# Ижъырэ Зэзэгъыныгъэр, КъэбарышӀур

Институт перевода Библии

## Ехъошуа


Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru


Институт перевода Библии


Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360


ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

## Ехъошуа

### Ехъошуа

Ехъошуа


Пэублэ гущыӀ

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]


### Пэублэ гущыӀ


Ехъошуа


Ехъошуа


Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр, Москва


2023

Ехъошуа

Книга Иисуса Навина

на адыгейском языке

Joshua in the Adyghe language (ISO: ady)

© Институт перевода Библии, 2023


Пэублэ гущыӀ

Лъытэныгъэ зыфэтшӀырэ тхылъеджэр!

Тхьэм и ГущыӀэ ЛъапӀэу Библием иӀахьыгъоу, «Ехъошуа» зыфаӀорэ тхылъэу адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыжьыгъэр уапашъхьэ илъ.

«Ехъошуа» тхылъыр Тэуратым ыуж къекӀы, Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм итарихъ тхылъхэм апэрэ. Мосэ израил цӀыфхэр Мысырым къырищхи, шъофнэкӀымкӀэ къырищэхи, КъэнаӀан чӀыгум ылъэныкъокӀэ къызэрищагъэхэр Тэуратым къеӀуатэ. Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъо пачъыхьэхэр къызыщытебанэхэм, Мосэ ахэм атекӀуи ахэм ячӀыгухэу КъэнаӀаным пэчӀынатӀэхэр къыӀэкӀэхьагъэх. Израилым илӀэкъо пшӀыкӀутӀумэ ащыщэу лӀэкъуитӀурэ ныкъорэр ахэм арытӀысхьагъэх. Ау мурадыгъэр КъэнаӀан ары: джырэ палестинэ–израил чӀыгухэр ежьыри къытекӀыщтхэми къаритынэу Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъэгъагъ. Ау ащ нэс Мосэ къыгъэшӀагъэп, чӀыгур заокӀэ ыубытыныр ежь анахь ӀэпыӀэгъу благъэу иӀэгъэ Ныун ыкъо Ехъошуа ыпшъэ рилъхьажьыгъ.

Джары тхылъэу «Ехъошуа» къызэрэригъажьэрэр. Ехъошуа зэкӀэ израил цӀыфхэр игъусэхэу Иордан псыхъом къызэпырыкӀи, КъэнаӀан чӀыгум ихьагъ, ащ щыпсэущтыгъэ пачъыхьэ зэфэшъхьафмэ язэуагъ (а 1-рэ – я 12-рэ шъхьэхэр). Гъэзэуат зэо лъапӀэм (Къэгъазэ зыщамышӀырэ зэо лъапӀэ; Зэо лъапӀэм) ишапхъэхэм атетэу чӀыгур штэгъэным фэгъэхьыгъэ зэо Ӏофыр зэрахьагъ. Израил цӀыфхэр агухэмкӀэ Тхьэм фэшъыпкъэфэхэ Зиусхьаным ахэм текӀоныгъэр къаритыщтыгъ. Тхьэм иунашъокӀэ израил цӀыфхэм КъэнаӀан къалэхэмрэ цӀыфхэмрэ «хьарам» ашӀынхэ фэягъ. Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ «хьарам» гущыӀэм мэхьанэу иӀэр – «Зиусхьаным фэгъэшъошэгъэныр». Ащ къикӀыщтыгъэр лъэпсэкӀодэу ахэр Тхьэм фэбгъэкӀодынхэр арыгъэ. Непэ тэ ар жъалымэгъэшхоу къытщэхъу, ау а лъэхъаным ащ фэдэ зекӀуакӀэр къызэрыкӀоу щытыгъ. А уахътэм КъокӀыпӀэ Благъэм щыпсэущтыгъэхэр зэрэгущыӀэщтыгъэхэр мыщ дэжьым къыщыдэплъытэн фае: гущыӀэм пае, я 15-рэ шъхьэм ия 13-рэ – я 15-рэ усэхэм къыщаӀо Хъэурэн къалэм зы лъэпкъ Ӏэнэкъ къытекӀыгъэхэу зэрэщыпсэущтыгъэр. Ау ащ ыпэкӀэ мы къалэм дэсыгъэхэр зэкӀэ зэраукӀыгъэхэр я 10-рэ шъхьэм ия 36-рэ – я 39-рэ усэхэм къащыӀуагъ. НэмыкӀэу къэпӀон хъумэ, Тхьэм иунашъо кӀэзыгъэнчъэу цӀыфхэм зэрагъэцэкӀагъэр ары зэкӀэмэ апэ ащ фэдэ гущыӀэ лъэшхэмкӀэ къыкӀагъэтхъынэу зыфэягъэхэр. Ары пакӀопышъ пэщэ дэгъум ищысэу Ехъошуа зэрэщытыр мыщ дэжьым къыхэщы: Тхьэм ихабзэ ар фэшъыпкъ, Тхьэм шӀошъхъуныгъэшхо фыриӀэу, лӀыгъэшхо хэлъэу ащ цӀыфхэр зылъещэх.

Израил лӀакъохэм азыфагу чӀыгур зэрэщагощыгъэм тхылъым иӀахьышӀу къытегущыӀэ (я 13-рэ– я-22-рэ шъхьэхэр). Израил цӀыфхэмкӀэ а къэбарым мэхьанэшхо иӀагъ. Къызэригъэгугъагъэхэ чӀыгум Тхьэм щыфэшъыпкъэным фэгъэхьыгъэ гущыӀэу лъэпкъым ытырэмкӀэ тхылъыр къеухы (я 22-рэ – я 24-рэ шъхьэхэр). Израил цӀыфхэр ягущыӀэ фэшъыпкъагъэхэмэ–фэмышъыпкъагъэхэмэ ащ ыуж къикӀырэ тхылъхэм, анахьэу «Гъуазэхэм» къагъэлъагъо.

Мы тхылъэу ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэр цӀыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм абзэхэмкӀэ гъогогъуишъэрэ зэрадзэкӀыгъ. Джы, мары, адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыгъэу а тхылъ гъэшӀэгъоныр ори къызэгопхыгъ. Электроннэ амалхэр къызфэбгъэфедэхэзэ джырэкӀэ ащ уеджэн плъэкӀыщт, тапэкӀэ тхылъыр къыхаутын агу хэлъ.

Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэм къахэкӀыгъэхэу щыт цӀэ унаехэр адыгэ макъэхэм якъэӀуакӀэ тетэу тхыгъэх.

Адыгабзэм щамыгъэфедэрэ къэӀуакӀэхэу къыхафэхэрэм ямэхьанэ къызэӀуахэу нэкӀубгъомэ ачӀэгъ ехьыхынхэр фэтшӀыгъэх.

Еджэхэрэр рыгъозэнхэу картхэмрэ гущыӀалъэрэ тхылъым кӀыгъух. А зэкӀэ тхылъеджэхэм ӀэпыӀэгъу къафэхъунэу тэгугъэ. Тауратыр, Мосэ итхылъитф, 2024-рэ илъэсым къыхаутынэу агу зэрэхэлъым тигуапэу шъущытэгъэгъуазэ. Электроннэ амалхэр къызфэжъугъэфедэхэзэ а тхылъхэм ащыщыхэм джырэкӀэ институтым ивебсайт шъущяджэн шъулъэкӀыщт.

Тхылъэу «Ехъошуа» зэзыдзэкӀыгъэхэм, редакторхэм, адыгабзэкӀэ ар къыдэкӀыным зиӀахь хэзышӀыхьагъэхэм зэкӀэми Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр афэраз. Лъытэныгъэ зыфэтшӀырэ тхылъеджэхэм тхылъэу апашъхьэ итлъхьагъэр агу рихьынэу тэгугъэ.

ШъуишӀошӀхэмрэ шъуиеплъыкӀэхэмрэ яхьылӀэгъэ къэбар Библием изэдзэкӀынкӀэ ти Институт ежъугъэшӀэн шъулъэкӀыщт.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр,

Москва

### Апэрэ шъхьэр


Ехъошуа КъэнаӀаныр ыубытынэу Зиусхьаным унашъо къызэрэфишӀырэр

1Тхьэу Зиусхьаным[†][*] иӀумэтэу Мосэ зэлӀэм ыуж, Мосэ ӀэпыӀэгъоу иӀэгъэ Ныун ыкъо Ехъошуа Ар къеджи, къыриӀуагъ:[+]

2– СиӀумэтэу Мосэ лӀагъэ. Арышъ, кӀуи израил цӀыфхэр Иордан псыхъом зэпырыщыхи – чӀыгоу мы лъэпкъым Сэ къестырэм ищэх[+]. 3Мосэ зэрэзгъэгугъагъэу, сыд фэдэ чӀыпӀэ шъулъакъо теуцоми, ар Сэ шъо къышъостыщт[+]. 4КъыблэмкӀэ шъофнэкӀым щегъэжьагъэу темырымкӀэ щыӀэ Ливан къушъхьэхэм анэсэу, тыгъэкъокӀыпӀэмкӀэ Ефрат псыхъошхом (хьатхэм ячӀыгуи къыхиубытэу) щегъэжьагъэу тыгъэкъохьапӀэм щыӀэ Хышхом[*] нэс шъуичӀыгу зыщиубгъущт[+]. 5ГъашӀэу уиӀэм зы мэфэ закъуи хэти о къыппэуцужьын ылъэкӀыщтэп. Мосэ Сэ сызэригъусагъэм фэдэу ори сыуигъусэщт. Сэ усыбгынэщтэп ыкӀи, укъэзгъэнэщтэп ыкӀи[+].

6Пытагъи лӀыгъи къызыхэгъаф, шъуятэжъхэм къястынэу сӀуи, гущыӀэ пытэ къызфястыгъэгъэ чӀыгум цӀыфхэр о ипщэщтхэшъ:[+] 7пытагъи лӀыгъэшхуи зыхэгъэлъ. Сэ сиӀумэтэу Мосэ къыуитыгъэ Хабзэр зэрэпсэоу, кӀэзыгъэ фэмышӀэу, гъэцакӀэ. Тыдэ укӀуагъэми, тыдэкӀи гъэхъагъэ зэрэщыпшӀынэу ащ джабгъумкӀи сэмэгумкӀи удэмых[+]. 8Тхьэм и Хэбзэ тхыгъэ хэт гущыӀэхэр ренэу пӀупэ терэлъых. Ащ итхагъэр кӀэзыгъэнчъэу зэрэбгъэцэкӀэнэу мафи чэщи ахэмэ ягупшыс. Джащыгъум тэрэзэуи узекӀощт, уигъогухэми гъэхъагъэхэр ащыпшӀыщтых[+]. 9Арышъ, Сэ мыщ фэдэ унашъо къыпфэсэшӀы: пытагъи лӀыгъи зыхэгъэлъ. Тыдэ укӀуагъэми Зиусхьанэу уи Тхьэ ренэу уигъусэщтышъ, умыщын, угуи умыгъэкӀоды[+].

10Арыти, лъэпкъым иӀэшъхьэтетхэм Ехъошуа унашъо афишӀыгъ:[+]

11– УцупӀэр къэшъукӀухьи, цӀыфхэм яшъуӀу: «Мэфищ зытешӀэрэм ыуж, мы Иордан псыхъом шъузэпырыкӀынышъ, Зиусхьанэу шъуи Тхьэ шъуиенэу къышъуитырэ чӀыгум шъуубытынэу шъуихьащтышъ, гъомлапхъэ жъугъэхьазыр».

12Ау Рубэнрэ Гъадрэ ялӀакъохэмрэ Мынасэ лӀакъом ызыныкъомрэ Ехъошуа ариӀуагъ:

13– Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ унашъо къышъуфишӀыгъэр зыщышъумыгъэгъупш: «Зиусхьанэу шъуи Тхьэ мы чӀыгур шъо къышъуити, шъуигъэгупсэфыгъ». 14-15Мосэ мыдыкӀэ къышъуитыгъэ чӀыгоу, Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэ щыӀэм, шъуишъхьэгъусэхэри, шъуикӀалэхэри, шъуибылымхэри къерэнэх. Ау Зиусхьаным ахэр шъощ фэдэу егъэгупсэфыфэхэ, Зиусхьанэу шъуи Тхьэм къаритырэ чӀыгур ахэми амыубытыфэ, шъо, зэкӀэ зэон зылъэкӀыщтхэм, ӀашэкӀэ зызэтежъугъэпсыхьи, шъукъошхэм апэ шъуитэу псыхъом шъузэпырыкӀи, ӀэпыӀэгъу шъуафэхъу. Ащ ыуж Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ къышъуитыгъэ чӀыгоу Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэ щыӀэм жъугъэзэжьи, ащ шъуитӀысхьажь[+][+].

16Ахэм Ехъошуа джэуап ратыжьыгъ:

– Унашъоу къытфэпшӀырэр зэкӀэ дгъэцэкӀэщт, тыздэбгъакӀорэми тыкӀощт. 17Зиусхьанэу уи Тхьэ Мосэ зэригъусагъэм фэдэу ори уерэгъусэ къодыйи, Мосэ тызэредэӀущтыгъэм фэдэу ори тыодэӀущт. 18Хэтми о уиунашъо пэшӀуекӀорэр, уигущыӀэ, ар сыд фэдэми, зымыгъэцакӀэрэр тыукӀыщт. Сыд хъугъэми пытагъэрэ лӀыгъэрэ о зыхэгъэлъи!

### ЯтӀонэрэ шъхьэр


Рахъабрэ джасусхэмрэ

1ЕтӀанэ Ныун ыкъо Ехъошуа, Шытым дэт дзэ уцупӀэм, джасуситӀу[†] ригъэкӀыхи, ыгъэкӀуагъэх.

– Шъэфэу шъукӀуи а чӀыгур къэшъуплъыхь,– ыӀуагъ ащ,– анахьэу Ерыхъэу къалэм шъунаӀэ тежъугъэт.

Ерыхъэу ахэр зынэсхэм, бзылъфыгъэ хэтакӀоу Рахъаб зыцӀэм иунэ екӀуалӀэхи, чэщыр щырахынэу ащ къыщыуцугъэх[+].

2А къэбарыр Ерыхъэу къалэм ипачъыхьэ нагъэсыгъ:

– Израил горэхэр мы чӀыгур къаплъыхьанэу мары, пчыхьашъхьэ къэкӀуагъэх.

3Джащыгъум, Ерыхъэу пачъыхьэм ицӀыфхэр Рахъаб фигъакӀохи, иунашъо раригъэӀуагъ:

– Мы чӀыгур зэкӀэ къаплъыхьанэу къэкӀуагъэхэшъ, уиунэ къекӀолӀэгъэ цӀыфхэр къытфищых.

4Ау бзылъфыгъэм хъулъфыгъитӀур ыгъэбылъыгъэх.

– Шъыпкъэ,– ыӀуагъ ащ,– садэжь цӀыфхэр къэкӀогъагъэх, ау ахэр къыздикӀыгъэхэр сэ сшӀагъэп. 5Чэпэзэхэогъум, къэлапчъэхэр зыщырагъэтыжьыщтым, дэкӀыжьыгъэх. Зыздагъэзагъэри сшӀэрэп. ПсынкӀэу ауж шъуихьэмэ, шъуакӀэхьан[+].

6Ежь а хъулъфыгъитӀур унашъхьэм дищаехи, ащ тырилъхьэгъэ чэтэн щэпкъхэм ачӀэгъ чӀигъэбылъыхьэгъагъэх.

7Джасусхэм алъежьагъэхэр Иордан псыхъом екӀурэ гъогум техьэхи, зэпырыкӀыпӀэм нэс кӀуагъэх. Ахэр зэрэдэкӀыгъэхэм лъыпытэу къэлапчъэхэр рагъэтыжьыгъэх[+].

8Джасусхэр гъолъыжьынхэм ыпэкӀэ, бзылъфыгъэр унашъхьэм дэкӀуайи, 9ахэм ариӀуагъ:

– Зиусхьаным[†] мы чӀыгур шъо къызэрэшъуитыгъэр сэ сэшӀэ. Щынэгъошхом тызкӀызэлъиштагъэри мы чӀыгум щыпсэухэрэр зэкӀэ лъэшэу къызкӀышъущыщынэхэри джары[+]. 10Тэ къэбаркӀэ зэхэтхыгъэ: Мысырым шъукъикӀыжь зэхъум, шъукъызэпырыкӀын шъулъэкӀынэу хы Къамылыр шъуапашъхьэ Зиусхьаным зэрэщыригъэгъушъыкӀыгъэри Иордан псыхъом ыкӀыбкӀэ амэр пачъыхьэхэу Сыхъонрэ Ӏогърэ лъэпсэкӀод зэрэщышъушӀыгъэхэри[+]. 11Ар зызэхэтэхым, тыгу къэкӀодыгъ. Зиусхьанэу шъуи Тхьэ ышъхьагъыкӀэ уашъоми ычӀэгъыкӀэ чӀыгуми ащыӀэ Тхьэр арышъ, къышъупэуцужьынэу тащыщ горэми гу къызыӀэпишӀыхьажьышъурэп[+]. 12-13Арэу зыщыткӀэ, сэ гукӀэгъу къызэрэшъуфэсшӀыгъэм фэдэу сиунагъо гукӀэгъу къыфэшъушӀынэу Зиусхьаным ыпашъхьэ шъуитэу тхьэрыӀо къысфэшъушӀ. Сятэрэ сянэрэ, сшыхэмрэ сшыпхъухэмрэ, ахэм яунагъохэм зэкӀэ арысхэмрэ апсэхэр къызэрэжъугъэнэжьыщтэхэм, лӀэныгъэм тыкъызэрэӀэкӀэшъухыжьыщтым ишыхьат тамыгъэри нэрылъэгъу къысфэшъушӀ[+].

14– Шъо шъучӀыпӀэ тэ тпсэхэр лӀэныгъэм ӀэкӀэрэхьэх,– джасусхэм бзылъфыгъэр къагъэгугъагъ.– Ӏофэу зетфэрэм ышъхьэ хэти фимыхмэ, мы чӀыгур Зиусхьаным къызытитрэм ыуж, тэ о гукӀэгъу къыпфэтшӀыщт, шъыпкъагъи къытэбгъотылӀэщт[+].

15Бзылъфыгъэм иунэ къэлэсэрай дэпкъым хэтыгъэти, джащыгъум шъхьангъупчъэмкӀэ едзыхыгъэ кӀапсэмкӀэ ахэр ритӀупщэхыжьхи,[+] 16ариӀуагъ:

– Къышъулъежьагъэхэм шъукъамыгъотыным фэшӀ бгыхэм шъуякӀуи, ахэм мэфищэ защыжъугъэбылъ. ЕтӀанэ ахэм къызагъэзэжьыкӀэ, шъори шъуигъогу шъутехьажь.

17-18Арыти:

– Мы чӀыгум тыкъызихьэкӀэ, джыдэдэм къызэрэуатӀорэм фэдэу мы шъэгъэ плъыжьыр тыкъызэрептӀупщэхыжьыгъэ шъхьангъупчъэм къыпымылъэмэ,– джасусхэм бзылъфыгъэм къыраӀуагъ,– уятэрэ уянэрэ, пшыхэр, уятэ иунагъо зэкӀэ зэрэщытэу о уиунэ къыщымыугъойхэмэ тхьэрыӀоу тэбгъэштагъэр тшъхьарэкӀыжьы. 19Хэтми уиунэ къикӀэу урамым къытехьагъэу аукӀырэм, зэраукӀыгъэр ежьым илажь[*]. АщкӀэ тэ пшъэдэкӀыжь тхьырэп. Ау уиунэ исэу хъурэм ащыщ зыгорэм ыӀэ къынэсмэ, ащ ихьадэгъукӀэ тэры мысэр. 20Зыщымыгъэгъупш: тыпӀуатэмэ, тхьэрыӀоу тэбгъэштагъэр мэкъутэ.

21– Дэгъу,– ыӀуагъ бзылъфыгъэм,– къызэрэшъуӀуагъэм тетэу орэхъу.

Ащ хъулъфыгъэхэр ригъэкӀыжьхи, ежь шъэгъэ плъыжьыр шъхьангъупчъэм пипхагъ.

22Адрэхэр ежьэжьхи, бгыхэм якӀухи, акӀэлъежьагъэхэм гъогухэр къалъыхъуфэхэ, къамыгъотыгъэхэу къагъэзэжьыфэ, мэфищэ ащ щыӀагъэх.

