуә, кәсы ниму бу нын җочў нэгә дифон жынмуди куйчын ган. Вә ба ниму линдо Ханаан дифоннини, зэ җытар ниму е бу нын җочў җыгә дифон жынмуди куйчын ган. 4Ниму ё зунхў Вәди фалүни, ган Вәди фынфуни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў. 5Ниму ё зунхў Вә ги ниму гихади фалү лян фынфуни; дан җымуҗя ган, ниму хуәни. Вәсы Җў+.

6Сый ду бу нын лян гәҗяди чинчин йидарни фиҗё. Вәсы Җў. 7Ни бу нын лян ниди мама йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ги ниди дада да ляндини. Җысы ниди мама, нандый ни нын лян гәҗяди мама йидарни фиҗёма? 8Ни бу нын лян ни дадади данлин щифузы йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ги ниди дада да ляндини+. 9Ни бу нын лян ниди зымый йидарни фиҗё. Суйжан тасы данлин мамади хуэйҗәсы данлин дадади нүр еба; суйжан та лян ни йидарни зэ йигә җяни җондали хуэйҗәсы бусы зэ йигә җяни җондали еба, ни бу нын лян та йидарни фиҗё+. 10Ни бу нын лян гәҗяди суннүр йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ги ни гәҗя да ляндини. 11Ни бу нын лян ни дадади данлин щифузыди нүр йидарни фиҗё, йинцысы тасы ниди зымый. Нандый ни нын лян ниди зымый йидарни фиҗёма? 12-13Ни бу нын лян гәҗяди гўма хуэйҗәсы нённён йидарни фиҗё. 14Ни бу нын лян ни абыйди щифузы хуэйҗәсы ни бабади щифузы йидарни фиҗё, йинцы тамусы ниди дама лян шыншын. 15-16Ни бу нын лян ниди эрзыди щифур, созы хуэйҗәсы ни щүнди щифур йидарни фиҗё+. 17Ни дан лян нагә нүжын йидарни фили җёли, ни бу нын лян нэгә нүжынди нүр, суннүр хуэйҗәсы вэсуннүр йидарни фиҗё, йинцы тамусы ниди чинчин. Җы йичесы гўнахар+. 18Ниди щифузы хан хуәди сыхур, ни бу нын ба тади зымый чүшон, лян та йидарни фиҗё+.

19Ниди щифузы мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур, ни бу нын лян та йидарни фиҗё, йинцы тасы буганҗинди+. 20Ни бу нын лян данлин нанжынди щифузы йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ба ни гәҗя зўчын буганҗиндини+. 21Ни бу нын ба гәҗяди эрнүму ги Молох хўда[*] җүчын гўрбани, йинцысы лян җымуҗяди ганбан ни дэцэ ниди Хўдадини. Вәсы Җў. 22Нанжын бу нын лян нанжын йидарни фиҗё; Хўда ба җыгә хындихын+. 23Буфә нанжын хуэйҗәсы нүжын сый ду бу нын лян есын йидарни фиҗё, йинцысы җыгә кәву-сынзади сычин ба жын зўчын буганҗиндини+.

24Ба җыще сычин ниму ду бу нын ган, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗиндили, йинцысы Вә да ниму мянчян ганчўчиди нэще данлин минзўди жын ду ганли җымуҗяди сычинли, йинви җыгә таму чынха буганҗиндили. 25Таму ганхади сычин ба җыгә дифон зўчын буганҗиндили, йинви җыгә Вә зуй җыгә дифонни, ба нэтар җўди жынму ганчўчини+. 26-27Таму ба Вә хынди йиче сычин ганли, ба җыгә дифон зўчын буганҗиндили; кәсы ниму бу нын ган лян таму йиёнди гўнахар. Ниму литу булүнсы исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын ду ё зунхў Җўди фалү лян фынфуни. 28Зу җымуҗя Вә да җыгә дифон ба ниму бу ганчўчи, зущён Вә ба җытар вуҗин җўди жынму ганчўчиди йиён. 29Җё ниму ду җыдо: сый дан ба Вә хынди җыще сычин ганли, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

30Җў фәди:

– Ниму ё зунхў Вә гихади йиче фынфуни, бу нын җочў зочян зэ җытар җўди жынмуди куйчын ба Вә хынди сычин ган, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗинди. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

19

«Ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни»

19^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги Исраилди йиче жын фә:

Ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни, йинцысы Вә, ниму бэвонди Анлахў Торлясы, гуйҗунди+. 3Ниму ду ё тэнэ нимуди дада-мамани, ё зунхў шанбэни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

4Ниму бу нын ба Вә лёха, бэвон данлин хўдаму чи, е бу нын ги ниму гәҗя на җинзы зў тамуди ёнзы. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+. 5Ниму ги Вә, Җў, ба сынлин зэдё, җү пиннан гўрбаниди сыхур дан җочў Вә ги ниму гихади фынфу йиман ган, Вә ба нимуди гўрбани җешухани+. 6-7Ба гўрбаниди жу ё зэ җү гўрбаниди нэйитян хуэйҗәсы ди эр тян чыванни. Ди сан тян гўрбаниди жу дан хан шынхали, ба җыгә жу ё на хуә шодёни, йинцы җысы буганҗинди жу. Сый дан чыли, Вә ба таму җүхади гўрбани бу җешу. 8Чыхади жын ю зуйни, йинцысы та ба ги Вә җүхади гуйҗун гўрбани зўчын буганҗиндили; ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

9Ниму зэ дини гә мыйзыди сыхур, ба тандо бонгәрни җонди мыйзы бә гә, вон хуту е бә җуангуәчи, ба дехалэди мыйсуйзы бә шы+. 10Ниму зэ путо йүанзыни шу путоди сыхур, ба путо вон ванни бә шу, е бә шы дехалэди путо. Ниму ба җыщезы мыйсуйзы дэ путо ги чүнжын лян лищёнжын ё шынхани. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

11Ниму бә ту дунщи, бә хун жын, бә чәхуон+. 12Ниму бу нын на Вәди минзы дў җя җу; лян җымуҗяди ганбан ниму дэцэ Вәди минзыдини. Вәсы нимуди Җў+.

13Ниму бә хун ниму гынчянди жын, е бә чён тади дунщи. Ниму ги гўхади зўхуәди жын ба та зынхади гунчян йиха ё гигини, ба тади гунчян бә шындо миргә ганзоли+. 14Ниму бә ма лунзы, е бә донгуа хазы зу лў, бә җё та дедо. Ниму ё пащён Вәни; Вәсы нимуди Җў.

15Ниму бу нын ба гундо зўфан; бу нын кан жынмуди лянмян, напа җысы ючянхан хуэйҗәсы чүнжын. Ниму ё җочў гундо кан ниму гынчянди жынни+. 16Ниму бу нын зэ нимуди минжын җунҗян дон щянхуатунзы; бу нын хэ ниму гынчян жынди мин. Вәсы Җў+.

17Ниму щинни бу нын хын нимуди дищүнму, кәсы миндамин ё фә ниму гынчян жынди цуәни. Зу җымуҗя бу җё ниму гәҗя ган гўнахар. 18Ниму бу нын бо чу, е бу нын ги нимуди минжын җи чу. Ниму ё нэ гынчянди жынни, зущён ниму нэ гәҗяди йиён. Вәсы Җў+.

19Ниму ё зунхў Вәди фынфуни. Бә җё йимур-йиёнди йигә сынлин лян бусы данлин сынлин пый дуй. Ниму бу нын зэ йигә тандони са лёнгә бусы йимур-йиёнди җунзы. Ниму бу нын чуан бусы на йимур-йиёнди лёнгә щян фынхади йишон+.

20Нагә нүнў дан лян йигә нанжын кәҗя динли хунли, кәсы ба нэгә нүнў хан мә мэхуэйлэ, та хан мәю зыю, тади җўжын дан лян та йидарни фили җёли, ги таму лёнгәр ду ё дин зуйни, гуонсы бу нын дин сызуй, йинцысы нэгә нүжынсы нў. 21Нэхур нэгә җўжын ба йигә гун-ён ё ладо Җўди гуйҗун җонфон мын гынчян, ба нэгә гун-ён җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини. 22Исраилди ахун ё на нэгә гун-ён ба җыгә жынди гўнахар вон быйни щидёни; Җў зу фоншә тани.

23Ниму җинли Ханаан дифоншонди сыхур, дан зэли готянфули, ба ту сан нян нэгә фу гихади готян ё суанчын буганҗиндини, ба та бу нын чы. 24Ди сы няншон ба нэгә фушон җеди готян йиман ду ё ги Җў дуанчын лищинни, зыфәди ниму ги Җў до щедини. 25Доли ди ву нян, ниму цэ нын чы җыгә фушонди готян. Ниму дан җымуҗя ган, җыгә фу вонху дуәйү ги готянни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

26Ниму бә чы ю щеди жу, е бә суан гуа+. 27Ниму бә ти тушонди җуви туфа, е бә җё хўзыди бянбяр+. 28Ба вонжын кўди сыхур, ниму зэ гәҗяди шынзышон бә за хуа хуэйҗәсы гә гәҗяди шынзы. Вәсы Җў+.

29Ниму бә җё нимуди нүр мэ гәҗяди шынзы[*]. Ниму дан җымуҗя ган, вонху хаба нын бэвон данлин хўдамуни; вонху ниму җўди дифонни хўлонди гўнахар е манни+.

30Ниму ё зунхў шанбэни, тэнэ Вәди Гуйҗун вәрни. Вәсы Җў+.

31Ниму зэ җё луәхурди жын зэмусы суангуажын гынчян бә чи, е бә вын таму. Ниму дан җымуҗя ган, ниму зу чынха буганҗиндини. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

32Ниму ё тэнэ ложынмуни, зэ туфа быйбырди жын мянчян занчелэни. Ниму ё пащён Вәни; Вәсы нимуди Җў+.

33Ниму ба ниму гуйҗяни җўди вэгуйжынму бә чифу+. 34Җё таму до нимушон чынха зущён исраилжынму йимур-йиёнди; ниму ё нэ тамуни, зущён ниму нэ гәҗяди йиён. Ниму ё җичелэни: ниму зочян зэ Египет е донли лищёнжынмули. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

35Ниму ба чондуан, чинҗун дэ фурлён на бугундоди лўфу бу нын лён, зу җымуҗя хун жынму. 36Ниму ё сыйүн гундо чынни, гундо җуйзы, гундо фурлённи. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў. Вә да Египет ба ниму линчўлэли+. 37Ниму ба Вә гихади йиче фынфу ё зунхўни, җочў Вә гихади йиче фалү ганни. Вәсы Җў.

20

Ги сый ё дин сызуйни

20^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә:

Ниму литу нагә исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын дан ба гәҗяди эрнүму ги Молох хўда җүчын гўрбани, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни; минжын ё на шыту ба та дасыни+. 3Сый ба гәҗяди эрнү ги Молох хўда җүчын гўрбани, та ба Вәди Гуйҗун вәр зўчын буганҗиндили, ба Вәди гуйҗун минзы дэцэли. Йинви җыгә Вә зуй тани, ба тади минзы да Вәди минжын литу чүдёни+. 4-5Минжын дан ба гәҗяди нянҗин бичў, бу кан нэгә жын ган сали, ба та бу дасы, Вә гәҗя зуй нэгә жын лян тади җяни; Вә ба тади минзы дэ нэще лян та йидарниди, зущён ги Вә ган хўлонди гўнахар йиён, бэвон Молох хўдади жынмуди минзы да Вәди минжын литу чүдёни+.

6Сый дан зэ җё луәхарди жын хуэйҗәсы суангуажын гынчян чи, вын са, җыгә зущён ги Вә ганли хўлон гўнахарди йиён; нэхур Вә зуй нэгә жынни, ба тади минзы да Вәди минжын литу чүдёни+. 7Зу җымуҗя ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни, йинцысы Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+. 8Ниму ё зунхў Вәди фалүни, җочў таму ганни, йинцысы Вә, Җў, ба ниму җянчўлэ, җё ниму чынха гуйҗун жынмуни.

9Сый ба гәҗяди дада-мама җули, ги та яндин ё дин сызуйни; тади зуй зэ ташонни+.

10Сый дан лян та ляншуди щифузы йидарни фили җёли, ги та лян нэгә хўлонди нүжын ё дин сызуйни+. 11Сый дан лян та дадади данлин щифузы йидарни фили җёли, ги гәҗяди дада да лянли, нэхур ги таму лёнгәр ё дин сызуйни; тамуди зуй зэ тамушонни+. 12Сый дан лян эрзыди щифур йидарни фили җёли, ги таму лёнгәр ё дин сызуйни; таму ганхади сычинсы кәву-сынзади, тамуди зуй зэ тамушонни+. 13Нагә нанжын дан лян данлин нанжын йидарни фили җёли, ги таму лёнгәр ё дин сызуйни; таму ганхади сычинсы кәву-сынзади, тамуди зуй зэ тамушонни+. 14Сый дан чүлигә щифур, йиху ба вэмунён е чүшонли, ба таму сангәр на хуә ё шосыни – җысы гўнахар. Ниму литу сый ду бу нын ган җымуҗяди сычин+. 15Сый дан лян сынлин йидарни фили җёли, ба жын лян сынлин ё дасыни+. 16Нагә нүжын зэ сынлин гынчян чи, дан лян сынлин йидарни фили җёли, ба нүжын лян сынлин ё дасыни; тамуди зуй зэ тамушонни. 17Сый дан ба та гәҗяди зымый (булүн тасы данлин мамади хуэйҗәсы данлин дадади нүр) чүшонли, җё таму лёнгәр зэ даҗяди мянчян щюшы, йиху ба таму да тамуди минжын литу ё ганчўчини. Нэгә жын лян та гәҗяди зымый йидарни фили җёди йимяр, тади зуй зэ ташонни+. 18Нүжын хэ нүжынбинди сыхур нагә нанжын дан лян та йидарни фили җёли, ба нүжын шынзы литу тончўлэди ще канҗянли, ба таму лёнгә жынди минзы яндин да тамуди минжын литу чүдёни+. 19Сый дан лян гәҗяди гўгў хуэйҗәсы нённён йидарни фили җёли, та ги гәҗяди чинчин ганли гўнахарли; тамуди зуй зэ тамушонни+. 20Сый дан лян гәҗяди дама хуэйҗәсы шыншын йидарни фили җёли, та ги гәҗяди абый хуэйҗәсы баба дали лянли. Җы лёнгә жынди гўнахар зэ тамушонни, таму вонху йүнзун бу дый эрнү+. 21Сый дан ба гәҗяди созы хуэйҗәсы щүнди щифур чүшонли, та ганли буганҗин сычинли: та ги гәҗяди дищүнму дали лянли. Таму лёнгәр вонхў йүнзун бу дый эрнү+.

22Ниму ё зунхў Вә гихади йиче фалү лян фынфуни, җочў таму ганни, зу җымуҗя Вә ба ниму линдо Ханаан дифоннини, сый ду ба ниму да нэтар ганбучўчи. 23Ниму бу нын җочў зочян нэтар җўхади жынмуди куйчын ган сыюр (ба җыще жын Вә да нимуди мянчян ганчўчини), йинцысы Вә ба таму ганди ха сычин хындихын. 24Вә зочян зу ги ниму щүхали: Вә ба җыгә тон нюнэзы лян фынмиди фуҗү дифон ги ниму гигини, җё чынха нимудини. Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля; Вә ба ниму лян данлин минзўди жынму фынкэли+. 25Йинви җыгә ниму яндин ба ганҗин лян буганҗин чёр зэмусы сынлин ё фынщёкэни, бу нын чы буганҗин чёр дэ сынлин. Вә кәҗя ги ниму фәли, до нимушон тамусы буганҗинди+. 26Ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни, йинцысы Вә, Җўсы, гуйҗунди. Вә ба ниму лян данлин минзўди жынму фынкэли, җё ниму чынха Вәди минжынни+.

27Ниму литу нагә нанжын хуэйҗәсы нүжын дан җё луәхар хуэйҗәсы суан гуа, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни. Жынму на шыту ба та ё дасыни; тади зуй зэ ташонни+.

21

Исраилди да ахун дэ данлин ахун ё зунхў са фалүни?

211-3Җў ги Муса фәди:

– Ни ги Харунэди эрзыму, Исраилди ахунму фә:

Исраилди ахун чўгуә сун гәҗя дада-мамади, эрнүди, дищүнмуди хуэйҗәсы мә чўҗяди зымыйму зэмусы данлин буйүан чинчинмуди мэти, ба данлин жынди мэти бу нын сун. Та ё щёщинни, бә җё ба гәҗя зўчын буганҗиндили. 4Та е бу нын сун та щифузыди чинчинмуди мэти, бә җё ба гәҗя зўчын буганҗиндили.

5Исраилди ахун бу нын ба ту тигуон; бу нын җё хўзы бянбяр; ба вонжын кўди сыхур, бу нын гә гәҗяди шынзы+. 6Та зэ Вә мянчян ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынни, бу нын сон Вә, йинцысы та ги Вә, Анлахў Торля, җү заён гўрбанидини+. 7Исраилди ахун бу нын ба хўлонди нүжын, лян нанжын йидарни фиха җёди хуэйҗәсы лингандёди нүжын чү, йинцысы та зэ Вә, Анлахў Торляди мянчянсы җянчўлэди, гуйҗун жын. 8Минжын яндин ба Исраилди ахун, зущён Вә җянчўлэди, гуйҗун жын йиён, ё тэнэни, йинцысы та ги Вә, Анлахў Торля, җү гўрбанидини. Вәсы гуйҗунди; Вә ба Вәди минжын җянчўлэ, җё таму е чынха гуйҗундини+. 9Исраил ахунди нүр дан ганли хўлонди гўнахарли, та ги гәҗяди дада дали лянли; ба та яндин на хуә ё шосыни+.

10Ба Исраилди да ахунди ту на гуйҗун щён-ю мәхали, та ба чуан Исраилди ахун гуйҗун йишонди чүанли җешухали, йиху дан ю пәфанди сычин, та бу нын питу-санфади, кулян батуди ба йишон чәлан ла кўшын+. 11-12Та бу нын да Гуйҗун вәршон зудё, вон ю мэтиди җяни чи; та гәҗяди дада-мама вучонли еба, та е бу нын чи; та ё щёщинни, ба гәҗя зэмусы Вәди Гуйҗун вәр бә зўчын буганҗиндили, йинцысы Вә, Җў, кәҗя ба та ги Вә гәҗя җянчўлэли++. 13-14Исраилди да ахун бу нын ба гуафу, лингандёди нүжын, лян нанжын йидарни фиха җёди хуэйҗәсы хўлонди нүжын чү; та яндин ба тади минжын литуди мә чўҗяди нүр ё чүшонни. 15Та бу нын җё тади эрнү чынха буганҗинди. Вәсы Җў, Вә кәҗя ба та җянчўлэ, җё та донли да ахунли.

16Җў ги Муса хан фәди:

– 17Ни ги Харунэ фә:

Ниди хубый литу сыйди шынзы дан ю са дуанбянни, та бу нын ги Вә җү мянди гўрбани. Җысы йинавар ё зунхўди фалү. 18-20Сыйди шынзы дан ю са дуанбянни – билүн тасы хазы, чүәзы, баннянхан, тади шу хуэйҗәсы җүәсы җәхуэди, тасы быйгуәзы, ёнжын, тади нянҗин ю са дуанбянни, та хэ пизыди са бин хуэйҗәсы нанжынди бин, – җымуҗяди жын бу нын ги Вә җү гўрбани+. 21Харунэ ахунди хубый литу сыйди шынзы ю дуанбянни, та е бу нын ги Вә җү гўрбани. 22Җымуҗяди жын нын чы ги Вә җүгиди гўрбани – ба гуйҗун хуэйҗәсы дин гуйҗун гўрбани ду нын чы. 23Кәсы тади шынзы ю дуанбянди йимяр, та бу нын до Дин гуйҗун вәрди мынлянзы гынчян, е бу нын до шо гўрбаниди җуәзы гынчян, бә җё та ба Вәди Гуйҗун вәршонди гуйҗун дунщи зўчын буганҗиндили. Вә, Җў, ба җыще дунщи җянчўлэ, җё чынха гуйҗундини.

24Муса зу ба җыще хуа ги Харунэ, тади эрзыму дэ Исраилди йиче жын фәли.

22

22^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги Харунэ лян тади эрзыму фә:

Ниму ба исраилжынму ги Вә, Җў, дуангиди гуйҗун лищин ё тэнэни. Ниму бә дэцэ Вәди гуйҗун минзыли. Вәсы Җў. 3Нимуди хубый литу нагә жын чынха буганҗинди сыхур дан доли исраилжынму ги Вә дуангиди гуйҗун лищин гынчянли, та йүнзун бу нын зэ Вәди шо гўрбаниди җуәзы гынчян ги Вә җү гўрбани. Нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. Вәсы Җў+.

4-6Харунэди хубый литу нагә жын дан хэли мафынбин хуэйҗәсы тади шыншон тончўлэ сали, та җисы ганҗинли, йиху цэ нын чы гуйҗун гўрбаниди жу. Нагә дунщи дан чечў мэти чынха буганҗинди, Исраилди ахун дан ба җыгә дунщи хуэйҗәсы са данлин буганҗин есын зэмусы жын дулихар, та е чынха буганҗиндини. Нагә Исраил ахунди зыр дан тонли, йичыр до нэйитян хушон та е чынха буганҗиндини. Та яндин ё щи абдэзыни, йиху цэ нын чы гуйҗун гўрбаниди жу+. 7Хили та цэ чынха ганҗиндини, зу нын чы ги та фынгиди гуйҗун гўрбани; нэсы тади чыди. 8Ба сыдёди хуэйҗәсы җё есын нёсыди сынлин жу та бу нын чы. Вәсы Җў+.

9Йиче Исраилди ахун ба Вә гихади җыще фынфу йиман ё зунхўни. Дан бусы җымуҗяди, таму зу юха гўнахарни, яндин вучонни, йинцысы таму ба Вәди гуйҗун фынфу мә зунхў. Вә, Җў, ба таму җянчўлэ, җё чынха гуйҗундини.

10Гуон Исраил ахун җяниди жын нын чы гуйҗун гўрбаниди жу; данлин жын бу нын чы, булүнсы зэ Исраил ахун җяни җўди жын хуэйҗәсы гўха зўхуәди жын ду бу нын чы+. 11Исраил ахунди нў, булүнсы на чян мэхади хуэйҗәсы зэ тади җяни сын-ёнхади, ду нын чы ги Исраилди ахун фынгиди гўрбаниди жу+. 12Дансы ба Исраил ахунди нүр ги данлин нанжын чўҗя (нэгә нанжын дан бусы Исраилди ахун), та е бу нын чы гуйҗун гўрбаниди жу. 13Кәсы Исраил ахунди нүр дан чынха гуафу хуэйҗәсы лингандёди, е мәю ваму, та дан йүанхуэй до дадади җяни, нэхур та нын чы дадади чыди. Гуон Исраил ахунди җяниди жын нын чы гўрбаниди жу.

14Данлин жын дан мәфончў чыли гуйҗун гўрбаниди жули, та ба җыгә гуйҗун гўрбани ги Исраилди ахун ё пыйшонни, хан ба җыгә гўрбаниди җячян 1/5 йилэзы е пыйшонни+. 15-16Исраилди ахунму бу нын җё данлин жын чы гуйҗун гўрбаниди жу, бә җё җыгә гўрбани чынха буганҗиндили, е бә җё нэгә жын фан цуә, шу зуй. Вә, Җў, ба гўрбани җянчўлэ, җё та чынха гуйҗундини.

Ба замуҗяди сынлин нын җүчын гўрбани?

17Җў ги Муса фәди:

– 18-19Ни ги Харунэ, тади эрзыму лян Исраилди йиче жын фә:

Нагә исраилжын хуэйҗәсы зэ исраилжынму җунҗянни җўди нагә вэгуйжын дан ги Хўда гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён ги Җў җү шоди гўрбани, нэхур та ба мәю дуанбянди сынлин ё җүгини. Та дан ба мәю дуанбянди поню, гун-ён хуэйҗәсы гунҗүлү җүшонли, Җў зу ба тади гўрбани җешуни. 20Кәсы та дан ба ю дуанбянди сынлин җүчын гўрбани, Җў ба җыгә гўрбани бу җешу+. 21Сый дан ги Хўда гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён ги Җў җү пиннан гўрбани, та ба мәю дуанбянди сынлин ё җүгини, нэхур Җў цэ ба тади гўрбани җешуни. 22Нагә сынлинди шынзы дан ю са дуанбянли – билүн тади нянҗинсы хади, тади туй хуэйҗәсы җүәсы җәхуэди, тади пизышон ю шон, гәда хуэйҗәсы щүан – ба җымуҗяди сынлин ду бу нын гәдо Җўди шо гўрбаниди җуәзышон ги Җў җү гўрбани. 23Нагә понювазыди хуэйҗәсы ёнгозыди туй дэ җүә дан чондихын хуэйҗәсы дуандихын, ниму гәҗя дан ба җымуҗяди сынлин ги Җў җүчын гўрбани, Җў ба җыгә гўрбани җешуни. Кәсы ниму дан ги Хўда гилигә вардэ, щён ба җымуҗяди сынлин җүгини, нэхур Җў ба җыгә гўрбани бу җешу. 24Нагә сынлинди дан[*] дансы нясуйди, дасуйди, бадёди хуэйҗәсы кандёди, ниму ба җымуҗяди сынлин бу нын ги Җў җүчын гўрбани. Зэ ниму җўди дифоншон бу нын йү җымуҗяди сычин. 25Ниму бу нын ба вэгуйжын гигиди сынлин ги Хўда җүчын гўрбани. Ба җымуҗяди сынлин суандисы ю дуанбянди, Җў ба җыгә гўрбани бу җешу.

26Җў ги Муса фәди:

– 27Ба понювазы, ёнгозы хуэйҗәсы җүлүгозы җён дан щяхали, хан мә гуә чи тянни, ба та лян тади вуню, му-ён хуэйҗәсы муҗүлү бу нын фынкэ. Гуәли чи тян, ба та кәҗя нын ги Җў җүчын гўрбани+. 28Кәсы ба вуню лян тади понювазы, му-ён лян тади ёнгозы, муҗүлү лян җүлүгозы бу нын йитян литу ба таму зэдё, җүчын гўрбани+. 29Ниму дан ги Җў доще, ги Та җү пиннан гўрбани, зу ё җочў фынфу ба гўрбани җүгини, нэхур Җў ба җыгә гўрбани цэ нын җешуха+. 30Ба пиннан гўрбаниди жу ниму ё җү гўрбаниди нэйитян чыванни, бә шындо ди эр тянди ганзоли+.

31Ниму ё зунхў Вәди фынфуни, җочў таму ду ганни. Вәсы Җў. 32Ниму бә дэцэ Вәди гуйҗун минзы. Җё исраилжынму җыдоха: Вә, Җўсы, гуйҗунди, ба ниму е җянчўлэ, җё чынха гуйҗун жынмуни. 33Зочян Вә ба ниму да Египет линчўлэ, щён ги ниму дон Хўдани. Вәсы Җў+.

23

Исраилжынмуди җёмын җечи

23^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму ба гуә җёмын җечиди сычин фәги:

Гуә җечиди сыхур, ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. 3Лю тян ниму нын ган сычин, кәсы ди читянсы шанбэ, җы йитян ниму ду ё хуанхани, са хуә ду бу нын ган. Җы йитян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Ниму зэ натар җў еба, ба шанбэ җы йитян ё ги Җў җүгини+. 4Ба җыще җёмын җечи, таму ё зэ динхади жызышон гуәни:

Исраилжынмуди Пасха җечи дэ Мәю җёмянди мәмә җечи

(Фур 28:16-25)

5Няннян җынйүә[*] шы сы нэйитянди хушон ниму ё гуә Җўди Пасха җечини+. 6Җынйүә шы вусы Мәю җёмянди мәмә җечи; чи тян литу ниму ду ё чы мәю җёмянди мәмәни. 7Җыгә җечиди ту йитян ниму ё шудо йидарни бэвон Хўдани. Са хуә ду бу нын ган. 8Җынҗыр чи тян ниму ё ги Җў җү гўрбанини. Ди чи тян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Са хуә ду бу нын ган+.

9-10Ниму до Җў ги ниму щүхади нэгә дифоншон йиху, няннян шу мыйзыди сыхур, ниму ба ту йикунзы мыйзы ё надо Исраилди ахун гынчянни+. 11Шанбэ гуәлиди йиху, ди эр тян Исраилди ахун ба җы йикунзы мыйзы ги Җў ё дуанчын гуйҗун лищинни, чинди җё Җў ба та җешуни. 12Ба йикунзы мыйзы җүгиди нэйитян, ниму ба йигә мәю дуанбянди ёнгозы ё җүчын шоди гўрбанини. 13Нэгә сыхур хан ё ба лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мян җүчын мянди гўрбанини; ги шо гўрбани җуәзыди сыхани е ё са йигә литр путоҗюни. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 14Ниму ги Җў ба җыще гўрбани җүги, нэхур цэ нын чы на щин шучын мыйзы зўхади мәмә, хан нын чы сынди хуэйҗәсы коганди лёншы. Нимуди хубый зэ натар җў еба, ду ё йинавар зунхў җыгә фынфуни.

Гә мыйзыди җечи

(Фур 28:26-31)

15Шанбэ гуәлиди ди эр тян дашон (җы зусы ниму ги Җў ба ту йикунзы мыйзы җүгиди нэйитян), ниму ё суан сышы җю тянни+. 16Доли ди вушы тян (җы зусы ди чигә шанбэ гуәлиди ди эр тян), ниму ба щин шучын мыйзы ги Җў ё җүчын мянди гўрбанини. 17Мый йигә җящя ё ба лёнгә мәмә нашон, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Ба мый йигә мәмә ё на лёнгә кило хо мян лян җёмян хуәха зўшонни, ба җы лёнгә мәмә, зущён щин шучын гўрбани йиён, ги Җў җүги. 18Чўгуә мәмә ниму хан ба чигә йисуйди, мәю дуанбянди ёнгозы, йигә понювазы, лёнгә гун-ён ё җүшонни. Ба җыще сынлин, мәмә дэ путоҗю йидарни ги Җў җүчын гўрбанини. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 19Ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини зэмусы ба лёнгә йисуйди гун-ён җүчын пиннан гўрбанини. 20Исраилди ахун ё ба мәмә лян лёнгә гун-ён ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни (җысы ги Исраилди ахунму фынгиди йилэзы). Җысы гуйҗун гўрбани. 21Нэйитян ниму са хуә ду бу нын ган, ё шудо йидарни бэвон Җўни. Нимуди хубый зэ нани җў еба, йинавар ё зунхў җыгә фалүни.

22Ниму зэ тандони гә мыйзыди сыхур, ба тандо бонгәрни җонди мыйзы бә гә, вон хуту е бә җуангуәчи, ба дехалэди мыйсуйзы бә шы. Ниму ба җыще мыйсуйзы ги чүнжын лян лищёнжын ё шынхани. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

Чуй лабади җечи

(Фур 29:1-6)

23-24Ниму няннян чийүә чў йи ё гуә йигә щехуанди җечини. Даҗя ба чуй лабади шынчи тинҗян, ду ё шудо йидарни бэвон Җўни+. 25Нэхур са хуә ду бу нын ган; ги Җў ё җү гўрбанини.

Вон быйни щи гўнахарди йитян

(Фур 29:7-11)

26-27Няннян чийүә чў шы – җысы вон быйни щи гўнахарди жызы. Нэйитян ниму ё фынзэни, шудо йидарни ги Җў җү гўрбанини+. 28Нэйитян ниму са хуә бу нын ган, йинцысы нэйитян ба нимуди гўнахар зэ ниму бэвонди Анлахў Торля мянчян вон быйни щидёни. 29Нэйитян сый дан чы са чыди, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни. 30Нэйитян сый дан ган са сычин, Җў яндин ба нэгә жын да Тади минжын литу щёмедёни. 31Нимуди хубый зэ нани җў еба, йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 32Да чийүә чў җюди хушон до чў шыди хушон ниму ё хуанхани зэмусы фынзэни.

Вәпынзыди җечи

(Фур 29:12-40)

33Җў ги Муса хан фәди:

– 34Ни ги исраилжынму фә:

Чийүә шы вусы Вәпынзы җечи, ниму ба җыгә җечи ё гуә чи тянни+. 35Вәпынзы җечиди туйитян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни; са хуә бу нын ган. 36Чи тян ниму ё ги Җў җү гўрбанини. Доли ди ба тян, ниму йүанхуэй ё шудо йидарни бэвон Җўни, ги Та җү шоди гўрбанини. Җы йитянсы бэвон Җўди жызы, ниму са хуә бу нын ган.

37(Туни тифәхади жызысы җёмынди җечи. Нэхур ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни, мый йитян җочў фалү ги Та җү шоди гўрбани, мян, путоҗю зэмусы данлин гўрбанини. 38Чўгуә шанбэ ниму хан ё гуә җыще җечини. Чўгуә сўчонди гўрбани, вардэди гўрбани лян гәҗя щён җүгиди гўрбани, ниму хан ё ги Җў ба туни тифәхади гўрбани җүшонни).

39Ниму ба шучын шулиди йиху, да чийүә шы ву дашон чи тян ви Җў ё гуә Вәпынзыди җечини. Җечиди туйитян зэмусы ди ба тян ё хуанхани+. 40Туйитян ниму ё ба фушонди дин ходи готян, зунфуди, люфуди зэмусы данлин ю хошо еезы фуди җыҗызы нашон, зэ ниму бэвонди Җў мянчян гощинни. 41Җынҗыр чи тян ниму ё ви Җў гого-щинщинди гуә җыгә җечини. Нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 42Җечишон йиче исраилжын ё зэ вәпынзы литу җў чи тянни, 43җё нимуди хубый ду җыдоха: Җў ба исраилжынму да Египет линчўлэди йиху, нэхур җё таму җўдо вәпынзынили. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

44Зу җымуҗя Муса ги исраилжынму фәли Җў динхади гәён җёмын җечили.

24

Дян юдынзанди фынфу

(Җефон 27:20-21)

24^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму гигә фынфу, җё таму ба олива няхади дин ходи чин-ю ги ни налэ, додё гуйҗун җонфон литу занди юдынзанни, җё та йинавар са гуон+. 3Харунэ лян тади хубый ё зэ гуйҗунди җонфонни ба хәтун щёнзы мянчянди мынлянзы вэту занди юдынзан дянҗуәни. Җыгә юдынзан зэ Җў мянчян ё да хушон йичыр до ганзо җуәни. Нимуди хубый яндин йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 4Харунэ ё ба җыгә җыншы җинзыди юдынзан дянҗуәни, җё та зэ Җўди мянчян йинавар са гуонни.

Ги Җў җүгиди гуйҗун мәмә

5Ни ба шы эргә кило хо мян ё нашон, зўчын шы эргә мәмә ба таму луәшон. 6Йиху ба җыще мәмә гәдо Җў мянчянди җыншы җинзыди җуәзышонни; ба мәмә фынчын лён хонхонзы, ги мый йи хонхонзы гә люгә мәмә+. 7Ни хан ба җыншы шоди щён ё гәдо мый йи хонхонзыди мәмәшонни, зущён йигә җихо йиён. Җысы ги Җў шоди йилэзы. 8Мый йигә шанбэ Харунэ ё йинавар ба җыще мәмә гәдо Җў мянчянни. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни; җысы Хўда лян таму динха хәтунди җихо. 9Йиху ба җыще мәмә ё ги Харунэ дэ тади эрзыму гигини. Таму ё зэ Гуйҗун вәршон чы җыще мәмәни, йинцы җысы гуйҗунди йилэзы, ба тасы ги Җў җүгиди гўрбани литу җянчўлэли. Җысы ги таму щүхади йинаварди йилэзы.

Дэцэ Хўдади гўнахар

10-11Ю йигә жынлэ, тади дадасы египетжын, тади мамасы Исраилди нүжын. Йихуэй җыгә жын зэ йинпанни лян йигә исраилжын мали җонли. Ма җонди сыхур, та дэцэ Хўдади минзыли, йинви җыгә жынму ба та линдо Мусади мянчян, 12ядо банфонзыли, дынди җисы җё Җў ги таму фәни, замуҗя ё зуй җыгә жынни+. 13Җў ги Муса фәди:

– 14Ни ба җыгә жын линдо йинпанди вэту. Сый тинҗянли җыгә жын замуҗя дэцэ Вә, Җўли, таму ба шу ё гәдо тади тушон, йиху җё йиче жын на шыту ба та дасыни+. 15Йиху ни ги исраилжынму фә: сый дэцэ Хўдали, нэгә жын яндин ви тади гўнахар шу зуйни+. 16Сый дэцэ Җўли, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни. Йиче жын ё на шыту ба та дасыни. Булүнсы исраилжын хуэйҗәсы исраилжынму донҗунни җўди вэгуйжын дан дэцэ Җўли, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни.

17Сый дан ба жынди мин хэли, ги та яндин ё дин сызуйни+. 18Сый дан ба данлин жынди сынлин дасыли, та яндин ё пый чянни, ви йигә сынлин хуан йигә сынлинни+. 19Сый дан ба данлин жын шонли, ги та е ё җымуҗя ганни:+
20ви гўдў хуан гўдў, ви нянҗин хуан нянҗин, ви я хуан я. Замуҗя та ба данлин жын шонли, ба та е зу нэмуҗя ё шонни. 21Сый ба данлин жынди сынлин дасыли, та яндин ё пый чянни. Кәсы сый ба жынди мин хэли, ги та яндин ё дин сызуйни. 22Ниму ги исраилжын хуэйҗәсы лян зэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжын ду ё дин йимур-йиёнди зуйни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

23Муса ги исраилжынму ба җыще хуа фәван, таму зу ба нэгә жын линдо йинпан вэту, на шыту ба та дасыли. Зу җымуҗя исраилжынму җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли.

25

Ди чи нян

(Чунфә фалү 15:1-11)

25^1•Җў зэ Синай саншон ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә:

Ниму җинли Җў ги ниму щён гиди нэгә дифонди йиху, хуэйхуэй җуандо ди чи нян, ниму бу нын ли ди, йинцысы ниму дан җымуҗя ган, нэ зу тэнэ Җўдини. 3Лю нян литу ниму нын ли ди, са җунзы, җё путотёзы зэмусы шу тамуди готян+. 4Кәсы доли ди чи нян, ниму җё ди хуанха. Ба җы йинян ё ги Җў гигини. Нэхур ниму бу нын ли ди, са җунзы, җё путотёзы. 5Нимуди дини гәҗя дан җончўлэ сали, ниму ба җыгә е бу нын гә; мә җёдёди путотёзышон гәҗя дан җели сали, ниму е бу нын шу. Җы йинян ди ё хуанхани. 6-7Җы йинян ди хуанхали еба, кәсы ниму ба дишон гәҗя җончўлэди готян нын чыни. Нэхур ниму, нимуди нў, гўха зўхуәди жын, ниму җунҗянни җўди вэгуйжын, сынлин зэмусы тандониди есын ду ю чыдини. Дишон гәҗя җончўлэ сали, ниму ду нын чы.

Юбилей нян

8Ниму чибянҗя ё суан чи нянни, йиман сышы җю нян. 9Нэйинянди чийүә чў шы (җы зусы вон быйни щи гўнахарди жызы), ниму ба жынму ё дафадо ниму гуйҗяди мангәчўр, җё таму чуй лаба+. 10Җымуҗя ниму зу ба ди вушы нян фынщёчўлэ, нэхур ги җыгә дифоншон җўди мәю зыюди жынму ё ги зыюни; җысы юбилей нян. Сый зочян ба данлин жынди цэбый хуэйҗәсы ди мэшонли, нэйинян та ё ба җы йиче ги зочянди җўжын хуэйҗәсы тади эрнүму хуангини. Ба сый зочян мэчўчи, җё донли нўли, ба та ё фонкэни, җё хуэй гәҗяди җячи. 11Ди вушы нянсы нимуди юбилей нян. Ниму бу нын са җунзы, бу нын шу гәҗя җончўлэди готян; да мә җёдёди путотёзышон е бу нын шу путо. 12Нэйинянсы юбилей нян, до нимушон җысы Хўда җянчўлэди гуйҗун нян. Нэхур ниму ба тандони гәҗя җончўлэди готян цэ нын чы.

13Сый зочян ба данлин жынди цэбый хуэйҗәсы ди мэшонли, зэ юбилей няншон та ба җы йиче ги зочянди җўжын ё хуангини. 14Йинви җыгә ниму ги ляншу мэ ди хуэйҗәсы да ниму ляншуди шуни дан мэ ди, ниму ё гундо ган сычинни, бу нын хун жынму. 15Юбилей нян долэди зычян, нагә ди хан нын ги дуәшо шучын, ба җыгә диди җячян җочў җыще нянди фур ё суанчўлэни+. 16Няндэ йүә дуә, җячян йүә го, няндэ йүә шо, җячян йүә ди, йинцысы жынму ба шучын фур мэчўдини. 17Ниму бә хун нимуди ляншу, ниму ё пащён Хўдани, йинцысы Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

Ди чи нянди данлин вынти

18Ниму ё зунхў Җў ги ниму гихади фалү лян фынфуни, җочў таму ганни, зу җымуҗя ниму зэ җыгә дифоншон нын пиннан-вусыди гуә жызы. 19Ди ги шучынни, нимуди дўзы чыбони зэмусы пиннан-вусыди гуә жызыни.

20Ниму литу хаба сый щён вын: «Ди чи нян вәму дан бу са җунзы, бу ли ди, бу шу шучын, нэхур җё вәму чы сани?» 21Җў ги ниму ги Тади бэрэкэтини, ди лю няншон җё ди җончўлэ сан нян нын чыгуди лёншыни+. 22Суйжан ди ба нян ниму ли ди, са җунзы еба, кәсы йичыр до ди җю нян шу шучынди сыхур, ниму хан нын чы ди лю нян шухади лёншыни.

Ба ди замуҗя нын мэхуэйлэ

23Ниму бу нын ба ди ванчүан мэдё, йинцы Хўдасы диди Җонгуйди; зэ Тади мянчян ниму зущён лищёнжын дэ кижын йиён.

24Ниму ё жынчынни: ди мэчўчилиди йиху, тади зочянди җўжын ю мэхуэйлэ гәҗяди диди чүанлини. 25Сый дан чүнли, ба гәҗяди ди мэдёли, нэхур тади буйүанди чинчин ба җыгә ди ё мэхуэйлэни+. 26Сый дан мәю чинчинди йимяр ба ди мэбухуэйлэ, кәсы гуәлиди жызы та чынха ючянханли, мэхуэйлэ диди чян гуни, 27нэхур та ё суанйихарни: да мэдё диди сыхур до зэ йигә юбилей няншон хан шын дуәшо нянли, та зу ё ги мэли диди жын хуан нэмущезы чянни. Җымуҗя та цэ ба тади зочянди ди нын мэхуэйлэни. 28Тади чян дан бу гу, бу нын ба тади зочянди ди мэхуэйлэ, нэхур ди йичыр до юбилей няншон шындо мэли жынди шунини. Җисы юбилей нян до, ба ди ё ги зочянди җўжын хуангини+.

29Сый ба чынпу литуди фонзы мэдёли, йинян литу та ю мэхуэйлэ зыҗи фонзыди чүанлини. 30Та дан йинян литу ба гәҗяди фонзы мә мэхуэйлэ, та зу ба тади чүанли дюдёли, тади фонзы йибыйзы зу шындо мэли жынди лян та эрнүди шунини. Зэ юбилей няншон ба җыгә фонзы е бу нын ги зочянди җўжын хуанги. 31Кәсы чынпу вэтуди фонзы зущён ди йиён: зочянди җўжын ю мэхуэйлэ тади чүанлини; юбилей нян до, ба җыгә фонзы ё ги зочянди җўжын хуангини.

32Левитжынму ба левитжынмуди чынпу литуди фонзы са сыхур ду нын мэхуэйлэ+. 33Нагә левитжын ба левитжынмуди чынпу литуди фонзы дан мэдёли, мә мэхуэйлэ, җисы юбилей нян до, ба җыгә фонзы ё ги та хуангини, йинцысы зэ левитжынмуди чынпуни левитжынмуди фонзысы зэ исраилжынму җунҗянниди йибыйзыди цэбый. 34Ба левитжынмуди чынпу җувиди ди йүнзун бу нын мэдё; җысы таму йибыйзыди цэбый.

Замуҗя ги чүнжын җе чянни

35Нагә исраилжын дан чүнли, шули нанли, ни яндин ё ги та бонмонни, зущён ги лищёнжын зэмусы кижын бонмонди йиён, җё та хан нын җўдо ни гынчянни. 36-37Ни ги ниди дищүн исраилжын җе чянди сыхур, бу нын зэ та гынчян ё личян. Ни ги та мэ лёншыди сыхур, бә вонщён зэ та гынчян дуәйү зын чян. Ни ё пащён Хўдани, җё та хан ги ни дон линҗүни+. 38Җы йиче фынфу дусы ниму бэвонди Анлахў Торля гихади. Та зочян ба ниму да Египет линчўлэ, щён ба Ханаан дифон ги ниму гигини зэмусы дон нимуди Хўдани.

Замуҗя ба нў нын мэхуэйлэ

39Нагә исраилжын дан чүнли, ба гәҗя, зущён нў йиён, ги ни мэгили, нэхур ни бу нын җё та ган нўди хуә+. 40Ни җё та, зущён гўха зўхуәди жын йиён, җўдо ни гынчян, йичыр до юбилей нян фусы ни+. 41Җисы юбилей нян доли, җё та лян тади эрнү да ни гынчян зудё, хуэй гәҗяди җячи, до та зўзў-быйбый җўди дифоншончи. 42Исраилжынму дусы Хўдади нўму. Хўда да Египет ба таму линчўлэли; ба таму бу нын йүанхуэй, зущён нў йиён, мэдё. 43Ни бу нын япый таму; ни ё пащён ниди Хўдани. 44Ни дан ё наннў хуэйҗәсы нүнў, зу нын да линҗүди гуйҗяни мэшонни. 45Ниму ба зэ ниму җунҗянни җўди нэще данлин минзўди жынмуди эрнү зэмусы ниму дифоншон сын-ёнхади тамуди чинчин е нын мэшонни. Җыще жын нын дон нимуди цэбый. 46Ниму нын ба таму ги нимуди эрзыму йилюха, җё таму йибыйзы фусы нимуди эрнү. Кәсы ниму ба нимуди дищүнму исраилжынму бу нын япый.

47Зэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжын дан чынха ючянхан, кәсы нимуди дищүн исраилжын дан чүнли, ба гәҗя ги вэгуйжын хуэйҗәсы ги тади җящя мэчўчили, 48-49нэхур, ба та мэчўчилиди йиху, тади дищүнму, баба, бабади эрзы хуэйҗәсы данлин буйүанди чинчин нын ба та мэхуэйлэни. Тади чян дан гули, нэхур е нын ба гәҗя мэхуэйлэни. 50Та ё лян мэли тади җўжын ба нянди фур суанйихарни: да ба та мэчўчиди нэйинян дашон ё суандо юбилей няншонни, йиху җочў гўха зўхуәди жынди гунчян ба мэхуэйлэди чян динхани. 51-52Та ё җочў шынхади нянди фур пый мэхуэйлэди чянни. 53Та ги мэха тади җўжын ё чынха, зущён няннян гўха зўхуәди жын йиённи, тади җўжын бу нын зэ ниди мянчян япый та. 54Та дан бу нын на җымуҗяди лўфу ба гәҗя мэхуэйлэ, җисы юбилей нян до, ба та лян тади эрнү ё фонкэни+. 55Йинцы исраилжынмусы Хўдади нўму; Та ба таму да Египет линчўлэли. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

26

Ба Хўдади фынфу зунхўди жынму ю дуәмудади бэрэкэтини

(Чунфә фалү 7:12-24; 28:1-14)

26^1•Җў фәди:

– Ниму ги гәҗя ба данлин хўдамуди ёнзы хуэйҗәсы муту вава бә зў; бә зў кихади заён шыту хуэйҗәсы шыту җўзы, е бә бэвон таму. Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля!+
2Ниму ё зунхў шанбэни, тэнэ Вәди Гуйҗун вәрни. Вәсы Җў+.

3Ниму дан зунхў Вәди фалү дэ фынфу, җочў таму ган, 4нэхур йүнди сыхуршон Вә ба йү ги ниму гигини, җё ди ги ниму ги лёншыни, җё готянфу җе готянни+. 5Нэхур ниму йичыр до шу путоди сыхур будуанди шу лёншынни. Ниму йичыр до са җунзыди сыхур бутынди шу путони. Лёншы йинавар ги ниму гуни; ниму зэ гәҗяди дифоншон пиннан-вусыди гуә жызыни.

6Вә ги ниму ба пиннан зэ ниму җўди дифоншон гигини, йинви җыгә ниму пиннан-вусыди фиҗёни, сый ду бу нын хахў ниму. Вә ба дэдў есын зэ ниму җўди дифоншон щёмедёни; вонху нэтар йүнзун бу даҗон. 7Ниму ба нимуди дўшман дабэни. 8Нимуди вугә жын дабэ йибый жынни, йибый жын дабэ шычян жынни; ниму ба таму ду щёмедёни+. 9Вә җочў ниму җуангуәлэ, җё ниму сын-ён хошо вамуни, җё нимуди фур дуәхани. Вә хохор зунхў лян ниму динхади хәтунни. 10Ниму җынҗыр йинян ба нянсыди лёншы чыни; хан ба җю лёншы эрдёни, ба щин лёншы цунхани. 11Вә зэ Вәди гуйҗун җонфон литу лян ниму йидарни җўни, ба ниму йүнзун бу лёха. 12Вә зэ ниму донҗунни җўни, дон нимуди Хўдани, ниму е дон Вәди минжынни. 13Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля. Зочян Вә ба ниму да Египет линчўлэ, мә җё ниму зэ нэтар дон нў. Вә ба ниму бәзышон тоди җябан мадёни, җё ниму ба ту тэ гогоди зу лўни+.

Бу зунхў Хўда фынфуди жынму шу са зуйни

(Чунфә фалү 28:15-68)

14•Җў хан фәди:

– Ниму дан бу тин Вәди хуа, ба Вәди фынфу бу ган, нэхур ниму шу зуйни. 15Ниму дан зунхў Вәди фалү лян фынфу, җыгә ба Вә лян ниму динхади хәтун пәланни, 16нэхур Вә зуй нимуни. Вә җё ниму шу заён бэляни: җё ниму хэ җун бинни, фа шони, җё нимуди нянҗин хани, шынзы е мәю җинни. Нэхур ниму са җунзыни, кәсы нимуди дўшман ба ниму сахади җунзы чыдёни+. 17Вә җочў ниму фанчелэ, ба дўшман дафадо ниму гынчянни, таму ба ниму дабэни. Хын нимуди жынму гуан нимуни, хахў нимуни. Суйжан сый ду бу җуй ниму еба, кәсы ниму гәҗя подёни+.

18Ниму шули җыщер бэляди йиху дан хан бу тин Вәди хуа, нэхур Вә җё ниму ви нимуди гўнахар шу чи лэзы җунди зуйни. 19Вә ба нимуди те конзы дэ җён пичи гэдёни. Вә бу җё тян щя йү, җё нимуди тўди гандёни, зущён те йиён, нинхани. 20Ниму быйкар фи гункўни, йинцысы ди бу ги лёншы, готянфу е бу җе готян.

21Ниму дансы хан фа җён пичи, бу тин Вәди хуа, нэхур Вә җё ниму ви нимуди гўнахар шу чи лэзы җунди зуйни+. 22Вә ба дэдў есын дафадо ниму гынчянни; таму ба нимуди ваму чыдёни, ба нимуди сынлин щёмедёни, җё нимуди фур шохани, нимуди лў чынха мәжын-яндини+.

23Шули җыщер зуйди йиху ниму дан хан бу шущин, бу тин Вәди хуа, фандуй Вә, 24нэхур Вә е фандуй нимуни, җё ниму ви нимуди гўнахар шу би зочян хан чи лэзы җунди зуйни. 25Ниму дан ба замуди хәтун пәлан, Вә җё нимуди дўшман ги ниму бо чуни. Ниму дан цондё чынпуни, нэхур Вә җё ниму хэ вынбинни, ба ниму ги дўшман гигини. 26Вә ба ги ниму ги җинди лёншы да ниму гынчян надёни, җё шыгә нүжын зэ йигә хуәлу литу шо ниму чыди мәмәни. Таму җочў чинҗун ги ниму фын мәмәни; ниму чыни, кәсы чыбубо.

27Шули җыщер зуйди йиху ниму хан дан фа җён пичи, бу тин Вәди хуа, 28нэхур Вә чишонлэ, фандуй нимуни, җё ниму ви нимуди гўнахар шу би зочян хан чи лэзы җунди зуйни. 29Ниму шу нэму дади вәдўзыди йимяр, ниму чы гәҗя эрнүди жуни+. 30Вә зэ саншон ба ниму бэвон данлин хўдамуди мё цыйдёни, ба нимуди шо щёнди җуәзы даланни, ба нимуди мэти эрдё даланди муту вавашонни. Вә тэ янфанди сыхур, 31җё нимуди чынпу бянчын кунтанни; ба ниму бэвонди вәр цыйдёни; бу җешу ниму шоди гўрбани. 32Вә җё ниму җўди дифон йиман бянчын кунтанни, җан җыгә дифонди дўшман канҗян җыгә, таму ду җонхани!+
33Вә җё нимуди дўшман лян ниму даҗонни, ба ниму сандё вэгуйни. Нимуди гуйҗя бянчын кунтанни, ба нимуди чынпу дэ щёнҗуон ду цыйдёни+. 34-35Зу җымуҗя нимуди дифон хуанхани, йинцысы ниму зэ нэтар җўди сыхур мә җё та хуан. Ниму зэ душманди гуйҗя җўди сыхур, ниму гәҗяди дифон бянчын кунтанди йимяр, хуанхани+.

36Вә җё дўшманди гуйҗяни җўди ниму жынмуди щин тэ хэпани; дунтан еезыди шынчи ба таму е хаҗинни, җё таму подёни. Таму, зущён канҗян до йиён, подёни; сый ду бу җуй таму еба, таму гәҗя подё, дедони. 37Сый ду бу җуй таму еба, таму йигә пын йигәни. Нэхур ниму мәю фандуй нимуди дўшманди җинни. 38Ниму зэ вэгуй вучонни; дўшманди гуйҗя ба ниму щишонни. 39Ниму литу сый шындо дўшманди гуйҗянили, таму ви гәҗяди дэ таму зўзў-быйбыйди гўнахар, зущён хуар йиён, няндёни.

40Кәсы йиху нимуди хубый шущинни, ба гәҗяди дэ зўзў-быйбыйди гўнахар ду жынни, йинцысы таму зочян фанлян, фандуй Вәли, 41җё Вә е фандуй тамули, ба таму бандо таму дўшманди гуйҗянили. Ниму хубыйди пичи чынха мяншанни, таму ви гәҗяди гўнахар шули зуйди йиху, 42нэхур Вә ба Вә лян Ягўбэ, Исхар дэ Ибращимэ динхади хәтун җичелэни, җочў Вә зочян щүхади хуа ба тамуди дифон ги Вәди минжын хуангини. 43Кәсы щянтуни нэтар җўди жынму яндин ё да җыгә дифоншон зудёни, җё җыгә дифон чынха кунтан, зу җымуҗя җё та хуанхани. Нэтар җўди жынму мә зунхў Вәди фалү дэ фынфуди йимяр, таму яндин ё шу зуйни. 44Кәсы таму хан зэ дўшманди гуйҗяни җўди сыхур, Вә ба таму ванчүан бу лёха, йиман бу щёмедё, ба Вә лян таму динхади хәтун е зунхўни, йинцысы Вә, Анлахў Торлясы, тамуди Җў. 45Вә ви таму ба лян тамуди ата-баба динхани хәтун җичелэни. Зочян Вә ба тамуди ата-баба зэ вэгуйжынму мянчян да Египет линчўлэли, щён дон тамуди Хўдани. Вәсы Җў.

46Җў зэ Синай саншон ба җыще фалү лян фынфу ги Муса җёгили, җё та ги исраилжынму җёгини.

27

Жын дан ги Хўда гили вардэли

27^1Җў ги Муса фәди:

– 2-7Ни ги исраилжынму фә:

Дансы ба йигә жын җочў бавэди вардэ ги Җў гиги, җё та чынха Хўдади жын, ба җыгә жын нын мэхуэйлэ. Нэхур ба мэхуэйлэ җыгә жынди җячян на гуйҗунди йинчян ё суанхани:

вава (да йигә йүә до ву суй): эрвазы – вугә йинчян; нүвазы – сангә йинчян;
нянчинжын (да ву суй до эршы суй): эрвазы – эршыгә йинчян; нүвазы – шыгә йинчян;
дажын (да эршы суй до люшы суй): нанжын – вушыгә йинчян; нүжын – саншыгә йинчян;
ложын (да люшы суй дашон): нанжын – шывугә йинчян; нүжын – шыгә йинчян+.

8Гили вардэди жын дан чүндихын, бу нын җочў динхади җячян мэхуэйлэ, нэхур ба та ё линдо Исраилди ахун гынчянни, Исраилди ахун җочў нэгә жынди ги чянди нынгў ё дин данлин җячянни. 9Сый дан ги Хўда гилигә вардэ, щён ба йигә нын җүчын гўрбаниди сынлин ги Җў гиги, җымуҗяди сынлин чынха Җўдини. 10Гили вардэди жын бу нын ба хо сынлин хуанчын хади хуэйҗәсы ба ха сынлин хуанчын ходи. Сый дан ба йигә сынлин хуанчын данлинди йигә, нэхур лёнгә сынлин ду чынха Җўдини. 11Җыгә сынлин дансы буганҗинди (ба җымуҗяди сынлин бу нын ги Җў җү гўрбани), нэхур гили вардэди жын ба җыгә сынлин ё ладо Исраилди ахун гынчянни. 12Исраилди ахун ё канйихар җыгә сынлинни: тасы ходи хуэйҗәсы хади, йиху ба җыгә сынлинди җячян ё динхани; та фә дуәшо чян, зу нэмущезы чян. 13Сый дан ба тади сынлин мэхуэйлэ, та ё ги җыще чянни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини+.

14Сый дан ба фонзы ги Җў гиги, Исраилди ахун ё канйихарни: җыгә фонзы хома ха, йиху ё дин җыгә фонзыди җячянни; та фә дуәшо чян, зу нэмущезы чян. 15Сый дан ба тади фонзы мэхуэйлэ, та ё ги җыщезы чянни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини.

16Сый дан ба ги та йилюхади ди ги Җў гиги, Исраилди ахун ё суанйихарни, зэ нэгә дини нын са дуәшо җунзы; дан нын са эршыгә кило дамый җунзы, җыгә диди җячянсы шыгә йинчян. 17Сый дан зэ юбилей няншон щён ба тади ди ги Җў гиги, нэхур та ё җочў зочян динхади җячян ба йиче чян гигини+. 18Сый дан гуә юбилей нянди йиху щён ба тади ди гигини, нэхур Исраилди ахун ё суанйихарни; да нэгә сыхур до юбилей няншон хан шынха дуәшо нянли, зу җымуҗя ба җячян вон шони динни. 19Сый дан ба тади ди мэхуэйлэ, та ё җочў динхади җячян ги чянни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини, нэгә ди зу до тади шунини. 20Та дан ба нэгә ди мә мэхуэйлэ, кәсы ба ди ги данлин жын мэгили, ба нэгә ди йүнзун бу нын мэхуэйлэ+. 21Җисы юбилей нян до, нэгә ди ё чынха Җўди йинаварди фугуйни[*], шындо Исраил ахунди шунини+.

22Сый дан ба мэшонлэди ди ги Җў гиги, 23нэхур Исраилди ахун ё суанйихарни; да нэйитян дашон до юбилей няншон хан шынха дуәшо нянли, зу җымуҗя ба җячян вон шони динни. Нэгә жын яндин ё зу нэйитян ба нэмущезы чян гигини; чян зу чынха Җўдини. 24Җисы юбилей нян до, нэгә ди ё до зочянди җўжын хуэйҗәсы тади хубыйди шунини. 25Ба йиче җячян ё на гуйҗун йинчян суанни+.

26Сынлинди йиче тушур – булүнсы нюди хуэйҗәсы ёнди – кәҗя чынха Җўдини, йинви җыгә сый ду бу нын ба таму җочў гәҗяди вонщён йүанхуэй ги Хўда гиги+. 27Нагә тушур дансы буганҗинди сынлин, нэхур тади җўжын нын ба җыгә сынлин җочў Исраилди ахун динхади җячян мэхуэйлэни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини. Та дан мә мэхуэйлэ, ба җыгә сынлин нын җочў йиёнди җячян ги данлин жын мэчўчини+.

28Кәсы ба нагә жын, сынлин хуэйҗәсы ди ги Җў җёгили, җё та чынха Хўдади йинаварди фугуйни, ба та бу нын ги данлин жын мэги, е бу нын мэхуэйлэ; та йинавар чынха Җўдини. 29Ба нагә хуәвар жынму дан җёчын харам, ба та е бу нын мэхуэйлэ, ба та яндин ё щёмедёни+. 30Ди гиди лёншыди шычир дэ фу гиди готянди шычир ду ё чынха Җўдини+. 31Сый дан ба тади шычир мэхуэйлэ, нэхур та, чўгуә җыгәди җячян, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини+.

32Шыгә сынлин литу йигә сынлин ё чынха Җўдини. Ба сынлинди фур суанчелэди сыхур, ди шыгә сынлин яндинсы Җўди. 33Җўжын бу нын кан җыгә сынлинсы ходима хуэйҗәсы хади, е бу нын ба йигә сынлин хуанчын данлинди йигә. Та дан ба йигә сынлин на данлин сынлин хуанли, лёнгә сынлин ду ё чынха Җўдини, ба таму лёнгәр бу нын мэхуэйлэ. 34Җў ба җыще фынфу зэ Синай саншон ги Муса җёгили, җё та ги исраилжынму фәгини.

* 4:7Җыгә җуәзыди сыгә гуэзышон ю сыгә гәни; җы сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён.

* 8:7 «Ефод» – җысы дуан щюзыди йигә хансанзы.

* 8:8 «Урим» дэ «Туммим» – җысы лёнгә гуйҗун дунщи, Исраилди ахунму на таму вын Хўдади вонщёндини.

* 13:47-48 «Мый» – зэ яхўти йүян литу җыгә хуа лян «мафынбин» йиён.

* 16:8 «Гандо савәни» (яхўти йүян: «Ла азазел»). Җыгә хуа хан ю данлинди йисыни: «Ги азазел гигини». «Азазел» хабасы җудо савәниди йигә зонгуйди минзы.

* 18:21 «Молох хўда» – җысы Ханаан дифоншонди жынму бэвонди йигә җя-хўда.

* 19:29 Зочян хананейжынму бэвон Астарта нүхўдади сыхур, зэ бэвонди фонзыни таму лян бавэди нүжынму йидарни фиҗёдилэ. Таму сылёнди, дансы җымуҗя ган, тамуди нүхўда ги таму нын ги хо шучынни.

* 22:24 «Дан» – ю җунзыди вәр.

* 23:5 На яхўти йүян ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сыйүә.

* 27:21 «Чынха Җўди йинаварди фугуйни» – ба җыгә хуа на яхўти йүян фәдисы «ха-херем» зусы «чынха харам» (кан Хуадян).