23Ащ ыуж хъулъфыгъитӀур ягъогу техьажьыгъэх. Ахэр бгыхэм къяхыжьхи, псыхъом зызэпырэкӀыжьхэм, Ныун ыкъо Ехъошуа дэжь кӀохи, къяхъулӀагъэр зэкӀэ фаӀотэжьыгъ.

24– Щэч хэмылъэу, мы чӀыгур зэкӀэ зэрэщытэу Зиусхьаным тӀэ къырилъхьагъ.– Ахэм Ехъошуа раӀуагъ.– Ащ щыпсэурэ цӀыфхэр зэкӀэ лъэшэу къытщэщынэх.

### Ящэнэрэ шъхьэр


Иордан псыхъом зэрикӀыгъэхэр

1Пчэдыжьым жьэу Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэхэу Шытым икӀхи, Иордан псыхъом нэсыгъэх. Псыхъом зэпырыкӀынхэм ыпэкӀэ, а чӀыпӀэм уцупӀэ щагъэпсыгъ. 2Мэфищ зытешӀэм ыуж Ӏэшъхьэтетхэм уцупӀэр къакӀухьи, 3цӀыфхэм унашъо афашӀыгъ:

– Зиусхьанэу[†] шъуи Тхьэ дашӀыгъэ зэзэгъыныгъэр зытет мыжъобгъуитӀур зыдэлъ пхъонтэ лъапӀэр[†][*] лэуй-къурмэнышӀхэм[†] рахьыжьагъэу зышъулъэгъукӀэ, шъори зышъуӀэти, пхъонтэ лъапӀэм ыуж шъуихь[+]. 4А лъэныкъом зыпарэкӀи шъукӀуагъэпышъ, шъуздэкӀощтыр джаущтэу шъушӀэщт. Ау благъэу шъукӀэрымыхь, арырэ шъорырэ шъуазыфагу Ӏэнтэгъу минитӀу фэдиз[*] илъын фае.

5Ащ ыуж Ехъошуа лъэпкъым риӀуагъ:

– Неущ Зиусхьаным шъуинэрылъэгъоу шӀэгъошӀагъэхэр зэрихьащтхэшъ, гъэлъэпӀагъэ шъузэрэхъунэу зыжъугъэкъабз.

6ЕтӀани къурмэнышӀхэм мырэущтэу ариӀуагъ:

– Пхъонтэ лъапӀэр шъушти, лъэпкъым ыпэ шъуитэу, гъогум шъутехь.

Арыти, къурмэнышӀхэм а унашъор агъэцэкӀагъ.

7Джащыгъум Зиусхьаным Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Мосэ сызэригъусагъэм фэдэу ори сызэрэуигъусэщтыр ашӀэным пае, непэ щегъэжьагъэу израилхэм зэкӀэми янэрылъэгъоу Сэ узгъэиныщт. 8Пхъонтэ лъапӀэр зыхьырэ къурмэнышӀхэм о унашъо афэшӀи, яӀу:

«Иордан псыхъом шъунэсэу, ащ шъузэрэхахьэу, шъукъэуцу».

9Ащ ыуж Ехъошуа израилхэм ариӀуагъ:

– Моу шъукъэкӀуати, Зиусхьанэу шъуи Тхьэ игущыӀэхэм шъукъядэӀу. 10Тхьэр псэоу къызэрэшъухэтри, шӀокӀыпӀэнчъэу къэнаӀанхэр, хьатхэр, хъэухэр, пэрыцхэр, гъыргъащхэр, амэрхэр, еусхэр зэрэзэбгырифыщтхэри мары шъо къызэрэшъушӀэщтыр[+]. 11Мары зэкӀэ чӀыгум Тетыгъо щызыӀыгъ Зиусхьаным изэзэгъыныгъэ ипхъонтэ лъапӀэ шъуапэ итэу Иордан псыхъом хэхьащт. 12Арышъ, зэкӀэ израил лӀакъохэм нэбгырэ пшӀыкӀутӀу къахэшъух, лӀакъо пэпчъ инэбгырэ зырыз. 13ЗэкӀэ чӀыгум Тетыгъо щызыӀыгъым, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ зыхьырэ къурмэнышӀхэм алъапэхэр Иордан псыхъом зэрэнэсхэу, ащ ипсыхэр къызэтеуцонхэшъ, ышъхьэкӀэ къехырэ псыр дэпкъым фэдэу къэуцущт[+].

14Арыти, израилхэм уцупӀэр Ӏуахыжьи, пхъонтэ лъапӀэр зыхьырэ къурмэнышӀхэм ауж итхэу, Иордан псыхъомкӀэ ежьагъэх. 15Хыныгъо охътагъэти, Иордан псыхъор къиугъэу, нэпкъыхэм къатеуагъэу щытыгъ. Ау, пхъонтэ лъапӀэр зыхьыхэрэр Иордан псыхъом Ӏухьэхи, алъакъохэр псым зэрэнэсыгъэхэм тетэу, 16ышъхьэкӀэ къехырэ псыр къызэтеуцуагъ. Чыжьэу, Цэртан пэгъунэгъоу щыт Адам къалэ дэжь псыр дэпкъым фэдэу къыщызэтеуцуагъ. АдыкӀэ ечъэхырэ псэу, хы Щыугъэм[*] (хы Ӏараба) хэлъадэрэр зэрэщытэу игъукӀыгъ. Джаущтэу израилхэр Ерыхъэу къалэм пэчӀынатӀэу Иордан псыхъом икӀыгъэх[+].

17Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ зыхьырэ къурмэнышӀхэм израил лъэпкъыр аблэкӀызэ, чӀыгу гъушъэм тетэу зэпырэкӀыфэ, Иордан псыхъоу игъукӀыгъэм ыгузэгу ахэр итэу щытыгъэх[+].

### ЯплӀэнэрэ шъхьэр

1Лъэпкъыр зэрэпсэоу Иордан псыхъом зызэпырэкӀым Зиусхьаным[†] Ехъошуа къыриӀуагъ:

2– ЗэкӀэ израил лӀакъохэм нэбгырэ пшӀыкӀутӀу къыхашъухи, лӀакъо пэпчъ инэбгырэ зырыз, 3ахэм унашъо афэшъушӀи, яшъуӀу: «Иордан псыхъом ыгузэгу, къурмэнышӀхэр[†] зыдэщытыгъэхэм дэжь мыжъо зырыз къыщышъушти, чэщыр зыщишъухынэу пчыхьашъхьэ шъукъызщыуцущт чӀыпӀэм шъухьыхи, жъугъэтӀылъых»[+].

4Арыти, Ехъошуа израил лӀакъохэм къахихыгъэ нэбгырэ пшӀыкӀутӀум къяджи, 5ариӀуагъ:

– Иордан псыхъом ыгузэгу, Зиусхьанэу шъуи Тхьэ ипхъонтэ лъапӀэ зыдэщытым дэжь шъукӀу. Израил лӀакъохэм япчъагъэ фэдиз зэрэхъунэу, ащ дэжьым мыжъо зырыз хэти къыщыхерэхи, ытамэ къытырерэлъхь. 6Ахэр шъоркӀэ шӀэжь тамыгъэу орэхъух. ЫужкӀэ шъо шъуикӀалэхэр: «Мы мыжъохэм сыд ямэхьанэр?» аӀоу къызышӀоупчӀыхэкӀэ,–[+] 7Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ Иордан псыхъом къызэпырахы зэхъум, псыр ащ ыпашъхьэ зэрэщигъукӀыгъагъэри, а мыжъохэр израил лъэпкъхэм егъэшӀэрэ гукъэгъэкӀыжь сынэу зэряӀэщтхэри ахэм яшъуӀожь.

8Израилхэм а унашъор агъэцэкӀагъ. Зиусхьаным Ехъошуа къызэрэриӀуагъэу, Иордан псыхъом ыгузэгу мыжъо пшӀыкӀутӀу, израил лӀакъохэм япчъагъэ фэдизэу, къыщыхахыгъэх. Ахэр уцупӀэм къахьыхи, щагъэтӀылъыгъэх. 9Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ зыхьыщтыгъэ къурмэнышӀхэр зыдэщытыгъэхэ Иордан псыхъом ыгузэгу нэмыкӀ мыжъо пшӀыкӀутӀу Ехъошуа щигъэтӀылъыгъэх. А мыжъохэр непэ къызнэсыгъэми ащ щылъых.

10Зиусхьаным Ехъошуа унашъоу къыфишӀыгъэр зэкӀэ израилхэм агъэцэкӀэфэ къурмэнышӀхэр Иордан псыхъом ыгузэгу итыгъэх, Мосэ Ехъошуа къызэрэриӀогъагъэм фэдэу. Ардэдэм лъэпкъыр гуӀэзэ зэпырыкӀыщтыгъэ, 11зэкӀэ зэрэзэпырыкӀэу, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ зыхьыщтыгъэ къурмэнышӀхэри лъэпкъым инэрылъэгъоу нэпкъым къытехьажьыгъэх. 12Мосэ унашъо къызэрафишӀыгъагъэм фэдэу, Рубэнрэ Гъадрэ ялӀакъохэр, Мынасэ лӀакъом ызыныкъо уӀэшыгъэхэу израилхэм апэ итхэу ащ зэпырыкӀыгъэх. 13Джаущтэу нэбгырэ мин тӀокӀитӀу фэдиз зэоным фэхьазырхэу, Зиусхьаным ыпашъхьэ псыхъом щызэпырыкӀыхи, Ерыхъэу кӀэим ихьагъэх.

14А мафэм Зиусхьаным зэкӀэ израилхэм янэрылъэгъоу Ехъошуа ыгъэиныгъ, Мосэ шъхьэкӀафэ зэрэфашӀыщтыгъэм фэдэу, Ехъошуа игъэшӀэ мафэхэр еухыфэ агъэлъэпӀагъ.

15Зиусхьаныр къэгущыӀи, Ехъошуа къыриӀуагъ:

16– Иордан псыхъом къыхэкӀыжьынхэу пхъонтэ лъапӀэр[†] зыхьырэ къурмэнышӀхэм унашъо афэшӀ.

17Арыти, Ехъошуа аущтэу ышӀыгъ.

18Пхъонтэ лъапӀэр зыхьырэ къурмэнышӀхэр Иордан псыхъом къыхэкӀыжьхи, алъакъохэр чӀыгум зэрэнэсыгъэхэм тетэу, псыр къечъэжьэжьи, тыгъуаси тыгъоснахьыпи афэдэу нэпкъым къытелъэдэжьыгъ.

19Джаущтэу апэрэ мазэм ияпшӀэнэрэ мафэ лъэпкъыр Иордан къызэпырыкӀи, Ерыхъэу итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъо щыӀэ Гъылгъал уцупӀэ щигъэпсыгъ. 20Мыжъо пшӀыкӀутӀоу Иордан псыхъом къыхахыгъэхэри джа чӀыпӀэм Ехъошуа сынэу щигъэуцухи, 21израилхэм ариӀуагъ:

– ЫужкӀэ, къышъухэкӀыгъэхэр: «Мы мыжъохэм сыд ямэхьанэр?», аӀоу къышъоупчӀыхэмэ, 22израилхэр чӀы гъушъэм тетхэу Иордан къызэрикӀыгъэхэр яшъуӀу. 23Зиусхьанэу шъуи Тхьэ шъуикӀын шъулъэкӀынэу хы Къамылыр шъуапашъхьэ зэрэщигъэгъушъыгъагъэм фэдэу тикӀын тлъэкӀынэу Иордан псыхъори тапашъхьэ щыригъэгъушъыкӀыгъэба[+]. 24Лъэпкъэу дунаим тетхэм Зиусхьаным ыкӀуачӀэ зэрэиныр ашӀэным, шъори, шъуигъэшӀэ мафэхэр шъоухыфэ, Зиусхьанэу шъуи Тхьэ щынагъо фышъуиӀэным пае Ащ аущтэу зыкӀишӀыгъэр[+].

### Ятфэнэрэ шъхьэр


Израилхэр Гъылгъал сунэт зэрэщашӀыгъэхэр

1Зиусхьаным[†] израилхэр къикӀынхэ алъэкӀынэу Иордан псыхъор апашъхьэ зэрэщыригъэгъушъыкӀыгъэр ащ итыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъо щыпсэурэ амэр пачъыхьэхэмрэ хы Ӏушъом Ӏус къэнаӀан пачъыхьэхэмрэ зызэхахым, агухэр къэкӀодыгъэх, израилхэм апэуцужьынхэу лӀыгъи къафэнэжьыгъэп.

2А уахътэм:

– Мыжъом шъэжъые чанхэр хэшӀыкӀыхи, икӀэрыкӀэу израилхэр сунэт шӀых[*] ,– ыӀуи Зиусхьаным Ехъошуа къыриӀуагъ.

3Арыти, Ехъошуа мыжъом шъэжъые чанхэр хишӀыкӀыхи, израилхэр Ӏэрэлот[*] Ӏуашъхьэм сунэт щишӀыгъэх.

4Мары ащ аущтэу зыкӀишӀыгъэр: Мысырым къикӀыжьыгъэ хъулъфыгъэхэу зэон зылъэкӀынэу щытыгъэхэр зэкӀэ, шъофнэкӀым къыщекӀокӀыфэхэ, ащ илӀыхьагъэх. 5Мысырым къикӀыжьыгъэ хъулъфыгъэхэр сунэт шӀыгъэхагъэх, шъофнэкӀым адрэ къыщыхъугъэхэр сунэт шӀыгъагъэхэп. 6Мысырым къызекӀыжьхэм Зиусхьаным зэремыдэӀугъэхэм къыхэкӀэу, зэкӀэ хъулъфыгъэхэу зэон зылъэкӀынэу щытыгъэхэр олӀэфэхэ, илъэс тӀокӀитӀум (40-м) къыкӀоцӀ израилхэр шъофнэкӀым къыщекӀокӀыхэу итыгъэх. Ятэхэм къаритынэу къызфигъэгугъагъэхэ чӀыгоу щэмрэ шъоумрэ зыщычъэрэр ахэм аримыгъэлъэгъунэу Зиусхьаным гущыӀэ пытэ ышӀыгъагъэба![+] 7Ехъошуа сунэт зыфишӀыгъэ акъохэр ахэм ачӀыпӀэ Зиусхьаным къыригъэуцуагъэх. Гъогум тетыфэхэ зыпари сунэт ашӀыгъэпти, ахэр джыри сунэт шӀыгъагъэхэп[+]. 8Хъулъфыгъэхэр зэкӀэ сунэт зашӀыхэм, ахэр охъужьыфэхэ, уцупӀэм къыданэхи, дэсыгъэх.

9ЕтӀани:

– Мысырым емыкӀоу къыщышъуашӀагъэр Сэ непэ шъутесхыжьыгъ.– Зиусхьаным Ехъошуа къыриӀуагъ.

Джары а чӀыпӀэм непэ къызнэсыгъэми ГъылгъалкӀэ[*] зыкӀеджэхэрэр[+].

10А мазэм ияпшӀыкӀуплӀэнэрэ мафэ, пчыхьашъхьэм, Ерыхъэу пэблагъэу Иордан кӀэим Пэсахыр Гъылгъал уцупӀэм израилхэм щагъэмэфэкӀыгъ[+]. 11Пэсахым къыкӀэлъыкӀогъэ мафэм, а чӀыгум къыщыкӀыгъэхэм ахашӀыкӀыгъэхэр ашхыгъэх: хьалыгъу мыкӀу-мыпшэмрэ фышъхьэцэ гъэжъагъэмрэ. 12А мафэу чӀыгум къыщыкӀыгъэхэм ахэшӀыкӀыгъэ гъомлапхъэр ашхынэу зырагъэжьагъэм къыщегъэжьагъэу мон шхыныр[*] ошъогум къафехыжьыгъэп, къэнаӀан чӀыгум къыщыкӀыгъэр ары а илъэсым ашхыгъэр[+].


Зиусхьаным идзэпащэ Ехъошуа зэрэӀукӀагъэр

13Ерыхъэу пэмычыжьэу щытэу Ехъошуа маплъэшъ, чэтэ ихыгъэ ыӀыгъэу зы хъулъфыгъэ горэ мары ыпашъхьэ ит. Ехъошуа ащ екӀуалӀи, еупчӀыгъ:

– О тэ укъытщыща, хьаумэ типыйхэм уащыща?

14– Хьау, сэ Зиусхьаным идзэ сырипащ, джы моу сыкъэкӀуагъ,– джэуап къытыжьыгъ ащ.

Ехъошуа, чӀыгум нэсэу ащ шъхьащэ фишӀи, еупчӀыгъ:

– Сыд Сизиусхьан иӀумэт къыриӀонэу зыфаер?

15– Узытетыр чӀы лъапӀэшъ, уицуакъэхэр къызыщых[*],– ыӀуи, Зиусхьаным идзэпащэ къыриӀожьыгъ.

Ехъошуа цуакъэхэр зыщихыгъэх[+].


Ерыхъэу израилхэм зэраштагъэр

16Израилхэм къызэращыщынэхэрэм къыхэкӀэу Ерыхъэу икъэлапчъэхэр пытэу зэтегъэпытыхьэгъагъэх. Зыпари къалэм къыдэкӀыщтыгъэп ыкӀи дэхьажьыщтыгъэп.

### Яхэнэрэ шъхьэр

1Джащыгъум Зиусхьаным[†] Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Мары, Ерыхъэу къалэр зэрэпсэоу, ащ дэс пачъыхьэри идзэкӀолӀ бланэхэри о пӀэ къисэлъхьэх. 2УидзэкӀолӀхэр зэкӀэ уигъусэхэу мафэм зэ къалэр хъураеу къэкӀухь. Мэфихым къыкӀоцӀ ащ фэдэу шӀы. 3КъурмэнышӀ[†] нэбгырибл, бжъэмыешхо зырыз аӀыгъэу, пхъонтэ лъапӀэм ыпэ итхэу орэкӀох. Яблэнэрэ мафэм, бжъэмыешхомэ япщэрэ къурмэнышӀхэр шъуигъусэхэу, къалэр гъогогъуиблэ хъураеу къэшъукӀухь. 4Бжъэмыемэ япщэхэрэм мэкъэ кӀыхьэ къыращыгъэу зызэхэшъухыкӀэ, лъэпкъыр зэу лъэшэу къызэдэрэкуу. Джащыгъум къэлэ дэпкъыр ылъапсэ нэсэу къызэхэонышъ, шъори лъэныкъо пстэумкӀи къалэм шъудэхьащт[+].

5Ныун ыкъо Ехъошуа къурмэнышӀхэм къяджи, ариӀуагъ:

– Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къашъушти, шъуащыщ къурмэнышӀ нэбгырибл бжъэмые зырыз аӀыгъэу ащ ыпэ ижъугъэуцох.

6ЗэолӀхэми унашъо афишӀыгъ:

– ШъукӀуи, къалэр хъураеу къэшъукӀухь. Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ ыпэ итэу шъуащыщ уӀэшыгъэ ухъумакӀохэр орэкӀох.

7Аущтэу Ехъошуа лъэпкъым зыреӀом ыуж, къурмэнышӀ нэбгыриблыр Зиусхьаным ыпашъхьэ бжъэмыемэ щяпщэхэзэ, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ ыпэ итхэу ежьагъэх. 8УӀэшыгъэ ухъумакӀохэр зэкӀэмэ апэ итыгъэх, ахэм аужыгъэх къурмэнышӀэу бжъэмыемэ япщэхэрэмрэ пхъонтэ лъапӀэр[†] зыхьыхэрэмрэ, нэмыкӀ уӀэшыгъэ ухъумэкӀо купыр зэкӀэмэ аужыжьыгъ. Ащ фэдизым зэпымыоу бжъэмыемэ япщагъэх. 9Ехъошуа лъэпкъым унашъо фишӀи, риӀуагъ:

– Макъи къэшъумыгъэӀу, зы гущыӀи шъужэ къыдэшъумыгъэкӀ. Шъукуонэу унашъо къышъуфэсэшӀыфэ заом шъукъыфэмыдж. Унашъор къызэхэшъухымэ, джащыгъум шъумакъэ къызэрихьэу шъукъэкуу.

10Джаущтэу Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къалэм хъураеу зэ къырахьакӀыгъ. Ащ ыуж уцупӀэм къагъэзэжьи, чэщыр щырахыгъ.