+ 1:2 Левит 6:8-13
+ 1:9 Җефон 29:18
+ 1:13 Левит 1:9

+ 1:14 Левит 5:7, Левит 12:8, Левит 14:4, Левит 15:14, Левит 15:29, Фур 6:10

+ 1:17 Датур 15:10, Левит 1:9
+ 2:1 Левит 6:14-18, Фур 15:4-9
+ 2:2 Левит 1:9
+ 2:3 Левит 7:10, Левит 10:13
+ 2:4 Җефон 29:2
+ 2:5 Левит 6:21
+ 2:9 Левит 1:9
+ 2:11 Левит 6:17
+ 2:12 Җефон 23:19
+ 2:13 Фур 18:19,
+ 2:14 Левит 23:14
+ 2:16 Левит 2:1, Левит 1:9
+ 3:1 Левит 7:11-21, Левит 7:29-34
+ 3:5 Левит 1:9
+ 3:11 Левит 1:9, Левит 21:6, Фур 28:2,
+ 3:16 Левит 1:9, Левит 7:23

+ 3:17 Датур 9:4, Левит 7:26, Левит 17:10, Фалү 12:23-24,

+ 4:2 Левит 5:15, Фур 15:22-29

+ 4:7 Җефон 30:1-2

+ 4:11 Җефон 29:14, Левит 6:11, Левит 9:11, Левит 16:27, Фур 19:3, Фур 19:5

+ 4:13 Фур 15:24-25
+ 4:17 Фур 19:4
+ 4:27 Фур 15:27
+ 4:31 Левит 1:9
+ 5:2 Левит 11
+ 5:3 Левит 12
+ 5:7 Левит 1:14, Левит 12:8
+ 5:11 Фур 5:15
+ 5:13 Левит 2:3
+ 5:15 Левит 4:2, Левит 4:27, Фур 15:22-29

+ 5:16 Левит 6:5, Левит 22:14, Левит 27:13, Левит 27:15, Левит 27:27, Левит 27:31, Фур 5:7

+ 6:2 Җефон 23:4, Левит 19:11
+ 6:5 Фур 5:7
+ 6:9 Левит 1:2-17
+ 6:10 Җефон 28:39-43
+ 6:11 Левит 4:2
+ 6:14 Левит 2
+ 6:17 Левит 2:11
+ 6:18 Җефон 29:37, Левит 6:18
+ 6:21 Левит 2:5, Левит 1:9
+ 6:22 Җефон 29:23-25
+ 6:25 Левит 4
+ 6:28 Левит 11:32, Левит 15:12
+ 6:30 Левит 16:27
+ 7:1 Левит 5:14
+ 7:7 Левит 14:13
+ 7:9 Левит 2:4-5
+ 7:10 Левит 2:3
+ 7:11 Левит 3
+ 7:12 Левит 2:4, Фур 6:15
+ 7:15 Левит 22:29-30
+ 7:16 Левит 19:5-8
+ 7:20 Левит 22:3
+ 7:23 Левит 3:16-17
+ 7:24 Левит 17:15

+ 7:26 Датур 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10-11, Левит 17:14, Фалү 12:23-24,

+ 7:31 Фур 6:20
• 8:1 Җефон 29:1-36
+ 8:8 Җефон 28:30
+ 8:9 Җефон 28:36
+ 8:10 Җефон 30:26-29, Фур 7:1
+ 8:12 Җефон 30:30
+ 8:15 Җефон 27:2
+ 8:16 Левит 3:3-4
+ 8:17 Левит 4:11-12
+ 8:21 Левит 1:9
+ 8:23 Левит 14:14-17
+ 9:11 Левит 4:11-12, Фур 19:5
+ 9:23 Фур 6:22-27
+ 10:1 Җефон 6:23, Җефон 30:9

+ 10:2 Фур 11:1, Фур 16:35, Фур 3:4, Фур 26:61

+ 10:3 Җефон 19:22
+ 10:4 Җефон 6:18, Җефон 6:22
+ 10:6 Левит 21:10
+ 10:7 Левит 21:10
+ 10:10 Левит 11:47
+ 10:13 Левит 2:3
+ 10:16 Левит 9:3, Левит 9:15
+ 10:18 Левит 6:26
• 11:1 Фалү 14:3-20

+ 11:25 Левит 13:6, Левит 13:34, Левит 14:8, Левит 14:9, Левит 14:47, Левит 15:5, Левит 16:26, Левит 16:28, Левит 17:15, Фур 19:10, Фур 31:24

+ 11:32 Левит 15:12, Фур 19:15
+ 11:33 Левит 6:28, Левит 15:12
+ 11:39 Левит 17:15, Левит 22:8, Фалү 14:21

+ 11:44 Левит 19:2, Левит 20:7, Левит 20:26, Левит 21:8,

+ 11:47 Левит 10:10,
+ 12:2 Левит 15:19
+ 12:3 Датур 17:12
+ 12:8 Левит 1:14,
+ 13:3 Фур 12:10,
+ 13:6 Левит 11:25
+ 13:34 Левит 11:25, Левит 13:6
+ 13:46 Фур 5:2, Фур 12:14,
+ 14:4 Левит 1:14, Фур 19:6, Җефон 12:22
+ 14:7 Левит 16:22
+ 14:8 Левит 11:25
+ 14:13 Левит 7:7
+ 14:14 Левит 8:23
+ 14:25 Левит 8:23
+ 14:47 Левит 11:25
+ 14:49 Левит 14:4
+ 14:57 Левит 10:10
+ 15:5 Левит 11:25
+ 15:12 Левит 6:28, Левит 11:32
+ 15:14 Левит 1:14
+ 15:16 Фалү 23:10
+ 15:19 Левит 12:2
+ 15:24 Левит 18:19
+ 15:25 Левит 11:47,
+ 15:29 Левит 1:14
+ 15:31 Фур 5:3, Фур 19:13, Фур 19:20,
+ 16:1 Левит 10:2
+ 16:2 Җефон 26:31, Җефон 30:10, Җефон 25:22
+ 16:4 Җефон 28:39-43,
+ 16:13 Җефон 25:21-22
+ 16:18 Җефон 30:10
+ 16:22 Левит 14:7
+ 16:23 Левит 6:11
+ 16:26 Левит 11:25

+ 16:27 Җефон 29:14, Левит 4:11-12, Левит 6:30, Левит 9:11, Фур 19:5,

+ 16:29 Левит 23:27-32, Фур 29:7-11
+ 16:32 Җефон 29:30
+ 17:5 Фалү 12:15-20
+ 17:6 Датур 8:21, Левит 1:9
+ 17:9 Фалү 12:20
+ 17:10 Датур 9:4-6, Левит 3:17
+ 17:13 Фалү 12:16, Фалү 12:24
+ 17:15 Левит 11:25, Левит 11:40
• 18:1 Левит 20:11-22

+ 18:5 Фалү 4:1, Фалү 32:47, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 4:4,

+ 18:8 Фалү 22:30
+ 18:9 Фалү 27:22,
+ 18:15 Датур 38:26
+ 18:17 Фалү 27:23
+ 18:18 Датур 29:30, Датур 30:15
+ 18:19 Левит 15:24
+ 18:20 Җефон 20:14
+ 18:22 Датур 19:5,
+ 18:23 Җефон 22:19
+ 18:25 Фур 35:34,
+ 19:2 Левит 11:44,
+ 19:3 Җефон 20:8-12
+ 19:4 Җефон 20:3-5, Фалү 5:8
+ 19:5 Левит 7:16-18
+ 19:9 Левит 23:22, Фалү 24:19,
+ 19:11 Җефон 20:15, Левит 6:2-3,
+ 19:12 Җефон 20:7, Фалү 5:11,
+ 19:13 Фалү 24:14-15,
+ 19:15 Җефон 23:2-3, Фалү 1:17
+ 19:16 Җефон 23:1, Җефон 23:7, Фалү 27:25,
+ 19:18 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:22,
+ 19:19 Фалү 22:9

+ 19:26 Датур 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10, Фалү 12:23-24, Фалү 18:10

+ 19:27 Левит 21:5
+ 19:28 Левит 21:5, Фалү 14:1
+ 19:29 Фалү 23:17
+ 19:30 Левит 26:2
+ 19:31 Җефон 22:18, Фалү 18:11,
+ 19:32 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:29
+ 19:33 Җефон 22:21

+ 19:34 Җефон 12:49, Левит 24:22, Фур 15:16, Фалү 10:19

+ 19:36 Фалү 25:13, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 11:1, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:10,

+ 20:2 Левит 18:21
+ 20:3 Левит 17:10,
+ 20:4 Фалү 17:2-5
+ 20:6 Левит 19:31
+ 20:7 Левит 11:44
+ 20:9 Җефон 21:17
+ 20:10 Җефон 20:14, Левит 18:20, Фалү 22:22,

+ 20:11 Левит 18:7-16, Фалү 22:30, Датур 35:22

+ 20:12 Датур 38:26
+ 20:13 Левит 18:22,
+ 20:14 Левит 18:17, Фалү 27:23
+ 20:15 Җефон 22:19
+ 20:17 Левит 18:9,
+ 20:18 Левит 15:24, Левит 18:19
+ 20:19 Левит 18:12-13
+ 20:20 Левит 18:14
+ 20:21 Левит 18:16,
+ 20:24 Җефон 3:17
+ 20:25 Левит 11:2-47, Фалү 14:4-20
+ 20:26 Левит 11:44
+ 20:27 Левит 19:31, Җефон 22:18
+ 21:5 Левит 19:27
+ 21:6 Левит 3:11
+ 21:8 Левит 11:44
+ 21:9 Датур 38:24
+ 21:10 Левит 10:6,
+ 21:11 Фур 19:14
+ 21:12 Левит 10:7
+ 21:18 Фалү 23:1
+ 22:3 Левит 7:20-21
+ 22:4 Левит 13:3, Левит 15:2, Фур 19:11
+ 22:8 Җефон 22:31, Левит 11:40, Левит 17:15
+ 22:10 Җефон 29:33
+ 22:11 Фур 18:11
+ 22:14 Левит 6:5
+ 22:20 Фалү 15:21, Фалү 17:1,
+ 22:27 Җефон 22:30
+ 22:28 Җефон 23:19, Фалү 22:6
+ 22:29 Левит 7:12
+ 22:30 Левит 7:12-15
+ 22:33 Фур 15:41
+ 23:3 Җефон 20:8, Җефон 35:2
+ 23:5 Җефон 12:1-13
+ 23:8 Җефон 12:14-20, Җефон 13:3-7

+ 23:10 Җефон 23:19, Җефон 34:26, Фур 15:20, Фалү 26:2

+ 23:15 Җефон 23:16, Җефон 34:22, Фалү 16:9
+ 23:22 Левит 19:9, Фалү 24:19,
+ 23:24 Фур 29:1-6
+ 23:27 Левит 16:29-31, Фур 29:7-11
+ 23:34 Фур 29:12-39, Фалү 16:13-15
+ 23:39 Җефон 23:16
+ 24:2 Җефон 25:31, Җефон 27:20-21
+ 24:6 Җефон 25:30
+ 24:12 Фур 15:34
+ 24:14 Фур 15:35-36
+ 24:15 Җефон 20:7, Фалү 5:11
+ 24:17 Датур 9:6, Җефон 21:12, Фур 35:31
+ 24:18 Җефон 21:33, Җефон 21:34
+ 24:19 Җефон 21:23-25, Фалү 19:21,

+ 24:22 Җефон 12:49, Левит 19:34, Фур 15:16, Фалү 10:19

• 25:1 Җефон 23:10-11
+ 25:3 Левит 26:34-35
+ 25:9 Левит 23:27
+ 25:15 Левит 27:17-24
+ 25:21 Фалү 28:8
+ 25:25 Фур 27:11,
+ 25:28 Левит 27:19-21
+ 25:32 Фур 35:2,
+ 25:36 Җефон 22:25-27, Фалү 15:7-8
+ 25:39 Фалү 24:14
+ 25:40 Җефон 21:2, Фалү 15:12
+ 25:54 Җефон 21:2, Фалү 15:12
• 26:1 Фалү 11:13-15, Фалү 28:1-14
+ 26:1 Җефон 20:4-5, Җефон 23:24
+ 26:2 Левит 19:30
+ 26:4 Фалү 11:14, Фалү 28:12,
+ 26:8 Фалү 32:30,
+ 26:13 Җефон 20:2, Фалү 5:6
• 26:14 Фалү 28:15-68
+ 26:16 Фалү 28:22,
+ 26:17 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 28:1
+ 26:21 Датур 4:15,
+ 26:22 Фалү 32:24
+ 26:29 Фалү 28:53,
+ 26:32 Фалү 29:24,
+ 26:33 Фалү 4:27, Фалү 28:64,
+ 26:34 Җефон 23:10-11, Левит 25:2-7,
+ 27:2 Фур 29:40-Фур 30:16,
+ 27:13 Левит 6:5
+ 27:17 Левит 25:15
+ 27:20 Левит 25:28
+ 27:21 Фур 18:14
+ 27:25 Җефон 30:13
+ 27:26 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 27:27 Левит 6:5
+ 27:29 Фур 21:2,
+ 27:30 Фур 18:21, Фалү 14:22
+ 27:31 Левит 6:5

Фур

Фур

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

32. 32

33. 33

34. 34

35. 35

36. 36

ИСРАИЛЖЫНМУДИ ФУР

Исраилжынмуди фур фуди щүян

Җыгә фу ба зыҗиди минзы «Исраилжынмуди фур» җочў исраил минжынди лёнгә миндан (нэтар ба тамуди фур суанчўлэдини) да Египет вон Ханаан димяншон зуди сыхур чынгәхади. Нан яхўти хуа ба җыгә фу җёдисы «Зэ савәни». Зу лян җымуҗяди хуа Исраилжынмуди фур фуди яхўтиди бынвын кэдини. Таму җынгә кангидини, зэ натар гуә йинщёндини.

Хўда зэ Синай саншон ги исраил минжын ба җун-ё фалү гигилиди йиху, Муса шынжын ба донбин исраилжынмуди манмар цыйзы фучўлэли (ба левийжынму данлинҗя). Нан Хўдади фынфу, Муса шынжын ба юди фалүди чинкуон тянгили, зу җымуҗя та ба исраилжынму шәлүди җё ба Анлахў Торля ги таму щүхади нэгә дифон җаншонни (1-9 буфын). Кәсы до Кадес дифон (җысы лян Ханаан нанбонгәди бянҗе), исраил минжын ви цаканжынму фәхади, данпа, нэтар җўди батырму либян җя щёфә, таму хэпади йимяр, мәдый җиндо Ханаан. Нан Хўдади фынфу ба җыгә димян мәдый җаншон. Йинви җыгә Хўда ги таму дин зуйли – манли сышы нян зэ савәни южуанни (10-19 буфын). Кәсы җыгә гуәлиди йиху, мә тинха Хўдади җы йибыйзы исраилжын вучонни, нэхур минжын щүанщүар ба Ханаан бонгәрниди димян цэ нын җан. Ги җыгәшон шәлүди йимяр, исраилжынму до Иордан хә дунбонгәди Моав гуйҗянили (20-36 буфын).

Зу җыще сыхуршон исраил минжын җибянҗя фандуй Мусали, зофан Хўдали, сўчон че жынмуди бинщин дантўли дэ фанлянли. Кәсы җисы Анлахў Торля зыдый ги бутинхуади жынму дин зуйди нэгә сыхур, Та хан ги зыҗи җянчўлэди минжын чынха кочўдини, цощин тали, бу җё Исраил дўшманди ха мущён чын, ги исраилжынму ги дыйшындини. Җисы минжынди вонзыму Муса дэ Харунэ ба Хўдади хуа мә зундо линйиршон, Та хан җищүди җё Зыҗиди вонщён чынни – ба Исраил минжын линдо Та ги исраилди зўбый щүхади нэгә димяншонни.

1

Ба исраилжынмуди фур ту йихуэй суанли

1^1Ди эр нянди эр йүә чў йи исраилжынму да Египет зудёди йиху, Җў зэ Синай савәниди Тади гуйҗун җонфон литу ги Муса фәди:

–+
2-3Ни лян Харунэ ба исраилжынму җочў тамуди щинмин дэ җящя ё суанхани. Ба йиче нанжынди минзы да эршы суй дашон, сый нын дон бин, ду щеха+. 4Җё мый йигә зў литу ю йигә линшу, җё та ги ниму бонмон. 5-16Җысы җыще зўди линшуди минзы, җё таму дон Исраил дуйвуди линшу:

Рувимди зў – Шедеурди эрзы Елицур,

Щимэди зў – Цуришаддайди эрзы Шелумиил,

Яхўтиди зў – Аминадавди эрзы Наассон,

Иссахарди зў – Цуарди эрзы Нафанаил,

Завулонди зў – Хелонди эрзы Елиав,

Ефремди зў – Амиудди эрзы Елишама,

Манассияди зў – Педацурди эрзы Гамалиил,

Вениаминди зў – Гидеонияди эрзы Авидан,

Данди зў – Аммишадайди эрзы Ахиезер,

Асирди зў – Охранади эрзы Пагиил,

Гадди зў – Регуилди эрзы Елиасаф,

Неффалимди зў – Енанди эрзы Ахир+++++++++++.

17Муса лян Харунэ ба җы шы эргә жын линшон, 18-19эр йүә чў йи таму ба йиче исраилжын шудо йидарни, йиху җочў тамуди щинмин дэ җящя ба минжынди фур суанхали. Да эршы суй дашон ба йиман нанжын җочў Җў гихади фынфу суанли. Муса зэ Синай савәни ба исраилжынмуди фур суанхали. 20-46Да Ягўбэди тушур Рувимди зў дашон, ба мый йигә нын дон бинди нанжын да эршы суй дашон җочў щинмин дэ җящя суанхали. Мый йигә зў йиман ю җыще жынни:

Рувимди зў – 46 500 жын,

Щимэди зў – 59 300 жын,

Гадди зў – 45 650 жын,

Яхўтиди зў – 74 600 жын,

Иссахарди зў – 54 400 жын,

Завулонди зў – 57 400 жын,

Ефремди зў – 40 500 жын,

Манассияди зў – 32 200 жын,

Вениаминди зў – 35 400 жын,

Данди зў – 62 700 жын,

Асирди зў – 41 500 жын,

Неффалимди зў – 53 400 жын,

Йимансы 603 550 жын+++++++++++++.

47Ба Левий зўди жынму лян данлин зў йидарни мә суан, 48йинцысы Җў зочян ги Муса фәгуә:

– 49Ни ба Левий зўди жынму лян данлин исраилжынму йидарни бә суан. 50Ги таму ба Хўдади гуйҗун җонфон лян нэтар сыйүнди йиче дунщи җёдэги. Таму ё гон гуйҗун җонфон лян нэтар сыйүнди йиче дунщини, зэ нэтар ган тамуди гунсы зэмусы ба гәҗяди йинпан задо гуйҗун җонфонди туанйүарни. 51Мый йибян ниму бан йинпанди сыхур, левитжынму ё шу Хўдади гуйҗун җонфонни; хуэйхуэй да гуйҗун җонфонди сыхур, левитжынму ба та ё дачелэни. Дансы нагә понжын доли гуйҗун җонфон гынчян, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни. 52Җё шынхади исраилжынму җочў гәҗяди чи дэ дуйву йибазы лян йибазы ба гәҗяди йинпан заха. 53Левитжынму ба гәҗяди йинпан ё задо гуйҗун җонфонди туанйүарни, бә җё нагә исраилжын доли гуйҗун җонфон гынчян, җё Вә ви җыгә бә чишонлэли. Левитжынму ё бохў Хўдади гуйҗун җонфонни+.

54Җў замуҗя ги Муса фәли, исраилжынму зу нэмуҗя ганли.

2

Мый йигә зўди за йинпанди вәр

2^1Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2Исраилжынму за йинпанди сыхур, мый йигә жын җочў гәҗя зўди чи дэ та җящяди җихо, зэ Хўдади гуйҗун җонфонди туанйүарни ба гәҗяди йинпан ё зачелэни.

3-4Яхўти зўди жынму җочў тамуди чи дэ дуйву ба йинпан ё задо дунбонгәни. Яхўти зўди жынмуди линшусы Аминадавди эрзы Наассон, жынди фурсы 74 600 жын+.

5-6Иссахар зўди жынму зэ Яхўти зўди бонгәрни ё ба йинпан захани. Иссахар зўди линшусы Цуаради эрзы Нафанаил, жынди фурсы 54 400 жын.

7-8Завулон зўди жынму ё ба йинпан задо бонгәрнини. Завулон зўди линшусы Хелонди эрзы Елиав, жынди фурсы 57 400 жын.

9Яхўти зўди жынму дэ лян таму йидарни за йинпанди жынди фур йимансы 186 400 жын. Тамуди дуйву ту йигә челэ ё шон лўни+.

10-11Рувим зўди жынму җочў тамуди чи дэ дуйву ба йинпан ё задо нанбонгәни. Рувим зўди линшусы Шедеурди эрзы Елицур, жынди фурсы 46 500 жын.

12-13Щимэ зўди жынму зэ Рувим зўди бонгәрни ё ба йинпан захани. Щимэ зўди линшусы Цуришаддайди эрзы Шелумиил, жынди фурсы 59 300 жын.

14-15Гад зўди жынму ба йинпан ё задо бонгәрнини. Гад зўди линшусы Регуилди эрзы Елиасаф, жынди фурсы 45 650 жын.

16Рувим зўди жынму дэ лян таму йидарни за йинпанди жынди фур йимансы 151 450 жын. Тамуди дуйву ё ди эргә челэ шон лўни+.

17Хўдади гуйҗун җонфон дэ левитжынмуди йинпан зэ донҗуннини. Исраилжынмуди йинпан йигә зэ йигә гынчян замуҗя зандини, таму зу җочў җымуҗяди ёнзы лян гәҗяди зўди чи йибазы йибазыҗя челэ ё шон лўни+.

18-19Ефрем зўди жынму җочў тамуди чи дэ дуйву ба йинпан ё задо щибонгәни. Ефрем зўди линшусы Аммиудди эрзы Елишама, жынди фурсы 40 500 жын.

20-21Манассия зўди жынму зэ Ефрем зўди бонгәрни ё ба йинпан захани. Манассия зўди линшусы Педацурди эрзы Гамалиил, жынди фурсы 32 200 жын.

22-23Вениамин зўди жынму ба йинпан е ё задо бонгәрнини. Вениамин зўди линшусы Гидеонияди эрзы Авидан, жынди фурсы 35 400 жын.

24Ефрем зўди жынму дэ лян таму йидарни за йинпанди жынди фур йимансы 108 100 жын. Тамуди дуйву ё ди сангә челэ шон лўни+.

25-26Дан зўди жынму җочў тамуди чи дэ дуйву ба йинпан ё задо быйбонгәнини. Дан зўди линшусы Аммишаддайди эрзы Ахиезер, жынди фурсы 62 700 жын.

27-28Асир зўди жынму зэ Дан зўди бонгәрни ба йинпан ё захани. Асир зўди линшусы Охранди эрзы Пагиил, жынди фурсы 41 500 жын.

29-30Неффалим зўди жынму ба йинпан ё задо бонгәрнини. Неффалим зўди линшусы Енанди эрзы Ахира, жынди фурсы 53 400 жын.

31Дан зўди жынму дэ лян таму йидарни за йинпанди жынди фур йимансы 150 600 жын. Тамуди дуйву линйир ё челэ шон лўни+.

32Ба җыще исраилжын җочў тамуди җящя йиман суанхали. Җочў тамуди зў дэ дуйву суанчўлэли йиман 603 550 исраилжын+. 33Җочў Җў ги Муса гихади фынфу, ба левитжынму лян данлин исраилжынму йидарни мә суан+.

34Исраилжынму җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли. Таму җочў таму зўди чи ба гәҗяди йинпан задини; шон лўди сыхур таму җочў гәҗяди җящя зудини.

3

Харунэди эрзыму

3^1Җў зэ Синай саншон ги Муса фәхуади сыхур, Харунэ лян Мусади җяни ю җыще жынни; 2Харунэди сыгә эрзы: Надав (тасы тушузы), Авиуд, Елеазар дэ Ифамар+. 3Ба таму ду на гуйҗун щён-ю мәли, җё таму чынха гуйҗунди, җянчўлэди жынму, ги Җў дон ахунни. 4Кәсы Надав дэ Авиуд зэ Җў мянчян вучонли, йинцысы таму зэ Синай савәни ги Җў ба гәҗя дянхади хуә налэли. Таму лёнгәр мәю эрзымуди йимяр, Харунэ хуәди сыхур, Елеазар лян Ифамар ганли Исраил ахунди гунсыли+.

Җё Левий зўди жынму ги Исраилди ахунму бонмон

5Җў ги Муса фәди:

– 6Ни ба Левий зўди жынму линлэ, җё таму ги Харунэ ахун бонмон ган гунсы+. 7Таму ё ган Хўдади гуйҗун җонфон литуди сычинни, ви Исраилди ахун дэ йиман минжын ган гунни. 8Таму ба Хўдади гуйҗун җонфонди йиче дунщи ё җоканни зэмусы ви данлин исраилжынму ган жынвуни. 9Гуон Левий зўди жынму нын фусы Харунэ лян тади эрзыму+. 10Ни ги Харунэ лян тади эрзыму ги фынфу, җё таму ган Исраил ахунди гунсычи. Данлин сый дан ган җыгә гунсы, ба та яндин ё дасыни+.

11Җў ги Муса фәди:

– 12-13Җыхур Левий зўди жынму ё чынха Вәдини. Вә щёме египетжынмуди йиче тушузуди нэйитян, ба исраилжынмуди йиче тушузы дэ сынлинди йиче гунтушузы җянчўлэ, җё таму чынха Вәдили. Җыхур исраилжынмуди тушузыди вифыншон ба Левий зўди жынму ги Вә ё шынхани. Вәсы Җў+.

Левитжынмуди фур

14Җў зэ Синай савәни ги Муса гиди фынфу, 15җё та ба левитжынмуди фур җочў тамуди җящя суанхани. Ба мый йигә нанжын да йигә йүә дашон ду ё суанхани.

16Муса зу җымуҗя ганли. 17-20Левий ю сангә эрзыни: Гирсон, Кааф, Мерари. Гирсонди лёнгә эрзысы: Ливни лян Шимей. Каафди сыгә эрзысы: Амрам, Ицгар, Хеврон лян Узиил. Мерариди лёнгә эрзысы: Махли лян Муши. Таму дусы таму җящяди тузы+.

21Гирсонди лёнгә эрзы Ливни дэ Шимей ю гәҗяди җящяни. 22Да йигә йүәди эрвазыму дашон, ба тамуди нанжынму йиман суанли 7 500 жын. 23Гирсонди җящя ё зэ щибонгә, зэ Хўдади гуйҗун җонфонди быйху ба гәҗяди йинпан зачелэни+. 24Гирсонди йиче җящяди линшусы Лаелди эрзы Елиасаф. 25-26Гирсонди эрзыму ё ба Хўдади гуйҗун җонфонди динзы, вэтуди динзы дэ мынлянзы җоканни, ба Хўдади гуйҗун җонфон лян шо гўрбаниди җуәзы җувиди йүанзыниди данзы, мынлянзы, шынзы дэ йиче йүнди дунщи җоканни+.

27Каафди сыгә эрзы Амрам, Ицгар, Хеврон дэ Узиил ду ю гәҗяди җящяни. 28Да йигә йүәди эрвазыму дашон, ба тамуди нанжынму йиман фули 8 600 жын. 29Җыще Гирсонди җящя ё зэ Хўдади гуйҗун җонфонди нанбонгә ба гәҗяди йинпан зачелэни. 30Каафди йиче җящяди линшусы Узиилди эрзы Елцафан. 31Кааф җящяди жынму ё ба хәтун щёнзы, җуәзы, юдынзан, шо гўрбаниди җуәзы, Исраилди ахун зэ Гуйҗун вәршон сыйүнди җясы дэ вон Дин гуйҗун вәр җинчиди мынлянзы дэ йиче йүнди дунщи җоканни+.

32Гуан левит линшумуди жынсы Елеазар. Тасы Исраилди ахун Харунэди эрзы. Та гуан зэ Гуйҗун вәршон ги Җў ган гунсыди нэще жынмудини+.

33Мерариди лёнгә эрзы Махли дэ Муши ду ю гәҗяди җящяни. 34Да йигә йүәди эрвазыму дашон, ба тамуди нанжынму йиман фули 6 200 жын. 35Мерари җящя ё зэ Хўдади гуйҗун җонфонди быйбонгә ба гәҗяди йинпан дачелэни. Җыгә җящяди линшусы Авихаилди эрзы Цуриил. 36Җё таму ба Хўдади гуйҗун җонфонди җўзы, тади ганзы, мынкуон, туйтуйзы дэ данлин йиче йүнди дунщи ду җоканни+. 37Таму хан ё ба Хўдади гуйҗун җонфонди вэту йүанзыди ганзы, мынкуон, йүанзыди йиче җуонҗуонзы лян шынзы җоканни.

38Муса, Харунэ лян тади эрзыму ё зэ Хўдади гуйҗун җонфонди дунбонгә ба гәҗяди йинпан зачелэни. Таму ви исраилжынму зэ Гуйҗун вәршон ё ган йиче гунсыни. Данлин сый дан ган җыгә гунсы, ба та яндин ё дасыни.

39Муса җочў Җўди фынфу ганли. Та ба Левий зўди йиче нанжын җочў тамуди җящя да йигә йүәди эрвазыму дашон ду суанхали. Йиман фули 22 000 жын+.

Левий зўди жынму ё җан тушузыди вифынни

40-41Җў ги Муса фәди:

– Исраилжынмуди йиче тушур эрвазы дусы Вәди. Йинви җыгә ни ба Исраил нанжынмуди йиче тушур да йигә йүәди эрвазыму дашон ду суанха; ба тамуди минзы щешон. Тушузыди вифыншон ни ба левитжынму ги Вә ё шынхани! Вәсы Җў. Йиче сынлин щяхади тушузыди вифыншон ни ба левитжынмуди йиче сынлин ги Вә налэ.

42-43Муса җочў Җўди фынфу ганли. Та ба исраилжынмуди йиче тушур да йигә йүәди эрвазыму дашон ду суанхали, ба тамуди минзы щехали. Йиман фули 22 273 жын.

44Җў ги Муса фәди:

– 45Җыхур исраилжынмуди тушузыди вифыншон ни ги Вә ба левитжынму ё җянчўлэни. Исраилжынму сынлин тушузыди вифыншон ба левитжынмуди йиче сынлин ги Вә е җянчўлэ. Вәсы Җў. 46Исраилжынмуди тушузы би Левий зўди жынму дуәди 273 эрвазы. Йинви җыгә ни ба җыще 273 эрвазы яндин ё мэхуэйлэни. 47Ви мый йигә эрвазы ё җё вугә гуйҗун йинчянни+. 48Ба җыгә чян ни ги Харунэ лян тади эрзыму гиги.

49-51Муса җочў Җўди фынфу ганли: ба 1 365 йинчян нашон, ги Харунэ лян тади эрзыму гигили.

4

Левий зўди Кааф җящяди жынму ё ган сани

4^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ба Левийди эрзы Каафҗяди жынфур җочў җящя лян җяниди жынку суанха. 3Ба йиче да саншы суй до вушы суйди нанжын (сый нын зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган сычин) ду суанха+. 4Таму ё җокан Дин гуйҗун вәр лян нэтар йүнди йиче дунщини.

5Җисы исраилжынму ба йинпан шудё шон лў, Харунэ лян тади эрзыму ё җиндо Хўдади гуйҗун җонфон литуни. Нэтар ба хәтун щёнзы чянту гуади мынлянзы чүхалэ, на җыгә мынлянзы ба хәтун щёнзы ё гуәчўни. 6Таму на җүнмый пизы ба хәтун щёнзы готу ё гэчўни, ги динзышон ба данчин янсыйди йишон пушон, йиху ба ганзы щёндо хәтун щёнзы лёнханиди чүанзы литуни+.

7Таму ё ги Җў мянчян занди җуәзышон ба данчин янсыйди йишон пудо готуни. Йиху ба панзы, дезы дэ гуан путоҗюди хў лян ванванзы гәдо җуәзышонни. Җё җуәзы готу йинавар ю мәмә. 8Таму ё на шынхун янсыйди йишон ба җуәзышонди җыще дунщи гуәчўни, ги готу ба җүнмый пизы гэшон, йиху ба ганзы щёндо җуәзы лёнханиди чүанзы литуни.

9Таму хан ё ба данчин янсыйди йишон нашонни, на җыгә йишон ба юдынзан, юдынзанди дын, чянзы, панпанзы лян йиче гуан олива чин-юди җясы гэчўни. 10Йиху ба юдынзан лян йиче сыйүнди дунщи на җүнмый пизы гэчў, гәдо тэбазышонни.

11Ба данчин янсыйди йишон ё пудо на җин езы бохади шо щёнди җуәзышонни, на җүнмый пизы ба готу гэчў, ба ганзы щёндо җыгә җуәзы лёнханиди чүанзы литуни. 12Таму на данчин янсыйди йишон ба йиче Гуйҗун вәр литу йүнди җясы ё гуәчўни, на җүнмый пизы ба готу гэчў, гәдо тэбазышонни. 13Ба шохади хуэй ё да шо гўрбаниди җуәзышон шудё, ба җуәзы на зыхун янсыйди йишон гэчўни, 14ба шо гўрбаниди җуәзышон сыйүнди йиче җясы ё гәдо җуәзы готуни; җы зусы нонозы, цацазы, суй тещянзы дэ ванванзы. Йиху ба готу на җүнмый пизы гэчў, ба ганзы щёндо җыгә җуәзы лёнханиди чүанзы литуни. 15Шукэ йинпанди сыхур, Кааф җящяди жынму ё дынни, җисы Харунэ лян тади эрзыму ба җыще гуйҗун дунщи лян йиче җяхуә гэхони, йиху таму цэ нын ба та гончелэ. Җё Кааф җящяди жынму йидяр бә ду җыще гуйҗун дунщи, йинцысы таму дан дули, таму яндин вучонни.

Мый йихуэй бан Хўдади гуйҗун җонфонди сыхур, Кааф җящяди жынму ё ган җыще сычинни.

16Исраилди ахун Харунэди эрзы Елеазар ё җокан йиче Хўдади гуйҗун җонфонни. Та хан ё җокан дынзанди чин-ю, шоди щён, мянди гўрбани, гуйҗун щён-ю лян Хўдади гуйҗун җонфон литуди йиче гуйҗун дунщини+.

17Җў ги Муса лян Харунэ хан фәди:

– 18-19Кааф җящяди жынму дан доли җыще Дин Гуйҗун дунщи гынчян, ниму бә җё ба таму да левитжынму литу щёмедё. Ви дуә җыгә бэля, җё Харунэ лян тади эрзыму лэ ги мый йигә Кааф җящяди жын ба та ё ганди сычин дэ гонди дунщи зыги. 20Кааф җящяди жынму гәҗя дан җин Хўдади гуйҗун җонфонни, ба Исраилди ахунму шәлү гуйҗун дунщиди канҗян, таму яндин вучонни.

Левий зўди Гирсон җящяди жынму ё ган сани

21Җў ги Муса гиди фынфу 22җё та ба Гирсон җящяди жынфур җочў тамуди җящя дэ җяниди жынку суанхани. 23Ба йиче да саншы суй до вушы суйди нанжын (сый нын зэ Җўди гуйҗун җонфон литу ган сычин) ду суанхани. 24Таму ё ган җыще сычин дэ гон җыще дунщини:+
25Хўдади гуйҗун җонфон, ли-вэди динзы, на җүнмый ёнпизы зўхади динзы, мынлянзы, 26Хўдади гуйҗун җонфон лян шо гўрбаниди җуәзы җувиди йүанзыниди данзы дэ шынзы, йүанзыди мынлянзы дэ лян таму сыйүнди йиче җясы. Таму ё гуан җы йиче дунщини, ба таму җоканни. 27Муса лян Харунэ ё хохор җоканни, җё Гирсон җящяди жынму ган ги таму гихади йиче гунсыни, ба Харунэ лян тади эрзыму җё таму гонди дунщи гоншонни. 28Җы зусы Гирсон җящяди жынму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ё ганди йиче сычин. Таму гон са гуйҗун дунщини хуэйҗәсы ган сани, Исраилди ахун Харунэди эрзы Ифамар ё җоканни.

Левий зўди Мерари җящяди жынму ё ган сани

29Җў хан җё Муса ба Мерари җящяди жынфур җочў җящя лян җяниди жынку суанхани, 30ба йиче да саншы суй до вушы суйди нанжын (сый нын зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган сычин) ду суанхани. 31Таму ё ба Хўдади гуйҗун җонфонди җўзы, ганзы, мынкуон дэ туйтуйзы,+
32Хўдади гуйҗун җонфонди вэту, йүанзыди ганзы, мынкуон, йүанзыниди йиче җуонҗуонзы, шынзы, лян таму йиче сыйүнди дунщи ду гоншонни. Мый йигә жын гуон ё ба ги та динхади дунщи гоншонни. 33Җы зусы Мерари җящяди жынму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ё ганди йиче гунсы. Таму гон са гуйҗун дунщини хуэйҗәсы ган сани, Исраилди ахун Харунэди эрзы Ифамар ё җоканни.

Левий зўди жынфур

34-48Муса, Харунэ лян Исраилди линшуму җочў Җўди фынфу ба Левий сангә (җы зусы Кааф, Гирсон дэ Мерариди җящя) җящяди жынфур суанхали. Таму зу җымуҗя ганли: ба нанжынму да саншы суй до вушы суй җочў җящя лян җяниди жынку (сый нын зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ган сычин) ду суанхали:

Каафди җящя – 2 750 жын,

Гирсонди җящя – 2 630 жын,

Мерариди җящя – 3 200 жын,

Йиман ю 8 580 жынни.

49Зу җымуҗя җочў Җў ги Муса гихади фынфу ба мый йигә жын ду суанхали. Ги мый йигә жын ба та ё ганди сычин дэ нади дунщи динхали.

5

Буганҗин жынму

5^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ё ги исраилжынму гигә ниннин фынфуни; җё таму ба хэ мафынбинди хуэйҗәсы шыншон тон сади, дули мэтиди җыще буганҗин жын да йинпанни ганчўчини+. 3Ниму ба буганҗин жынму ё ганчўчини, зу җымуҗя җё таму ба йинпан йиман бә зўчын буганҗинли, йинцысы Вә зэ Вәди минжынди җунҗянни җўдини+.

4Исраилжынму җочў Җўди фынфу ба җымуҗяди жынму да йинпанни ганчўчили.

Замуҗя ви гўнахар ё пый чянни

5Җў хан ги Муса фәди:

– 6Исраилжынму ё зунхў җымуҗяди фынфуни: сый дан ги жын ганли гўнахарли, зу җымуҗя дэцэ Җўли,+
7та яндин ё жынчын гәҗяди цуәни, та ги сый ган гўнахарли, ба нахади дунщи йиман ё пыйгини, хан ба җячянди 1/5 фынди йилэзы ё пыйшонни+. 8Дан шу япыйди жын вандёли, йигә вава ду мә шынха ги сый ё пый чянни, нэхур җё пыйчянди жын ба чян ги Җў гиги, ги Исраилди ахун шынха. Чўгуә җыгә та хан ба вон быйни щи гўнахарди ён мэшон, ги ахун гиги, җё ахун на пыйхади чян лян ён ба нэгә жын зўчын ганҗинди.

9Исраилжынму ба ги Җў дуангиди мый йигә гуйҗун лищин ё ги Исраилди ахун люхани. 10Мый йигә Исраилди ахун ба надо тади мянчянди гўрбани ги гәҗя ё люхани.

Нүжын дан ганли хўлонди гўнахарли

11Җў ги Муса фәди:

12-14Булүн сыйди щифузы дан ба гәҗяди нанжын хунли, лян данлин нанжын фили җёли, кәсы тади нанжын ба җыгә бу җыдо, суйжан җыгә нүжын чынха буганҗиндили еба, сысый ба та лян данлин нэгә нанжын фиҗёди мә канҗян зэмусы ба та ган җыгә сычинди сыхур мә җуачў; нанжын ви щифузыди ганбан зэмусы ви ба гәҗя зўчын буганҗиндили дан чы цў (хуэйҗәсы тади щифузы дан мә ган җыгә сычин зэмусы ба гәҗя мә зўчын буганҗиндили еба, та хан дан чы цўдини, йинцысы та цэмуди щифузы хун тадини),+
15нэхур җыгә щифузыди нанжын яндин ба гәҗяди щифузы ё линдо Исраил ахунди мянчянни. Та е ё ви щифузы ба йигә кило дамыйди мян ги Хўда җүчын гўрбанини. Та ги мяншон бу нын до чин-ю, йидяр щён е бу нын гә, йинцы җысы нанжын ви гәҗяди щифузы чы цўди гўрбани, җё щифузы ба гәҗя ганхади зуй җичелэни+.

16Исраилди ахун ба җыгә нүжын ё линдо чянту, җё та зандо шо гўрбани җуәзыди мянчянни. 17Исраилди ахун ё ги ваҗязыди ванванзы литу до йидяр гуйҗун фини, ба Хўдади гуйҗун җонфон литуди дишонди йидяр тў гәдо фи литу, 18йиху ба җыгә нүжынди туфа цанкэ, ба җүхади мян җё та надо шуни. Исраил ахун шуни нади ванванзы, җыгә ванванзы литусы кў фи. Җысы җухади фи. 19Йиху Исраилди ахун җё җыгә нүжын дў җуни:

– Ни дан лян данлин нанжын мә фи җё, ба гәҗя мә зў буганҗин, нэхур җыгә кў фи ги ни зўбушон сыса хэ. 20Кәсы ни дан лян данлин нанжын фили җёли, ба гәҗя зўчын буганҗинли, 21нэхур Җў ба ни җудёни: Та җё ниди тэвәзы тадёни, җё ниди дўзы җунчелэни. 22Җё җыгә фи җин ниди дўзы литу, җё ниди дўзы җундё, җё ниди тэвәзы тадё.

Җыгә нүжын ё хуэйдани:

– Дуй, вә дайинни. Җё Җўди вонщён чынха.

23Йиху Исраилди ахун ба җыгә җухади хуа ё щехани, ба щехади зы щидо ванванзыди кў фи литуни. 24Исраилди ахун җё җыгә нүжын хә җухади кў фиди зычян (җыгә фи нын җё та шу тынни), 25ё ба җыгә нүжын шуниди мян нашон, зэ Җўди мянчян җучелэ, ёйихарни, йиху гәдо шо гўрбаниди җуәзышонни. 26Йиху ахун ё җуа йиба мян, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, зущён йигә җихо йиён, шодёни. Линйир Исраилди ахун ё җё җыгә нүжын ба кў фи хәдёни. 27Та дан җыншы лян данлин нанжын фили җёли, җыгә фи җё та шу тынни: тади дўзы җундёни, тэвәзы тадёни. Җё минжын ба та җума. 28Та дансы мәю гўнахарди, шынха ганҗинди, нэхур та бу шу хэ, йиху хан нын сын-ён эрнүни.

29-30Җыще фалү тифә нанжын чы цўди зэмусы цэму тади щифузы лян данлин нанжын фили җёди, ба гәҗя зўчын буганҗинди, йинви җыгә нүжын ё зандо шо гўрбаниди җуәзы гынчянни, җё Исраилди ахун җочў җыгә фалү ба йиче ганди сычин гандё. 31Нанжынсы мә зуйди, кәсы җыгә нүжын дан ю гўнахар, та яндин ё шу зуйни.

6

Назорейжын зунхўди фалү

6^1Җў ги Муса фәди, 2җё та ги исраилжынму ги җымугә фынфуни:

– Булүн найигә нанжын хуэйжәсы нүжын, сый дан ги вардэ дон назорейжын, ба гәҗя ги Җў җүгини, 3та яндин ё җи зуйни; бу нын хә путоҗю дэ быйҗю. На путо зўха заён хәди бу нын хә, е бу нын чы фипуто дэ ганпуто. 4Нанжын хуэйҗәсы нүжын дон назорейжынди сыхур, ба путо фушонди са ду бә чы, е бә чы путозыр дэ пизы.

5Та дон назорейжынди сыхур, тибудый ту. Та җочў вардэ дон назорейжынди сыхур, ё җё туфа лян хўзы җонни. 6-7Тади туфа зусы йигә җихо, зыфәсы та ба гәҗя ги Җў җүгили. Та дубудый мэти, ба гәҗя бу нын зўчын буганҗинди. Йинви җыгә тади нён-лозы, дищүн хуэйҗәсы зымый дан вучонли, та е бу нын до мэти гынчян+. 8Дон назорейжынди сыхур, тасы ги Җў фынчўлэди жын.

9Дансы зэ назорейжын гынчян сый мынмынди вучонли, та ба гәҗяди гуйҗун туфа зўчын буганҗинди йимяр, нэхур та ё дын чи тянни, йиху ё ба ту тидёни, ба хўзы гуадёни. Зу җымуҗя та чынха ганҗиндини. 10Ди ба тян та ё ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы надо Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини+. 11Исраилди ахун ба йигә гәвазы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини, җё нэгә жын чынха ганҗинни, йинцысы та дули мэтили. Да нэйитян дашон, та зэ бу нын ти туфа, 12ба гәҗя ги Хўда җүги, дон назорейжынни. Ба зочян та донха назорейжынди нэще жызы бу суан, йинцысы та ба гәҗяди туфа зўчын буганҗиндили. Та ё на йигә йисуйди ёнгозыни, ба ёнгозы җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини.

13Җисы назорейжын гиха вардэди жызы ман, та ё до Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, 14ба сангә мәю дуанбянди сынлин ги Җў җүгини: ба йигә йисуйди гун-ёнгозы җүчын шоди гўрбани, ба йигә йисуйди му-ёнгозы җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани, ба йигә гун-ён җүчын пиннан гўрбани+. 15Та хан ё җү йикуонзы мәю җёмянди мәмәни: на мян лян чин-ю хуәхади нон, на чин-ю мәхади бинзы, мян дэ путоҗю+.

16Исраилди ахун ё ба җыще дунщи ги Җў надо мянчянни, ба таму җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани зэмусы шоди гўрбанини. 17Та ба нэгә гун-ён лян нэ йикуонзы мәю җёмянди мәмә ги Җў ё җүчын пиннан гўрбанини; ба мян лян путоҗю е җүгини. 18Назорейжын ё зэ гуйҗун җонфон мынди чянту ба ту тидё, ба туфа гәдо хуә готуни. Зэ җыгә хуәшон шо пиннан гўрбанидини.

19Йиху Исраилди ахун ё ба җўхади гун-ёнди йигә чян туйзы лян куонзы литуди йигә нон дэ йигә бинзы нашон, ги назорейжын гидо шунини+. 20Исраилди ахун ё ба җыгә чыди ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Йиху ба җыгә лищин ги Исраилди ахун шынха (чўгуә җыгә, гун-ёнди щүнцазы лян датуй есы ги Исраил ахун шынхади). Җыще сычин гуәлиди йиху назорейжын цэ нын хә путоҗюни+.

21Җыще хуа тифәдисы назорейжын яндин зунхўди фалү. Назорейжын дан щён чўгуә та гихади вардэ хан җү данлин гўрбани, нэхур та яндин ё җочў щүхади хуа ганни.

Исраил ахун замуҗя ги жынму ё панвон хони

22Җў ги Муса гиди фынфу 23җё та ги Харунэ лян тади эрзыму фәни, замуҗя ё ги исраилжынму панвон хони:+

24-26Җё Җў ги ни ги бэрэкэти! Җё Та ба ни каншуди! Җё Та до нишон хо! Җё Тади щин до нишон ван! Җё Җў ги ни ги пиннан!

27Җў фәди:

– Таму дан ви Вәди минзы ги исраилжынму панвон хо, Вә ги таму ги бэрэкэтини.

7

Исраилжынмуди мый йигә зў ё дуанди лищин

7^1Ба Хўдади гуйҗун җонфон дачелэди нэйитян, Муса ба гуйҗун җонфон лян литуди йиче дунщи, ба шо гўрбаниди җуәзы лян йиче сыйүнди җяхуә на гуйҗун чин-ю мәли, зу җымуҗя җыще дунщи чынха Җўдили+. 2Йиху исраилжынмуди линшуму (таму зусы мый йигә зўди дэ җящяди тузы, суан исраилжынмуди фурди жынму) лэ, 3ба гәҗя ги Җў дуангиди лищин налэли: люгә мачә, шы эргә поню. Лёнгә линшу дуанли йигә мачә; мый йигә линшу дуанли йигә поню. Таму ба җыще мачә дэ сынлин надо Хўдади гуйҗун җонфонди мянчянли. 4Җў ги Муса фәди:

– 5Ни ба җыще лищин җешуха, ба таму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ганди гунсышон сыйүнни. Ба лищин ги левитжынму җочў таму ганди гунсы фынкэ.

6Муса ба йиман чә лян поню ги левитжынму җёдо шунили. 7Та ба лёнгә чә лян сыгә поню ги Гирсон җящяди жынму гигили;+
8ба сыгә чә лян багә поню ги Мерари җящяди жынму гигили. Харунэди эрзы Ифамар ба таму ганди йиче гунсы җокандини+. 9Кәсы ги Кааф җящяди жынму Муса са ду мә ги, йинцысы таму ё җокан Хўдади гуйҗун җонфонни, ба та ё зэ җягуэзышон гонни+.

10Ба шо гўрбаниди җуәзы на щён-ю мәди нэйитян, линшуму ба ёди лищин надо шо гўрбаниди җуәзы гынчянли. 11Нэгә сыхур Җў ги Муса фәди:

– Ни ги таму фәги: җынҗыр шы эр тян тянтянмир йигә линшу ё налэ лищинни, җё ба шо гўрбаниди җуәзы зўчын гуйҗундини.

12Ту йитян Яхўти зўди линшу Аминадавди эрзы Наассон ба лищин налэли+. 13Наассон ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхали). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 14йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на Хўдади гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён+. 15Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы+. 16Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү+. 17Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Аминадавди эрзы Наассон дуанхади лищин+.

18Ди эртян Иссахар зўди линшу Цуаради эрзы Нафанаил ба лищин налэли+. 19Нафанаил ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 20йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 21Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 22Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 23Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Цуаради эрзы Нафанаил дуанхади лищин.

24Ди сантян Завулон зўди линшу Хелонди эрзы Елиав ба лищин налэли+. 25Елиав ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 26йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 27Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 28Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 29Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Хелонди эрзы Елиав дуанхади лищин.

30Ди сы тян Рувим зўди линшу Шедеурди эрзы Елицур ба лищин налэли+. 31Елицур ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 32йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 33Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 34Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 35Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Шедеурди эрзы Елицур дуанхади лищин.

36Ди ву тян Щимэ зўди линшу Цуришаддайди эрзы Шелумиил ба лищин налэли+. 37Шелумиил ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 38йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 39Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 40Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 41Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Цуришаддайди эрзы Шелумиил дуанхади лищин.

42Ди лю тян Гад зўди линшу Регуилди эрзы Елиасаф ба лищин налэли+. 43Елиасаф ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 44йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 45Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 46Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 47Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Регуилди эрзы Елиасаф дуанхади лищин.

48Ди чи тян Ефрем зўди линшу Аммиудди эрзы Елишама ба лищин налэли+. 49Елишама ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 50йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 51Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 52Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 53Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Аммиудди эрзы Елишама дуанхади лищин.

54Ди ба тян Манассия зўди линшу Педацурди эрзы Гамалиил ба лищин налэли+. 55Гамалиил ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 56йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 57Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 58Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 59Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Педацурди эрзы Гамалиил дуанхади лищин.

60Ди җю тян Вениамин зўди линшу Гидеонияди эрзы Авидан ба лищин налэли+. 61Авидан ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 62йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 63Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 64Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 65Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Гидеонияди эрзы Авидан дуанхади лищин.

66Ди шы тян Дан зўди линшу Аммишаддайди эрзы Ахиезер ба лищин налэли+. 67Ахиезер ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 68йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 69Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 70Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 71Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Аммишаддайди эрзы Ахиезер дуанхади лищин.

72Ди шы йи тян Асир зўди линшу Охранди эрзы Пагиил ба лищин налэли+. 73Пагиил ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 74йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 75Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 76Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 77Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Охранди эрзы Пагиил дуанхади лищин.

78Ди шы эр тян Неффалим зўди линшу Енанди эрзы Ахира ба лищин дуангили+. 79Ахира ги Җў дуанли йигә бан килоди йин дезы лян бабый граммди йин пынпынзы (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). Ви мянди гўрбани: дезыни дэ пынпынзыни манмар гәди лян олива чин-ю хуәхади мян; 80йибый шыгә граммди җин ванванзы (ба тади фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади), җыгә ванванзыни манмар гәди шоди щён. 81Ви шоди гўрбани: йигә поню, йигә ён, йигә йисуйди ёнгозы. 82Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани: йигә җүлү. 83Ви пиннанди гўрбани: лёнгә поню, вугә ён, вугә җүлү зэмусы вугә йисуйди ёнгозы. Җысы Енанди эрзы Ахира дуанхади лищин.

84Ба шо гўрбаниди җуәзы на щён-ю мәлиди нэйитян, исраилжынмуди шы эргә линшу ба лищин налэли. Таму ги Җў дуанли шы эргә йин дезы, шы эргә йин пынпынзы дэ шы эргә җин ванванзы. 85Мый йигә дезы бонҗер йигә бан кило җун; мый йигә пынпынзы бонҗер бабый грамм җун. Йиман җясы бонҗер саншы кило җун (ба җыще дунщиди фынлён на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель фынлён лёнхади). 86Таму хан дуанли шы эргә җин ванванзы, литу гәди шоди щён. Мый йигә җин ванванзы бонҗер шы эргә грамм җун (ба йичеди җинзы пин Хўдади гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель йинчян суанхали). Йиман ванванзы бонҗер 1,4 кило җун. 87Ви шоди гўрбани таму хан дуанли шы эргә поню, шы эргә гун-ён, шы эргә йисуйди ёнгозы. Ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани җүли шы эргә гунҗүлү. 88Ви пиннанди гўрбани җүли эршы сыгә поню, люшыгә гун-ён, люшыгә гунҗүлү, люшыгә йисуйди ёнгозы. Җысы исраилжынмуди линшуму ба шо гўрбаниди җуәзы на щён-ю мәхади нэйитянди йиху ги Җў дуанхади лищин.

89Муса җиндо Хўдади гуйҗун җонфон лян Җў фәхуади сыхур, та тинҗянли, замуҗя Җў да хәтун щёнзыди гэзышон лёнгә Херувимди[*] донҗунни ги та фә хуадини+.

8

Нан дынзанди вәр

8^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги Харунэ фәги, җё та ба чигә дын нандо юдынзанди чянту, җё лён вончян җо.

3Харунэ зу җочў җыгә фынфу ганли, ба дын нандо юдынзанди чянтули. 4Юдынзан да готу йичыр до дихасы на җинзы дахади, ба та җочў Җў ги Муса зыхади ёнзы зўшонли.

Ба левитжынму зў ганҗинли

5Җў ги Муса фәди:

– 6Ни ба левитжынму лян данлин исраилжынму ё фынкэ зў ганҗинни. 7Ба таму ё җымуҗя зў ганҗинни: ни на ганҗин фи ба таму сайихар, йиху җё таму ба хуншынди ханмо гуа җин, ба йишон щиҗин, җымуҗя таму зу чынха ганҗин жынмуни+. 8Таму ё ла йигә понювазы дэ на лян чин-ю хуәхади щимян; ви вон быйни щи гўнахарди гўрбани, ни хан данлин ё ла йигә понювазыни+. 9Йиху ни җё йиче исраилжын шудо йидарни, җё левитжынму зандо Хўдади гуйҗун җонфонди мянчян. 10Исраилжынму ба шу ё гәдо левитжынмуди тушонни; 11йиху Харунэ ба левитжынму ё җянчўлэ, җё таму чынха Вәди гуйҗун жынмуни. Җы зусы исраилжынму ги Вә дуангиди гуйҗун лищин. Җымуҗя ганлиди йиху, таму цэ нын ги Вә ган гунсыни. 12Левитжынму ба шу ё гәдо лёнгә понювазыди тушонни. Ба йигә сынлин ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини, зу җымуҗя ба левитжынму зў ганҗинни.

13Ни ба левитжынму ги Вә ё дуанчын гуйҗун лищинни. Җё Харунэ лян тади эрзыму җокан левитжынму. 14Зу җымуҗя ни ба левитжынму лян исраилжынму ё фынщёкэни, җё левитжынму чынха Вәдини+. 15Ни ба левитжынму җочў гуйҗун куйчын зў ганҗин, ба таму ги Вә дуанчын гуйҗун лищин, йиху таму нын зэ Вәди гуйҗун җонфон литу ган гунсы. 16Исраилжынмуди йиче тушузыди вифыншон Вә ба левитжынму җянчўлэли, җё таму чынха Вәдини+. 17Вә ба египетжынмуди йиче тушузы щёмедёлиди сыхур, зу нэйитян Вә кәҗя ба исраилжынмуди мый йигә җяниди тушур эрзы лян мый йигә сынлинди гунтудўзы ги гәҗя җянчўлэли, җё таму чынха Вәдини. 18Җыхур исраилжынмуди йиче тушузыди вифыншон Вә ба йиче левитжын ги Вә шынхали. 19Вә ба левитжынму ги Харунэ лян тади эрзыму да исраилжынму литу җёгили, җё таму ви исраилжынму зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган гунсыни. Исраилжынму дан до Гуйҗун вәр гынчян, левитжынму бохў тамуни, бу җё таму шу хэ+.

20Муса, Харунэ лян йиче исраилжын җочў Җў ги Муса гихади фынфу ба Левий зўди жынму ги Җў дуангили. 21Левитжынму ба гәҗя зў ганҗинли, ба йишон щиҗинли, йиху Харунэ ба таму ги Җў дуанчын гуйҗун лищинли, җё таму чынха ганҗин жынмули. 22Җў чечў Муса ги исраилжынму гиди фынфу замуҗя ба левитжынму ги Та ё җянчўлэни, йиче минжын зу җымуҗя ганли. Җымуҗя левитжынму нын зэ Харунэ лян тади эрзымуди мянчян зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган гунсыни.

23Җў ги Муса фәди:

– 24Мый йигә левитжын да эршы ву суй дашон ё зэ Вәди гуйҗун җонфонни ган гунсыни,+
25вушы суйшон бу зў хуәли. 26Йиху та нын зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ги тади дищүн бонмонни, кәсы гәҗя ганбудый гунсы. Зу җымуҗя ни ги левитжынму ба таму ганди сычин ё фынгини.

9

Исраилжынмуди ди эргә Пасха җечи

9^1Исраилжынму да Египет зудёди ди эр нянди җынйүәни, Җў зэ Синай савәни ги Муса фәди:

– 2-3Зу җыгә йүәди шы сы тянди хушон, исраилжынму ё җочў ги таму гихади йиче фынфу дэ фалү гуә Пасха җечини+.

4Муса ги минжын гиди фынфу җё таму гуә Пасха җечини. 5Шы сы тян хушон таму зэ Синай савәни гуәли Пасха җечили. Җў ги Муса замуҗя фәли, минжын зу нэмуҗя ганли.

6Кәсы нэтар ю җигә буганҗин жынни, йинцысы таму дули мэтили. Таму до Муса лян Харунэди мянчян фәди:

–+
7Вәму дули мэтили, җыхур чынха буганҗиндили еба, виса вәму лян данлин исраилжынму йидарни динхади жызы нэйитян ги Җў бу нын дуан лищин?

8Муса хуэйдади:

– Ниму щүәви дынйихар, җё вә тин Җў фә сани.

9Җў ги Муса гиди фынфу 10җё та ги исраилжынму фәгини:

– Ниму лян нимуди хубый литу сый дан дули мэти чынха буганҗинли хуэйҗәсы сый дан чў мын, зэ йүан лўшонни еба, та зывонди гуә Пасха җечини, 11нэхур җё җымуҗяди жын эр йүәди шы сы тянди хушон гуә җыгә җечи. Та ё лян мәю җёмянди мәмә дэ кў цэ чы Пасха җечиди ёнгозыни+. 12Та бу нын ба шынхади жу шындо ди эртянди ганзо; ба ёнгозыди гўдў йигә ду бә җәхуэ. Җё та җочў йиче фалү гуә Пасха җечи+. 13Кәсы сый дан ганҗиндини зэмусы мә чў мын, зэ җяни еба, мә гуә Пасха җечи, нэхур ба тади минзы яндин да Вәди минжын литу ё чүдёни, йинцысы та зэ динхади жызышон ба лищин ги Вә мә дуанги. Нэхур та яндин ю гўнахарни, тади зуй зэ ташонни.

14Зэ ниму җунҗянни җўди нагә вэгуйжын дан щён гуә исраилжынмуди Пасха җечи, нэхур та яндин ё җочў җыще фынфу дэ фалү ганни. Булүн бындиди исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын, ду яндин ё зунхў җыгә фалүни+.

На хуә җуәди йүнцэ

(Җефон 40:34-38)

15-16Ба Хўдади гуйҗун җонфон зачелэди нэйитян, йикуэ йүнцэ халэ ба гуйҗун җонфон гэчўли. Да хушон йичыр до ганзо йүнцэ канчи зущён җуәди хуә йиён+. 17Мый йихуэй җисы йүнцэ да Хўдади гуйҗун җонфоншон челэ, исраилжынму зу ба йинпан шудё шон лўдини. Дансы йүнцэ занха, луәдо натар, нэхур таму зэ нэтар за йинпандини+. 18Минжын җочў Җўди фынфу ба йинпан шудё шон лўдини, е җочў Тади фынфу за йинпандини. Йүнцэ зэ Хўдади гуйҗун җонфоншон зан дуәшо гунфу, минжын зу зэ нэтар е занди нэмущезы гунфу. 19Дансы йүнцэ зэ Хўдади гуйҗун җонфоншон занди гунфу дали, таму зу тин Җўди фынфу бу дунтан. 20Йүнцэ юйиха зэ Хўдади гуйҗун җонфоншон занди шощёр. Бу гуан замуҗя еба, минжын җочў Җўди фынфу да йинпандини хуэйҗәсы шудини. 21Йүнцэ юйиха гуон занди йиванщи, ганзо йизор зу челэли. Йүнцэ дан челэ, таму шуди шон лўдини. 22Булүн лёнтян, бүлүн йигә йүә, йи нян хуэйҗәсы йи да гунфу йүнцэ дан зэ Хўдади гуйҗун җонфоншон, минжын е бу дунтан. Йүнцэ дан челэ, таму шудё шон лўдини. 23За йинпан хуэйҗәсы шу йинпан, таму йинавар суй Җў ги Муса гихади йиче фынфу гандини.

10

Йинзы лаба

10^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ё на дахади йинзы зў лёнгә лабани. Хан минжын зэмусы шу йинпанди сыхур, ни ё сыйүн җы лёнгә лабани. 3Жынму чуй җы лёнгә йинзы лабади сыхур, нэхур минжын зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын чянту ё шудё йидарни, зандо ниди туанйүарни. 4Жынму дан чуй йигә лаба, нэхур гуон зўди тузыму ё шудё йидарни, зандо ниди туанйүарни. 5Данщүанди сыхур лаба дан дуандуар чуй йиҗынзы, нэхур зэ дунбонгә җўди зў ба гәҗяди йинпан ё шудё шон лўни+. 6Данщүанди сыхур лаба дан дуандуар чуй лён җынзы, нэхур зэ нанбонгә җўди зў ё ба гәҗяди йинпан шудё шон лўни. Лаба дан җымуҗя чуй, нэхур ниму ё ба йинпан шудё шон лўни+. 7Кәсы ниму дан щён җё йиче минжын шудё йидарни, нэхур лаба ё чон чуй йиҗынзыни. 8Харунэди хубый, – җы зусы Исраилди ахунму, ё чуй җы лёнгә лабани.

– Ба җыще фалү ниму дэ нимуди хубый йинавар ё зунхўни. 9Ниму зэ нимуди дифоншон лян пудо нимушонди дўшман даҗонди сыхур, ниму ё на җы лёнгә лаба дуандуар чуй йиҗынзыни. Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля, Вә ги ниму бонмонни, ба ниму да дўшманди шуни даҗюхани+. 10Зэ ниму гощинди жызышон – булүн гуә Йүәлён датурди җечи хуэйҗәсы данлинди са җечи, – ниму җү шоди гўрбани зэмусы пиннан гўрбаниди сыхур, е ё чуй лабани. Йинви җыгә Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў. Вә ба ниму җинянчелэни+.

Исраилжынму ба йинпан шудёли

11Ди эр нянди эр йүә эршы, җисы исраилжынму да Египет зудё, йүнцэ да Хўдади гуйҗун җонфоншон челэли. 12Исраилжынму ба йинпан шудё шонли лўли, да Синай савәни зудёли. Йүнцэ до Фаран савәни зандо нэтарли+.

13Таму җочў Җў ги Муса гихади фынфу ту йихуэй да занди вәршон челэ шонли лўли. 14Щянтуни Яхўти зў жынмуди йинпан нади Яхўти зўди чи, дуйву йигә ба йигә гыншон ту йигә челэли. Аминадавди эрзы Наассон линди таму+. 15Цуаради эрзы Нафанаил линди Иссахар зўди дуйву; 16Хелонди эрзы Елиав линди Завулон зўди дуйву.

17Ба Хўдади гуйҗун җонфон шудёди йиху, Гирсон лян Мерари җящяди лёнгә жын ба Хўдади гуйҗун җонфон гоншон зули+.

18Йиху Рувим зў жынмуди йинпан нади Рувим зўди чи, дуйву йигә гынди йигә челэли. Шедеурди эрзы Елицур ба таму линдини+. 19Цуришаддайди эрзы Шелумиил линди Щимэ зўди дуйву; 20Регуилди эрзы Елиасаф линди Гад зўди дуйву.

21Йиху Левий зўди Кааф җящяди жынму гонди Хўдади гуйҗун җонфон литуди йиче гуйҗун дунщи е челэли. Җинту таму до йинпан занди щин вәршон, гон Хўдади гуйҗун җонфонди жынму кәҗя ба Хўдади гуйҗун җонфон дачелэли+.

22Йиху Ефрем зўди жынму нади Ефрем зўди чи, дуйву йигә гынди йигә челэли. Амиудди эрзы Елишама ба таму линдини;+
23Педацурди эрзы Гамалиил линди Манассия зўди дуйву; 24Гидеонияди эрзы Авидан линди Вениамин зўди дуйву.

25Линйир Данди зў нади Дан зўди чи, йидуйву йидуйвуҗя е челэли. Аммишаддайди эрзы Ахиезер ба таму линдини+. 26Охранди эрзы Пагиил линди Асир зўди дуйву; 27Енанди эрзы Ахир линди Неффалим зўди дуйву. 28Исраилжынму зу җочў җыгә банфа, дуйву йигә гынди йигә мый йихуэй челэ, ба йинпан шудё шон лўдини.

Исраилжынму ба йинпан шушон зули

29Муса ги гәҗяди вэфу Ховав, мадианжын Рагуилди эрзы, фәди:

– Вәму щён вон Җў ги вәму гиди дифоншон чини. Та зочян щүхали, ба исраилжынму зўчын фуҗүдини, йинви җыгә чин ни лян вәму зу! Вәму ги ни е ги фугуйни+.

30Ховав хуэйдади:

– Бу, вә бу чи. Вә хуэй вәди ло җяни.

31Муса фәди:

– Чин ни ба вәму бә лёха. Ни ба савә җыдоди ходихын, вәму зэ нани ё да йинпан, ни ги вәму нын зыги. 32Ни дан лян вәму шынха, вәму яндин ба Җў ги вәму гиди йиче фугуй ги ни е гини.

33Исраилжынму да Синай гуйҗун сан гынчян зудё, вончян зули сан тян. Җўди хәтун щёнзы йинавар зэ тамуди туни зудини, ги исраилжынму зы да йинпанди вәрдини. 34Таму ба йинпан да йигә вәршон бандо данлин вәршондини, быйтян Җўди йүнцэ ба таму гэчўдини+.

35Мый йихуэй ба хәтун щёнзы шудё гоншон зуди сыхур, Муса фәди:

– Җў! Җё Ниди дўшманму лансандё, җё таму да Ниди мянчян подё!

36Мый йихуэй җисы хәтун щёнзы долэ, занхади сыхур Муса фәди:

– Җў, Вәму читоди җё Ни хуэйлэ, до Исраил чянчян-ванванди жын җунҗянни!

11

Тавера дифон

11^1Минжын фали, кўшын лашон гондотуә Җўли. Җў тинҗян җыгә чишонлэли, на хуә шокэ тамули. Җў дафахади хуә зэ таму донҗунни җуәли, ба йинпанди йиба шованли+. 2Минжын пәфан-юцуди читоди җё Муса ги йигә бонцуни. Муса чито Җўли, хуә донвәр зу җўхали. 3Минжын ги нэгә дифон нанлигә минзы, ба та җёчын Таверали[*], йинцысы Җў дафахади хуә ба таму зэ нэтар шоли.

Муса җянчўлэли чишыгә линшужын

4Җигә вэгуйжын лян исраилжынму йидарни зудини, таму щён чыщер чыди. Исраилжынму гәҗя е жынбучўли, гондоди фәдини:

– Вәму дан нын чы йидяр жуса, дуәму хо!+
5Вәму зэ Египет җўди сыхур, чинчир чыгуә йү; ви йү вәму йигә чян ду мә чўгуә. Вәму җидини, вәму ю дуәшо хуонгуа, щигуа, лю цун, цун гўдўзы дэ суанни. 6Җыхур вәму мәю җинли. Җытар са чыди ду мәю, тянтянмир чўгуә җыгә манна, заму са ду мә чыди!+

7Маннади ёнзы зущён янсуй зыр, хуон-бый янсыйди. 8-9Тянтянмир хили манна лян лўфи йиён, луәдо йинпандини. Ди эртян ганзо йизор минжын чўчи, зэ туайүарни шу маннадини. Ба та нахуэйлэ зэ мәзышон мә суй хуэйҗәсы мәчын мян, йиху җўфу луә бинзыдини. Маннади щён видо зущён мәмә бинзы лян олива чин-ю хуәхади йиён+.

10Муса ба минжынди гўнун тинҗянли. Мый йигә җящяди жынму зэ гәҗя җонфонди мынкуни занди, юцуди кўдини, йинви нэгә та йүә пәфанхали, йинцысы Җў ви минжын чишонлэли. 11Муса ги Җў фәди:

– Хўда-я, виса Ни до вәшон җыму за? Ни ба вә бу нэма? Виса Ни җё вә гуан җыще жынни? 12Вә бусы тамуди мама, вә ба таму мә сын-ён. Виса Ни җё вә, зущён го йүәвазыди нүжын йиён, ба таму тянтянмир бошон, надо Ни ги тамуди зўзў-быйбый щүхади дифоншончини? 13Җё вә зэ нани ги җыщезы жын зо жучини? Таму бу җўди кўди ё чы жуни! 14Вә йигәр ба таму гуанбучў. Хўда-я, вә ба җыгә җун данзы данбучелэли!+
15Ни дан вонху до вәшон җымуҗя, вә чито Ни, җё Ниди щин до вәшон ван, Ни ба вә дасычи, җё вә зэ бә шу җыгә бэляли.

16Җў ги Муса фәди:

– Ни ги Вә да Исраилди ложынму литу җянчўлэ чишыгә жын, җё таму дон линшу дэ цаканди жынму. Ни ба таму линдо Вәди мянчян, до Хўдади гуйҗун җонфон гынчян, җё таму лян ни зандо йидарни+. 17Вә халэ зэ нэтар лян ни фәхуани. Вә ба ги ни гихади Вәди Лин нашон, ги таму е фынгини. Йиху таму зу нын ги ни бонмон бый данзы, бә җё ни йигәр гон җыгә җун данзы. 18Җыхур ни ги минжын фәги: «Ниму ги миргә ба гәҗя ё даҗә җинни; миргә ниму чы жуни. Җў ба нимуди кўшын дэ гондоди хуа тинҗянли. Ниму фәли: «Вәму щён чы жуни! Вәму зэ Египет җўди сыхур би җыхурди гуонйин гуәди хощер!» Җыхур Җў ги ниму зу ги жуни, ниму яндин ба та чыбони+. 19Ниму ба жу гуон бусы чы йитян, лён тян, е бусы ву тян, шы тян хуэйжәсы эршы тян, 20ниму ба та җынҗыр чы йигә йүәни, йичыр до нэгә сыхур, җисы жу да нимуди бизы, эрдуәни чўлэни, җё ниму ду фачони. Җыгә сычин яндин йүни, йинцысы ниму гондо Җўли, лади кўшын фәди: «Виса заму да Египет зудёли?»

21Муса ги Җў фәди:

– Хўда-я! Вә зэ җытар линди 600 000 жын, наму Ни фә, Ни ги таму ба йигә йүә чыди жу ги гунима+? 22Дансы ба вәмуди ню чүн, ён чүн йиче зэдё, нэхур таму разынима? Хэпа хэзы литуди йиче йү ги таму бу гу чыма!

23Җў хуэйдади:

– Нандый Вәди шу дуанхалима? Җыхур ни канҗянни, замуҗя Вә фәхади хуа йүни!+

24Муса чўчи, ба Җў фәхади йиче хуа ги минжын фәгили. Та да ложынму литу җёли чишыгә нанжын, җё таму зандо Хўдади гуйҗун җонфонди туанйүарнили. 25Җў да йүнцэ литу халэ, лян Муса фәли хуали. Хўда ба Та ги Муса гихади Лин нашон, ги нэ чишыгә ложын е гигили. Хўдади Лин луәдо тамушонди сыхур, таму ду фәкэ Хўдади хуали, кәсы фәди гунфу бу да, җўхали.

26Таму литуди лёнгә ложын (йигә минзы җёди Елдад, ди эргәди минзысы Модад) шындо йинпаннили, зэ Хўдади гуйҗун җонфон нэтар мә чи. Кәсы Хўдади Лин е луәдо тамушонли, таму зэ йинпанни е фәкэ Хўдади хуали. 27Йигә щёхуәр подо Муса гынчян, ба Елдад лян Модад җымуҗя фәди ги та сунгили.

28Навинди эрзы Иса (та зусы Муса җянчўлэди бонбан) тинҗян җыгә хуа ги Муса фәди:

– Муса җонгуйди! Чин ни ба таму дончў, җё таму бә фәли.

29Муса хуэйдади:

– Ни цощин вәди миншындинима? Вә зывонди җё Җў ба Тади Лин ги Тади йиче минжын гиги, җё таму чынха шынжынму!

30Йиху Муса лян Исраилди чишыгә ложын хуэйли йинпаннили.

Җў ба нанчўн чёр дафалэли

31Мынмынди Җў җё фын гуачелэ, ба йида чүн нанчўн чёр да хэзышон гуалэли. Җё таму луәдо йинпанди җувинили. Таму ба йиман йинпанди җуви пуманли; вон дун-щи, нан-бый зу хошо километр, мангәчўр дусы нанчўн чёр, ли димян ю йигә метр го+. 32Нэйитян минжын җынҗыр йитян-йивэщи, ди эртян җынҗыр йитян җуали чёрли. Мый йигә жын дин шоди шули йичян кило. Таму ги гәҗя ба чёр сандо йинпанди туанйүарнили. 33Жу хан дуәдини; таму ба жу хан мә чыванни, Җў ги минжын сынли чили, ба вынбин дафалэ җё ба хошо жынди мин хэли. 34Ба нэгә дифон җёлигә Киброт-Гаттаава[*], йинцысы таму зэ нэтар ба нэ чы жуди жынмуди мэти сундёли.

35Да Киброт-Гаттаава минжын бандо Асирофли. Доли Асироф таму ба йинпан зачелэли+.

12

Мариам шули зуйли

12^1Муса да Хушди хубый литу ги гәҗя ба нүзы чүшонли. Мариам лян Харунэ ви җыгә сычин ба Муса манйүанли. 2Таму фәди:

– Нандый Җў гуон чечў Муса фә хуадинима? Та чечў вәму е фә хуадини.

Җў ба җыгә хуа тинҗянли. 3Дун-яшон йиче жын литу Мусасы дин хо пичиди жын. 4Җў мынмынди ги Муса, Харунэ дэ Мариам фәди:

– Вә щён җё ниму сангәр до Вәди гуйҗун җонфон җытар лэни.

Таму сангәр зу чили. 5Җў зэ йүнцэ җўзы литу долэ, зандо Тади гуйҗун җонфонди мын гынчян, ба Харунэ дэ Мариам ханли йишын:

– Харунэ! Мариам!

Таму лёнгәр вончян зули җи бу. 6Җў ги таму фәди:

– Ниму тин, Вә җыхур фә сани! Ниму җунҗянни дан ю Вәди шынжынму, Вә на чигуэ ёншы до таму гынчян, фимындини лян таму фә хуани+. 7Кәсы Вә лян Вәди хуәҗи Муса җымуҗя мә фә хуади. Вә җё та гуан Вәди йиче исраилжынни. 8Йинви җыгә Вә лян Муса мян дуй мян фә хуадини, фәди щянщярди, бусы на цэхуар фә хуадини. Та җянгуә Вәди ёнзы! Ниму за мә хэпа дэцэ Вәди хуәҗи Мусади?!+

9Җў ги таму чишонлэли; Та зудёли. 10Йинви җыгә йүнцэ да Хўдади гуйҗун җонфоншон челэли, Мариамди жупишон мынмын мафынбин куәкуәзы чўлэли. Та, зущён щүә йиён, быйбырхали. Харунэ канҗян Мариам чўли мафынбинли,+
11зу ги Муса фәди:

– Эё, вәди җонгуйди-я! Чин ни ви вәмуди хўдў гўнахар ба вәму бә зуй җыму зали. 12Ни бә җё Мариам чынха, зущён сын-ёнха мәю минди йүәвазы йиёндили, бангә шынзы ладолиди.

13Муса хан Җўди, читоли:

– Хўда-я! Вә читоди җё Ни ба та канхоса!

14Җў хуэйдади:

– Ниму сылёнйихар, тади дада ги тади ляншон дан тў йику, нандый та чи тян щюди, бу чён чи тянма?! Йинви җыгә ба та да йинпанни ганчўчи, чи тян җё та бә җинлэ, йиху та цэ нын хуэйлэ+.

15

Ба Мариам да йинпанни ганчўчили, та зэ йинпан вэту җынҗыр шынли чи тян. Минжын мә шон лў, йичыр дындо та хуэйлэди нэгә сыхурли.

(16) •Йиху таму да Асироф зудё, до Фаран савәнили, зэ нэтар зали йинли+.

13

Цаканди жынму

(Чунфә фалү 1:19-33)

1-2

13
(1) Җў ги Муса фәди:

– 3(2) Ни да Исраилди шы эргә зў литу җянчўлэ шы эргә тузы, ба таму дафадо Ханаан дифоншон. (Зу ба нэгә дифон Вә ги исраилжынму гидини.) Җё җы шы эргә жын ба дифон цади канйихар.

4

(3) Муса тинли хуали, зу да Фаран савәни ба шы эргә тузы дафачўчили+. 5(4) Җы зусы тамуди минзы:

Рувим зўди тузы: Закхурди эрзы Саммуа,

6

(5) Щимэ зўди тузы: Хоривди эрзы Сафат,

7

(6) Яхўти зўди тузы: Иефоннийди эрзы Халев,+

8

(7) Иссахар зўди тузы: Юсуфди эрзы Игал,

9

(8) Ефрем зўди тузы: Навинди эрзы Осия,

10

(9) Вениамин зўди тузы: Рафуйди эрзы Фалтий,

11

(10) Завулон зўди тузы: Содиевди эрзы Гаддиил,

12

(11) Манассия зўди тузы: Сусийди эрзы Гаддий,

13

(12) Дан зўди тузы: Гемаллиди эрзы Аммиил,

14

(13) Асир зўди тузы: Михаилевди эрзы Сефур,

15

(14) Неффалим зўди тузы: Вовсиди эрзы Нахбий,

16

(15) Гад зўди тузы: Махиди эрзы Геуил.

17

(16) Зу ба җы шы эргә цаканжын Муса дафади җё ца нэгә дифончили. Муса ба Навинди эрзы Осияди минзы җёчын Исали+.

18

(17) Муса ба таму дафачиди сыхур, ги таму фәди:

– Ниму җыхур да җытар до Ханаан дифонди нанбонгә, йиху шон сан дифон. 19(18) Ниму канйихар, нэгә дифонсы замуҗяди; нэтар җўди дуәшо жын; тамуди җин дама бу да. 20(19) Ниму канйихар, нэтарди ди хама хо; жынму зэ чынни җўдинима хуэйҗәсы зэ йинпаннини. 21(20) Ниму канйихар, нэтарди ди фуҗүма бу фуҗү зэмусы ю фума мәю? Ниму да нэтар нахуэйлэщер готян. (Нэгә сыхур путо фули).

22

(21) Җы шы эргә цаканжын чили, да Син савә датур йичыр до Рехов дифоншон цали. (Рехов зэ Емаф дифон гынчянни). 23(22) Таму щянтуни доли нанбонгәли, йиху зудо Хевронли. Енакди хубый Ахиман, Сесай дэ Фалмай лян тамуди җящя зэ җыгә дифоншон җўдини. (Хеврон би Египетди Цоан чынпу зо гэди чи нян). 24(23) Шы эргә цаканжын доли Есхол пинчуанли, зэ нэтар гәхалэли йи җуазы путо. Путо җуазы зу нэму җунди йимяр, лёнгә нанжын ба та на бонзы гончелэли. Таму хан нахуэйлэлищер шылю лян инжир+. 25(24) Таму ба нэгә чуандо дифон җёлигә Есхол[*], йинцысы исраилжынму зэ нэтар гәхалэли йи да путо җуазы.

26

(25) Шы эргә цаканжын ба нэщезы дифон цали сышы тян, йиху таму хуэйлэ 27(26) доли Фаран савәниди Кадес дифонли. Зэ нэтар таму до Муса, Харунэ лян чүан исраилжынмуди мянчянли. Таму ба йиче җянхади фәли зэмусы ба нахуэйлэди готян ги даҗя зыги, җё таму канли. 28(27) Таму ги Муса хуэйдали:

– Ни ба вәму дафачиди нэгә дифон вәму ду цали. Нэгә дифон җыншы фуҗүдихын, нэтар нюнэзы дэ фынми тондини. Ниму кан, җы зусы нэгә дишон җонди готян. 29(28) Кәсы нэгә дифонди жынмуди җин дадихын. Тамуди чынпу дадихын. Чынпуди чён годихын. Вәму хан зэ нэтар җянгуә Енакди хубый. 30
(29) Амаликжынму зэ нанбонгә җўдини; хеттейжынму, иевусейжынму дэ аморрейжынму зэ сан дифонни җўдини. Хананейжынму зэ Дахэди дэ Иордан хәди бонгәрни җўдини+.

31

(30) Халев ги Муса мянчян занди жынму фәди җё таму нанвынхани:

– Заму җыхур челэ, зу, яндин ба нэгә дифон җаншон. Замуди җин гуни+.

32

(31) Кәсы лян Халев йидарни чиди нэще жын фәди:

– Бә, заму мәю нэму дади җин, ба таму дабубэ. Нэтар жынмуди җин би замуди да.

33

(32) Зу җымуҗя таму зэ исраилжынмуди донҗунни бу җынди фә нэгә дифондини. Таму фәди:

– Нэгә дитў ги нэтар җўди жынму гибушон йүнди шучын. Нэтар җўди йиче жынди гәзы дадихын. 34(33) Вәму хан зэ нэтар җянли да ханзы жынмули – Енакди хубый. Вәму җүәмуди, вәму зэ тамуди мянчян зущён маза йиён+.

14

Исраилжынму гондодини

14^1•Исраилжынму лян кў дэ ханди пәфанли җынҗыр йивэщи. 2Таму ба Муса лян Харунэ гондоди:

– Заму дан зэ Египет хуэйҗәсы зэ җыгә савәни вучонли би җыгә ду хощер!+
3Виса Җў ба вәму линдо җытарли? Дўшман пушон лэ, ба заму яндин дасыни! Таму ба замуди щифузы лян ваму яндин дёшон зуни! Зу, заму йүанхуэй вон Египет гуәчи бу хома?

4Йиху таму йигә ги йигә фәди:

– Дуйдини, заму җянчўлэ йигә линшу, җё та ба заму йүанхуэй линдо Египет!

5Муса лян Харунэ падо минжынди мянчянли+. 6Навинди эрзы Иса лян Иефоннияди эрзы Халев (таму лёнгәрсы ца нэгә дифонди жын) пәфанди, щинни нан шуди, ба йишон чәлан+
7ги минжын фәди:

– Вәму цаканхади нэгә дифон йиче ходихын. 8Җў дан до замушон разы, Та ба заму линдо нэтар чини, ба нэгә фуҗү, тон нюнэзы дэ фынмиди дифон ги заму гигини. 9Ниму бә фандуй Җўли, е бә хэпа нэгә дифоншон җўди жынму. Заму ба таму яндин дабэни. Таму мәю бохў гәҗяди җин, кәсы Җў лян заму зэ йидарнини. Йинви җыгә ниму бә хэпали!

10Кәсы даҗя ба шыту надо шуни, щён ба Иса лян Халев дасыни. Мынмын жынму канҗянли: Җўди гуонлён лэ, луәдо Хўдади гуйҗун җонфоншонли+.

Муса ви минжын чито Хўдадини

11Җў ги Муса фәди:

– Җыщезы жын хан до җисы канбуче Вәни? Хан до җисы таму бу щинфу Вәни? Суйжан Вә ги таму щянли дуәшо кэрамэти еба, таму хан бу щинфу Вә. 12Вә җё вынбин ба таму йиман щёмедёни, йиху Вә җё ни лян ниди хубый чынха вида минзўни+.

13Кәсы Муса ги Җў фәди:

– Хўда-я! Ни на Ниди да лилён ба җыщезы жын да Египет линчўлэли. Египетжынму ба Ни ги Ниди минжын ганхади сычин тинҗян, 14йиху таму ги җыгә дифоншон җўди жынму ба җыгә фәни. Җытар җўди жынму ду тингуә: Ни, Җў, лян вәму зэ йидарнини. Ниди йүнцэ занха, ба вәму шанчўди сыхур, Ни җё вәму ба Ни мян дуй мян канҗянли. Быйтян Ни зэ йүнцэди җўзы литу лин вәмудини, хили Ни зэ хуә җўзы литу лин вәмудини+. 15Ни дан ба Ниди минжын щёмедё, нэщезы минзў тинҗян Ниди вида миншын фәни: 16Ни зэ савәни ба Ниди минжын щёмедёли, йинцысы Ни мәю нынгў ба таму линдо Ни гәҗя ги таму щүхади дифоншончи+. 17Йинви җыгә, Җў, вә чито Нидини, Ни ба Ниди вида лилён щянги, җё Ни щүхади хуа чын. Ни зочян фәгуә:+
18«Вәсы Җў, Вәди жыннэ дадихын, Вәди щин вандихын зэмусы Вә фоншә гўнахар лян зуйни. Кәсы ви нён-лозыди гўнахар, Вә яндин зуй тамуди хубыйни, йичыр до ди сан, сы быйзы». 19Җў, вә чито Нидини: Ни җочў Ниди видади, мә гэбянди щинэ ба Ниди җыще жынди гўнахар фоншә, зущён да Египет чўлэди дашон, Ни ба таму фоншәлиди йиён.

20•Җў хуэйдади:

– Вә җочў ниди чито фоншә тамуни. 21Вә, Җў, йинавар хуәдини, Вәди гуонлён ба димян җолёндини, 22Вә дў җудини: җыще жын бу җиндо нэгә дифоншон. Таму җянгуә Вәди гуонлён, җянгуә Вә зэ Египетди савәни щянхади йиче кэрамэти, кәсы таму йихуэй лян йихуэй зыян Вәди жыннэдини, бу щён тин Вәди хуа. 23Таму бу җин Вә зочян ги тамуди зўзў-быйбый щүхади нэгә дифон. Сый гондо Вә, йигә ду бу җян нэгә дифон+. 24Кәсы Вәди нў Халев лян җыще жын бу йиён. Та шыщин-шыйиди тинли Вәди хуали, йинви җыгә Вә ба та линдо та цаканхади нэгә дифонни. Халевди хубый е ба нэгә дифон җаншонни,+
25нэ зусы амаликжынму дэ хананейжынму җыхур җўди пинчуан. Миргә ниму җәгуәчи, да савәни җочў Хунхэ чи.

Җў ви исраилжынмуди гондо зуйли тамули

26Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 27Җыще ха жын до җисы хан гондо Вәни? Вә ба таму гондоди хуа кәҗя тин гули! 28Ни җыхур ги таму фәги: Вә, Җў, на Вәди йинаварди мин дў җудини, ниму ё сали, Вә зу җочў нимуди хуа ги ниму ганни. 29Ниму ду вандёни, ба нимуди мэти педё савәнини. Йинцысы ниму гондо Вәли, ниму литуди да эршы суй дашонди йигә жын ду бу җин нэгә дифон+. 30Вә зочян щүли, җё ниму җўдо нэтарни, кәсы җыхур Вә фәди: чўгуә Халев лян Иса, сый ду бу җин нэгә дифон+. 31Ниму фәли, дўшманму ба нимуди ваму нын дёшон зу. Кәсы Вә ба таму линдо ниму канбучеди дифончини. Нэгә дифон вонху чынха тамуди җяни, 32кәсы ниму гәҗя зэ җы савәни вандёни. 33Ви нимуди бущинфу нимуди эрнү шу зуйни: таму зэ җыгә савәни юҗуан сышы нянни, йичыр до нэгә сыхур, җисы ниму ду вучондёни+. 34Ниму ба нэгә дифон цаканли сышы тян, йинви җыгә ниму шу сышы нянди зуйни: йи нян ви йитян. Җё ниму җыха: Вә ба ниму дан лёха, нэхур лян ниму йү сани. 35Вә, Җў, ги ниму фә шыхуани: Вә ги фандуйха Вәди ха жынму замуҗя фәли, зу нэмуҗя ганни. Ниму ду зэ җыгә савәни вандёни!

36-37Җисы Муса дафачиди цакан нэгә дифонди җигә жын хуэйлэ, таму фәли нэгә дифонди җя хуали, җё минжын челэ, гондо Җўли. Йинви җыгә Җў җё җыще жын хэли вынбин, вучонли. 38Цакан нэгә дифонди шы эргә жын литу гуон Навинди эрзы Иса лян Иефоннийди эрзы Халев лёнгәр шынхали+.

Исраилжынму хан фандуйли Җўли

(Чунфә фалү 1:41-46)

39•Муса ба Җўди хуа ги исраилжынму фәгили. Даҗя тинҗян җыгә хуа тэ пәфанхали. 40Ди эртян ганзо йизор жынму шыканди щён ба сан дифон чёншонни. Таму фәди:

– Щянзэ вәму до Җў ги заму щүхади нэгә дифоншон шәлү бянйили. Вәму жынчын вәму ганхади гўнахарни.

41Кәсы Муса ги таму фәди:

– Виса ниму до җыхур хан бу тин Җўди хуа? Ниму щён ганди сычин йидяр ду бу чын! 42Занха, ниму бә чи! Җў лян ниму мә зэ йидарниди йимяр, дўшман ба ниму дабэни. 43Җисы ниму ба амаликжынму дэ хананейжынму пынҗян, таму лян ниму дадо йидарни, яндин ба ниму щёмедёни, йинцысы ниму да Җў гынчян җуангуәчили, мәщин гыншон Та зу+.

44Җўди хәтун щёнзы лян Муса да йинпанни мә нуәвәр, зу җыгә еба, жынму ба гәҗяди данзы фонда шонли сан дифонли. 45Нэгә сан дифоншон җўди амаликжынму дэ хананейжынму пушон таму лэ, ба нэще исраилжын дабэли, йичыр җуйдо Хорма дифоннили+.

15

Җү гўрбаниди фалү

15^1Җў ги Муса фәди:

– Ни ги исраилжынму фәги: 2җисы ниму доли Җў ги ниму щүхади дифоншон, ниму яндин ё зунхў җыще фалүни.

3Сый дан гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён җү йигә гўрбани, хуэйҗәсы җёмын җечишон щён ги Җў җү шоди гўрбани, хуэйҗәсы данлин са гўрбани, та ба поню, гун-ён, ёнгозы зэмусы җүлү ду нын җү. Җыщезы гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+. 4-5Нэгә жын лян ги Җў җүгиди мый йигә ёнгозы йидарни, хан ба лян йигә литр чин-ю хуәхади йигә кило мян зэмусы йигә литр путоҗю ё налэни. 6Җү гун-ёнди сыхур йидарни хан ё налэ лян йигә бан литр чин-ю хуәхади лёнгә килоди мян 7дэ йигә бан литр путоҗюни. Җыще гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 8Сый дан гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён ги Җў ба поню җүчын шодёди хуэйҗәсы пиннанди гўрбани,+
9нэхур та хан ё налэ лян лёнгә литр чин-ю хуәха сангә кило мян 10дэ лёнгә литр путоҗюни. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+.

11Җү поню, гун-ён, ёнгозы хуэйҗәсы җүлүди сыхур ду ё җымуҗя банни. 12Җочў сынлинди фур ниму ги мый йигә гўрбани җымуҗя ё банни. 13Мый йигә исраилжын ги Җў җү шоди гўрбаниди сыхур, ви җё Җў разы, яндин ё җымуҗя банни. 14Зэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжын, напа та гуон зан җитян хуэйҗәсы зэ нэтар җў лони, та дансы ги Җў җү шоди гўрбани җё Та разы, та е, зущён исраилжын йиён, ё зунхў җыгә фалүни. 15Ниму гәҗя дэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжынму йинавар ё зунхў җыгә фалүни. Ниму лян таму зэ Җўди мянчян дусы йимур-йиёнди+. 16Йинви җыгә йиёнди фалү лян фынфу йимур-йиён зэ нимушонни, е зэ тамушонни.

17Җў җё Муса ги исраилжынму ба җыще хуа фәгини:

– 18Җисы ниму доли Вә ги ниму гихади дифоншон, ниму яндин ё зунхў җыще фалүни. 19Ниму зэ нэтарди дишон җун са еба, ба җыгә яндин ё ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. 20Луә мәмәди сыхур, ниму ё на ту йигә шухади мыйзыни, ба луәха ту йигә мәмә бинзы ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Ба җыгә лищин, зущён зэ чоншон да лёншыди лищин йиён, ги Җў ё дуангини. 21Ниму йинавар ё да йиче луәхади мәмә литу ба ту йигә мәмә дуанчын гуйҗун лищинни.

22– Ниму дан мәфончў ба Җўди фынфу литуди йигә фынфу пәлан+
23(ба җыще фынфу Җў җё Муса ги ниму зочян гигили, җё ниму йиху йинавар зунхўни), 24сысый дан мә җыдо йүхади җыгә сычин, йиху жынму ба җыгә цэ җыдоли, нэхур минжын җочў фалү ё налэ йигә понювазы, мян дэ путоҗюни, ба та җүчын шоди гўрбанини. Ба йигә җүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+. 25Зу җымуҗя Исраилди ахун ё ба жынмуди йиче гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тамуди гўнахар фоншәни, йинцысы таму мә җыдо ган гўнахарли; таму ви тамуди гўнахар ги Җў ба шоди гўрбани дэ вон быйни щи гўнахарди гўрбани җүгили. 26Зу җымуҗя Җў ба йиче исраилжын лян таму җунҗянни җўди вэгуйжынмуди гўнахар фоншәни, йинцысы таму мә җыдоди цуәли.

27Ниму литу найигә жын дан мә җыдо ган җымуҗяди гўнахарли, нэхур җё та лалэ йисуйди йигә муҗүлүр; ба та җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани+. 28Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жын мәҗыдоди, зэ Җў мянчян ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни. 29Исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын дан мә җыдоди ган гўнахарли, таму йимур-йиён ё зунхў фалүни+.

30Кәсы найигә исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын дэгўйирди дан ган гўнахар, та дэцэ Җўдини, нэхур ба тади минзы да Тади минжын литу яндин ё чүдёни, 31йинцысы та бу тин Җўди хуа, дэгўйирди мә зунхў Тади фынфу; та ю гўнахарни, тади зуй зэ ташонни.

Мә зунхў шанбэди йигә жын

32Исраилжынму хан зэ савәниди сыхур, таму шанбэ нэйитян ба шу цэхуәди йигә исраилжын зоҗуәли+. 33Ба җыгә жын линдо Муса, Харунэ лян йиче исраилжынди мянчянли, 34йихў ядо банфонзынили, йинцысы нэхур бу җыдо ги та дин са зуйни+. 35Йиху Җў ги Муса фәди:

– Ги җыгә жын яндин ё дин сызуйни; йиче исраилжын ду ё зэ йинпан вэту на шыту ба та дасыни+.

36Исраилжынму ба җыгә жын линдо йинпан вэту, җочў Җўди фынфу, на шыту ба та дасыли.

Ги йишон бянбянзышон фын суйзыди фалү

(Чунфә фалү 22:12; Мф 23:5)

37Җў ги Муса хан фәди:

– 38Ни ги исраилжынму фәги: «Ниму ги йишон бянбянзышон ба суйзы ё дёшонни; ги мый йигә суйзы литу ба данчин янсыйди щян бяншон. Ниму йинавар ё җымуҗя ганни+. 39Җыще суйзы ги ниму чынха йигә җихони: ниму са сыхур ба җыще суйзы дан канҗян, зу ба Вәди йиче фынфу җичелэни, җочў таму ганни. Зу җымуҗя ниму да Вәди мянчян җуанбугуәчи, гыншон гәҗяди вонщён бу зу. 40Җыще суйзы ги ниму тифәдисы җё ниму зунхў Вәди йиче фынфуни, җочў таму ганни, ниму зу чынха Вә җянчўлэди гуйҗун жынмуни+. 41Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў. Вә зочян ба ниму да Египет линчўлэ, ги ниму дон Хўдани. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў»+.

16

Кора, Дафан лян Авиронди зофан

161-2Кора (тасы Левийди йигә хубый, тасы Кааф җящяди Ицгарди эрзы) зэмусы Рувимди сангә хубый – Елиавди эрзы Дафан дэ Авирон, Фалефди эрзы Авнан фандуйли Мусали. Лян таму йидарни хан ю 250 миншын дади, да минжынлиту җянчўлэди линшуни+. 3Таму йидарни шудо Муса лян Харунэди мянчян фәди:

– Гули, ниму зэ бә җуонвонли! Исраилди йиче жын дусы Җў җянчўлэди гуйҗун жын; Җў лян вәму зэ йидарнини. Виса ниму ба гәҗя би Җў җянчўлэди минжын тэди го+?

4Муса тинҗян җыгә хуа, зу гуйдо диха читоли Хўдали+. 5Йиху та ги Кора лян тади йибазы жын фәди:

– Миргә ганзо Җў ги заму зыгини, сыйсы Тади, җянчўлэди гуйҗун жын, нэхур Җў җё нэгә жын чынха Тади хуәҗини. 6-7Миргә ганзо ни лян ниди йибазы жын ба шо щёнди суй хуәлу нашон, литу ба җуәди мый лян шоди щён җуоншон, надо Җў мянчян. Йиху заму кан, Җў да заму литу ба сый җянчўлэли. Гули, ниму җы җигә левитжынму, гули, бә җуонвонли!+

8Муса хан ги Кора фәди:

– Ниму, җы җигә левитжынму, тинйихар! 9Исраилжынмуди Хўда ба ниму лян данлин жынму фынкэли, җё ниму нын до Та гынчян, җё ниму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ган гунсынни зэмусы фусы исраилжынмуни. Җыгә хан ги ниму бу гума+? 10Җў җё ниму лян данлин левитжынму нын до Та гынчянли еба, ниму хан щён ба Исраил ахунди вифын җаншоннима?! 11Ниму гондо Харунэдини, шыдашы – җысы ни лян ниди йибазы жын фандуй Җўли!+

12Муса ба жынму дафачи, җё ба Дафан лян Авирон җёдилэни, кәсы таму фәди:

– Вәму бу чи! 13Ни ба вәму да фуҗү дифоншон линчўлэ (нэтар нюнэзы дэ фынми тондини), җё вәму зэ җыгә савәни вучонни, җыгә хан ги ни бу гума?! Ни хан щён ги вәму дон вонзы гуан вәмунима+? 14Ни ба вәму мә линдо тон нюнэзы лян фынми фуҗү дифоншон, е ги вәму мә ги тандо лян путойүанзы, җё таму чынха вәмуди фугуй. Җыхур ни хан щён хун вәмунима? Вәму бу чи!

15Муса чишонлэ ги Җў фәди:

– Хўда-я! Читоди җё Ни бә җешу җыще жынди гўрбани. Вә ги таму сысый мә сыгуә ха щин; вә ба тамуди йигә лүвазы ду мә нагуә.

16Муса ги Кора фәди:

– Миргә ни лян 250 гыншон ниди жын ду ё лэни, до Хўдади гуйҗун җонфон мянчянни. Харунэ е до нэтарни. 17Ниму мый йигә жын ба гәҗяди шо щёнди суй хуәлу нашон, литу ба шоди щён җуоншон, зандо Җўди мянчян.

18Таму мый йигә жын ба шо щёнди суй хуәлу налэ, литу ба җуәди мый лян щён җуоншон, лян Муса дэ Харунэ йидарни зандо Хўдади гуйҗун җонфонди мын чянтули. 19Кора ба йиче исраилжын шудо Хўдади гуйҗун җонфонди мын чянту, мян дуй мян зандо Муса дэ Харунэ гынчянли. Зу нэгә сыхур Җў щянхади гуонлён ба йиче жын җолёнли. 20Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 21Ниму да җыще жын гынчян зудё, зан йүан, Вә ба таму донвәр щёмедёни+.

22Кәсы Муса лян Харунэ гуйдо диха читоли:

– Хўда-я! Нисы йиче хуәварди Хўда! Вәму литу йигә жын ган гўнахарли, нандый Ни ги йиче жын сын чинима+?

23Җў ги Муса фәди:

– 24Ни ги минжын фәги, җё таму ли Кора, Дафан дэ Авиронди җонфон зан йүан.

25Муса лян Исраилди ложынму йидарни до Дафан лян Авиронди җонфон нэтар чили. 26Та ги минжын фәди:

– Ниму да җыще ю гўнахарди жынмуди җонфон гынчян гуәчи, е бә ду тамуди сыса дунщи. Ниму дан бу тин, ба ниму ви тамуди гўнахар лян таму йидарни е нын щёмедё.

27Таму зу да Кора, Дафан дэ Авиронди җонфон гынчян гуәчили.

Дафан, Авирон лян гәҗяди щифузы дэ ваму чўлэ, зэ гәҗя җонфонди мынкуни зандини. 28Муса ги минжын фәди:

– Җыхур җё ниму җыха, Җў ба вә дафалэ җё ган җыще сычинни, бусы вә гәҗя щён җымуҗя ган. 29Җў ги җыще жын дан бу динзуй, таму дан зущён данлин жын йиён бу зуәнан, пинпин-наннанди вучон, нэхур ниму җыха: җы бусы Җў ба вә дафалэли. 30Кәсы Җў дан щянчўлэ йигә кэрамэти, сысый йүнзун мә җянгуәди сычин, җё ди ба тади ку җонкэ, ба җыще жын лян тамуди йиче дунщи янхачи, җё таму хуәхуәди хадо дуәзэхэ литу, нэхур ниму зу җыхани, җыще жын фандуй Җўли.

31-32Муса җён ба җыще хуа фәван, Кора, Дафан дэ Авирон җүә дихади ди бекэ, таму лян таму җяниди жын дэ йиче дунщи дехачили. 33Таму хуәхуәди лян тамуди дунщи йидарни хадо дуәзэхэ литули. Готуди ди йүанхуэй хәчўли, таму буҗянли+. 34Нэтар занди йиче исраилжын тинҗян тамуди дакў-луанху да нэтар подё, хантуәли:

– Куэ по, куэ по! Эё, хэпасыли! Кан, җё ди ба заму е бә янхачили!

35Йиху Җў дафахалэди хуә ба нэ 250 жын шосыли (зочян таму ги гәҗяди суй хуәлў литу ба шоди щён җуоншон, надо Җў мянчянли)+.

Шо щёнди нонозы

36Җў ги Муса фәди:

– 37Ни чи, ги Исраилди ахун Харунэди эрзы Елеазар фәги, җё та ба нэще хуә шосыди жынмуди йиче шынхади шо щёнди суй хуәлу нашон, ба литу шохади хуэй садо данлин дифоншон, йинцысы шо щёнди суй хуәлусы гуйҗунди. 38Ба шо щёнди суй хуәлу надо Җў мянчянди сыхур, таму чынха гуйҗундини. Йинви җыгә ба ви гәҗяди гўнахар щёмедёлиди җыще жынди шо щёнди хуәлу начи, дачын бә пянзы, ги шо гўрбаниди җуәзы зў йигә гэзы. Җыгә гэзы ги исраилжынму чынха йигә җихони.

39Елеазар ахун ба нэще шо щёнди суй хуәлу налэ, дачын бә пянзы, ги шо гўрбаниди җуәзы зўли йигә гэзы, 40җё исраилжынму җичелэни, сый дан бусы Харунэди хубый, та бу нын ги Җў шо щён. Сый дан бу тин хуа, ба та, зулян Кора дэ тади йибазы жын йиён, е щёмедёни. Елеазар ахун ба җыгә сычин җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли+.

Харунэ ба минжынди мин җюхали

41Ди эр тян йиче исраилжын гондо Муса лян Харунэди фәсы:

– Ниму ба Җўди минжын дасыли!

42Таму шудо йидарни фандуй Муса лян Харунэдини, йиху даҗя ба ту җочў Хўдади гуйҗун җонфон җуангуәчи йиканса, йүнцэ ба гуйҗун җонфон шанчўли: Җўди гуонлён е щянчўлэли. 43Муса лян Харунэ доли гуйҗун җонфон гынчянли; 44Җў ги Муса фәди:

– 45Ниму да җыще жын гынчян зудё. Вә җыхур ба таму йиха щёмедёни!

Таму лёнгәр гуйдо дихали+. 46Муса ги Харунэ фәди:

– Ни ба ниди шо щёнди суй хуәлу нашон, ба шо гўрбаниди җуәзышонди мый дэ щён җуондё литу, куэкуэди надо минжын нэтар, ба тамуди гўнахар вон быйни щидё! Ни куэ чи! Җў чишонлэли, ба вынбин кәҗя щянчўлэли+.

47Харунэ тинли Мусади хуали, куэкуэ подичи, ба шо щёнди суй хуәлу надо жынмуди донҗуннили. Та канҗянли, ба вынбин кәҗя щянчўлэли. Та зу ба щён гәдо хуәшон, ба минжынди гўнахар вон быйни щидёли. 48Харунэ зандо хуә жынмуди дэ вучон жынмуди донҗуннили – вынбин зу җўхали+. 49Бу суан лян Кора йидарни вучондёди жын, нэйитян йиман вучонли 14 700 жын. 50Вынбин җўлиди йиху, Харунэ хуэйли Хўдади гуйҗун җонфонли, лян Муса зандо мын гынчянли.

17

Харунэди җўгунзы

17^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фәги, җё таму ги ни налэ шы эргә җўгунзы, да мый йигә зўди линшу гынчян налэ йигә җўгунзы. Ги җўгунзы готу җё ба тади минзы щешон. 3Ба Харунэди минзы щедо Левий зўди җўгунзышон. Мый йигә зўди линшу гынчян – йигә җўгунзы. 4Ни ба җы шы эргә җўгунзы надо Вәди гуйҗун җонфон литу, гәдо хәтун щёнзыди мянчян, зусы Вә лян ни йүмянди вәр гынчян+. 5Вә дан ба сый җянчўлэ, нэгә жынди җўгунзышон ё кэ хуарни. Зу җымуҗя Вә зэ бу җё исраилжынму гондо ниму.

6Муса ги исраилжынму фәли, зу җымуҗя мый йигә зўди линшу ба җўгунзы налэли. Муса йиман шули шы эргә җўгунзы (Харунэди җўгунзы е зэ таму литуни). 7Муса ба җы йиче җўгунзы надо Хўдади гуйҗун җонфон литу, гәдо Җўди хәтун щёнзы мянчянли.

8Ди эр тян Муса җинли Хўдади гуйҗун җонфонни йиканса: Левий хубыйди Харунэди җўгунзышон кэли хуарли: җўгунзы готу чўлэлигә хуаргўдўр, йиху кэли хуарли зэмусы җели баданли! 9Муса ба йиче җўгунзы нашон, ги исраилжынму зыгили. Даҗя ба йүхади сычин җянли, йиху линшуму ба гәҗяди җўгунзы йүанхуэй нашонли. 10Җў ги Муса фәди:

– Ни ба Харунэди җўгунзы йүанхуэй гәдо хәтун щёнзы мянчян. Җё җыгә ги фандуйхади исраилжынму чын йигә җихо, җё таму җыха: таму хан дан гондо, таму ду вучонни.

11Муса җочў Җўди фынфу ганли.

12Исраилжынму ги Муса фәди:

– Ни кан, җыхур вәму ду вучонни! Җыхур вәму ду ладоли, йиман ду ладоли! 13Сый дан доли Хўдади гуйҗун җонфон гынчян, та вучондини. Нандый вәму ду вучондёнима!

18

Исраилди ахунму лян левитжынму ё зунхўди фынфу

18^1Җў ги Харунэ фәди:

– Ни лян ниди эрзыму, ни дадади җящя дан зэ Хўдади гуйҗун җонфонни фанли зуйли, ниму зу ви җыгә шу зуйни. Кәсы ган Исраил ахунди гунсы дан фанли зуйли, гуон ни лян ниди эрзыму ви җыгә шу зуйни+. 2Ни ба ниди чинчинму, зусы Левий зўди жынму ги гәҗя нашон, җё таму лян ни йидарни ган тамуди гунсы. Ни лян ниди эрзыму зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган Исраил ахун гунсыди сыхур, җё таму ги ниму бонмон+. 3Таму ё ги ниму бонмонни зэмусы зэ гуйҗун җонфон литу ган гәҗяди гунсыни, кәсы таму бу нын ду Гуйҗун вәршонди дэ шо гўрбани җуәзышонди гуйҗун дунщи, йинцысы левитжынму дан ду нэще дунщи, таму лян ниму вучонни. 4Таму ё шындо ни гынчян, зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган заёнди хуәни, ган гәҗяди гунсыни. Понжын бу нын лян ниму йидарни ган гунсы. 5Гуон ни лян ниди эрзыму нын зэ Гуйҗун вәршон дэ шо гўрбаниди җуәзышон ган гунсы. Җымуҗя җё Вә ги исраилжынму зэ бә хэчили+. 6Җысы Вә, Җў, гәҗя да исраилжынму литу ба нимуди чинчинму левитжынму җянчўлэ, ги ниму гигили. Таму ё чынха Вәдини, йинви җыгә таму нын зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу ган гәҗяди гунсы. 7Гуон ни лян ниди эрзыму ё ган Исраил ахунди гунсыни, ба шо гўрбани җуәзышонди хуэйҗәсы Дин гуйҗун вәршонди дунщи яндин ё гуанчўни. Вә ба Исраил ахунди гунсы гуон ги ниму дуангили. Понжын сый дан до Гуйҗун вәр хуэйҗәсы нэтарди дунщи гынчян, ба та яндин ё дасыни+.

Ги Исраил ахунму фынгиди йилэзы

8Җў ги Харунэ фәди:

– Вә ба ни динхали, җё ни җокан ги Вә дуангиди йиче гуйҗун лищинни. Вә ба җы йиче лищин ги ни лян ниди хубый динчын йинаварди йилэзыни+. 9Чўгуә шо гўрбаниди җуәзышон җүди гўрбани, ба ги Вә җүгиди дин гуйҗунди йиче гўрбани ни нашон: мян гўрбани, вон быйни щи гўнахарди гўрбани зэмусы вон быйни щи зуйди гўрбани. Җыще гўрбани дусы ни дэ ниди хубыйди. 10Ниму яндин зэ гуйҗун вәршон ё чы җыще лищинни, гуон нанжынму нын чы, йинцы җысы гуйҗун чыди.

11Исраилжынму ги Вә дуангиди данлин гуйҗун лищин е ё ги ниму шынхани. Вә ба җыще лищин ги ни лян ниди эрзыму дэ нүзыму гигили, җё ниму йинавар ю җы йилэзыни. Ни җяниди ганҗин жынму ду нын чы җыгә чыди+.

12-13Вә щён ба исраилжынму няннян ги Вә җүгиди щин шучынди ту йихуэй шухади лёншы, путоҗю дэ олива чин-ю ги ниму гиги. Җы йиче дусы нимуди. Ни җяниди ганҗин жынму ду нын чы җыще лищин++.

14Исраилжынму ги Вә гигиди, җё чынха Вәди йинавар фугуйди дунщи, – җы дусы нимуди+.

15Исраилжынму ги Вә гигиди мый йигә жынди лян сынлинди тушур дусы нимуди. Кәсы ба мый йигә тушур эрвазы дэ буганҗин сынлинди тушур ё мэхуэйлэни. Ниму яндин ба җыгәди чян ё җешухани+. 16Жынди тушур эрвазы йигә йүәди сыхур, ба та җочў ахунди суанфа ё на вугә гуйҗун йинчян мэхуэйлэни+. 17Кәсы ба ню, ён лян җүлүрди тушур бә мэхуэйлэ, ба таму йиман ги Вә ё җүчын гўрбанини. Ни ба җыще сынлинди ще садо шо гўрбаниди җуәзышон, ба таму кәлонди ю шодё. Җыгә щён видо җё Вә разыни+. 18Зущён дуанчын гуйҗун лищинди щүнцазы лян ю датуй йиён, Вә ба җыще сынлин жу е ги ниму гигили+.

19Вә ба исраилжынму ги Вә дуангиди йиче гуйҗун лищин ги ни лян ниди эрзыму дэ нүзыму гигили, җё чынха ниму йинаварди йилэзыни. Җысы Вә лян ни дэ ниди хубый динхади йинавар ё зунхуди хәтун+.

20Җў ги Харунэ фәди:

– Зэ исраилжынмуди дишон ни мәю сыса фугуй дэ йилэзы. Вәсы Җў, Вәсы ниди йилэзы, Вәсы ниди фугуй+.

Ги левитжынму фынгиди йилэзы

21Җў фәди:

– Вә ги левитжынму ба исраилжынму ги Вә гигиди мый йигә шычир гигили. Җысы ги таму ви гуйҗун җонфонни ган гунсыди гунчян+. 22Исраилжынму литу данлин сый ду бу нын до гуйҗун җонфон гынчян; ви җыгә гўнахар таму вучонни. 23Левитжынму зэ гуйҗун җонфонни ё ган гунсыни; ви гәҗяди зуй ги хуэйдани. Җысы ниму дэ нимуди хубый йинавар ё зунхўди фалү. Зэ исраилжынмуди җунҗянни левитжынму мәю йинаварди фугуй, 24йинцысы Вә кәҗя ги левитжынму ба исраилжынму ги Вә дуангиди гуйҗун лищинди шычир фынгили. Йинви җыгә Вә фәли, зэ исраилжынмуди җунҗянни левитжынму мәю йинаварди фугуй.

Ги левитжынму фынхади шычир

25Җў ги Муса гиди фынфу 26җё та ги левитжынму фәгини:

– Җў ба исраилжынму гиди шычир ги ниму гигили. Ниму нашонди йиху, яндин ё да җыгә шычир литу е начўлэ шычир, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. 27Җыгә зущёнсы ниму гәҗя ба җён шухади лёншы дэ щин путоҗю җүхади гўрбани йиён. 28Зу җымуҗя ниму да исраилжынму дуангиди шычир литу е ги Җў ё дуан гуйҗун лищинни. Ба җыгә лищин ги Исраилди ахун Харунэ ё гигини. 29Да ниму шухади йиче лищиншон, ба дин ходи дэ дин гуйҗун дунщи ги Җў җүги.

30Ни ги левитжынму фәги: ниму ба дин ходи йилэзы ги Җў җүди сыхур, җыгә зущён ниму ба җён шухади лёншы дэ щин путоҗю җүхади гўрбани йиён. 31Ба шынхади йилэзы ниму ги гәҗя люха. Ниму лян җяниди жынму зэ мый йигә вәршон ду нын чы, йинцы җысы ниму ви гуйҗун җонфонни ганди гунсы линхади гунчян. 32Ниму ги Җў ба дин ходи йилэзы җүги, йиху чы шынхади, җытар ниму мәю гўнахар. Кәсы ниму ба исраилжынму ги Җў дуангиди гуйҗун лищин бә зў зонли, бә җё ниму вучон.

19

Шодё хуон янсый нюди хуэй

19^1Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2Җысы Вә ги исраилжынму гихади фалү, җё таму ги ни лалэ йигә мәю дуанбянди, йүнзун мә лигуә диди хуон янсыйди ню,+
3ни ба та ги Елеазар ахун җёдо шуни. Җё та ба ню да йинпанни лачўчи зэдё. 4Елеазар ахун на зыту ба нюди ще ё занйихарни, җочў Хўдади гуйҗун җонфонди чянмян са чи бянни+. 5Ба җыгә ню хўлунлунди, лян пизы дэ жу, ще, чончон-дўдў ду ё зэ Исраилди ахун мянчян шодёни+. 6Йиху Исраилди ахун ё на йикуэ щүәсунфу, йиба иссоп цо лян йиҗезы шынхун янсыйди ёнмо педо хуә литуни+. 7Ба җыгә зўлиди йиху, та яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, нэхур та цэ нын җин йинпанни. Зу җыгә еба, йичыр до хушон та хансы буганҗинди+. 8Шоли нюди нэгә жын е яндин ба йишон ё щи җинни зэмусы щи абдэзыни. Та е, зулян Исраилди ахун йиён, йичыр до хушон хансы буганҗинди. 9Җыгәди йиху йигә ганҗин жын ба җыгә ню шодёди хуэй ё шудо йидарни, гәдо йинпан вэтуди йигә ганҗин вәршонни. Ба җыгә хуэй зэ нэтар ё хўчўни, йиху ба җыгә хуэй ё садо фи литуни. Зу җымуҗя ба фи зў ганҗин, щи Исраилди йиче жынмуни, вон быйни щи тамуди гўнахарни+. 10Шули хуэйди жын яндин ба йишон ё щи җинни, йичыр до хушон тасы буганҗинди. Исраилжынму лян таму җунҗянни җўди вэгуйжынму йинавар ё зунхў җыгә фалүни+.

Сый дан дули мэтили

11Сый дан дули мэтили, та җынҗыр чи тян чынха буганҗиндини. 12Ди сан тян дэ ди чи тянди нэйитян таму яндин ё на җыгә фи щи абдэзыни, йиху та цэ чынха ганҗиндини. Та дан җымуҗя бу зў, нэхур та бу чынха ганҗинди+. 13Сый дан ду мэтили, мә щи абдэзы, та хансы буганҗинди. Зу җымуҗя нэгә жын ба Җўди гуйҗун җонфон зўчын буганҗиндили, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу ё чүдёни+.

14Сый зэ гәҗяди җонфонни вучонли, зэ җонфон литу нэгә сыхур юди жын хуэйҗәсы җинлэди жын чи тян чынха буганҗиндини. 15Найигә гуәшон хуэйҗәсы гонзышон мә гэ гэзы, та есы буганҗинди+. 16Сый дан ба дасыди хуэйҗәсы вучон жынди мэти, ба жынди гўдў хуэйҗәсы ба фынкын дуйихар, нэхур та чи тян чынха буганҗиндини.

17Ниму ба шодё хуон янсый нюди хуэй нашон, гәдо гуә литу, ги готу дощер чин фи, зўчын щи буганҗин жынди фи. 18Йиху җё йигә ганҗин жын на йиба иссоп цо зэ җыгә фи литу занйихар, ба җонфон, җонфон литуди йиче дунщи лян жынму сайихар. Та ба духа жын гўдўди, фынкынди, дасыди хуэйҗәсы вонжын е ё сайихарни+. 19Ди сан тян лян ди чи тянди нэйитян ганҗин жын ё на фи ба нэгә буганҗин жын сайихарни, зў җымуҗя ди чи тянди нэйитян ба та зўчын ганҗиндини. Нэгә буганҗин жын е ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни зэмусы хан ё щи абдэзыни. Хушон та зу чынха ганҗиндини+.

20Сый чынха буганҗиндили зэмусы ба гәҗя мә зў ганҗин, нэхур тасы буганҗинди, йинцысы та на җыгә фи мә щи абдэзы. Җыгә жын ба Җўди гуйҗун җонфон зў буганҗинли, ба тади минзы яндин ё да Хўдади минжын литу чүдёни+. 21Ниму йинавар ё зунхў җыгә фалүни. Саха фиди нэгә жын е ба гәҗяди йишон на фи ё щини. Сый дан ба җыгә фи дуйихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндини. 22Буганҗин жын напа ба са дуйихар, нэгә дунщи зу чынха буганҗиндили; напа сый ба буганҗин дунщи дуйихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндини.

20

Кадес дифонни йүхади сычин

(Җефон 17:1-7)

20^1Ту йигә йүәни исраилжынму доли Син савәни, зэ Кадес дифонни ба йинпан захали. Мариам вучонли, ба тади мэти зу зэ нэтар сундёли+.

2Нэтар мәю хәди фи, йинви җыгә минжын шудо Муса лян Харунэ гынчян,+
3гондо таму лёнгәр фәди:

– Вәму зочян лян вәмуди чинчинму йидарни зэ Җў гынчян дан вучонли, нэхур дуәму хо!+
4Ниму виса ба вәму линдо җыгә савәнили? Ниму щён җё вәму йидарни лян вәмуди сынлин вандё җытарнима? 5Ниму виса ба вәму да Египет линчўлэ, линдо җыгә чүн, бу җон сысади дишонли? Җытар мәю лёншы, мәю инжир, путо дэ шылю; җытар лян хәди фи ду мәю!

6Муса лян Харунэ да жынму гынчян зудё, зандо Хўдади гуйҗун җонфонди мын чянтули. Таму гуйдо дихали; Җў щянхади гуонлён ба таму җолёнли+.

7Җў ги Муса фәди:

– 8Ни ба җўгунзы нашон, лян Харунэ йидарни ба жынму шудо йидарни. Йиху зэ даҗяди мянчян занди нэгә да шыту ниму гигә фынфу, фи зу да шыту литу тончўлэни. Зу җымуҗя ни ги минжын ба фи гиги, җё таму лян сынлин ду хә.

9Муса ба Җўди хуа тинли, чи, ба хәтун щёнзы мянчян гәди җўгунзы налэли.

10Та лян Харунэ җё йиче жын йидарни шудо да шыту гынчянли. Муса фәди:

– Ниму җыще фандуйжын, тинйихар: җё вәму да җыгә да шыту литу ба фи ги ниму начўлэнима?

11Йиху Муса ба җўгунзы гончелэ, лян та ба да шыту на җўгунзы дали лёнха, – йида гўзы фи йиха тончўлэли; жынму лян сынлин ду хәли.

12Кәсы Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– Ниму лёнгәр ба исраилжынму бунын линдо Вә ги таму щүхади дифоншон, йинцысы нимуди щинфу шодихын, ниму зэ даҗяди мянчян ба Вәди гуйҗун вида лилён мә жын+.

13Җыгә сычинсы зэ Мерива дифонни йүхади. Исраилжынму зэ җытар гондоли Җўли; Җў зэ җытар ги исраилжынму ба Тади вида лилён зыгили.

Едомди хуоншон бу җё исраилжынму гуә тади дифон

14Муса да Кадес ба гәҗяди сунщинжынму дафадо Едомди хуоншон гынчян, җё таму ба җымуҗяди хуа сунгини:

– Ниди чинчин, исраилжынму, ги ни фә хуадини. Ба вәму шухади йиче нан ни җыдони+. 15Вәмуди зўзў-быйбый доли Египет, зэ нэтар вәму җўли хошо гунфу. Египетжынму җәмә вәмуди зўзў-быйбый лян вәмули,+
16вәму шынхуанди читоли Җўли, җё Та ба вәму җюхани. Җў тинҗян вәмуди шынхуан, дафади Тади тянщян ба вәму да Египет линчўлэли. Җыхур вәму доли Кадес чынпунили, җыгә чынпу зу зэ ниди гуйҗяди бянбяршонни+. 17Чин ни ги вәму ги кухуан, җё вәму да ниди дифоншон зугуәчи. Вәму лян вәмуди сынлин да ниди дини, путойүанзыни бу гуә, вәму е бу хә ниму җин литуди фи. Вәму гуон да хуоншонди да лўшон зуни, вон юбонгә е бу җәгуәчи, вон зуәбонгә е бу җәгуәчи, гуон да ниди дифон зугуәчини+.

18Кәсы Едомди хуоншон хуэйдади:

– Бу, будыйчын! Вә җё ниму да вәди дифоншон бу гуә! Ниму дан лэ, нэхур вә ба җүндуй дафачи җё ба ниму ганчўчини.

19Исраилжынму фәди:

– Вәму гуон зэ да лўшон зуни. Вәму дэ вәмуди сынлин дан хә ниди фи, вәму ги ниму чў чянни. Вәму гуон на вәмуди җүә зугуәчини, җы йигә чян ду бу җы+.

20Едомди хуоншон кә фәди:

– Бу, будыйчын! Ниму да вәди дифоншон бә гуә!

Едомди хуоншон дафалэлигә җүндуй, таму ба исраилжынму да нэтар ганчўчили.

21Исраилжынму җәгуәчи, да данлин йигә лўшон зули, йинцысы Едомди хуоншон мә җё исраилжынму да тади дифоншон гуә.

Харунэди вучон

22Исраилжынму да Кадес дифонни зудё, доли Ор сан гынчянли+
23(җы зэ Едом дифонди бянбяршонни). Җў зэ нэтар ги Муса лян Харунэ фәди:

– 24Харунэ җинбудо Вә ги исраилжынму щүхади нэгә дифон. Та вандёни, зудё тади зўзў-быйбый гынчянни, йинцысы ниму лёнгәр зэ Мерива дифонни мә зунхў Вәди фынфу+. 25Муса ба Харунэ лян тади эрзы Елеазар ё линдо Ор саншон, 26зэ нэтар ба Исраил ахунди йишон да Харунэшон туәхалэ, ги Елеазар чуаншонни. Харунэ зу зэ нэтар вандёни+.

27Муса җочў Җўди фынфу ганли, йиче исраилжынму канли, замуҗя таму шонли Ор санли. 28Муса ба Исраил ахунди йишон да Харунэшон туәхалэ, ги Елеазар чуаншонли. Харунэ зу зэ нэгә сан динзышон вучонли. Муса лян Елеазар да саншон халэли+. 29Йиче исраилжын тинҗян Харунэ вучонли, шудо йидарни, ба та кўли саншы тян+.

21

Исраилжынму ба Ханаан дифонди жынму дабэли

21^1Ханаан нанбонгә җўди Арад чынпуниди хуоншон тинҗян исраилжынму да Афарим дифоншон лэдини, та зу ба исраилжынму пушон, лян таму дали җонли зэмусы ба җигә жын ги гәҗя гуәгуәчили+. 2Исраилжынму ги Җў гили йигә вардэ, фәди:

– Хўда-я! Ни дан ги вәму бонмонди ба җыщезы жын дабэ, вәму зу ба тамуди чынпу йиман далансандёни+.

3Җў тинҗян исраилжынмуди чито, ги таму бонмонди җё ба ханаанжынму дабэли. Зу җымуҗя исраилжынму ба хананейжынму йиман садёли, ба тамуди чынпу йиман далансандёли. Исраилжынму ги нэгә дифон нанлигә минзы – Хорма[*].

На тун зўхади чончун

4Исраилжынму да Ор сан гынчян зудё, вон Хунхэ зуди лўшон чили, йинцысы таму вонщён ба Едом дифон вангуәчини. Лўшон минжын бу жыннэди, 5фандуйли Хўда лян Мусали. Таму фәли:

– Виса ниму да Египет ба вәму линдо җыгә савәни вучонлэли? Җытар мәю чыди, мәю фи. Вәму йидяр ду мәщин чы җыгә бущён чыдили!+

6Җў җё хошо дўйүә чончун людо минжынди донҗунни, ба бушоди исраилжын динли, таму зу мә минли. 7Жынму до Муса гынчян фәди:

– Вәму фандуй Җўли, е фандуй нили, ган гўнахарли. Җыхур чин ни ви вәму чито Җў, җё җыщезы чончун да вәму гынчян люшон зу.

Муса ви минжын читоли Җўли. 8Җў ги Муса гиди фынфу җё зў йигә тун чончун, ба та бондо ганзышонни. Дўйүә чончун дан ба сый динха, нэгә жын ба җыгә тун чончун вонйихар зу хони. 9Муса зўли йигә тун чончун, бондо ганзышонли. Дўйүә чончун дан динли сыйли, нэгә жын ба тун чончун йикан, та зу холи.

Исраилжынму да Ор сан зудё, доли Моав пинчуаннили

10Исраилжынму челэ, до Овоф дифон ба йинпан захали+. 11Да Овоф дифон зудё, таму доли Ийе-Аварим дифонли, зэ савәни, Моав дунбонгә ба йинпан захали+. 12Да нэтар зудё, доли Заред пинчуанни ба йинпан захали+. 13Да Заред пинчуанни зудё, таму зэ Арнон хәди быйбонгә зэ савәни ба йинпан захали. Җыгә савә зэ Аморрей дифонди бонгәрнини. (Арнон хәсы Моав лян Аморрей дифонди бянҗе)+. 14-15Йинви җыгә йибын фу литу щехади (җы йи бын фу җёди «Җў дахади җон»): «Вагеб чынпу дэ пинчуан зэ Суфа дифоншон, Арнон хә дэ чуандо йичыр до Ар чынпу дэ Моав дифонди бяннили»+.

16Да җытар таму доли йигә дифоннили, минзы җёди Беэр, зу зэ җытар Җў ги Муса фәли:

– Ни чи, ба минжын җёдилэ, шудо йидарни, Вә ги таму ги фини.

17Нэхур исраилжынму чонли йигә җымуҗяди чүзы:

Җин, ни ба ниди фи тончўлэ!

Вәму щён ги фи чон чүзыни –

18Вонзыму ба җыгә җин вахали,

Минжынди линшу ба та вали.

Таму на җўгунзы дэ ганзы

Вали җыгә җинли!

Исраилжынму да савәни зудё, доли Матанна дифоннили; 19да Матанна доли Нагалиилли; да Нагалиил доли Вамофли; 20да Вамоф таму доли Моав дифонди чуандонили (җыгә чуандо зэ Фасга сандинзы дихани; Фасга сан зэ савәниди дуймянни).

Исраилжынму ба Сигон хуоншон лян Ог хуоншон дабэли

(Чунфә фалү 2:26—3:11)

21•Җыгәди йиху исраилжынму ба гәҗяди сунщинжынму дафадо Аморрейди Сигон хуоншон гынчянли, җё ги таму ба җымуҗяди хуа сунгини:

– 22Чин ни гигә кухуан, җё вәму да ниди дифоншон зугуәчи. Вәму лян вәмуди сынлин да ниди дини, путойүанзы бу гуә, вәму е бу хә нимуди җин литуди фи. Вәму да хуоншонди да лўшон зуни, гуон ба ниди дифон зугуәчини+.

23Сигон хуоншон мә дайин, бу җё исраилжынму да тади дифоншон гуә. Та ба гәҗяди жынму шушон, доли савәниди Иаац дифонли, ба исраилжынму пушон, лян таму дали җонли. 24Кәсы исраилжынму ба хошо дўшман зэ җоншон дасыли, хан да Арнон хәди быйбонгә йичыр до Иавок хә ба тамуди дифон җаншонли (Иавок хәсы аммонжынму гуйҗяди бянҗе, йинцысы аммонитжынму ба гәҗяди бянҗе каншуди җиндихын)+. 25Зу җымуҗя исраилжынму ба амморрейжынмуди йиче чынпу җаншон, җўдо Есевон чынпу лян та гынчянди данлин чынпунили. 26Есевон чынпусы Аморрейди Сигон хуоншон җўди чынпу. Зочян Сигон лян Моав дифоншонди хуоншон дали җонли, ба тади йиче гуйҗя йичыр до Арнон хә җаншонли. 27Йинви җыгә сывынҗя чонли йигә чүзы:

– Лэ, чин ниму до Сигон хуоншонди Есевон чынпуни!

Вәму щён канйихар, замуҗя ба та йүанхуэй гэчелэни.

28Йинцысы да Есевон чынпуни
Сигонди җүндуй, зущён хуә йиён,
мынмынди чўлэли;
Таму ба моавжынмуди Ар чынпу далансандёли,
Ба Арнон хә гынчянди го дифон җаншонли.
29Моавжынму-я, ниму дуәму неҗон!
Бэвон Хамосди жынму, ба ниму йиман ду шәдёни!
Нимуди нанжынму подёли,
Ба нимуди нүжынму Аморрейди хуоншон
ги гәҗя гуәгуәчили.
30Җыхур заму ба тамуди хубый ду щёмедёли,
Да Есевон дашон йичыр до Дивон чынпу!
Заму ба таму далансандёли,
Йичыр до Нофа чынпунили,
җыгә зэ Медева чынпу гынчянни+.

31Зу җымуҗя исраилжынму ба аморрейжынмуди йиче дифон җаншон, җўдо нэтарли. 32Муса дафади жынму җё ба Иазер чынпу цайихарни. Нэтар исраилжынму ба аморрейжынмуди хошо җувиниди щёнҗуон җаншон, ба нэтар җўди аморрейжынму ганчўчили+.

33Йиху исраилжынму җәгуәчи, вон Васан дифонни зули. Васан дифонди Ог хуоншон линди тади йиче җүндуй зэ Едреи чынпу гынчян ба исраилжынму пушон, лян таму дали җонли. 34Җў ги Муса фәди:

– Ниму бә хэпа та. Вә щён ба та, тади минжын лян тади гуйҗя ги ниму гигини. Ни ги Есевон чынпуни җўди аморрейжынмуди Сигон хуоншон ган сали, ги Ог хуоншон е нэмуҗя ган+.

35Зу җымуҗя исраилжынму ба Ог хуоншон, тади эрзыму лян йиче минжын дасыли, йигә хуәжын ду мә люха; йиху таму ба дўшманди дифон җаншонли.

22

Моавди хуоншон дафади жынму ба Валаам шынжын җёлэли

22^1Исраилжынму кә вончян зуди, доли Моав пинтанниди Иордан хәди дунбонгәли, зэ Иерихон чынпуди дуймян ба йинпан захали.

2-3Моавди хуоншон, Сепфорди эрзы Валак ба исраилжынму ги аморрейжынму ганхади дэ исраилжынму фур дуәди тинҗянли. Та лян тади минжын хэли пали, ду да лынҗандини+. 4-5Моавжынму ги мадианжынмуди линшуму фәди:

– Җы йичүн жын вончян чи ба заму ду щёмедёни, зущён ню зэ дини чы цоди йиён.

Йинви җыгә Моавди Валак хуоншон дафади жынму җё ба Веорди эрзы Ваалам җёдилэни. Валаам зэ Пефор чынпуниди Евфрат хә бонгәрни җўдини. Дафачиди жынму ги Валаам ба Валакди хуа сунгили:

– Йигә минзў да Египет чўлэ, вон җытар лэдини. Таму сандо сыҗу-бахали, таму хахўди, фәсы ба вәмуди дифон җаншонни+. 6Чин ни лэ, ви вә ба җыгә минзў җудё, йинцысы тамуди фур би вәмуди дуә. Йиху вәму хаба нын ба таму дабэ, да җытар ганчўчи. Вә җыдони, ни дан ги сый панвон хо, таму зу фаҗонни; дан җу сый – таму зу йү бэляни.

7Зу җымуҗя моавжынму лян мадианжынмуди линшу ба җу исраилжынмуди чян нашон, зули Валаам гынчянли; таму ба Валакди хуа ги та сунгили. 8Валаам ги таму фәди:

– Ниму зэ җытар зан йиванщи, миргә вә ги ниму фәни, Җў ги вә фәли сали.

Моавди линшуму лян Валаам зэ нэтар занли йиванщи.

9Хўда до Валаам гынчян, вынли тали:

– Лян ни йидарниди җыще жынсы сый?

10Валаам хуэйдади:

– Моавди Валак хуоншон ба таму дафадилэ, ги вә фәди; 11да Египет чўлэди йигә минзў сандё сыҗу-бахали. Валак щён җё вә ви та ба нэгә минзў җудёни, йиху та хаба нын ба нэгә минзў дабэ, ба таму ганчўчи.

12Хўда ги Валаам фәди:

– Ни лян җыщезы жын бә чи, е бә җу исраилжынму, йинцысы Вә ги таму панвон холи.

13Ди эр тян ганзо Ваалам ги Валак дафалэди жынму фәди:

– Чи, ниму хуэйчи! Җў бу җё вә лян ниму чи.

14Таму хуэйчи ги Валак фәли, Валаам мә дайин лян таму йидарни лэ.

15Җыгәди йиху Валак дафачиди жынму би щянтуниди хан дуә, тамуди фынбыр би зочянди хан го. 16Таму до Валаам гынчян, ба Валакди хуа сунгили:

– Чин ни яндин до вә гынчян лэ. Бә ги дуанҗүәхуа! 17Вә щён ги ни дуәйү дуан чянни, ни ё са, вә зу ги ни ган сани. Ни лэ, ви вә ба җыгә минзў җудё! 18Кәсы Валаам хуэйдади:

– Напа Валак хуоншон ба җяниди йиче җинзы, йинзы ду ги вә гиги еба, вә бу нын бу зунхў вә бэвонди Анлахў Торляди фынфу, булүн зэ да сычиншон хуэйҗәсы зэ щё сычиншон. 19Чин ниму зэ җытар зан йиванщи, җё вә җыдоха, Җў ги вә хан фә санима бу фә.

20Хили Хўда до Валаам гынчян ги та фәди:

– Җыщезы жын дан лэ чито җё ни лян таму чи, ни зу челэ лян таму йидарни чи, кәсы Вә ги ни фә са, ни зу ё ган сани.

21Ди эр тян ганзо Валаам челэ, ба лү тошон, лян Валакди линшуму йидарни зули.

Валаам лян тади лү

22Валаам лян җыщезы жын йидарни чили, йинви җыгә Хўда чишонлэли. Валаам чиди лү, лёнгә хуәҗи гыншон та зэ лўшон зуди сыхур, Җў дафалэди йигә тянщян зандо лў донҗунни, ба Валаам дончўли. 23Лү ба тянщян нади до занди канҗян, зу да лўшон җәгуәчи, вон дини подёли. Валаам ба лү датуәли, җё та йүанхуэй зудо лўшонни. 24Тянщян зандо лёнгә путойүанзыди донҗунниди зый лўшонли, лўди лёнханисы шыту чён. 25Лү ба тянщян канҗян, вон чён гынчян нуәлихар, ба Валаамди җүә җичўли. Валаам ба лү кә датуәли. 26Тянщян кә вон чян зуди, зандо йигә зый вәршонли, лёнхани вонгуә гуәди кунзы ду мәю. 27Җы йихуэй лү ба тянщян канҗян, падо дихали. Валаам чишонлэ, ба лү на бонбонзы датуәли. 28Нэгә сыхур Җў җё лү фәли хуали, лүлүзы ги Валаам фәди:

– Вә ги ни зўли сали? Ни виса кәҗя җы сан бян да вәдини?