11ЯтӀонэрэ мафэм, Ехъошуа пчэдыжьым жьэу къэтэджыгъ, къурмэнышӀхэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къаригъашти, ежьагъэх. 12КъурмэнышӀ нэбгыриблыр бжъэмыемэ япщэхэзэ, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ ыпэ итхэу кӀуагъэх. КъурмэнышӀхэмрэ пхъонтэ лъапӀэмрэ апэкӀи аужыкӀи уӀэшыгъэ ухъумэкӀо куп зырыз итыгъ. Ащ фэдизым зэпымыоу бжъэмыемэ япщагъэх. 13А мафэми къалэр хъураеу зэ къакӀухьи, уцупӀэм къагъэзэжьыгъ. Джаущтэу мэфихым къыкӀоцӀ ашӀыгъ.

14Яблэнэрэ мафэм жьэу къэтэджыхи, нэфылъым къызэкӀичыгъэ къодыеу, къалэр къакӀухьанэу рагъэжьагъ: а мэфэ закъом ар гъогогъуиблэ къакӀухьагъ. 15Яблэнэрэу къурмэнышӀхэр бжъэмыемэ зяпщэхэм, Ехъошуа цӀыфхэм унашъо афишӀыгъ:

– Шъукуу! Зиусхьаным къалэр къышъуитыгъ! 16Ау ежь Ерыхъэу къалэри зэкӀэ ащ дэсхэри тхьарыӀокӀэ Зиусхьаным зэрэфэдгъэшъошэщтхэр, лъэпсэкӀод зэрэтшӀыщтхэр[*] зыщышъумыгъэгъупш. Джасусэу[†] дгъэкӀуагъэхэр зэригъэбылъыгъэхэм пай, псэоу къэдгъэнэщтхэр бзылъфыгъэ хэтакӀоу Рахъабрэ хэтми ащ иунэ исхэмрэ арых ныӀэп[+]. 17Ау Зиусхьаным тхьарыӀокӀэ фэдгъэшъошагъэхэм защышъуухъум, ахэм ащыщ горэ къызышъуштэкӀэ шъор-шъорэу зыжъугъэкӀодыжьыщт, израилхэм яуцупӀи тхьамыкӀагъо къыфэшъухьынышъ, къышъоунэхъулӀэщт[+]. 18ЗэкӀэ тыжьынымрэ дышъэмрэ, джащ фэдэу джэрзымрэ гъучӀымрэ ахэшӀыкӀыгъэ хьап-щыпхэр Зиусхьаным фэгъэлъэпӀагъэхэшъ, Ащ имылъку гъэтӀылъыпӀэ чӀашъулъхьэх.

19Арыти, къурмэнышӀхэр бжъэмыемэ зяпщэхэм, зэрэлъэпкъэу къызэдэкууагъ. Бжъэмыемэ япщэхэрэм макъэр къызыращым, цӀыфхэр лъэшэу куохэ зэхъум, къэлэ дэпкъыр ылъапсэ нэсэу къызэхэуагъ. Джащыгъум цӀыфхэр лъэныкъо пстэумкӀи къалэм дэхьагъэх[+]. 20Ахэм къалэр Зиусхьаным лъэпсэкӀод фашӀыгъ: хъулъфыгъэхэри бзылъфыгъэхэри, ныбжьыкӀэхэри лӀыжъхэри, цухэри, мэлхэри, щыдхэри – псэ зыпытэу дэсыгъэр зэкӀэ чатэкӀэ аукӀыгъэх[+]. 21ЧӀыгур къэзыплъыхьанэу кӀогъэгъэ джасуситӀум Ехъошуа ариӀуагъ:

– Бзылъфыгъэ хэтакӀом иунэ шъукӀуи, тхьэлъанэ зэрэфэшъушӀыгъэу, ежьыри зэкӀэ иунэ исхэри къишъущых.

22Арыти, а кӀэлитӀур кӀуи, Рахъаб иунэ ихьэхи, ежьыри, янэ-ятэхэри, ышхэри, зэкӀэ иӀахьылхэри ащ къыращыгъэх. Ахэр къалэм дащыхи, израилхэм яуцупӀэ ыкӀыбкӀэ къагъэнагъэх[+].

23ЕтӀанэ къалэри ащ дэтыгъэ пстэури, машӀо акӀадзи, агъэстыгъ. Ау тыжьыни, дышъи, джэрзымрэ гъучӀымрэ ахэшӀыкӀыгъэ хьап-щыпхэри зэкӀэ Зиусхьаным и Унэ хэт мылъку гъэтӀылъыпӀэм чӀалъхьагъэх. 24Ау Ерыхъэу ыгъэкӀогъэ джасусхэм къызэрадеӀагъэм пае хэтакӀоу Рахъаби, иунагъуи, зэкӀэ ащ игъусагъэхэри Ехъошуа псэоу къыгъэнагъэх. Непэ къызнэсыгъэми ащ иунагъо израилхэм ахэс[+]. 25Ащыгъур ары, Ехъошуа мыщ фэдэ бгыбзэр къызиӀуагъэр:

– Зиусхьаным инэлат къытефагъ хэтми мы Ерыхъэу къалэр зыгъэуцужьынэу фежьэрэм:

къэлэ лъапсэр зигъэтӀылъкӀэ –
щыпэлъфыр уасэу лъитыщт,
къэлапчъэхэр зыӀуилъхьажькӀэ –
ыкъо нахьыкӀэ чӀинэщт[+].

26Зиусхьаныр Ехъошуа игъусагъэти, ищытхъу зэрэчӀыгоу щызэлъашӀагъ.

### Яблэнэрэ шъхьэр


Ӏахъан игунахьшӀагъ

1Ау израилхэм Зиусхьаным[†] фэгъэшъошэгъэ пкъыгъохэм яхьылӀэгъэ унашъор агъэцэкӀагъэп: Ехъудэ лӀакъом щыщ Зэрахъ къыхэкӀыгъэ Забди ыкъо Къармый ыкъожьэу Ӏахъан ащ Ӏахьэ къыхихыгъ. Арыти, Зиусхьаным игубж израилхэм къафызэкӀэнагъ[+]. 2Ехъошуа нэбгырэ заулэ Ерыхъэу ригъэкӀыхи, Бэтэл итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъокӀэ щыт Бэтаон игъунэгъу Ӏай къалэм ыгъэкӀуагъэх:

– ШъукӀуи, чӀыгур къэшъуплъыхь,– ыӀуи, унашъо афишӀыгъ.

Адрэхэр кӀохи, Ӏай къаплъыхьагъ. 3ЕтӀанэ къызагъэзэжьым, Ехъошуа къыраӀуагъ:

– Зэрэлъэпкъэу ащ екӀуныр ищыкӀагъэп. Ащ цӀыф макӀэшъ дэсыр зэрэлъэпкъэу умыгъэгумэкӀэу, нэбгырэ минитӀу-щы горэ къалэм теонхэу бгъакӀохэмэ хъущт.

4Арыти, лъэпкъым щыщ нэбгырэ минищ фэдиз кӀуагъэ, ау Ӏай къалэм дэсхэр къапэуцухи, къыкӀарагъэӀэжьыгъ[+]. 5А чӀыпӀэм израилхэм ащыщ нэбгырэ щэкӀырэ хырэ къыщаукӀи, къэлапчъэхэм къащегъэжьагъэу мыжъокъычӀэхыпӀэм нэс[*] къафыхэзэ, бгы чапэхэм ащаукӀыгъэх. Ар залъэгъум израилхэм агу ефэхи, лӀыгъэр чӀанагъ. 6Ехъошуарэ Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэмрэ ящыгъынхэр зэӀатхъыхи, ашъхьэхэм сапэр атыратакъуи, анэгухэр егъэзыхыгъэхэу пхъонтэ лъапӀэм ыпашъхьэ чӀыгум зыщырадзыхи, шъыгъохэу пчыхьэр къэсыфэ щылъыгъэх[+].

7Ехъошуа лъэӀукӀэ Тхьэм зыфигъэзагъ:

– О зэкӀэ зыӀэ илъ Зиусхьан! Сыда мы лъэпкъыр Иордан къызкӀызэпырыпщыгъэр? Амэрхэм аӀэ типлъхьанышъ, тябгъэгъэкӀодынэу ара? Иордан тыкъызэпырымыкӀэу, ащ ыкӀыб тыщыпсэунэу тыкъинэгъагъэмэ, сыд аӀожьыни![+] 8О Зиусхьан! Израилхэм акӀыб пыим зыфагъэзагъэм ыуж, сыд джы сӀожьыхэн? 9КъэнаӀанхэмрэ нэмыкӀ лъэпкъэу мы чӀыгум щыпсэухэрэмрэ хъугъэр зэхахмэ, тыкъаухъурэинышъ, таукӀын, тцӀи мы чӀыгум къыщырамыӀожьы ашӀын. ПцӀэ лъапӀэ илъэгагъэ къэуухъумэным фэшӀ сыда О етӀанэ пшӀэщтыр[+]?

10Зиусхьаным Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Къэтэдж! Сыд пае унэгу егъэзыхыгъэу чӀыгум утелъа? 11Израилхэм псэкӀод ашӀагъ. Ахэм Сэ адэсшӀыгъэ Зэзэгъыныгъэр къамыгъэгъунэу, аукъуагъ. Сэ къысфэгъэшъошэгъэ пкъыгъохэм ащыщхэр аштагъэх. Агъэбылъхи, ежьхэм яхьап-щыпхэм ахалъхьагъэх. 12Джары израилхэр япыйхэм апэуцужьынхэ зыкӀамылъэкӀыгъэр, акӀыб зыкӀыфагъэзагъэр, бгыбзэр къызкӀатефагъэр, лъэпсэкӀодыпӀэм зыкӀифагъэхэр. ЛъэпсэкӀодэу жъугъэкӀодын фаер зэкӀэ шъумыгъэкӀодмэ, Сэ ащ нахьыбэ сышъуигъусэжьыщтэп[+]. 13Джы тэдж, кӀуи лъэпкъым зегъэгъэкъабз. ЯӀу ахэм: «Неущырэ мафэм ехъулӀэу гъэлъэпӀагъэ шъузэрэхъунэу зыжъугъэкъабз, Зиусхьанэу, Израилым и Тхьэ мырэущтэу еӀошъ: «Сэ къысфэгъэшъошагъэу, лъэпсэкӀодэу бгъэкӀодын фаер о, Израил, уицӀыфмэ аштагъ. Арышъ, ар омыгъэкӀодыфэ, уипыйхэм уапэуцужьын плъэкӀыщтэп». 14ЛӀэкъо-лӀакъоу пчэдыжьым шъукъыӀухь. ЛӀакъоу Зиусхьаным къыгъэлъагъорэр, атэжъпӀашъэу къызытекӀыгъэм елъытыгъэу, зэрэпсаоу къыӀорэхь. Ахэм ащыщэу Зиусхьаным къыгъэлъагъорэм хэхьэрэ унагъохэр зэкӀэ къэрэкӀох. Унагъоу Зиусхьаным къыгъэлъагъохэрэм арысхэр зырызэу къыӀорэхьэх[+]. 15ЛъэпсэкӀодэу агъэкӀодын фэе пкъыгъохэр зыӀыгъыр, Зиусхьаным изэзэгъыныгъэ ыукъуагъэшъ, Израилым емыкӀоу щызекӀуагъэшъ агъэстыщт: ежьыри, иунагъуи, имылъкуи!»

16Ехъошуа пчэдыжьым жьэу къэтэджи, израилхэр лӀэкъо-лӀакъоу къыӀухьанхэу унашъо афишӀыгъ. Арыти, Ехъудэ илӀакъу ары Зиусхьаным къыгъэлъэгъуагъэр. 17ЕтӀанэ Ехъошуа унашъо ышӀыгъ Ехъудэ лӀакъом щыщхэр къыӀухьанхэу. Зэрахъ къытекӀыгъэхэр къыгъэлъэгъуагъ. Ахэм ащыщ унагъохэр къызыӀохьэхэм, Забди иунагъо къыгъэлъэгъуагъ. 18ЕтӀанэ Ехъошуа унашъо ышӀыгъ ащ иунагъо щыщхэр зырызэу къыӀухьанхэу. Аужыпкъэм къыгъэлъэгъуагъэр Ехъудэ лӀакъом щыщ Зэрахъ къыхэкӀыгъэ Забди ыкъо Къармый ыкъожьэу Ӏахъан ары.

19– А сикӀал,– риӀуагъ Ехъошуа Ӏахъан,– Зиусхьаным, Израилым и Тхьэ щытхъу фэшӀи[*], ыпашъхьэ зыкъыщыумысыжьи, зыпари умыушъэфэу, пшӀагъэр зэкӀэ къысфэӀуат[+].

20– Шъыпкъэ дэд, Зиусхьаным, Израилым и Тхьэ ыпашъхьэ сэ псэкӀод щысшӀагъ.– Ӏахъан джэуап къытыжьыгъ.– Мары сшӀагъэр:[+] 21ЩынӀар[*] къыращыгъэ щыгъын дахэ, тыжьын шэкъэл шъитӀу[*] дышъэ гъэчъыгъэ шэкъэл шъэныкъо[*] ыуасэу къонтхъым захэсэлъагъом, сенэцӀи сштагъэх. Ахэр чӀыгум хэзгъэбылъыхьагъэхэу, сищэтырэ чӀэгъ чӀэлъых; тыжьыныр ачӀэгъ дэдэ чӀэлъ[+].

22Арыти, Ехъошуа цӀыфхэр ыгъэкӀуагъэх. Ахэр зэчъэхэм а пкъыгъохэр зэкӀэ Ӏахъан ищэтырэ щычӀэгъэбылъыхьагъэхэу, тыжьыныри ачӀэгъ дэдэ чӀэлъэу къагъотыгъэх. 23Ахэмэ а пкъыгъохэр щэтырэм къычӀаххи, Ехъошуарэ зэкӀэ израилхэмрэ къафахьхи, Зиусхьаным ыпашъхьэ къыралъхьагъэх. 24Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэхэу, Зэрахъ къытекӀыгъэ Ӏахъан аубыти, тыжьынри щыгъынри, дышъэ чъыгъэ такъырхэри даӀыгъхэу, ыкъохэри ыпхъухэри игъусэхэу, ицухэри, ищыдыхэри, имэлхэри, ищэтыри, зэкӀэ хьап-щыпэу иӀэри Ӏэхъор кӀэим ащагъэх.

25– Мы тхьамыкӀагъом сыд пае о тыхэбдзагъ?– Ехъошуа риӀуагъ Ӏахъан.– Арышъ, джы Зиусхьаным ори непэ тхьамыкӀагъом ухидзэщт.

Джа чӀыпӀэм израилхэр зэкӀэ Ӏахъан мыжъокӀэ еохэзэ щаукӀыгъ. Иунагъо исхэр зэкӀэ джащ фэдэу мыжъокӀэ аукӀыхи, агъэстыжьыгъэх. 26ЕтӀанэ мыжъохэр атыратэкъожьыгъэх, а мыжъохэр непэ къызнэсыгъэми чӀыпӀэм зэрэщылъых.

Ащ ыуж Зиусхьаным игубжэу къызэкӀэнагъэр кӀосэжьыгъэ. Джары непэ нэс а чӀыпӀэм Ӏэхъор[*] икӀэйкӀэ зыкӀеджэхэрэр[+].

### Яенэрэ шъхьэр


Ӏай къалэр зэраштагъэмрэ зэрэзэхакъутагъэмрэ

1ЕтӀанэ Зиусхьаным[†] Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Умыщын, угуи умыгъэкӀод. Дзэр зэрэпсэоу ещажьи, кӀуи, Ӏай къалэм теу. Сэ о пӀэ къислъхьагъэба Ӏай ипачъыхьи, ащ зэкӀэ ицӀыфхэри, икъали, ичӀыгуи[+]. 2Ерыхъэу къалэмрэ ащ ипачъыхьэрэ япшӀагъэр Ӏай къалэмрэ ащ ипачъыхьэрэ яшӀ, ау къонтхъымрэ былымхэмрэ шъо шъуштэнхэшъ, зэфэжъугощынхэ шъуфит. Джы къэлэ кӀыбым шъуакъыщыпэтӀыс[+].

3Ехъошуа дзэр зэрэпсэоу Ӏай къалэм езэонэу къыӀатыгъ. ДзэкӀолӀ анахь дэгъухэу нэбгырэ мин щэкӀ къахихи, ахэр чэщэу ыгъэкӀуагъэх, 4унашъо афишӀи, ариӀуагъ:

– Мары шъо къэлэ кӀыбым шъуакъыщыпэтӀысыщт. Чыжьащэу шъуӀумыкӀ. ЗэкӀэми шъухьазырэу шъущыт[+]. 5Сэри зэкӀэ сигъусэхэми къалэм текӀущт. КъытпекӀонхэу къызыдэкӀыхэкӀэ, нахьыпэм фэдэу зыкъыкӀэттхъужьыщт[+]. 6Ахэр къызытлъежьэхэкӀэ, къалэм Ӏутщыщтых. Джащыгъум: «Нахьыпэм фэдэу ахэм зыкӀатхъужьы», аӀощт. Арышъ, тэ къызыкӀэттхъужькӀэ, 7шъо тӀысыпӀэм шъукъикӀи, къалэр шъуштэ. Зиусхьанэу, шъуи Тхьэ, ар шъо шъуӀэ къырилъхьащт. 8Къалэр зышъуштэкӀэ, машӀо ешъудз. Зиусхьаным унашъоу къышъуфишӀыгъэр зэкӀэ жъугъэцакӀэ. Джары сэ унашъоу къышъуфэсшӀырэр!

9Джаущтэу Ехъошуа ахэр ытӀупщыгъэх. Арыти, ахэр кӀохи, Ӏай къалэ къаухьи, Бэтэлрэ Ӏайрэ азыфагу, Ӏай къалэм итыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъо зыщаушъэфыгъ. Ехъошуа пӀомэ, зэолӀхэм ягъусэу чэщыр рихыгъ. 10Пчэдыжьым Ехъошуа жьэу къэтэджи, дзэр къыплъыхьагъ. ЕтӀанэ ежьыри израилхэм янахьыжъ упчӀэжьэгъухэри дзэм ыпэ итхэу Ӏай къалэм ежьагъэх. 11Къалэм пэблагъэ зэхъухэм, ахэр ащ ыпашъхьэ къыщыуцухи, Ӏай къалэм итемыр лъэныкъо, ежьхэмрэ къалэмрэ азыфагу кӀэир илъэу, уцупӀэ щагъэпсыгъ. 12Ехъошуа нэбгырэ минитф фэдиз къалэм итыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъокӀэ Бэтэлрэ Ӏайрэ азыфагу дигъэтӀысхьагъэх. 13Ащ идзэ инахьыбэр къалэм итемыр лъэныкъо щыӀагъ, пэтӀысыгъэхэр къохьэпӀэ лъэныкъом къыщыуцугъагъэх.

А чэщым Ехъошуа кӀэим дэхьагъ. 14Ӏай къалэм ипачъыхьэ ар зелъэгъум, ежьыри изэолӀхэри пчэдыжьым жьэу къэтэджхи, израилхэм къязэонхэу гуӀэнкӀэ къыдэкӀхи, Иордан кӀэим къекӀолӀагъэх. Къэлэ кӀыбым зэолӀхэр къызэрэщыпэтӀысыгъэхэр ащ ышӀэщтыгъэп. 15Ехъошуарэ зэкӀэ израилхэмрэ пыир къатекӀуагъэ фэдэу зашӀи, шъофнэкӀымкӀэ ечъэжьагъэх. 16Арыти, адрэхэр къалэм къыдэнэжьыгъэ цӀыфхэм зэкӀэм къяджэхи, Ехъошуа кӀэлъежьэхи, къалэм чыжьэу ӀукӀыгъэх. 17Ӏайи Бэтэли зы зэолӀ къадэмынэу, зэкӀэ израилхэм алъежьагъэх. Ахэр израилхэм залъечъажьэхэм къалэм икъэлапчъэхэр емыгъэтыгъэу къагъэнагъэх. 18Ащ ыуж Зиусхьаным Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Пчыпыджынэу[†] пӀыгъыр, Ӏай дэжькӀэ щэйи, Сэ къалэр пӀэ къислъхьащт.