29Валаам хуэйдади:

– Ни чия вәдини! Вә шуни дан ю до, вә ба ни зэдёни!

30Лү фәди:

– Нандый вә бусы ни йибыйзы чиди лүма? Вә зочян җымуҗя ги ни гангуәма?

Валаам хуэйдади:

– Мәди, мә гангуә!

31Җыгәди йиху Җў җё Валаам ба тянщян зэ нэтар нади до занди е канҗянли, Валаам зу гуйдо дихали. 32Тянщян ги Валаам фәди:

– Ни виса җы кәҗя сан бян да лүдини? Вә лэ ба ни дончўли, җё ни бу шон лў, йинцысы ни бу нын чи. 33Ниди лү канҗян вә, ба вә дуәдёли сан бян. Та дан бу дуәдё, вә ба ни дасыни, кәсы ба лүди хуәмин люхани.

34Валаам хуэйдади:

– Вә ганли гўнахарли. Вә мә җыдо ни зэ лў донҗунни занди дон вәдини. Җыхур ни дан мәщин җё вә чи, вә зу җәгуәчи хуэй җяни.

35Кәсы тянщян фәди:

– Ни лян җыщезы жын чи. Гуонсы ни ё җочў Вә ги ни фәди хуа ганни.

Валаам лян Валакди жынму зули.

Валак ба Валаам җейинли

36Валак тинҗян Валаам лэдини, та зу зэ Ар чынпуни җейин Валаамчили (Ар чынпу зэ Моав дифонди бянҗешонни, зэ Арнон хә бонгәрни)+. 37Валак ги Валаам фәди:

– Вә ту йихуэй дафади жынму җё чин ничили, виса ни мә лэ? Нандый вә мәю ги ни дуанди чянма?

38Валаам фәди:

– Җысыма, вә лэли. Вә гәҗя нын фә са? Хўда щён җё вә фә са, вә зу фә сани.

39Зу җымуҗя Валаам лян Валак доли Кириаф-Хуцоф чынпунили. 40Валак ба ню, ён зэдё, ба жу ги Валаам дэ лян Валаам йидарни хуэйлэди линшуму гигили.

Валаам ту йихуэй ги исраилжынму панвонли холи

41Ди эр тян ганзо Валак ба Валаам линдо Ваалди сандинзышон, ги Валаам ба йибазы исраилжынму кангили.

23

23^1Валаам ги Валак фәди:

– Ни зэ җытар ги вә гэ чигә шо гўрбаниди җуәзы, лалэ чигә поню лян чигә гун-ён.

2Валак җочў Валаамди хуа ганли: та лян Валаам зэ мый йигә шо гўрбаниди җуәзышон җүли йигә поню дэ йигә гун-ён. 3Йиху Валаам ги Валак фәди:

– Ни зандо ни җүхади шоди гўрбани гынчян. Вә чи канйихар, Җў щён лян вә җянмянма бу щён. Җў җё вә җыдо сани, вә яндин ги ни фәгини.

Ба җыгә хуа фәба, Валаам йигәр шонли сандинзышонли, 4Хўда ба та җейинли. Валаам ги Хўда фәди:

– Вә кәҗя гэли чигә шо гўрбаниди җуәзы, зэ мый йигә шо гўрбаниди җуәзышон җүли йигә поню дэ йигә гун-ён.

5Җў ги Валаам фәли, та ё фә сани, йиху ба Валаам йүанхуэй дафадо Валак гынчянли, җё та ги Валак җымуҗя фәни. 6Валаам лэ, ба Валак лян Моавди линшуму зэ Валак җүди гўрбани гынчян зоҗуәли. 7Җыхур Валаам ба вонху йүди сычин зозор фәли:

Моавди хуоншон Валак ба вә да Сирия линдилэли,

Да дунбонгәди санни ба вә линчўлэли.

Та фәди: «Ни лэ, ви вә ба Ягўбэди хубый җудё!

Ни ба исраилжынму җума!»

8Хўда мә җу, вә замуҗя нын җуни?

Җў мә җума, вә замуҗя нын җумани+?

9Вә да го саншон кан тамудини;

Да санпәзышон вон тамудини.

Тамусы дандў җўди йигә минзў,

Таму лян данлин минзў йидарни бу хуә+.

10Исраилди хубый дуәдихын,
тамуди фур, лян сазы йиён, дуә.

Җё вә вандёди жызы чынха, зущён

Хўдади минжын вандёди жызы йиён;

Вә панвонди, җё вә пиннан-вусыди,
зущён гундожын йиён, вучон+.

11Валак ги Валаам фәди:

– Ни кан, ни ги вә ганлигә са?! Вә җё ни лэ ба вәди дўшман җудёни, кәсы ни ги таму панвонли холи.

12Валаам хуэйдади:

– Җў щён җё вә фә са, вә зу фә сани.

Валаам ди эрхуэй ги исраилжынму панвонли холи

13Җыгәди йиху Валак ги Валаам фәди:

– Зу, ни лян вә зу данлин йигә вәршон, да нэтар ни ба йибазы исраилжынму канйихар. Чин ни зэ нэтар ви вә ба таму җудё.

14Валак ба Валаам линдо Фасга сан динзышонли, нэтар гэхади чигә шо гўрбаниди җуәзы кәҗя зандини, зэ мый йигә шо гўрбаниди җуәзышон җүли йигә поню дэ йигә гун-ён.

15Валаам ги Валак фәди:

– Ни зандо ни җүхади шоди гўрбани гынчян, вә лян Хўда йүмянчини.

16Җў ба Валаам җейинли, ё фә са, ги та фәли. Йиху йүанхуэй ба та дафадо Валак гынчянли, җё та ги Валак җымуҗя фәни. 17Валаам лэ, ба Валак лян Моавди линшуму зэ Валак җүди гўрбани гынчян зоҗуәли. Валак вынди, Җў фәли сали, 18нэхур Валаам ба вонху йүди сычин зозор фәли:

– Сепфорди эрзы Валак, ни челэ!

Ни лэ тинйихар, вә щён фә сани.

19Хўда лян жын бу йиён, – Та бу чәхуон;

Та бу щён жын, – бу гэбян гәҗяди вонщён.

Хўда щү са, Та яндин ганни;

Та гуон йи фә, сычин зу чынни.

20Вә җочў Тади фынфу панвон хони;

Хўда панвон ходини, вә бу нын фандуй.

21Зэ исраилжынму литу канбуҗян сыса кўнан хуэйҗәсы бэля.

Таму бэвонди Анлахў Торля лян таму зэ йидарнини;

Таму фәли Җўсы тамуди Хуоншон.

22Хўда ба таму да Египет линчўлэли;

Хўда, зущён емоню йиён, ви таму да җондини+.

23Сый ду бу нын на фачи фандуй Исраил минзў.

Җыхур жынму фә исраилжынмудини:

«Ни кан, Хўда ганли дуәму видади йигә сычин!»

24Исраил минзў, зущён е сызы йиён, челэ;

Җисы та ба йиман жу чыдё,
ба йичеди ще хәдё, нэхур та цэ тонхани+.

25Валак ги Валаам фәди:

– Ни бә җу исраилжынму, ги таму е бә панвон холи!

26Валаам хуэйдади:

– Вә ги ни мә фәгуәма, вә яндин җочў Җў ги вә фәхади хуа ганни?

Валаам ди санхуэй ги исраилжынму панвонли холи

27Валак фәди:

– Зу, ни лян вә до данлин йигә вәршон, Хўда, хаба, щён җё ни зэ нэтар ги вә ба исраилжынму җудёни.

28Зу җымуҗя Валак ба Валаам линдо Фегор сан диндиршонли (җыгә сан зэ савәди дуймянни).

29Валаам фәди:

– Ни ги вә зэ җытар гэ чигә шо гўрбаниди җуәзы зэмусы лалэ чигә поню дэ чигә гун-ён.

30Валак зу җочў Валаамди хуа ганли: та зэ мый йигә шо гўрбаниди җуәзышон җүли йигә поню дэ йигә гун-ён.

24

24^1Валаам җыхур кәҗя җыдони, Җў җё та ги исраилжынму панвон хони, йинви җыгә та лян зочян йиён, лян Җў мә йүмянчи. Та җәгуәчи, җочў савә занха, 2ба исраилжынму йибу лян йибу за йинпанди канҗянли. Хўдади Шын Лин луәдо Валаамшонли,+
3та зу ба вонху йүди сычин зозор фәли:

Җысы Веорди эрзы Валаамди щинвын,
Җысы нянҗин кан щянщярди йигә нанжын фәхади,
4Тади эрдуә ги Хўдади хуа кэдини.
Тади нянҗин е зынкэдини,

Та зэ фимынни нын канҗян, Вида Хўда ги та зы садини.

5Исраилжынмуди җонфон дуәму хокан!
Ягўбэ хубыйди йинпан дуәму җүнмый!
6Таму, зущён йидозы йидозыди зунфу йиён,
Зущён хә бонгәр кэди хуайүанзы йиён,
Зущён Җў зэхади алое фу йиён,
Зущён фичү гынчянди щүәсунфу йиён.
7Ги таму щя да йүни,
Таму диниди җунзы ба фи хә бодини.
Тамуди хуоншон би Агаг хуоншон вида,

Тади гуйҗя фаҗондини: йүәщин дани, йүәщин куанни.

8Хўда ба таму да Египет линчўлэли,
Хўда, лян емоню йиён, ви таму да җондини.
Таму ба дўшман дабэдини,
Ба тамуди гўдў ясуйдини,
Ба тамуди җян җәхуэдини+.
9Җыгә минзў, зущён сызы йиён,
Җисы та фиҗуәли, сый ган ба та ханщинлэ?

Напа сый дан ги исраилжынму панвон хо, та яндин е ю бэрэкэтини,

Напа сый дан җу исраилжынму, ба та яндин е җуни+.

10Валак чишонлэ, ба чуйту зуанчў, ги Валаам фәди:

– Вә ба ни җёдилэ җё җу вәди дўшманни, кәсы ни кәҗя сан хуэй ги таму панвонли холи+. 11Ни да җытар зу, хуэйчи! Зочян вә щүха ги ни дуәйү дуан чянни, кәсы Җў бу җё ни дый шонхо.

12Валаам хуэйдади:

– Нандый вә ги ни дафалэди жынму мә фәгуәма: 13«Напа Валак хуоншон ба җяниди йиче җинзы, йинзы ги вә гиги еба, булүн панвон ходи сыхур хуэйҗәсы җудёди сыхур, вә бу нын бу зунхў Җўди фынфу. Җў җё вә фә са, вә зу фә сани»?

Валаам ди сыхуэй ги исраилжынму панвонли холи

14Валаам ги Валак фәди:

– Җыхур вә хуэй вәди минжын гынчян чидини. Лэ, вә щён ги ни фәни, җё ни җыдо, вонху исраилжынму ги ниди минжын ган сани.

15Валаам зу ба вонху йүди сычин зозор фәли:

Җысы Веорди эрзы Валаамди щинвын,
Җысы нянҗин кан щянщярди йигә нанжын фәхади,
16Тади эрдуә ги Хўдади хуа кэдини,
Та ба Вида Хўдади эргили дыйшонли.
Тади нянҗин зынкэдини,

Та зэ фимынни нын канҗян Вида Хўда ги та зы садини,

17Вә ба Та канҗянни,
Вә ба Исраил минзў канҗянни.
Кәсы җыхур Та хан мә лэ;
Вә канҗян Тадини, кәсы да лойүанни.
Йигә щинщю да Ягўбэшон чўлэдини,

Йигә хуоншонди җўгунзы да Исраил минзў литу челэдини.

Та ба моавжынмуди линшуму дабэдини,
Ба Сифди йиче хубый даванни+.
18Та ба Едом җаншонни,
Ба Тади дўшман Сеир е җаншонни,
Кәсы Исраилди җин бу дуанди йинни.
19Линшужын да Ягўбэди җя литу чўлэни,

Та ба Ниди чынпу литу шынхади хуәжын щёмедёни.

20Йиху ба амаликжынму канҗян, Валаам зу ба вонху йүди сычин зозор фәли:

– Амаликжынму зочянсы дин җиндади минзў,

Кәсы линйир ба таму яндин щёмедёни+.

21Валаам ба кенейжынму канҗян, ба вончян йүди сычин зозор фәли:

– Ниму җўди дифон җешыдихын,

Зущён зэ саншон чёнхади вәвәзы йиён+.

22Кәсы вонху ба кенейжынму йиман далансандёни,

Ассуржынму лэ, ба ниму дёшон зуни.

23Валаам кә фәли:

– Шудо быйбонгәди җыще жынмусы сый?

24Да Киттим хошо чуан фулэни,

Таму ба Ассирия лян Евер җаншонни,

Кәсы таму е шәдёни+.

25Ба җыщезы хуа фәба, Валаам хуэй җяли. Валак е җочў гәҗяди лў зудёли.

25

Исраилжынму зэ Ваал-Фегорни

25^1Исраилжынму ба йинпан задо Ситтим пинчуанни, җўдо җытарли. Йиху Исраилди нанжынму лян нэтарди Моавди нүжынму хўлонкэли+. 2-4Моавди нүжынму чинди җё Исраилди нанжынму лян таму йидарни җү гўрбанини, бэвон тамуди Ваал-Фегор хўдали, чыли гўрбаниди жули. Йинви җыгә Җў чишонлэли, зу ги Муса фәди:

– Быйтян зэ Вәди мянчян ни ба Исраилди линшуму ё дёсыни, нэхур Вә ги минжын зу бу хэчили+++.

5Муса ги линшуму фәди:

– Ба нимуди мый йигә бэвонли Ваал-Фегорди жын ё дасыни.

6Йигә исраилжын зэ Муса лян йиче жынди мянчян ба йигә Мадиан дифонди нүжын линдо тади җонфон литули. Нэгә курни Муса лян жынму зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян пәфан юцуди кўдини. 7Исраил ахунди Харунэди сунзы Финеес (та зусы Елеазарди эрзы) ба җыгә канҗян, занчелэ, вон Муса лян жынму нэтар зудёли. Финеес нали йигә мёзы,+
8гыншон нэгә нанжын лян нүжын җинли җонфоннили. Та ба таму лёнгәр тун чуонди сыхур йимёзы чуәсыли. Зу җымуҗя хэ исраилжынмуди вынбин җўхали+. 9Йинви җыгә бэля 24 000 жын вучонли.

10Җў ги Муса фәди:

– 11Ви Финеесди җыгә ганбан, Вә ги исраилжынму зэ бу хэчи. Гуон та лян Вә йиён шубухалэ, дансы жынму бэвон данлинди хўда. Йинви җыгә Вә чишонлэли еба, Вә ба исраилжынму мә щёмедё. 12Ни зу ги Финеес фәги, Вә лян та дин йигә пиннан хәтунни. 13Финеес лян тади хубый йинавар ё дон Исраилди ахунни, йинцысы та, лян Вә йиён, шубухалэ, дансы жынму бэвон данлин хўда. Та чито Вәли, җё Вә фоншә минжынди гўнахарни.

14(Лян Мадиан дифонди нүжын йидарни дасыди нэгә Исраил нанжынди минзы җёди Зимри, Салуди эрзы. Салусы Щимэ зў литуди йигә җящяди линшужын.) 15Нэгә Мадиан дифон нүжынди минзы җёди Хазва, та дадади минзы җёди Цур. Цурсы мадианжынмуди йигә җящяди линшужын+.

16Җў ги Муса гиди фынфу:

– 17Ниму лян мадианжынму даҗон, ба таму йиман щёмедё,+
18йинцысы таму ги ниму ганли ха сычинли, таму сыди җянчё лян Фегор дэ нэгә нүжын Хазва ба ниму җуачўли (җы зусы вынбин лэди нэйитян дасыди нэгә нүжын. Тасы Мадиан дифонди йигә линшужынди нүр).

26

Ба исраилжынмуди фур ди эрхуэй суанли

26^1Вынбин җўлиди йиху, Җў ги Муса лян Харунэди эрзы Елеазар ахун фәди:

– 2Ниму ба Исраилди мый йигә җящяди да эршы суй дашон нын дон бинди нанжынди фур ё суанхани+.

3-4Муса лян Елеазар ахун ба нэще нанжын җёдилэли. Таму зэ Иерихон чынпу дуймянди Иордан хә бонгәрниди Моав пинтанни шудо йидарнили.

Җысы да Египет чўлэди йиче исраилжын:

5-6Рувимсы Ягўбэди да эрзы; Ханох, Фаллу, Хецрон дэ Харми – тамусы Рувимди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый++. 7Рувим хубыйди фурсы 43 730 жын+. 8Фаллуди эрзысы Елиав, 9Елиавди эрзымусы Немуил, Дафан дэ Авирон. Җы зусы да исраилжынму литу җянчўлэди нэгә Дафан дэ Авирон. Таму лёнгәр лян Коради йибазы жын йидарни фандуй Җў, Муса лян Харунэли+. 10Ди бэкэ, таму ду дехачили. Дафан, Авирон дэ Кора буҗянли, чўлэди хуә ба гыншон тамуди эрбый вушыгә жын шосыли. Таму чынха хажынди җихоли+. 11Ба Коради эрзыму мә дасы, таму шынхали+.

12-13Немуил, Ямин, Яхин, Зара дэ Саулсы Щимэди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 14Щимэ хубыйди фурсы 22 200 жын+.

15-17Цефон, Хаггий, Шуний, Озний, Ерий, Арод дэ Арелийсы Гадди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 18Гад хубыйди фурсы 40 500 жын+.

19-21Шела, Фарес, Зара, Есром дэ Хамулсы Яхўтиди эрзыму (Яхўтиди лёнгә эрзы Ир дэ Онан зэ Ханаан дифоншон кәҗя вучонли); тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 22Яхўти хубыйди фурсы 76 500 жын+.

23-24Фола, Фува, Иешува дэ Шимронсы Иссахарди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 25Иссахар хубыйди фурсы 64 300 жын+.

26Середа, Елон дэ Иахлеилсы Завулонди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 27Завулон хубыйди фурсы 60 500 жын+.

28Ефрем дэ Манассиясы Юсуфди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+.

29Махирсы Манассияди эрзы, та ю гәҗяди җящяни. Махир эрзыди минзысы Галаад. 30-32Иезер, Хелек, Асриил, Шехем, Шемид дэ Хеферсы Галаадди эрзы; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый. 33Хеферди эрзы Салпаад мәю эрзы, та гуон ю вугә нүрни, минзы җёди Махла, Ноа, Хогла, Милка дэ Фирца+. 34Манассия хубыйди фурсы 52 700 жын+.

35Шутел, Бехер дэ Тахансы Ефремди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый. 36Шутелди эрзысы Аран; тасы тади җящяди зўзў-быйбый. 37Ефрем хубыйди фурсы 32 500 жын.

Җы зусы Юсуфди хубый+.

38-39Бела, Ашбел, Ахирам, Шефуфам дэ Хуфамсы Вениаминди эрзыму. Тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 40Ард дэ Наамансы Белади эрзыму, тамусы таму җящяди зўзў-быйбый. 41Вениамин хубыйди фурсы 45 600 жын+.

42Шухамсы Данди эрзы; тасы тади җящяди зўзў-быйбый+. 43Дан хубыйди фурсы 64 400 жын+.

44Имна, Ишва дэ Вериясы Асирди эрзыму; тамусы таму җяди зўзў-быйбый+. 45Хевер дэ Малхиилсы Верияди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый. 46Асир хан ю йигә нүрни, минзы җёди Сара. 47Асир хубыйди фурсы йиман 53 400 жын+.

48-49Иахцеил, Гуний, Иецер дэ Шиллемсы Неффалимди эрзыму. Тамусы таму җящяди зўзў-быйбый+. 50Неффалим хубыйди фурсы 45 400 жын+.

51Исраил нанжынди йиман фурсы 601 730 жын+.

52Җў ги Муса фәди:

– 53Ни җочў мый йигә зўди фур ги таму ба ди фынкэ. 54-56Найигә зўди жынфур дуә, дуәйү фынги, найигә зўди жынфур шо, шо фынги. Ба на йикуэ ди ги найигә зў фынгини, ба җыгә ё на җуа чирди фонфа фынкэни+.

57•Гирсон, Кааф, Мерарисы Левийди эрзыму; тамусы таму җящяди зўзў-быйбый. 58Тамуди эрзыму зусы Левийди хубый – җысы Ливни, Хеврон, Махли, Муши дэ Кора; таму ду ю таму гәҗяди җящяни. Каафди сыгә эрзы литу йигәсы Амрам. 59Амрам ба Левий зўди йигә нүр чүшонли. Җыгә нүрди минзы җёди Иохаведа, тасы зэ Египет сын-ёнхади. Иохаведа ги Амрам сын-ёнли лёнгә эрзы – Харунэ дэ Муса, хан йигә нүзы – Мариам. 60Харунэ ю сыгә эрзыни – Надав, Авиуд, Елеазар дэ Ифамар+. 61Надав лян Авиуд ги Җў ба Та мә гиха фынфуди хуә налэ, вучонли+. 62Да йигә йүә дашон, ба йиче Левий зўди нанжын суанли 23 000 жын. Ба Левий зўди жынму лян данлин исраилжынму йидарни мә суан, йинцысы таму бу щён данлин исраилжын йиён, ги таму мәю фынхади йилэзы+.

63Исраилжынму зэ Иерихон чынпу дуймянди Иордан хә бонгәрниди Моав пинтанни шудо йидарниди сыхур, Муса лян Елеазар ахун ба нэщезы нанжынди фур суанхали. 64Җыгә фур литу Муса лян Харунэ зэ Синай савәниди сыхур зочян суанхади йигә жын ду мәю. 65Йинцысы Җў зочян фәгуә, таму ду зэ савәни вучонни, зу җымуҗя чўгуә Иефоннийди эрзы Халев лян Навинди эрзы Иса, йигә жын ду мә шынха+.

27

Салпаадди нүрму

27^1•Салпаадди нүрму Махла, Ноа, Хогла, Милка дэ Фирца лэли. Салпаадсы Хеферди эрзы, Хеферсы Галаадди эрзы, Галаадсы Махирди эрзы, Махирсы Манассияди эрзы, Манассиясы Юсуфди эрзы+. 2Җы вугә нүр лэ, до Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчян, зандо Муса, Елеазар ахун, линшужынму дэ йиче исраилжынди мянчян ги даҗя фәди:

– 3Вәмуди дада зэ савәни вучонли, йигә эрзы ду мә люха. Та лян Коради йибазы жын йидарни мә фандуй Җў. Та ви гәҗяди гўнахар вучонли+. 4Зэсы вәмуди дада мәю эрзы, нандый җё тади минзы зэ исраилжынму литу бушынхама? Чин ниму ги вәму ба вәму дада чинчинди ди фын йилэзы.

5Муса ги Җў ба тамуди җыгә сычин фәли. 6Җў ги та хуэйдади:

– 7Салпаадди нүрму фә дуйдини. Ни да таму дада чинчинди ди литу ги таму ба йилэзы фынги, җё таму дадади йилэзы ди ги таму шынха. 8Ни ги исраилжынму фәги, сый дан мәю эрзы вучонли, нэхур җё дадади йилэзы ги тади нүр шынха. 9Та дан мәю нүрли, нэхур ги тади дищүн нын ба тади йилэзы шынха. 10Та дан мәю дищүнли, нэхур ги тади абый-баба ба тади йилэзы шынха. 11Та дан мәю дищүн, е мәю абый-бабали, нэхур ги тади чинчин ба тади йилэзы шынха. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фалүни. Вәсы Җў, – җысы Вә ги ниму гихади фынфу.

Иса йиху җан Мусади вифынни

(Чунфә фалү 31:1-8)

12Җў ги Муса фәди:

– Ни шондо Аварим саншон, ба Вә ги исраилжынму гиди дифон канйихар+. 13Ба дифон канлиди йиху, ни лян ниди гәгә Харунэ йиён, ё вучонни,+
14йинцысы ниму лёнгәр зэ Син савәни мә тин Вәди хуа, ба Вәди фынфу е мә зунхў. Йиче исраилжын гондо мәю фиди сыхур, ниму зэ тамуди мянчян ба Вәди гуйҗун вида лилён мә жынчын. (Җыгә дифон җёди Мерива, та зэ Син савәниди Кадес дифоншонни.)+

15Муса чито Хўдади фәди:

– 16Вәди Анлахў Торля-я! Нисы йиче хуәварди Хўда. Читоди җё Ни җянчўлэ йигә жын, җё та чынха җыще жынди линшу,+
17ба таму линшон да җон, җё Ниди минжын бә чын зущён мәю фон-ёнжынди ёнчүн йиён.

18Җў ги Муса фәди:

– Навинди эрзы Исасы ю бынсыди жын. Ни ба шу гәдо тади тушон+. 19Җё та зандо Елеазар ахун лян йиче исраилжынди туни. Зэ даҗя мянчян ни ги таму миндамин фә: «Исасы вонху җан вәди вифынди жын»+. 20Ни ба ниди чүанли ги та ё фынгини, җё исраилжынму тин тади хуа. 21Зэсы ю са нан сычин, Иса ё до Елеазар ахун гынчян, вын тани. Елеазар лян урим дэ туммим[*] җыдо Вәди вонщённи. Зу җымуҗя җочў ахунди хуа, Иса лян йиче исраилжын ё ган нан сычинни.

22Муса җочў Җўди фынфу ганли. Та җё Иса зандо Елеазар ахун лян йиче исраилжынди мянчян, 23зу җочў Җўди фынфу, ба шу гәдо Исади тушон, ги даҗя миндамин фәли:

– Исасы вонху җан вәди вифынди жын.

28

Йинавар җүди гўрбани

(Җефон 29:38-46)

28^1•Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму ги җымуҗяди фынфу: таму яндин зэ динхади нэгә жызышон ги Вә ё җү гўрбанини, гўрбаниди щён видо җё Вә разыни+.

3Җысы ги Җў яндин җүди гўрбани: тянтянмир ба лёнгә йисуйди, мәю дуанбянди ёнгозы йинавар ё җүчын шоди гўрбанини. 4Ба йигә ёнгозы ганзо җүшон, ба ди эргә хушон җүшон. 5Җү ту йигә ёнгозыди сыхур, ни яндин ё ба йигә кило лян йигә литр чин-ю хуәхади мян җүшонни. 6Җысы тянтянмир ё җүди гўрбани. Ба җымуҗяди гўрбани ниму зочян зэ Синай сан гынчян җүли, җыгә шоди гўрбаниди щён видо җё Вә, Җў, разыли. 7Лян ту йигә ёнгозы йидарни налэ йигә литр путоҗю, ба та садо шо гўрбани җуәзыди сыхани. 8Хушон ни җү ди эргә ёнгозыди сыхур, е зущён ганзо йиён, ба мянди гўрбани җүшон, ба путоҗю сашон. Җыгә шоди гўрбаниди щён видо җё Вә, Җў, разыни.

Шанбэ нэйитян җүди гўрбани

9Шанбэ нэйитян ниму җү лёнгә йисуйди, мәю дуанбянди ёнгозы, лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мян дэ путоҗю. 10Чўгуә тянтянмир җүди шоди гўрбани дэ сахади путоҗю, мый йигә шанбэ ба йүнди шоди гўрбани яндин ё җүшонни.

Мый йигә йүә чў йи җүди гўрбани

11Мый йигә йүәди чў йи ниму ё ги Җў җү шоди гўрбанини: лёнгә поню, йигә гун-ён, чигә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди+. 12Ги мый йигә поню хан ё тян сангә кило лян чин-ю хуәхади мянни; ги мый йигә гун-ён ё тян лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мянни, 13ги мый йигә ёнгозы ё тян йигә кило лян чин-ю хуәхади мянни. Җыгә шо гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 14Лян җыгә йитун, ги мый йигә поню хан ё тян лёнгә литр путоҗюни; ги мый йигә гун-ён ё тян йигә бан литр путоҗюни; ги мый йигә ёнгозы ё тян йигә литр путоҗюни. Җочў җыгә фалү ниму мый йигә йүә чў йи ё җү шоди гўрбанини. 15Чўгуә тянтянмир җүди шоди гўрбани лян путоҗю, хан ё ги Җў ба йигә гунҗүлү җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

Мәю җёмянди мәмә җечишон җүди гўрбани

(Левит 23:5-14)

16•Няннян җынйүә шы сы ниму ё гуә Җўди Пасха җечини+. 17Җынйүә шы ву нэйитян зусы Мәю җёмянди мәмә җечи. Чи тян литу ниму ду ё чы мәю җёмянди мәмәни+. 18Җечиди ту йитян даҗя ду ё шудо йидарни бэвон Вәни. Са хуә бу нын ган. 19Ниму ги Җў ба шоди гўрбани җүги: лёнгә поню, йигә гун-ён, чигә йисуйди ёнгозы, җё таму ду мәю дуанбянди. 20Ниму ги мый йигә поню ё тян сангә кило лян чин-ю хуәхади мянни; ги мый йигә гун-ён ё тян лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мянни; 21ги мый йигә ёнгозы ё тян йигә кило лян чин-ю хуәха мянди гўрбанини. 22Ниму хан ё ба йигә гунҗүлү җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба даҗя зў ганҗинни. 23Чўгуә тянтянмир ганзо җүди шоди гўрбани ниму ба җыщезы гўрбани ё җүшонни. 24Зу җочў җымуди ёнзы чи тян ниму ё җү җыщезы гўрбанини, тади щён видо җё Җў разыни. Чўгуә тянтянмир җүди шоди гўрбани дэ сахади путоҗю, ниму хан ё ба җыщезы гўрбани җүшонни. 25Ди чи тян ниму е ё шудо йидарни бэвон Җўни. Данлинди хуә бу нын ган.

Гә мыйзыди җечишон җүди гўрбани

(Левит 23:15-22)

26•Гә мыйзы җечиди ту йитян, җисы ниму ба щин шучынди мыйзы ги Җў налэ, ба та җүчын мянди гўрбани. Нэхур ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Са хуә ду бу нын ган. 27Ниму ба шоди гўрбани җүшон, җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. Ниму ба мәю дуанбянди лёнгә поню, йигә гун-ён, чигә йисуйди ёнгозы җүшон. 28Ги мый йигә поню ё тян сангә кило лян чин-ю хуәхади мянни; ги йигә гун-ён ё тян лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мянни; 29ги мый йигә ёнгозы ё тян йигә кило лян чин-ю хуәха мянди гўрбанини. 30Ниму ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи минжынди гўнахарни, ба даҗя зў ганҗинни. 31Чўгуә тянтянмир җүди шоди гўрбани дэ мянди гўрбани ниму ё ба җыщезы гўрбани лян путоҗю җүшонни; таму дусы мәю дуанбянди.

29

Чуй лаба җечишон җүди гўрбани

(Левит 23:23-25)

29^1Чи йүә чў йи ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни; са хуә ду бу нын ган. Җы йитян ё чуй лабани+. 2Ги Җў ба шоди гўрбани җүшон, җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни: йигә поню, йигә гун-ён, чигә йисуйди ёнгозы, җё дусы мәю дуанбянди. 3Ниму ги поню е ё тян сангә кило лян чин-ю хуәхади мянни; ги мый йигә гун-ён ё тян лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мянни; 4ги мый йигә ёнгозы ё тян йигә кило лян чин-ю хуәхади мянни. 5Ниму ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба даҗя зў ганҗинни. 6Чўгуә мый йигә йүә чў йиди, ё җү шоди гўрбани дэ ги та тянхади гўрбанини, чўгуә тянтянмир шоди гўрбани дэ ги та тянхади мян дэ путоҗю, ба җыще гўрбани ё җүшонни. Җыще шоди гўрбаниди щён видо җё Җў разыни.

Вон быйни щи гўнахарди жызышон җүди гўрбани

(Левит 23:26-32)

7Чи йүә чў шы ниму ду ё шудо йидарни, бэвон Җўни, ё фынзэни. Са хуә ду бу нын ган+. 8Ниму ги Җў ба шоди гўрбани җүги, җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. Ниму җү йигә понювазы, йигә гун-ён, чигә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 9Ниму ги мый йигә понювазы ё тян сангә кило лян чин-ю хуәхади мянни; ги мый йигә гун-ён тян лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мян; 10ги мый йигә ёнгозы тян йигә кило лян чин-ю хуәхади мян. 11Ниму хан ба йигә гунҗүлү җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани. Чўгуә вон быйни щи гўнахарди жызышон җүди гўрбани, тянтянмир җүди шоди гўрбани, чўгуә тянхади мян дэ сахади путоҗю, ба җыгә гунҗүлү хан ё җүшонни.

Вәпынзы җечиди сыхур җүди гўрбани

(Левит 23:33-44)

12•Чи йүә шы ву ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Ниму чи тян гуә җыгә җечи, са хуә ду бу нын ган. 13Җыгә җечиди ту йитян ниму ги Җў ба шоди гўрбани җүги, җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. Ниму җү шы сангә поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 14Ниму ги мый йигә поню ё тян сангә кило лян чин-ю хуәхади мянни; ги мый йигә гун-ён ё тян лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мян; 15ги мый йигә ёнгозы ё тян йигә кило лян чин-ю хуәхади мянни. 16Ба йигә гунҗүлү ниму ё җүчын вон быйни щи минжын гўнахарди гўрбанини. Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба җыщезы гўрбани ё җүшонни.

17Җечиди ди эртян ниму җү шы эргэ поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 18Ги җыще гўрбани ниму ба йүнди мян дэ путоҗю ё тяншонни. 19Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба йигә гунҗүлүр ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

20Җечиди ди сан тян ниму җү шы йигә поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 21Ги җыщезы гўрбани ниму ба йүнди мян дэ путоҗю ё тяншонни. 22Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

23Җечиди ди сы тян ниму җү шыгә поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 24Ги җыще гўрбани ниму ба йүнди мян дэ путоҗю ё тяншонни. 25Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

26Җечиди ди ву тян ниму җү җюгә поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 27Ги җыще гўрбани ниму ба йүнди мян дэ путоҗю ё тяншонни. 28Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

29Җечиди ди лю тян ниму ё җү багә поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, җё таму ду мәю дуанбянди. 30Ги җыщезы гўрбани ниму ё ба йүнди мян дэ путоҗю тяншонни. 31Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ё ба йигә гунҗүлү җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

32Җечиди ди чи тян ниму җү чигә поню, лёнгә гун-ён, шы сыгә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 33Ги җыще гўрбани ниму ба йүнди мян дэ путоҗю ё тяншонни. 34Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

35Җечиди ди ба тян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Са хуә ду бә ган. 36Ниму ба шоди гўрбани ги Җў җүшон, җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. Ниму җү йигә поню, йигә гун-ён, чигә йисуйди ёнгозы, – дусы мәю дуанбянди. 37Ги җыще гўрбани ниму ба йүнди мян дэ путоҗю ё тяншонни. 38Чўгуә тянтянмир җүхади шоди гўрбани, ги та тянхади мян дэ сахади путоҗю, ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

39

Чўгуә ги Хўда гихади вардэ дэ гәҗя щён ги Җў җү шоди гўрбани, ниму ги зыҗи динхади җечишон, ги Җў ё җү җыще шоди гўрбани, мян, путоҗю дэ пиннанди гўрбанини+.

(40) Зу җымуҗя Муса ба Җўди фынфу йиҗү йиҗүди ги исраилжынму фәгили.

30

Дў җуди дэ ги вардэди фалү

1-2

30
(1) Муса ги йиче Исраил зўди линшу фәди:

– 3(2) Җысы Җў гихади фынфу: сый ги Җў дўли җу хуэйҗәсы гилигә вардэ, нэхур нэгә жын ба гәҗя щүхади хуа яндин ё зунхўни, җочў та фәхади яндин ё ганни+.

4

(3) Булүн нагә нянчин гўнён зэ дадади җяни җўди сыхур дан ги Җў дўли җули хуэйҗәсы гилигә вардэ, 5(4) тади дада тинҗян җыгә дан мә фә сыса, җыгә гўнён яндин ё зунхў ги Җў дўхади җу хуэйҗәсы гихади вардэни. 6(5) Гўнёнди дада ба җыгә тинҗян дан дончў, нэхур нэгә гўнён бу зунхў гәҗя дўхади җу хуэйҗәсы гихади вардэ. Җў ба гўнён фоншәни, йинцысы тади дада ба та дончўли.

7

(6) Булүн нагә гўнён дан мә сылён ги Җў гилигә са вардэ хуэйҗәсы щүха сали, вонху җыгә гўнён җели хунли, 8(7) тади нанжын тинҗян җыгә сычин дан мә фә сыса, җыгә нүжын яндин ё зунхў ги Җў гихади вардэ хуэйҗәсы щүхади хуани. 9(8) Кәсы тади нанжын ба җыгә тинҗян дан дончў, ба та мә сылён гихади вардэ хуэйҗәсы щүхади хуа бу жын, нэхур җыгә нүжын бу зунхў та гихади вардэ дэ щүхади хуа. Җў ба җыгә нүжын фоншәни.

10

(9) Булүн нагә гуафу хуэйҗәсы лингандёди нүжын ба гихади йиче вардэ яндин ё зунхўни.

11

(10) Булүн нагә җели хунди нүжын дан ги Җў дўли җули хуэйҗәсы гили йигә вардэ, 12(11) тади нанжын тинҗян җыгә дан мә фә сыса, җыгә нүжын яндин ё зунхў ги Җў дўхади җу хуэйҗәсы гихади вардэни. 13(12) Җыгә нүжынди нанжын ба җыгә тинҗян дан дончў, ба тади щифузы дўхади җу хуэйҗәсы гихади вардэ бу жын, нэхур җыгә нүжын бу зунхў та щүхади хуа. Җў ба җыгә нүжын фоншәни. 14(13) Җыгә нүжынди нанжын ба щифузы дўхади җу лян гихади вардэ е нын жын, е нын бу жын. 15-16(14-15) Кәсы җыгә нүжын ги Җў ги вардэди җы йитян тади нанжын дан ба җыгә тинҗян, ди эр тян та мә донгуа щифузы, нэхур нүжын яндин ё зунхў дўхади җу хуэйҗәсы гихади вардэни, йинцысы нанжын тинҗянди нэйитян ба щифузы мә дон. Кәсы җыгәди йиху нанжын дан ба щифузы дўхади җу хуэйҗәсы гихади вардэ бу жын, нэхур щифузыди гўнахар зэ нанжыншонни.

17

(16) Җў ги Муса гихади җыще фынфу тифәдисы замуҗя дада ё гуан мә җехунди нүзыни, нанжын замуҗя гуан щифузыни.

31

Исраилжынму лян мадианжынму дади җон

31^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ё ги мадианжынму ви исраилжынму бо чуни, зуй тамуни. Ба җыгә сычин ганванди йиху, ни ё вандёни+.

3Йинви җыгә Муса ги минжын фәди:

– Ниму ги җоншон шәлүбянйи, лян мадианжынму да җонни, ви таму зочян ги Җў ганхади, заму ги таму ё бо чуни. 4Исраилди мый йигә зў ги җоншон ё дафачи йичян жынни.

5Зу җымуҗя да мый йигә зў литу җянчўлэли йичян жын, йиман шы эр чян жын, ду шәлүбянйи да җончини. 6Муса дафади Елеазар ахунди эрзы Финеес, җё та ба жынму линшон да җончини. Финеесди шуни нади Гуйҗун вәршонди җясы дэ данщүанди сыхур чуйди лаба+. 7Исраилжынму җочў Җў ги Муса гихади фынфу лян мадианжынму дали җонли, ба тамуди йиче нанжын дасыли. 8Дасыди жынму литу ю вугә Мадиан дифоншонди хуоншонни – җы зусы Евии, Рекем, Цур, Хур дэ Рева. Исраилжынму е ба Веорди эрзы Валаам дасыли+.

9Исраилжынму ба Мадиан дифонди нүжынму лян ваму ги гәҗя гуәгуәчили, ба ню, ёнчүн чёншон зули, ба йиче фугуй ги гәҗя нашонли, 10ба тамуди йиче чынпу лян йинпан шодёли. 11Исраилжынму ба йиче чёнхади дэ нахади дунщи, жын дэ сынлин нашон зули, 12хуэйли Моав пинтан Иордан хәди бонгәрниди Иерихон чынпу дуймянди Исраилди йинпаннили. Зэ җытар таму ба жын дэ дунщи йиман ги Муса, Елеазар ахун лян Исраилди йиче минжын җёгили.

Исраилди җүндуй хуэйлэли

13Муса, Елеазар ахун лян данлинди йиче линшу да йинпанни чўчи җейин җүндуйчили. 14-15Муса ги нэщезы даҗүнгуан, гуан йичян жынди дэ йибый жынди җүнгуан чишонлэли, вынли тамули:

– Ниму виса ба җыще нүжын хуәхуәрди шынхали? 16Ниму сылёнйихар, җыще нүжынсы тинха Валаам хуади, таму ба исраилжынму линшон, җё ликэ Җў, бэвон Фегорли. Йинви җыгә вынбин ба замуди минжын щёмедёли+. 17Җыхур ниму ба йиче эрвазы дэ чўли мынди нүжынму ду ё дасыни. 18Ниму ги гәҗя нын ба йиче мә чў мынди нүзы люхани+. 19Җыхур ниму литу сый дасы жынли хуэйҗәсы ду мэтили, яндин ё зэ йинпан вэту җў чи тянни. Ди сан тянди лян ди чи тянди нэйитян ниму ё ба гәҗя дэ ба ниму чёнхуэйлэди нүзыму зў ганҗинни+. 20Ниму ба мый йиҗезы йишон, на пизы, җүлүмо хуэйҗәсы муту зўхади дунщи йиман щи ганҗин.

21Елеазар ахун ги нэще да җоншон хуэйлэди жын фәди:

– Җў ги Муса гили җыщезы фалү: 22-23ба йиче шобучынди дунщи, зущён җинзы, йинзы, тун, те, щите, чянте яндин ё на хуә зў ганҗинни, ба данлин дунщи ё на фи щиҗинни. 24Ди чи тянди нэйитян ниму яндин ба гәҗяди йишон ё щиҗинни, җымуҗя ниму цэ чынха ганҗиндини, йиху нын җин йинпанни+.

Исраилжынму ба йиче чёнхади фынгили

25Җў ги Муса фәди:

– 26Ни лян Елеазар ахун дэ данлин линшуму ба йиче чёнхади дунщи, жын лян сынлин ду ё суанчўлэни. 27Ба йиче чёнхади тинтир фын лён бангә, ба йи бангә ги да җонди жынму, ба ди эр бангә ги данлин исраилжынму фынги. 28Да ги да җонди жынму нэ йи бангә литу ниму ги Җў ба фи чўги. Да вубый чёнхади жын, ню, лү, ён, җүлү литу фын йигә жын, йигә ню, йигә лү, йигә ён, йигә җүлү, – ба җы йиче ги Җў фынги. 29Ба фынчўлэди җыще фи ги Елеазар ахун җёги, җё та ги Җў дуанчын гуйҗунди лищин. 30Ниму ги Исраил минжын гихади нэ бангәзы чёнхади дунщи литу, да чёнхади вушыгә жын, ню, лү, ён, җүлү литу ё фын йигә жын, йигә ню, йигә лү, йигә ён, йигә җүлүни. Ба фынчўлэди җыщезы дунщи ги левитжынму гиги, йинцысы таму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ган гунсыдини.

31Муса лян Елеазар ахун җочў Җўди фынфу ганли.

32-35Чўгуә җүнжынму ги гәҗя люхади фугуй, таму хан суанчўлэли: ю 675 000 ён лян җүлүни, 72 000 нюни, 61 000 лүни, 32 000 мә чў мынди нүзыни. 36-40Ги дали җонди җүнжынму фынхади бангәр литу ю 337 500 ён лян җүлүни (да җыгә фур литу ги Җў ба 675 ён лян җүлү чўли фили); 36 000 ню (ги Җў ба 72 ню чўли фили); 30 500 лү (ги Җў ба 61 лү чўли фили); 16 000 жын (ги Җў ба 32 жын шынхали). 41Муса җочў Җўди фынфу ба фи ги Җў суанчын гуйҗун лищин, ги Елеазар ахун җёгили.

42-46Ги йиче мә да җонди исраилжын фынхади бангәр лян җүнжынмуди бангәр йимур-йиёнди: 337 500 ён лян җүлү, 36 000 ню, 30 500 лү, 16 000 жын. 47Муса да җы бангәр литу, да мый вушыгә жын лян сынлин литу, җочў Җўди фынфу ба йигә жын лян йигә сынлин фынчўлэ, ги левитжынму гигили, йинцысы таму зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ган гунсыдини.

48Лин җүндуйди җүнгуанму лэ, до Муса гынчян 49фәди:

– Ложын, вәму ба шу дихади җүнжынму суанчўлэли, җысыма, йигә жын ду мә шәдё. 50Вәму ба вәмуди мый йигә жын чёнхади җин дунщи: җин лянляр, җин җуәзы, гэҗызы, эрҗуйзы, бебезы налэли. Вәму щён ба җыще дунщи ги Җў дуангини, йинцысы Та ба вәмуди мин җюхали+.

51Муса лян Елеазар ахун ба җыще җин дунщи җешухали. 52Җүнгуанму ги Җў гили бонҗер 200 кило җинзы. 53Данлин җүнжынму ба чёнхади дунщи ги гәҗя люхали+. 54Муса лян Елеазар ахун ба җыще җин дунщи надо Хўдади гуйҗун җонфоннили, зу лян йигә җихо йиён, йинцысы Җў ба исраилжынму бохўли+.

32

Шындо Иордан хә дунбонгәди Исраилди җигә зў

(Чунфә фалү 3:12-22)

32^1Рувим лян Гадди лёнгә зўди жын ю хошо ню, ённи. Таму канҗян Иазер лян Галаад дифон фон сынлинчи ходихын,+
2зу до Муса, Елеазар ахун лян йиче Исраилди ложын гынчян фәди:

– 3-4Җў ги исраилжынму бонмонди җё ба җыщезы дифон җаншонли, җы зусы Атароф, Дивон, Иазер, Нимра, Есевон, Елеале, Севам, Нево дэ Веон. Җыщезы дифон фон сынлинчи ходихын; вәму, нимуди хуәҗиму, ю хошо ню, ённи+. 5Җё нимуди щин до вәмушон ванха, вәму читоди җё ниму ба җыщезы дифон ги вәму гиги, җё чынха вәмуди, бә җё вәму гуә Иордан хәли.

6Муса ги Рувим дэ Гад зўди жынму хуэйдади:

– Нимуди дищүн, исраилжынму да җончини, нандый ниму щён шындо җытарма? 7Виса ниму җё исраилжынмуди щинни ю шанкини, җё таму бу щён гуә Иордан хә, бу җин Җў ги ниму гиди нэгә дифон? 8Вә ба нимуди зўзў-быйбый да Кадес-Варни дафачи цакан нэгә дифонди сыхур, таму е җымуҗя ганли+. 9Таму доли Есхол чуандони, ба нэгә дифон җянли, кәсы хуэйлэ, таму җё минжын щинни юли шанкили, мәщин җин Җў ги исраилжынму гиди нэгә дифон. 10Нэйитян Җўди чи шонлэ, Та дў җуди фәли:+
11«Да Египет чўлэди йиче нанжын да эршы суй дашон йигә ду бу җин Вә ги Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ щүхади нэгә дифоншон, йинцысы таму мәщин тин Вәди хуа»+. 12Лян йиче нанжын ду җымуҗя йүли, чўгуә Иефоннийди эрзы Халев (тасы Кеназди хубый) лян Навинди эрзы Иса, йинцысы таму лёнгәр шыщин-шыйи тинли Җўди хуали+. 13Җў ги җыще исраилжын чишонлэ, җё таму зэ савәни юҗуанли сышы нян, йичыр до нэгә сыхур, җисы зэ Җў лянмянчян ганли хади нэ йибыйзы жын мә вучондё+. 14Җыхур нимуди, ю гўнахарди жынмуди хубый ба ниму зўзў-быйбыйди вифын җаншонли, җё Җў җочў исраилжынму йүәщин чишонлэнима? 15Җыхур ниму дан бу щён гыншон Җў зу, Та йүанхуэй нын ба исраилжынму зэ савәни лёха, нэхур ниму җё замуди йиче минжын ду шәдёни.

16Таму до Мусади мянчян фәди:

– Муса җонгуйди! Щянтуни чин ни ги вәму ги кухуан, җё вәму зэ җытар ги ёнчүн ба ёнҗүан гэчелэ зэмусы ги вәмуди ваму ба лошы чынпу гэшон. 17Йиху вәму зу шәлүди лян вәмуди дищүн исраилжынму йидарни да җончини, вәму гәҗя лин туни, ган исраилжынму до тамуди дифоншон. Нэгә сыхурни вәмуди ваму нын зэ җыще лошы чынпуни да бындиди жынму гынчян цонха. 18Исраилжынму ба ги таму фынгиди дифон дан җаншон, йиху вәму цэ хуэй гәҗяди җяни. 19Вәму лян данлин исраилжынму ба Иордан хә нэбонгәди йикуэ дифон бу щён җан, йинцысы вәму кәҗя зэ Иордан хәди җыбонгә, зэ дунфон ба җўди дифон җешухали.

20Муса хуэйдади:

– Ниму җыншыди дан щён җымуҗя ган, ниму зу зэ Җўди мянчян шәлүха да җончи! 21Нимуди йиче бин ду ё гуә Иордан хәни. Таму җочў Җўди фынфу ё пушон да дўшманни, йичыр до нэгә сыхур, җисы Җў ба йиче дўшман дабэни, 22нэгә дифон ги Җў ди туни. Җыгәди йиху ниму нын хуэй гәҗяди җя, йинцысы ниму ги Җў дэ нимуди дищүн исраилжынму хуанли җонли. Зу җымуҗя Җў җё Иордан хә дунбонгәди дифон чынха нимуди йилэзыни. 23Кәсы ниму дан ба ниму щүхади хуа бу зунхў, ниму зу зэ Җўди мянчян ган гўнахарни. Ви нимуди гўнахар ниму ду шу зуйни, сый ду дуәбудё. 24Җыхур ниму чи, ги нимуди ваму гэ чынпучи, ги ёнчүн гэ ёнҗүанчи, кәсы ба ниму щүхади хуа бә вондёли!

25Гад дэ Рувим зўди жынму фәди:

– Муса җонгуйди, вәму яндин җочў ниди фынфу ганни. 26Вәмуди щифузы, ваму, нючүн, ёнчүн ду шындо Галаад дифонди җыще чынпунини. 27Замуҗя ни фәли, вәму зу нэмуҗя шәлүди зэ Җўди мянчян да җончини.

28Йинви җыгә Муса ги Елеазар ахун, Навинди эрзы Иса дэ данлин Исраилди линшу фәди:

– 29Гад лян Рувим зўди жынму дан гуә Иордан хә, җочў Җўди фынфу да җон, таму дан ги ниму бонмон ба нэгә дифон җаншон, нэхур ниму ба Галаад дифон ги таму ё гигини – җысы ви таму ганхади сычин гихади йилэзы ди. 30Кәсы таму дан бу гуә Иордан хә лян ниму йидарни бу да җон, нэхур таму, лян ниму йиён, зэ Ханаан дифоншон ба тамуди йилэзы ди җаншонни.

31Гад лян Рувим зўди жынму хуэйдади:

– Вәму яндин җочў Җўди фынфу ганни. 32Вәму җочў Җўди фынфу гуә Иордан хәни, җиндо Ханаан дифоншон да җончини. Зу җымуҗя җё Иордан хә дунбонгәди дифон чынха вәмуди йилэзы.

33Зу җымуҗя Муса ба Аморрейди Сигон хуоншонди гуйҗя дэ Вассанди Ог хуоншонди гуйҗя, тади чынпу дэ җувиниди щёнҗуон ги Гад, Рувимди зў дэ Манассияди бангәр зў фынкэли. 34Гад зўди жынму ба Дивон, Атароф, Ароер, 35Атароф-Шофан, Иазер, Иогбега, 36Беф-Нимра лян Беф-Гаран чынпу йүанхуэй щюгэчелэли. 37Рувим зўди жынму ба Есевон, Елеале, Кириафаим, 38ба Нево, Ваал-Меон (ба җыгә минзы гэбянли) дэ Сивма чынпу йүанхуэй щюгэчелэли. Җы лёнгә зўди жын ги таму щюгэхади йиче чынпу нанли щин минзыли.

39Махирди хубый (Махирсы Манассияди эрзы) чи, ба Галаад җаншонли, ба нэтар җўди аморрейжынму ганчўчили+. 40Йинви җыгә Муса ба Галаад ги Махирди хубый гигили. Таму зу җўдо нэтарли. 41Манассия зўди йигә жын, минзы җёди Иаир, ба нэтарди җигә щёнҗуон җаншонли, йиху та ба җыще щёнҗуон җёлигә «Иаирди щёнҗуон»+. 42Новах ба Кенаф чынпу лян җувиди щёнҗуон җаншонли, йиху ба нэщезы щёнҗуон җочў гәҗяди минзы җёчын «Новахли».

33

Исраилжынму да Египет до Моав дифоншон зуди лў

33^1Җисы Муса лян Харунэ ба исраилжынму да Египет линчўлэ, таму зэ лўшон зали йинпанли. 2Муса җочў Җўди фынфу ба мый йигә заха йинпанди вәрди минзы щехали.

3Җынйүә шы вуди нэйитян, ту йигә Пасха җечи гуәлиди йитян, исраилжынму да Египет зудёли. Җў бохў тамуди, җё таму зэ египетжынмуди мянчян да Раамсес чынпуни чўчи, зудёли+. 4Җў ба египетжынмуди тушур дасыли; египетжынму сун тамуди мэтидини. Җў лян җымуҗяди ганбан зыгили: Тади лилён би египетжынму хўдамуди да+.

5Исраилжынму да Раамсес зудё, щянтуни зэ Сокхоф дифонни ба йинпан захали+. 6Хан ба йигә йинпан зэ савә бянбяршон, Ефам дифоншон захали+. 7Да Ефам таму җәгуәчи, доли Пи-Гахироф дифонли (җыгә зэ Ваал-Цефон дифонди дунбонгәни). Ли Мигдол дифон буйүан исраилжынму ба йинпан захали+. 8Йиху таму да Пи-Гахироф зудё, да Хунхэ донҗунни зугуәчи, доли Сур савәнили. Таму зули сан тян, доли Мерра дифон, ба йинпан задо нэтарли+. 9Да җытар исраилжынму кә зудо Елим дифонли, нэтар ба йинпан захали, йинцысы җытар ю шы эргә фичүан дэ чишыгә мизор фуни+.

10Да Елим зудёди йиху, таму зэ Хунхэ гынчян ба йинпан захали, 11йиху до Син савәни ба йинпан задо җытарли,+
12да Син савәни зудё, доли Дофка дифон ба йинпан захали, 13да Дофка кә зудё, доли Алуш дифон зандо җытарли. 14Да Алуш таму кә зудё, доли Рефидим дифонли. Зэ Рефидим минжын мәю хәди фили+.

15-37Да Рефидим йичыр до Ор сан гынчян зуди сыхур, исраилжынму зэ җыщезы вәршон зали йинпанли: Синай савә, Киброт-Гаттаава, Асироф, Рифма, Римнон-Фарец, Ливна, Рисса, Кегелафа, Шафер, Харада, Макелоф, Тахаф, Тарах, Мифка, Хашмон, Мосероф, Бене-Яакан, Хор-Агидгад, Иотвафа, Аврон, Ецион-Гавер, Син савә (җы зусы Кадес), йиху доли Ор сан гынчянли, – җысы Едом дифонди бянҗе++++++++.

38-39Исраилжынму да Египет зудё ди сышы нянди вуйүә чў йи, Харунэ ахун җочў Җўди фынфу шонли Ор сан, зэ нэтар вучонли. Харунэ йибый эршы сан суйшон вучонли+.

40Ханаан нанбонгә дифоншонди Арад хуоншон ба исраилжынму лэди тинҗянли+.

41-49Да Ор сан гынчян йичыр до Моавди пинтанни зуди сыхур, исраилжынму зэ җыщезы вәршон зали йинпанли: Салмон дифон, Пунон дифон, Овоф дифон, Моав дифоншонди Ийм-Аварим чынпу, Дивон-Гад чынпу, Алмон-Дивлафаим дифон, Аварим саншон Неводи санди чянмянни, Иерихон чынпуди дуймян Иордан хә бонгәрниди Моав пинтанни (зэ Беф-Иешимоф чынпу лян Аве-Ситтим дифонди донҗуннини)+++++.

Ба Иордан хә гуәлиди йиху, ё зў сани

50Зэ Иерихон чынпуниди дуймян Иордан хә бонгәрниди Моав пинтанни, Җў ги Муса гиди фынфу, 51җё та ги исраилжынму фәгини. Җў фәди:

– Ниму гуәли Иордан хә, җиндо Ханаан дифонди йиху, 52яндин ё ба бындиди жынму ганчўчини. Ба таму на шыту лян җинзы зўхади хўдаму далан, ба йиче бэвон таму хўдамуди вәр ду цыйдё+. 53Ниму ба дифон җаншон, җўдо нэтар, йинцысы Вә ба нэгә дифон ги ниму гигили. 54Ниму җуа чирди ба дифон ги мый йигә зў дэ җящя фынкэ. Найигә зўди жын фур дуә, – дуәйү фынги, найигә зўди жын фур шо, – шо фынги+. 55Ниму ба бындиди жынму дан бу ганчўчи, шынхади нэщезы жын вонху ги ниму чынха бэляни: таму, зущён мә ниму нянҗинди за йиён, зущён за лыйбади цыязы йиён; таму чия нимуни. 56Ниму ба таму дан бу ганчўчи, нэхур Вә ба ниму ё щёмедёни, замуҗя зочян Вә щүди ба таму щёмени.

34

Ханаан дифонди бянҗе

34^1Җў ги Муса фәли, 2җё та ба җыгә фынфу ги исраилжынму гигини:

– Ниму җиндо Вә ги ниму гиди Ханаан дифонди йиху, ниму гуйҗяди бянҗесы җымуҗяди: 3Зэ нанфон ниму гуйҗяди бянҗе да Син савә зэ Едом дифонди бонгәрни да турдини. Та да Сыхэ нанбонгәди йиршон вон дунфонни зудини. 4Йиху та җуандё нанфон до Акравим саншондини, гуә Син савәни, зудё Кадес-Варни. Да җытар ниму гуйҗяди бянҗе зудё Гацар-Аддар чынпуни, йичыр до Ацмон дифонни. 5Да Ацмон та җуандо Египетди пинчуаннини, йичыр до Диҗунхэди хэяншон.

6Диҗунхэ – зусы ниму гуйҗяди щифон бянҗе.

7Зэ быйфон ниму гуйҗяди бянҗе да Диҗунхэ до Ор сан гынчянни;+
8-9да Ор сан гынчян до Емафни. Да Емаф ниму гуйҗяди бянҗе до Цедад дэ Цифрон дифонни, линху до Гацар-Енан чынпуни. Җысы ниму гуйҗяди быйфон бянҗе.

10Зэ дунфон ниму гуйҗяди бянҗе да Гацар-Енан датур до Шефам дифонни. 11Да Шефам ниму гуйҗяди бянҗе до Риблани чынпуни (жыгә зэ Аин дунбонгәни). Йиху ниму гуйҗяди бянҗе до Галилея хэзыди дунбонгә, 12да нэтар до Иордан хә дэ Сыхэяншонни.

Җы зусы ниму гуйҗяди бянҗе+.

13Муса ги исраилжынму фәди:

– Җы зусы ниму на җуа чирди фонфа ё фынди дифон, зусы Җў ги җюгә бан исраилжынмуди зў фынгиди дифон. 14-15Рувим лян Гадди лёнгә зў дэ Манассияди бангәр зў зэ Иордан хәди дунбонгәни, Иерихон чынпу дуймянни кәҗя ба гәҗяди дифон җаншонли, ба ди җочў тамуди зў дэ җящя фынкэли.

Сый фын дифонни

16Җў ги Муса фәди:

– 17Елеазар ахун лян Навинди эрзы Иса ги минжын ба дифон ё фынкэни. 18Таму ё да мый йигә зў литу тёҗян йигә линшу җё ги таму лёнгәр бонмонни. 19-28Җы зусы Җў да мый йигә зў литу җянчўлэди жынмуди минзы:

Яхўтиди зў: Иефоннийди эрзы Халев,

Щимэди зў: Аммиудди эрзы Самуил,

Вениаминди зў: Кислонди эрзы Елидад,

Данди зў: Иоглиди эрзы Буккий,

Манассияди зў: Ефодди эрзы Ханниил,

Ефремди зў: Шифтанди эрзы Кемуил,

Завулонди зў: Фарнакди эрзы Елицафан,

Иссахарди зў: Аззанди эрзы Фалтиил,

Асирди зў: Шеломийди эрзы Ахиуд,

Неффалимди зў: Аммиудди эрзы Педаил+.

29Җў зу ба җы йиче линшужын динха, җё таму ги исраилжынму ба Ханаан дифон фынкэни.

35

Ги левитжынму фынгиди чынпу

35^1Җў зэ Иерихон чынпу дуймян Иордан хә бонгәрниди Моав пинтанни ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму гигә фынфу, җё таму да гәҗяди йиче дифоншон ги левитжынму ба җўди чынпу фынги зэмусы зэ чынпуди туанйүарни ба цочон фынги. 3Җыще чынпу ё ги левитжынму шынхани, җё таму җўдо нэтар. Зэ цочонни таму нын фон гәҗяди нючүн дэ данлинди сынлин. 4-5Цочон да чынпуди чён гынчян датур вон сыҗу-бахани ё чынкэ җюбый метрни, җё чынпу зандо цочон донҗунни. 6Ниму ги левитжынму фын люгә бохў жынмуди чынпу. Нагә жын дан мәфончў ба данлин йигә жын дасыли, та нын подё нэтар, ба гәҗяди мин җюха. Чўгуә җыгә, ниму хан ё ги левитжынму фын сышы эргә данлинди чынпу+
7лян җувиди цочонни. Йиман сышы багә чынпу. 8Ниму ги левитжынму фын чынпуди сыхур, найигә зў да, дуәйү фынги, найигә зў суй, шо фынги. Исраилжынму ё да таму җанхади дифоншон ги левитжынму ба чынпу фынгини.

Бохў жынмуди чынпу

(Чунфә фалү 19:1-13; Иса Навинди фу 20:1-9)

9•Җў җё Муса 10ба җымуҗяди фынфу ги исраилжынму гигини:

– Ниму гуәли Иордан хә, җинли Ханаан дифонди йиху, 11яндин ё фынчўлэ бохў жынмуди чынпуни. Сый дан мәфончў ба жын дасыли, та нын подё нэтар,+
12ба гәҗяди мин җюха, бә җё дасы жынди чинчин ги та бо чу. Минжынди фагуан вын җыгә жынди гуансыди зочян, ги җыгә жын бу нын дин сызуй. 13Ниму фынчўлэ люгә бохў жынмуди чынпу: 14сангә чынпу зэ Иордан хә җыбонгә, сангә чынпу зэ Ханаан дифонни. 15Җыщезы чынпу ё ги исраилжынму, ги гуәлўди хуэйҗәсы банлэди вэгуйжынму чынха бохў жынмуди чынпуни. Сый дан мәфончў ба жын дасы, та нын подё нэтар ба гәҗяди мин җюха.

16-18Сый дан на те, шыту хуэйҗәсы муту дунщи ба жын дасыли, – та зу ганли дасы жынди гўнахарли; ги та яндин ё дин сызуйни. 19Вучондёди нэгә жынди чинчин гәҗя дан ба та зоҗуә, ги та нын бо чу, ба та нын дасы.

20Дан нагә жын хэхын сый, ба та сондё, нэгә жын дансы дедо вучонли хуэйҗәсы на занхади са дунщи ба та дасыли, 21хуэйҗәсы на чуйту ба та дасыли, – нэгә жын зу ганли дасы жынди гўнахарли; ги та яндин ё дин сызуйни. Вучондёди нэгә жынди чинчин дан ба та зоҗуә, ги та нын бо чу, ба та нын дасы.

22Кәсы сый дан мәфончў ба сый дасыли, таму лёнгәр зочян йигә мә хэхын йигә, бугуан та ба жын сондё, хансы лян занхади са дунщи ба та дасыли+
23хуэйҗәсы та мә җянди нэйихур лян занхади шыту ба жын дасыли, кәсы нэгә жын бусы тади дўшман, 24та е мәщин ги та ган ха, нэхур минжынди фагуан ё җочў җымуҗяди фалү вын дасы жынди дэ вучондёди жынди чинчинди гуансыни. 25Минжын ба дасы жынди нэгә жын да вучондёди жынди чинчинди шуни ё җюхани, ба та йүанхуэй сундё та зочян цонхади нэгә чынпунини. Та яндин ё җўдо нэтарни, йичыр до нэгә сыхур, җисы Исраилди да ахун вучонни+. 26Кәсы нэгә ёли минди жын дан да цонхади чынпуни чўчили, 27вучондёди жынди чинчин ба та зоҗуә дасыли, нэхур ба җыгә бу суан гўнахар, 28йинцысы дасы жынди жын яндин ё шындо цонхади чынпу литу җўхани, дынди җисы Исраилди да ахун вучонни. Йиху та цэ нын хуэй гәҗяди җяни. 29Ниму лян нимуди хубый булүн зэ нани җў еба, яндин ё зунхў җыгә фалүни.

30Сый дан ба жын дасыли, ги та ё дин сызуйни, ги җымуҗяди сычин яндин ё зо лёнгә гўважынни. Кәсы йигә гўважын бу нын ги дасы жынди жын дин сызуй+. 31Ёли минди жын бу нын ви тади ганбан пый чян, ги та яндин ё дин сызуйни+. 32Сый дан подё бохў жынмуди чынпуни, та дан пый чян, вонщёнди Исраилди да ахун вучонди зочян хуэйчи, җўдо та зочян җўди дифоншон, ниму ба тади чян бу нын җешу. 33Ниму дан җымуҗя ган, ниму ба ниму җўди дифон зўчын буганҗинни. Дасы жынди сычин ба дифон зўчын буганҗиндини, нэхур зэ мәю ба дифон зў ганҗинди данлин фонфа. Ба ёли минди нэгә жын яндин ё дасыни+. 34Ниму бу нын ба ниму җўди дифон зўчын буганҗинди, йинцы Вәсы Җў, Вә зэ исраилжынмуди җунҗянни җўдини+.

36

Ги җеха хунди нүжын фын дифонди фалү

36^1•Галаад җящяди тузыму (Галаадсы Махирди эрзы, зусы Манассияди сунзы, Юсуфди хубый) до Муса лян исраилжынмуди данлин линшуму гынчян 2фәди:

– Җў зочян гиди фынфу, җё ниму на җуа чирди фонфа ба дифон ги исраилжынму фынгини, е ги ниму фәли, җё ниму ба Салпаад, вәму чинчинди дифон ги тади йиче нүр фынгини. 3Кәсы ба таму дан чўҗядё хуэйҗәсы таму җяли данлин зўди нанжынмули, нэхур тамуди дифон зу чынха тади нанжын зўди дифонни. Зу җымуҗя вәму җуа чир фынхади дифон нын шоха. 4Юбилей нян долиди сыхур, йиче мэчўчиди дифон ду ё йүанхуэй до зочян җўжынди шунини. Салпаад нүрди дифон зу йинавар чынха таму нанжынмуди зўдили, кәсы вәмуди зў дозэзы ба нэ йилэзы дифон йинавар дюдёни+.

5Муса җочў Җўди хуа ги исраилжынму гилигә фынфу:

– Манассия зўди жынму фә дуйдини. 6Йинви җыгә Җў гиди фынфу, фәсы Салпаадди нүр ду ю гәҗя чў җяди зыюни, кәсы таму гуон нын лян таму зўди нанжынму җехун. 7Мый йигә исраилжынди дифон яндин ё шындо тади зў литуни. 8Исраилди йиче зў литуди мый йигә ю дифонди нүзы ё лян гәҗя зўди нанжын җехунни. Җымуҗя исраилжынму зу нын ба таму зўзў-быйбый шынхади йиче дифон җичын, 9нэхур дифон да йигә зў вон данлин йигә зўшон бу нуәгуәчи. Мый йигә зў яндин ба ги та фынхади дифон хўхани.

10-11Зу җымуҗя Салпаадди йиче нүр: Махла, Фирца, Хогла, Милка дэ Ноа җочў Җў ги Муса гихади фынфу, лян таму чинчинди эрзыму җели хунли. 12Җы вугә нүр җяли Манассия зў литуди нанжынмули (Манассиясы Юсуфди эрзы). Тамуди дифон е шындо таму дадади зў литули. 13Җў зэ Иерихон чынпу дуймянди Иордан хә бонгәрниди Моав пинтанни ба җыщезы фынфу ги Муса фәгили, җё та ги исраилжынму гигини.

* 7:89 «Херувим» (яхўти йүян) – тянщянмуди йибазы. Мый йигә Херувим ю бонзыни, тади лянмян лян жынди йиён.

* 11:2 «Тавера» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Хуә җуәли».

* 11:34 «Киброт-Гаттаава» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Нэ чыди жынмуди фынкын».

* 13:24 «Есхол» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Йи җуазы путо».

* 21:3 «Хорма» (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «Далансандё».

* 27:21 «Урим» дэ «Туммим» – җысы лёнгә гуйҗун дунщи, Исраилди ахунму на таму вын Хўдади вонщёндини.

+ 1:1 Җефон 19:1, Җефон 25:22
+ 1:2 Җефон 30:12-14, Җефон 38:26, Фур 26:2,
+ 1:5 Фур 7:30
+ 1:6 Фур 7:36
+ 1:7 Җефон 6:23,
+ 1:8 Фур 7:18
+ 1:9 Фур 7:24
+ 1:10 Фур 7:48
+ 1:11 Фур 7:60
+ 1:12 Фур 7:66
+ 1:13 Фур 7:72
+ 1:14 Фур 7:42
+ 1:15 Фур 7:78
+ 1:21 Фур 26:7
+ 1:23 Фур 26:14
+ 1:25 Фур 26:18
+ 1:27 Фур 26:22
+ 1:29 Фур 26:25
+ 1:31 Фур 1:27
+ 1:33 Фур 26:37
+ 1:35 Фур 26:34
+ 1:37 Фур 26:41
+ 1:39 Фур 26:43
+ 1:41 Фур 26:47
+ 1:43 Фур 26:50
+ 1:46 Җефон 38:26, Фур 26:51
+ 1:53 Фур 8:19, Фур 16:46, Фур 18:5,
+ 2:3 Фур 1:7
+ 2:9 Фур 10:14
+ 2:16 Фур 10:18-20
+ 2:17 Фур 10:17, Фур 10:21
+ 2:24 Фур 10:22-24
+ 2:31 Фур 10:25-27
+ 2:32 Җефон 38:26, Фур 1:46, Фур 26:51
+ 2:33 Фур 1:47-53
+ 3:2 Җефон 6:23
+ 3:4 Левит 10:2,
+ 3:6 Фур 18:2
+ 3:9 Фур 8:19, Фур 18:6
+ 3:10 Фур 16:40,
+ 3:13 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 3:17 Датур 46:11, Җефон 6:16-19, Җефон 10:2
+ 3:23 Фур 1:53
+ 3:25 Фур 4:24-26
+ 3:31 Фур 4:4, Фур 4:15
+ 3:32 Фур 4:16
+ 3:36 Фур 4:31-32
+ 3:39 Фур 26:62
+ 3:47 Җефон 13:13, Фур 18:15-16, Җефон 30:13
+ 4:3 Фур 8:24-25,
+ 4:6 Җефон 25:5
+ 4:16 Фур 3:32
+ 4:24 Фур 3:25-26
+ 4:31 Фур 3:36-37
+ 5:2 Левит 13:3, Левит 15:2, Левит 13:46
+ 5:3 Левит 15:31
+ 5:6 Левит 6:2-3
+ 5:7 Левит 5:5, Левит 6:5
+ 5:13 Җефон 20:14, Левит 18:20
+ 5:15 Левит 5:11
+ 6:6 Левит 21:11
+ 6:10 Левит 1:14, Левит 5:7
+ 6:14 Левит 3:6, Левит 4:32
+ 6:15 Левит 2:4
+ 6:19 Җефон 29:23-24
+ 6:20 Левит 7:31
+ 6:23 Левит 9:23, Фалү 21:5,
+ 7:1 Җефон 40:17, Левит 8:10
+ 7:7 Фур 4:25
+ 7:8 Фур 4:31
+ 7:9 Фур 3:31
+ 7:12 Җефон 6:23, Фур 1:7
+ 7:14 Җефон 30:34-35
+ 7:15 Левит 1:2-3
+ 7:16 Левит 4:23-24
+ 7:17 Левит 3:1
+ 7:18 Фур 1:8
+ 7:24 Фур 1:9
+ 7:30 Фур 1:5
+ 7:36 Фур 1:6
+ 7:42 Фур 1:14
+ 7:48 Фур 1:10,
+ 7:54 Фур 1:10
+ 7:60 Фур 1:11
+ 7:66 Фур 1:12
+ 7:72 Фур 1:13
+ 7:78 Фур 1:15
+ 7:89 Җефон 25:22
+ 8:7 Фур 19:9, Фур 19:17
+ 8:8 Левит 2:1
+ 8:14 Фур 3:45
+ 8:16 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 8:19 Фур 3:9, Фур 1:53
+ 8:24 Фур 4:3,
+ 9:2 Җефон 12:1, Левит 23:5
+ 9:6 Левит 21:1, Фур 5:2
+ 9:11 Җефон 12:6,
+ 9:12 Җефон 12:46,
+ 9:14 Җефон 12:48-49
+ 9:15 Җефон 13:21, Җефон 40:17
+ 9:17 Җефон 40:36
+ 10:5 Фур 2:3-9
+ 10:6 Фур 2:10-16
+ 10:9 Фур 31:6,
+ 10:10 Фур 29:1, Фур 28:11-15
+ 10:12 Датур 21:21
+ 10:14 Фур 2:9, Фур 1:7-9
+ 10:17 Фур 2:17
+ 10:18 Фур 2:10-16
+ 10:21 Фур 4:4-15, Фур 7:9
+ 10:22 Фур 2:18-24
+ 10:25 Фур 2:25-31
+ 10:29 Җефон 2:18, Датур 12:7, Датур 32:12
+ 10:34 Җефон 13:21
+ 11:1 Левит 10:2, Фур 16:35
+ 11:4 Җефон 12:38,
+ 11:6 Фур 21:5
+ 11:8 Җефон 16:13, Җефон 16:15-31
+ 11:14 Җефон 18:18, Фалү 1:9
+ 11:16 Җефон 24:1, Фалү 1:15
+ 11:18 Җефон 19:10
+ 11:21 Җефон 12:37
+ 11:23 Фур 23:19,
+ 11:31 Җефон 16:13
+ 11:35 Фур 33:17
+ 12:6 Датур 46:2,
+ 12:8 Җефон 33:11, Җефон 33:19
+ 12:10 Левит 13:3
+ 12:14 Левит 13:46, Фур 5:2
• 12:16 Фалү 1:19-25
+ 12:16 Фур 10:12, Датур 21:21
+ 13:3 Фур 32:8, Фалү 1:22
+ 13:6 Фур 13:30
+ 13:16 Фур 11:28, Фур 14:6
+ 13:23 Фур 32:9, Фалү 1:24-25
+ 13:29 Җефон 17:8

+ 13:30 Фур 13:6, Фур 14:6, Фур 26:65, Фур 32:12, Фур 34:19, Фалү 1:36,

+ 13:33 Датур 6:4,
• 14:1 Фалү 1:26-32
+ 14:2 Җефон 16:3, Фур 20:3

+ 14:5 Фур 16:4, Фур 16:22, Фур 16:45, Фур 20:6,

+ 14:6 Җефон 24:13, Фур 11:28, Фур 13:30,
+ 14:10 Җефон 17:4
+ 14:12 Җефон 32:10
+ 14:14 Җефон 15:14-15
+ 14:16 Фалү 9:28
+ 14:17 Җефон 34:6, Җефон 20:5, Фалү 5:9
• 14:20 Фалү 1:34-40
+ 14:23 Фалү 12:9-10,
+ 14:24 Фур 13:29, Фур 14:6,
+ 14:29 Фур 1:2-3
+ 14:30 Фур 26:64-65
+ 14:33 Фалү 1:3, Фалү 8:2
+ 14:38 Фур 26:65
• 14:39 Фалү 1:40-46
+ 14:43 Фур 13:29
+ 14:45 Фур 21:3,

+ 15:3 Җефон 29:18, Левит 1:2-3, Левит 22:21, Җефон 23:14

+ 15:8 Левит 3:1

+ 15:10 Левит 1:9

+ 15:15 Җефон 12:49, Левит 19:34, Левит 24:22, Фалү 10:19

+ 15:22 Левит 4:2, Левит 4:27, Левит 5:15
+ 15:24 Левит 4:13
+ 15:27 Левит 4:27-28
+ 15:29 Фур 15:15
+ 15:32 Җефон 35:3
+ 15:34 Левит 24:12
+ 15:35 Җефон 31:14, Левит 24:14-16
+ 15:38 Фалү 22:12,
+ 15:40 Левит 11:44
+ 15:41 Левит 22:33
+ 16:1 Җефон 6:16, Җефон 6:18, Җефон 6:21
+ 16:3 Җефон 19:6
+ 16:4 Фур 14:5
+ 16:7 Левит 10:1
+ 16:9 Фур 8:14
+ 16:11 Җефон 16:7-8
+ 16:13 Җефон 2:14
+ 16:21 Җефон 33:5
+ 16:22 Фур 14:5, Фур 27:16, Датур 18:23
+ 16:33 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 1:12
+ 16:35 Левит 10:2, Фур 11:1
+ 16:40 Фур 3:10,
+ 16:45 Җефон 33:5, Фур 14:5
+ 16:46 Левит 16:12, Фур 1:53
+ 16:48 Фур 25:8,
+ 17:4 Җефон 25:22
+ 18:1 Җефон 28:38
+ 18:2 Фур 3:6-10
+ 18:5 Фур 1:53
+ 18:7 Җефон 26:31, Левит 16:2, Фур 1:51
+ 18:8 Левит 7:32, Фур 5:9, Җефон 29:28

+ 18:11 Левит 22:2, Левит 22:3, Левит 22:11-13

+ 18:12 Фалү 18:4
+ 18:13 Җефон 23:19
+ 18:14 Левит 27:21, Левит 27:28

+ 18:15 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16, Фур 3:46-47

+ 18:16 Җефон 30:13
+ 18:17 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 18:18 Җефон 29:26-28
+ 18:19 Левит 2:13,

+ 18:20 Фалү 10:9, Фалү 12:12, Фалү 14:27, Фалү 18:1-2,

+ 18:21 Левит 27:30, Фалү 14:22
+ 19:2 Фалү 21:3,
+ 19:4 Левит 4:16-17
+ 19:5 Җефон 29:14, Левит 4:11-12, Левит 9:11
+ 19:6 Җефон 12:22, Левит 14:4
+ 19:7 Левит 11:25
+ 19:9 Фур 8:7
+ 19:10 Левит 11:25
+ 19:12 Фур 31:19
+ 19:13 Левит 15:31
+ 19:15 Левит 11:32
+ 19:18 Җефон 12:22
+ 19:19 Левит 11:25
+ 19:20 Левит 15:31
+ 20:1 Җефон 15:20
+ 20:2 Җефон 17:1-7
+ 20:3 Җефон 16:3, Фур 14:2
+ 20:6 Фур 14:5
+ 20:12 Фур 27:14, Фалү 31:2
+ 20:14 Датур 25:24-26, Фалү 2:4
+ 20:15 Датур 46:6-7, Җефон 1:11
+ 20:16 Җефон 2:23, Җефон 3:7, Җефон 14:19
+ 20:17 Фур 21:22, Фалү 2:27
+ 20:19 Фалү 2:28
+ 20:22 Фур 33:37
+ 20:24 Фур 20:12
+ 20:26 Җефон 28:2, Җефон 29:29
+ 20:28 Фур 33:38-39, Фалү 10:6
+ 20:29 Фалү 34:8
+ 21:1 Фур 33:40
+ 21:2 Левит 27:29, Фалү 7:2, Датур 28:20
+ 21:5 Фур 11:4-6, Фур 11:20
+ 21:10 Фур 33:43
+ 21:11 Фур 33:44
+ 21:12 Фалү 2:13
+ 21:13 Фур 22:36,
+ 21:15 Фалү 2:9, Фалү 2:18, Фалү 2:29,
• 21:21 Фалү 2:24,
+ 21:22 Фур 20:17, Фур 20:19
+ 21:24 Фалү 3:16,
+ 21:30 Фур 32:3,
+ 21:32 Фур 32:1,
+ 21:34 Фалү 3:1-2
+ 22:2 Җефон 15:15,
+ 22:5 Фалү 23:4
+ 22:36 Фур 21:13, Фур 21:15
+ 23:8 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 26:2
+ 23:9 Фалү 33:28, Җефон 33:16
+ 23:10 Датур 13:16
+ 23:22 Фур 24:8
+ 23:24 Датур 49:9, Датур 49:27
+ 24:2 Фур 11:25,
+ 24:8 Фур 23:22
+ 24:9 Датур 49:9, Датур 12:3, Датур 27:29
+ 24:10 Фалү 23:5
+ 24:17 Датур 49:10,
+ 24:20 Датур 36:12, Җефон 17:8
+ 24:21 Датур 15:19,
+ 24:24 Датур 10:21, Датур 10:25
+ 25:1 Фур 33:49,
+ 25:2 Җефон 34:15
+ 25:3 Фур 31:16,
+ 25:4 Фалү 4:3, Фалү 21:22
+ 25:7 Җефон 6:25
+ 25:8 Фур 16:48,
+ 25:15 Фур 31:8
+ 25:17 Фур 31:2, Фур 31:7

+ 26:2 Җефон 30:12-14, Җефон 38:26, Фур 1:2, Фур 1:3,

+ 26:5 Җефон 6:14,
+ 26:6 Датур 46:8-9
+ 26:7 Фур 1:21
+ 26:9 Фур 16:1-2
+ 26:10 Фур 16:31-35
+ 26:11 Җефон 6:24
+ 26:12 Датур 46:10, Җефон 6:15,
+ 26:14 Фур 1:23
+ 26:15 Датур 46:16
+ 26:18 Фур 1:25
+ 26:19 Датур 38, Датур 46:12,
+ 26:22 Фур 1:27
+ 26:23 Датур 46:13,
+ 26:25 Фур 1:29
+ 26:26 Датур 46:14
+ 26:27 Фур 1:31
+ 26:28 Датур 46:20
+ 26:33 Фур 27:1-7
+ 26:34 Фур 1:35
+ 26:37 Фур 1:33
+ 26:38 Датур 46:21,
+ 26:41 Фур 1:37
+ 26:42 Датур 46:23
+ 26:43 Фур 1:39
+ 26:44 Датур 46:17,
+ 26:47 Фур 1:41
+ 26:48 Датур 46:24,
+ 26:50 Фур 1:43
+ 26:51 Фур 1:46
+ 26:54 Фур 33:54
• 26:57 Җефон 6:16-25,
+ 26:60 Җефон 6:23-25
+ 26:61 Левит 10:2
+ 26:62 Фур 3:39
+ 26:65 Фур 14:28-30
• 27:1 Фур 36:1-12
+ 27:1 Фур 26:33,
+ 27:3 Фур 16:1-35, Фур 16:49
+ 27:12 Фалү 3:27, Фалү 32:49
+ 27:13 Фур 20:24
+ 27:14 Фур 20:12-13
+ 27:16 Фур 16:22
+ 27:18 Җефон 24:13
+ 27:19 Фалү 3:28, Фалү 31:14
• 28:1 Җефон 29:38-42
+ 28:2 Левит 3:11, Левит 21:6, Левит 1:9
+ 28:11 Фур 10:10

• 28:16 Җефон 13:3-7, Левит 23:5-8, Фалү 16:1-8

+ 28:16 Җефон 12:1-13
+ 28:17 Җефон 23:15
• 28:26 Фалү 16:9-12
+ 29:1 Левит 23:23-25
+ 29:7 Левит 16:29-31, Левит 23:27-32
• 29:12 Левит 23:33-43, Фалү 16:13-15
+ 29:39 Левит 7:16
+ 30:2 Левит 5:4, Фалү 23:21,
+ 31:2 Фур 25:17
+ 31:6 Фур 10:9
+ 31:8 Фур 25:15,
+ 31:16 Фур 25:1-5
+ 31:18 Фалү 21:10-14
+ 31:19 Фур 19:12, Фур 19:22
+ 31:24 Левит 11:25, Фур 19:10
+ 31:50 Җефон 30:12
+ 31:53 Фалү 20:14
+ 31:54 Җефон 30:16
+ 32:1 Фур 21:32
+ 32:4 Фур 21:24, Фур 21:35
+ 32:8 Фур 13:2-3, Фур 13:20-32
+ 32:10 Фалү 1:34-36
+ 32:11 Фур 14:29
+ 32:12 Фур 14:6
+ 32:13 Фур 14:33-35
+ 32:39 Датур 50:23,
+ 32:41 Фалү 3:14-15,
+ 33:3 Җефон 14:8
+ 33:4 Җефон 12:12, Җефон 12:29
+ 33:5 Җефон 12:37
+ 33:6 Җефон 13:20
+ 33:7 Җефон 14:2
+ 33:8 Җефон 15:22-23
+ 33:9 Җефон 15:27
+ 33:11 Җефон 16:1
+ 33:14 Җефон 17:1
+ 33:15 Җефон 19:2
+ 33:16 Фур 11:34
+ 33:17 Фур 11:35
+ 33:31 Фалү 10:6
+ 33:33 Фалү 10:7
+ 33:35 Фалү 2:8
+ 33:36 Фур 20:1, Фур 27:14
+ 33:37 Фур 20:22
+ 33:38 Фур 20:28, Фалү 10:6
+ 33:40 Фур 21:1
+ 33:43 Фур 21:10
+ 33:44 Фур 21:11
+ 33:47 Фалү 32:49
+ 33:48 Фур 22:1
+ 33:49 Фур 25:1
+ 33:52 Җефон 23:24, Фалү 7:5
+ 33:54 Фур 26:54
+ 34:7 Фур 33:37-39
+ 34:12 Датур 15:18, Җефон 23:31, Фалү 11:24,
+ 34:19 Фур 14:6
+ 35:6 Фалү 4:41-43,
• 35:9 Фалү 4:41-43, Фалү 19:1-13,
+ 35:11 Җефон 21:13
+ 35:22 Җефон 21:13
+ 35:25 Җефон 29:7
+ 35:30 Фалү 17:6, Фалү 19:15
+ 35:31 Датур 8:22, Җефон 21:12, Җефон 21:30
+ 35:33 Датур 9:6
+ 35:34 Левит 18:25
• 36:1 Фур 27:1-7,
+ 36:4 Левит 25:10

Фалү

Фалү

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

32. 32

33. 33

34. 34

ЧУНФӘ ФАЛҮ

Чунфә фалү фуди щүян

Торати Китабуди линйирди фусы «Чунфә фалү». Вынщүә фалүди ёнзысы вида яхўтиди фалүжын Мусади линйир йифу. Ба җыгә йифу ги исраил минжын зэ Моав димяншон, таму җин Ханаан нэгә сыхур гигиди. Ба җы йи бын фу нын фынчын лён җезы: Мусади йифу (ту йилэр: 1-4 буфын, ди эрлэр: 5-29; ди санлэр: 30-31 буфын) дэ җелүн (32-34 буфын).

Җыгә фуди минзы зыдини, зэ та литу ба щянтян фуди (Җефон, Левит, Исраилжынмуди фур) бушо фалү чунфудини. Лян җыгә йитун, җытар хан ба ющезы щин фалү нын канҗян. Кәсы җы гуон бусы чунфу юди фалүдини, хан ги исраилжынмуди щин йибыйзы ба Хўда лян таму динхади хэтун вон щинни зўдини. Йинцысы йида зэ Синай саншон ба ту йигә хәтун диншон, гуәли кәҗя бонҗер сышы нян. Ё фәни, ба хошо фалү зэ вончян чиди сыхуршон нын сыйүн, – зэ нэгә сыхур, җисы Исраил зэ Ханаан чонҗю җўни зэмусы та хан ё ги җы щин чинкуоншон суйху щёнщи фалүни.

Җыгә фуди җун-ё буфынсы панвон хо дэ җудёди чон цыйзы. Та ги нянҗяму бонмонди җё ба вончян чиди Исраилди лисы дунни. Хўдади шынжынму (чүанпин Иеремия) ги исраилжынму җёнди сыхур, чинчир тифә җыще панвон дэ җудини. Данпа җы йи бын фу (хуэйҗәсы тади хын дуәди буфын) зусы заму шыдэ зочян чи быйняншон йүанхуэй щюгэ Хўда сыди сыхур зоҗуәди нэ йи бын фу. Җисы Иосия хуоншон ба минжын дазо вондёди жынмуди ёчю дэ җу тинҗян, та хазали. Йинви нэгә та җынҗын гантуә даҗә зыҗи гуйҗяди жынли-доли дэ җёмын сычинли. Чунфә фалү – җысы зэ Инҗил литу дин сыйүнди фу. Яхўти фалүди дэ җиндян дуйи Хўда бёщянди җун-ё йисысы, гуон бэвон Анлахў Торля, зэ җыгә шыҗешон ба та би сый ду щинэ. Эрса Мәсих ба та зэ Торати Китабушон җёчын дин ёҗинди фынфули, зулян щинэ жын гынчян либян фынфу йиён.

1

Хуатур

1^1Җы йи бын фу литуди хуасы Муса ги йиман исраилжын фәхади. Нэхур таму зандо Иордан хә дунбонгәди савәнили, Суф дифонди дуймяннили, тамуди лёнхани – йибонгәсы Фаран савә, йибонгәсы Тофел, Лаван, Асироф лян Дизагав дифон. 2(Да Хорив саншон вон Кадес-Варни җочў Сеир сан гынчянди лўшон дан зу, бущин зу шы йи тянни.)+
3Ди сышы нянди шыйи йүәди чў йи, Муса ги исраилжынму ба Җў ги таму гихади фынфу йиман ду фәгили+. 4Җыгәди зычян Муса ба аморрейжынмуди Сигон хуоншон (тади җинчынсы Есевон) дэ Васанди Ог хуоншон зэ Едреи дабэли (тади җинчынсы Аштероф чынпу)+. 5Муса зэ Иордан хәди дунбонгә, зэ Моав дифоншон ги исраилжынму пәщёли Җўди фалүли. Та фәли:

– 6Анлахў Торля ги заму да Хорив саншон фәли: «Ниму зэ җыгә сан гынчян җўди жызы дуәли+. 7Җыхур ба йинпан цыйдё, вон сан дифонди, аморрейжынму дэ тамуди линҗүму җўди димяншон чи: вон пинтанни, санпян дэ дичур, вон нанбонгәди димян, йичыр до Дахэ гынчян; вон Ханаан дифон дэ Ливан саншон, йичыр до вида Евфрат хә тонди димяншон чи+. 8Вә, Җў, щүди ба җы йиче дифон ги нимуди зўзў-быйбый Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ дэ тамуди хубый гини. Ниму чи, ба та җаншон»+.

Муса ба линшужынму җянчўлэли

(Җефон 18:13-27)

9Муса ги минжын фәди:

– Зу нэгә сыхур вә ги ниму фәгуә, вә йигәр мәю харли гуан җыщезы жын+. 10Анлахў Торля ба нимуди фур, зущён тяншонди щинщю йиён, кәҗя йин дуәли+. 11Җё нимуди зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торля җочў Та Гәҗя щүхади хуа ба нимуди фур вон йичян дуә лэзы йин зэмусы ги ниму ги бэрэкэти. 12Кәсы ниму кан, замуҗя вә йигәр ба гуан нимуди җун данзы нын бый? 13Ниму да мый йигә зў литу җянчўлэ җигә цунмин, минбый дэ юминшынди жын, вә җё таму дон нимуди линшуни». 14Ниму дайинли, фәсы җысыгә хо сычин. 15Йинви җыгә вә ба мый йигә зў литуди цунмин дэ юминди тузыму җёлэ, җё таму дон нимуди линшуни: юди гуан йичян жынни; юди гуан йибый жынни; юди гуан вушыгә жынни; юди гуан шыгә жынни, юди дон гуанжынмуни+.

16Нэхур вә ги вынгуансыди жынму фәли: «Ниму ба минжынди гуансы вынди сыхур, ба исраилжынму дэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжынму йимур-йиён гундоди ё вынни+. 17Ниму вын гуансыди сыхур бә кан жынмуди лянмян, ба дажынди хуэйҗәсы щёжынди гуансы ду ё гундоди вынни. Бә хэпа сысый, йинцы җысы Хўда Гәҗя вын гуансыдини. Ниму дансы ба найигә сычин банбукэ, до вә гынчян лэ, вә фәни, замуҗя ё ганни»+. 18Нэхур вә ба ниму ганди йиче сычин ги ниму фәни.

Вон Кадес-Варни дафачиди цаканжынму

(Фур 13:1-33)

19•Җочў Анлахў Торля гихади фынфу, заму да Хорив сан гынчян зудё, вон аморрейжынму җўди сан дифонди лўшон ба ниму җянхади нэгә да сынза савә зугуәли, йиху заму доли Кадес-Варни дифонли. 20-21Вә ги ниму фәли: «Ниму доли аморрейжынму җўди сан дифон гынчянли, зу ба җыгә дифон Анлахў Торля ги заму гидини. Җысыма, та зэ нянмянчянни. Нимуди зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торля замуҗя фынфу нимули: чи, ба та җаншон. Бә чехў, бә хэпали»+.

22Кәсы ниму до вә гынчян лэ фәли: «Заму щянтуни дафачи җигә жын, җё таму ба нэгә дифон цаканйихар, ба заму вончян зуди лў либян фәйихар, җё заму җыдоха, нэтарди чынпу замугә».

23Вә сылёнли – җысы йигә хо сычин, йинви нэгә да мый йигә зў литу җянчўлэли йигә нанжын – йиман шы эргә жын. 24Таму зули. Доли сан дифоншон, да нэтар йичыр зудо Есхол чуандони, ба та цали. 25Да нэтар ги заму налэлищезы готян, таму хан фәли: «Заму бэвонди Анлахў Торля ги заму гиди нэгә дифон фуҗүдихын».

26Кәсы ниму мәщин вон нэгә дифонни чи, мә тин Анлахў Торля гихади фынфу. 27Ниму зэ гәҗяди җонфонни йиҗя ги йиҗя гўнунди фәли: «Анлахў Торля җянбудый заму! Та ба заму да Египет линчўлэ, щён ги аморрейжынму җёдо шуни, җё ба заму щёмедёни. 28Заму вон натар чидини? Дищүнму фәхади хуа җё замуди щин дантўли. Э-ё, хэпасыли! Таму фәди: «Нэтарди жынму би замуди җин да, гәзы би замуди го; тамуди чынпу дадихын, чынчён е го – динди асмар. Таму хан зэ нэтар җянгуә Енакди хубый!»

29Кәсы вә ги ниму фәли: «Ниму бә чехў, е бә хэпа таму. 30-31Анлахў Торля ги ниму лин туни; Та ви ниму җынҗанни, замуҗя Та зочян нимуди нянмянчян зэ Египет дэ җыгә савәни ви ниму җынҗанли. Ниму җянли, замуҗя Та, зущён дада го гәҗя эрзыди йиён, ба ниму йилў бошон, пиннан-вусыди линдо җыгә вәршонли»++. 32Зу җыгә еба, до җыхур ниму хан бу щинфу Анлахў Торля. 33Та зэ ниму туни зуди золи за йинпанди вәрли. Хили зэ хуә җўзы литу, быйтян зэ йүнцэ җўзы литу ги ниму зы лўдини+.

Җў зуйли исраилжынмули

(Фур 14:20-45)

34•Җў ба нимуди гондо тинҗян чишонлэли, Та дў җуди фәли: 35«Җы йибыйзы хажынму җинбудо Вә ги нимуди зўзў-быйбый щүхади нэгә фуҗү дифонни, 36гуон Иефоннийди эрзы Халев йигәр җинчини. Йинцысы та шыщин-шыйи тинли Вәди хуали, Вә ги та дэ тади хубый ба та цаканхади нэгә дифон гини»+. 37Ви ниму Җў ги вә е чишонлэли. Та фәли: «Ни е җинбудо нэгә дифонни+. 38Кәсы ниди бонбан, Навинди эрзы Иса җинчини; ни ги тади щинни ё зун җинни, йинцысы Иса ба исраилжынму линдичи, ба нэгә дифон җаншонни+.

39Вә җё нэщезы ба ха-хо җиргә хан фынщёбукэди суй ваму (ниму фәли дўшман ба таму нын дёшон зуни) яндин җиндо нэгә дифонни, ба та җаншонни. 40Кәсы ниму җуангуәчи, да савәни йүанхуэй вон Хунхэ гынчян зули».

41Ниму ги вә хуэйдали: «Муса! Вәму зэ Җўди мянчян ганли гўнахарли! Җыхур вәму щён җочў Анлахў Торляди фынфу да җончини». Ниму ба җүнчи дэшон сылёнди, зущёнсы ба нэгә сан дифон йүнйиди нын җаншон.

42Кәсы Җў ги вә фәли: «Ни ги таму фәги, җё таму бә шончи, е бә да җон: дўшман ба таму дабэни, йинцысы Вә лян таму бу зэ йидарни». 43Вә ги ниму фәли, кәсы ниму мә тин. Ниму фандуй Җўли зэмусы гоноди шонли сан дифонли. 44Нэгә сан дифоншон аморрейжынму җўдини, зущён мифур вә йиён, таму җочў ниму чўлэли. Таму ба ниму да Сеир дифоншон җуйли, йичыр гандо Хорма чынпу гынчян дабэли. 45Ниму хуэйлэ зэ Җўди мянчян кўли, кәсы Та мә тин нимуди кўшу, е мә люшын.

Зэ савәни гуәлиди жызы

46Җыгәди йиху ниму хын дуәди жызы зэ Кадес җўли+.

2

2^1Йиху заму җочў Җў ги вә гихади фынфу җуангуәчи, да савәни вон Хунхэ гынчян зули. Зэ Сеир сан дифонди туанйүарни заму җуанли хын дади гунфу+.

2-3Йиху Җў ги вә фәли: «Ниму зэ җыгә сан дифонди туанйүарни җуангули, җыхур вон быйфонни чи, 4ги минжын фәги: „Ниму вончян зуди гуә Сеир сан дифонни, – җысы ниму дищүнди Исав хубыйди гуйҗя. Таму хэпа нимуни, кәсы ниму щёщинди, 5лян таму бә да җон, йинцысы Вә ба тамуди димян ги ниму лян щя җүәди вәр ду бу ги. Вә ба Сеир сан дифон кәҗя ги Исавди хубый гигили+. 6Ниму ба чыхә да таму гынчян на йинчян мэшон“.

7Анлахў Торля ги ниму ганди йиче сычиншон гили бэрэкэтили, ниму зэ җыгә да савәни юҗуанди сыхур, Та җокан нимули. Сышы нян Җў лян ниму зэ йидарнини, ниму мә дуан сыса+.

8Йинви җыгә заму да замуди дищүн Исавди хубый җўди Сеир гуйҗяни гуәчи, да пинтанни ба вон Елаф дэ Ецион-Гавер чынпу зуди лўшон җәгуәчи, вон Моав савәни чили. 9Йиху Җў кә ги вә фәли: «Бә җиндун моавжынму, лян таму бә да җон. Вә ба тамуди димян ги ниму йидяр ду бу ги, йинцысы Вә ба Ар чынпу ги Лутди хубый гигили».

10(Зочян нэтар эмимжынму җўдилэ. Тамусы йигә вида минзў, жын фур е дуә, лян Енакди хубый йиён, гәзы дадихын+. 11Ба таму лян Енакди хубый йиён, суандисы рефаимжынму; кәсы моавжынму ба таму җёди эмимжын+. 12Хоррейжынму зочян зэ Сеир җўдилэ, кәсы Исавди хубый ба таму щёмедёли, ба дифон җаншон, җўдо нэтарли. Замуҗя исраилжынму вонху зэ Җў ги таму гихади дифоншон ганли, таму е җымуҗя ганли.)+

13«Җыхур ниму гуә Заред чуандо» – Җў фәли. Заму гуәли Заред чуандоли+. 14Да Кадес-Варни зудё дэ йида заму гуәли Заред чуандо, – гуәли саншы ба нянли. Замуди йинпанни шон җонди нэ йибыйзы жын йигә ду мәюли, замуҗя Җў ги таму дўли җули+. 15Җў Гәҗя фандуй тамули, йичыр до нэгә сыхур, җисы таму зэ йинпанни ду вандёни.

16Шон җонди нэще жын вучонлиди йиху, 17Җў ги вә фәли: 18«Җиргә ниму гуә Ар чынпуни, зэ моавжынмуди димянни, 19вонху до аммонжынмуди димяншонни. Ниму бә җиндун таму, лян таму бә да җон. Вә ба аммонжынмуди димян ги ниму йидяр ду бу ги, йинцысы Вә ба та ги Лутди хубый кәҗя фынгили».

20(Ба җыгә гуйҗя е суандисы рефаимжынмуди дифон, йинцысы зочян рефаимжынму зэ җытар җўгуә. Аммонжынму ба таму җёди замзумимжын+. 21Зочян нэсы йигә вида минзў, фур е дуә, таму лян Енакди хубый йиён, гәзы годихын. Кәсы Җў ба таму щёмедёли, аммонжынму ба тамуди дифон җаншон, җўдо нэтарли. 22Җў ги Сеир сан дифоншон җўди Исавди хубый е җымуҗя ганли: Та ба хоррейжынму зэ тамуди мянчян ванчүан щёмедёли. Таму ба хоррейжынму гандёли, ба тамуди димян җаншонли, до вуҗинди сыхур хан зэ нэтар җўдини+. 23Да Кафтор гуйҗяни лэди кафторжынму ба Газа туанйүар щёнҗуонни җўди аввейжынму щёмедёли, йиху җўдо тамуди дифоншонли.)

24•Җў хан фәди: «Ниму челэ, ба Арнон хә зугуәчи. Вә ба Сигон аморрейжын, Есевонди хуоншон лян тади гуйҗя җёдэги нимуди шунили. Җыхур җё ниму лян та да җон, ба тади гуйҗя җаншон. 25Да җиргә дашон Вә җё дун-яшон мангәчўр җўди жын ду хэпа нимуни. Мый йигә жын тинҗян нимуди минзы хади да лынҗанни»+.

Исраилжынму ба Сигон хуоншон дабэли

(Фур 21:21-30)

26Да Кадемоф савәни вә ба сунщинжынму вон Сигонди хуоншон гынчян дафачили, на хо хуа ги та фәли: 27«Чин ни ги йигә кухуан, җё вәму да ниди гуйҗяни зугуәчи. Вәму гуон да лўшон дуандуар зуни, вон юбонгә бу җә, вон зуәбонгә е бу җә+. 28Ни ги вәму на чян ба чыхә мэги. Гуонсы җё вәму да ниди гуйҗяни зугуәчи, 29гуә Иордан хә, җин Анлахў Торля ги вәму щүхади дифоншон, – замуҗя Сеир сан дифоншон җўди Исавди хубый дэ Ар чынпуди моавжынму җё вәму да тамуди гуйҗяни гуәли».

30Кәсы Есевонди хуоншон Сигон мә дайин, йинцысы Анлахў Торля җё тади щин нинли, җё тади пичи җёнли. Җыгәди йиху Та ба Сигон хуоншон җёдэги замуди шунили – сычин зу җымуҗя йүли.

31Йиху Җў ги вә фәли: «Ни кан, Вә ба Сигонди хуоншон лян тади гуйҗя ги ниму гидини. Ниму ба тади дифон җаншон». 32Сигон лин тади җүндуй чўлэ, зэ Яац чынпу гынчян лян заму датуәли, 33кәсы Анлахў Торля ба та җёдэги замуди шунили. Заму ба Сигон хуоншон дэ тади эрзыму лян йиче җүндуй дасыли. 34Зу нэхур заму ба тади йиче чынпу җаншон, ба таму җёчын харам, ванчүан щёмедёли – ба нан-нү, ваму йиман щёмедёли, йигә хуә жын ду мә лю. 35Гуонсы ба тамуди сынлин лян зэ чынпуни чёнхади дунщи нашон зули. 36Да Арнон хә гынчянди Ароер чынпу дэ чуандониди чынпу йичыр до Галаад дифоншон, йигә чынпу ду мә занчў: Анлахў Торля ги заму ба йиман гигили. 37Кәсы җочў Анлахў Торляди фынфу, заму вон аммонжынмуди дифон, Иавок хә бянниди дифон, сан дифонди чынпу хуэйҗәсы данлинди вәршон ду мә чи.

3

Исраилжынму ба Ог хуоншон дабэли

(Фур 21:31-35)

3^1•Да нэтар заму вон Васан дифоншон зули. Нэгә дифонди Ог хуоншон линди тади йиче җүндуй зэ Едреи чынпу гынчян ба заму пушон, дали җонли. 2Кәсы Җў ги вә фәли: «Ниму бә хэпа та. Вә ба та, тади минжын лян тади гуйҗя ги ниму гигини. Зочян ниму ги Есевон чынпу җўди аморрейжынмуди Сигон хуоншон ганли сали, җыхур ги Ог хуоншон е нэмуҗя ган»+.

3Зу җымуҗя Анлахў Торля ба Васан дифонди хуоншон Ог лян тади йиче минжын җёдэги замуди шунили. Заму ба таму ду дасыли, ба йигә хуә жын ду мә люха. 4Заму ба Ог хуоншонди йиче чынпу дэ щёнҗуон җаншонли, мәю йигә җё заму мә җаншонди – Аргов дифонди люшыгә чынпу, натар Васанди Ог хуоншон вили вонли. 5Җыщезы чынпу щюгэди ходихын: го чынчён, да гэмын лян те мынфанзы (чўгуә җыщезы, хан җанли хошо мәю чёнди щёнҗуон). 6Заму ба нэтар җўди жынму: нан-нү дэ ваму җёчын харам, ванчүан щёмедёли, замуҗя зочян лян Есевонди хуоншон Сигон ганли+. 7Гуонсы ба сынлин дэ чынпуни чёнхади дунщи йиман нашон зули.

8Зу җымуҗя заму да лёнгә аморрейжынмуди хуоншон гынчян ба Иордан хә дунбонгәди дифон җаншонли: да Арнон хә датур йичыр до Ермон сан гынчянди 9(Сидон чынпуди жынму ба Ермон җёди Сирион; аморрейжынму ба та җёди Сенир)+
10пинчуанди йиче чынпу, лян Галаад дэ Васан дифон йиман, йичыр до Салха дэ Едрей чынпу. Ба Васанди хуоншон Огди гуйҗя ду җаншонли.

11Васанди хуоншон Огсы линйирди рефаимжын. Тади гуанцэди чондуан бонҗер сыгә метр, лёнгә метр куан. Җыгә гуанцэ до вуҗинди сыхур хан зэ аммонжынмуди Равва чынпунини+.

Шындо Иордан хә дунбонгәди лёнгә зў

(Фур 32:1-42)

12Вә ба заму нэгә сыхур җанхади дифон ги Рувим дэ Гад зўди жынму фынгили – җысы да Арнон хә гынчянди Ароер чынпу йичыр до Галаад бангәзы сан дифон лян тади чынпу. Ба җыще дифон йиман ги таму фынгили+. 13Ба шынхади Галаад бангә сан лян Ог хуоншонди йиман Васан димян ги Манассияди бангәзы зў фынгили.

(Ба Аргов лян Васанди йиче дифон зочян җёди рефаимжынмуди дифон. 14Манассия зўди йигә жын, минзы җёди Иаир ба Аргов дифон до Гесур лян Маахади бянҗе йиман җаншонли. Та ба Васан дифон җёчын «Иаирди щёнҗуонли»; йичыр до җиргә ба җыгә дифон хан җымуҗя җёдини.)

15Ба Галаад вә ги Манассия зўди Махирди хубый фынгили+. 16Ги Рувим дэ Гад зўди жынму вә ба да Галаад дифон йичыр до Арнон хә гынчянди димян йиман фынгили. Таму нанбонгәди бянҗе зэ җыгә хәди донҗунни гуәдини, быйбонгәди бянҗесы Иавок хә (аммонжынму зэ Иавок хәди нэбонгә җўдини.)+
17Зэ щибонгә җы лёнгә зўди димян йичыр до Иордан хә гынчянди пинтандини; зэ быйбонгә да Галилей хэзы гынчян йичыр до нанбонгәди Сыхэ гынчян зэмусы до дунбонгәди Фасга сан гынзы дихадини+.

18Вә ги җыще зўди жын нэхур җымуҗя фәли: «Анлахў Торля ба җыщезы дифон ги ниму гигили. Җыхур ниму нын даҗонди нанжынму йиман ё шәлүха, зудо нимуди Исраил дищүнмуди тунини. 19Кәсы җё нимуди щифузы, ваму дэ сынлин (вә җыдони, ниму ю хошо сынлинни) шындо вә ги ниму фынгиди чынпуни+. 20Җисы Җў җё нимуди Исраил дищүнму ба Та ги таму зэ Иордан хә нэбонгә фынгиди дифон җаншон, җисы таму гуәкэ пиннан-вусыди жызы (зущён Та җё ниму кәҗя гуә пиннан-вусыди жызыдини), нэгә йиху ниму цэ нын хуэй вә ги ниму фынгиди нэгә дифонни.

21Нэгә сыхур вә ги Иса е йифули: «Иса, ни җянли, Анлахў Торля ги нэ лёнгә хуоншон замуҗя ганли. Җў ги ни вонху чиди йиче данлин гуйҗя е зу җымуҗя ганни+. 22Ни бә хэпа таму, йинцысы Җў, нимуди Хўда, Гәҗя ви ниму да җонни»+.

Хўда бу җё Муса җин Ханаан дифон

23Нэхур вә читоли Җўли: 24«Видади Җў! Вә җыдони, Ни ги вә щянхади Ниди вида лилён – җы гуонсы йигә тур. Тяншон дэ дишон хан ю данлинди, нын ган зущён Ни ганхади йиче вида сычинди хўданима?!+
25Чито Ни гигә кухуан, җё вә гуә Иордан хә нэбонгә, ба нэгә фуҗү дифон, ба хоканди сан дифон дэ Ливан сан канйихар».

26Кәсы ви ниму Җў ги вә чишонлэли, мә тин вә. Та ги вә фәли: «Гули, зэ ги Вә бә тифә җыгә сычинли!+
27Ни шондо Фасга сандиршон, да нэтар ба дун-щи, бый-нан канйихар. Ни хохор ба нэгә димян вонйихар, йинцысы ни йүнзун гуәбудо Иордан хә нэбонгә+. 28Ни ги Иса йифухо, ги тади щин зун җин, йинцысы та вонху ба җыгә минжын линдо ни канди нэгә дифоншонни зэмусы ги таму ба ди фынгини»+.

29Зу җымуҗя заму зандо Беф-Фегор бу йүанди чуандонили+.

4

Муса чүанфәди җё исраилжынму тин хуани

4^1Җыгәди йиху Муса чүанфә исраилжынмуди фәсы:

– Исраилжынму-я! Җыхур ниму хохор ба вә ги ниму җёди, ниму ё зунхўди минлин дэ фалү тин. Вәё җё ниму хуәха, ба нимуди зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә димян җаншон зэмусы җиндо та литу, ниму ё җымуҗя ганни+. 2Ги вә гихади фынфу литу ниму сыса бә тян, е бә зў шо, яндин зунхў вә ги ниму гиди Анлахў Торляди йиче фынфу+. 3Ниму гәҗя җянли, Җў зэ Фегор сан гынчян ганли сали: Та ба бэвон Ваал-Фегорди мый йигә жын да ниму литу щёмедёли,+
4гуонсы нимуди җунҗянни сый щинфу Анлахў Торляли, таму йичыр до җиргә хан хуәдини.

5Замуҗя Анлахў Торля ги вә фәли, вә зу нэмуҗя ги ниму ба йиче фалү дэ фынфу җёли, җё ниму зэ җаншонди нэгә дифоншон ба таму зунхў. 6Йинви җыгә ниму ба таму ниннинди ё зунхўни, җочў таму ду ганни, йинцысы зэ данлин минзўди мянчян – җысы нимуди эргили дэ цунмин. Таму тинҗян җыщезы минлин дэ фалү фәни: «Җыгә вида минзў шызэ ю эргилини, цунминдихын!»

7Нандый хан ю, зущён заму йиёнди данлин вида минзўнима, ги сый тамуди хўдаму до тамушон зу җыму чин, зущён Анлахў Торля до замушон җинди йиён? Булүн җисы заму дансы чито Та, Та донвәр зу тинҗяндини. 8Нандый хан ю, зулян заму йиёнди, данлин вида минзўнима, сыйди минлин дэ фалү, зущён җиргә вә ги ниму гиди йиён, зу җыму гундо? 9-10Кәсы ниму щёщинди! Ниму зэ җыгә дун-яшон хуәди сыхур ба ниму җянхади йиче сычин йүнзун бә вондёли. Ги нимуди эрнүму дэ сунзыму ба ниму зэ Синай сан гынчян зэ Анлахў Торляди мянчян занди нэйитян фәги. Нэхур Җў ги вә фәли: «Ни ба минжын шудо Вә гынчян лэ, Вә ги таму фәни, зэ җыгә дун-яшон хуәди сыхур җё таму йинавар пащён Вә зэмусы ба гәҗяди эрнү е җымуҗя җётё»++.

11Ниму доли гынчян зандо сангынзы дихали. Нэгә сыхурни ба җыгә сан җё хи йүнцэ җәнянли; хуәян вон тяншон пудини, хи ян вончў модини, са ду канбуҗян+. 12Җў да хуәян литу лян ниму фәли хуали, ниму гуон тинҗян Тади шынли, кәсы ба Тади сыса ёнзы мә җян, гуонсы йигә шынчи. 13Җў ги ниму ба Тади хәтун – Шыгә Датянмин фәгили, җё ниму зунхўни, йиху ба таму щедо лён пян шыту готули+. 14Нэгә сыхур Җў ги вә гиди фынфу, җё ги ниму ба җыщезы минлин дэ фалү җёгини, җё ба ниму чиди дэ җанди нэгә дифонни зунхўни.

Исраилжынму бу нын бэвон Хўдади ёнзы

15Җў зэ Синай саншон да хуәян литу лян ниму фәхуади сыхур, нэйитян ба сыса ёнзы ду мә җянгуә. Ниму ба җыгә хохор җидо щинни, 16хў бә ганли, ги гәҗя бә зў Хўдади напа замугә ёнзыли – нанди хуэйҗәсы нүди,+
17булүн замугә есынди хуэйҗәсы чёрди, 18булүн замугә чончунди хуэйҗәсы йүди ёнзы. 19Җисы ниму ба тяншонди жәту, йүәлён, щинщю дэ данлинди йиче дунщи канҗян, бә бэвон дэ бә фусы тамули, да Хўда гынчян бә җуангуәчи, йинцысы Анлахў Торля ба таму ги тян диха җўди йиче жын фынгили. 20Кәсы Җў ба ниму да Египет, зущён да те хуәлу литу җефончўлэли, җё ниму чынха Тади минжынни, зущён җиргә йиён. 21Ви ниму Җў ги вә чишонлэли, Та дў җуди фәли, вә бу гуә Иордан хә, е бу җин Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә хо дифон+. 22Вә вандё җытарни, гуәбудо Иордан хә нэбонгә, кәсы ниму яндин гуәчини, ба нэгә хо дифон җаншонни. 23Кәсы ниму щёщинди, бә вондё ниму бэвонди Анлахў Торля лян ниму динхади хәтунли зэмусы ниму ги гәҗя йүнзун бә зў Та бу җё ниму зўди данлин заён хўдамуди ёнзы, 24йинцысы Анлахў Торля, зущён җуәчелэди хуә, чыцўди нанжын йиён, бу жыннэ данлин хўдаму+.

25Җисы ниму юли эрнү дэ сунзыли, зэ нэгә дифоншон җўди жызы дуәли, йиху зў бу йүнди ганбан, ги гәҗя зў данлин заён хўдамуди ёнзы, зэ ниму бэвонди Анлахў Торляди мянчян ган ха, җё Тади чи шонлэ – 26җиргә вә җё тян дэ димян ги ниму дон гўвани: нэхур ниму да Иордан хә нэбонгә җаншонди дифоншон куэ зу мәюдёни – ниму зэ нэтар бу җў чонйүан, ба ниму ванчүан щёмедёни+. 27Җў ба ниму сандо данлин минзўди җунҗяннини; гуонсы ниму литу бу дуәди жынму хуәхани+. 28Нэтар ниму бэвон на жынди шу зўхади муту дэ шыту хўдамуни, таму канбуҗян, е тинбуҗян, бу чы, е бу вын сыса видо+. 29Кәсы нэтар ниму дан зотуә ниму бэвонди Анлахў Торля, зэсы лян йичеди щин дэ йичеди җиншын зо – яндин ба Та зоҗуәни. 30Җисы бэля до нимуди тушон, җы йиче сычин лян ниму йүха, нэхур вонхуди жызы ниму җочў ниму бэвонди Анлахў Торля җуангуәлэни, тин Тади хуани, 31йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торляди щин вандихын. Та ба ниму бу лёха, е бу щёмеван, ба Та лян нимуди зўзў-быйбый дўли җу динхади хәтун бу вондё.

32Ниму ба гўдэ жызы, ба ниму хан мә сынхади нэгә сыхур, да Хўда ба жын зохади нэйитян сылёнйихар, ба чүан дун-я җуангәгуар вынйихар: җымуҗяди вида сычин йүгуәма? Нандый сый тингуә җымуҗяди сычин? 33Нандый хан ю данлин минзўнима, сый ба Хўдади шын лян таму да хуәян литу фә хуади тинҗян, йиху хуәхуәрди шынхали+? 34Хуэйҗәсы нагә хўда хан нын да данлин минзў литу ги гәҗя линчўлэ йигә минзў? Нагә хўда хан нын дафа бэля, щян кэрамэти дэ чёчи сычин, на җон, вида лилён дэ нынгу лян сынза ганбан ба нэгә минзў линчўлэ, зущён Анлахў Торля зэ Египет, нимуди мянчян ба җыщезы сычин ганли. 35Та ги ниму ба җыщезы сычин зыгили, җё ниму җыхани: Җўсы дўйиди Хўда, чўгуә Та зэ мәю данлинди. 36Та җё ниму да тяншон тинҗянли Тади шынчили, зу җымуҗя Та ба ниму җёли. Зэ димяншон Та җё ниму җянли Тади вида хуәянли, да хуәян литу ниму тинҗян Тади хуали+. 37Анлахў Торля ба нимуди зўзў-быйбый щинэди йимяр, Та ба ниму – зусы тамуди хубый җянчўлэли, Гәҗя на Тади вида лилён ба ниму да Египет линчўлэли, 38Та да нимуди мянчян ба нэщезы, би ниму фур дуәди дэ лилёндади минзў ганчўчини, ги ниму ба тамуди димян гини, җё та чынха нимудини, зущён җиргә чынхади. 39Йинви җыгә ниму җиргә җыдохо, җидо щинни: Анлахў Торлясы тян дэ димянди Хўда. Чўгуә Та, зэ мәю данлин Хўда+. 40Ба вә ги ниму җиргә гигиди Җўди йиче минлин дэ фынфу ниму яндин зунхў, җё ниму лян нимуди хубый гуә хо гуонйин жызы, зэ ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму йинавар гиди нэгә дифоншон җў чонйүан.

Иордан хә дунбонгә бохў жынмуди чынпу

41•Нэгә сыхур Муса зэ Иордан хә дунбонгә динли сангә бохў жынмуди чынпу: 42булүн сый дан мәфончў, бусы дэгўйирди ба жын дасыли (зочян нэгә жын бусы тади дўшман), нэхур та нын подо җы сангә чынпу литуди йигә, ба гәҗяди мин җюха. 43Ги Рувимди зў зэ савәни ба Бецер чынпу фынгили; ги Гадди зў зэ Галаад дифоншон ба Рамоф чынпу фынгили; ги Манассияди зў зэ Васан дифоншон ба Голан чынпу фынгили.

Муса ди эр хуэй чунфә фалүли

44Муса ба җыгә фалү ги исраилжынму гигили. 45-46Исраилжынму да Египет чўлэди йиху, тамуди йинпан зэ чуандони, Беф-Фегор дуймянни, Иордан хә дунбонгә занди сыхур, Муса ба җыщезы минлин, фалү дэ фынфу ги таму гигили. Җысы аморрейжынмуди Сигон хуоншонди димян, тади җинчынсы Есевон. Муса лян исраилжынму да Египет чўлэлиди йиху, ба Сигон хуоншон дабэли. 47Чўгуә Сигон, таму хан ба Васан дифоншонди аморрейжынмуди данлин йигә Ог хуоншон дабэли, зу җымуҗя ба Иордан хә дунбонгәни җы лёнгә хуоншонди йиче димян җаншонли. Җы зусы:+
48да Арнон хә бянниди Ароер чынпу йичыр до Сирион сан гынчянди дифон (ба та е җёди Ермон сан),+
49лян Иордан хә дунбонгәди йиман пинтан, йичыр до Сыхэ гынчян зэмусы до Фасга сан гынзы дихади дунбонгәди дифон+.

5

Шыгә Датянмин

(Җефон 20:1-17)

5^1•Муса ба йиче исраилжын шудо йидарни ги таму фәди:

– Исраилжынму-я! Ниму ба вә җиргә ги ниму фәди минлин дэ фалү тин, ба таму быйхуэй зэмусы ниннинди зунхў. 2Анлахў Торля зэ Синай саншон лян заму динли хәтунли. 3Җы бусы Җў лян замуди дадаму динхади хәтун, җысы лян заму, җиргә зэ җытар занди хуә жынму динхади хәтун. 4Җў зэ нэгә саншон да хуәян литу лян ниму мян дуй мян фәли хуали+. 5(Нэгә сыхур вә зэ ниму лян Җўди җунҗянни зандилэ, ги ниму фәли Тади хуали, йинцысы ниму хэпа хуәяндини зэмусы бу ган шон нэгә сан.) Җў фәли:+
6«Вәсы ни бэвонди Анлахў Торля. Вә зочян ба ни да Египет, ни дон нўди дифоншон линчўлэли+.

7Чўгуә Вә, ни бә бэвон данлин сыса хўдаму!

8Ни ги гәҗя җочў тян готуди, дишон хуэйҗәсы фи диниди хуәвар бә зў сыса ёнзы,+
9бә бэвон, е бә фусы таму, йинцы Вәсы ни бэвонди Анлахў Торля. Вә, зущён чыцўди нанжын йиён; сый хэхын Вә, Вә зуй тани, е зуй тади санбыйзы, сыбыйзыди хубыйни+. 10Кәсы сый нэ Вә, зунхў Вәди минлин, Вәди щин до нэгә жыншон дэ тади хубыйшон вандихын, йичыр до тади ди йичянди быйзышон ванни+.

11Быйкар бә тифә Вәди минзы. Сый дан быйкар тифә Вәди минзы, Вә яндин зуй тани+.

12Ни ба шанбэ нэйитян бә вондё зэмусы зунхў җыгә гуйҗунди йитян, замуҗя Анлахў Торля ги ни фынфули+. 13Лю тян ни зў хуә, са сычин ду нын ган, 14кәсы ди чи тянсы Вә җянчўлэди шанбэ. Җы йитян напа сый: ни, ниди эрнү, нан-нү нў, сынлин хуэйҗәсы ниди җяни җўди данлин минзўди жын – сысый бу нын зў хуә. Җё ниди нан-нү нў лян ни йиён, яндин хуанха. 15Ни җиха, ни зочян зэ Египет донли нўли, йиху Вә, ни бэвонди Анлахў Торля, на вида лилён дэ вида нынгу ба ни да нэтар линчўлэли. Йинви җыгә Вә гиди фынфу җё ни яндин зунхў шанбэни.

16Җочў Вәди, Анлахў Торляди фынфу, тэнэ ниди нён-лозы, җё ниди гуонйин жызы зэ Вә ги ни гиди димяншон чынха чонйүанди дэ пиннан-вусыди+.

17Бә дасы жын+.

18Бә ган хўлонди гўнахар+.

19Бә ту сыса+.

20Ги ни гынчянди жын бә дон җя гўва+.

21Бә нянжә данлин жынди щифузы, фонзы, ди, нан-нү нў, ню, лү хуэйҗәсы данлинди са».

22Ниму йиче шудо йидарни зандо сан гынчянди сыхур, Җў да хуәян, йүнцэ дэ хинан литу ба җыщезы хуа дашын фәли. Чўгуә җыщезы хуа, Та зэ мә гиги данлинди. Йиху Та ба таму щедо лён пян шытушон, ги вә җёдо шунили+.

Минжын хэли пали

(Җефон 20:18-21)

23Ниму да хинан литу ба шынчи тинҗянди нэгә сыхур, саншон хуә җуәдини – ниму йиче зўди линшу дэ ложын до вә гынчян лэли. 24Таму фәди: «Вәмуди Анлахў Торля ги вәму ба Тади вида гуонлён дэ лилён зыли; вәму ба Тади шын да хуәян литу тинҗянли. Җиргә вәму җянли, Хўда лян жын фәли хуали, кәсы жын хан хуәдини. 25Кәсы җыхур виса вәму ё хэ гәҗяди минни? Вәму дансы хан тин вэму бэвонди Анлахў Торляди шынчи, вәму яндин вучонни. Нэгә сынза хуәян нын ба вәму щёмедё+. 26Нандый хан ю нэмуҗяди жыннима, зущён вәму йиёнди, сый ба йинавар хуәди Хўдади шын да хуә литу тинҗянди йиху, хуәхуәрди шынхали? 27Муса, чин ни до Анлахў Торля гынчян, ни тин Та ги ни фә сани. Йиху ни ба Та фәхади йиче хуа ги вәму фәги. Вәму яндин тинни дэ зунхўни»+.

28Җў ба ниму ги вә фәди хуа тинҗянли, Та зу ги вә фәди: «Вә ба җыгә минжын фәди хуа тинҗянли. Таму ду фә дуйдини+. 29Э-я, Вә гуон зывонди, җё таму йинавар шыщин-шыйи пащён Вә зэмусы зунхў Вәди йиче фынфу, нэхур таму лян зыҗиди хубый йинавар гуә пиннан-вусыди жызыни! 30Ни чи, ги таму фәги: „Ниму хуэйдо нимуди җонфонни“. 31Кәсы ни лян Вә шындо җытар. Вә ба Вәди йиче минлин, фалү дэ фынфу ги ни фәгини, ни ё ги даҗя җёгини, җё таму зэ Вә ги таму гиди нэгә дифоншон ба таму зунхў».

32Ниму щёщинди, җочў Анлахў Торля ги ниму гихади фынфу яндин ган. Вон юбонгә бә җә, вон зуәбонгә е бә җә. 33Да Анлахў Торля ги ниму зыгиди лўшон зу, җё ниму хуәха, җё ниму зэ вонху җаншонди дифоншон гуә пиннан-вусыди жызы зэмусы җў чонйүан+.

6

«Щинэ ни бэвонди Анлахў Торля!»

6^1Җысы ниму бэвонди Анлахў Торля гихади йиче фынфу, минлин дэ фалү, җё вә ги ниму җёгини. Зэ ниму җаншонди нэгә дифоншон ниму ё зунхў тамуни. 2Ниму дэ нимуди хубый зэ тамуди йиче жызышон дан йинавар пащён ниму бэвонди Анлахў Торля, зунхў Тади йиче фынфу дэ минлин, нэхур ниму зу җў чонйүанни. 3Исраилжынму-я! Ниму ба җыщезы фынфу дэ минлин тин, фищин зунхў, зу җымуҗя ниму гуә пиннан-вусыди жызыни зэмусы зэ тон нюнэзы дэ фынмиди дифоншон йин дуәни, замуҗя Анлахў Торля ги нимуди зўзў-быйбый щүли+.

4Исраилжынму-я, ниму тин! Заму бэвонди Анлахў Торлясы дўйиди Хўда! 5Ни лян ниди йичеди щин, йичеди җиншын, йичеди щинҗин ба ниди Анлахў Торля щинэ+. 6Ба вә җиргә ги ниму гиди фынфу җидо щинни. 7Ги ниди эрнүму ба таму җё. Ни зэ җяни зуәди сыхур хуэйҗәсы зэ лўшон зуди, фиди, щинлэди сыхур – бу тынди чунфу таму+. 8Ни ба таму, зулян җихо йиён, бондо шушон, дэдо бынлушон,+
9щедо җяниди мынкуон дэ гэмыншон+.

Гуон ё бэвон Анлахў Торляни

10Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба ниму линдо Та ги нимуди зўзў-быйбый Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ на дўха җу гиди нэгә дифоншон, – нэтар ю бусы ниму гэхади да хокан чынпуни; 11ю фонзыни, ю бусы ниму цонхади заёнди хо дунщини; ю бусы ниму вахади фиҗин, бусы ниму зэхади путойүанзы дэ олива йүанзыни, – ниму чыбоди йиху 12щёщинди, ба ниму да Египет, ниму дон нўди дифоншон линчўлэди Җў бә вондёли. 13Пащён ниму бэвонди Анлахў Торля, гуон бэвон Та йигәр, гуон на Тади минзы дў җу+. 14Бә бэвон ни туанйүар җўди нэще минзўди хўдаму. 15Були Тади чи, зущён хуә йиён, шонлэ, ба ниму да димяншон ванчүан щёмедёни, йинцысы лян ни зэ йидарниди Анлахў Торля зущён чыцўди нанжын йиён+.

16Бә зыян ниму бэвонди Анлахў Торля, замуҗя ниму зэ Масса дифоншон зыян Тали+. 17Ба Анлахў Торля ги ниму гихади йиче фынфу, минлин дэ фалү ниннинди зунхў. 18Ниму зэ Анлахў Торля мянчян ё ган гундо дэ хони, зу җымуҗя ниму гуә пиннан-вусыди жызыни, нын җиндо Җў ги нимуди зўзў-быйбый щүхади нэгә хо дифонни, ба та нын җаншон. 19Та зочян ба җыгә ги ниму фәли, да ниму гынчян ба нимуди йиче дўшман ганчўчини+.

20Вонху җисы ниди эрзы вынкэ нили: «Заму бэвонди Анлахў Торля җё заму зунхўди җыщезы фынфу, минлин дэ фалү ю са йисыни?»+
21Нэхур ни ги таму фә: «Заму зочян ги Египетди хуоншон донли нўли, кәсы Җў на Тади вида лилён ба заму да нэтар линчўлэли+. 22Вәму җянли, замуҗя Җў ги египетжынму, Египетди хуоншон дэ тади йиче гуанжын щянли гәёнди кэрамэти дэ чёчи сычинли зэмусы на бэля ба таму зуйли. 23Замуҗя зочян Та ги вәмуди зўзў-быйбый щүли, Та ба вәму да нэтар линчўлэ, линдо Та ги вәму гиди нэгә дифоннили. 24Йинви җыгә Җў гиди фынфу җё заму зунхў җы йиче минлинни, пащён Тани. Заму дансы җымуҗя ган, заму нын хуәха зэмусы нын гуә пиннан-вусыди жызы. 25Заму дан зэ Анлахў Торляди мянчян ба җы йиче минлин ниннинди зунхў, зущён Та ги заму фынфуди йиён, заму чынха гундодини»+.

7

Җў җянчўлэди минжын

(Җефон 34:11-16)

7^1Вонху ни бэвонди Анлахў Торля ба ни линдо ни җаншонди нэгә дифоннили, ба хошо минзў да нимуди мянчян гандёли, җы зусы чигә минзў: хеттейжын, гергесейжын, аморрейжын, хананейжын, ферезейжын, евейжын дэ иевусейжын, тамуди фур би нимуди дуә, тамуди личи би нимуди да+. 2Җисы ни бэвонди Анлахў Торля ба таму җёдо ниди шуни, ни ба таму дабэ, йиху ба таму җёчын харам, ванчүан щёмедё. Бә щитын таму, лян таму е бә дин хәтун+. 3Лян таму бә җе чин: ба нимуди нүзы ги тамуди эрзы бә чўҗя, ги нимуди эрзы е бә чү тамуди нүзы,+
4йинцысы таму җё ниди эрнү ба Җў лёха, бэвон данлин хўдамуни. Нэхур Җў ги ниму чишонлэни, донвәр ба ниму щёмедёни+. 5Кәсы ниму ги таму җымуҗя ган: ба таму шо гўрбаниди җуәзы цыйдё, ба таму бэвонди шыту җўзы далан, ба таму бэвонди Астарта нүхўдади гуйҗун фулин кандё, ба таму хўдамуди ёнзы на хуә шодё,+
6йинцы нимусы Анлахў Торля җянчўлэди гуйҗун минжын: Та ба ниму да дун-яшонди йиман минзў литу җянчўлэ, җё ниму чынха Тади минжынни+.

7Җў ба ниму бусы ви ниму би данлин минзў фур дуәди йимяр җянчўлэли, дозэзы, нимуди жынфур би данлин минзўдисы дин шоди. 8Җў ви нэгә ба ниму җешухали, йинцысы щинэ нимуни, щён ба Та ги нимуди зўзў-быйбый дўхади җу ванчынни. Зу ви җыгә Та на Гәҗяди вида лилён ба ниму да ниму дон нўди дифоншон линчўлэли, да Египетди хуоншон гынчян җюхали. 9Зу җымуҗя ниму җиха: ниму бэвонди Анлахў Торлясы дўйиди зэмусы кочўди Хўда. Сый щинэ Та, зунхў Тади фынфу, Җў бохў лян таму динхади хәтунни, йичыр до тамуди йичян быйзышон щинванни+. 10Кәсы сый хын Та, Та зуй тамуни, ба таму бу танман щёмедёни. 11Йинви җыгә ниму яндин ё зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче минлин, фынфу дэ фалүни.

Сый зунхў Җўди фынфу, Та ги бэрэкэтини

(Чунфә фалү 28:1-14)

12Ниму дан ба җыщезы фынфу тин, ниннинди зунхў, җочў таму ган, нэхур ниму бэвонди Анлахў Торля бохў Та лян ниму динхади хәтунни. Замуҗя Та ги нимуди зўзў-быйбый зочян дў җуди фәли, зу нэмуҗя до нимушон щинванни+. 13Та щинэ нимуни, ги ниму ги бэрэкэтини, җё нимуди фур йүәщин дуәхани. Җў зэ ги нимуди зўзў-быйбый дўха җу гиди нэгә дифоншон ги ниму цымин хошо эрнүни, җё нимуди димян ги хо шучынни, ниму юха лёншы, путоҗю дэ олива чин-юни; җё нючүн литу юха хошо нювазыни, ёнчүнни хошо ёнгозыни. 14Зэ данлин минзўди җунҗянни ниму чынха дин ю бэрэкэтиди минзўни. Ниму литуди мый йигә нанжын дэ нүжын нын дый эрнүни, йиче сынлин дый зысынни+. 15Җў ба ниму да йиче хэбиншон хўхани, бу җё ниму шу зочян зэ Египет җянхади нэщезы сынза-хэпади вынбин, кәсы Та җё нимуди дўшман хэ җыщезы вынбинни+. 16Ниму ба Анлахў Торля ги нимуди шуни җёдэгиди йиче дўшман дабэди йиху, яндин ба таму ду щёмедё, бә щитын таму, бә бэвон тамуди хўдаму, йинцысы җыгә до нимушон чынха хэ минди вонни+.