Ехъошуа ипчыпыджын Ӏай къалэм ылъэныкъокӀэ зещэим, 19къэлэ кӀыбым къащыпэтӀысыгъэ зэолӀхэм зыкъаӀэти, ыпэкӀэ илъыгъэх. Ахэр къалэм дахьэхи, ашти, ардэдэми машӀо кӀадзэжьыгъ[+].

20Ӏай зэолӀхэр къызызэплъэкӀыхэм Ӏугъор къалэм къышъхьащихэу, ошъогум дэкӀуаеу алъэгъугъ. Ау ахэм зыдэчъэжьын яӀагъэп, израилхэу шъофнэкӀымкӀэ ечъэжьэгъагъэхэм къытырагъази, къалъежьагъэхэм апежьагъэх. 21Ехъошуарэ зэкӀэ израилхэмрэ къащыпагъэтӀысыгъэхэм къалэр зэраштагъэр, ащ Ӏугъор къызэрэдихырэр залъэгъум, къытырагъэзэжьи, Ӏай къэлэдэсхэм атеуагъэх. 22Къалэр зыштагъэхэри къыдэкӀхи, Ӏай изэолӀхэм къапэгъокӀыгъэх. Джаущтэу ахэр лъэныкъуитӀумкӀи израилхэм азыфагу дэубытагъэхэу хъугъэх. Израилхэм зыпари псэоу къагъэнагъэп, зыпарэми зыкӀитхъужьын ылъэкӀыгъэп[+]. 23Ау Ӏай къалэм ипачъыхьэ псэоу къаубыти, Ехъошуа дэжь къащагъ[+].

24Израилхэм алъежьэгъэгъэ къэлэдэсхэу губгъомрэ шъофнэкӀымрэ нэс зыфыгъэхэр зы нэбгыри къамыгъанэу чатэкӀэ заукӀхэм, къагъэзэжьи Ӏай къалэм къыдэнагъэхэр зэкӀэ зэтыраукӀагъэх. 25А мафэм Ӏай къалэм дэсыгъэхэр зэкӀэ – хъулъфыгъэуи орэхъу, бзылъфыгъэуи орэхъу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀу аукӀыгъ. 26Ӏай къэлэдэсхэр зэкӀэ зэтырамыукӀэфэхэ пчыпыджыныр зыӀыгъ Ӏэр Ехъошуа къыритӀупщэхыгъэп. 27Зиусхьаным Ехъошуа унашъо къызэрэфишӀыгъэм фэдэу былымхэри къонтхъыри израилхэм аштагъэх.

28Джаущтэу Ехъошуа Ӏай къалэр ыгъэсти, хэкужъэу къыгъэнагъ. Непэ къызнэсыгъэми ар чӀыпӀэ нэкӀэу зэрэщыт[+]. 29Ӏай пачъыхьэр пӀомэ, ар чъыгым паригъалъи, пчыхьашъхьэ охъуфэ пигъэлъыгъ. Тыгъэ къохьэгъум Ехъошуа унашъо ышӀи, пачъыхьэм ихьадэ чъыгым къыпаригъэхыжьи, къалэм идэхьэгъу дэжь къэлапчъэхэм аӀуаригъэдзэжьыгъ. ЦӀыфхэм ащ мыжъо тыратэкъуагъ. Джы къызынэсыгъэми ар хэӀэтыкӀыгъэу зэрэщыт[+].


Ӏэбал къушъхьэм зэзэгъыныгъэр зэрэщагъэкӀэжьыгъэр

30-31Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ израилхэм унашъо къызэрафишӀыгъагъэм фэдэу Ехъошуа къушъхьэу Ӏэбал Зиусхьанэу, Израилым и Тхьэ къурмэншӀыпӀэ щыфишӀыгъ. Мосэ и Хабзэ зэрыт тхылъым зэритхагъэм фэдэу – амыуӀучӀыгъэ мыжъохэу, гъучӀ Ӏэмэ-псымэкӀэ зыдэмылэжьэжьыгъэхэм ахэшӀыкӀыгъэ къурмэншӀыпӀэу ар ыгъэпсыгъ. Ащ къурмэнгъэстрэ[†] мамыр[†] къурмэнрэ Зиусхьаным щыфашӀыгъэх[+][+]. 32Джащ дэжьым израилхэм апашъхьэ Ехъошуа Мосэ ытхыгъэ Хабзэм къытыритхыкӀыжьи, икӀэрыкӀэу мыжъохэм атыритхагъ. 33ЗэкӀэ израилхэр – хымэ лъэпкъ щыщхэри ежь израилхэм къатекӀыгъэхэри, янахьыжъ упчӀэжьэгъухэри, яӀэшъхьэтетхэри, яхьыкумышӀхэри зэгъусэхэу – Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ ыбгъуитӀукӀэ щытыгъэх лэуй-къурмэнышӀэу[†] ар зыхьыщтыгъэхэм апашъхьэ итхэу. Лъэпкъым ызыныкъо Гъэрызым къушъхьэм пэчӀынатӀэу щытыгъ, адрэр – Ӏэбал къушъхьэм. Джащ фэдэу зэхэтхэу израил лъэпкъым нэшӀущыфэныгъэхэр фаӀонхэу ары Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ ыпэкӀэ унашъоу къышӀыгъагъэр[+].

34Ащ ыуж Хэбзэ тхылъым зэритхагъэм фэдэ къабзэу Ехъошуа Хабзэм ит гущыӀэхэм зэкӀэми ымакъэ Ӏоу къяджагъ – нэшӀущыфэныгъэхэми нэлатхэми[+]. 35Мосэ унашъоу ышӀыгъэхэм зэрэизраил лъэпкъэу, зэӀукӀэм къекӀолӀэгъэ пстэуми – бзылъфыгъэхэри, сабыйхэри, хымэ лъэпкъмэ ащыщхэу ахэсхэри зэрахэтыжьэу – Ехъошуа зы гущыӀи кӀимыгъэзэу къафеджагъ[+].

### Ябгъонэрэ шъхьэр


ГъыбӀонхэм израилхэр къызэрагъэпцӀагъэхэр

1Иорданым итыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъо щыпсэурэ пачъыхьэхэм зэкӀэм ар зызэхахым – къушъхьалъэхэм, къушъхьэ лъапэхэм, Ливаны нэсэу Хышхо Ӏушъом зэрэпсэоу Ӏус лъэпкъхэу: хьатхэм, амэрхэм, къэнаӀанхэм, пэрыцхэм, хъэухэм, еусхэм япачъыхьэхэр, – 2ахэр зэрэугъоихи, Ехъошуарэ израилхэмрэ къязэонхэу зыч-зыпчэгъоу зэкъоуцуагъэх[+].

3Ау Ехъошуа къалэхэу Ерыхъэурэ Ӏайрэ аришӀагъэр ГъыбӀон дэсхэм хъэухэм зызэхахым,[+] 4тхьагъэпцӀыгъэм ечъэжьыгъэх: кӀохи, гъомылэ агъэхьазырыгъ[*], дзыо дыжьыгъэхэмрэ санэ зэрагъахъорэ шъонтыжъ зэӀэтхъыгъэ зэхэдыжьыхьагъэхэмрэ ящыдхэм атыралъхьэхи, гъогу къытехьагъэх. 5Цуакъэу алъакъомэ апылъхэри жъы дэдэхэу дыжьыгъагъэх, щыгъыныжъхэри ащыгъыгъэх. Хьалыгъоу зыдаштагъэр зэкӀэ гъугъэу, зэхэтэкъуагъэу щытыгъ. 6Гъылгъал щыт уцупӀэм Ехъошуа дэжь ахэр къакӀохи, ащи зэкӀэ израилхэми:

– Тэ чӀыгу чыжьэ тыкъикӀыгъ. ЗэшӀу Ӏуагъэ къыддэшъушӀ,– аӀуи къараӀуагъ[+].

7Израилхэр хъэухэм яупчӀыгъэх:

– Шъукъытпэмычыжьэу шъопсэункӀи мэхъуба? Арэу зыхъукӀэ, сыдэущтэу Ӏуагъэ къыжъудэтшӀынэу ара?

8Джащыгъум Ехъошуа зыфагъэзагъ:

– Тэ о тыуипщылӀ.

Ар заӀом Ехъошуа яупчӀыгъ:

– Шъо шъухэта? Тыда шъукъыздикӀыгъэри?

9Арыти, адрэхэм джэуап къыратыжьыгъ:

– Тэ, уипщылӀхэм, Зиусхьанэу[†] уи Тхьэ ищытхъу зэхэтхыгъэти, чӀыгу чыжьэ дэдэ тыкъикӀыгъ. Тэ Ащ пае зэхэтхыгъ: зэкӀэ Мысырым Ащ щишӀагъэри,[+] 10амэр пачъыхьитӀум – Хъэщбэн пачъыхьэу Сыхъонрэ Бащан пачъыхьэу Ӏащтарэт тетыгъор щызыӀыгъыгъэ Ӏогърэ – Иордан итыгъэкъокӀыпӀэ щаришӀагъэри зэкӀэ. 11Гъогу гъомылэ къыздэтштэнышъ, тыкъышъупэгъокӀынышъ: «Тэ тышъуипщылӀ. ЗэшӀу Ӏуагъэ къыддэшъушӀ», тӀонышъ къышъотӀонэу тинахьыжъ упчӀэжьэгъухэмрэ зэкӀэ тихэгъэгу ис цӀыфхэмрэ унашъо къытфашӀыгъ. 12Мары тихьалыгъу, гъогу тыкъызытехьэ мафэм ар джыри фэбагъ. Шъуадэжь тыкъызэсым, джы мары, шъолъэгъу, ар зэрэгъугъэри, зэрэтэкъуагъэри. 13Мары шъонтхэри. Ахэм санэ къазырытэгъахъом кӀагъэх, джы ахэр зэрэзэӀэтхъыгъэхэр шъолъэгъу. Тищыгъыни тицуакъэхэри гъогуонэ кӀыхьэм ылэжьэгъапэх.

14Израилхэр Зиусхьаным емыупчӀыхэу ахэм ягъомлапхъэхэр къаплъыхьагъэх. 15ЯщыӀэныгъэ ыухъумэу джаущтэу Ехъошуа мамыр[†] зэзэгъыныгъэ адишӀыгъ, израилым ипащэхэм ар тхьэлъанэкӀэ агъэпытэжьыгъ[+].

16Ӏуагъэ зызэдашӀыгъэм ыуж мэфищ тешӀагъэу ахэр зэрягъунэгъухэр, апэмычыжьэу зэрэщыпсэухэрэр израилхэм къашӀагъ. 17Арыти, израилхэр гъогу техьэхи, мэфищ зытешӀэ нэуж хъэухэм къалэхэу ГъыбӀон, Къэфирэ, БэӀэрот, Къыриат-ЕӀэрим анэсыгъэх[+]. 18Ау израил лъэпкъым ипащэхэм Зиусхьанэу Израилым и ТхьэкӀэ тхьэлъанэ ашӀыгъэти, ахэм атеуагъэхэп. Пащэхэм афэмыразэу зэрэлъэпкъэу гъум-тӀымыгъ, 19ау адрэхэм израил цӀыфхэм араӀожьыгъ:

– Зиусхьанэу Израилым и ТхьэкӀэ тхьэлъанэ тшӀыгъэшъ, джы тэ ахэм танэсы хъущтэп. 20Арышъ, мары ахэм тызэрадэзекӀощтыр: тхьэлъанэу афэтшӀыгъэм тызэрепцӀыжьырэм пае губжыр къыттемыонэу ахэр тэ псэоу къэдгъэнэщтых.

21ЕтӀани пащэхэм къыпагъэхъожьыгъ:

– Орэпсэух.

Джащ щегъэжьагъэу ахэм зэкӀэ израил лъэпкъым пхъэр фызэпаупкӀы, пси къыфахьы. Джаущтэу пащэхэм гущыӀэу атыгъэр аукъуагъэп[+].

22Ехъошуа гъыбӀонхэм къяджи, ариӀуагъ:

– Сыд пае гъунэгъоу шъущыпсэу пэтзэ: «Тэ чӀыпӀэ чыжьэ тыщэпсэу» шъуӀуи, тыжъугъэпцӀагъа? 23Ащ пае джы шъо нэлат къышъутефагъ. Арышъ, егъашӀэми шъутипщылӀыщт, си Тхьэ иунэ пае пхъэр зэпышъуупкӀыщт, пси къэшъухьыщт.

24Арыти, ахэм джэуап къатыжьыгъ:

– Зиусхьанэу уи Тхьэ иӀумэтэу Мосэ мы чӀыгур зэкӀэ къыритынэуи, ащ ис цӀыф пстэури шъуапашъхьэ щыригъэкӀодыкӀынэу унашъо зэришӀыгъэри тэ, уипщылӀхэм, зэхэтхыгъ. Ащ къыхэкӀэу, тищыӀэныгъэ тытещыныхьажьыгъэти ары аущтэу тызкӀэзекӀуагъэр[+]. 25Джы, мары, о пӀэ тилъ. Нахь тэрэзэу, зэфагъэу плъытэрэм тетэу къыддэзекӀу.

26Арыти, Ехъошуа ахэр израилхэм ащиухъумэхи, аригъэукӀыгъэхэп. 27А мафэм щегъэжьагъэу ахэм пхъэ зэпаупкӀынэу, псы къахьынэу израилхэмрэ Зиусхьаным икъурмэншӀыпӀэрэ, сыд фэдэ чӀыпӀэ Зиусхьаным къыхихыгъэми, а Ӏофыр щагъэцэкӀэнэу Ехъошуа ыгъэнэфагъэх. Непэ къызнэсыгъэми ахэм ар агъэцакӀэ.

### ЯпшӀэнэрэ шъхьэр


ГъыбӀон дэсхэр израилхэм къызэраухъумагъэхэр

1Ехъошуа Ӏай къалэр зэриштагъэр, лъэпсэкӀод зэришӀыгъэр, ащ ипачъыхьи Ерыхъэу пачъыхьэм ришӀэгъэ дэдэр зэрэришӀагъэр, ГъыбӀон дэсхэм израилхэм мамыр[†] зэзэгъыныгъэ адашӀыгъэу зэрахэсхэр Ерусэлэм ипачъыхьэу Адоный-Цэдэкъ зэхихыгъ[+]. 2ГъыбӀон адрэ пачъыхьэгъухэм якъэлашъхьэмэ афэдэу иныгъэти, а пачъыхьэри ицӀыфхэри лъэшэу къэщынагъэх. ГъыбӀон къалэр Ӏай къалэм нахьи нахь иныгъ, къэлэдэсхэм зэкӀэми лӀыгъэ ахэлъыгъ[+]. 3Ерусэлэм ипачъыхьэу Адоный-Цэдэкъ лӀыкӀохэр афигъакӀохи Хъэурэн пачъыхьэу Хохэм, Ярмут пачъыхьэу Пырам, Лахыщ пачъыхьэу ЯфиаӀ, Ӏэгълон пачъыхьэу Дэбир къэбар афаригъэхьыгъ:

4– Ехъошуарэ израилхэмрэ мамыр зэзэгъыныгъэ гъыбӀонхэм адашӀыгъ. Арышъ шъукъакӀуи, шъукъыздеӀи, къалэм тытежъугъау.

5Арыти, амэр пачъыхьитфыр – Ерусэлэм, Хъэурэн, Ярмут, Лахыщ, Ӏэгълон япачъыхьэхэр зэгохьагъэх. ЗэкӀэ ядзэхэр ягъусэхэу ахэр къыдэкӀыхи, ГъыбӀон дэжь къыщыуцугъэх, ащ теонхэу загъэхьазырыгъ[+].

6Джащыгъум Ехъошуа дэжь, Гъылгъал уцупӀэм, гъыбӀонхэм лӀыкӀохэр агъэкӀуагъэх:

– УипщылӀхэм пӀэ къытфэщэй! ПсынкӀэу къытфакӀуи, тыкъэгъэнэжь, ӀэпыӀэгъу къытфэхъу! Къушъхьалъэм ис амэр пачъыхьэхэр къыттеонхэу зэгохьагъэх!

7Арыти, Ехъошуа идзэрэ ианахь зэолӀышӀухэмрэ зэкӀэ игъусэхэу Гъылгъал къыдэкӀыгъэх. 8Джащыгъум Зиусхьаным[†] Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Уащымыщын ахэм. Сэ ахэр о пӀэ къислъхьагъэх. Ахэм ащыщ гори къыппэуцужьын ылъэкӀыщтэп[+].

9Ехъошуа Гъылгъал къызыдэкӀым ыуж чэщ реным кӀуагъэти, ошӀэ-дэмышӀэу ипыйхэм къажэхэхьагъ. 10Зиусхьаным израилхэм апашъхьэ пыйхэм агухэм щтэшхор къыригъэхьагъэти, ГъыбӀон дэжь ахэр щызэхакъутэхи, текӀоныгъэшхо къыщыдахыгъ. ЕтӀанэ израилхэм пыир рафыжьи, Бэтхъорэн дэкӀоерэ гъогумкӀэ къалэхэу Ӏазэкърэ Макъэдрэ анэсыфэхэ утын рахызэ, афыгъ[+].

11Амэрхэм израилхэм ашъхьэ акӀарахыжьызэ, Бэтхъорэн чапэм тетхэу Ӏазэкъ къалэм чъэжьхэ зэхъум, Зиусхьаным ошъогум мыжъо ошъушхо къыригъэхыгъ. Джащыгъум израилхэм ячатэхэм якӀодылӀагъэм нахьи ошъуцэ инхэм цӀыфэу аукӀыгъэр нахьыб[+]. 12А мафэу Зиусхьаным амэрхэр израилхэм аӀэ къызыщырилъхьагъэхэм, Ехъошуа зэкӀэ израилхэм апашъхьэ итэу ыӀуагъ:

– Тыгъэр, ГъыбӀон къышъхьащыуцу,
Мазэр, Аялэун кӀэим къышъхьарыт!
13Тыгъэри къэуцуи, мазэри зы чӀыпӀэ итыгъ
Лъэпкъым пыир зэхеукӀэфэ,–

джары Яшар тхылъым[*] зэритхагъэр. Мэфэ реным тыгъэр къохьапӀэм ехыным дэмыгузажъоу ошъогум итыгъ. 14ЫпэкӀи ыужкӀи ащ фэдэ мафэ зыпарэкӀи къыхэкӀыгъэп – Зиусхьаныр цӀыфым зыщедэӀугъэ мафэ. Зиусхьаныр Израилым фэзэуагъэба![+]

15Ащ ыуж Ехъошуа израилхэр зэкӀэ игъусэхэу Гъылгъал уцупӀэм ыгъэзэжьыгъ.


Амэр пачъыхьитфыр зэраукӀыгъэр

16Адрэ пачъыхьитфым кӀатхъужьи, къалэу Макъэд дэжь гъочӀэгъым зыщагъэбылъыгъ. 17Ахэр къызэрагъотыгъэхэр Ехъошуа къызыраӀом, 18ащ ыӀуагъ:

– ГъочӀэгъ чӀэхьэгъум мыжъошхохэр Ӏужъугъауи, къэрэгъули Ӏужъугъэуцу. 19Ау шъо шъукъэмыуцу! Ахэр Зиусхьанэу шъуи Тхьэ шъо шъуӀэ къырилъхьагъэхэшъ, ауж шъуфы, акӀыбыкӀэ шъукъикӀызэ, шъуатеозэ якъалэхэм анэшъумыгъэсыжьых.

20Псэоу тӀэкӀу нахь къэмынэу Ехъошуарэ израилхэмрэ пыир зэхакъутагъ, къэнагъэу якъэлэ-пытапӀэхэм анэсыжьыгъэри ащ нахьи нахь мэкӀэжьыгъ. 21Ащ ыуж дзэм бырсыр къыхэмыхьэу, Ехъошуа дэжь Макъэд уцупӀэм, къыгъэзэжьыгъ. Израилхэм апэшӀуекӀоуи зыми гущыӀэ къышӀыным тегушхожьыгъэп.

22Ащыгъум Ехъошуа ыӀуагъ:

– ГъочӀэгъуӀур къыӀушъухи, пачъыхьитфыр къычӀэшъущи, къысфашъущэх.

23Арыти, гъочӀэгъым пачъыхьитфыр къыфычӀащыгъ – Ерусэлэм, Хъэурэн, Ярмут, Лахыщ, Ӏэгълон япачъыхьэхэр. 24А пачъыхьитфыр Ехъошуа къызыфащэхэм, зэкӀэ израилхэм къяджи, дзэпащэхэм ариӀуагъ:

– ШъуакӀэрыхьи, мы пачъыхьэхэм апшъэхэм шъулъакъохэр атежъугъэуцох.

Ахэр акӀэрыхьэхи, пачъыхьэхэм апшъэхэм алъакъохэр атырагъэуцуагъэх[+].

25ЕтӀани Ехъошуа:

– Шъумыщын, шъугуи шъумыгъэкӀод! Пытагъи лӀыгъи зыхэжъугъэлъ! Шъузэзэонэу щыт пыйхэм зэкӀэми джары Зиусхьаныр зэрадэзекӀощтыр,– ыӀуи ариӀуагъ[+].

26Ащ ыуж Ехъошуа еуи, пачъыхьэхэр аригъэукӀыхи, чъыгитфым паригъэлъагъэх. Ащ пчыхьашъхьэ охъуфэ ахэр апагъэлъыгъэх[+]. 27Тыгъэкъохьагъум Ехъошуа унашъо ышӀи, хьадэхэр чъыгхэм къапаригъэхыжьхи, зызщагъэбылъыгъэгъэ гъочӀэгъым чӀаригъэдзэжьыгъэх. ГъочӀэгъ чӀэхьагъум мыжъошхохэр Ӏуаригъэгъэуагъэх. А мыжъохэр непэ къызнэсыгъэми ащ зэрэӀулъых[+].

28А мэфэ дэдэм Ехъошуа Макъэд къалэр ыштагъ. Пачъыхьэри къэлэдэсхэри чатэкӀэ зэхиукӀэхи, зэкӀэри лъэпсэкӀод ышӀыгъэх. Зы нэбгыри псэоу къыгъэнагъэп. Ерыхъэу пачъыхьэм ришӀэгъэ дэдэр Макъэд пачъыхьэми ришӀагъ[+].


Къыблэ къалэхэр зэраштагъэхэр

29Ащ ыуж Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэу Макъэд икӀи Лыбнэ кӀуи, ащ теуагъ. 30Арыти, Зиусхьаным къалэри ащ ипачъыхьи израилхэм аӀэ къырилъхьагъэх. Къалэри, ащ зэкӀэ дэсыгъэхэри Ехъошуа чатэкӀэ зэхиукӀагъэх, зы нэбгыри псэоу къыгъэнагъэп. Ерыхъэу пачъыхьэм ришӀэгъэ дэдэр а къалэм ипачъыхьи ришӀагъ.

31Ащ ыуж Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэхэу Лыбнэ икӀи Лахыщ кӀуагъэ. Къалэм дэжь дзэ уцупӀэ щишӀи, теуагъ. 32Зиусхьаным Лахыщ ахэм аӀэ къырилъхьагъ, Ехъошуаи къалэр ятӀонэрэ мафэм ыштагъ. Къалэри ащ зэкӀэ дэсыгъэхэри Лыбнэ зэрэщишӀыгъэм фэдэу Ехъошуа чатэкӀэ зэхиукӀагъэх. 33А уахътэм Гъэзэр пачъыхьэу Хъорам Лахыщ къалэм къыдэӀэпыӀэнэу къэкӀуагъэти, Ехъошуа ащи езауи, ежьыри ыукӀи, идзи зэхикъути, зы нэбгыри псэоу къыгъэнагъэп.

34Ащ ыуж Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэхэу Лахыщ икӀи Ӏэгълон кӀуагъэ. Къалэм дэжь дзэ уцупӀэ щишӀи, теуагъ. 35А мэфэ дэдэм къалэр ашти, зэкӀэ псэ зыпытэу дэсыгъэхэр чатэкӀэ зэтыраукӀагъэх. Лахыщ зэрэщишӀыгъэм фэдэу лъэпсэкӀод ышӀыгъ.

36Ащ ыуж Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэхэу Ӏэгълон икӀи Хъэурэн кӀуи, ащ теуагъ. 37Къалэр ашти, ицӀыфхэри, ипачъыхьи, зэкӀэ псэ зыпытэу дэсыгъэхэри, хэгъуашъхьэм ит псэупӀэхэм ащыпсэухэри чатэкӀэ зэтыраукӀагъэх. Зы нэбгыри псэоу къагъэнагъэп. Ӏэгълон зэрэщишӀыгъэм фэдэу къалэри ащ дэсыгъэхэри Ехъошуа лъэпсэкӀод ышӀыгъэх.

38Ащ ыуж Ехъошуа зэкӀэ израилхэр игъусэхэу Дэбир зыфигъази, ащ теуагъ[+]. 39Къалэр ашти, ащ ипачъыхьи хэгъуашъхьэм итыгъэ псэупӀэхэм адэсыгъэхэри чатэкӀэ зэтыраукӀагъэх. Къэлэдэсхэр зэкӀэ лъэпсэкӀод ашӀыгъэх, зы нэбгыри псэоу къагъэнагъэп. Хъэурэн къалэм, Лыбнэ къалэмрэ ащ ипачыхьэрэ аришӀэгъэ дэдэр Ехъошуа Дэбир къалэми ришӀагъ.

40Джаущтэу а чӀыгур зэкӀэ – къушъхьалъэхэмрэ къыблэ лъэныкъом щыӀэ шъофнэкӀымрэ, тыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ щыӀэ къушъхьэ лъапэхэмрэ къушъхьэ чапэхэмрэ, ахэм арысыгъэ пачъыхьэхэмрэ Ехъошуа заокӀэ къызӀэкӀигъэхьагъэх. Зы нэбгыри псэоу къыгъэнагъэп. ЗэкӀэ псэ зыпытэу адэсыгъэхэр, Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ унашъо къызэришӀыгъэу, лъэпсэкӀод ышӀыгъэх[+]. 41Къадэщ-Барнэ щегъэжьагъэу Ӏазэ нэс, Гощэн[*] чӀыгур зэрэпсэоу ГъыбӀон нэс Ехъошуа заокӀэ къызӀэкӀигъэхьагъ. 42Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ Израилым фэбэнагъэти, а пачъыхьэхэм зэкӀэми Ехъошуа зы зекӀо заокӀэ атекӀуагъ, ячӀыгухэри ыубытыгъэх.

43Ащ ыуж Ехъошуа израилхэр зэкӀэ игъусэхэу Гъылгъал уцупӀэм ыгъэзэжьыгъ.

### ЯпшӀыкӀузэнэрэ шъхьэр


Темыр пачъыхьэхэм зэратекӀуагъэхэр

1Хъацэр къалэ ипачъыхьэу Ябын а къэбарыр зызэхехым гъунэгъу пачъыхьэхэм лӀыкӀохэр афигъэкӀуагъэх. Ахэр Мадон пачъыхьэу Иобаб, Щымрэнрэ Ахъшафрэ япачъыхьэхэр, 2темыр къушъхьалъэм, Къынэрэт[*] икъыблэ Иордан кӀэим, тыгъэкъохьэпӀэ къушъхьэ лъапэхэм, къохьапӀэмкӀэ Дор къушъхьэхэм[*] ащыпсэущтыгъэ пачъыхьэхэр арых. 3Джыри Ябын цӀыф лъэпкъыбэхэм лӀыкӀохэр афигъэкӀуагъэх. Ахэр къокӀыпӀэмкӀи къохьапӀэмкӀи ащыпсэущтыгъэхэ къэнаӀанхэр, амэрхэр, хьатхэр, пэрыцхэр, къушъхьалъэм щыпсэущтыгъэхэ еусхэр, Мыцпэ чӀыналъэм ит Хъэрмон къушъхьэ лъапэм щыпсэущтыгъэхэ хъэухэр арых. 4Арыти, ахэр шъхьадж ежь идзэ игъусэу заом къежьагъэх. ЦӀыфэу акӀыгъур лъытэгъуаеу, хы Ӏушъом Ӏулъ пшахъом фэдагъ, шыхэри купсынкӀэхэри бэ хъущтыгъэх[+]. 5А пачъыхьэхэр зэкӀэ зэкъоуцохи, Мэром псыхъом дэжь къакӀохи, ащ уцупӀэ щашӀыгъ, Израилым езэонхэу загъэхьазырыгъ[+].

6Ау Зиусхьаным[†] Ехъошуа къыриӀуагъ:

– Уащымыщын. Неущ джырэ фэдэ уахътэм ехъулӀэу ахэр зэкӀэ Сэ израил лъэпкъым къестынхэшъ, езгъэукӀыщтых. Яшыхэм яфэхэр зэпыупкӀых, якупсынкӀэхэри гъэстых[+].

7Ехъошуарэ ащ идзэрэ Мэром псыхъом дэжь екӀухи, ошӀэ-дэмышӀэу атеуагъэх. 8Зиусхьаными ахэр израилхэм аӀэ къырилъхьагъэхэти, зэхакъутэхи, рафыжьэхи, Цыдон къэлэшхом нэс, Мысрэфот-Маим нэс, тыгъэкъокӀыпӀэмкӀэ Мыцпэ кӀэим нэс афыгъэх. Ащ фэдизым зы нэбгырэ псэоу къэмынэжьыфэ, израилхэм ахэр аукӀыгъэх. 9Зиусхьаным къызэрэриӀуагъэм фэдэу Ехъошуа зекӀуагъэ: ахэм яшыхэм яфэхэр зэпиупкӀыхи, якупсынкӀэхэри ыгъэстыгъэх.

10Ехъошуа къызегъэзэжьым а уахътэм пачъыхьэгъухэм ашъхьэу щытыгъэ Хъацэр къалэр ышти, ащ ипачъыхьэ чатэкӀэ ыукӀыгъ. 11ЗэкӀэ псэ зыпытэу ащ дэсыгъэхэр чатэкӀэ зэтыраукӀэхи, лъэпсэкӀод ашӀыгъэх, зы нэбгыри псэоу къагъэнагъэп. Ехъошуа Хъацэр къалэм машӀо ридзи ыгъэстыгъ.

12ЗэкӀэ а пачъыхьэгъухэр Ехъошуа ыубытыгъэх, япачъыхьэхэри цӀыфэу арысыгъэхэри чатэкӀэ зэтыриукӀагъэх. Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ унашъо къызэрэфишӀыгъэм фэдэу ащ ахэр лъэпсэкӀод ышӀыгъэх[+]. 13Ау израилхэм лъэгапӀэхэм атет къалэхэм ащыщ зыпари агъэстыгъэп, Хъацэр къэлэ закъор ары Ехъошуа ыгъэстыгъэр. 14Къонтхъымрэ былымхэмрэ израилхэм а къалэхэм ащызэбгырахыхи, цӀыфэу ащыпсэущтыгъэхэр зэкӀэ зы нэбгыри псэоу къамыгъанэу чатэкӀэ зэтыраукӀагъэх. 15Зиусхьаным иӀумэт Мосэ унашъоу къыфишӀыгъагъэр, ащ Ехъошуа къыриӀожьыгъэр, адрэм ыгъэцэкӀагъ, Зиусхьаным Мосэ унашъоу къыфишӀыгъэм зыпари хигъэзыгъэп[+].

16Ехъошуа а чӀыгур зэрэпсэоу ыубытыгъ: къушъхьалъэхэри, зэкӀэ къыблэ шъофнэкӀыри, зэкӀэ Гощэн чӀыгури, тыгъэкъохьэпӀэ къушъхьэ лъапэхэри, Иордан кӀэйри, Израилым икъушъхьэхэри къушъхьэ лъапэхэр зэракӀыгъоу 17СэӀир пэблагъэу щыт Хьэлакъ къушъхьэм щегъэжьагъэу Ливан кӀэим ит Хъэрмон къушъхьэм ылъапэ дэжь щыт БэӀал-Гъад нэс. Ар зэкӀэ пачъыхьэхэм атекӀуагъ, ыубытыхи, ыукӀыгъэх. 18Ехъошуа а пачъыхьэхэм бэрэ язэуагъ. 19ГъыбӀон дэс хъэухэм анэмыкӀ, зы къалэ горэми израилхэм мамыр[†] зэзэгъыныгъэ къадишӀыгъэп, ахэр зэкӀэ заокӀэ аштагъэх[+]. 20Зиусхьаным Мосэ унашъо къызэрэфишӀыгъэм фэдэу гуегъу афамышӀэу ахэр лъэпсэкӀод ашӀынхэм пае ежь, Зиусхьаным, ахэм агухэр къызэшӀуаригъадзэхи, израилхэм къязэонхэм тыригъэгушӀухьагъэх[+].

21А уахътэм Ехъошуа кӀуи, Ӏэнэкъхэр[*] къушъхьалъэхэм ащиукӀыгъэх: къалэхэу Хъэурэни, Дэбири, Ӏанаби, Ехъудым зэкӀэ икъушъхьалъэхэми, Израилым зэкӀэ икъушъхьалъэхэми. Ехъошуа къалэхэр зэхикъутэхи, цӀыфхэри лъэпсэкӀод ышӀыгъэх[+]. 22Израилхэм ячӀыгу зы Ӏэнэкъ закъуи къинагъэп, ахэр псэоу къызыдэнэжьыгъэхэр Ӏазэ, Гъат, Ащдэд къэлэхэр арых ныӀэп[+]. 23Зиусхьаным Мосэ къызэригъэгугъагъэу джаущтэу Ехъошуа а чӀыгур зэкӀэ ыубыти, израил лъэпкъыр ащ рищи, лӀакъохэм яунэе Ӏахьэу ар афигощыгъ. Заор аухи, чӀыгуми мамыр ыгъотыжьыгъ[+].

### ЯпшӀыкӀутӀонэрэ шъхьэр


Мосэ зытекӀогъэ пачъыхьэхэр

1Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъо израилхэр щызаохэзэ мары пачъыхьэхэу зытекӀуагъэхэр. Ахэм ячӀыгухэр къыблэмкӀэ Арнон псыхъом щегъэжьагъэу темырымкӀэ Хъэрмон къушъхьэм нэсэу, Иордан кӀэим итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъо зэрэпсаоу израилхэм аубытыгъэх.

2Апэрэ пачъыхьэр – амэрхэм япачъыхьэу Хъэщбэн дэсыгъэ Сыхъон ары. ГъылыӀад чӀыналъэм ызыныкъоу икъыблэ лъэныкъо гъэзагъэр ащ ыӀэ илъыгъ: Арнон псыхъом инэпкъ тет ӀароӀэр къалэмрэ кӀэим ыгузэгурэ къащегъэжьагъэу Ӏамонхэм ячӀыгу гъунапкъэу щыт Ябэкъ псыхъом нэс. 3Ащ нэмыкӀэу Иордан кӀэим итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ щыӀэ чӀыгур Сыхъон ыӀэ илъыгъ, темырымкӀэ Къынэрэт псыхъураим щегъэжьагъэу къыблэм щыӀэ хы Щыугъэм нэс, адыкӀэ къокӀыпӀэмкӀэ Бэт-Ешимэт къалэмрэ Пысгъахъ къушъхьэ чапэхэмрэ къыдиубытхэу.

4ЯтӀонэрэ пачъыхьэр – Бащан пачъыхьэу Ӏогъ, аужырэ рэф цӀыфхэм ащыщыгъ, къалэхэу Ӏащтарэтрэ ЕдрэӀрэ ащыпсэущтыгъэр ары[+]. 5Ащ ыӀэ илъыгъ: темырымкӀэ къушъхьэу Хъэрмон зэрыт чӀыгур, тыгъэкъокӀыпӀэм щыӀэ къалэу Сэлкъах, Бащан чӀыналъэр зэкӀэ, Гъышыуррэ МаӀахрэ къатекӀыгъэхэм ячӀыгу гъунапкъэхэм анэсэу, къыблэмкӀэ ГъылыӀад ичӀыгу ызыныкъо Хъэщбэн пачъыхьэу Сыхъон ичӀыгу игъунапкъэ нэсэу.

6Зиусхьаным[†] иӀумэтэу Мосэ израилхэр игъусэу а пачъыхьэхэм атекӀуагъ. Ахэм ячӀыгухэр унэе Ӏахьэу Рубэнрэ Гъадрэ ялӀакъохэм ыкӀи Мынасэ лӀакъом ызыныкъом Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ аритыгъэх[+].


Ехъошуа зытекӀогъэ пачъыхьэхэр

7Ехъошуарэ израилхэмрэ Иордан псыхъом итыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъо щызаохэзэ мары пачъыхьэхэу зытекӀуагъэхэр. Ахэм ячӀыгухэр темырымкӀэ Ливан кӀэим ит БэӀал-Гъад къалэм щегъэжьагъэу къыблэмкӀэ Хьэлакъ къушъхьэу СэӀир дэжькӀэ зызыубгъурэм нэсыщтыгъэх. Ехъошуа а чӀыгухэр ыгощыхэзэ израил лӀакъохэм унэе кӀэнэу аритыгъэх: 8къушъхьалъэхэр, къохьапӀэмкӀэ щыӀэ къушъхьэ лъапэхэр, Иордан кӀэир, къушъхьэ чапэхэр, къыблэ лъэныкъом щыӀэ шъофнэкӀыр, къыблэ лъэныкъор – хьатхэм, амэрхэм, къэнаӀанхэм, пэрыцхэм, хъэухэм, еусхэм ячӀыгухэр. Мары пачъыхьэхэу зытекӀуагъэхэр:

9Ерыхъэу пачъыхьэр,
Бэтэл пэгъунэгъоу псэущтыгъэ Ӏай пачъыхьэр,
10Ерусэлэм пачъыхьэр,
Хъэурэн пачъыхьэр,
11Ярмут пачъыхьэр,
Лахыщ пачъыхьэр,
12Ӏэгълон пачъыхьэр,
Гъэзэр пачъыхьэр,
13Дэбир пачъыхьэр,
Гъэдэр пачъыхьэр,
14Хъорым пачъыхьэр,
Ӏэрад пачъыхьэр,
15Лыбнэ пачъыхьэр,
Ӏэдулам пачъыхьэр,
16Макъэд пачъыхьэр,
Бэтэл пачъыхьэр,
17Тапыуахъ пачъыхьэр,
Хъэфэр пачъыхьэр,
18Афэкъ пачъыхьэр,
Шарэн пачъыхьэр,
19Мадон пачъыхьэр,
Хъацэр пачъыхьэр,
20Щымрэн-Мэрэн пачъыхьэр,
Ахъшаф пачъыхьэр,
21ТаӀынахъ пачъыхьэр,
Мэгъыдэ пачъыхьэр,
22Къэдэщ пачъыхьэр,
Къармэл пэгъунэгъоу псэущтыгъэ ИокънэӀам пачъыхьэр,
23Дор[*] къушъхьэхэм апэгъунэгъоу псэущтыгъэ Дор пачъыхьэр,
Гъылгъал дэсыгъэ Гоим[*] пачъыхьэр,
24Тырцэ пачъыхьэр

– зэкӀэмкӀи пачъыхьэ щэкӀырэ зырэ хъущтыгъэ.

### ЯпшӀыкӀущэнэрэ шъхьэр


Амыубытыгъэ чӀыгухэр

1Ехъошуа жъы хъуи, ыныбжь зыхэкӀуатэм, Зиусхьаным[†] ащ къыриӀуагъ:

– О жъы ухъугъ, уныбжьи хэкӀотагъ, ау заокӀэ къызӀэкӀэмыгъэхьэгъэ чӀыгоу джыри бэдэдэ къэнагъ:

2зэкӀэ фылистхэмрэ гъышыурхэмрэ ячӀыналъэхэр, ахэр – 3Мысырым итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ щыӀэ Шихъор псыхъом щегъэжьагъэу темырымкӀэ Ӏэкърэн игъунапкъэ нэс, къэнаӀанхэм ячӀыгухэу алъытэх. Ахэм ахэхьэх фылист пачъыхьитфым якъалэхэу Ӏазэ, Ащдэд, Ащкъэлэн, Гъат, Ӏэкърэн, Ӏаохэм ячӀыгоу къыблэмкӀэ щыӀэри къыхеубытэ[+].

4ЕтӀани зэкӀэ къэнаӀан чӀыгур Цыдон ит МэӀарэ щегъэжьагъэу Афэкъ къалэм нэс, амэрхэм ягъунапкъэ еолӀэжьырэр.

5Джащ фэдэу темырымкӀэ гъэбалмэ ячӀыгурэ Ливан зэрэпсэоу итыгъэкъокӀыпӀэ гъунапкъэ нэсэу: Хъэрмон къушъхьэм кӀэрыт БэӀал-Гъад щегъэжьагъэу Лэу-Хъамат[*] нэс къэнагъ[+].