17Ниму щинни дан сылён: «Нэщезы минзўди жынфур би вәмуди дуә. Замуҗя вәму ба таму нын ганчўчи?» 18Бә хэпа таму; гуон ба ниму бэвонди Анлахў Торля ги Египетди хуоншон дэ тади минжын ганхади йиче җичелэ. 19Ниму гәҗя ба Анлахў Торля на Тади вида лилён дэ нынгу дафачиди вида бэля, щянха кэрамэти дэ чёчи сычин җянли, замуҗя Та ба ниму да Египет линчўлэли. Та ги ниму хэпади нэщезы йиче минзў е җымуҗя ганни+. 20Ниму бэвонди Анлахў Торля ги таму ба хуонмифыр дафачини, ба да ниму гынчян подёлиди дэ цонхади йиче дўшман ду щёмедёни+. 21Бә хэпа таму, йинцысы Анлахў Торля лян ниму зэ йидарнини – Тасы видади дэ сынзади Хўда. 22Анлахў Торля ба нэщезы минзў йибу лян йибу да ниму мянчян вончў ганни. Бә җё димян кунха дэ йин дуәди есын да хэ нимули, ниму бу нын ба йиче дўшман йиха щёмедё+. 23Кәсы ниму бэвонди Анлахў Торля ха нимуди дўшманни, җё таму луанхуонни, ба таму җёдэги нимуди шунини, йиху ниму ба таму ванчүан щёмедёни. 24Җў ба тамуди хуоншонму е җёдэги нимуди шунини. Ниму ба тамуди минзы да димяншон чүдёни. Сысый ба ниму дабубэ, ниму ба таму ванчүан щёмедёни. 25Ба таму зўхади данлин хўдамуди ёнзы на хуә шодё. Ниму бә вонщён да нэщезы хўдамуди ёнзышон ги гәҗя ба җинзы хуэйҗәсы йинзы нашон, йинцысы йиху җыгә чынха хэ минди вонни зэмусы ниму бэвонди Анлахў Торля хын җыгәни. 26Ниму ба нэщезы кәву-сынза дунщи вон җяни е бә на, җё ниму лян таму йиён, е бә чынха харамли. Бә ду нэщезы дунщи, хэхын таму, йинцы – җысы харам.

8

Исраилжынму ба фуҗү дифон җаншонни

8^1Ба вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу ниму ниннинди зунхў, җё ниму дэ нимуди хубый хуәха дэ дуәха. Ниму чи, ба Җў ги нимуди зўзў-быйбый щүхади нэгә дифон җаншон. 2Ниму бэвонди Анлахў Торля ба ниму зэ җыгә савәни линли сышы нян. Ниму ба Та линхади нэгә лў бә вондёли. Вәё ба ниму щинниди вонщён җыдоха, Та на гәёнди кўнан зыян нимули: ниму зунхў Тади фынфунима хансы бу зунхў+. 3Җў ба нимуди пичи няли, җё ниму нэли вәдўзыли, ги ниму ба манна гигили – ниму дэ нимуди зўзў-быйбый ба җыгә манна йүнзун мә җянгуә. Та җымуҗя зўди җё ниму җыхани: жын гуон бусы кочў чыди хуәдини, кәсы да Җўди куни чўлэди мый йиҗү хуа ги жын ги сынхуәдини+. 4Җы сышы нян литу нимуди йишон мә лангуә, җүә е мә җунгуә+. 5Ниму җиха: ниму бэвонди Анлахў Торля җётё нимудини, зущён дада җётё тади эрзыди йиён+. 6Йинви җыгә ниму ё зунхў Анлахў Торляди фынфуни, гыншон Тади лў зуни, пащён Тани. 7Йинцысы Анлахў Торля ба ниму вон хо дифоншон линдини, – нэтар ю хошо хә дэ фичүанни зэмусы дихади фи зэ чуандо дэ санни вончў тондини;+
8нэтар җондисы мыйзы, дамый, путо, инжир, шылю, олива фу, ю хошо фынмини. 9Ниму зэ нэтар йүнзун бу нэ вәдўзы, бу чүәшо сыса. Нэтарди шыту литу ю тени – ниму гәҗя да саншон ва тунни. 10Җисы ниму чыболи, ба ниму бэвонди Анлахў Торля ви Та ги ниму гихади җыгә хо дифон куаҗён.

Ба ниму бэвонди Анлахў Торля бә вондёли

11Ниму щёщинди, ба ниму бэвонди Анлахў Торля бә вондёли. Ба вә җиргә ги ниму гиди Җўди фынфу, минлин дэ фалү зунхў. 12Җисы нимуди дўзы боли зэмусы ба хо фонзы гэшон, җўдо литу. 13Җисы нимуди ню, ён, җинзы, йинзы дэ данлинди йиче цэбый дуәха, 14нэхур ниму щёщинди, бә гоноли, ба ниму да Египет – ниму дон нўди дифоншон линчўлэди Анлахў Торля бә вондёли+. 15Та ба ниму да вида дэ сынза-хэпади савәни линчўлэли, нэтар хошо дў чончун дэ щезы, ди гандихын, е мәю фи. Та җё шыту ги ниму гили фили+. 16Вәё җё ниму хуәха зэмусы зыян ниму, линйир ги ни гили йигә хочў, Җў җё ниму зэ савәни чыли маннали – нимуди зўзў-быйбый ба җыгә манна йүнзун мә тингуә+. 17Ниму нын зэ щинни сылён: «Җысы вә на гәҗяди җин дэ нынгу фацэли». 18Ниму ба ниму бэвонди Анлахў Торля бә вондё. Җысы Та ги ниму гиди җин, җё ниму фацэни, Та до җиргәди жызы ба Та лян нимуди зўзў-быйбый динхади хәтун зунхўдини. Кәсы ниму җиха: җысы ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди җин, җё ниму фацэни, җё ба Та лян нимуди зўзў-быйбый динхади хәтун ванчын; ниму гәҗя җиргә ба җыгә җяндини. 19Ниму дан ба Анлахў Торля вондё, гыншон данлин хўдаму зу, бэвон дэ фусы таму, җиргә вә ги ниму дў җуди фәдини: ниму яндин шәдёни. 20Дансы ниму бу тин Анлахў Торляди хуа, нэхур Та ба ниму щёмедёни, замуҗя Җў ба ниму мянчянди нэ йищезы минзў щёмедёли.

9

Исраилжынму зочян мә тин Хўдади хуа

9^1Исраилжынму-я! Ниму тин! Вәё җё ба би ниму фур дуәди дэ лилёндади нэщезы минзўди димян җаншон, ниму җиргә гуә Иордан хәни. Тамуди чынпу дусы дади, чынчён, зущён асмар йиён, го. 2Нэщезы жынди җин да, гәзы го, тамусы Енакди хубый. Ниму җыдо тамуни, зочян е тингуә: «Сый ба Енакди хубый нын дабэ?»+
3Кәсы җыхур ниму гәҗя канҗяндини, замуҗя Анлахў Торля, зущён җуәчелэди хуә йиён, зудо нимуди тунини. Та зэ нимуди мянчян ба таму дабэ, җё таму ги ниму ди туни, зу нэмуҗя ниму ба таму ганчўчини зэмусы куэкуэди щёмедёни, замуҗя Җў ги ниму фәли+.

4Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба таму да ниму гынчян ганчўчи, ниму бә сылён: «Йинцы вәмусы гундоди, Җў ба вәму линдо җыгә дифон, җё ба та җаншонли». Бу, бусы ви җыгә. Йинцысы җыгә дифоншон җўди жынмуди щинчон ха, Җў ба таму да нимуди мянчян гандини+. 5Бусы ви нимуди гундо дэ нимуди шыщин ниму җан тамуди дифондини, кәсы ви нэще минзўди ха щинчон Анлахў Торля ба таму да нимуди мянчян гандини, вәё җё ба Та ги нимуди зўзў-быйбый – Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ щүхади хуа ванчын+. 6Зу җымуҗя җё ниму минбый: Анлахў Торля бусы ви нимуди гундо ба нэгә хо дифон ги ниму гиди җё ниму җаншонни. Бу, нимусы пичи җёнди минжын!

7Ниму җиха, йүнзун бә вондёли, замуҗя ниму зэ савэни җё ниму бэвонди Анлахў Торля чишонлэли. Да ниму ба Египет лёха зудёди нэйитян датур, йичыр до нэгә сыхур, җисы вәму до җыгә вәршон, ниму бу тынди фандуй Җўдини. 8Зэ Синай сан гынчян ниму е җё Җў чишонлэли, Та худи сыхур, щүанхўр ба ниму щёмедё+. 9Нэгә сыхур вә шонли сан җе лён пян шытучили – нэсы Җў лян ниму динха хәтунди лён пян шыту. Вә зэ нэгә саншон занли сышы тян дэ сышы вэщи, мә чы сыса, е мә хә сыса+. 10Җў ба лён пян шыту җёдо вәди шунили. Ниму шудо сан гынчянди нэйитян, Хўда да хуәян литу на Гәҗяди шу ги җы лён пян шытушон ба ги ниму фәхади йиче хуа ду щехали+. 11Сышы тян дэ сышы вэщи гуәлиди йиху, Җў ба нэ лён пян шыту ги вә гигили – җысы динха хәтунди шыту.

12Йиху Җў ги вә фәди: «Ни куэкуэди да саншон хачи, йинцысы ни да Египет линчўлэди жынму зў бу йүнди ганбандини. Таму кәҗя да Вә ги таму фынфухади лўшон җуангуәчили. Таму ги гәҗя на җинзы зўлигә нювазыди ёнзы»+.

13Җў ги вә хан фәди: «Вә җыдони, җыщезы минжынди пичи җёндихын. 14Җыхур ни бә донгуа Вәли, җё Вә ба таму щёмедё, җыгә дун-яшон сысый зэ бу җищён тамуди минзыли. Вә җё ни лян ниди хубый чынха би таму лилёндади дэ фур дуәди йигә минзўни»+.

15Нэхур ба щеха хәтунди лён пян шыту надо шуни, вә хали санли. Саншон хуә җуәдини. 16Вә канҗянли, замуҗя ниму да Җў ги ниму фынфухади лўшон җуангуәчили. Ниму ги ниму бэвонди Анлахў Торля ганли гўнахарли – ги гәҗя зўлигә нювазыди ёнзы. 17Йинви нэгә вә ба нэ лён пян шыту зэ нимуди мянчян эрдё диха, дасуйли. 18Йиху вә йүанхуэй гуйдо Җўди мянчян, сышы тян дэ сышы вэщи мә чы, мә хәди читоли Тали, җё Та фоншә ниму ганхади йиче гўнахарни, йинцысы ниму зэ Анлахў Торля мянчян ганхади ха сычин җё Та чишонлэли+. 19Вә пащён Җўди чи лян дэдўли. Тади чи тэ дади йимяр, куэкуэди ба ниму нын щёмедёни. Кәсы Җў кә тинли вәди читоли. 20Җў ги Харунэ е чишонлэли, щён ба та щёмедёни, кәсы нэгә сыхур вә ви Харунэ е чито Хўдали. 21Вә ба ниму зўха гўнахарди дунщи – җин нювазы эрдё хуә литу, шодёли. Йиху ба җинзы дасуй, мәчын тўли, эрдё санни тонди фи литули+.

22Ниму зэ Тавера, Масса дэ Киброт-Гаттаава дифоншон җё ниму бэвонди Анлахў Торля е чишонлэли+. 23Та ба ниму да Кадес-Варни дафади сыхур фәсы: «Чи, ба Вә ги ниму гиди нэгә дифон җаншон». Кәсы ниму фандуй Анлахў Торля ги ниму гихади фынфули, мә щинфу Та, мә тин Тади хуа+. 24Да вә лян ниму жыншыди нэйитян датур, ниму йинавар фандуй Җўдини.

25Зу җымуҗя вә гуйдо Җўди мянчян ви ниму читоли, зэ диха пали сышы тян дэ сышы вэщи, йинцысы Җў фәсы, Та ба ниму щёмедёни. 26Вә читоди фәли: «Вида Җў! Ни бә щёме Ни Гәҗяди минжын дэ Ни җянчўлэди йилэзы. Ни ба таму на вида лилён дэ нынгу җефончўлэ, да Египет линчўлэли+. 27Вә читоди җё Ни ба Ниди хуәҗиму – Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ җичелэ. Ни бә кан җыгә минжынди җён пичи, ха щинчон дэ ганхади гўнахар, 28бә җё египетжынму фә: „Җў ба таму мәдый линдо Та ги таму щүхади нэгә дифоншон. Йинцысы Та хэхын тамуни, ба таму линдо савәни щён щёмедё“+. 29Тамусы Ниди минжын дэ Ни җянчўлэди йилэзы, Ни на Ниди вида лилён дэ нынгу ба таму да Египет линчўлэли».

10

Муса ди эр бян ба Шыгә Датянмин линшонли

(Җефон 34:1-10)

10^1•Нэгә сыхур Җў ги вә фәди: «Ни ба лён пян шыту, зущён зочянди нэ лён пян йиён, е туй мин. Зэ зў йигә муту щёнзы, ни шондо саншон, до Вә гынчян лэ+. 2Вә ба ни дасуйди нэ лён пян шытушон щехади хуа йүанхуэй щедо җы лён пян шытушонни. Йиху ни ба таму гәдо муту щёнзы литу»+.

3Йинви җыгә вә на зоҗүәфуди муту зўли йигә щёнзы, ба лён пян шыту туй мин, зущён зочян йиён, ба җы лён пян шыту нашон, шонли санли+. 4Җў зэ җы лён пян шытушон ба Шыгә Датянмин щешонли, зущён зочян Та щехади йиён. Ниму шудо сан гынчянди нэйитян, Җў ба җы Шыгә Датянмин да хуәян литу ги ниму фәли зэмусы гигили. Йиху Та ба җы лён пян шыту җёдо вәди шунили+. 5Вә да саншон халэли, җочў Җўди фынфу ба җы лён пян шыту гәдо вә зўхади муту щёнзы литули, вуҗин таму хан зэ нэтарни+.

6(Исраилжынму да Беероф-Бене-Яакан зудё, доли Мозер дифоннили. Харунэ зэ нэтар вучонли, ба тади мэти сундо нэтарли. Харунэди эрзы Елеазар ба дадади вифын җаншон, чынха Исраилди ахунли+. 7Да Мозер зудё, таму юҗуандо Гудгодли; да Гудгод доли Иотвафали – нэтар хошо фи тондини+. 8Зу нэгә сыхур Җў ба Левийди зў фынчўлэ, җё таму гон Җўди хәтун щёнзыни, зандо Җўди мянчян фусы Та зэмусы на Тади минзы панвон хони. До җыхур таму зу җымуҗя гандини+. 9Йинви җыгә Левий зўди жынму бу щён данлин зўди жынму: ги таму мә фын ди дэ йилэзы. Зущён ниму бэвонди Анлахў Торля ги таму фәди йиён – Та Гәҗя зусы тамуди фугуй дэ йилэзы)+.

10Лян ту йихуэй йиён, ди эрхуэй вә зэ саншон занли сышы тян дэ сышы вэщи. Җў кә тинли вәди читоли, Та бу щёме нимули+. 11Йиху Җў ги вә фәди: «Ни ба җыгә минжын линшон, җё таму ба Вә ги тамуди зўзў-быйбый щүхади нэгә дифон җаншон»+.

«Пащён нимуди Җў»

12Җыхур, исраилжынму, ниму тин, ниму бэвонди Анлахў Торля щён җё ниму зў сани: пащён Анлахў Торля; гыншон Тади лў зу; щинэ Та зэмусы лян ниму йичеди щин, йичеди җиншын фусы Та; 13зунхў вә җиргә ги ниму гиди Җўди йиче минлин дэ фынфу. Җымуҗя ганди ги нимушон ю хочўни+. 14Ниму кан: тян дэ тяншонди тян – дусы ниму бэвонди Анлахў Торляди; димян дэ готу юди йиче – дусы Тади+. 15Кәсы Җў гуон ба нимуди зўзў-быйбый щинэли, ба ниму, тамуди хубый, да данлин йиче минзў литу җянчўлэли, зущён җиргә йиён. 16Йинви җыгә ниму ё тинхуани, пичи зэ бә җёнли+. 17Нимуди Анлахў Торлясы видади, чүаннынди дэ пащёнди Хўда. Тасы йиче хўдамуди Хўда, йиче вонзымуди Җў. Та бу кан жынмуди лянмян, бу чы чян. 18Җў ба етиму дэ гуафуму хўдини, нэ лищёнжынму, ги таму гунйүн чыди дэ чуандини. 19Ниму ба лищёнжыму ё щинэди, йинцысы ниму гәҗя зэ Египет донгуә лищёнжын+. 20Ба ниму бэвонди Анлахў Торля пащён, гуон бэвон Та йигә; щинфу Та, гуон на Тади минзы дў җу+. 21Җўсы нимуди куаҗён; Тасы нимуди Хўда. Ниму гәҗя җянли, Та ви ниму ганли дуәшо чигуэ дэ вида сычин. 22Нимуди зўзў-быйбый доли Египетди сыхур – цэсы чишыгә жынлэ, җыхур ниму бэвонди Анлахў Торля җё нимуди фур, зущён тяншонди щинщю йиён, йин дуәли+.

11

«Ба Җў ганхади вида сычин бә вондё»

11^1Ниму щинэ ниму бэвонди Анлахў Торля, йинавар зунхў Тади йиче минлин, фалү дэ фынфу. 2Җыхур ниму җичелэ: бусы нимуди эрнү, ниму гәҗя җянгуә зэмусы җыдо ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гихади җёфә, Тади вида лилён дэ нынгуни, 3Та ги Египет хуоншон лян тади гуйҗя щянхади кэрамэти дэ ганхади йиче сычин. 4Ниму җянгуә, замуҗя Египетди җүндуй лян тамуди ма дэ мачә нян нимуди сыхур, Җў ба таму зэ Хунхэни янсыли – ванчүан щёмедёли+. 5Ниму җыха, ниму до җытарди зычян, Җў зэ савәни ги ниму ганли сали. 6Ниму җянли, замуҗя Җў җё димянди ку зэ даҗяди мянчян җонкэ, ба Рувим зўди хубый, Елиавди эрзыму Дафан, Авирон лян тамуди җящя, җонфон, лян йиче хуәҗи дэ сынлин ду янхачили+. 7Ниму гәҗя ба Җў ганхади йиче вида сычин җянли.

Ги исраилжынму щүхади дифон

8Йинви җыгә ниму яндин ба вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу зунхў, җё ниму ю личи, ба Иордан хә нэбонгәди дифон җаншон. 9-10Зу җымуҗя ниму зэ Җў ги нимуди зўзў-быйбый дэ тамуди хубый щүхади дифоншон нын җў чонйүан. Зэ нэгә дифоншон нюнэзы дэ фынми тондини; нэтарди ди бу щён Египетди ди, да натар ниму чўлэли; зэ Египет ниму ба җунзы сашон, зуәнанди җёли фили, замуҗя җё цэфу дэ йүанзыдини+. 11Зэ ниму чиди, җанди нэгә дифоншон щяхади йү гәҗя җё санпә дэ чуандодини,+
12йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля цощин нэгә димяндини, Та да нянди датур до линйир йинавар Гәҗя җокан нэгә дифондини.

13Ниму дан зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу: лян ниму йичеди щин, йичеди җиншын щинэ Анлахў Торля дэ фусы Та,+
14нэхур Җў йүнди сыхур – чютян дэ чунтян ги нимуди дишон җё щя йүни, җё ниму ба вулохади лёншы, путоҗю, олива чин-ю шушонни,+
15тандони ги сынлин гунйүн цони. Ниму е чы, чыбо. 16Кәсы ниму щёщинди, бә җё нимуди щин да Җў гынчян җуангуәчи, бэвон данлин хўдаму дэ фусы таму. 17Ниму дан җымуҗя ган, Җў ги ниму чишонлэ, ба тян суәчў зэ бу җё ги ниму щя йү. Дитў гандёни, зэ та готу сыса бу җон; ниму гәҗя зэ Җў ги ниму гиди нэгә хо дифоншон куэ зу вучонни.

18Йинви җыгә ниму ба Җў гихади җыщезы фынфу җидо щинни дэ нозыни; ба таму, зущён җихо йиён, бондо нимуди шушон, дэдо бынлушон+. 19Ги нимуди ваму җёди җё зунхў Җўди җыщезы фынфу, бу җўди ги таму фә: зэ җяни зуәди хуэйҗәсы зэ лўшон зуди сыхур, фиди, челэди сыхур – йинавар фә таму;+
20ба таму щедо нимуди мынкуон дэ гэмыншон+. 21Зу җымуҗя тян зэ димян готу шын дуәшо жызы, ниму дэ нимуди эрнү зэ Җў ги ниму зўзў-быйбый щүхади дифоншон е җў нэмущез жызыни.

22Ниму дан ниннин зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу; щинэ Анлахў Торля, гыншон Тади лў зу, щинфу Та, 23нэхур напа нэщезы минзўди фур би ниму дуә дэ тамуди җин да еба, Җў ба таму да нимуди мянчян ганчўчини, җё ниму ба таму дабэни, ба тамуди дифон җаншонни. 24Нимуди җүә тахади мый йигә вәр чынха нимудини: да нанбонгәди савәни до Ливан саннини, да Евфрат хә до щибонгәди Дахэ гынчянни+. 25Сысый ба ниму дабубэ. Ниму бэвонди Анлахў Торля җочў Та щүхади хуа җё ниму нэтар дифонди йиче жын хэпа нимуни+.

26Җысыма: җиргә вә җё ниму гәҗя тёҗян бэрэкэти хуэйҗәсы җумани+. 27Ниму дан ба вә ги ниму җиргә гиди Анлахў Торляди фынфу зунхў, Та ги ниму ги Тади бэрэкэтини+. 28Кәсы ниму дан бу зунхў ниму бэвонди Анлахў Торляди фынфу, да Тади лўшон зудё, бэвон ниму йүнзун жынбудыйди хўдаму – Анлахў Торля җу нимуни+. 29Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба ниму линдо ниму чиди дэ җаншонди нэгә дифоннили, ниму ба бэрэкэти ё зэ Гаризим саншон чуанҗёни, ба җума зэ Гевал саншон чуанҗёни+. 30(Җы лёнгә сан зэ Иордан хәди щибонгәни, хананейжынму җўди пинтаннини. Таму зэ вон щи зуди лўшонни, Галгал чынпу гынчянни, ли Море щё фулин бу йүан.)+
31Ниму гуә Иордан хә, җан Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә дифончидини. Җисы ниму ба та җаншон, җўдо нэтар, 32нэхур ниму ниннин зунхў вә ги ниму җиргә гиди Җўди йиче минлин дэ фалү.

12

Бэвон Хўдади вәр гуонсы йигә

12^1Ниму доли ниму зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә җанди дифонди сыхур, ниму йинавар ниннин ё зунхў җыщезы минлин дэ фалүни. 2Җисы ба нэгә дифон җаншон, ниму ба йиче вәр далансандё (зэ натар җыщезы минзў ги тамуди хўдаму бэвондини): зэ го сан диршон дэ санпәшон, мый йигә лю фу дихади. 3Ба тамуди шо гўрбаниди җуәзы дэ бэвонди шыту җўзы далан, ба таму бэвонди Астарта нүхўдади гуйҗун фулин кандё; ба таму бэвонди данлин хўдамуди ёнзы пәлан, бә җё нэтарди жынму йүанхуэй бэвон тамули+.

4Ниму бу нын җымуҗя бэвон нимуди Анлахў Торля! 5Анлахў Торля да ниму зўди йиче дифоншон җянчўлэ йигә бэвон Тади вәрни, җё Тади гуйҗун минзы зэ нэтар шынхани. Ниму ё вон нэтар чини, 6ба нимуди шоди гўрбани, җүди гўрбани, нимуди шычир дэ йичеди лищин, вардэди гўрбани, гәҗя щён җүди гўрбани зэмусы ба ню, ёнди тудўзы налэ, 7ви ниму фихади гункў зэ нэтар, ниму бэвонди Анлахў Торляди мянчян лян нимуди җящя чы, хә дэ гощин, йинцысы Та ги ниму гили бэрэкэтили+.

8Заму җыхур зэ җытар, сый сылён та дуйдини, зу нэмуҗя бэвон Хўдадини, кәсы зэ нэтар ниму бу нын җымуҗя ган, 9йинцысы ниму хан мә җин ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму фынгиди нэгә дифон (нэтар ниму пиннан-вусыди гуә жызыни). 10Җисы ниму гуә Иордан хә, доли Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә дифоншон, зэ нэтар җўха, Та ба ниму да җувиди йиче дўшманди шуни бохўхани, җё ниму пиннан-вусыди гуә жызыни. 11Нэхур ниму ба вә ги ниму фәхади йиче гўрбани ё надо Анлахў Торля җянчўлэ бэвон Тади вәршонни (нэтар Тади минзы шынхадини): шоди гўрбани, җүди гўрбани, нимуди шычир, йиче лищин дэ ги Җў җочў гихади вардэ щүхади гўрбани. 12Ниму лян нимуди эрзы, нүзы, нан-нү нў дэ ниму чынпуни җўди левитжынму (йинцысы ги левитжынму мә фын ди дэ йилэзы) йидарни зэ Анлахў Торляди мянчян гощин+. 13Щёщинди, ниму бу нын зэ ниму гәҗя каншонди вәршон җү шоди гўрбани; 14гуон ё зэ Җў да нимуди зў литуди димяншон җянчўлэди бэвон Тади вәршон җү шоди гўрбанини зэмусы ган вә ги ниму фынфухади йиче сычинни.

15Кәсы са сыхур ниму дан щён чы жу, җочў ниму бэвонди Анлахў Торляди кухуан нын зэ нимуди чынпуни ба нимуди сынлин зэдё, зущён чы лин-ёнжу хуэйҗәсы лўжу йиёнди, чы: ганҗин дэ буганҗин жын ду йимур-йиён нын чы. 16Гуонсы ниму бә чы щежу: ба ще, зущён фи йиён, додё диха+. 17Ниму бу нын зэ ни җўди вәршон чы ниди лёншыди, путоҗюди дэ олива чин-юди шычир, ню дэ ёнди тушузы, вардэди гўрбани, ниму гәҗя щён җүди гўрбани лян данлинди лищин. 18Ба җыщезы ниму зэ Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон, зэ Тади мянчян ё чыни – ниму лян нимуди эрзы, нүзы, нан-нү нў, ниму чынпуни җўди левитжынму йидарни чы. Ниму зэ Анлахў Торляди мянчян ви ниму фихади гункў гощин. 19Ниму кан, зэ ниму дифоншон җўди сыхур ниму ба левитжынму ё җоканни+.

20Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля җочў Та щүхади хуа җё нимуди дифон да, ниму дан щён чы жу дэ фә: «Вәму щён чыщер жуни», нэхур ниму щён чы дуәшо, зу нын чы. 21Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәр (нэтар Тади минзы шынхани) ли ниму дансы йүандихын, нэхур ниму нын ба Җў ги ниму гихади ню, ён, замуҗя вә ги ниму фәли зэдё, зэ нимуди чынпуни щён чы дуәшо жу, зу нын чы. 22Кәсы ниму ба җыгә жу, зущён чы лин-ёнжу дэ лўжу йиёнди, чы; ганҗин дэ буганҗин жын ду йимур-йиён нын чы. 23Гуонсы ниму яндин щёщинди, бә чы щежу, йинцы щесы хуәварди мин: ба мин лян жу йидарни бә чы+. 24Бә чы щежу: ба ще, лян фи йиён, додё диха. 25Ниму дан зўнху җыгә фынфу, Җў разыни, ниму дэ нимуди хубый пиннан гуә жызыни. 26Гуон ба гуйҗун лищин дэ вардэди гўрбани ниму яндин ё надо Җў җянчўлэди бэвон Тади вәршон, ги Та җүгини. 27Ба шоди гўрбани зэ Анлахў Торляди шо гўрбаниди җуәзышон шодё, ба жу лян ще йидарни шодё. Кәсы ниму ба җүха данлин гўрбаниди ще ё додё Анлахў Торляди шо гўрбаниди җуәзы бонгәрнини, ба жу ниму чычи. 28Ниму люшынди ё зунхў вә ги ниму гиди йиче фынфуни, җё ниму лян нимуди йибыйзыди хубый гуә пиннан-вусыди жызы, йинцысы ниму зэ ниму бэвонди Анлахў Торля мянчян ган хо дэ гундо сычиндини.

Бә бэвон данлин хўдаму

29Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля да нимуди мянчян ба ниму чиди дэ җанди нэгә дифонди минзў йиман щёмедё, йиху ниму ба нэгә дифон җаншон, җўдо нэтар, 30щёщинди; гыншон таму бә зу, җё ба ниму бә чандо хэ минди вон литули. Ни бә зо тамуди хўдаму, бә фәли: «Җыщезы минжын замуҗя бэвонли тамуди хўдамули? Заму е җымуҗя бу ганма!» 31Ниму җымуҗя ги ниму бэвонди Анлахў Торля бә ган, йинцысы Та җянбудый нэщезы минзў ганхади кәву сычин. Ви гәҗяди хўдаму таму ба зыҗиди эрзыму дэ нүзыму зэ хуә литу шодёдини.

32Ба вә ги ниму гиди йиче фынфу ниму ниннин зунхў. Ги таму литу сыса бә тян, е бә зў шо+.

13

13^1Нагә шынжын хуэйҗәсы пәщё фимынди жын дан лэ, ги ниму щүди щян кэрамэти хуэйҗәсы чёчи сычин, 2йиху шызэ щянха дан фә: «Зу, заму гыншон данлин, ни йүнзун жынбудыйди хўдаму зу, бэвон таму», 3нэхур ниму йүнзун бә тин нэгә шынжын хуэйҗәсы пәщё фимын жынди хуали. Анлахў Торля җымуҗя зыян нимудини, ниму ба Та лян ниму йичеди щин, йичеди җиншын щинэнима, хансы бу щинэ. 4Ниму ё гыншон Анлахў Торля зуни, гуон пащён Тани; зунхў Тади фынфуни; тин Тади хуани, фусы дэ щинфу Тани. 5Ги нэгә шынжын хуэйҗәсы пәщё фимынди жын яндин ё дин сызуйни, йинцысы та җётёди җё ниму фанлян ниму бэвонди Анлахў Торляни (Та ба ниму да Египет, ниму дон нўди дифоншон җефончўлэли), ба ниму да Анлахў Торля җё ниму зуди лўшон лингуәни. Җымуҗя ниму ба ха сычин да нимуди җунҗянни чүдё+.

6Дансы нимуди чин дищүн хуэйҗәсы ниди эрзы, нүзы хуэйҗәсы ниму щинэди щифузы дэ дин ходи ляншу туту-мәмә чуәсуә ниму, фәди: «Зу, заму бэвон данлин хўдаму зу» (ниму лян нимуди зўзў-быйбый йүнзун жынбудыйди хўдаму, 7зусы нимуди җувини җўди заён минзўди хўдаму, җин җўди хуэйҗәсы йүан җўди, да димянди йигә бянни до данлинди), 8ниму бә дайин, бә тин тади хуа. Бә щитын та. Бә фужо та зэмусы бә хў та+. 9Ниму яндин ё ба та дасыни. Ниму гәҗя щянтуни ё да тани, йиху җё даҗя гыншон ниму да+. 10Ба та на шыту дасы, йинцысы та щён ба ниму да ниму бэвонди Анлахў Торля гынчян лингуәчини (Та ба ниму да Египет, дон нўди дифоншон линчўлэли)+. 11Йиче исраилжын ба җыгә тинҗян хэпани, сысый йүнзун зэ бу ган җымуҗяди ха сычинли.

12Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму ба чынпу гиги, җё ниму зэ литу җў, нэгә чынпу либян дансы ниму тинҗян щянхуа, 13фәсы нэтар чўлэлищезы хажын ба чынпуниди жынму линдо цуә лўшонли, җымуҗя фәди: «Зу, заму бэвон данлинди хўдаму зу» (ниму йүнзун жынбудыйди хўдаму). 14Нэхур ниму ё датинхони, – җысы җяхуама хуэйҗәсы шыхуа, ба та ца хо зэмусы ё вын җынни. Җы дансы шыди, дансы җыгә кәву-сынза сычин зэ нимуди җунҗянни йүли, 15ба нэгә чынпуни җўди йиче жын дэ тамуди сынлин җёчын харам, ё щёмедёни, ба нэгә чынпу ванчүан далансанни. 16Ба нэтарди йиче дунщи шудо чонзыди донҗунни, ги ниму бэвонди Анлахў Торля ба йиче чынпу, зущён шоди гўрбани йиён, на хуә шодё. Җё та вонху чынха йинавар лансандёди дифон, ба та йүнзун зэ бу гэчелэ. 17Бә җё җёчын харамди са дунщи җандо ниди шушон, зу җымуҗя җё Җў ба Тади чи няхачи, җё Та до нишон щинванха, ба ни фоншә. Җочў Та ги ниди зўзў-быйбый щүхади хуа, җё нимуди фур дуәха, 18йинцысы ниму тин ниму бэвонди Анлахў Торля хуадини, зунхў Тади йиче фынфу (вә җиргә ба таму ги ни гидини) зэмусы зэ Анлахў Торля мянчян ган гундодини.

14

Ганҗин дэ буганҗин чыди

(Левит 11:1-47)

14^1Нимусы Анлахў Торляди ваму. Ви сун мэтиди сычин, ниму ба гәҗяди шынзы бә гә зэмусы ба ту бә тили[*]+. 2Йинцы нимусы Анлахў Торляди гуйҗун минзў. Җў ба ниму да димяншон юди йиче минзў литу җянчўлэ, җё ниму чынха Та гәҗяди минжынни+.

3•Ни бә чы сыса буганҗинди чыди. 4Ниму нын чы җыще сынлин жу: ню, ён, җүлүр, 5лў, лин-ён дэ еҗүлү, моню, юлў, еню, сан-ён. 6Нагә сынлинсы фонтихэзы зэмусы нагә сынлин чы цодини, ба нэмуҗя сынлинди жу ниму нын чы. 7Кәсы ниму бә чы луәтуә, тётўзы дэ тўзы, йинцысы до нимушон җыще сынлинсы буганҗинди; таму чы цодини еба, кәсы таму бусы фонтихэзы. 8Ниму е бә чы җўжу, йинцысы җўсы буганҗин сынлин; җўсы фонтихэзы еба, кәсы та бу чы цо. Ба җыще сынлин жу ниму ду бә чы, е бә ду тамуди сышу.

9Фи литуди нагә хуәвар дан ю пёзы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму нын чы. 10Кәсы нагә дан мәю пёзы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму бә чы, йинцысы до нимушон тамусы буганҗинди.

11Ниму нын чы заён ганҗин чёр. 12-18Кәсы ба җымуҗяди чёр ниму бә чы: йин, мотуйин, хийин, ңәлойин, хи нәлойин, лова, туәҗи, цыҗёзы, дёйүлон, ёзы, щинху, баклан, ибис, тянңә, логуан, быййин, цыло, чинҗуон, чубубу дэ ебехўр.

19Мый йигә ю бонзыди чунчунзы до нимушонсы буганҗинди, ниму бә чы таму. 20Кәсы мый йигә ю бонзыди чёрсы ганҗинди, ниму нын чы таму.

21Бә чы сыдёди сынлин жу, ба та ги ниму чынпуни лэди вэгуйжын гиги җё чычи хуэйҗәсы ги та мэги, йинцы нимусы Анлахў Торля җянчўлэди гуйҗун минжын.

Ба җүлүгозы зэ та мамади нэзы литу бә җў+.

Фын шычирди фалү

22Няннян ниму ё да нимуди дишон шухади йиче шучын литу ба шычир фынчўлэни+. 23Да нимуди лёншы, путоҗю дэ олива чин-ю литу ба шычир фынчўлэ зэмусы ба мый йигә вуню, ён дэ җүлүди тудўзы фынчўлэ. Ба таму надо Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон (Тади гуйҗун минзы шындо нэтардини): зэ нэтар чы нимуди шычир. Лян җымуҗя ганбан ниму щүәди йинавар пащён дэ тэнэ Анлахў Торляни. 24Кәсы нэгә вәр дан ли нимуди җя тэ йүанли, ниму ба нимуди шычир набудо нэтар чи зэмусы Анлахў Торля ги ниму гили бэрэкэтили, 25нэхур ниму ба нимуди шычир мэдё, ба чян нашон, до Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон чи. 26На җыщезы чян ниму щён ё са, мэшон: ню, ён, путоҗю хуэйҗәсы быйҗю дэ данлин чыди. Ниму лян нимуди җящя зэ Анлахў Торляди мянчян чы, хә дэ гощин.

27Ба нимуди чынпуни җўди левитжынму е бә вондёли, йинцысы ги таму мә фын ди хуэйҗәсы йилэзы+. 28Мый йигә ди сан нянди йиршон ниму ба нимуди йиче шучынди шычир нашон, ба таму шудо чынпуниди цонфонни,+
29йиху җё ниму чынпуни җўди левитжынму (йинцысы ги та мә фын ди хуэйҗәсы йилэзы), лищёнжынму, етиму дэ гуафуму чычи, җё таму ба дўзы чыбо. Җымуҗя дан ган, ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму ганди заён сычиншон ги бэрэкэтини.

15

Ди чи нян

(Левит 25:1-7)

15^1Доли мый йигә ди чи нянди йиршон, ниму ё фоншә гэхади җонни+. 2Ниму җымуҗя ган: нагә жын дан ги та гынчянди исраилжын хуэйҗәсы дищүн җели чянли, нэгә жын ё ги таму ба җон фоншәни, бә җё таму хуанли, йинцысы кәҗя доли ви Җўди минзы фоншә җонди сыхурли. 3Вэгуйжын зэ ниму гынчян җели сали, җё та ги ниму хуанги, кәсы ба нимуди дищүн гэхади ниму фоншәдё+.

4-5Зу җымуҗя җисы ниму до Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә җанди дифон, нимуди минжын литу нэхур мәю чүнжынни, йинцысы ниму дан люшынди тин Анлахў Торляди хуа дэ ниннин зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу, нэхур Хўда ги ниму ги бэрэкэтини. 6Замуҗя Анлахў Торля ги ниму щүли, зу нэмуҗя ги ниму ги Тади бэрэкэтини. Ниму ги хошоди минзў җе чянни, кәсы ниму гәҗя бу гэ җон. Ниму гуан хошо минзўни, кәсы сысый бу гуан ниму+.

7Җисы Анлахў Торля ги ниму ба щүхади дифон гиги, нимуди чынпуни дан ю чүн исраилжынму, җё нимуди щин до тамушон бә нинли, ниму бә сули. 8Ниму чынха дафа жынму. Ниму кан, та ё дуәмущезы – зу ги та җеги нэмущезы+. 9Щёщинди, җё җымугә ха вонщён бә зуандо нимуди щиннили: «Фоншә гэха җонди чи нян куэ додыйли, йинви җыгә вә ги чүнжын са ду бу җе». Ни дан бу җе, ба ниму гынчянди чүнжын канбуче, та ги Җў гони, нэхур ниму зу чынха ю гўнахардини. 10Ниму ги чүнжынму җеди сыхур, җё нимуди щин ванха, йиху ниму ган са сычин зэмусы фи са гункў, ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму ги бэрэкэтини. 11Вончян чи ниму җўди нэгә дифоншон йинавар юха чүнхан дэ ёдичыдини, йинви җыгә вә фынфуди җё ниму до нимуди дищүншон щинванни.

Сыйүн нўди фалү

(Җефон 21:1-11)

12Нагә яхўтиди нанжын хуэйҗәсы нүжын дан ба гәҗя ги ниму мэчын нўли, җё та лю нян фусы ниму; доли ди чи нян ниму яндин ё ги таму йүанхуэй ба зыю гигини+. 13Ниму ги та ги зыюди сыхур, кун шу бә дафали. 14Да ниди ён, лёншы дэ няхади путоҗю литу ги та ба фынзы гиги. Замуҗя ни бэвонди Анлахў Торля ги ниму гили бэрэкэтили, зу нэмуҗя ниму ги та е гиги. 15Ниму җичелэ, ниму зочян зэ Египет е донли нўли, йиху ниму бэвонди Анлахў Торля ба ниму җефончўлэли. Йинви җыгә вә ги ниму җиргә фынфу җыгәдини.

16Кәсы нимуди нў дан фә: «Вә нэ ниму дэ нимуди жящяни, вә бу щён да ниму гынчян зу», йинцысы зэ ниму гынчян до ташон хо, 17нэхур ниму на җуйзы ба тади эрдуә данданзы зэ мынкуоншон нонтун. Зу җымуҗя та йибыйзы чынха ниди нўли. Лян нүнў ниму е җымуҗя ган+. 18Ба нў фонкэди сыхур ниму щинни бә хэчи, йинцысы җы лю нян литу ниму да ташон дыйли лён лэзы дуәди хочў, би данлин гўхади жыншон дыйхади дуә. Йиху ниму зў са, ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму ги бэрэкэтини.

Ён дэ нюди тудўзы

19Ба ню, ён дэ данлин сынлинди гун тушузы ё фынчўлэ, ги ниму бэвонди Анлахў Торля җүгини, җё чынха Тади йилэзы. Лян нюди гун тушузы бә ли ди, е бә җё ёнди гун тушузыди мо+. 20Няннян ниму лян нимуди җящя зэ Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон, зэ Тади мянчян чы җыще сынлин жу. 21Нагә сынлин дан ю са дуанбян – чүәдини, хадини хуэйҗәсы данлин са дуанбян, – ниму ба та ги Анлахў Торля бә җү+. 22Ниму ба та зэ җяни зэдё, чычи. Зущён чы лин-ёнжу дэ лўжу йиёнди, чы: ганҗин дэ буганҗин жын ду йимур-йиён нын чы. 23Гуонсы ниму бә хә сынлинди ще: ба та, зущён фи йиён, додё диха+.

16

Исраилжынмуди Пасха җечи

(Җефон 12:1-20)

16^1•Җынйүәни[*] ниму яндин ви ниму бэвонди Анлахў Торля гуә Пасха җечи, йинцысы Та ба ниму зу җыгә йүәниди хили да Египет линчўлэли. 2Ниму до Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон (Тади минзы шындо нэтардини), ба ню хуэйҗәсы ён зэдё, ги ниму бэвонди Анлахў Торля ба гуә Пасха җечиди җүди гўрбани җүшон. 3Ба җыгә гўрбаниди жу лян ю җёмянди мәмә йидарни бә чы. Җынҗыр чи тян ниму ё чы мәю җёмянди мәмәни, – җысы җищён кўнан жызыди мәмә, йинцысы ниму монмонди да Египет чўлэли. Җыгә бу җё ниму ба Египет чўлэди жызы йибыйзы вондё+. 4Чи тян ниму дифоншонди мый йигә фонзыни бу нын гә җёмян. Ба Пасха җечиди ту йитян хушон җүха гўрбаниди жу вон ди эр тян ганзо е бу нын шын+.

5-6Ниму бу нын зэ Анлахў Торля ги ниму гихади булүн нагә чынпуни җү Пасха гўрбани. Гуон ё зэ Анлахў Торля җянчўлэди, бэвон Тади вәршон җүни (Тади минзы шындо нэтардини). Зэ нэтар ниму ба Пасха җечиди сынлин хушон, җисы жәту луәкэли (җы зусы ниму да Египет чўлэди нэгә сыхур) ги Анлахў Торля җүги. 7Ниму ба гўрбаниди жу кофу, йиху зэ Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон чы. Ди эртян ниму йүан хуэй җячи. 8Шынхади лю тян ниму ё чы мәю җёмянди мәмәни. Доли ди чи тянди нэйитян, даҗя шудо йидарни бэвон нимуди Анлахў Торля. Са хуә ду бу нын ган.

Гә мыйзыди җечи

(Җефон 34:22; Левит 23:15-21; Фур 28:26-31)

9Да гә мыйзыди сыхур датур, ниму суан сышы җю тян,+
10йиху ги ниму бэвонди Анлахў Торля гуә Гә мыйзыди җечи. Зу нэгә жызыни ниму да Анлахў Торля ги ни гихади бэрэкэти литу гәҗя щён на дуәшо, налэ, ги Та җүги. 11Ниму лян нимуди эрзыму, нүзыму, нан-нү нў, ниму чынпуни җўди левитжынму, вэгуйжынму, гуафуму дэ етиму йидарни зэ Анлахў Торляди мянчян, зэ Та җянчўлэди, бэвон Тади вәршон гощин. 12Ниму җиди, ниму зочян зэ Египет донли нўли, ба җы йиче фынфу ниннин зунхў+.

Вәпынзыди җечи

(Левит 23:33-43)

13Җисы ниму ба лёншы дэ путоди шучын шудё, йиху чи тян гуә Вәпынзыди җечи+. 14Гуә җечиди сыхур ниму йидарни ду гощин – ниму лян нимуди эрзыму, нүзыму, нан-нү нў дэ ниму чынпуни җўди левитжынму, вэгуйжынму, етиму дэ гуафуму. 15Җынҗыр чи тян ниму зэ Анлахў Торля җянчўлэди, бэвон Тади вәршон ви Та гуә җыгә җечи. Йинцысы Анлахў Торля ги ниму шуди йиче шучын зэмусы ги ниму ганди йиче сычин гили бэрэкэтили. 16-17Няннян сан бян йиче нанжын ду ё до Анлахў Торля мянчянни, шудо Та җянчўлэди бэвон Тади вәршонни. Гуә Пасха җечи, Гә мыйзы җечи дэ Вәпынзы җечиди сыхур, ниму ё җымуҗя ганни. Сысый бу нын кун шу бэвон Җўлэ. Мый йигә жын да Анлахў Торля ги та гиди бэрэкэти литу ба лищин ё налэни.

Вынгуансыди жынму

18Ниму ги Анлахў Торля ги ниму гигиди мый йигә чынпуни, ги мый йигә зў ба вынгуансыди жын дэ линшу җянчўлэ, җё таму пин гундо вын минжынди гуансы+. 19Ниму ба гундо бә зўфан, бә кан жынди лянмян, е бә чы чян, йинцысы чыхади чян җё цунминжынди нянҗин хадёни зэмусы ба гундожынди хуа зўфандини+. 20Ниму гуон зо гундо, йинцысы гуон җымуҗя ниму нын хуәха зэмусы ба ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди нэгә дифон җаншон.

Бә бэвон данлин хўдамуди ёнзы

21Ниму ги ниму бэвонди Анлахў Торля щюгэ шо гўрбани җуәзыди сыхур, зэ җыгә вәр гынчян бә зэ Астарта нүхўдади сыса гуйҗун фулин,+
22е бә зы бэвонди шыту җўзы, йинцысы Анлахў Торля ба нэгә хындихын.

17

17^1Нагә ню, ён ю шон хуэйҗәсы данлин са дуанбян, ниму ги ниму бэвонди Анлахў Торля бә җү, йинцысы Та хын җыгәни+. 2Нагә нанжын хуэйҗәсы нүжын зэ Анлахў Торля ги ниму гиди чынпуни дан ги Та ганли хали, ба Та гихади хәтун пәланли, 3та дан бэвон зэмусы фусы данлин хўдамуди ёнзы хуэйҗәсы жәту, йүәлён, щинщю дэ тяншонди данлин са дунщи (ба җыгә ганбан вә ги ниму мә фынфу), 4дансы ниму ба җыгә тинҗянли, ба та ё датин хони. Җыгә сычин дансы җынди зэмусы җымугә кәву-сынза сычин зэ Исраил йүхали, 5нэхур ниму ба ганли җымугә ха сычинди нанжын хуэйҗәсы нүжын ладо чынпу вэту, на шыту ба та дасы+. 6Пин лёнгә хуэйҗәсы сангә гўважынди хуа ги та нын дин сызуй; кәсы пин йигә гўважынди хуа бу нын дин сызуй+. 7Гўважын ту йигә ги та щя шуди вонсы ё дани, йиху җё даҗя гыншон та да. Зу җымуҗя ниму ба ха сычин да ниму җунҗянни чүдё+.

Вын гуансыди вифын

8Ниму зэ нимуди чынпуни вын гуансыди сыхур, нагә сычин до нимушон дан нандихын, ниму җыбудо замуҗя ба та ё щекэни – билүн, дасы жынди сычин, динха зуй либянди сычин хуэйҗәсы дэха шонди сычин, – нэхур ниму ба таму линдо Анлахў Торля җянчўлэди бэвон Тади вәршон, 9вын Левий зўди ахунму дэ вынгуансыди жынму, таму ги ниму җё җяншыни, замуҗя ба җымуҗяди сычин гундо щекэни+. 10Таму зэ Җў җянчўлэди бэвон Тади вәршон замуҗя фәли, ниму зу нэмуҗя ган. Ба таму ги ниму фәхади йиче хуа ниннин зунхў. 11Таму җё ниму җочў нагә фынфу дэ фалү ган, ниму зу нэмуҗя ган. Вон юбонгә хуэйҗәсы зуәбонгә бә җә, дуандуар җочў тамуди хуа зу. 12Сый дан гоноди җён зуй, бу тин ахунди (та зэ нэтар занди, фусы ниму бэвонди Анлахў Торлядини) хуэйҗәсы вынгуансыди хуа, ба та яндин ё дасыни. Зу җымуҗя ниму да исраилжынмуди җунҗянни ба ха чүдё. 13Йиче минжын тинҗян җыгә ду хэпани, йиху сысый зэ җымуҗя бу ган.

Хуоншон либянди фалү

14Җисы ниму доли ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифонни, ба та җаншон, җўдо нэтарли, йиху ниму дан зущён туанйүар җўди данлин минзў йиён, щён ги гәҗя зо йигә жын, җё та дон нимуди хуоншон, 15нэхур ниму нын җё Анлахў Торля җянчўлэди жын дон хуоншон. Кәсы нэгә жын яндин ё дон исраилжынни, вэгуйжын бу нын дон хуоншон. 16Гуонсы хуоншон бу нын ги гәҗя мэ хошо ма хуэйҗәсы ба жынму вон Египет дафади җё мэ ма, йинцысы Җў ги ниму фәли: «Ниму вон нэгә лўшон зэ бу хуэй». 17Та е бу нын ги гәҗя чү хошо щифузы, йинцысы йиху тади щин нын да Җў гынчян җуангуәчи. Җё ба җин-йин ги гәҗя дуәйү е бә зан+. 18Җисы та зуәдо тади хуоншонди вифыншон, да Левий зўди ахунму гынчян ба Җўди фалү фу налэ, ги гәҗя яндин ба җы йибын фу йиҗү-йиҗү ду щехани. 19Җы йибын фу йибыйзы ё шындо та гынчянни, җё та тянтян нян, щүәди, замуҗя ё пащён та бэвонди Анлахў Торляни, ниннин зунхў фу литу щехади йиче фалү дэ минлинни. 20Зу җымуҗя та зэ тади дищүнму – исраилжынмуди мянчян бу гоно, да Җўди фалүшон вон юбонгә хуэйҗәсы зуәбонгә бә җуан; вонху та дэ тади хубый йидэ лян йидэ, хошо нянщян фәгуан Исраил гуйҗяни.

18

Ги Исраилди ахунму фынгиди йилэзы

18^1Ахунму, – таму зусы левитжынму. Левий зўди йиче жын бу щён данлин зўди жын; ги таму мә фынги ди хуэйҗәсы йилэзы. Таму ба минжын ги Җў җүгиди гўрбани лян налэди данлин лищин нашон ё чыни. 2Зэ данлин исраилжынму дифонди җунҗянни ги таму мә фын ди: җочў Җў щүхади хуа, Та зусы тамуди йилэзы+.

3Минжын налэ ню хуэйҗәсы ён җү гўрбаниди сыхур, ги Исраилди ахунму ба чян туйзы, яцагў лян чончон-дўдў ё фынгини+. 4Ниму ба щин шучынди ту йихуэй шухади лёншы, путоҗю, олива чин-ю, җёхади ёнмо ги таму е гиги,+
5йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля ба Левий зўди жынму да нимуди йиче зў литу җянчўлэ, җё таму дэ тамуди хубый ги Җў йинавар ган ахунди гунсыни.

6Нагә левитжын дан щён да Исраилди са чынпуни зудё, вон Җў җянчўлэди бэвон Тади вәршон чи,+
7та нын зэ нэтар ган ахунди гунсы, фусы Анлахў Торля, зущён тади дищүн левитжынму фусыди йиён. 8Ги та йимур-йиён ё фын чыдини; бу суан та да мэчўчиди җяниди цэбый дыйхади чян.

Ниму гыншон вэдожынму бә җуан

9Җисы ниму җиндо ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифон, ниму бә гыншон нэтар җўди минзў зу, е бә ган таму ганди заён кәву-сынза сычин+. 10-11Ба нимуди эрзы дэ нүзы бә җүчын шоди гўрбани; җё ниму литу бә ю сыфажын, суангуажын, кан щянҗиди жын, хуэй җадўди жын зэмусы җё луәхарди жын++. 12Сый ган җымуҗяди кәву-сынза сычин – Җў хэхын тадини. Зу йинви җыгә ниму бэвонди Анлахў Торля ба нэще минзў да нимуди мянчян ганчўчидини. 13Ниму зэ ниму бэвонди Анлахў Торля мянчян ё чынха мәцуәдини.

Җў щүди дафалэ йигә Шынжынни

14Ниму җанди нэгә дифонди минзў тин суангуади дэ кан щянҗиди жынмудини, кәсы ниму бэвонди Анлахў Торля ги ни мә ги кухуан ган җыгә. 15Та да нимуди минжын литу ги ниму җянчўлэ йигә, зущён вә йиёнди, Шынжынни, – ниму тин Тади хуа.

16Зэ Синай сан гынчян шудо йидарниди нэйитян, ниму чито ниму бэвонди Анлахў Торляли: «Җё вәму бә тинҗян вәму бэвонди Анлахў Торляди шынчили, е бә канҗян җыгә вида хуәли, вәму хэпа вучонни»+. 17Йинви җыгә Җў ги вә фәли: «Таму читоди ходихын+. 18Вә щён да җыгә минжын литу ги таму дафа йигә, зущён ни йиёнди, Шынжынни. Вә җё Та фә са, Та ги жынму йиман фәгини. 19Нэгә Шынжын на Вәди минзы фә хуани, сый дан бу тин Тади хуа, Вә зуй нэгә жынни. 20Кәсы нагә шынжын дан на Вәди минзы фә са, җисы Вә ги та мә ги җыгә фынфу, – ги нэгә шынжын ё дин сызуйни. Нагә шынжын дан на данлин хўдамуди минзы фә са – ги та е ё дин сызуйни»+.

21Ниму щинни дан сылён: «Вәму замуҗя җыдохани, нагә хуа бусы Җў фәхади?» 22Дансы нагә шынжын на Җўди минзы фәли хуали, кәсы та фәхади мә чын зэмусы мә йүха, – тади хуа бусы Җў фәхади. Җысы та гәҗя гоноди фәхади, бә хэпа та.

19

Бохў жынмуди чынпу

(Фур 35:9-28; Иса Навинди фу 20:1-9)

19^1•Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба Та ги ниму гиди нэгә дифоншон җўди минзў щёмедё, ниму ба тамуди дифон җаншон, җўдо тамуди чынпуни дэ фонзыниди йиху, 2-3ниму ба Анлахў Торля ги ниму гиди дифон фынчын сан лэзы, да мый йилэзышон фынчўлэ йигә чынпу зэмусы ба вон нэщезы чынпуни чиди лў щюгэха. Нэхур мый йигә дасы жынди жын нын подо нэтар, зэ нэгә чынпу литу ба гәҗяди мин җюха. 4Сый мә фончўди, бусы дэгўйир ба жын дасыли (зочян нэгә жын бусы тади дўшман), та нын подо нэтар, зэ нэгә чынпу литу ба гәҗяди мин җюха. 5Билүн, лёнгә жын зэ фулинни кан цэчили, йигә жын кан фуди сыхур, футуди тету да базышон дехалэ ба ди эргә жын дасыли, нэхур нэгә жын нын подо йигә бохў жынмуди чынпуни, ба гәҗяди мин җюха+. 6Ги дасы жынди жын мәю йинйир дин сызуй, йинцысы зочян дасылиди нэгә жын бусы тади дўшман. Дансы бохў жынмуди чынпу йүандихын, бо чуди чинчин нын чишонлэ, ба дасы жынди нэгә жын няншон нын дасы. 7Йинви җыгә вә ги ниму гиди фынфу җё фынчўлэ сангә чынпуни.

8Җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба нимуди дифон йин да, замуҗя Та ги нимуди зўзў-быйбый фәли зэмусы ба Та ги нимуди зўзў-быйбый щүхади йиче дифон ги ниму гиги, 9нэхур ниму дуәйү зэ фынчўлэ сангә чынпу. (Ниму дан зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу, дан щинэ ниму бэвонди Анлахў Торля зэмусы йинавар гыншон Тади лў зу, йиху Анлахў Торля ги ниму цэ ги нэгә дифонни). 10Зу җымуҗя зэ Та ги ниму гиди дифоншон мәзуйди жынму бу вучон, хэ минди зуй бу зэ нимушон+.

11Кәсы сый дан хэхын та гынчянди жын, байир ба тади дўшман дасы, йиху подо найигә бохў жынмуди чынпу литу,+
12нэхур та зочян җўди чынпуниди ложынму ё ба жынму дафачи, җё ба та җуачў, ги бо чуди чинчин җёдо шуни, җё ба та дасы. 13Бә щитын та; ба тонли мә зуйди жынди ще да исраилжынмушон чүдё, зу җымуҗя ниму нын пиннан-вусыди гуә жызы+.

14Зэ ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифоншон ниму бу нын нуә линҗүди бянҗе, йинцы нэгәсы нимуди зўзў-быйбый зочян зэ нимуди дишон динхади бянҗе+.

Дон гўвади фалү

15Сый дан фанлигә са зуй хуэйҗәсы ганлигә са гўнахар, – йигә гўвади хуа бу нын җё ги та дин зуй. Дин шоди ё лёнгә, сангә цакан сычинди гўважынни+. 16Сый дан ги данлин жын дон җя гўва, быйён-вугў ги нэгә жын гуэ зуй,+
17нэхур җы лёнгә жын ду ё зандо Җўди, Исраилди ахунму дэ вынгуансы жынмуди мянчянни+. 18Вынгуансыди жынму щищир ба сычин ё цахони. Дансы нэгә гўважынсы җяди, быйён-вугўди ги та гынчянди жын гуэ зуйдини, 19нэхур ги нэгә җя гўва ба та мусуанхади ха сычин ги та гәҗя ганги. Җымуҗя ниму ба ха да ниму җунҗянни чүдё+. 20Даҗун тинҗян хэпани, вонху сысый зэ бу ган җымуҗяди ха. 21Җымуҗяди сычиншон бә щитын сысый: ви мин – хуан мин, ви нянҗин – хуан нянҗин, ви я – хуан я, ви шу – хуан шу, ви җүә – хуан җүә+.

20

Замуҗя ё да җонни

20^1Ниму чўчи лян дўшман да җончиди сыхур, дансы канҗян тамуди мачә дэ ма, җүндуйди фур би нимуди дуә, ниму бә хэпа, йинцысы ба ниму да Египет линчўлэди Анлахў Торля лян ниму зэ йидарнини. 2Шон җонди зычян, җё Исраилди ахун зандо җүндуйди мянчян фә: 3«Исраилжынму, ниму тин! Җиргә ниму чўчи лян дўшман да җонни. Бә чехў дэ бә хэпа таму, данзы фонда, чынха нинчиди, җё нимуди щин бә вантанзыли, 4йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля лян ниму йидарни чидини, Та ги ниму ба дыйшын гигини».

5Йиху җүнгуанму ё ги даҗя фәгини: «Сый дан гэлигә щин фонзы, кәсы хан мә бандо литу, җё нэгә жын хуэйчи, йинцысы ба та зэ җоншон дан шәдё, данлин жын бандо тади фонзынини. 6Сый җён ба путойүанзы зэха, хан мә шушон путо, җё та е хуэйчи, йинцысы ба та зэ җоншон дан шәдё, данлин жын шу путони. 7Сый ба щифур фәхали, кәсы хан мә җехун, җё та е хуэйчи, йинцысы ба та зэ җоншон дан шәдё, данлин жын ба тади щифур чүшонни»+.

8Җүнгуанму хан ё ги даҗя фәгини: «Сыйди данзы щё, хэпани, җё та хуэйчи, йинцысы та ба дищүнди щин е нын зў хэпа». 9Җүнгуанму ба җы йиче ги минжын фәлиди йиху, ба җүнгуанму ги мый йигә җүндуй ё динхани.

10Җисы ниму доли чынпу гынчян, пуди, щён җан тани, щянтуни ги нэтар җўди жынму фәги, җё таму бә да җон, ги ниму ба гэмын кэкэ. 11Таму дан дайинха, ги ниму ба чынпуди гэмын кэкэ, нэхур таму ду ё ги ниму, зущён нў йиён, зўхуәни. 12Кәсы чынпуди жынму дансы бу дайин, ё да җонни, нэхур ниму ба чынпуди туанйүар вичў, 13җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба чынпу җёдо нимуди шуни, ниму ба нэтарди йиче нанжын щёмедё. 14Кәсы ба тамуди нүжынму, ваму, сынлин дэ нэгә чынпуниди данлин заён дунщи ниму ги гәҗя нашон. Ниму нын сыхуан дўшманди җы йиче дунщи. Ниму бэвонди Анлахў Торля ба таму ги ниму гигили+. 15Зу җымуҗя лян ли ниму йүанди йиче чынпу ган.

16Җисы ниму ба ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифонди чынпу җаншон, ба нэтар йигә жынди мин ду бә лю. 17Ба таму җочў Анлахў Торляди фынфу йиман җёчын харам, ванчүан щёмедё: ба хеттейжынму, аморрейжынму, хананейжынму, ферезейжынму, евейжынму дэ иевусейжынму+. 18Җымуҗя таму бу нын җётё ниму фанлян, ги ниму бэвонди Анлахў Торля ган гўнахар, замуҗя таму бэвон таму хўдамуди сыхур ган кәву-сынза сычиндини.

19Җисы ниму ба дўшманди булүн нагә чынпу вичў, гунфу дан дали, ниму ба туанйүарди готян фу на футу бә кан, йинцысы ниму нын чы тади готян. Фу бусы жын, та да ниму гынчян дуәбудё. 20Кәсы ни дан җыдо найигә фу бусы готян фу, ба та нын кандё, вичў чынпуди сыхур ба муту сыйүнди гэ чён, ганту чынпу тадё.

21

Замуҗя ба дасыди вузуйжынди зуй нын щидёни

21^1Дансы зэ ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифоншон ниму канҗянлигә зэ тандони тонди дасыди жын, кәсы сысый җыбудо сый ба та дасыли, 2нэхур җё нимуди ложынму дэ вынгуансыди жынму до нэтар, да мэти гынчян до җувиди чынпу ба лўди чон-дуан лёнха. 3Йиху ли мэти дин җинди чынпуди ложынму ё на йигә мә лигуә диди дэ мә дэха җябанди вунювазы,+
4ба та ладо ю хәди, мә лигуә дэ мә җунгуәди чуандони, зэ нэтар зэдё. 5Левий зўди жынму, Исраилди ахунму, е ё лэни. (Йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля ба таму җянчўлэ җё фусы Тани зэмусы ви Тади минзы панвон хони, җочў тамуди хуа ё вын заёнди зынҗён хуэйҗәсы дали жынди гуансыни)+. 6Ли җыгә мэти дин җинди чынпуди ложынму ё зэ зэдёди нэгә вунювазышон ба гәҗяди шу щидё, 7дашын фәни: «Вәму мә хэгуә җыгә жынди мин, вәму е мә җян, сый ба та дасыли. 8Җў! Вәму читоди җё Ни фоншә Ни да Египет җефончўлэди исраилжынму. Бә җё дасы вузуйжынди зуй до Ниди исраилжынмушон». 9Зу җымуҗя ниму зэ Җўди мянчян ган гундо, зу җымуҗя ё ба дасыди вузуйжынди зуй да нимушон щидёни+.

Замуҗя лян гуәгуәлэди нүжынму ё банни

10Җисы ниму лян дўшман дали җонли, ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму ба дыйшын дуангили, йиху ниму ба дўшман гуәгуәлэли, 11ни зэ таму литу канҗян йигә җүнмый нүжын, ба та нэшонли, йиху вонщён чүшонни, 12нэхур ни ба та линдо ниди җяни, җё та ба ту тидё, ба зыҗя җёдё, 13ба йишон хуандё, җўдо ниди җяни. Җё та шындо ниди җяни, йигә йүә пәфан-юцуди җё кў тади нён-лозы. Йигә йүә гуәлиди йиху, ни лян та нын җехун. 14Йиху ни дан бу щихуан тали, ни ги та ба зыю гиги, щён вон нани чи, ни фонкэ, кәсы ни бу нын ба та зўчын нў, мэдё, йинцысы ни нингўди ба та чүшонли.

Ги ту йигә эрзы җичынди йилэзы

15Сый дан ю лёнгә щифузы – ба йигә та нэ, ба ди эргә җянбудый, – лёнгә щифузы ду ги та сын-ёнлигә эрзы, кәсы тушузысы та бущинэди щифузы ёнхади,+
16нэхур ган ги эрзыму фын цэбыйди сыхур, та бу нын ги та щинэди щифузыди эрзы ба тушузыди чүаншы гиги, йинцысы та бущинэ щифузыди эрзы ю җыгә чүаншыни. 17Суйжан нэсы та бущинэ щифузыди эрзы еба, дада ё ба ту йигә эрзыди чүаншы жынчынни, йинцысы җыгә вава чынха та дадади лилёнди турли. Та ё ги тади ту йигә эрзы да та йиче цэбый литу дуәйү фынги лён лэзыни.

Лян бутинхуади эрзы замуҗя ё банни

18Сый дан ю пичи җёнди дэ щин нинди эрзы, бу тин нён-лозыди хуа, таму ба эрзы зыҗёли еба, та хан бу тин,+
19нэхур җё нён-лозы ба та линдо таму җўди чынпуди гэмын гынчян, ги нэтар зуәди ложынму 20фә: «Вәмуди эрзысы пичи җён дэ щин нинди жын, бу тин вәмуди хуа. Та нэ быйкар хуа чян дэ хә җю»+. 21Йиху чынпуди йиче жын ё на шыту ба та дасыни. Зу җымуҗя ниму ба ха да нимуди җунҗянни чүдё. Исраилжынму ба җыгә тинҗян зу хэпани.

Заёнди фалү дэ фынфу

22Дансы ги сый ви тади гўнахар динли сызуйли, ба та дёдо фушон,+
23җё тади мэти зэ фушон йиванщи бә дё. Зу нэйитян ба та яндин ё сундёни, йинцысы ба фушон дёди мый йигә жын Хўда җудёли. Ба мэти сундё, ниму ба бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифон бә зў зонли.