6Цыдонхэр пӀомэ, Ливан щегъэжьагъэу Мысрэфот-Маим нэсыфэ къушъхьалъэхэм ащыпсэухэрэр, ахэр зэкӀэ Сэ Сэр-Сэрэу израилхэм апашъхьэ исфыщтых. Мы чӀыгур Сэ унашъо къызэрэпфэсшӀыгъэм фэдэу, Израилым о фэгощи, 7лӀэкъуибгъумрэ мынасэ лӀакъом ызыныкъорэ ар яунэе Ӏахьэу ят.


Иордан итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ щыӀэ чӀыгур зэрагощыгъэр

8Мынасэ лӀакъом адрэ ызыныкъуи, рубэнхэми гъадхэми яунэе Ӏахьэу Иордан псыхъом икъокӀыпӀэ лъэныкъо Мосэ, Зиусхьаным иӀумэт, щафигъэнэфэгъагъэр аритыгъэхагъ[+].

9А лӀакъохэм яунэе Ӏахьэ къыблэмкӀэ Арнон псыхъо нэпкъым тет ӀароӀэр къалэмрэ кӀэим ыгузэгу ит къалэмрэ къащежьэщтыгъэ, бгы тешъор зэрэпсаоу Мэдэбэ щегъэжьагъэу Дыбэн нэсэу къыхиубытэщтыгъэ[+]. 10Джащ фэдэу амэр пачъыхьэу Хъэщбэн дэсыгъэ Сыхъон зэкӀэ икъалэхэри, Ӏамонхэм ячӀыгу гъунапкъэ нэс хахьэщтыгъэ. 11ГъылыӀад чӀыгур, Гъышыуррэ МаӀахрэ къатекӀыгъэхэр зыщыпсэухэрэ чӀыгухэр, къушъхьэу Хъэрмон, зэкӀэ Бащан чӀыналъэр Сэлкъах нэсэу – 12Бащан пачъыхьэу Ӏогъ, аужырэ рэф цӀыфэу къэнагъэхэм ащыщэу Ӏащтарэтрэ ЕдрэӀрэ ащыпсэущтыгъэхэм зэкӀэ ипачъыхьэгъу. Мосэ а пачъыхьэм текӀуагъ, ичӀыгухэри ыштагъэх[+]. 13Ау израилхэм Гъышыуррэ МаӀахрэ ащыпсэухэрэр рафыгъэхэп. Непэ къызынэсыгъэми ахэр израилхэм ахэсхэу адэпсэух.

14Мосэ лэуй лӀэкъо закъом унэе Ӏахьэ ритыгъэп: Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ Мосэ къызэрэриӀуагъэу машӀокӀэ гъэстыгъэ къурмэнхэу Ащ фашӀыхэрэр лэуйхэм яунэе Ӏахь[+].

15Мосэ Рубэн лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм мары аритыгъэр:

16Арнон псыхъо нэпкъым тет ӀароӀэр къалэмрэ кӀэим ыгузэгу ит къалэмрэ къащегъэжьагъэу Мэдэбэ бгы тешъор зэкӀэ, 17Хъэщбэн зэрыт бгы тешъом ит къалэхэр зэкӀэ игъусэу: Дыбэн, Бамот-БэӀал, Бэт-БэӀал-МэӀон, 18Ехэц, Къэдэмэт, МефэӀат, 19Къыриатаим, Сыбмэ, кӀэй гузэгум ит Ӏуашъхьэм тет Цэрэт-Шахъар, 20Бэт-ПэӀор, Пысгъахърэ Бэт-Ешимэтрэ якъушъхьэ чапэхэмрэ 21– бгы тешъом тет къалэхэр зэкӀэ, Хъэщбэн тетыгъор щызыӀыгъыгъэ амэр пачъыхьэу Сыхъон ипачъыхьэгъу зэрэпсаоу. Мосэ ащи, мыдиан пащэхэу Еуыи, Рэкъэми, Цыури, Хъури, РэбаӀи атекӀуагъ. Ахэр Сыхъон икъотэгъугъэх, ипачъыхьэгъу щыпсэущтыгъэх. 22Заом щаукӀыгъэхэм анэмыкӀэу израилхэм чатэкӀэ аукӀыгъ БэӀор ыкъоу БэлыӀам усэрэжъыри. 23Рубэнхэм ячӀыгу тыгъэкъохьапӀэмкӀэ игъунэпкъагъэр Иордан псыхъом инэпкъ арыгъэ. А къалэхэри ахэм яӀэгъо-блэгъо псэупӀэхэри Рубэн лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яунэе Ӏахьэу щытыгъ.

24Мосэ Гъад лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм мары аритыгъэр:

25ЯӀызэр чӀыгур, ГъылыӀад хэхьэрэ къалэхэр зэкӀэ, Ӏамонхэм ячӀыгу ызыныкъо Раббэ пэблагъэу щыт ӀароӀэр нэс; 26Хъэщбэн щегъэжьагъэу Рамат-Мыцпэрэ Бытэнимрэ анэс, Махъанаим щегъэжьагъэу Дэбир чӀыгухэм анэс; 27кӀэим ит Бэтхъарам, Бэтнымыр, Сукъот, Цафэн къалэхэр, Хъэщбэн пачъыхьэу Сыхъон ипачъыхьэгъу щыщэу къэнэжьыгъэр (ар – Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ щыӀэ чӀыгухэу Къынэрэт псыхъураим нэсыхэрэр арых). 28А къалэхэри ахэм яӀэгъо-блэгъо псэупӀэхэри Гъад лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яунэе Ӏахьэу щытыгъ.

29Мосэ Мынасэ лӀакъом ызыныкъом хэхьэрэ унагъохэм мары чӀыгоу аритыгъэр:

30Махъанаим щегъэжьагъэу зызыубгъугъэ чӀыгур, Бащан зэрэпсаоу – Ӏогъ пачъыхьэм ипачыхьэгъу хэхьэрэ чӀыгур, Бащан итыгъэхэ Яир псэупӀэ тӀокӀищыр зэкӀэ, 31ГъылыӀад чӀыналъэм ызыныкъуи, Ӏогъ тетыгъор зыщиӀыгъыгъэхэ къалэхэу Ӏащтарэти ЕдрэӀи. Джар Мынасэ ыкъо Махыр лӀакъом ызыныкъом хэхьэрэ унагъохэм яунэе Ӏахьэу щытыгъ.

32Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ Ерыхъэу пэчӀынатӀэу Моаб шъофым итыхэзэ, джары чӀыгур Мосэ унэе Ӏахьэу зэрэщигощыгъэр. 33Ау Мосэ Лэуй лӀакъом унэе Ӏахьэ ритыгъэп: Ежь, Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ, Ащ къызэрариӀуагъэу, Ежь Ар ахэм яунэе Ӏахьэу щыт[+].

### ЯпшӀыкӀуплӀэнэрэ шъхьэр


Иорданым итыгъэкъохьапӀэкӀэ щыӀэ чӀыгур зэрагощыгъэр

1Унэе Ӏахьэу израилхэм къэнаӀан чӀыгум щаратыгъэр, ар къурмэнышӀэу[†] ЕлыӀазар, Ныун ыкъо Ехъошуа, израил лӀакъохэм янахьыжъ упчӀэжьэгъухэм мары зэрагощыгъэр: 2Зиусхьаным[†] Мосэ ижэдэкӀэу израилхэм унашъо къызэрафишӀыгъэм фэдэу лӀэкъуибгъурэ ныкъорэм (Мынасэ илӀакъо ызыныкъо ахэтэу) пхъэдзкӀэ ар атырагощагъ. 3Адрэ лӀэкъуитӀурэ ныкъорэм Мосэ Иорданым итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ унэе Ӏахьэр ыпэкӀэ щаритыгъагъ, ау лэуйхэм унэе Ӏахьэ аритыгъэп[+]. 4Юсыф къытекӀыгъэхэр зы лӀакъоп тӀу зэрэхъугъэхэр. Ахэр Мынасэрэ Ефраимрэ ялӀакъохэр арых. Лэуйхэм унэе Ӏахьэ аратыгъэп, ахэр адэсынхэу къалэхэмрэ ябылымхэр ащаӀыгъынхэу хъупӀэхэмрэ арых ныӀэп аратыгъэхэр[+]. 5Зиусхьаным Мосэ унашъо къызэрэфишӀыгъэм фэдэу израилхэм чӀыгур агощыгъ.


Хъэурэн къалэр Къалэб зэрэратыгъэр

6Ехъудэ лӀакъом щыщхэр Ехъошуа дэжь Гъылгъал къэкӀуагъэх. Купым хэтыгъэ къынэзылӀэу Епунэх ыкъо Къалэб Ехъошуа риӀуагъ:

– О къэошӀэжьыба, Тхьэм ицӀыфэу Мосэ орырэ сэрырэ къытфэгъэхьыгъэу Къадэщ-Барнэ Зиусхьаным къыщыриӀуагъэр. 7Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ Къадэщ-Барнэ сыригъэкӀи, чӀыгур къэсплъыхьанэу сызегъакӀом илъэс тӀокӀитӀу сыныбжьыгъ. Ащыгъум сэ зи сымыушъэфэу къэбар шъыпкъэр къыфэсхьи, сыкъэкӀожьыгъэми, 8сшыхэу, сигъусэу къыздэкӀуагъэхэм, лъэпкъым ыгу агъэкӀодыгъ. Ауми, сэ Зиусхьанэу си Тхьэ сыфэшъыпкъагъ[+]. 9А мафэм Мосэ тхьэлъанэ къысфишӀыгъагъ: «Зиусхьанэу уи Тхьэ о уфэшъыпкъагъэшъ, чӀыгоу плъэкъуитӀу зынэсыгъэр, ори уикӀалэхэми егъашӀэми шъуиунэе Ӏахьэщт».

10Джы, мары, Зиусхьаным гущыӀэ пытэ къызэритыгъагъэу, непэ къызнэсыгъэми сэпсэу. Зиусхьаным Мосэ а гущыӀэхэр къызыриӀуагъэхэм ыуж илъэс тӀокӀитӀурэ тфырэ тешӀэжьыгъ, ащыгъум израилхэр шъофнэкӀым итыгъэх. Мары, сэ илъэс тӀокӀиплӀырэ тфырэ сыныбжьыми, 11Мосэ чӀыгур къэсплъыхьанэу сызигъэкӀогъэгъэ мафэм фэдэ къабзэу джыри скӀуачӀэ сыкъегъэгугъэ. Ащыгъум кӀуачӀэу сиӀагъэр джыри зэрэсиӀ, утыгум сихьани, сызэони сыкъикӀыжьын слъэкӀыщт. 12Мы къушъхьалъэхэм афэгъэхьыгъэу Зиусхьаным а мафэм гущыӀэ пытэ къышӀыгъагъэшъ, ахэр къысэтых. Ӏэнэкъхэр ащ зэрэщыпсэущтыгъэхэр, къэлэшхохэр, къэлэ зэтегъэпытыхьагъэхэр ахэм зэряӀагъэхэр ащыгъум ори зэхэпхыгъагъ. ПшӀэхэнэп, Зиусхьаныр гъусэ къысфэхъумэ, Ащ зэриӀуагъэу, ахэр исфыщтых[+].

13Арыти, Ехъошуа Епунэх ыкъоу Къалэб ынэшӀу щифи, унэе Ӏахьэу Хъэурэн къалэр зэрэритырэр риӀуагъ. 14Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ ар фэшъыпкъагъэти, джащ щегъэжьагъэу къынэзылӀэу Епунэх ыкъоу Къалэб Хъэурэн иунэе Ӏахьэ хъугъэ. 15ЫпэкӀэ Хъэурэн Къыриат-АрбаӀкӀэ[*] еджэщтыгъэх. (А АрбаӀыр Ӏэнэкъхэм анахь цӀыф инэу ахэтыгъэр ары).

Заор аухи, чӀыгуми мамыр[†] ыгъотыжьыгъ[+].

### ЯпшӀыкӀутфэнэрэ шъхьэр


Ехъудэ лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

1ПхъэдзымкӀэ Ехъудэ лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм къатефагъэм къыблэмкӀэ зыщиушъомбгъущтыгъэ, Едом чӀыгумрэ Цын шъофнэкӀымрэ ар анэсыщтыгъэ.

2Ахэм якъыблэ гъунапкъэ хы Щыугъэм икъыблэ ыцыпэкӀэ щыӀэ хытӀуалэм щыригъажьэщтыгъэ, 3Ӏэкърэб лъэгапӀэм къыблэмкӀэ ебгъукӀоти, Цын екӀуалӀэщтыгъэ, етӀанэ Къадэщ-Барнэ икъыблэ лъэныкъокӀэ дэкӀуаещтыгъэ. Ащ ыуж Хъэцрон къызэринэкӀыти Адар фиузэнкӀыщтыгъэ, ыужыкӀэ КъаркъаӀкӀэ ыгъазэщтыгъэ. 4АдыкӀэ Ӏацмон блэкӀыти, мысыр псыхъом еуалӀэти, хым дэжь къыщыуцужьыщтыгъэ. Джащ фэд ахэм[*] якъыблэ гъунапкъэ.

5ТыгъэкъокӀыпӀэ гъунапкъэр – зэкӀэ хы Щыугъэр, Иордан псыхъор хым зыщыхэлъэдэжьырэм нэс.

Темыр гъунапкъэр Иордан псыхъор хым зыщыхэлъэдэжьырэм дэжь иӀэ хытӀуалэм къыщежьэти, 6БэтхъогъэлкӀэ дэкӀуаети, Бэт-Ӏараб итемыр лъэныкъокӀэ лъыкӀуатэти, Рубэн ыкъоу Бохъан имыжъо нэсыщтыгъэ[+]. 7ЕтӀанэ гъунапкъэр Ахъор кӀэим икӀыти, ДэбиркӀэ дэкӀуаети, игъукӀырэ псыхъом икъыблэкӀэ щыӀэ Адумым лъэгапӀэм пэчӀынатӀэу темырымкӀэ Гъылгъал лъэныкъом ыгъазэщтыгъэ. Ӏэн-Щэмэщ нэсыти, Эн-Рэугъэл дэжь щиухыщтыгъэ. 8Ащ ыуж еусхэм якъалэ – Ерусэлэм – зытет къыблэ чапэмкӀэ зиӀэтызэ Хъынэм ыкъо икӀэйкӀэ дэкӀуаещтыгъэ. АдыкӀэ Хъынэм кӀэим икъохьапӀэкӀэ щыригъажьэти, Рэф кӀэим итемыр цыпэ щыт къушъхьэм дэкӀыщтыгъэ. 9Къушъхьэ шыгумкӀэ гъунапкъэр псынэкӀэчъэу Нэфтэуахъ нэсыщтыгъэ, ащ икӀыти къушъхьэу Ефрэн хэт къалэхэм якӀуалӀэти, етӀанэ БэӀалэкӀэ (Къыриат-ЕӀэримкӀэ) ыгъазэщтыгъэ. 10Ащ ыуж тыгъэкъохьапӀэмкӀэ СэӀир къушъхьэмкӀэ ыгъазэти, ЕӀэрим (Къэсалон) къушъхьэм итемыр чапэ тетэу Бэтщэмэщ ехыти, Тымнэ къалэр къыдиубытэщтыгъэ. 11Ащ щыублагъэу Ӏэкърэн итемыр чапэ тетэу кӀоти, ШыкъэронкӀэ ыгъазэти, БэӀал къушъхьэм рекӀокӀыти, Ябнэл нэсыти, хым дэжь щиухыжьыщтыгъэ.

12КъохьэпӀэ гъунапкъэр Хышхо Ӏушъор арыгъэ.

Джары зыфэдэхэр Ехъудэ лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм ячӀыгу гъунапкъэхэр.

13Зиусхьаным[†] иунашъокӀэ Ехъошуа Епунэх ыкъо Къалэб Ехъудэ лӀакъом ичӀыгу Ӏахьэ щыщ ритыгъ. Ар Ӏэнэкъ ятэ АрбаӀ икъалэу Къыриат-АрбаӀ, нэмыкӀэу къэпӀон хъумэ Хъэурэн, ары[+]. 14Ӏэнэкъ къытекӀыгъэхэу Шэшай, Ахъымэн, Тэлмай ялӀэкъуищ Къалэб Хъэурэн дифыгъэх[+]. 15Ащ икӀи, ДэбиркӀэ (нахьыпэм Къыриат-СэфэркӀэ заджэщтыгъэхэм) ащ ыгъэзагъ[+].

16Джащ Къалэб ехъудхэм гущыӀэ ащыритыгъ:

– Къыриат-Сэфэр теоу, зыштэрэм спхъоу Ӏахъсэ шъхьэгъусэкӀэ естыщт[+].

17Къалэб ыш Къэназ ыкъо Ӏэтныел ар ыштагъэти, зэригъэгугъагъэу ыпхъу Ӏахъсэ ащ шъхьэгъусэкӀэ ритыгъ.

18Зы мафэ горэм, Ӏахъсэ ытыщ зыщыкӀощтым тефэу, ятэ елъэӀунышъ, чӀыгу Ӏахьэ къыӀихынэу Ӏэтныел ар ыгъэуӀушыгъ. Ӏахъсэ къэси, щыдым къызехым, ятэ ащ еупчӀыгъ:

– Сыда узыфаер, сипшъашъ?

19Ӏахъсэ риӀожьыгъ:

– УнэшӀу къысщэф, сят. Къыблэ лъэныкъом щыӀэ шъофнэкӀым сыщыпсэунэу лӀы септыгъэмэ, ит псынэкӀэчъхэри къысэтыжьхэба.

Арыти, ышъхьэрэ псынэкӀэчъхэмрэ ыхэрэ псынэкӀэчъхэмрэ ащ ритыгъэх[+].

20Ехъудэ лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм мары ячӀыгу:

21Едом ягъунапкъэу къыблэмкӀэ щыӀэ къалэхэр:

Къэбцыел, Ӏэдэр, Ягъур, 22Къынэ, Димуна, ӀадыӀэд, 23Къэдэщ, Хъацэр, Итнан, 24Зиф, Тэлэм, БэӀалэт, 25Хъацэр-Хъэдат, Къэриот-Хъэцрон (Хъацэр), 26Амам, ШэмаӀ, Молэд, 27Хъацар-Гъэд, Хъэшмон, Бэтпэлэт, 28Хъацар-Шуал, БэрщэбаӀ, Бизеотый, 29БэӀалэ, Ӏеим, Ӏэцэм, 30Елтолэд, Къэсил, Хъорым, 31Цыкълагъ, Мадменэ, Сансэнэ, 32Лэбэот, Шэлхъим, Ӏаин, Римон – зэкӀэмкӀи къэлэ тӀокӀырэ бгъурэ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри[*] ахэтэу, мэхъух.

33ТыгъэкъохьэпӀэ къушъхьэ лъапэхэмкӀэ:

Ащтаул, ЦорэӀ, Ашнэ, 34Заноахъ, Ӏэн-Гъаним, Тапыуахъ, Ӏенам, 35Ярмут, Ӏэдулам, Сэхэу, Ӏазэкъ, 36ЩэӀараим, Адытаим, Гъыдэр (Гъыдэротаим)[*] – къэлэ пшӀыкӀуплӀ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

37Цэнан, Хъэдэш, Мыгъдал-Гъад, 38ДылыӀан, Мыцпэ, Иокътэел, 39Лахыщ, Боцкъат, Ӏэгълон, 40Къабон, Лахъмас, Къытлыш, 41Гъыдэрот, Бэтдагон, НаӀамэ, Макъэд – къэлэ пшӀыкӀух, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух. 42Лыбнэ, Ӏэтэр, Ӏащан, 43Ифтахъ, Ашнэ, Нэцыу, 44КъыӀил, Ахъзиб, Марэш – къэлибгъу, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

45Ӏэкърэн, иӀэгъо-блэгъу чылэхэмрэ къутырхэмрэ хэтэу; 46Ӏэкърэн итыгъэкъохьапӀэкӀэ – зэкӀэ Ащдэд къыпэгъунэгъу чылэхэмрэ яӀэгъо-блэгъу къутырхэмрэ хэтэу; 47Ащдэдрэ Ӏазэрэ къягъэтӀысэкӀыгъэ чылэхэмрэ къутырхэмрэ ахэтэу мысыр псыхъомрэ Хышхо Ӏушъомрэ анэс.

48Къушъхьэм хэт къалэхэр:

Шамир, Ятыр, Сэхэу, 49Даннэ, Къыриат-Сан (Дэбир), 50Ӏанаб, Ащтымыу, Ӏаним, 51Гощэн, Хъолэун, Гъылэу – къэлэ пшӀыкӀуз, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

52Араб, Румэ, ЕщӀан, 53Янум, Бэт-Тапыуахъ, Афэкъ, 54Хъумтэ, Къыриат-АрбаӀ (Хъэурэн), ЦыӀор – къэлибгъу, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

55МэӀон, Къармэл, Зиф, Ютэ, 56ИзрыӀэл, ИокъдэӀам, Заноахъ, 57Къаин, ГъыбӀэ, Тымнэ – къэлипшӀ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

58Хъалхъул, Бэтцэур, Гъэдор, 59МаӀэрат, Бэт-Ӏанот, Елтыкъон – къэлих, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

ТэкъоаӀ, Ефрафат (Бэтлэхъэм), ПэӀор, Ӏэтам, Кулэн, Тэтам, Щэурэщ, Къэрэм, Гъалым, Бэтэр, Мынахъыт – къэлэ пшӀыкӀуз, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух[*].

60Къыриат-БэӀал (Къыриат-ЕӀэрим), Раббэ – къэлитӀу, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

61Шъоф нэкӀым итхэр:

Бэт-Ӏараб, Мыдин, Сэхъахъ, 62Ныбшан, Ӏир-Мэлахъ, Ӏэнгъэдый – къэлих, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу, мэхъух.

63Ехъудэ Ерусэлэм щыпсэущтыгъэ еусхэр дифынхэ ымылъэкӀыгъэу, джы къызынэсыгъэми, ахэр Ехъудэ лӀакъом къыхэнагъэхэу ащ щэпсэух[+].

### ЯпшӀыкӀухэнэрэ шъхьэр


Ефраимрэ Мынасэрэ ялӀакъохэм ячӀыгу Ӏахьэхэр

1Юсыф къытекӀыгъэхэм пхъэдзымкӀэ къатефэгъэ чӀыгур Ерыхъэу пэгъунэгъоу Иордан псыхъом, Ерыхъэу псыхэм ятыгъэкъокӀыпӀэкӀэ, къыщежьэти етӀанэ шъофнэкӀыр къызэринэкӀызэ, Бэтэл къушъхьалъэм нэсыщтыгъэ. 2Гъунапкъэр Бэтэл икӀыти Луз кӀощтыгъэ, арыкъхэм ячӀыгу ихьэти Ӏэтэрот къалэм нэсыщтыгъэ,[+] 3етӀанэ къохьапӀэмкӀэ яфлэтхэм ячӀыгукӀэ ехыти, КӀэхэ Бэтхъорэнрэ Гъэзэррэ анэсыти, хым дэжь къыщыуцущтыгъэ. 4Юсыф ыкъохэу Мынасэрэ Ефраимрэ къатекӀыжьыгъэхэм мыр яунэе Ӏахьэу аӀэкӀэхьагъ.

5Мары Ефраим лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм ячӀыгухэр:

Ахэм ячӀыгу гъунапкъэ Ӏэтэрот-Адар итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ къыщыригъажьэти Ышъхьэрэ Бэтхъорэн нэсыти, 6хыӀуш ъом къыщиухыщтыгъэ. ТемырымкӀэ Мыхмытат къыщыригъажьэти, Танат-ЩылэукӀэ къокӀыпӀэмкӀэ ыгъазэщтыгъэ, ар къыдиухьэзэ къокӀыпӀэмкӀэ Яноахъ екӀущтыгъэ. 7Ащ ыужым Яноахъ щыригъажьэти Ӏэтэротрэ НаӀэркӀэ ехыти, Ерыхъэу еуалӀэти, Иордан псыхъом екӀущтыгъэ. 8Тапыуахъ щегъэжьэгъэ гъунапкъэр къохьапӀэмкӀэ псыхъоу Къанэ блэкӀыти, хым къыщыуцущтыгъэ. Джащ фэдагъ Ефраим лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм унэе Ӏахьэу атефагъэр. 9Джыри мынасэхэм ячӀыгу къалэхэмрэ ахэм яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ ефраимхэм къыщаратыгъагъэх.

10Ефраимхэм Гъэзэр дэсыгъэ къэнаӀанхэр дафыгъэхэп. Непэ къызынэсыгъэми ахэр ефраимхэм ахэсхэу адэпсэух, ау афэпщылӀых[+].

### ЯпшӀыкӀублэнэрэ шъхьэр

1Юсыф ищыпэлъф Мынасэ илӀакъо мары къытефэгъэ унэе Ӏахьэр. Мынасэ ищыпэлъф Махыр къытекӀыгъэхэм ГъылыӀад, Бащан чӀыналъэхэр Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ ащаратыгъэхагъ. Махырхэр зэолӀ лӀыхъужъхэу щытыгъэх, ГъылыӀад лӀакъори Махыр къытекӀыгъ[+]. 2Адрэ унагъохэу Мынасэ лӀакъом хэхьэхэрэм – АбиӀэзэр, Хъэлэкъ, Асриел, Щэхэм, Хъэфэр, ЩэмидаӀ– ахэми ячӀыгу Ӏахьэхэр Иордан псыхъом икъохьапӀэкӀэ щаратыгъэх. Мыхэр Юсыф ыкъо Мынасэ къытекӀыгъэ хъулъфыгъэхэр арых.

3Мынасэ ыкъо Махыр ыкъожьэу ГъылыӀад ыкъоу Хъэфэр ыкъожьэу Цэлэфхъад къо иӀагъэп, пшъашъэ щэхъу иӀагъэп. Ащ ыпхъухэм ацӀагъэр – Мэхъал, НоӀэ, Хъогъэл, Мылкъэ, Тырцэ. 4Ахэр къурмэнышӀэу[†] ЕлыӀазар, Ныун ыкъо Ехъошуа, лъэпкъым ипащэхэм адэжь кӀохи, араӀуагъ:

– Тшыхэм афэдэу тэри чӀыгу къытитынэу Зиусхьаным[†] Мосэ унашъо къыфишӀыгъ.

Арыти, Зиусхьаным унашъо зэришӀыгъэм фэдэу, Ехъошуа зэшыпхъухэм ятэшхэм афэдэу чӀыгу Ӏахьэхэр аритыгъэх. 5-6Джаущтэу Мынасэ лӀакъом ыпхъухэм ыкъохэм афэдэ къабзэу чӀыгу аратыгъэти, Мынасэ лӀакъом Иордан псыхъом икъокӀыпӀэ щыӀэ ГъылыӀадрэ Бащанрэ анэмыкӀэу чӀыгу ӀахьипшӀ къыӀукӀагъ. (ГъылыӀад чӀыналъэр Мынасэ адрэ къытекӀыгъэхэм яеу хъугъэ).

7Мынасэ чӀыналъэм игъунапкъэ Ащэр щыригъажьэти Щэхэм пэчӀынатӀэу щыт Мыхмытат екӀущтыгъэ, ащ икӀыти къыблэмкӀэ Ӏэн-Тапыуахъ щыпсэухэрэм адэжь нэсыщтыгъэ. 8(Тапыуахъ чӀыгур мынасэ лӀакъом къыӀукӀагъ, ау ежь, Тапыуахъ къалэр, гъунапкъэм тетыгъэти, ефраимхэм аратыгъ). 9ЕтӀанэ гъунапкъэр къыблэмкӀэ щыӀэ Къанэ псыхъомкӀэ кӀощтыгъэ. Ащ итыгъэ къалэхэр мынасэ икъалэхэм ахэтыгъэхэми, Ефраим лӀакъом иягъэх. АдыкӀэ Мынасэ игъунапкъэ псыхъом итемыр лъэныкъо рекӀокӀыти, хым дэжь щиухыщтыгъэ. 10КъыблэмкӀэ гъэзэгъэ чӀыгур Ефраим иягъ, темырымкӀэ гъэзагъэр – Мынасэ фэгъэзэгъагъ. Мынасэ ичӀыгухэр тыгъэкъохьапӀэмкӀэ хым нэсыщтыгъэх, темырымкӀэ Ащэр лӀакъом зы гъунапкъэ дыряӀагъ, къокӀыпӀэмкӀэ – Иссашхар чӀыгум еолӀэжьыщтыгъэх.

11Иссашхаррэ Ащэррэ ячӀыналъэхэм арыт къалэхэу яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэр ягъусэхэу Мынасэ къытекӀыгъэхэм яягъэхэр Бэтщан, ИблэӀам, Дор, Ӏэндор, ТаӀынахъ, Мэгъыдэ (ящэнэрэр Нафэт[*] ары).

12Ау Мынасэ лӀакъом а къалэхэр ыштэнхэ ылъэкӀыгъэхэпти, а чӀыгум къинагъэхэу къэнаӀанхэр щыпсэущтыгъэх[+]. 13Ыужым израилхэм алъапсэ загъэпытэм, къэнаӀанхэр агъэпщылӀыгъэх нахь рафынхэу рафыгъэхэп.

14Зэгорэм Юсыф къыхэкӀыгъэхэм Ехъошуа:

– Тэ тылъэпкъышхоу, шъыпкъэ дэдэмкӀэ Зиусхьаным ынэшӀу къытщифагъэ пэтзэ, сыд пае о зы унэе Ӏахьэу, зы чӀыгу Ӏахь къытэптыгъ?– аӀуи раӀуагъ[+].

15Арыти:

– Шъо арэу шъулъэпкъышхомэ, Ефраим къушъхьалъэр шъорыкӀэ зэжъумэ, пэрыцхэмрэ рэфхэмрэ ячӀыгу шъукӀуи, ащ ит мэзхэм шъуахахьи, шъущыпсэунэу къэжъугъэкъабзэх,– ариӀожьыгъ ахэм Ехъошуа.

16Ащ ипэгъокӀэу:

– Къушъхьалъэр тэркӀэ макӀэ. Ау зэкӀэ къэнаӀанхэу кӀэим щыпсэухэрэр пӀомэ, ИзрыӀэл кӀэим щегъэжьагъэу Бэтщан къалэмрэ ащ иӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ анэс гъучӀ купсынкӀэхэр яӀэх.– Юсыф къыхэкӀыгъэхэм джэуап къатыжьыгъ[+].

17Арыти, Юсыф къыхэкӀыгъэ лӀэкъуитӀум, Ефраимрэ Мынасэрэ, Ехъошуа ариӀуагъ:

– Шъо шъулъэпкъышху, ары, боу шъулъэш. Арышъ, зы чӀыгу Ӏахьэ закъоп шъуиӀэщтыр, 18мэзыр зытиз къушъхьалъэхэри шъуех. Ахэр жъугъэкъабзэхи, аужырэ гъунапкъэм нэс шъуиещтых. ШӀагъуа къэнаӀанхэм гъучӀ купсынкӀэхэр яӀэхэмэ, шӀагъуа лъэшыхэмэ – шъо ахэр ишъуфыщтых.

### ЯпшӀыкӀуенэрэ шъхьэр


Къэнэгъэ чӀыгу Ӏахьэр зэрагощыгъэр

1Израилхэр зэкӀэ Щылэу къалэ щызэӀукӀэхи, чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр[†][*] ащ щагъэуцугъ. ЧӀыгур ахэм аубытыгъэхагъ,[+] 2ау израил лӀэкъуиблым джыри яунэе Ӏахьэ аратыгъагъэп.

3Арыти, Ехъошуа израилхэм ариӀуагъ:

– Зиусхьанэу[†] шъуятэхэм я Тхьэ унаеу къышъуитыгъэ чӀыгур шъукӀонышъ, шъуубытыным пае зыпари шъумышӀэу бэрэ джыри шъущысыщта? 4ЛӀакъо пэпчъ нэбгырэ щырыщ къызыхэжъугъэкӀых. ЧӀыгум рыкӀонхэшъ, къатхыхьанышъ, ар зэрэбгощын плъэкӀыщтыр къагъэнэфэнышъ, къысфагъэзэжьынэу ахэр сэ згъэкӀощтых. 5ЧӀыгур Ӏахьиблэу жъугощы. Ехъудэ къыблэмкӀэ щыӀэ ичӀыгу къерэнэжь, Юсыф къыхэкӀыгъэхэри темырымкӀэ щыӀэ ячӀыгу щэрэпсэух. 6ЧӀыгу Ӏахьиблэу къэнагъэр къэшъутхыхьи къысфэшъухьыжьи, сэ Зиусхьанэу ти Тхьэ ыпашъхьэ шъощ пае пхъэдзыр щисыдзэщт. 7Ау лэуйхэм шъуичӀыгу Ӏахьэ щыряӀэщтэп, ахэм яӀахьэр – Зиусхьаным ыпашъхьэ къурмэнышӀ[†] Ӏофхэр щызэрахьанхэр ары. ЕтӀани Гъадрэ Рубэнрэ ялӀакъохэмрэ Мынасэ лӀакъом ызыныкъорэ ячӀыгу Ӏахьэхэр Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ щаритыгъэх[+].

8Къыхахыгъэ цӀыфхэр тэджхи, чӀыгур къатхыхьанэу гъогум зыщытехьащтхэм Ехъошуа ахэм унашъо афишӀыгъ:

– ШъукӀуи, чӀыгур къэшъукӀухьи, къэшъутхыхь. ЕтӀанэ къэжъугъэзэжьи, Щылэу къалэм, садэжь, шъукъэкӀожьи, Зиусхьаным ыпашъхьэ пхъэдзыр сэ шъощ пай щисыдзэщт.

9Арыти, а цӀыфхэр кӀохи, чӀыгур къаплъыхьи, ит къалэхэр зэкӀэ къатхыхьэхи, Ӏахьиблэу гощыгъэу зэрытхэгъэ тхылъыпӀэр къахьи, Щылэу уцупӀэм дэс Ехъошуа дэжь къэкӀожьыгъэх. 10Джащыгъум Ехъошуа Зиусхьаным ыпашъхьэ Щылэу пхъэдзыр щыридзи, израил лӀакъоу къэнагъэхэм чӀыгу Ӏахьэхэр афигощыгъэх.


Бинямин лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

11Бинямин лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм пхъэдзым къафикӀыгъэ чӀыгур Ехъудэрэ Юсыфрэ ялӀакъохэм атефагъэм азыфагу илъыгъ:

12ТемырымкӀэ гъунапкъэр Иордан псыхъом къыщежьэти, Ерыхъэу итемыр лъэныкъокӀэ къушъхьэ чапэм тетэу лъыкӀуатэщтыгъэ, етӀанэ къушъхьалъэм дэкӀуаети, Бэтаон шъофнэкӀым нэсыщтыгъэ. 13Ащ икӀыти, Луз (Бэтэл) къалэм икъыблэкӀэ щыӀэ къушъхьэм рекӀокӀыти, етӀанэ Ӏэтэрот-АдаркӀэ ехыти, КӀахэ Бэтхъорэн икъыблэкӀэ щыӀэ къушъхьэм екӀущтыгъэ.

14А чӀыпӀэм къыблэмкӀэ щигъазэти, къохьэпӀэ лъэныкъомкӀэ щыӀэ гъунапкъэр къыгъэнафэщтыгъэ – Бэтхъорэн къыблэмкӀэ пэчӀынэтӀэ Ӏуашъхьэм ар къыщежьэти, Ехъудэ къытекӀыгъэхэм якъалэу Къыриат-БэӀал (Къыриат-ЕӀэрим) дэжь щиухыщтыгъэ. Джары къохьэпӀэ гъунапкъэщтыгъэр.

15Къыблэ гъунапкъэр Къыриат-ЕӀэрим итыгъэкъохьэпӀэ хэгъуашъхьэ щегъэжьагъэу Нэфтэуахъ псынэкӀэчъым нэсыщтыгъэ. 16Ащ ыуж гъунапкъэр Хъынэм ыкъо икӀэй пэчӀынатӀэу Рэф кӀэим итемыр лъэныкъокӀэ къушъхьэ лъапэм ехыщтыгъэ. Хъынэм кӀэим икӀыти, еусхэм якъалэ икъыблэ чапэ тетэу Рэугъэл псынэкӀэчъымкӀэ гъунапкъэм ригъэзыхыщтыгъэ. 17ЕтӀанэ темырымкӀэ ыгъазэти, Ӏэн-Щэмэщ екӀути, Адумым лъэгапӀэм пэчӀынэтӀэ Гъэлылот нэсыти, Рубэн ыкъо Бохъан имыжъокӀэ ехыщтыгъэ[+]. 18Бэт-Ӏараб[*] итемыр къушъхьэ чапэ нэсыти, Иордан кӀэим ихьэщтыгъэ. 19Ащ ыуж гъунапкъэр Бэтхъогъэл итемыр къушъхьэ чапэ рыкӀоти, Иордан псыхъом дэжь хы Щыугъэм итемыр хытӀуалэ нэсыщтыгъэ. Джары къыблэ гъунапкъэщтыгъэр.

20ТыгъэкъокӀыпӀэмкӀэ гъунэпкъагъэр Иордан псыхъор арыгъэ.

Бинямин лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм ячӀыгу джары гъунапкъэу иӀагъэхэр.

21Бинямин лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм афэгъэзэгъэгъэ къалэхэр:

Ерыхъэу, Бэтхъогъэл, Ӏэмэкъ-Кэцыц, 22Бэт-Ӏараб, Цэмарим, Бэтэл, 23Ӏао, Парэ, Ӏофрэ, 24Къэфар-Ӏамоный, Ӏофный, ГъыбӀэ – къэлэ пшӀыкӀутӀу, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэр ягъусэу.

25ГъыбӀон, Рамэ, БэӀэрот, 26Мыцпэ, Къэфирэ, Моц, 27Рэкъэм, Ирпыел, Тэралэ, 28ЦэлаӀ, Елэф, еусхэм якъал (Ерусэлэм), ГъыбӀэ, Къыриат-ЕӀэрим[*] – къэлэ пшӀыкӀуплӀ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэр ягъусэу.

Джащ фэдагъ Бинямин лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм къатефэгъэ чӀыгур[+].

### ЯпшӀыкӀубгъонэрэ шъхьэр


ЩымӀон лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

1ЯтӀонэрэ пхъэдзыр къызыфикӀыгъэр ЩымӀон лӀакъом хэхьэрэ унагъохэр ары. Ахэм яунэе Ӏахьэ Ехъудэ лӀакъом ичӀыгухэм агузэгу илъыгъ. 2Ащ хахьэщтыгъэх:

БэрщэбаӀ (ЩэбаӀ)[*], Молэд, 3Хъацар-Шуал, Балэ, Ӏэцэм, 4Елтолэд, Бэтул, Хъорым, 5Цыкълагъ, Бэтмэркъаот, Хъацар-Сус, 6Бэт-Лэбэот, Шарухъэн – къэлэ пшӀыкӀущ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэр ахэтэу.

7Ӏаин, Римон, Ӏэтэр, Ӏащан – къэлиплӀ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэр ахэтэу. 8Джащ фэдэу а къалэхэм яӀэгъо-блэгъухэм арыт псэупӀэхэр зэкӀэ БаӀалат-Бэр (къыблэмкӀэ щыӀэ Рамот) нэсэу.

Джащ фэдагъ щымӀон лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм къатефэгъэ чӀыгур. 9Ехъудэ лӀакъом къытефэгъэ чӀыгур зэрэиныщэм къыхэкӀэу щымӀонхэм ащ щыщ чӀыгу къаратыгъ. Джаущтэу щымӀонхэм яунэе Ӏахьэ Ехъудэ чӀыгум ыгузэгу илъэу хъугъэ[+].


Зэбулун лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

10Ящэнэрэ пхъэдзыр къызыфикӀыгъэр Зэбулун лӀакъом хэхьэрэ унагъохэр ары.