22

22^1Ни дан канҗян нагә исраилжынди ню хуэйҗәсы ён мили лўли, ни да сынлин гынчян вонгуә бә зу, дэчў, ба та ги тади җўжын лахуэйчи+. 2Кәсы тади җўжын дан ли ни җўди йүан хуэйҗәсы ни жынбудый сыйсы сынлинди җўжын, нэхур ни ба сынлин ладо ни гәҗяди җяни, дынди җё җўжын ба таму зодилэ, йиху ни ги та гиги. 3Ни дан ба исраилжынди мили лўди лүлүзы, дюдёди йишон хуэйҗәсы данлин са дунщи зоҗуә, ги тади җўжын е зу нэмуҗя гиги. Ни яндин ги бонцу.

4Ни дан канҗян нагә исраилжынди лүлүзы хуэйҗәсы ню зэ лўшон дедоли, ни вонгуә бә зу: ги ниди дищүн бонмонди ба сынлин лачелэ.

5Нүжын бу нын чуан нанжынмуди йишон, нанжын е бу нын чуан нүжынмуди йишон, йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля хэхын җымуҗя дабанди нэгәдини.

6Ни дан зэ фушон хуэйҗәсы диха зоҗуәлигә чёрди вәвәзы, дансы чёр зэ дан готу хуэйҗәсы зэ чёвазы готу вәдини, – ни бу нын ба мучёр нашон зу+. 7Ба чёвазы нын нашон, кәсы ба мучёр ни фонкэ. Дан җымуҗя ган, ни гуә пиннан-вусыди жызыни, җў чонйүанни.

8Ни щюгэ щин фонзыди сыхур, яндин ё ги фондинзыди бянбянзышон ги сыҗу-бахани ба дондонзы дашонни. Зу җымуҗя дансы булүн сый мынганзы дехачи вучонли, нишон мәю зуй.

9Ги путойүанзыни сыса җунзы бә са; ни дан җымуҗя ган, нэхур ни чыбудый җыгә путо дэ җунзыди шучын+.

10Ба поню лян лү йидарни вон лихуа литу бә тоди җё ли ди.

11Ни бә чуан на ёнмо дэ мабуди щян йидарни фынхади йишон.

12Ги ни чуанди йишон бянбянзышон ба суйзы дёшон+.

Нанжын лян нүжын лэвонди фалү

13Дансы нанжын ба щифур чүшон, лян та фили җёли, йиху җянбудый тали, 14вәё җё щифур дый ха миншын, ги та гуэ зуйди фә: «Вә ба та чүшонли, кәсы та бусы нүзы». 15Нэхур җё щифурди нён-лозы ба тунха чуонди ще быйданзы нашон (җыгә фәдисы та зочянсы нүзы), ги чынпу гэмын гынчян зуәди ложынму канги. 16Дада ги ложынму ё фәгини: «Вә ба нүр ги җыгә жын чўҗягили, җыхур та җянбудый вәди нүрли. 17Та җё вәди нүр дый ха миншындини, ги та гуэ зуйди фәсы, та бусы нүзы. Ниму кан, җыгә тунха чуонди ще быйданзы фәдисы вәди нүр зочянсы нүзы!» Ба җыгә хуа фәван, җё дада ба ще быйданзы пудо чынпуди ложынму мянчян. 18Нэхур чынпуди ложынму ги җыгә нанжын ё дин зуйни, 19ги та фа йибый йинчян, ба чян ё ги нүрди дада гигини, йинцысы та ба Исраилди нүр чуащёли. Йиху җыгә нүжын лян та йидарни шынхани, нанжын йибыйзы бу нын лян та линган.

20Кәсы җыгә нанжын фәди хуа дансы җынди зэмусы нён-лозы ба тади нүзыди җынли мә зоҗуә, 21нэхур ба нэгә нүзы ё линдо дада җяниди гэмын гынчян, җё чынпуди жынму на шыту ба та дасы. Йинцысы җыгә нүжын ги исраилжынму ганлигә хэщюди сычин, та зэ дадади җяни мә чў мынди сыхур ганли хўлонди гўнахарли. Зу җымуҗя ниму да нимуди җунҗянни ба ха мяндё.

22Дансы ба нэгә нанжын лян данлин жынди щифур фи җёди сыхур җуачў, ги таму лёнгәр ду ё дин сызуйни. Зу җымуҗя ниму да исраилжынму җунҗянни ба ха мяндё+.

23Булүн нагә нанжын лян кәҗя динха хунди нүзы зэ чынпуни дан фиҗё зэмусы ба таму җуачўли, 24ба таму лёнгәр ё линдо чынпу вэту, на шыту дасыни. Ба нүзы дасы, йинцысы та зэ чынпуни мә хан жын ги та бонмонлэ. Ба нанжын дасы, йинцысы та лян кәҗя динха хунди нүзы фили җёли. Зу җымуҗя ниму да нимуди җунҗянни ба ха мяндё.

25Дансы зэ тандони булүн нагә нанжын ба кәҗя динха хунди нүзы гўди җё лян та фиҗёли, нэхур гуон ба нанжын ё дасыни. 26Бу нын хэ нүзыди мин, йинцысы та мә ганха дин сызуйди гўнахар. Җыгә сычин зущён сый зэ тандони ба жын пушон дасыди йиён. 27Нанжын зэ тандони ба нүзы зоҗуә, гўди җё лян та фили җёли, суйжан та дашын ханли еба, сысый ду мә җю та.

28Дансы булүн нагә нанжын ба хан мә динха хунди нүзы гўди җё лян та фи җё зэмусы ба таму җуачўли, 29нэхур та ё ги нүзыди дада пый вушыгә йинчянни. Ба нэгә нүзы та ё чүшонни, йинцысы та ба нүзы гўди җё лян та фиҗёли. Нанжын йибыйзы бу нын лян та линган+.

30Сысый ду бу нын лян та дадади щифур фиҗё, ги дада да лян+.

23

Замуҗяди жынму нын чынха Җўди минжын

23^1Дансы нагә нанжынди дан ясуйди хуэйҗәсы кандёди, җымуҗяди жын бу нын чынха Җўди минжын+.

2Хўлон нүжынди эрзы лян тади хубый йичыр до ди шы быйзы бу нын чынха Җўди минжын. 3Аммонжын хуэйҗәсы моавжын лян тади хубый йичыр до ди шы быйзы бу нын чынха Җўди минжын. 4Ниму да Египет зуди сыхур, таму зэ лўшон ги ниму мә ги чыди дэ хәди. Таму хан да Месопотамия, да Пефор чынпуни ба Веорди эрзы Валаам гўдилэ, җё ба ниму җудёни+. 5Кәсы ниму бэвонди Анлахў Торля мә щён тин Валаам; нэгә вифыншон Та ба җу гэчын бэрэкэтили, йинцысы Анлахў Торля щинэ нимуни+. 6Ни йүнзун ги таму бә панвон пиннан дэ бэрэкэти.

7Ниму бә щянтан идумейжынмули – тамусы нимуди чинчин. Бә щянтан египетжын – ниму зочян зэ тамуди дифоншон җўгуә+. 8Тамуди ди сан быйзыди хубый нын чынха Җўди минжын.

Замуҗя ба җүндуй йинпан зў ганҗинни

9Ниму чўчи да җончиди сыхур щёщинди, бә җё сыса дунщи ба ниму зўчын буганҗиндили. 10Дансы хили фимындини да нагә нанжынди шыншон тонхади зыр ба та зўчын буганҗин, та ё да йинпанни чўчи, шындо вэтуни+. 11Дындо хушон, та ё ба гәҗя на фи щидёни. Жәту луәди сыхур та йүанхуэй нын хуэйдо йинпанни.

12Зэ йинпанди вэту ниму ё җян йигә зу моҗүанди вәрни. 13Чўгуә җүнчи, нимуди шуни хан ё на йигә тещянзыни, җисы ниму зукэ хули, ва йигә кынкыр, йиху ба фын на тў гэчў. 14Вәё бохў ниму зэмусы ба дўшман ги ниму җёдо шуни, ниму бэвонди Анлахў Торля лян ниму йидарни шындо йинпаннини. Йинви җыгә нимуди йинпан ё чынха ганҗин дэ гуйҗундини, җё Җў бә канҗян нимуди хэщю сычинли зэмусы ба ниму бә лёхали+.

Данлинди заён фалү дэ фынфу

15Нагә нў дан да җўжын гынчян подё, до ниму гынчян читоди җё ба та бохўха, ниму ба та бә җёдэги тади җўжынли. 16Җё та шындо ниму гынчян, зэ нимуди чынпуни та щён зэ натар җў, җё җўчи, бә җәмә та.

17Исраилди нүзыму хуэйҗәсы эрвазыму бу нын мэ гәҗяди шынзы+. 18Ниму ванчын са вардэди сыхур, ба мэли шынзыди чян вон ниму бэвонди Анлахў Торляди сыни бә ги, йинцысы Анлахў Торля хэхын мэ гәҗя шынзыди жындини.

19Ниму ги исраилжын дансы җе чян, лёншы хуэйҗәсы данлинди са дунщи, бу нын зэ та гынчян дуәйү ё чян. 20Нимуди чян нын зэ вэгуйжын гынчян җон, кәсы ниму ги исраилжын җымуҗя бә җе чян, җё ниму бэвонди Анлахў Торля ви җыгә зэ ниму вонху җанди нэгә дифоншон, зэ ниму йиче ганди сычиншон ги ниму ги бэрэкэти+.

21Ниму ги Анлахў Торля дан гилигә вардэ, ба та куэкуэди ё ванчынни, йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля зэ ниму гынчян ё җәвабуни, нэхур нимуди гўнахар зэ нишонни+. 22Ниму ги Анлахў Торля дан мә ги вардэ, ниму мәю гўнахарни. 23Кәсы ниму дан ги Анлахў Торля гәҗя гилигә зыюди вардэ, ба та яндин ванчын.

24Дансы ниму җиндо ниму линҗүди путойүанзыни, щён чы дуәшо путо, нын чы, кәсы вон куонзыни бә шу. 25Дансы ниму до ниму линҗүди мыйзы динили, ниму щён чы дуәшо мыйзы, нын на шу җюди чы, кәсы на ляндо бә гә тади мыйзы.

24

Линганди дэ кә җехунди фалү

24^1Дансы сый чүлигә щифур, йиху ба та бу ёли, канбушон тали, нэхур та ги щифур ще йигә лингандёди зыданданзы гидо шуни, да тади җяни дафа зу. 2Йиху нүжын дан кә җяли жын, 3дансы ди эргә нанжын е ба та бу ёли, нэхур җё та ги щифур ще йигә лингандёди зыданданзы гидо шуни, да тади җяни дафа зу. Кәсы җыгә нүжынди ди эргә нанжын дансы вучонли, – 4ту йигә нанжын бу нын йүанхуэй ба та чүшон, йинцысы до ташон щифур чынха буганҗиндили. Җў хэхын җыгә ганбанни. Ниму ба ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифон бә зўчын буганҗиндили.

Щин нүщү лян щин щифур либянди фалү

5Дансы нанжын щинҗин җели хун, бә җё та донбинчили хуэйҗәсы ган данлин сыса шәхуэй гунсы. Җё та шындо җяни, җынҗыр йинян лян щифур гощин+.

6Ни дансы ги сый җе са, динчянди вифыншон бә на тади мәпаншы, йинцысы нэгә жын зущён на тамуди миндини.

7Сый дан ба данлин исраилжын тудё, зўчын нў хуэйҗәсы ба та мэдёли, ги җымугә зыйвазы яндин ё дин сызуйни. Зу җымуҗя ниму да нимуди җунҗянни ба ха мяндё+.

8Ниму дан хэ мафынбиндини, яндин җочў Левий зўди ахунму ги ниму гиди йиче фынфу ган; хохор зунхў вә ги таму фәхади йиче+. 9Җиди, ниму да Египет чўлэ зэ лўшон зуди сыхур, ниму бэвонди Анлахў Торля ги Мариам ганлигә са+.

10Ниму дансы ги сый җелигә са дунщи, бә җин тади фонзыни чү динчян, 11ниму зэ вэту дынди, җё та гәҗя ба динчян начўлэ ги ниму гиги. 12Та дансы чүнжын, дансы динчянди вәршон ги ниму ги тади йишон, ниму ба тади җыгә динчян вон ди эртян бә лю. 13Зу нэйитянди хушон ниму ги та яндин ба динчян хуанги, җё та фиҗёкэли нын на нэ йиҗян йишон ба гәҗяди шынзы гэчў. Йиху та ги ниму хохор дощени зэмусы ниму бэвонди Анлахў Торля ба ниму ганхади җыгә гундо сычин е канҗянни+.

14Ниму бә хун гўха зўхуәди жын, напа тасы чүнди хуэйҗәсы ёчыди жын, булүн тасы нимуди дищүн исраилжын хуэйҗәсы зэ ниму донҗунни җўди вэгуйжын+. 15Зу нэйитян жәту луәди зычян, ги та ба та зынхади чян суанги, йинцысы тасыгә чүнжын, зывон нэгә чяндини. Були та ги Җў ба ниму гогини, нэхур ниму зу ю гўнахарни+.

16Ги нён-лозы ви тамуди эрнү ганхади гўнахар бу нын дин сызуй. Ги эрнү ви таму нён-лозы ганхади гўнахар е бу нын дин сызуй. Ги мый йигә жын ви та ганхади гўнахар цэ нын дин сызуй.

17Ги лищёнжынму дэ етиму ба гундо бә зўфан; динчянди вифыншон бә на гуафуди йишон+. 18Ниму җичелэ, зочян ниму зэ Египет е донгуә нў. Анлахў Торля ба ниму да нэтар җефончўлэли, йинви җыгә вә фынфуди җё ниму яндин зунхў җыгәни.

19Ниму шу мыйзыди сыхур дан ба җи кунзы мыйзы вондё динили, бә хуэйдо нэтар чү тамучи – ги лищёнжын, етиму дэ гуафуму люха, җё таму шучи. Җё ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниди йиче сычиншон ги бэрэкэти+. 20Ниму ба олива шу йибян, ди эрбян зэ фушон бә зо шынхади готянли: ба таму ги лищёнжын, етиму дэ гуафуму люха. 21Зэ нимуди путойүанзыни ниму ба путо җюлиди йиху, ди эрбян зэ бә шу шынхади путоли: ба таму ги лищёнжынму, етиму дэ гуафуму люха. 22Ба ниму зочян зэ Египет донха нўди ниму йүнзун бә вондёли; йинви җыгә вә фынфуди җё ниму яндин зунхў җыгәни.

25

25^1Дансы лёнгә исраилжын зынҗён булүн са вынти, җё ба таму линдо вынгуансыди вәршон, зэ нэтар ба тамуди зынҗён вынкэ: ги юцуәжын ба зуй динги, ба мәю цуәди – щибый+. 2Дансы ги юзуйди жын динха на бянзы дади зуй, вынгуансыди жын җоканди җё та тондо дади вәршон, җочў тади зуй ба та на бянзы да. 3Дин дуәди ба та нын да сышы бянзы, йинцысы дан ба та дуәйү да җи бянзы, җыгә җё ниди дищүн зэ ниди мянчян нын диҗянха.

4Җянню мә мыйзыди сыхур, ба тади зуй бә бончў.

Ги вучондёди дищүн ганди җонзэ

5Дансы лёнгә дищүн зэ йидарни җў, таму литу йигә мә люха эрнү, вучонли, йиху җё тади гуафу бә җя понжын. Тади щёфузы ба та ё чүшонни – җысы ги вучондёди дищүн ганди җонзэ. 6Тамуди тушур эрзы ё чынха вучондёди дищүнди эрзыни, җымуҗя тади гын зэ Исраилди җунҗянни бу дуан+. 7Кәсы щёфузы дан бу щён чү та, нэхур җё җыгә гуафу до чынпу гэмын гынчян, ги нэтар зуәди ложынму фә: «Вәди щёфузы бу щён ган гәҗяди җонзэ, зэ Исраилди җунҗянни ги тади гәгә мәщин ги хубый». 8Җё чынпуди ложынму ба нэгә жын җёлэ лян та толүнйихар. Йиху та хан ниннин дан бу дайин чү нэгә гуафу, 9нэхур щүнди щифур ё зэ ложынмуди мянчян ба щёфузыди йигә хэ туәхалэ, ги тади ляншон тў йику, дашын фәни: «Сый бу щён ги гәҗяди гәгә ги хубый, ги та зу җымуҗя ё ганни». 10Йиху ба нэгә жынди җя зэ исраилжынмуди җунҗянни җёчын «Туәхалэ хэди җяни».

Данлинди заён фалү

11Дансы лёнгә нанжын дакэ чуйли, таму йигәди щифузы лэ щён ги нанжын бонмон, дансы ба та да дўшманди шуни җефонди сыхур ба нэгә жынди дан җуачў, 12дансы нүжын нэмуҗя ган, бә щитын тали – ба тади шу ё кандёни.

13-14Ниму бә сыхуан бугундоди җуйзы дэ фурлён+. 15Гуон сыхуан дуй дэ җын җуйзы, дуй дэ җын фурлён, җё ниму зэ ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифоншон җў чонйүан. 16Сый лян җымуҗяди бугундоди ганбан хун жын, Анлахў Торля хэхын тани.

Ба амаликжынму йиман ё щёмедёни

17Ниму җичелэ, җисы ниму да Египет чўлэ зэ лўшон зуди сыхур, амаликжынму ги ниму ганли сали+. 18Ниму фади мәю харлили, таму ба ниму да хуту пушон, ба мәю җинди жынму дасыли – таму мә пащён Хўда. 19Йинви җыгә җисы ниму бэвонди Анлахў Торля ба Та ги ниму щүди дифон гиги, ба ниму җувиди йиче дўшман ганчўчи, ниму яндин ба йиче амаликжын ё щёмедёни, җё жынму зэ бә җичелэ тамули. Бә вондёли!

26

Җү ту йигә шучынди гўрбани

26^1Җисы ни доли ни бэвонди Анлахў Торля ги ни гиди дифоншон, зэ нэтар җўха, 2ни ба ту йихуэй шухади шучын литуди гәён готян гәдо куонзы литу, надо бэвон Анлахў Торляди вәршон+. 3Зу нэгә сыхур ни до ган гунсыди Исраил ахунди мянчян, ги та фәги: «Җиргә вә ги заму бэвонди Анлахў Торля дощелэли. Җысыма, вә җиндо Та ги замуди зўзў-быйбый щүди нэгә дифонли».

4Исраилди ахун ба ни шуниди куонзы җешон, гәдо ни бэвонди Анлахў Торляди шо гўрбани җуәзыди мянчянни. 5Ни гәҗя зандо Анлахў Торля мянчян, җымуҗя фә: «Вәди зўщянсы юҗуанди арамейжын. Та лян будуәди жын доли Египет, зэ нэтар җўхали. Йиху таму чынха фур дуәди, лилёндади вида минзўли+. 6Кәсы египетжынму ба вәму җәмәди тэ зали, гўди җё дон нў ги таму шу кўли+. 7Нэхур вәму шынхуанди читоли вәму зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торляли. Та ба вәму тинҗянли, ба вәму шу кўди, җун хуә дэ япый канҗянли+. 8Җў щянли хошо кэрамэти, ганли чёчи дэ сынза сычинли, зу җымужя на Тади вида лилён дэ нынгу ба вәму да Египет җефончўлэли+. 9Йиху Та ба вәму линдо җытар лэли, ба җыгә тон нюнэзы дэ фынмиди фуҗү димян ги вәму гигили+. 10Йинви җыгә җиргә вә ги Җў ба ту йихуэй зэ җыгә дишон шухади шучынди лёншы дэ готян налэ, щён ги Та җүгини».

Йиху ни ба куонзы гәдо ни бэвонди Анлахў Торля мянчян, зэ нэтар ги Та бэйиха. 11Ни ви ни бэвонди Анлахў Торля ги ни лян ниди җящя гихади йиче бэрэкэти гощин. Җё лян ни йидарни җўди левитжынму дэ вэгуйжынму е гощин.

12Хуэйхуэй ди сан нянди нэйинян (җы зусы фын ниди йиче шычирди нэйинян) ни ба ниди шычир ги ниди чынпуни җўди левитжынму, вэгуйжынму, етиму дэ гуафуму гиги, җё таму чы зэмусы чы бо+. 13Йиху ни зэ ни бэвонди Анлахў Торляди мянчян фә: «Вә да вәди җяни ба гуйҗунди йилэзы налэ, җочў Ни ги вә гихади фынфу ги левитжынму, вэгуйжынму, етиму дэ гуафуму ду гигили. Ба шычир либянди фалү вә йиман ванчынли, йигә ду мә вондё. 14Вә ви вучондёди жын пәфанди сыхур мә чы җыгә шычир; буганҗинди сыхур вә мә дугуә та; ги вучондёди жын да та литу вә мә җүчўчигуә. Анлахў Торля! Шычир либян Ни фәли са, вә йиман зунхўли+. 15Вә читоди җё Ни да тяншон, Ниди гуйҗун вәршон канйихар, ги Ниди минжын – исраилжынму дэ вәму җўди җыгә дифон ги бэрэкэти. Ба җыгә фуҗү дифон Ни җочў Ни ги вәмуди зўзў-быйбый щүхади хуа ги вәму гигили»+.

Исраилсы Җўди минжын

16Җиргә ни бэвонди Анлахў Торля фынфуди җё ни зунхў җы йиче фалү дэ минлинни, ни лян ниди йиче щин дэ йичеди җиншын зунхў таму. 17Җиргә ниму фәли: Анлахў Торлясы нимуди Хўда, ниму җочў Тади лў зуни, тин Тади хуани, зунхў Тади йиче фалү, минлин дэ фынфуни. 18Җў җиргә е фәли: ниму җочў Та щүхади хуа чынха Тади минжынли, йинви нэгә ниму ё зунхў Тади йиче фынфуни+. 19Җў ба ниму зэ Та зохади йиче минзўди җунҗянни зўчын дин видади минзўни, ги ниму ги миншынни, җё жынму ду тэнэ дэ куаҗён нимуни. Җочў Анлахў Торля щүхади хуа, ниму чынха Та гәҗя җянчўлэди, гуйҗун минзўни+.

27

Ба Хўдади фалү щедо шытушонли

27^1Йиху Муса лян Исраилди ложынму ги исраилжынму фәли:

– Ниму яндин зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу. 2Җисы ниму гуәли Иордан хә нэбонгә, җиндо ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифонни, ниму зы җигә да шыту, на шыхуэй ба таму фабый. 3Ги таму готу ба җы йиче фалү дэ фынфу щешон. Җисы ниму җиндо ниму зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торля ги ниму щүхади фуҗү, нюнэзы дэ фынми тонди нэгә дифон 4зэмусы гуәли Иордан хә нэбонгәли, җочў вә җиргә ги ниму фынфухади нэгә ган: ба нэ җигә да шыту зыдо Гевал саншон, ба таму на шыхуэй фадё. 5Нэтар ниму хан на шыту ги ниму бэвонди Анлахў Торля щюгэ йигә шо гўрбаниди җуәзы, кәсы на те җяжү бә кан шыту,+
6йинцысы ниму ги Анлахў Торля гэ шо гўрбани җуәзыди сыхур, гуон ё сыхуан хўлун шытуни. Зэ нэгә җуәзышон ниму ги Анлахў Торля ба шоди дэ 7пиннан гўрбани җүшон, чы ни җүхади гўрбани, зэ ниму бэвонди Анлахў Торля мянчян гощин+. 8Ниму зэ ниму зычелэди җигә да шыту готу ба Хўдади фалүди мый йиҗү хуа щянщяр щешон.

9Йиху Муса лян Левий зўди ахунму ги йиче исраилжын фәди:

– Исраилжынму! Ниму люшын тин: җиргә ниму чынха Анлахў Торляди минжынли;+
10йинви җыгә ниму тин Анлахў Торляди хуа, зунхў вә җиргә ги ниму гиди Тади йиче фалү дэ фынфу.

Хўда фәхади җума

11Нэйитян Муса хан ги исраилжынму фынфули:

12– Ниму гуәли Иордан хә нэбонгәди йиху, җы җигә зў: Щимэди, Левийди, Яхўтиди, Иссахарди, Юсуфди дэ Вениаминди зў ё зандо Гаризим саншон ги минжын дашын тифә Хўдади бэрэкэтини+. 13Җы җигә зў: Рувимди, Гадди, Асирди, Завулонди, Данди дэ Неффалимди зў ё зандо Гевал саншон ги минжын дашын тифә Хўдади җумани. 14Җё левитжынму ги даҗя җымуҗя дашын фә:

– 15Сый на шыту, муту хуэйҗәсы җинзы зў данлин хўдамуди ёнзы зэмусы туту-мәмә бэвон та – Хўда җу нэгә жынни. Җў ба җыгә хындихын.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
16Хўда җу бу тэнэ нён-лозыди жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
17Хўда җу нуә линҗү бянҗеди жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
18Сый ба хазы байир линдо цуә лўшон – Хўда җу нэгә жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
19Сый ги лищёнжынму, етиму дэ гуафуму ба гундо зўфан, Хўда җу нэгә жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
20Сый лян та дадади щифузы фиҗёди ги дада да лян, Хўда җу нэгә жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
21Хўда җу лян сынлин фиҗёди жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
22Хўда җу лян гәҗяди зымый фиҗёди жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
23Хўда җу лян гәҗяди вэмунён фиҗёди жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
24Хўда җу туту-мәмә дасы жынди жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

–+
25Сый на чян хэ мәзуй жынди мин, Хўда җу нэгә жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ! –+
26Сый бу зунхў җыгә фалүди хуа зэмусы җочў таму бу ган, Хўда җу нэгә жынни.

Даҗя йиман ё хуэйдани:

– Аминэ!

28

Хўда гиди бэрэкэти

(Левит 26:3-13; Чунфә фалү 7:12-24)

28^1•Ниму дан тин ниму бэвонди Анлахў Торляди хуа, ниннин зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фынфу, Та ба ниму би дун-яшон йичеди минзў зўчын видадини+. 2Ниму дан тин Анлахў Торляди хуа, вонху Тади җы йиче бэрэкэти до нимушон чынни:

3Җў ги нимуди чынпу дэ тандо ги бэрэкэтини.

4Җў ги ниму цымин хошо эрнүни, лёншы, ён дэ нюни.

5Җў ги нимуди шу лёншыди куонзы дэ хуәмянди пын ги бэрэкэтини.

6Җў панвонди җё ниму пиннан чўчи, пиннан хуэйлэни.

7Җў ба пушон ниму лэди дўшман зэ ниму мянчян дабэни. Да йихани таму да ниму лэни, кәсы вон чихани да ниму гынчян подёни+.

8Җў җё нимуди цонфонни лёншы манни, ги нимуди йиче гункўшон зэ Та ги ниму гиди дифонни ги бэрэкэтини+.

9Ниму дан зунхў Анлахў Торляди фынфу, Тади хуа, гыншон Тади лў зу, Җў җочў Та ги ни щүхади хуа, җё ни чынха Тади җянчўлэди, гуйҗун минжынни+. 10Дун-яшонди йиче жын канҗян Җў ба ниму җянчын Тади минжынли – таму зу хэпа нимуни. 11Нэхур Җў ги ниму, зэ Та ги нимуди зўзў-быйбый щүха гиди дифоншон цымин хошо эрнү, сынлин дэ фуҗү лёншыни. 12Җў ба Гәҗяди тяншонди фуҗү цонфон дакэ, йүнди сыхур җё ги нимуди дишон щя йүни, ги нимуди йиче гункў ги бэрэкэтини. Та җё ниму ги хошо минзў җе чянни, кәсы ниму гәҗя зэ сысый гынчян бу җе чян+. 13Ниму дан ниннин зунхў вә җиргә ги ниму гиди Анлахў Торляди йиче фынфу, Та ба ниму зэ данлин минзў литу зўчын туни, бусы йиба, җё ни зандо готуни, бусы зэ диха. 14Кәсы ниму йүнзун бу нын да вә җиргә ги ниму гиди булүн сыса фынфушон җуангуәчи хуэйҗәсы бэвон дэ фусы данлин хўдаму.

Лян бутинхуади жынму йүди бэля

(Левит 26:14-46)

15•Кәсы ниму дан бу тин ниму бэвонди Анлахў Торляди хуа, ниннин бу зунхў вә җиргә ги ниму гиди йиче фалү дэ фынфу, нэхур җыщезы бэля до нимуди тушонни:

16Җў ба нимуди чынпу дэ тандо җудёни.

17Җў ба нимуди шу лёншыди куонзы дэ хуә мянди пын җудёни.

18Җў ба ниму җудёни: нимуди эрнү, лёншы, ню дэ ёнчүн шохани.

19Ниму чўчиди дэ хуэйлэди сыхур Җў җу нимуни.

20Ниму дан ган ха сычин, фанлян Җў, Та ба ниму җудёни, җё ниму зэ ганди йиче сычиншон луанхуонни, йү бэляни, җё ниму куэкуэди шәдёни, ванчүан мәюдёни. 21Җў ба вынбин йигә лян йигә ги ниму дафани, йичыр до нэгә сыхур, җисы ба ниму зэ ниму җаншонди нэгә дифоншон йиман бу щёмедё. 22Җў җё ниму хэ заён җунбинни: лобин, бэзы бин, хуншын шоди бин, шонханбин; җё тянхан, жә фын дэ мый хэ нимуди лёншыни. Ганту ниму ванчүан шәдё, җыщезы бэля зэ хуту нян нимуни+. 23Ниди ту готуди тян, зущён тун йиён, гандёни; ниму җүә дихади димян, зущён те йиён, ниндёни. 24Щя йүди вәршон, Җў ги димян дафа тў лян сазыни; ганту ба ниму ванчүан щёмедё, таму вон нимушон дени.

25Җў җё нимуди дўшман ба ниму дабэни. Да йихани ниму да тамучини, кәсы вон чихани да таму гынчян подёни. Җисы дун-яшонди йиче жын канҗян лян ниму йүхади бэля, таму хэпади да лынҗанни. 26Ниму вучондёди йиху, фичин дэ есын лэ, чы нимуди сышуни, сысый ба таму вонгуә бу ё. 27Җў җё ниму хэ заён ю куәкуәзыди бинни, зущён зочян Та җё египетжынму хэхади куәкуәзы йиён: мафынбин, собин дэ данлин пизыди бин, – ниму зобушон җы бинди фонфа+. 28Җў җё ниму шодёни, нянҗин хадёни, щин хўдўни. 29Быйтян ни, зущён маняржын, мәди-мәди зу лўни, кәсы ни ба лў зобуҗян. Жынму йинавар чифу нимуни, ту нимуди дунщини, сысый ги ниму бу бонмон.

30Ни лян нүжын дин хунни, кәсы данлинди жын лян та фиҗёни; ба фонзы гэха – йүнзун зэ литу бу җў; ба путойүанзы зэха – чыбушон путо+. 31Ба ниди ню зэ ниди мянчян зэдёни, кәсы йидяндяр жу ни ду чыбушон; ба ниди лү да ни гынчян лашон зуни – йүанхуэй ги ни зэ бу сунлэ; ба ниди ёнчүн йиман ги дўшман гигини, сысый бу хў нилэ. 32Ба ниди эрнү җё вэгуйжынму линшон зуни; тянтянмир ни нянҗин дынха, быйкар зывон таму хуэйлэни, кәсы ни са ду бу нын ган. 33Ни жынбудыйди минзў лэ, ба ни фиха нан гункў вулохади мыйзы чёншон зуни; ни гәҗя йидяр мыйзы ду шубушон, дозэзы, таму ба ни хан йинавар япый дэ җәмәни. 34Ни шуди йиче кўнан ба ни зў шодёни. 35Җў җё ниди лёнгә кәщегэ дэ датуйшон, да җүәпянзы йичыр до ту динзышон чў мафынбин куәкуәзыни, ни зобушон җы бинди фонфа.

36Җў ба ниму лян нимуди хуоншон линдо ниму лян нимуди зўзў-быйбый йүнзун мә җянгуәди минзў гынчянни; зэ нэтар ниму бэвон на муту дэ шыту зўхади хўдамуни+. 37Җў ба ниму линдо нэщезы минзў гынчянни, жынму ба лян ниму йүхади канҗян, таму хэпани. Ниму чынха тамуди щёшурни, ба ниму бян кугәр дэ кулюрни.

38Ниму җункэли – җунди дуә, кәсы шукэли – шуди шо, йинцысы хуончун ба лёншы чыдёни. 39Ниму зэ путойүанзыни вуло путони, кәсы чыбушон путо, хәбушон путоҗю, йинцысы чунчунзы ба путо чыдёни. 40Олива фу зэ нимуди дини мангәчур җонни, кәсы ниму бу сыхуан чин-ю, йинцысы олива дудузы луәдёни. 41Ниму сын-ён эрнүни, кәсы ба таму дюдёни, йинцысы дўшман ба таму гуәгуәчини. 42Ба ниди фу дэ лёншы йиман җё заён чун щёмедёни.

43Ниму гуйҗяни җўди вэгуйжынмуди личи йүә дани, кәсы ниму гәҗя манмар дюдё лилённи. 44Таму ги ниму җе чянни, кәсы ниму ги таму җебушон чян. Таму чынха туни, кәсы ниму чынха йибани.

45Җы йиче бэля ги ниму лэни, таму нян нимуни, җуй нимуни, йичыр до нэгә сыхур, җисы ба ниму ванчүан шәдёни, йинцысы ниму мә тин бэвонди Анлахў Торляди хуа, мә зунхў Та ги ниму гихади йиче фалү дэ фынфу. 46Җыгә зэ ниму дэ нимуди хубыйшон йинавар чынха Хўда динзуйди җихони. 47Ниму ю хошо фугуйди сыхур, ниму гого-щинщинди мә фусы Анлахў Торля, 48ви җыгә ниму ё фусы нимуди дўшманни – Җў ба таму ги ниму дафалэни. Ниму нэ вәдўзыни, шу конни, мәю йишонни, сашон ду чүәшони. Ганту ба ниму щёмедё, таму хынхынди япый нимуни. 49Җў җё йүан дифоншон, дун-яди йиршон җўди минзў пушон ниму лэни, ниму бу дун тамуди йүян. Таму, зущён хийин йиён, фидо ниму гынчянни. 50Нэщезы дэдў минзў бу тэнэ ложын, бу щитын щёди. 51Таму ба нимуди йиче сынлин лян лёншы чыгуонни, ниму зу вучонни. Таму ги ниму йидяр лёншы, путоҗю, олива чин-ю, ню, ён ду бу люха – ниму зу шәдёни. 52Таму зэ ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму гиди дифоншон ба ниму җўди мый йигә чынпу пушонни, ба ниму зывонди нэщезы го да чынчён ду дадёни.

53Җисы дўшман ба нимуди чынпу вичў, ниму шу кўди йимяр, чы гәҗяди вамуни, зусы ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму цыминхади эрнү+. 54-55Нэхур ниму җунҗянни дин щүнщянди дэ чёмёди нанжын ба зывон дюдёди йимяр, чы гәҗяди эрнүни, йинцысы зэ мәю сыса чыди. Та ги гәҗяди дищүн, щинэди щифузы дэ шынхади ваму сыса ду бу ги. 56-57Нэхур ниму җунҗянни дин щүнщянди дэ чёмёди нүжын, та зочян фуҗүди на җүә ду мә тагуә лў, е җымуҗя ганни. Дўшман ба чынпу вичў, та мәю сысади, ба зывон дюдёди йимяр, туту-мәмә чы гәҗя донвәр ёнхади вава дэ тэзыни. Та ги щинэди нанжын дэ шынхади ваму сыса ду бу ги.

58Ниму дан ниннин бу зунхў җы йи бын фушон щехади йиче фалү, бу пащён Анлахў Торляди вида дэ хэпади минзы, 59Та ги ниму дэ нимуди хубый дафа хошо сынзади бэля дэ йүнзун канбуходи вынбинни, сысый ба нэщезы зэчы донбучў. 60Җў ба ниму зочян зэ Египет җянгуәди нэщезы сынза-хэпади вынбин ги ниму йиче дафалэни, таму җандо нимуди хуншын готуни+. 61Ганту ба ниму ду шәдё, Җў хан ба җы йи бын фалү фу литу мә тифәхади гәёнди бэля дэ вынбин ги ниму дафалэни. 62Напа зочян нимуди фур, зущён тяншонди щинщю йиён, дуә еба, ниму шошор шынхани, йинцысы ниму мә тин Анлахў Торляди хуа+. 63Җў замуҗя гощинди ги ниму ганли холи, җё ниму фаҗон зэмусы жын фур дуәхани, зу җымуҗя вонху Та гощинди ба ниму вухўдё дэ щёмедёни. Та ба ниму йиман да ниму җыхур чиди, щён җанди нэгә дифоншон ганчўчини.

64Җў ба ниму сандё чүан дун-яшон җўди данлин минзўди җунҗяннини. Нэтар ниму бэвон ниму лян нимуди зўзў-быйбый йүнзун жынбудыйди, лян муту дэ шыту зўхади хўдамуни+. 65Җыщезы минзўди җунҗянни ниму е мәю пиннан, ниму зобуха хуанди вәр. Зэ нэтар Җў җё нимуди щин җанни, җё нянҗин вудёни, җё ниму мәю җинни. 66Нимуди мин фанчон данщүанни; быйтян, хили ниму хэпа вучонни, ни бу җыдо, хуәханима хансы бу хуә? 67Ви нимуди нянҗин канҗянди сынза, ниди щин хәлынлынди тёни. Тянтянмир ганзо йизор зывонди җисы хидёни, хили щинни җиди дын зошынни. 68Вә ги ниму фәгуә: «Ниму йүнзун зэ бу җян Египетли», кәсы Җў ба ниму на фичуан йүанхуэй сундо Египетни. Нэтар ниму йиче наннү ба гәҗя, зущён нў йиён, ги нимуди дўшман вончў мэни, кәсы сысый бу мэ ниму+.

29

Җў зэ Моав дифонни лян исраилжынму динли хәтунли

29^1Исраилжынму зэ Моав дифонни занди сыхур, Җў ги Муса гиди фынфу җё лян таму хан дин йигә хәтунни. (Зочян Җў лян исраилжынму зэ Синай саншон кәҗя динлигә хәтун). Җы зусы җыгә щин хәтунди хуа+.

2Муса ба исраилжынму җёдилэ, ги таму фәди:

– Ниму ба Җў ги Египетди хуоншон, тади гуанжынму дэ чүан гуйҗя ганхади йиче сычин гәҗя җянли: 3җы зусы нэщезы сынза бэля зэмусы Та щянхади кэрамэти дэ ганхади чёчи сычин. 4Кәсы до вуҗинди сыхур, Җў мә җё ниму ба тинхади дэ җянхади йиче сычинди йисы дун. 5Та ба ниму зэ савәни линли сышы нян, кәсы нимуди йишон мә лангуә, хэ е мә чуанлан+. 6Вәё җё ниму җыдо Тасы ниму бэвонди Анлахў Торля, ниму мә чыгуә мәмә, мә хәгуә путоҗю дэ быйҗю+. 7Заму доли җыгә дифоншонди сыхур, Есевонди хуоншон Сигон дэ Васанди хуоншон Ог чўлэ, лян заму дали җонли, кәсы заму ба таму дабэли+. 8Ба тамуди димян җаншон, заму ба та ги Рувим лян Гадди зў дэ Манассияди бангәр зў фынкэли+. 9Ниму ё ниннин зунхў җыгә хәтунди йиче фынфуни, җочў таму ганни, җымуҗя ниму зэ йиче ганди сычиншон дый чынгунни.

10-11Җиргә ниму ду зандо ниму бэвонди Анлахў Торля мянчянли: мый йигә зўди ложын, линшу, гуанжын, йиче нан-нү, ло-шо, зэ ниму донҗунни җўди вэгуйжынму (напа тамусы да цэхуәди хуэйҗәсы ти фиди жынму). 12Вәё лян Анлахў Торля дин гуйҗун хәтун, ниму җиргә зэ җытар зандини. Ба җыгә гуйҗун хәтун Анлахў Торля җиргә на дўхади җу лян ниму диндини. 13Җымуҗя Җў җочў Та ги ниму лян нимуди зўзў-быйбый – Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ щүхади хуа, җё ниму чынха Тади минжынли зэмусы Та чынха нимуди Хўдали+. 14-15Гуон бусы лян ниму җытар занди жынму Анлахў Торля дўди җу дин җыгә хәтундини: Та лян ниму вонху сын-ёнхади йиче хубый е дин җыгә хәтундини.

16Ниму гәҗя җыдони, замуҗя заму зэ Египет гуәли гуонйин жызыли, замуҗя ба данлин минзўди дифон зугуәчили. 17Ба таму бэвонди нэщезы кәву-сынза хўдаму ниму гәҗя җянли: на муту, шыту, җин-йин зўхади ёнзы. 18Бә җё ниму литуди нанжын хуэйҗәсы нүжын, җящя хуэйҗәсы зў, сыйди щин да Анлахў Торля гынчян җуангуәчи, фусы нэщезы минзўди хўдаму. Зэ ниму җунҗянни җё җымуҗяди кў дэ дў фуфузыди гын бә җон! 19Ба җыгә дўхади җу тинҗян, жын фонщин сылённи: «Напа вә җочў вәди җён пичи ган еба, вә гуә пиннан-вусыди жызыни». Зу җымуҗя хо жын лян хажын йидарни шәдёни. 20Җў бу фоншә җымуҗяди жын. Дозэзы, Тади чи, зущён җуәчелэди хуә йиён, ги нэгә жын щянчўлэни. Җы йи бын фушон щехади йиче бэля лян та йүни зэмусы Хўда ба тади минзы да дун-яшон чүдёни+. 21Җў ба та да Исраилди йиче зўди жынму литу фынчўлэ, җё җы йи бын фалү фу литу щехади йиче бэля йүдо ташонни.

22Вонху нимуди хубый зэмусы да йүан дифоншон лэди вэгуйжын канҗян Җў ги нимуди димяншон дафахади йиче бэля дэ бин фәни: 23«Ба димян йиман җё сунҗё дэ ян пуманли, на хуә шодёли; готу сыса бу җун, сыса е бу җон, йигә люцоцор ду бу җончўлэ. Ди чынха, зущён Содом дэ Гоморра, Адма дэ Севоим йиённи, Җў чишонлэди сыхур ба таму щёмедёли»+.

24Дун-яшонди йиче жын нэхур вынни: «Виса Җў лян җыгә дифон җымуҗя ганли? Виса Та җымуҗя чишонлэли?»+
25Ги таму хуэйдани: «Тамуди зўзў-быйбый бэвонди Анлахў Торля ба таму да Египет линчўлэди сыхур лян таму динли хәтунли, кәсы таму ба җыгә хәтун пәланли. 26Суйжан Җў бу җё таму бэвон данлин хўдаму еба, таму җуангуәчи, фусы дэ бэвонтуә йүнзун жынбудыйди данлин хўдамули. 27-28Йинви җыгә Җў җочў таму чишонлэ, җё җы йи бын фушон щехади йиче беля йүдо таму җўди дифонли. Та чихынхынди йимяр, ба таму, зущён ба фу лян гын бачўлэди йиён, эрдо вэгуйнили. Йичыр до җиргәди жызы таму хан зэ нэтарни»+.

29Ба юди сычин заму бэвонди Анлахў Торля цонхали; кәсы Та ба Тади фалү ги заму гигили, җё заму лян замуди хубый йинавар зунхў Тади йиче фынфуни+.

30

Җў ба исраилжынму йүанхуэй линхуэйлэни

30^1Җысыма, вә ги ниму фәли, Анлахў Торля ги сый ги Тади бэрэкэтини, ба сый Та җуни. Җисы җыщезы сычин доли нимуди тушонли, ниму җўдо Анлахў Торля ба ниму сандё йиче данлин минзўди җунҗяннили, дансы ниму ба вәди җыщезы хуа җичелэ+
2зэмусы ниму лян нимуди хубый дан шущин, җочў ниму бэвонди Анлахў Торля җуангуәлэ зэмусы лян йичеди щин, йичеди җиншын зунхў вә җиргә ги ниму гиди Тади йиче фынфу, 3нэхур Анлахў Торля до нимушон щинванни, ба нимуди гуәгуәчиди жынму линхуэйлэ, зу җымуҗя ба ниму да сандёди йиче данлин минзўди дифоншон йүанхуэй шухуэйлэни. 4Суйжан ба ниму сандё дун-яшонди дин йүанди дифон еба, Анлахў Торля ба ниму да нэтар шудо йидарни, линхуэйлэни. 5Нэхур Анлахў Торля ба ниму йүанхуэй линдо ниму зўзў-быйбый зочян җўди дифоншонни, җё ниму ба та җаншонни. Та җё ниму би нимуди зўзў-быйбый хан фуҗүни, җё ниму жынди фур йүәщин дуәни. 6Вәё җё ниму лян йичеди щин, йичеди җиншын щинэ ниму бэвонди Анлахў Торля, зэ нэгә димяншон җў чонйүан, Та ги ниму дэ нимуди хубый щин зў суннэтини+. 7Нэхур ниму бэвонди Анлахў Торля ба хэхын дэ япый нимуди дўшман җудё, җё җыщезы йиче бэля лян таму йүни+. 8Ниму шущин йүанхуэй тин Җўди хуани, ба вә җиргә ги ниму гихади Тади йиче фынфу зунхўни. 9Ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму ганди мый йигә сычиншон ги чынгунни, җё ниму сын-ён хошо эрнүни, җё сынлин дуәхани, җё димян ги фуҗү лёншыни, йинцысы Та кә гого-щинщинди ги ниму ган хони, замуҗя Та зочян ви нимуди зўзў-быйбый гощинли. 10Гуонсы ниму ё тин Анлахў Торляди хуани, зунхў җы йи бын фушон щехади йиче фалү дэ фынфуни. Ниму ё лян йичеди щин, йичеди җиншын җочў Анлахў Торля җуангуәлэни.

11Вә җиргә ги ниму гиди фынфу бу нан зэмусы ли ниму е бу йүан. 12Җыщезы фынфу мә зэ тяншон. Ниму бу нын фә: «Сый нын шондо тяншон, ги заму ба җыщезы фынфу нахалэни, җё заму тин, җочў җыщезы фынфу ган?» 13Җыщезы фынфу мә зэ хэ нэбонгә. Ниму бу нын фә: «Сый нын гуә хэ, ги заму ба җыщезы фынфу налэни, җё заму тин зэмусы җочў җыщезы фынфу ган?» 14Шыдашы, җыщезы фынфу зэ ниму гынчянни. Таму зэ нимуди щиннини, зэ нимуди кунини – ниму зунхў та.

15Җиргә вә ба ха дэ хо, мин дэ вучон бэдо нимуди мянчянли, ниму гәҗя тёҗян+. 16Ниму дан зунхў вә җиргә ги ниму гиди Җўди йиче фынфу, минлин дэ фалү, дан щинэ Анлахў Торля, җочў Тади лў зу – ниму хуәхани, нимуди жын фур е дуәхани. Ниму бэвонди Анлахў Торля ги ниму чиди, җанди дифоншон ги бэрэкэтини. 17Кәсы ниму дан ба нимуди щин да Хўда гынчян җуангуәчи, бу тин Тади хуа, дозэзы хан җё жынму ба ниму линдо цуә лўшон, бэвон данлин хўдаму, 18вә ги ниму җиргә фәни: гуәли Иордан хә, зэ җаншонди дифоншон ниму бу җў чонйүан, яндин шәдёни. 19Вә ба тян дэ димян җёдилэ җё дон гўвадини, ба сынхуә дэ вучон, бэрэкэти дэ җума бэдо нимуди мянчянли. Ниму ба сынхуә җяншон, җё ниму лян нимуди хубый юха мин. 20Ниму щинэ Анлахў Торля, тин Тади хуа, щинфу Та, – зу җымуҗя ниму лян нимуди хубый зэ Җў ги нимуди зўзў-быйбый Ибращимэ, Исхар дэ Ягўбэ щүхади дифоншон җў чонйүанни+.

31

Ба Навинди эрзы Иса җянчын Исраилди линшули

31^1Муса хан ги йиче исраилжын фәди:

– 2Җысыма, вә кәҗя йибый эршы суйли, вә зэ бу нын лин нимули. Җў ги вә фәли: «Ни гуәбудо Иордан хә нэбонгә»+. 3Ниму бэвонди Анлахў Торля гәҗя ба ниму линшон гуә Иордан хә нэбонгәни; ба нэтар җўди минзў щёмедёни, җё ниму ба тамуди дифон җаншонни. Җочў Җў фәхади хуа, Иса чынха нимуди линшуни+. 4Җў ги нэщезы минзў е җымуҗя ганни, замуҗя Та ги аморрейжынмуди лёнгә хуоншон – Сигон дэ Ог ганли: ба таму щёмедёли, ба тамуди димян далансандёли+. 5Җў җё ниму ба нэтар җўди жынму дабэни, ниму лян таму ё җочў вә ги ниму гихади фынфу ганни+. 6Җё ниму чынха нинчиди дэ данзы дади! Бә хэпа таму, йинцысы ниму бэвонди Анлахў Торля лян ниму йидарни зудини. Та ба ниму бу вондё, е бу лёха.

7Йиху Муса ба Иса җёдилэ, зэ даҗяди мянчян ги та фәди:

– Җё ни чынха нинчи дэ данзы дади, йинцысы ни ба җыгә минжын линдо Җў ги тамуди зўзў-быйбый щүхади дифонни. Ни ги таму ба дифон ё фынкэни. 8Җў гәҗя лин нини, лян ни шындо йидарнини. Та ба ни бу вондё, е бу лёха. Бә чехў дэ бә хэпали!

Җисы ги исраилжынму ё нян фалү фуни

9Зу җымуҗя Муса ба җы йи бын фалү фу щеха, ги ахунму (җысы Левий зўди нанжынму, таму гон Җўди хәтун щёнзыдини) дэ Исраилди йиче ложын җёдо шуни, 10ги таму фәди:

– Хуэйхуэй җуандо ди чи нянди йиршон (җы зусы фоншә гэха җонди нян), гуә вәпынзы җечиди сыхур,+
11йиче исраилжын шудо Анлахў Торля җянчўлэди вәршон бэвон Талэни, ниму ё ги таму дашын нян җы йи бын фалү фуни. 12Ниму ба йиче нанжын, нүжын, ваму дэ ниму донҗунни җўди вэгуйжынму җёлэ, җё таму тин җыгә фалү дэ щищүә, замуҗя ё пащён ниму бэвонди Анлахў Торля зэмусы ниннин зунхў Тади фалүни. 13Зу җымуҗя мә тингуә җыгә фалүди нимуди хубый ё тин тани, ё щүәди пащён Анлахў Торляни. Ниму гуә Иордан хә нэбонгә, ба җыгә дифон дансы җаншон, җўдо нэтар йинавар ё җымуҗя ганни.

Җў ги Муса гихади линйирди фынфу

14Җў ги Муса фәди:

– Ниди вучонди жызы додыйли. Ни ба Иса линдо гуйҗун җонфон литу, Вә ги та ги фынфуни.

Муса лян Иса до гуйҗун җонфон литули+. 15Җў да йүнцэни халэли, йүнцэ җўзы зандо гуйҗун җонфон мын гынчянли+.

16Җў ги Муса фәди:

– Щүанҗин ни лян ниди зўзў-быйбый йиён, до нэгә дун-яшонни. Йиху җыгә минжын ги Вә е фанлянни, бэвон нэгә дифонди данлин минзўди хўдамуни. Таму ба Вә лёхани, ба Вә лян таму динхади хәтун пәланни+. 17Нэйитян Вә ги таму чишонлэни, ба таму лёхани, Вә ба Вәди лян да тамуди мянчян цонхани, җё дўшман ба таму щёмедёни. Вә, тамуди Хўда, лян таму мә зэ йидарниди йимяр, хошо бэля дэ кўнан йүдо тамушонни, йиху таму дунни: виса ги таму йүли җыщезы бэля+. 18Зу ви таму җуангуәчи бэвон данлин хўдаму, ганхади йиче ха сычин, нэйитян Вә ба Вәди лян да тамуди мянчян цонхани.

19Җыхур ни ба җыгә чүзы щеха, ба исраилжынму җёхуэй. Җыгә чүзы вонху ги Вә лян таму чынха гўвани+. 20Җочў Вә ги тамуди зўзў-быйбый щүхади хуа, Вә ба таму линдо нэгә тон нюнэзы дэ фынмиди фуҗү дифонни. Кәсы җисы таму чы бо, чынха понжын, нэхур таму җуангуәчи бэвон данлин хўдамуни. Таму ба Вә лёхани, ба Вәди хәтун пәланни+.

21Җисы бэля дэ кўнан йүдо тамушон, җыгә чүзы фандуй тамуни, йинцысы тамуди хубый ба җыгә чүзы йүнзун вонбудё. Вә ба таму хан мә линдо Вә ги таму щүхади дифон еба, кәсы Вә кәҗя җыдони, тамуди щин сылён садини.

22Зу нэйитян Муса ба җыгә чүзы щеха, ги исраилжынму җёли.

23Йиху Җў ги Навинди эрзы Иса фәди:

– Җё ни чынха нинчи дэ данзы дади, йинцысы ни ба исраилжынму линдо Вә ги таму щүхади дифон чини. Вә лян ни зэ йидарнини.

24Муса ба җыгә фалүди йиче фынфу щедо фушонли. Ба йиман щеван, 25йихў та ги гон Җўди хәтун щёнзыди левитжынму фәди:

– 26Ба җы йи бын фалүди фу нашон, гәдо ниму бэвонди Анлахў Торляди хәтун щёнзы гынчян, җё ги ниму чынха гўва, 27йинцысы вә җыдони, нимуди пичи җёндихын. Җысыма, вә хан хуәдини, кәсы ниму сўчонди бу тин Җўди хуа, вә вучонлиди йиху, ниму йүәщин бу тин Тани. 28Ба нимуди мый йигә зў литуди ложынму дэ линшуму ги вә җёдилэ, вә ги таму ба җыщезы хуа дашын фәгини. Вә ба тян дэ ди җёдилэ җё таму дон гўвани, 29йинцысы вә җыдони, вә вучондёди йиху, ниму яндин хўганни, да вә ги ниму фынфухади нэгә лўшон җуангуәчини. Вонху бэля йүдо нимушонни, йинцысы ниму зэ Җўди мянчян ган ха сычинни, на зыҗиди ха ганбан җё Та чишонлэни.

Мусади чүзы

30Йиху Муса зэ минжынди мянчян ба җыгә чүзы да тур до йир дашын нянли, җё даҗя ду тинли.

32

32^1Тян дэ димян! Ба вә фәди хуа ниму люшынди тин.

2Вәди җёщүә, зущён йү дяр йиён, щяни,
вәди хуа, зущён лўфи йиён, луәни.

Зущён быййү, дедо чинмёшонни,
зущён моморйү, щядо цошонни.

3Вә куаҗён Җўди минзыни!

Җё Тади минжын фә: «Хўдасы видади!»

4Җў зущёнсы Да Сан;

Та зохади йиче ходихын,

Та ганди сычин ванчүансы гундоди.

Хўдасы кочўди, Та мәю цуәву,

Хўдасы гундоди дэ җынди.

5Кәсы ниму зэ Та мянчян хўганкэли,
ви нимуди гўнахар ниму зэ бу нын дон Тади эрнүли,
нимусы щинчон хади, сыбудыйди йибыйзы.

6Мынтуму, мәю нозыди жынму-я!

Ниму зу җымуҗя ги Җў до щединима?

Тасы нимуди Дада, зоха нимуди Зуәзоҗя,

Та ба ниму зўчын йигә минзўли.

7Ниму ба шонвоннян җичелэ,
ба зочян гуәлиди жызы сылёнчелэ;
ба нимуди дада вынйихар, та зу ги ниму фәни,
вын нимуди ложынму, җё ба нэхурди сычин толүн.

8Видади Хўда ги жынму фын димянди сыхур,
Та ги жынму динхали – сый зэ нани җўни.
Та җочў тянщянмуди фур
ги йиче жын ба димян фынгили,+
9Җўди минжын чынха Тади Гәҗядили,

Ягўбэди хубыйсы Тади йинаварди йилэзы+.

10Җў ба таму зэ савәни,
зэ кун дэ е сазы тандни зоҗуәли.
Ба таму бохў дэ җоканли,
зулян гәҗяди нянжынзы йиён, каншудини.
11Зущён ло йин хў гәҗяди вәвәзыди йиён,
зэ йинвазы готу фидини,
ба бонзы чынкэ ба таму нашон, зэ гәҗяди быйзышон туәдини+.

12Зу җымуҗя Җў йигәр линли Тади минжынли,
таму мәю данлинди хўдаму.
13Хўда ба таму цудо димянди го диндиршонли,
лян тандониди готян ба таму вили.
Ги таму да шыту фынни золи фынмили,
да шыту саншон ги таму ба ю гунйүнгили.
14Тамуди ню дэ җүлү гили хошоди нэзы,
таму юли дин ходи ён, җүлү дэ нюли,
дыйли дин ходи мыйзы дэ путоҗюли.
15Кәсы Хўдади минжын чыболи, понхали,
тамуди пичи чынха җёндили;
таму чы боли, ба дўзы тянманли, юли бёли.
Ба зоха тамуди Хўда фанлянди лёхали,
ба тамуди лилёндади Җюминҗя сондыйли.

16Таму бэвон данлин хўдамуди йимяр, җё Җў чыли цўли;
таму ганхади кәву-сынзади сычин җё Та чишонлэли.

17Таму бусы ги Хўда – ги зонгуй ду җүли гўрбанили.

Җысы тамуди зўзў-быйбый йүнзун жынбудыйди щин хўдаму,
исраилжынму йүнзун мә бэвонгуәди җя хўдаму.

18Кәсы ба ги таму гили минди Бохўҗя вондёли,
ба зоха тамуди Хўда зэ мә җиди.

19Җў ба җыгә канҗян, тэ чишонлэли,
ба Тади ваму бу ёли.

20Җў фәли: «Вә да тамуди мянчян ба Вәди лян цонхани,
канни, вонху лян таму йү сани;
тамусы сыбудыйди йибыйзы, мәю щинфуди ваму!

21Таму бэвон җя хўдамуди йимяр, җё Вә чыли цўли,
йинви бу җы сысади хўдаму Вә чишонлэли.

Йинви җыгә Вә ба җя минзў дафалэ, җё таму е чы цўни,
ба мәю нозыди минзў, – җё таму чишонлэни.

22Вәди чи, зущён җуәчелэди хуә йиён,
йичыр до дуәзэхэ шодини.

Ба димянди йиче дунщи щёмедёни,
йичыр до сан гынзы диха.

23Вә ба бэля ги таму дафачини,
ба Вәди йиче җян садо тамушонни.

24Вә җё таму вәсыни, бэзы хэ тамуди минни.

Сынза-хэпади вынбин җё таму шәдёни.

Вә ба дў чончун ги таму дафачини,
заёнди есын ба таму чәсыни+.

25Зэ вэту ба тамуди ваму җё до кансыни,
зэ җяни сынза-хэпа ба таму хачўни.

Җё нянчин щёхуәр дэ нүзы,
йүәвазы дэ быйту лохан ду шәдёни.

26Вә зочян щён ба таму сандё сыҗу-бахани,
җё дун-яшонди жынму зэ бә җичелэ тамуди минзыли.

27Кәсы Вә җымуҗя щян бу ган, җё тамуди дўшман бә те конзы,
фәсы: «Ни кан, замуди җин дуәму да,
бусы Җў җё таму дили тули».

28Тамусы мәю нозыди минзў,
таму мәю эрлин, сыса бу дун.

29Таму дан ю нозы – зу минбыйни
вонху лян таму йү сани.

30Йигәр жын замуҗя нын дабэ йичянни?

Лёнгә жын замуҗя нын ба чян-ван җуйдё?

Тамуди Бохўҗя ба таму лёхали, Җў ба таму ги дўшман җёгили+.

31Тамуди бохўҗя бу щён исраилжынмуди Бохўҗя,
дўшманму гәҗя җыдо җыгәни.

32Исраилжынмуди дўшманму, зущён Содом дэ Гоморради жынму, хадихын,
таму, зущён ю дўди кў путо йиён;+

33таму, зущён на чончунди дўйүә зўхади җю йиён.

34Җў җидини, тамуди дўшманму ганли сали,
Та дын фонбян сыхур ги таму дин зуйни.
35Җисы тамуди җүә шанкэли,
Җў ги таму бочуни, зуй тамуни,
таму дедёди жызы долэдини,
щёме тамуди нэйитян лэдини.
36Җисы Җў ба Тади минжын мәю харлиди канҗян,
зыюди жын хуэйҗәсы нў – йигә мә шынха,
нэхур Та лэ даҗю тамуни,
щитын Тади нўни.
37Нэхур Җў вын Тади минжынни:

«Нимуди хўдамуна, ниму зывонди бохўҗяму зэ нанини?

38Ниму на җуон гўрбани ба таму виболи,
на путоҗю ба таму гуан зуйли.

Җыхур җё таму челэ, ги ниму бонмонлэ;
җё таму лэ, ба ниму хўчў!

39Җиргә ниму кан: җысы Вә, – гуон Вә йигәрсы Хўда;
чўгуә Вә – зэ мәю данлин хўдаму!

Вә ё миндини, е ги миндини.

Сысый да Вә гынчян җюбуха+.

40Вә ба шу җочў тян зачелэ на Вәди йинаварди мин дў җудини:

41Вә ба Вәди шан гуонди до мә җянни,
на Вәди шу дин зуйни,
ги Вәди дўшманму бочуни,
ба хэхын Вәди жынму зуйни+.
42Вәди җян зан тамуди щени,
Вәди до са фандуй Вәди жынмуни.
Ба йигә дўшман ду бу щитын,
дэли шонди лян гуәгуәлэди жынму –
ду вучонни».
43Йиче минзў! Ниму ё куаҗён Җўди минжынни!
Йинцысы Та ви гәҗяди нўди ще бочуни.
Җў ба Тади дўшман зуйни,
ба Тади минжынди димян зў ганҗинни!+

44Муса лян Навинди эрзы Иса зэ исраилжынмуди мянчян ба җыгә чүзы дашын нянли, җё даҗя ду тинли.

Муса гихади линйир фынфу

45Муса ба чүзы ги йиче исраилжын нянван, 46йиху фәли:

– Ниму ба җиргә вә ги ниму фәхади җы йиче хуа җидо щинни. Ба нимуди эрнү җёхуэй, җё таму ниннин зунхў җы йиче фалү+. 47Җыгә до нимушон бусы кун хуа – җысы нимуди хуәмин. Ниму дансы җымуҗя ган, зэ Иордан хә нэбонгә җаншонди нэгә дифоншон җў чонйүанни+.

48Зу нэйитян Җў ги Муса фәди:

– 49Ни шондо Моав дифонди Иерихон чынпу дуймянди Аварим сан дифонди Нево сан диршон, ба Вә ги исраилжынму гиди Ханаан дифон вонйихар,+
50йиху ни зу зэ нэгә сан диршон вандёни, зудо ниди зўзў-быйбый гынчянни, замуҗя ниди Харунэ гәгә зэ Ор саншон вандёли, зули тади зўзў-быйбый гынчянли+. 51Зэ Син савәниди Кадес дифон, Мерива фичүан гынчян нимуди щинфу мә гу: ниму лёнгәр зэ исраилжынму мянчян ба Вәди гуйҗун вида лилён мә жынчын+. 52Йинви җыгә ни гуон ба Вә ги исраилжынму гиди нэгә дифон да йүанчўр канҗянни, кәсы ни җинбудо та литу+.

33

Муса ги Исраилди йиче зў панвон холи

33^1•Хўдади шынжын Муса вучонди зычян, та на җымуҗяди хуа ги исраилжынму панвон холи:

2Җў да Синай саншон лэли,
да Сеир дифон, лян жәту йиён, чўлэли,
да Фаран саншон ба Гәҗяди минжын җолёнли.
Чян-ванди тянщян лян Та йидарни лэли;
Тади ю шуни хуә җуәдини+.
3Җысыма, Җў ба Тади минжын нэдихын,
бохў Та җянчўлэди жынмудини.
Йинви җыгә вәму гуйдо Тади җүә гынчян,
тин Тади йиче фынфудини.
4Муса ги вәму ба фалү гигили, –
җысы Ягўбэ хубыйди йилэзы.

5Җисы Исраилди йиче зў лян тамуди линшу йиман шудо йидарни,

Җў ги исраилжынму донли хуоншонли+.

6Муса ги Рувим зўди жынму панвонли:

«Җё Рувимди хубый хуәчи, җё таму бә медё,
суйжан тамуди жын фур бу дуә еба».

7Ги Яхўти зўди жынму та панвонли:

«Җў! Ни ба Яхўти хубыйди чито тинҗян,
ба таму линдо данлин зўди жынму гынчян.

Ни ви таму да җон,
ги таму бонмонди ба дўшман дабэ».

8Ги Левий зўди жынму та панвонли:

«Җў! Ниди урим дэ туммим[*] зэ Ни җянчўлэди Левийди хубыйшонни,

Ни зэ Масса дифонни ба таму зыянгуә,
зэ Мерива фичүан гынчян лян таму җёнли зуйли+.

9Нён-лозыди либян таму фәдини:

„Вәму бу вон вәмуди нён-лозы“.

Ба дищүн таму е бу жын,
лян эрнү бу лэвон.

Йинцысы таму зунхў Ниди фынфудини,
бохў Ниди хәтундини+.

10Левитжынму җётё Ягўбэди хубый җё зунхў Ниди фынфу дэ фалүни,
ги Ни шо щёндини, зэ җү гўрбаниди җуәзышон җү шоди гўрбанидини.

11Җў! Ни ги таму панвон да личи,
ги таму ганди сычиншон панвон хо.

Ни ба тамуди дўшман щёмедё,
җё хэхын тамуди жынму зэ бә челэ».

12Ги Вениамин зўди жынму Муса панвонли:

«Җў щинэ сый,
ба таму бохўдини,
йитян йивэщи каншу тамудини;
таму зущён зэ Хўдади җягуэзышон щехуандини».

13Ги Юсуф зўди жынму та панвонли:

«Җё Җў ги тамуди дишон ги йү,
тяншонди лўфи дэ дихади фичүан+.

14Җё жәту ги таму ба тади дин ходи лищин дуанги,
җё йүәлён е ги тади фуҗүди ливу.
15Җё дин ходи готян
ба тамуди шонвоннянди гўдэ сан пуман+.
16Җё димян ги таму ги дин ходи шучын,
ба та готу җонди фуҗү чинхуә ги таму гиги.
Җё зэ хуә җуәди цыязыни лэди Җў
ба Тади бэрэкэти ги Юсуфди хубый гиги, –
йинцысы Юсуфсы йиче данлин дищүнмуди тузы+.
17Юсуфди җин, лян поню йиён, да,
тади гә, зущён епонюди йиён.
Тади гә зусы Манассия зўди чян-ван жын,
зусы Ефрем зўди җи чян, җи ван жын.
На гә та ди минзўни,
пушон, ба таму йичыр гандо дун-яди йиршонни»+.

18Ги Завулон дэ Иссахар зўди жын Муса панвонли:

«Завулонди хубый! Панвон җё ниму зэ нимуди мэмэшон дый чынгун!

Иссахарди хубый! Панвон җё фугуй зэ нимуди җяни дуәчи!

19Ниму ба вэгуйжынму чиндо нимуди саншон,

зэ нэтар җү гундоди гўрбани.

Ниму да хэзыни дый фугуйдини,
зэ хэянди сазыни ва бобыйдини».

20Ги Гад зўди жынму та панвонли:

«Җыган Хўда! Та ба Гад зўди дифон йиндали.

Гадди хубый, зущён сызы йиён, дындини,
ба туйбазы чәланни, ба ту пизы мадёни.

21Гадди хубый ги гәҗя ба дин ходи димян җяншонли,

ба линшуди йилэзы ги таму фынгили.

Исраилди линшуму шудо йидарниди сыхур,

Гадди хубый ба Җўди фалү дэ фынфу ганванли»+.

22Ги Дан зўди жынму та панвонли:

«Данди хубый зущён сывазы,
да Васан дифонни таму вончў подини».

23Ги Неффалим зўди жынму та панвонли:

«Неффалимди хубый, Җў щинэ ниму,

Та ги ниму ги мәйирди бэрэкэтини.

Галилеяди хэзы нанбонгәсы ги ниму фынгиди дифон».

24Ги Асир зўди жынму та панвонли:

«Асир хубыйди бэрэкэти би данлин зўди дуә.

Җё дищүнму щинэ тамуни,
зэ тамуди димяншон җё олива фу ги фуҗү готян.

25Җё таму җўди чынпуди гэмын ю тун дэ теди суәзы. Җё таму йинавар пиннан-вусыди гуә жызы».

26Исраилжынму! Зэ мәю данлин, зущён нимуди Хўда йиёнди,

Та да тяншон халэ ги ниму бонмондини,
да йүнцэшон Тади вида гуонлён лёндини+.

27Йинавар хуәди Хўдасы нимуди Бохўҗя;

Тади шу йинавар ба ниму хўчўдини.

Та ба нимуди дўшман да нимуди мянчян җуйни,
ги ниму гиди фынфу: «Ба таму йиман щёмедё!»

28Исраилжынму, Ягўбэди хубый пиннан-вусыди җўдини;

Тамуди димян ги хошо лёншы дэ путоҗюдини,
нэтар тяншон дехалэди лўфи җё димяндини+.

29Исраилжынму! Ниму дуәму гощин!

Ба сый хан, зущён ниму йиён,

Җў җымуҗя каншудини?

Та Гәҗясы бохў нимуди донпан Тасы ги ниму ги миншынди до.

Нимуди дўшман лэ, чито щинванни,
ниму ба таму зэ җүә диха тани»+.

34

Муса вучонли

34^1Муса шонли Моав чуандоди Нево саншон, Иерихон чынпу дуймянди Фасга сан диршонли. Җў ги та ба нэгә дифон йиман зыгили: да Галаад йичыр до Дан зўди дифон, 2ба Неффалим зўди, Ефрем зўди дэ Манассия зўди йиче дифон; Яхўти зўди дифон йичыр до щибонгәди Диҗунхэ гынчян, 3Яхўти зўди нанбонгәди дифон, Иерихон чуандониди пинтан, мизор фуди чынпу, йичыр до Сигор чынпу+.

4Йиху Җў ги Муса фәди:

– Җы зусы Вә ги Ибращимэ, Исхар, Ягўбэ дэ ги тамуди хубый щүхади нэгә дифон. Вә җё ни ба җыгә дифон канли, кәсы ни җинбудо та литу+.

5Җў замуҗя фәли, Тади хуәҗи Муса зу нэмуҗя зэ Моав дифоншон вучонли. 6Ба тади мэти зэ Моав дифонди чуандони, Беф-Фегор чынпуди дуймянни сундёли, кәсы до вуҗинди сыхур, сысый ду бу җыдо тади фын зэ нанини. 7Муса йибый эршы суйшон вучонли. Кәсы тади нянгуон лёндини, гончён хо+. 8Исраилжынму зэ Моав пинтанни ба Муса кўли саншы тян+.

9Навинди эрзы Иса юли эргилили, йинцысы зочян Муса ба шу гәдо ташонли. Исраилжынму тинли Исади хуали зэмусы зунхў чечў Муса ги таму гихади Җўди фынфули+. 10Исраилжынмуди җунҗянни зэ мәю зущён Муса йиёнди шынжынли; Җў мян дуй мян лян та фәгуә хуа+. 11-12Җў зочян ба Муса вон Египет дафачили, җё та зэ Египетди хуоншон, тади гуанжынму дэ чүан гуйҗяди мянчян щянли вида кэрамэтили, ганли чёчи сычинли. Муса на да лилён дэ нынгу зэ йиче исраилжын мянчян е ганли хэпа-сынзади сычинли. Чўгуә та сысый зэ мә гангуә җымуҗяди сычин.

* 14:1 Исраилжынму туанйүар җўди данлин минзў сун мэтиди либян ю җымугә куйчынни, зыфәсы таму лян луәхар фә хуадини.

* 16:1 На яхўти йүян ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сы йүә.

* 33:8 «Урим» дэ «Туммим» – җысы лёнгә гуйҗун дунщи, Исраилди ахунму на таму вын Хўдади вонщёндини.

+ 1:2 Җефон 3:1, Җефон 17:6, Җефон 33:6, Фур 13:25, Фур 32:8

+ 1:3 Фур 14:33
+ 1:4 Фур 21:21-35
+ 1:6 Җефон 19:1, Фур 10:11-12
+ 1:7 Фур 13:29
+ 1:8 Датур 12:7, Датур 26:3, Датур 28:13
+ 1:9 Җефон 18:18, Фур 11:14
+ 1:10 Датур 15:5
+ 1:15 Җефон 18:25, Фур 11:16

+ 1:16 Левит 19:15, Фалү 16:18-19, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 31:9

+ 1:17 Җефон 23:2-3, Левит 19:15, Җефон 18:22, Җефон 18:26

• 1:19 Фур 12:16-Фур 13:33, Фур 14
+ 1:21 Фалү 31:8,
+ 1:30 Җефон 14:14
+ 1:31 Җефон 19:4, Фалү 32:11,
+ 1:33 Җефон 13:21
• 1:34 Фур 14:20-45
+ 1:36 Фур 14:6-9, Фур 14:24
+ 1:37 Фур 20:12, Фур 27:14
+ 1:38 Җефон 24:13, Фур 27:18-20
+ 1:46 Фур 20:1,
+ 2:1 Фур 14:25, Фур 21:4
+ 2:5 Датур 36:8
+ 2:7 Фур 14:33
+ 2:10 Фур 13:22, Фалү 1:28

+ 2:11 Датур 14:5, Фалү 2:11, Фалү 2:20, Датур 14:5-6

+ 2:12 Датур 36:20-30
+ 2:13 Фур 21:12
+ 2:14 Фур 14:29-35, Фур 26:64-65
+ 2:20 Датур 14:5-6
+ 2:22 Датур 36:20-30
• 2:24 Фур 21:21-26
+ 2:25 Җефон 15:14-16, Җефон 23:27
+ 2:27 Фур 20:17-19
• 3:1 Фур 21:31-35
+ 3:2 Фур 21:33-34
+ 3:6 Фалү 7:2
+ 3:9 Фалү 4:48,
+ 3:11 Датур 14:5, Фалү 2:11, Фалү 2:20,
+ 3:12 Фур 32:33,
+ 3:15 Фур 32:39-41,
+ 3:16 Фур 21:24,
+ 3:17 Фур 34:11,
+ 3:19 Фур 32:17-26,
+ 3:21 Фалү 7:19,
+ 3:22 Җефон 14:14
+ 3:24 Җефон 15:11
+ 3:26 Фур 20:12, Фалү 1:37

+ 3:27 Фур 20:12, Фур 27:12-13, Фалү 31:2, Фалү 32:52, Фалү 34:4

+ 3:28 Фур 27:18-19, Фалү 1:38
+ 3:29 Фур 25:5
+ 4:1 Левит 18:5
+ 4:2 Фалү 12:32, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 30:6,
+ 4:3 Фур 25:1-9
+ 4:9 Фалү 6:7, Фалү 11:19, Фалү 32:46,
+ 4:10 Җефон 19:9, Җефон 19:16
+ 4:11 Җефон 20:21,

+ 4:13 Җефон 20:1-17, Фалү 5:6-21, Җефон 24:12, Җефон 31:18

+ 4:16 Җефон 20:4-5,
+ 4:21 Фалү 1:37, Фалү 3:26
+ 4:24 Җефон 20:5, Җефон 24:17, Фалү 9:3,
+ 4:26 Фалү 32:1,
+ 4:27 Левит 26:33, Фалү 28:64
+ 4:28 Фалү 28:36,
+ 4:33 Җефон 19:21
+ 4:36 Җефон 24:17
+ 4:39 Җефон 15:11,
• 4:41 Фур 35:9-34, Фалү 19:1-13,
+ 4:47 Фур 21:21-35
+ 4:48 Фалү 3:9
+ 4:49 Фалү 3:17
• 5:1 Җефон 20:1-17
+ 5:4 Җефон 33:11
+ 5:5 Җефон 20:18, Җефон 20:21, Җефон 24:2
+ 5:6 Левит 26:13
+ 5:8 Левит 19:4, Левит 26:1, Фалү 27:15

+ 5:9 Җефон 34:14, Фалү 4:24, Фалү 6:15, Җефон 34:7, Фур 14:18

+ 5:10 Фалү 7:9

+ 5:11 Левит 19:12, Левит 24:10-16

+ 5:12 Җефон 31:14-17, Левит 19:30, Левит 23:3, Левит 26:2, Фур 15:32-36,

+ 5:16 Левит 19:3, Фалү 27:16,

+ 5:17 Датур 9:6, Левит 24:17,

+ 5:18 Левит 18:20, Левит 20:10, Фалү 22:22, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 6:32,

+ 5:19 Левит 19:11,

+ 5:20 Җефон 23:1, Фалү 19:16-20, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 19:5, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 19:9, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 21:28, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 24:28, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 25:18,

+ 5:22 Җефон 31:18
+ 5:25 Җефон 19:21
+ 5:27 Җефон 20:18-19
+ 5:28 Фалү 18:17
+ 5:33 Фалү 10:13
+ 6:3 Датур 15:5, Датур 22:17
+ 6:5 Фалү 11:13,
+ 6:7 Фалү 4:9,
+ 6:8 Җефон 13:9, Җефон 13:16, Фалү 11:18
+ 6:9 Фалү 11:20
+ 6:13 Фалү 10:20,
+ 6:15 Җефон 20:5
+ 6:16 Җефон 17:2,
+ 6:19 Җефон 23:28-30
+ 6:20 Җефон 12:26
+ 6:21 Җефон 20:2
+ 6:25 Фалү 24:13
+ 7:1 Җефон 23:23
+ 7:2 Фур 21:2, Фалү 3:6, Фалү 20:16-17,
+ 7:3 Җефон 34:15-16,
+ 7:4 Фалү 6:15
+ 7:5 Җефон 23:24, Җефон 34:13
+ 7:6 Җефон 19:5-6
+ 7:9 Җефон 20:6, Фалү 5:10
+ 7:12 Датур 17:2, Датур 26:3
+ 7:14 Җефон 23:26
+ 7:15 Җефон 9:15, Җефон 15:26, Җефон 23:25
+ 7:16 Җефон 23:33
+ 7:19 Фалү 3:21,
+ 7:20 Җефон 23:28,
+ 7:22 Җефон 23:29
+ 8:2 Җефон 16:35, Җефон 15:25
+ 8:3 Җефон 16:14-15, Җефон 16:31,
+ 8:4 Фалү 29:5,
+ 8:5 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 3:12,
+ 8:7 Фалү 11:11
+ 8:14 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 30:9,
+ 8:15 Фур 21:6, Җефон 17:6, Фур 20:11
+ 8:16 Җефон 16:5, Җефон 16:31
+ 9:2 Фур 13:22, Фалү 1:28

+ 9:3 Җефон 20:5, Җефон 24:17, Фалү 4:24, Җефон 23:29-31

+ 9:4 Датур 15:16
+ 9:5 Датур 50:24
+ 9:8 Җефон 32:4, Җефон 32:10
+ 9:9 Җефон 24:18,
+ 9:10 Җефон 31:18
+ 9:12 Җефон 32:7-10
+ 9:14 Фур 14:12
+ 9:18 Җефон 34:28, Җефон 32:11-14
+ 9:21 Җефон 32:20
+ 9:22 Җефон 17:7, Фур 11:3, Фур 11:34
+ 9:23 Фур 13:2, Фур 14:1
+ 9:26 Җефон 32:11-13
+ 9:28 Фур 14:16
• 10:1 Җефон 34:1-4
+ 10:1 Җефон 25:10
+ 10:2 Җефон 25:16, Җефон 25:21
+ 10:3 Җефон 37:1-9

+ 10:4 Җефон 20:1-17, Фалү 5:6-21, Җефон 34:28-29

+ 10:5 Җефон 40:20,
+ 10:6 Фур 33:30-31, Фур 20:28, Фур 33:38
+ 10:7 Фур 33:33
+ 10:8 Фур 8:14
+ 10:9 Фур 18:20
+ 10:10 Җефон 34:28
+ 10:11 Җефон 33:1
+ 10:13 Фалү 5:33
+ 10:14 Җефон 9:29,
+ 10:16 Фалү 30:6, Җефон 32:9
+ 10:19 Җефон 22:21, Левит 19:34
+ 10:20 Фалү 6:13, Фалү 30:20

+ 10:22 Датур 46:27, Җефон 1:5, Датур 15:5, Датур 22:17

+ 11:4 Җефон 14:27-28
+ 11:6 Фур 16:31-33
+ 11:9 Датур 50:24, Җефон 3:8
+ 11:11 Фалү 8:7
+ 11:13 Фалү 6:5,
+ 11:14 Левит 26:4,
+ 11:18 Җефон 13:9, Җефон 13:16, Фалү 6:8
+ 11:19 Фалү 4:9
+ 11:20 Фалү 6:9

+ 11:24 Датур 15:18, Җефон 23:31, Фур 34:1-12,

+ 11:25 Фалү 7:24
+ 11:26 Фалү 30:1, Фалү 30:15
+ 11:27 Левит 26:1-13, Фалү 28:2-14
+ 11:28 Левит 26:14-45, Фалү 28:15-45
+ 11:29 Фалү 27:12-13,
+ 11:30 Датур 12:6
+ 12:3 Җефон 23:24, Җефон 34:13, Фалү 7:5,
+ 12:7 Фалү 27:7
+ 12:12 Фур 18:20, Фалү 10:9
+ 12:16 Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:13
+ 12:19 Фалү 14:27,

+ 12:23 Датур 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:13

+ 12:32 Фалү 4:2,
+ 13:5 Фалү 18:20
+ 13:8 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 1:10
+ 13:9 Җефон 32:27-28, Фалү 17:7
+ 13:10 Фалү 17:5
+ 14:1 Левит 19:27-28, Левит 21:5
+ 14:2 Җефон 19:5
• 14:3 Левит 11

+ 14:21 Левит 7:24, Левит 11:39-40, Җефон 19:6, Җефон 23:19, Җефон 34:26

+ 14:22 Левит 27:30, Фур 18:21
+ 14:27 Фалү 12:19, Фур 18:20, Фалү 10:9
+ 14:28 Фалү 26:12
+ 15:1 Фалү 31:10,
+ 15:3 Фалү 23:20
+ 15:6 Фалү 28:12,
+ 15:8 Левит 25:35-36,
+ 15:12 Җефон 21:2
+ 15:17 Җефон 21:5-6
+ 15:19 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 15:21 Левит 22:20
+ 15:23 Левит 17:13, Фалү 12:23-24

• 16:1 Җефон 12:1-39, Җефон 13:3-10, Җефон 23:14-17, Левит 23:4-22, Левит 23:33-43, Фур 28:16-31, Фур 29:12-39

+ 16:3 Җефон 12:11
+ 16:4 Җефон 34:25
+ 16:9 Җефон 34:22
+ 16:12 Фалү 5:15
+ 16:13 Җефон 23:16
+ 16:18 Җефон 18:21, Фур 11:16, Фалү 1:16-17

+ 16:19 Җефон 23:2-3, Левит 19:15, Җефон 23:8, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 17:8,

+ 16:21 Җефон 34:13, Фалү 7:5
+ 17:1 Левит 22:20
+ 17:5 Фалү 13:10
+ 17:6 Фур 35:30, Фалү 19:15
+ 17:7 Фалү 13:9
+ 17:9 Фалү 19:17
+ 17:17 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 31:3,
+ 18:2 Фур 18:20, Фалү 10:9,
+ 18:3 Левит 7:30-34
+ 18:4 Фур 18:12
+ 18:6 Фур 35:2,
+ 18:9 Левит 18:26-30, Фалү 12:29-31
+ 18:10 Левит 18:21,
+ 18:11 Җефон 22:18, Левит 19:26, Левит 19:31
+ 18:16 Җефон 20:19, Фалү 5:27
+ 18:17 Фалү 5:28
+ 18:20 Фалү 13:5,
• 19:1 Фур 35:9-34, Фалү 4:41-43,
+ 19:5 Җефон 21:13
+ 19:10 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 6:17
+ 19:11 Фалү 27:24
+ 19:13 Фалү 21:9

+ 19:14 Фалү 27:17, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 22:28, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 23:10,

+ 19:15 Фур 35:30, Фалү 17:6,
+ 19:16 Җефон 20:16
+ 19:17 Фалү 17:9, Фалү 25:1
+ 19:19 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 19:5
+ 19:21 Җефон 21:23-25, Левит 24:19-20,
+ 20:7 Фалү 24:5
+ 20:14 Фур 31:7, Фур 31:9,
+ 20:17 Фалү 7:2,
+ 21:3 Фур 19:2,
+ 21:5 Фур 6:22-27
+ 21:9 Фалү 19:13
+ 21:15 Датур 29:30, Датур 29:33
+ 21:18 Җефон 20:12, Фалү 5:16
+ 21:20 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 23:20-21
+ 21:22 Фур 25:4
+ 22:1 Җефон 23:4
+ 22:6 Җефон 23:19, Левит 22:28
+ 22:9 Левит 19:19
+ 22:12 Фур 15:38
+ 22:22 Җефон 20:14, Левит 20:10,
+ 22:29 Датур 34:8, Җефон 22:16-17,
+ 22:30 Левит 18:8, Фалү 27:20
+ 23:1 Левит 21:18-20,
+ 23:4 Фур 22:5-6
+ 23:5 Фур 24:10, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 26:2

+ 23:7 Датур 25:24-26, Датур 36:8, Фур 20:14, Җефон 22:21, Җефон 23:9

+ 23:10 Левит 15:1-5
+ 23:14 Левит 26:12
+ 23:17 Левит 19:29,
+ 23:20 Җефон 22:25, Фалү 15:3
+ 23:21 Фур 30:2,
+ 24:5 Фалү 20:7, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 5:18
+ 24:7 Җефон 21:16
+ 24:8 Левит 13:2
+ 24:9 Фур 12:10-15
+ 24:13 Җефон 22:26-27, Фалү 6:25,
+ 24:14 Левит 25:39
+ 24:15 Левит 19:13,
+ 24:17 Җефон 22:21
+ 24:19 Левит 19:9, Левит 23:22,
+ 25:1 Фалү 19:17
+ 25:6 Датур 38:8,
+ 25:14 Левит 19:36
+ 25:17 Җефон 17:8
+ 26:2 Җефон 23:19, Җефон 34:26, Левит 23:10
+ 26:5 Датур 46:27, Җефон 1:7
+ 26:6 Җефон 1:11, Җефон 1:14
+ 26:7 Җефон 2:23-25, Җефон 3:9
+ 26:8 Җефон 12:51
+ 26:9 Җефон 3:8
+ 26:12 Левит 27:30, Фалү 14:28-29
+ 26:14 Левит 7:20, Левит 21:1, Левит 21:11,
+ 26:15 Җефон 3:8
+ 26:18 Җефон 19:5
+ 26:19 Фалү 28:1, Җефон 19:6
+ 27:5 Җефон 20:25,
+ 27:7 Фалү 12:7
+ 27:9 Фалү 26:18
+ 27:12 Фалү 11:29,
+ 27:15 Җефон 20:4-5, Җефон 34:17, Фалү 5:8
+ 27:16 Җефон 20:12, Җефон 21:17, Левит 19:3
+ 27:17 Фалү 19:14
+ 27:18 Левит 19:14
+ 27:19 Җефон 22:21-22
+ 27:20 Левит 18:8, Фалү 22:30
+ 27:21 Җефон 22:19, Левит 18:23
+ 27:22 Левит 18:9,
+ 27:23 Левит 18:17, Левит 20:14
+ 27:24 Фалү 19:11
+ 27:25 Җефон 23:7, Фалү 16:19
• 28:1 Левит 26:1-13, Фалү 11:13-15
+ 28:1 Фалү 26:19
+ 28:7 Җефон 23:27
+ 28:8 Левит 25:20-21
+ 28:9 Җефон 19:6
+ 28:12 Фалү 11:14, Фалү 15:6
• 28:15 Левит 26:14-45
+ 28:22 Левит 26:16,
+ 28:27 Җефон 9:10
+ 28:30 Фалү 20:5-7,
+ 28:36 Фалү 4:28
+ 28:53 Левит 26:29,
+ 28:60 Җефон 9:1-12
+ 28:62 Датур 15:5, Фалү 10:22
+ 28:64 Левит 26:33, Фалү 4:27,
+ 28:68 Фалү 17:16,
+ 29:1 Җефон 19:1-6
+ 29:5 Фалү 8:4,
+ 29:6 Җефон 15:25, Җефон 16:4, Җефон 17:6
+ 29:7 Фур 21:21-35
+ 29:8 Фур 32:33
+ 29:13 Җефон 6:7
+ 29:20 Фалү 9:14,
+ 29:23 Датур 14:2, Датур 19:24,
+ 29:24 Левит 26:32,
+ 29:27 Левит 26:14-39, Фалү 28:15-68,
+ 29:29 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 25:2
+ 30:1 Фалү 11:26, Левит 26:40
+ 30:6 Фалү 10:16,
+ 30:7 Датур 12:3, Җефон 23:22
+ 30:15 Фалү 11:26,
+ 30:20 Фалү 10:20

+ 31:2 Фалү 34:7, Фур 20:12, Фур 27:12-13, Фалү 3:27

+ 31:3 Фалү 1:38
+ 31:4 Фур 21:21-35
+ 31:5 Фалү 7:2
+ 31:10 Фалү 15:1, Җефон 23:16
+ 31:14 Фалү 34:5, Фур 27:19
+ 31:15 Җефон 33:9, Фур 12:5
+ 31:16 Җефон 34:15,
+ 31:17 Фур 14:42,
+ 31:19 Фалү 32:1-43
+ 31:20 Җефон 3:8
+ 32:8 Датур 11:8,
+ 32:9 Җефон 19:5,
+ 32:11 Җефон 19:4,
+ 32:24 Левит 26:22,
+ 32:30 Левит 26:8,
+ 32:32 Датур 18:20
+ 32:39 Җефон 20:3,
+ 32:41 Фалү 32:41,
+ 32:43 Датур 4:10-12,
+ 32:46 Фалү 4:9
+ 32:47 Левит 18:5
+ 32:49 Фур 27:12
+ 32:50 Фур 33:38
+ 32:51 Фур 20:12, Фур 27:14
+ 32:52 Фалү 3:27
• 33:1 Датур 49:1-28
+ 33:2 Җефон 19:18
+ 33:5 Фалү 32:15,
+ 33:8 Җефон 17:7, Фур 20:13

+ 33:9 Җефон 32:26-29, Фалү 17:9-11, Җефон 30:7-8

+ 33:13 Датур 27:28
+ 33:15 Датур 49:26,
+ 33:16 Җефон 3:2-4
+ 33:17 Датур 48:19
+ 33:21 Фур 32:1-5, Фур 32:16-19
+ 33:26 Фалү 32:15, Фалү 33:5, Җефон 15:11
+ 33:28 Фур 23:9
+ 33:29 Датур 15:1,
+ 34:3 Датур 14:2, Датур 19:22, Датур 13:12
+ 34:4 Датур 12:7, Датур 50:24, Фалү 3:27
+ 34:7 Фалү 31:2
+ 34:8 Фур 20:29
+ 34:9 Фур 27:18, Фур 27:23,
+ 34:10 Җефон 33:11

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=DNG

ДИЛИТЎ

Хуадян (торат)

Хуадян (торат)

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. Җ

8. З

9. И

10. Й

11. К

12. Л

13. М

14. Н

15. П

16. Р

17. С

18. Т

19. У

20. Ф

21. Х

22. Ч

23. Ш

24. Щ

25. Ш

26. Я

АДАН – Хўда зохади ту йигә жын, йиче жынмуди зўщян.

АНЛАХЎ ТОРЛЯ – «Анлахўсы Җў» – җысы Гуйҗун Китабу литуди Хўдади йигә минзы.

АМАЛИКЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан дифоншон җўхади йигә минжын. Йиху исраилжынму ба та җаншонли. Җысы зэ Сыхэди нанбонгә дэ дунбонгә җўди юҗуанжынму. Җисы исраилжынму да Египет чўлэ, амаликжынму пудо тамушонли. Зу да нэгә сыхур дашон ба таму суандисы исраилжынмуди дўшман. Хўда ги исраил минжын гиди фынфу җё ба амаликжынму ванчүан щёмедёни, кәсы исраилжынму мә ванчын җыгә фынфу (кан Ханаан, Хананейжынму).

АМИНЭ – Җыгә яхўти хуади йисысы «дуйди», «шызэди».

АММОНЖЫНМУ – Җысы Бен-Аммиди, Лут эрзы (Ибращимэди җыэрзы) дэ та щё нүзыди хубый (кан Датур 19:38). Аммонитжынму ги җя хўда Молох бэвонли. Таму зэ Иордан хәди дунбонгәди гуйҗяни җўли. (Җысы вуҗинди Иордания гуйҗя). Тамусы исраилжынмуди дўшман, филистимжынмуди лянмынҗя.

АМОРЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан дифоншон җўхади йигә фур дуәди минжын. Йиху исраилжынму ба та җаншонли. Ю йибян «аморейжынму» хуа ги йиче зэ Ханаан димяншон нэгә сыхур җўхади минжын сыйүндини (кан Ханаан, Хананейжынму).

АСТАРТА – Хананейжынму бэвонди йигә нүхўда. Хананейжынму сылёндисы Астарта ңүхўда ги жынму нын ба чынгун, щинэ дэ хо шучын налэ. Нүхўдади щёнҗынсы гуйҗун фулин. Лян бэвон нүхўда Астарта лянхәди нэгә сэбэбусы, хананейжынму зэ бэвон Астарта нүхўдади фонзыни лян бавэди нүжынму йидарни фиҗёдилэ. Таму сылёнди, дансы җымуҗя ган, тамуди нүхўда ги таму нын ги хо шучынни.

АХУНМУ – Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни фусы Хўдади жынму. Нэтар таму ви йиче исраилжын ба гәён гўрбани ги Хўда җүгили (кан Гўрбани). Гуонсы таму нын җиндо Хўдади гуйҗун җонфонни. Таму хан ба исраилжынмуди данлин җёмынди куйчын дэ җечи фәгуанли. Йиче ахунсы Муса шынжын гәгәди Харунэ шынжынди хубый, Левийди хубый (Левий – җысы Ягўбэ шынжынди шы эргә эрзы литуди йигә). Ахунму ган гунсыди сыхур, левитжынму ги таму бонмонли (кан Левитжынму).

БОХЎҖЯ – Җысы Гуйҗун Китабу литуди Хўдади йигә минзы.

БЭ ГУЙҖУН МӘМӘДИ ҖУӘЗЫ – Җыгә на җин езы бочўди җуәзы зэ Хўдади гуйҗун җонфонди Гуйҗун вәршон зандини. Йиху ба та надо Иерусалим сынили. Зэ җуәзышон гәдисы ги Хўда җүха гўрбаниди гуйҗун мәмә.

ВААЛ – Хананейжынму бэвонди йигә җя хўда. Хананейжынму сылёнди, Ваал хўда (җыгә минзыди фанйисы «Җонгуйди») нын ги жынму ба чынгун дэ хо шучын гиги.

ВАРДЭ – Ги Хўда гиди булүн зў сади щүян. Ги вардэди сыхур, читоди жын ба зыҗиди җыншы чито кангидини. Ви җё җыгә чын, та ги Анлахў Торля ба гәҗя хуэйҗәсы тади йилэзы дунщи щүдини.

ВӘПЫНЗЫ ҖЕЧИ – Исраилжынму гуәди җёмын җечи. Ба җыгә җечи няннян да чийүә шыву до эршы йи ё гуәни (на яхўти хуа ба чийүә җёди «Тишри»; җыгә бонҗерсы замуди байүә хуэйҗәсы җюйүә). Җечишон йиче исраилжын ду ё зэ вәпынзы литу җўни, йинцысы җё тамуди хубый җихани: Хўда ба тамуди зўзў-быйбый да Египет линчўлэди йиху, таму җўдо вәпынзынили. Җы хансы шу путоди дэ ви шуха лёншы дощеди җечи. Вәпынзы җечи, ган данлин йиче җечи, дин гощинди дэ хунхуәди (кан Левит 23:32-43; Фур 29:12-40; Фалү 16:13-15).

ВОН БЫЙНИ ЩИ ГЎНАХАРДИ ЖЫЗЫ – «Йом Киппур» (яхўти йүян). Ба җыгә жызы чийүә шы тянди нэйитян гуәдини (на яхўти хуа ба чийүә җёди «Тишри»; җыгә бонҗерсы замуди җюйүә хуэйҗәсы байүә). Зу җы йитян исраилжынму ду ё фынзэни, бу җун зў хуә. Вәё ба гәҗя дэ минжын да гўнахаршон щибый зэмусы ба Хўдади җонфон дэ шо гўрбаниди җуәзы даҗэҗин, да ахун ги Хўда ё җү гўрбанини. Да ахун ги Хўдади гўрбанишон налэди йигә гунҗүлү, ба тади ще надо Хўдади гуйҗун җонфон литу, лян та ба хәтун щёнзыди гэзы мәли. Йиху та ба гәҗяди шу гәдо ди эргә җүлүди тушон, фәли исраилжынмуди йиче гўнахар дэ зуйли. Зу җымуҗя та ба йиче пэдо җүлүшондини, йиху ба та вон савәни лёкэдини. Җыгә җёмынди куйчын ба фоншә жынмуди гўнахар зыдини (кан Левит 16:1-34; 23:26-32; Фур 29:7-11).

ВЭДОЖЫН – Бу щинфу луәмур Йигә Хўдади жын.

ГАЛИЛЕЯ – Палестинади быйбонгә дифон. Җиргә җыгә дифон зэ Исраил гуйҗяни.

ГЕРГЕСЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан димяншон җўхади жынму, йиху исраил минжын ба Ханаан җаншонли. Хощён җыбудо, зэ нагә Ханаанди вәршон гергесейжынму җўли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ГӘ МЫЙЗЫДИ ҖЕЧИ – Исраилжынму гуәди җёмын җечи. Ба җыгә җечи Пасхади вушы тянди нэйитян гуәдини. Җысы да мыйзы турди җечи. Жынму ги Хўда ба заён лищин, гўрбани дэ шухади щин мыйзы налэдини. Зэ Инҗил Китабу литу ба җыгә җечи җёдисы ди вушы тянди җечи (кан Левит 23:15-22; Фур 28:26-31; Фалү 16:9-12).

ГУЙҖУН ВӘР – Җысы Хўда тәбеди вәр. Зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу Гуйҗун вәр – җысы җонфонди йилэзы. Нэтар занди гә гуйҗун мәмәди җуәзы, гуйҗун юдынзан дэ шо гўрбаниди җин җуәзы. Йигә на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо фынхади мынлянзы ба Гуйҗун вәр лян Дин гуйҗун вәр фынкэдини (кан ДИН ГУЙҖУН ВӘР). Зэ Гуйҗун вәршон ахунму фусы Хўдали.

ГУЙҖУН ҖОНФОН – Җысы йигә да җуанйиди җонфон. Йүанзы ба та чүанчўдини. Йида ги исраилжынму ба Муса шынжынди Фалү гиги, Анлахў Торля зэ нэтар җўли. Нэтар ю хәтун щёнзыни, шо гўрбаниди җуәзы дэ данлинди дунщи, ба са ахунму фусы Хўдади сыхур сыйүндини. Ба Хўдади Гуйҗун җонфонди готу лян лёнгә буди дэ лёнгә пизыди цынзы шанчўдини. Хўдади гуйҗун җонфон ю сангә буфынни: вэмянди йүанзы, Гуйҗун вәр дэ Дин гуйҗун вәр (кан җыщезы хуа). Вон йүанзыни йиче исраилжын нын җинчи, чо Гуйҗун вәршон – гуонсы ахунму, вон дин Гуйҗун вәршон – гуонсы да ахун. Сульманэ хуоншон фәгуанди сыхур, җыгә Хўдади гуйҗун җонфонди вифыншон чынха Иерусалим сыли.

ГУЙҖУН ҖОНФОНДИ ЙҮАНЗЫ – Җысы ги Хўдади гуйҗун җонфон гэхади йигә сыҗүәзыди йүанзы, ба та на люшыгә җўзы чүандёдини. Зэ җыще җўзышон гуади бу данзы; зэ йүанзыди мынкушон гуадигә сы янсыйди мынлянзы. Нэтар (йүанзыни) ю шо гўрбаниди җуәзы лян тади җясы дэ щи абдэзыди пынни.

ГУЙҖУН КИТАБУ – Ба Хўда җё Тади шынжынму ги жынму щехади фу йиман җёди Гуйҗун Китабу (Китабу Мукаддас). Җыще фусы Торати, Зэбур, Инҗил дэ данлинди.

ГУЙҖУН ЛИЩИН – Ба налэди заён гўрбаниди йилэр ахунму зэ Анлахў Торляди мянчян фэли (надо шуни зэ кунҗунни фэли). Зу җымуҗя фэхади гўрбаниди йилэр йиху чынха ахунмудини. Таму лян җящя ба җы йилэр нын зэ ганҗин вәршон чы. Зу җымуҗяди ахунмуди щиндун зыфәди жынму ги ахунму гихади нэ йилэзысы җыншы ги Хўда дуангиди гуйҗун лищин. Ба җыгә лищин Хўда йиху ги ахунму люхадини.

ГУЙҖУН МӘМӘ – Җысы шы эргә мәю җёмянди мәмә. Ба таму исраилди ахунму зэ Хўдади гуйҗун җонфонди Гуйҗун вәршонди бэ Гуйҗун мәмәди җуәзышон гәли. Йиху зэ Иерусалим сыни гәли. Ба җыще мәмә зэ җуәзышон гәли чи тян, йиху зэ тамуди вифышон ба шохади щинщүан мәмә гәгидини. Ба җыще мәмә да җуәзышон чүдёлиди йиху, гуонсы ахунму нын чы та (кан Левит 24:5-9). Җыще мәмә ги исраилжынму зыдини, гуон да Хўдашон таму дый лилён дэ чыхәдини.

ГУЙҖУН ЩЁН-Ю – Яхўтижынму ба булүн нагә жын лян гуйҗун щён-ю мәди сыхур, таму ги нэгә жынди тушон доли юли. Зу җымуҗя щён канги, ба нэгә жын ги тәбеди жынмуди гунсышон хуэйҗәсы фусы Хўдади сышон щүанҗүдини. Билүн, дансы булүн сый чынха хуоншон, ахун хуэйҗәсы шынжын зу җымуҗя ганли. Вәё җё шо гўрбаниди җуәзы чынха Җў җянчўлэди гуйҗун дунщи, ба та е лян гуйҗун щён-ю мәли.

ГУЙҖУН ЮДЫНЗАН – Хўда ги Муса шынжын гиди фынфу җё ги Хўдади гуйҗун җонфон зў йигә гуйҗун юдынзанни. Тасы на дин ходи җинзы зўхади. Та ю ганзыни, люгә җыҗызы лян чигә дыни.

ГУН-ЁН (жунгуә хуа) – Җы зусы мә шанхади ён хуэйҗәсы сохў ён. Зэ Гуйжун Китабу литу да гўдэди сыхуршон ба гун-ён суандисы дин ёжинди гўрбани. Җочў Мусади Фалү гуә Пасха җечиди сыхур яндин ги Хўда ё җү йисуйди гун-ёнгозыни (кан Җефон 12:3, 5) зэмусы ба та зэ данлин җёмын җечишон, тянтянди дэ бавэди гўрбанишон хан сыйүндини (кан Фур 6:14; 28:3-27; 29:2, 8, 13 дэ данл.).

ГЎНАХАР – Җысы бу тин Хўдади минлин, бу вонщён җочў Хўдади фынфу ганди.

ГЎРБАНИ – Җысы ги Хўда җүхади заён сынлин дэ лёншыди гўрбани. Җү гўрбаниди җун-ё йисысы, җё ги Хўда до йиге ще; та ба җү гўрбани жынди җуншы ги Анлахў Торля зыдини. Хўда зэ Синай саншон ги Муса шынжын дэ исраилди минжын гилигә Фалү. Зэ җыгә Фалүшон тифәдини, ба замуҗяди гўрбани ё ги Хўда җүгини, ба тади фур дэ налэди җынли е зыгидини. Жун-ё гўрбаниди ёнзысы җымуҗяди: шоди гўрбани (Левит 1), мянди дэ лёншыди гўрбани (Левит 2), пиннанди гўрбани, дощеди гўрбани (Левит 3), вон быйни щи гўнахарди гўрбани (Левит 4:1 – 5:13) дэ вон быйни щи зуйди гўрбани (Левит 5:14 – 6:7). Җы вугә гўрбаниди ёнзы литу гуон йигә гўрбани мә җү сынлинди – җысы мянди дэ лёншыди гўрбани. Ба җыгә гўрбани ги шоди гўрбанишон хуәгидини (Левит 9:16,17). Ба йиче гўрбани исраилжынму щянчян вон Хўдади гуйҗун җонфон литу налэдини, йиху вон Иерусалим сыни.

ДА АХУН – Җысы исраилжынмуди ахунди тузы. Җочў Мусади фалү, та зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ба данлин ахун бу нын ганди сычин гандини. Няннян та йихуэй нын җин Хўдади гуйҗун җонфонниди (зэ Иерусалим сыди хуту) Дин гуйҗун вәрни; нэтар та ба ги Хўда җүгиди ню-ёнди ще садо хәтун щёнзыди сыгә гәшондини, зу җымуҗя Җў ба да ахун гәҗя дэ йиче исраилжынди гўнахар дэ зуй нын фоншәни.

ДАНЛИН ХЎДАМУДИ ЁНЗЫ – Җысы на заён цэлё (муту, җинзы, шыту дэ данлинди) зўхади җя хўдамуди ёнзы.

ДИН ГУЙҖУН ВӘР – Җысы Хўдади гуйҗун җонфон литуди йилэр. Нэтар занди хәтун щёнзы. Йигә на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо фынхади мынлянзы ба Гуйҗун вәр лян Дин гуйҗун вәр фынкэдини. Җочў Муса шынжынди фалү, гуон да ахун нын җиндо Дин гуйҗун вәршон. Гуонсы вон быйни щи гўнахарди жызышон, йинян литу йибян та нын җиндо нэтар.

ДЭЦЭ ХЎДА – Зусы фә буходи, ма Хўдади хуа.

ЕВУСЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын. Йиху исраилжынму ба җыгә димян җаншонли. Евусейжынму зэ Иерусалим дэ тади туанйүарни җўли, гуәлищезы сыхур ба җыгә чынпу Даву шынжын дэ хуоншон җаншонли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ЕНАКДИ ХУБЫЙ – Җысы Арба эрзыди Енакди хубый (Иса 14:15; 15:13). Тамусы го ханҗяди, җиндади жынму.

ЕФОД – Җысы йигә бавэди дуан щюзыди чон хансанзы. Ба җыгә йишон яхўтиди да ахун чуанли.

ҖИНШЫН – Җысы жынди дин ёҗинди йигә буфын; ба җыгә лян араб хуа хан җёди «рух». Җиншын бу щён жынди шынзы, ба та лян нянҗин канбуҗян; җиншын бу нын вучон, та йинавар хуәдини.

ҖЎ – «Җўжын», «Җонгуйди», зэ Гуйҗун Китабу литу – җысы Хўдади йигә минзы.

ЗОНГУЙ – Җысы хахуэди гуй (девузы), та нын җин жынди кәлон литу, ба жын нын начў; тасы иблисди хуәҗи.

ЗЎ – Җысы исраилжынмуди шы эргә зў, тамуди зўщянсы Ягўбэ шынжынди шы эргә эрзы.

ИБРАЩИМЭ (ИБРАМЭ) – Шынжын, Исхар шынжынди дада, йиче яхўтижынди зэмусы данлин семитжынди зўщян. Хўда ги Ибращимэ гили фынфу, җё та ба гәҗяди зўгуй леха, гыншон Хўда зуни. Та ба Хўдади хуа зунди йимяр, Хўда ба та зўчын хошо минзўди дадали. Щинфу луәмур Йигә Хўдади жынму ду ба Ибращимэ җёди дада.

ИОРДАН ХӘ – Палестинади дин дади хә.

ИСМАИЛ, ИСМАИЛҖЯДИ ЖЫНМУ – Ибращимэ шынжынди эрзы, тади нүнў египетнүжын Агарь ба Исмаил сын-ёнхали. Тади хубыйсы зэ Аравия җўди исмаилҗяди жынму.

ИСРАИЛ – Ибращимэди сунзы, Исхарди эрзы, Ягўбэ шынжынди данлин минзы. Ба да ташон чўлэди минжын (тади хубый) е җёдисы исраилжынму.

ИСХАР – Шынжын, Ибращимэ шынжынди эрзы, Ягўбэ шынжынди дада.

ЙИНПАН – Җысы заха вәпынзыди йигә чын, ба та зэ кэкэди вәршон (зэ тандони) гәдини. Нэтар йиче исраилжынди шы эргә зўди хубый йидарни җўли, мый йигә зэ гәҗяди вәршон. Да нэгә сыхур, җисы таму да Египет зули, до нэгә сыхур, җисы таму ба Палестина җаншонли. Ю йибян җыгә хуади йисысы җүнвуди йинпан.

КЕНЕЙЖЫНМУ – Зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраил минжын ба җыгә димян җаншонли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

КОНЗЫШОН ДЭДИ ЛЯНЛЯНЗЫ – Җысыгә тәбеди йишон, яхўтиди да ахун ба та зэ конзышон дэдини. Зэ җыгә лянлянзышон гәди гуйҗун урим дэ туммим (кан «Урим дэ туммим»). Вын Хўдади вонщёнди сыхур, исраилди ахунму сыйүн җыще дунщили.

КЭРАМЭТИ – Хўда гәҗя ганхади хуэйҗәсы Тади шынжын ганхади чёчи сычин.

ЛАДАН ЩЁН – Җысы исраилжынму фусы Хўдади сыхур сыйүнди щёнцуан сунҗё. Ладансы гуйҗун щүнди (шоди) чынфын литуди йилэзы. Та хан зэ мәмә гўрбаниди чынфын литуни.

ЛЕВИТЖЫНМУ – Ягўбэ шынжынди эрзы, Левийди хубый. Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни (вонху зэ Иерусалим сыни) ахунму ги Хўда ган гунсыди сыхур, таму ги ахунму бонмонлэ. Левитжынму ё гон Хўдади гуйҗун җонфон лян нэтар сыйүнди йиче дунщини. Ба Левийди зў фынчын сангә җящядини. Тади сангә эрзыди җящясы: Гирсонди, Каафди дэ Мерариди.

ЛЁН ПЯН ШЫТУ – Зэ җы лён пян шытушон щеди Шыгә Датянмин (кан ШЫГӘ ДАТЯНМИН).

ЛИВАН САН – Җысы Палестина быйбонгәди сан гуйҗя. Та лян зыҗиди щүәсунфуди фулин чўли минли.

МАДИАН, МАДИАНЖЫНМУ – Мадиан – җысы Ибращимэ шынжынди йигә эрзы. Ба та Ибращимэ шынжынди ди эргә щифузы сын-ёнхали. Мадианди хубыйсы мадианжынму. Җысы юҗуанди жынму, дуәди сыхур таму зэ савәни, зэ Акаб дунбонгәни хэван янзышон җўли. Лян Исмаилди хубый, Ибращимэ шынжынди данлин эрзы ю лянщиди йимяр, зэ Гуйҗун Китабушон мадианжынму дэ исмаиҗяди жынму кын ю йигә йисыни.

МАННА ЛЁНШЫ – Ба җыгә лёншы Хўда ги исраилжынму да тяншон дафахалэли. Та зущён кориандрди җунзы, янсый быйбырди, видо зущён лян фынми луәхади бинзы йиён. Исраилжынму зэ савәни юҗуанди сыхур, да Египет чўлэлиди йиху зысы чыли маннали. Зэ натар минжын зали йинпанли, зу зэ нэтар та вонха дели; ба та шушон луәли мәмәли. Байир гуанзыни шухади лёнгә кило манна зэ Хўдади гуйҗун җонфонди хәтун щёнзы гынчян цундини. Җы тифәдисы Хўда Гәҗя зэ савәни ги исраилжынму гили чыдили.

МАФЫНБИН – Зэ Гуйҗун Китабушон җы гуон бусы мафынбин, җы хансы жынди заён жупизышонди җун бин. Җочў Муса шынжынди фалү, ба дыйха мафынбинди жын да данлин жын гынчян щүанҗин ликэдини, җё та ги данлин жын бә жәгили зэмусы ба таму зэ Хўдади мянчян бә зўчын буганҗиндили. Дансы жынди бин холи, ахунму ё ба җыгә динхани. Йиху таму гиди кухуан җё та хуэйчини. Чўгуә җыгә зэ яхўтиди йүяншон мафынбинди («царат») хуади йисы е бёҗы заён ёнзыди мый, хуэдёди чыхә, дунщи хуэйҗәсы фонзыдини. Зэ Мусади Фалүшон ю хошо зыфәни, замуҗя да мыйшон дый туәни зэмусы ба гәҗяди фонзы зў ганҗинни.

МӘЮ ЖЁМЯНДИ МӘМӘ ҖЕЧИ – Җысы исраилжынму гуәди җёмын җечи. Ба яхўтиди Пасха җечи гуәлиди йихў, лянчў чи тян гуә җыгә җечидини. Гуә җыгә җечиди сыхур, исраилжынму гуон ё чы мәю җёмянди мәмәни, бу чы ю җёмянди чыди. Зу җымуҗя исраилжынму җищёнли, замуҗя Хўда монмонди ба тамуди зўбый да Египет линчўлэли, да нэгә дифоншон, зэ натар таму донли нўли. Ту йитян дэ шукур җечиди нэйитян жынму шудо йидарни ги Хўда налэ заён гўрбанидини (кан Җефон 12:15-20; 13:3-10; Левит 23:6-8; Фур 28:17-25; Фалү 16:8).

МОАВЖЫНМУ – Җысы Моавди хубый. Моавсы Лутди эрзы, Ибращимэ шынжынди җыэрзы. Ба та Лутди да нүзы сын-ёнхали. Таму зэ Моав дифонни җўли. Җысы зэ Сыхэ дунбонгәди йигә чўчын ходи гуйҗя. Моавжынму зунхў Хамос җя-хўдали. Тамуди йүян зущён яхўти йүян. Тамусы исраилжынмуди дўшман.

МОЛОХ – Җысы Ханаан дифонди жынму бэвонди йигә җя-хўда. Жынму, чүанпин аммонжынму, зунхў Молохли. Ги та ба гәҗяди ваму җүли гўрбанили.

МУНАФИК – Җуонди хожын.

МУСА – Вида шынжын (замуди шыдэ зочянди бонҗер 3400 няншон); Хўда җё та ба яхўти минжын да Египетди япыйшон җефончўлэли. Зэ Синай саншон Хўда ги Муса ба Тади шыгә фынфу зэмусы йиче данлин фалү дэ минлин гигили.

МУСАДИ ФАЛҮ – җысы зэ Торати Китабу литу щехади йиче фынфу, минлин дэ фалү. Ба җыще фынфу Хўда чечў Муса шынжын ги яхўтижынму гигили, җё таму зунхўни.

МЯНДИ ДЭ ЛЁНШЫДИ ГЎРБАНИ – Җочў Мусади Фалү, ба җыгә гўрбани да мәдаҗәхади хуэйҗәсы цохади мыйзышон, хуэйҗәсы да мыйзыди мяншон дэ да ташон шохади мәмәшон зўдини. Чўгуә җыгә ги мян литу ба чин-ю дэ шоди щён хуәгидини.

НАЗОРЕЙЖЫН – Җыгә «назорейжын» хуа да яхўтиди назир – «ги Хўда җёгиди», «ги Хўда фынгиди» хуашон чўлэди. До исраилжынмушон мый йигә жын – нанжын хуэйҗәсы нүжын, сый вонщёнди ба гәҗя на динхади сыхур хуэйҗәсы ба йиче шуфу ги Хўда җүги, гиди вардэ чынха назорейжынни. Җочў җыгә вардэ, та бу нын хә путоҗю дэ быйҗю, бу нын чы сын хуэйҗәсы сэганди путо зэмусы да путошон зўхади йиче. Назорейжын бу нын ти туфа дэ гуа хўзы. Ба вардэ ванчынлиди йиху, назорейжын ё ба туфа тидё ги Хўда ба заён гўрбани налэни.

НЭГЭ ДУН-Я – На яхўти хуа җёди «Шеол». Жынму вучонлиди йиху до җыгә вәршондини. Суандисы, та зэ димянди дин шынчуәрни. «Шеол» бущён дуәзэхэ. Дансы зэ дуәзэхэ литу Хўда ги ю гўнахарди жынму динли зуйлиди йиху, таму шу кўнанни, кәсы вон Шеол литу йиче жын дочидини – есы гундожын, есы ю гўнахарди. Зэ Гуйҗун Китабу литу Шеол бёфәдисы вучон хуэйҗәсы фынкын.

ПАСХА ҖЕЧИ – Песах (яхўти йүян). Җысы исраилжынму гуәди ту йигә җёмын җечи. Ба җыгә җечи няннян җынйүә шы сы нэйитянди хушон гуәдини. На яхўти хуа ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сы йүә. Җыгә җечи зыфәдисы Хўда замуҗя ба яхўтижынму да Египетди япыйшон җефончўлэли. Җыгә җечишон исраилжынму ё зэ ёнгозыни дэ чыни (кан Җефон 12:1-13, 21-51; Левит 23:5; Фур 28:16-25; Фалү 6:1-7).

ПИННАН ГЎРБАНИ – Җысы ги Хўда дощеди гўрбани. Ба җү гўрбаниди сынлин зэдёлиди йиху, ба тади дин ходи йилэзы ахун зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодёдини. Ба ди эрлэзы җүха гўрбаниди жу тади җящя дэ ахун чышондини. Җыгә лянхә чыди чынха лян Хўда фәхәди гощин җечи дэ лян Хўда хуэйфу лэвонди щёнҗынли.

РЕФАИМЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраилжынму ба җыгә димян җаншонли. Зулян енакди хубый йиён, рефаимжынмусы го ханҗяди дэ җиндади жын.

СИНАЙ – Гуйҗун сан, ба та хан җёдисы Хорив. Зэ җыгә саншон Хўда ги Муса шынжын ба Гәҗяди Фалү гигили. Та зэ Египет Синайди банхэдонини.

ТЯНЩЯН – Хўда зохади мәю шынзыди, ю эргилиди хуәвар. Тянщян зэ тяншон җўдини, кәсы таму җочў Хўдади фынфу нын до диҗешон, ба Хўда җё таму ганди сычин ганни.

УРИМ ДЭ ТУММИМ – Җысы лёнгә гуйҗун дунщи, ба таму зэ лянлянзыди кудэзыни гәдини. Вын Хўдади вонщёнди сыхур, яхўтиди да ахун ба таму зэ конзышон дэли. Данпа җы зущён җуа чирди йиён, җисы йигә дунщиди йисысы «зусы», данлинди – «бусы».

ФАЛҮ ФУ – Җыгә бёщян нын ба Хўда ги Муса шынжын гихади йиче Торати Китабу зыфәги. Та литу ю вугә фуни: Датур, Җефон, Левит, Фур дэ Чунфә фалү. Җыгә бёщян хан нын ба Торати Китабуди ди вугә фуди йилэзы канги (җысы Чунфә фалү фу), зэ натар щедисы гәёнди фалү, фынфу дэ минлин.

ФИЛИСТИМЖЫНМУ – Зэ Филистия җўхади минжын. Җыгә гуйҗя зэ Палестина димяншонди Диҗунхэди щи-нанди янзышонни. Ба филистимжынмуди чўшы хощён хан җыбудо; суандисы таму да щянзэди Греция бангуәлэди. Таму бущён зэ Ханаан җўди данлин минжын. Ю йибян ба таму җёдисы «мә зўха суннэтиди», йинцысы таму мә җочў җыгә куйчын зу, суйжан зэ Палестина җўди данлин минжынди җунҗянни җыгә куйчынсы җун-ёди (чуанфәкэди). Филистимжынму ги Палестинади вугә чын зали гынли – җысы Газа, Аскалон, Геф, Азот дэ Екрон. Җисы исраилжынму ба Ханаан гуйҗя җаншон, нэхур филистимжынму чынха тамуди дин дади дўшманли.

ХАЛДЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Тигр дэ Евфрат хәди хамянни дэ Персия хэван янзышон җўхади минжын. Йиху халдейжынмуди дифон бёҗытуә Вавилон гуйҗяли.

ХАМОС – Җысы моавжынму бэвонди йигә җя хўда.

ХАНААН (яхути хуа: Кенаан) – Җысы Палестинади йигә гўдэ минзы. Ю йибян ба җыгә минзы ги туанйүарди димян сыйүнли. Ба Финикия, Тир, Сидон дэ данлин чынпуди жынму е җёдисы хананейжынму.

ХАНАНЕЙЖЫНМУ – Җысы Ханаанди хубый, тасы Хамди эрзы, Нухди сунзы. Таму зочян зэ Палестина җўли, йиху исраилжынму ба җыгә димян җаншонли. Щянтян хананейжынму зэ хэянзышон дэ Иордан хәди щибонгә янзышонди чўчын ходи пинйүанни җўли. Дансы ба таму лян саншон җўди аморрейжынму фынщёкэ, хананейжынму чинчир зущён пинйүанди жынму вончў чўдини. Йиху хананейжынмуди минзы бёфәтуә зэ Палестина җўди йиче жынли. Хананейжынму щинфу чўчын ходи җя хўда Ваал дэ ю җинди, ги щинэди нүхўда Астартали.

ХАРАМ – Җыгә хуа на яхўти йүян фәдисы «херем», на араб йүян фәсы «харам». Җыгә хуа ю җигә йисыни. Билүн, җочў Хўдади фалү жынму бу нын ган гәёнди сычин (билүн, чы җўжу). Җыгә хуа хан нын бёфә Хўда йинавар юди фугуй. Җы зусы ги Хўда фынгиди бавэди дунщи, сынлин хуэйҗәсы жын; Хўда чынха җыгә дунщиди йинаварди Җонгуйдили. Ба җыгә дунщи бэвон Хўдади сыхур сыйүндини хуэйҗәсы ба та ё щёмедёни. Дансы ба булүн нагә дунщи, сынлин хуэйҗәсы жын җёчын «харам», җыгә бёфәдисы ба та да жынмуди шәхуэй литу ликэ, ба та ги Хўдади шуни җёдэги. Ба җымуҗяди жын, сынлин хуэйҗәсы дунщи щёмедёдини. Йинви нэгә ба таму суандисы ги Хўда җүгиди.

ХЕРУВИМ (яхўти хуа) – Җысы фусы Хўдади Тянщянму. Ба таму хуади зущён ю бонзыди, тамуди лянмян лян жынди йиён.

ХЕТТЕЙЖЫНМУ – Җысы Ханаан эрзыди Хетди хубый. (Ханаансы Хамди эрзы, Нухди сунзы (кан Датур 10:15). Зэ замуди шыдэ зочянди бонҗер 1200 няншон хеттейжынму юли хын дади гуйҗяли, тади җинчын зэ щянзэди Турция димяншонни. Җыгә гўйҗяди бянҗе до Ханаан димяншондини, йинви нэгә зэ гуйҗун Китабушон зыфәдини, хеттейжынму зэ Ханаан зочян җўли, йиху ба җыгә дифон исраилжынму җаншонли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ХӘТУН ЩЁНЗЫ – Җысы на җин езы бочўди муту щёнзы. Зэ та литу цундисы лён пян шыту, зэ шытушон щеди Шыгә Датянмин.

ХИВВЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраилжынму ба җыгә дифон җаншонли. Таму зэ гуйҗяди җунщин йилэр җўли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ХОРИВ – Җысы гуйҗун сан, ба та хан җёдисы Синай. Зэ җыгә саншон Хўда ги Муса шынжын ба Гәҗяди Фалү гигили. Та зэ Египет Синайди банхэдонини.

ХОРРЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраилжынму ба җыгә дифон җаншонли.

ХЎДАДИ ШЫН ЛИН – Рохалхўдўс (араб йүян) зусы Хўда йинавар юди Лилён. Җисы Хўда зэ җыгә дун-яшон ган сыкэли, зэ Гуйҗун Китабу литу фәдисы Тади Шын Лин ганли җыгә йинщёнли.

ХЎДАДИ ГУЙҖУН ҖОНФОН – (кан ГУЙҖУН ҖОНФОН).

ЧУЙ ЛАБАДИ ҖЕЧИ – Ба җыгә җечи чи йүәди ту йитян гуәдини (на яхўти хуа ба чийүә җёди «Тишри»; җыгә бонҗерсы замуди җюйүә хуэйҗәсы байүә). Җы йитян исраилжынму бу нын зў сыса хуә. Ба чуй лабади шынчи тинҗян, таму ё шудо йидарни ги Хўда налэ гўрбанини (кан Левит 23:23-25; Фур 29:1-6).

ШАНБЭ – Шаббат (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «нанвын, хуанха». Җочў Хўда гихади фалү җысы йигә гуйҗун йитян. Шыгә Датянмин литуди ди сыгә тянмин. Шанбэ җы йитян йиче исраилжын бу нын зў сыса хуә (да җўма хушон до шанбэ хушон). Җы йитян исраилжынму ё шудо йидарни куаҗён Анлахў Торляни, ги Хўда ган гунсыни. Ахунму налэ лёнгә шоди гўрбанидини, зэ гуйҗун вәршон ба цун зўхади щинщүан мәмә гәхадини.

ЩЕ – Зэ Гуйҗун Китабу литу ще ю да йисыни. Ще гуонсы Хўдади, ба та суандисы җю минди дунщи. Йинви нэгә дансы ба булүн сый дасы, тади ще тондо димяншон, нэхур димян чынха буганҗиндили. Ви ба жынму хуэйҗәсы шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗин, җү гўрбаниди сыхур е сыйүн щели.

ШЕКЕЛЬ ЙИНЧЯН – Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни сыйүнди йинчянди фынлён. Йигә шекель йинчян литу бонҗер ю 11 граммни.

ШОДИ ГЎРБАНИ – Җысы байир гўрбани, йинцысы ба җү гўрбаниди сынлин зэлиди йиху, ба тади йиче куэзы зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодёдини. Зэ данлинди гўрбанишон ба сынлинди юди куэзы шодёдини, ба юди чыдёдини. Ба шоди гўрбани жынму ги гәҗя мә шынхади, та дусы Хўдади. Җыгә гўрбани зыфәдисы җү гўрбаниди жын шыщин-шыйи щинфу Анлахў Торлядини.

ШО ГЎРБАНИДИ ҖУӘЗЫ – Җыгә, зущён да щёнзыди, на тун езы бочўди җуәзы зэ гуйҗун Хўдади җонфонди йүанзыни зандини. Зэ та готу ба налэди сынлин дэ лёншыди гўрбани шодини. Җуәзыди сыгә гуэзышон ю сыгә гәни: җы сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён.

ШО ЩЁНДИ ҖУӘЗЫ – Җыгә на җин езы бочўди будади җуәзы зэ гуйҗун Хўдади җонфонди Гуйҗун вәршон зыдини. Та зэ чуонлянзыди чянмяннини, ба хәтун щёнзы гуанчўдини. Зулян шо гўрбаниди җуәзы йиён, җуәзыди сыгә гуэзышон ю сыгә гәни: җы сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён. Яхўтиди да ахун мый йигә ганзо дэ хушон зэ та готу ба ги Хўда налэди шо щёнди гўрбани шодини. Ви ба шо щёнди җуәзы зў ганҗин, мый йинян ба тади гә лян җүха гўрбаниди ще мәдини.

ШОДИ ЩЁН – Зэ зыҗиди сынхуәшон исраилжынму сыйүнли заён гуйҗунди цуан дунщили. Җы гуон бусы зэ тянтянди йүнтушон, хансы ви зунхў Хўда. Шоди щён литу ю оних, стакт, цуан халван дэ ладанни. Ба таму зўчын йиёнди хуәдёдини, җучын мянмянзыдини. Исраилди ахунму мый йигә ганзо дэ хушон зэ байир шо щёнди җуәзышон (кан ШО ЩЁНДИ ҖУӘЗЫ) зэ гуйҗун Хўдади җонфонни, йиху зэ Иерусалим сыни (кан Исх 30:7-9) ба налэди щён шоли. Шо щёнди куйчын ю фәхәди дэ каншуди җинни.

ШУЩИН – Хухуэй, жын гәҗяди гўнахар зэмусы вонщён гэбян гәҗяди ганбан, вончян шәлүди зэ бу ган гўнахарли.

ШЫГӘ ДАТЯНМИН – Лён пян шытушон щехади Хўдади шыгә да фынфу (кан Җефон 21:1-17; Фалүди чунфә 5:1-21).

ШЫНЖЫН (наби – араб йүян) – Җыгә хуа зыфәдисы ба Хўдади хуа тинли йиху ба җыгә хуа ги жынму нын фәди сунщинжын. Шынжын җё жынму пащён Хўдани, ба Тади фынфу ганни зэмусы бу җё ган гўнахар. Шынжын ба йүди сычин нын җыдо.

ШЫТУ ҖЎЗЫ – Җысы йигә да шыту, Ханаан дифоншон җўди вэдожынму бэвон тали. Та зэ шо гўрбаниди җуәзы гынчян, зущён җўзы йиён, лилизы зандини. Җыще шыту жыншы җя хўда Ваал дэ нүхўда Астартадини.

ШЫЧИР – Җысы җочў Мусади фалү ги Хўда яндин фынгиди дунщи лян чянди шылэзы, йидяндяр щён зэкати.

ЯГЎБЭ – Шынжын, Исхар шынжынди эрзы, Ибращимэ шынжынди сунзы. Та ю шы эргә эрзыни, йиху таму чынха яхўтижынмуди шы эргә зўди зўщянли. Зэ Гуйҗун Китабу литу ба җы шы эргә зў җёдисы исраилжынму, йинцысы Ягўбэди данлин минзысы Исраил.

ЯХЎТИ – Ягўбэ шынжынди шы эргә эрзы литуди йигә, яхўти зўди дэ йиче яхўтижынди зўщян. Инҗил Китабушон ба исраилжынму хан җёди яхўтижынму. Да Яхўти зўшон йиху йиче исраил дэ яхўтиди хуоншон зэмусы җынмуди Җюминҗя Эрса Мәсих чўли шыли.

ЯХЎТИ ДИФОН – Яхўтижынмуди гуйҗя, та зэ Палестина дифонди нанбонгәни; яхўтижынмуди зўгуй. Тади дин дади чынпусы Иерусалим.

ЯХЎТИЖЫНМУ – Яхўти шынжынди йиче хубый, есы йиче исраилжынди данлин минзы.

ЯХЎТИ ЙҮЯН – Исраилжынму вон Вавилон гуйҗя (җысы зэ заму шыдэ зочянди 586 няншон) банди щянтян, таму сыйүн җыгә йүянли. Исраилжынму да Вавилон хуэйлэди йиху, дуәйибанзы жын на арамей йүян фәтуә хуали. Гуйҗун Китабуди хын дуәди буфын на яхўти йүян щехади.

Table of Contents

Гуйҗун Китаб

Торати Китабу

Торати Китабу

Датур

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50

Җефон

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40

Левит

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27

Фур

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36

Фалү

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34

ДИЛИТЎ

Хуадян (торат)

АДАН
АНЛАХЎ ТОРЛЯ
АМАЛИКЖЫНМУ
АМИНЭ
АММОНЖЫНМУ
АМОРЕЙЖЫНМУ
АСТАРТА
АХУНМУ
БОХЎҖЯ
БЭ ГУЙҖУН МӘМӘДИ ҖУӘЗЫ
ВААЛ
ВАРДЭ
ВӘПЫНЗЫ ҖЕЧИ
ВОН БЫЙНИ ЩИ ГЎНАХАРДИ ЖЫЗЫ
ВЭДОЖЫН
ГАЛИЛЕЯ
ГЕРГЕСЕЙЖЫНМУ
ГӘ МЫЙЗЫДИ ҖЕЧИ
ГУЙҖУН ВӘР
ГУЙҖУН ҖОНФОН
ГУЙҖУН ҖОНФОНДИ ЙҮАНЗЫ
ГУЙҖУН КИТАБУ
ГУЙҖУН ЛИЩИН
ГУЙҖУН МӘМӘ
ГУЙҖУН ЩЁН-Ю
ГУЙҖУН ЮДЫНЗАН
ГУН-ЁН (жунгуә хуа)
ГЎНАХАР
ГЎРБАНИ
ДА АХУН
ДАНЛИН ХЎДАМУДИ ЁНЗЫ
ДИН ГУЙҖУН ВӘР
ДЭЦЭ ХЎДА
ЕВУСЕЙЖЫНМУ
ЕНАКДИ ХУБЫЙ
ЕФОД
ҖИНШЫН
ҖЎ
ЗОНГУЙ
ЗЎ
ИБРАЩИМЭ (ИБРАМЭ)
ИОРДАН ХӘ
ИСМАИЛ, ИСМАИЛҖЯДИ ЖЫНМУ
ИСРАИЛ
ИСХАР
ЙИНПАН
КЕНЕЙЖЫНМУ
КОНЗЫШОН ДЭДИ ЛЯНЛЯНЗЫ
КЭРАМЭТИ
ЛАДАН ЩЁН
ЛЕВИТЖЫНМУ
ЛЁН ПЯН ШЫТУ
ЛИВАН САН
МАДИАН, МАДИАНЖЫНМУ
МАННА ЛЁНШЫ
МАФЫНБИН
МӘЮ ЖЁМЯНДИ МӘМӘ ҖЕЧИ
МОАВЖЫНМУ
МОЛОХ
МУНАФИК
МУСА
МУСАДИ ФАЛҮ
МЯНДИ ДЭ ЛЁНШЫДИ ГЎРБАНИ
НАЗОРЕЙЖЫН
НЭГЭ ДУН-Я
ПАСХА ҖЕЧИ
ПИННАН ГЎРБАНИ
РЕФАИМЖЫНМУ
СИНАЙ
ТЯНЩЯН
УРИМ ДЭ ТУММИМ
ФАЛҮ ФУ
ФИЛИСТИМЖЫНМУ
ХАЛДЕЙЖЫНМУ
ХАМОС
ХАНААН (яхути хуа: Кенаан)
ХАНАНЕЙЖЫНМУ
ХАРАМ
ХЕРУВИМ (яхўти хуа)
ХЕТТЕЙЖЫНМУ
ХӘТУН ЩЁНЗЫ
ХИВВЕЙЖЫНМУ
ХОРИВ
ХОРРЕЙЖЫНМУ
ХЎДАДИ ШЫН ЛИН
ХЎДАДИ ГУЙҖУН ҖОНФОН
ЧУЙ ЛАБАДИ ҖЕЧИ
ШАНБЭ
ЩЕ
ШЕКЕЛЬ ЙИНЧЯН
ШОДИ ГЎРБАНИ
ШО ГЎРБАНИДИ ҖУӘЗЫ
ШО ЩЁНДИ ҖУӘЗЫ
ШОДИ ЩЁН
ШУЩИН
ШЫГӘ ДАТЯНМИН
ШЫНЖЫН (наби
ШЫТУ ҖЎЗЫ
ШЫЧИР
ЯГЎБЭ
ЯХЎТИ
ЯХЎТИ ДИФОН
ЯХЎТИЖЫНМУ
ЯХЎТИ ЙҮЯН