Ахэм ячӀы гъунапкъэ Сарид къалэм нэсыщтыгъэ. 11Ащ икӀыти гъунапкъэр тыгъэкъохьапӀэмкӀэ МарӀэлэ къалэмкӀэ кӀощтыгъэ, етӀанэ Дабэшэт еуалӀэти, ИокънэӀам пэгъунэгъу псы чъэрым къыщыуцущтыгъэ. 12Адрэ лъэныкъомкӀэ, къокӀыпӀэмкӀэ, гъунапкъэр Сарид щыригъажьэти, Къыслот-Табор къыкӀэрылъ шъолъырыр къызэринэкӀыти, Дэурат нэсыти, ЯфиаӀкӀэ дэкӀуаещтыгъэ. 13Ащ ыуж къокӀыпӀэмкӀэ Гъат-Хахъэфэррэ Ӏэт-Къацинрэ адэжькӀэ кӀоти, Римон екӀути, НэӀэкӀэ ыгъазэщтыгъэ. 14Джащ дэжьым гъунапкъэм темырым ХъанатонкӀэ ыгъазэти, Ифтахъэл кӀэим щиухыщтыгъэ. 15ЧӀыгу Ӏахьэм хахьэщтыгъэх Къатат, Нэхэлал, Щымрэн, Идэл, Бэтлэхъэм – къэлэ пшӀыкӀуплӀ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу.

16Джа къалэхэмрэ яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ Зэбулун лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яягъэх[+].


Иссашхар лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

17ЯплӀэнэрэ пхъэдзыр къызыфикӀыгъэр Иссашхар лӀакъом хэхьэрэ унагъохэр ары. 18Ахэм ячӀыгухэм ахахьэщтыгъэх:

ИзрыӀэл, Къэсулот, Шунэм, 19Хъэфараим, Шыон, Анахъэрэт, 20Рабит, Къышэн, Ӏэбэц, 21Рэмэт, Ӏэн-Гъаним, Ӏэн-Хъэдэ, Бэтпыцэц. 22Гъунапкъэр Табор, Щэхъацым, Бэтщэмэщ якӀути, Иордан псыхъом дэжь къыщыуцущтыгъэ – къэлэ пшӀыкӀух, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу.

23Джа къалэхэмрэ яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ Зэбулун лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яягъэх.


Ащэр лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

24Ятфэнэрэ пхъэдзыр къызыфикӀыгъэр Ащэр лӀакъом хэхьэрэ унагъохэр ары. 25Ахэм ячӀыгухэм ахахьэщтыгъэх:

Хъэлкъат, Хъэлый, Бэтэн, Ахъшаф, 26Алэммэлэх, ӀамӀад, Мышал. ТыгъэкъохьапӀэмкӀэ гъунапкъэр Къармэлрэ Шихъор-Лыбнатрэ яуалӀэщтыгъэ. 27Адрэ лъэныкъомкӀэ, къокӀыпӀэмкӀэ, гъунапкъэр Бэтдагон екӀуалӀэти, Зэбулун лӀакъом ичӀыгурэ Ифтахъэл кӀэимрэ анэсыщтыгъэ. Бэт-Ӏэмэкърэ НэӀиелрэ унэе Ӏахьэм хахьэщтыгъэх. ЕтӀанэ гъунапкъэр темырымкӀэ кӀоти, Къабул нэсыщтыгъэ. 28АдыкӀэ: Ӏабдон[*], Рэхъоб, Хъамон, Къанэ – Цыдонышхом нэсыжьэу. 29Гъунапкъэм РамэкӀэ къытыригъэзэжьыти, Тир къэлэ зэтегъэпытыхьагъэмкӀэ кӀощтыгъэ, етӀанэ ХъосэкӀэ ыгъазэти, хы Ӏушъом къыщыуцущтыгъэ. Унэе Ӏахьэм хахьэщтыгъэх Махъэлаб, Ахъзиб, 30Ӏумэ, Афэкъ, Рэхъоб – къэлэ тӀокӀырэ тӀурэ, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу.

31Джа къалэхэмрэ яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ Ащэр лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яягъэх.


Нафталый лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

32Яхэнэрэ пхъэдзыр къызыфикӀыгъэр Нафталый лӀакъом хэхьэрэ унагъохэр ары.

33Ахэм ячӀыгу гъунапкъэ Хъэлэфрэ ЦэӀэнэним къыщыкӀырэ чъыгэешхомрэ ащыригъажьэти, Адами-Нэкъэбрэ Ябнэлрэ къызэринэкӀыхэти, Лэкъум нэсыти, Иордан псыхъом къыщыуцущтыгъэ. 34ТыгъэкъохьапӀэмкӀэ гъунапкъэм Азнот-ТаборкӀэ ыгъазэти, ащ икӀыти, ХъукокъкӀэ кӀощтыгъэ. ЕтӀанэ къыблэмкӀэ Зэбулун чӀыгум, къохьапӀэмкӀэ Ащэр чӀыгум, къокӀыпӀэмкӀэ Иордан псыхъом[*] яуалӀэщтыгъэ. 35Къэлэ зэтегъэпытыхьэгъагъэх Цыдим, Цэр, Хъамат, Ракъат, Къынэрэт, 36Адымэ, Рамэ, Хъацэр, 37Къэдэщ, ЕдрэӀ, Ӏэн-Хъацэр, 38Ирон, Мыгъдалэл, Хъорэм, Бэт-Ӏэнат, Бэтщэмэщ – къэлэ пшӀыкӀубгъу, яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэри ахэтэу.

39Джа къалэхэмрэ яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ Нафталый лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яягъэх.


Дан лӀакъом ичӀыгу Ӏахь

40Яблэнэрэ пхъэдзыр къызыфикӀыгъэр Дан лӀакъом хэхьэрэ унагъохэр ары. 41Ахэм ячӀыгухэм ахахьэщтыгъэх:

ЦорэӀ, Ащтаул, Ӏир-Щэмэщ, 42ЩэӀалэбин, Аялэун, Итлэ, 43Елэн, Тымнэ, Ӏэкърэн, 44Елтыкъэ, Гъыбытон, БаӀалат, 45Ехъудэ, Бынэбэракъ, Гъат-Римон, 46Мэ-Иаркъон, Ракъон къалэр Яфо къыпэӀулъ чӀыгур игъусэу[+].

47Данхэм ячӀыгу зашӀокӀодым[*], ахэр кӀохи, Лэшэм[*] теуагъэх. Къалэр ашти, къэлэдэсхэр чатэкӀэ зэтыраукӀагъэх. Къалэр аубыти, Дан къыхэкӀыгъэхэр ащ дэтӀысхьагъэх. Лэшэм къалэм ыцӀэ зэблахъуи, къызытекӀыгъэхэ ятэжь пӀашъэм ыцӀэкӀэ Дан аӀуи еджагъэх[+].

48Джа къалэхэмрэ яӀэгъо-блэгъу псэупӀэхэмрэ Дан лӀакъом хэхьэрэ унагъохэм яягъэх.


Ехъошуа ичӀыгу Ӏахь

49-50ЧӀыгу гощыныр заухым ыуж, Зиусхьаным[†] унашъо къызэришӀыгъэм фэдэу израилхэм ячӀыгу щыщ Ӏахьэ Ныун ыкъо Ехъошуа къыратыгъ. Ехъошуа зыкӀэлъэӀугъэр Ефраим къушъхьалъэм ит къалэу Тымнат-Сэрахъ ары. Ар зэтыригъэпсыхьажьи, дэтӀысхьагъ[+].

51Джары чӀыгухэу къурмэнышӀэу[†] ЕлыӀазар, Ныун ыкъо Ехъошуа, Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм пхъэдзыкӀэ Зиусхьаным ыпашъхьэ, чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм ичӀэхьапӀэ дэжь Щылэу щагощыгъэхэр. ЧӀыгу гощыныр джащ щаухыгъ.

### ЯтӀокӀэнэрэ шъхьэр


ЗыкъэухъумэжьыпӀэ къалэхэр

1[•]ЕтӀанэ Зиусхьаным[†] Ехъошуа къыриӀуагъ:[+]

2– Мосэ къызэресӀогъагъэм фэдэу зыкъэухъумэжьыпӀэ къалэхэр[†] къыхахынхэу израилхэм яӀу. 3ХэукъуагъэкӀэ, ымышӀахэу хэтми цӀыф зыукӀырэр, ащ ечъэжьынышъ, лъышӀэжьым зыщиухъумэн ылъэкӀыщт. 4Ащ ышъхьэ а къалэхэм ащыщ зырихьылӀэжьыкӀэ, къэлэ дэхьэпӀэ къэлапчъэхэм адэжь орэуцуи, а къалэм дэс нахьыжъ упчӀэжьэгъухэм иӀоф зытетыр арерэӀуат. Ащ ыуж адрэхэм ар къалэм дарэгъахьи, ахэсэу зыщыпсэущт чӀыпӀэр къыфарэгъэнаф. 5ЛъышӀэжьым илъэуж къыфымэ, ыукӀыгъэр ымышӀахэу, гухьэ-гужъ фыримыӀэу ӀэкӀэукӀагъэшъ, къылъыкӀуагъэм рарэмыт. 6Хьыкум тырашӀыхьанэу къэлэдэсхэм апашъхьэ къемыуцофэ, къурмэнышӀ[†] шъхьаӀэу а уахътэм яӀэр олӀэжьыфэ ар а къалэм къыдэрэн. КъурмэнышӀ шъхьаӀэр зылӀэкӀэ укӀакӀом ышъхьэ къыздихыжьыгъэ къалэм, иунэ ыгъэзэжьын ылъэкӀыщт.

7Джаущтэу зыкъэухъумэжьыпӀэ къэлищ Иордан псыхъом итыгъэкъохьапӀэкӀэ щагъэнэфагъ. Ахэр Нафталый къушъхьалъэм хахьэрэ Гъалыл ит Къэдэщ, Ефраим къушъхьалъэм щыӀэ Щэхэм, Ехъудэ къушъхьалъэм щыӀэ Къыриат-АрбаӀ (Хъэурэн) арых. 8Ерыхъэу пэгъунэгъоу Иордан псыхъом икъокӀыпӀэкӀи къэлищ щагъэнэфагъ: Рубэн лӀакъом ичӀыгу итэу шъофнэкӀым ит бгы тешъом тет Бэцэр, Гъад лӀакъом ыӀыгъ ГъылыӀад чӀыналъэм ит Рамот, Мынасэ лӀакъом ичӀыгу хэхьэрэ Бащан чӀыналъэм ит Гъолан. 9А къалэхэр зэкӀэ израилхэмрэ хымэ лъэпкъэу ахэсхэмрэ зыухъумэжьыпӀэ къалэхэу агъэнэфэгъагъэх. Хэтми ымышӀахэу зыгорэ зыукӀыгъэр хьыкум тырашӀыхьанэу къэлэдэсхэм апашъхьэ къемыуцофэ, а къалэхэм ащыщ ечъэжьын, лъышӀэжьым зыщиухъумэн ылъэкӀынэу щытыгъ.

### ЯтӀокӀэнэрэ зырэ шъхьэр


Лэуй лӀакъом икъалэхэр

1-2Лэуй лӀакъом инахьыжъ упчӀэжьэгъухэр къэнаӀан чӀыгум ит Щылэу къакӀохи, къурмэнышӀэу[†] ЕлыӀазар, Ныун ыкъо Ехъошуа, израил лӀакъохэм янахьыжъ упчӀэжьэгъухэм къараӀуагъ:

– Тадэсынэу къалэхэмрэ тибылымхэр ащытӀыгъынхэу ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэмрэ къытатынэу Зиусхьаным[†] Мосэ унашъо къыфишӀыгъагъ.

3Арыти, ежьхэм къатефэгъэ Ӏахьэхэм ащыщ къалэхэмрэ ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэмрэ Зиусхьаным унашъо зэришӀыгъэм фэдэу израилхэм лэуйхэм аратыгъэх.

4Апэ Къахат лӀакъом щыщ лэуйхэм пхъэдзыкӀэ къалэхэр атырагощагъэх. Израил лӀэкъуищым Ехъудэм, ЩымӀоным, Биняминым зэхэтэу якъэлэ пшӀыкӀущ къурмэнышӀэу Хьарунэ къытекӀыгъэхэм пхъэдзымкӀэ къатефагъ[+]. 5Адрэ лэуй лӀакъоу Къахат къытекӀыгъэхэр пӀомэ – Ефраим, Дан лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом къэлипшӀ, джащ фэдэу пхъэдзыкӀэ, къаратыгъ.

6Лэуй лӀакъоу гъэрщэн – зэкӀэмкӀи къэлэ пшӀыкӀущ пхъэдзымкӀэ къыратыгъ Иссашхар, Ащэр, Нафталый лӀакъохэмрэ Бащан чӀыналъэм щыпсэурэ Мынасэ лӀакъом ызыныкъомрэ яехэм ащыщэу.

7Лэуй лӀакъоу мэрарый хэхьэрэ унагъохэм зэкӀэмкӀи къэлэ пшӀыкӀутӀу Рубэн, Гъад, Зэбулун лӀакъохэм къыратыгъ.

8Джаущтэу израилхэм Зиусхьаным Мосэ унашъо къызэрэфишӀыгъагъэм фэдэу мы къалэхэмрэ ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэмрэ пхъэдзыкӀэ афагъэнафэхи, лэуйхэм аратыгъэх.

9-10Апэрэ пхъэдзыр Хьарунэ къытекӀыгъэ лэуйхэм ащыщ къахат лӀакъом къыфикӀыгъ. Арыти, Ехъудэрэ ЩымӀонрэ ялӀакъохэм ячӀыгухэм арыт къалэхэу мыщ зигугъу къыщышӀыгъэхэр ащ ратыгъэх.

11Ехъудэ къушъхьалъэм ит Къыриат-АрбаӀ (Хъэурэн) иӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри игъусэхэу ахэм аӀукӀагъ. (Ӏэнэкъ ятагъэр АрбаӀ ары)[+]. 12Ау къалэм пэгъунэгъу псэупӀэхэри губгъохэри Епунэх ыкъо Къалэб иунаеу ратыгъэх.

13КъурмэнышӀэу Хьарунэ къытекӀыгъэхэм Хъэурэн зыкъэухъумэжьыпӀэ къалэр (укӀакӀом ышъхьэ рихьылӀэжьынэу), Лыбнэ, 14Ятыр, АштымаӀ, 15Хъолэун, Дэбир, 16Ӏаин, Ютэ, Бэтщэмэщ, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – зэкӀэмкӀи къэлибгъу мы лӀэкъуитӀум къаратыгъ.

17Бинямин лӀакъом ичӀыгу ит къалэхэу: ГъыбӀон, ГъыбӀэ, 18Ӏанатот, Ӏалмон – зэкӀэмкӀи къэлиплӀ, яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу, къаратыгъ.

19Хьарунэ къытекӀыгъэ къурмэнышӀхэм зэкӀэмкӀи зэхэтэу къаратыгъэр къэлэ пшӀыкӀущ хъущтыгъэ, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу.

20Къахатхэм ахахьэрэ адрэ унагъохэм мы къалэхэр пхъэдзым къафикӀыгъэх.

Арыти, Ефраим лӀакъом ахэм аритыгъэх:

21Ефраим къушъхьалъэм ит Щэхэм зыкъэухъумэжьыпӀэ къалэр, Гъэзэр, 22Къыбцаим, Бэтхъорэн, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

23Дан лӀакъом къаритыгъэх Елтыкъэ, Гъыбытон, 24Аялэун, Гъат-Римон, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

25Мынасэ лӀакъом ызыныкъом къаритыгъ ТаӀынахърэ Гъат-Римонрэ яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлитӀу.

26А къэлипшӀыр зэкӀэ яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу Къахат лӀакъом хэхьэрэ адрэ унагъохэм аратыгъэх.

27Лэуй лӀакъоу гъэрщэн ратыгъэх:

Мынасэ лӀакъом ызыныкъом икъалэхэм ащыщэу:

Бащан чӀыналъэм ит Гъолан зыкъэухъумэжьыпӀэ къалэр, БэӀэштэр, яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлитӀу.

28Иссашхар лӀакъом икъалэхэм ащыщэу:

Къышэн, Дэурат, 29Ярмут, Ӏэн-Гъаним, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

30Ащэр лӀакъом икъалэхэм ащыщэу:

Мышал, Ӏабдон, 31Хъэлкъат, Рэхъоб, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

32Нафталый лӀакъом икъалэхэм ащыщэу:

Гъалыл чӀыналъэм ит Къэдэщ зыкъэухъумэжьыпӀэ къалэр, Хъамот-Дор, Къартан, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлищ.

33Лэуй лӀакъоу гъэрщэн зэкӀэмкӀи ӀукӀагъэр къэлэ пшӀыкӀущ, яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу.

34Адрэ къэнэгъэ лэуй лӀакъоу мэрарый ратыгъ:

Зэбулун къытекӀыгъэ лӀакъом икъалэхэм ащыщэу:

ИокънэӀам, Къартэ, 35Дымна, Нэхэлал, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

36Рубэн лӀакъом икъалэхэм ащыщэу:

Бэцэр, Ехэц, 37Къэдэмэт, МефэӀат, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

38Гъад лӀакъом икъалэхэм ащыщэу:

ГъылыӀад чӀыналъэм ит Рамот зыкъэухъумэжьыпӀэ къалэр, Махъанаим, 39Хъэщбэн, ЯӀызэр, ахэм яӀэгъо-блэгъу хъупӀэхэри ягъусэхэу – къэлиплӀ.

40Ауж пхъэдзыр къызыфикӀыгъэ адрэ лэуй лӀакъоу мэрарый зэкӀэмкӀи къэлэ пшӀыкӀутӀу ратыгъ.

41ЯхъупӀэхэри ахэтэу лэуй къалэхэу израилхэм ячӀыгухэм арытыгъэр зэкӀэмкӀи къэлэ тӀокӀитӀурэ ирэ хъущтыгъэ. 42А къалэхэм зэкӀэм яӀэгъо-блэгъухэм хъупӀэхэр яӀагъэх.

43Джаущтэу, ятэжъхэр гущыӀэ пытэкӀэ къызыфигъэгугъагъэхэ чӀыгур зэкӀэ, Зиусхьаным израилхэм къаритыгъ, ар ежьхэм аубыти, итӀысхьагъэх[+]. 44Ятэжъхэр гущыӀэ пытэкӀэ къызэригъэгугъагъэхэу Зиусхьаным ахэр сыд фэдэ лъэныкъокӀи ыгъэгупсэфыгъэх. Израилхэм япыйхэр ахэм аӀэ Зиусхьаным къырилъхьагъэхэти, зы пый закъо гори къапэуцужьын ылъэкӀыгъэп[+]. 45ЫпэкӀэ Зиусхьаным гущыӀэшӀоу израилхэм къариӀуагъэр зэкӀэ ыгъэцэкӀэжьыгъ, мыгъэцэкӀагъэу зыпари къэнагъэп[+].

### ЯтӀокӀэнэрэ тӀурэ шъхьэр


ТыгъэкъокӀыпӀэ лӀакъохэр ячӀыгу зэрэкӀожьыгъэхэр

1Ащ ыуж Ехъошуа Рубэнрэ Гъадрэ ялӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъу аӀоу къяджи, 2ариӀуагъ:

– Зиусхьаным[†] иӀумэтэу Мосэ шъо унашъоу къышъуфишӀыгъэр зэкӀэ жъугъэцэкӀагъэ, сэ къышъосӀуагъэхэми, унашъо къышъуфэсшӀыхэрэми шъуатекӀыгъэп[+]. 3Охътабэм къыкӀоцӀ, непэрэ мафэр къэсыфэ, шъушыхэр къэшъубгынагъэхэп, шъуи Зиусхьанэу шъуи Тхьэ шъупшъэ къырилъхьагъэр жъугъэцэкӀагъэ. 4Зиусхьанэу шъуи Тхьэ, гущыӀэ пытэ къызэришӀыгъагъэм фэдэу, джы шъушыхэр ыгъэгупсэфыгъэх. Арышъ, Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ Иордан псыхъом ыкӀыб къыщышъуитыгъэ чӀыгум жъугъэзэжьи, шъуиунэхэм шъуякӀужь[+]. 5Ау Зиусхьаным иӀумэтэу Мосэ къышъуитыгъэ унашъохэмрэ Хабзэмрэ дэх имыӀэу жъугъэцакӀэх: Зиусхьанэу шъуи Тхьэ шӀу шъулъэгъу, Ащ игъогухэм шъуарыкӀу, иунашъохэр шъуухъумэх, шъуфэшъыпкъ, шъугурэ шъупсэрэкӀэ шъуфэщагъэу шъуфэлажь[+].

6ШӀукӀэ афэлъаӀуи, Ехъошуа ахэр зетӀупщыжьыхэм, ядэжь агъэзэжьыгъ. 7Мынасэ лӀакъом ызыныкъом Бащан чӀыналъэм Мосэ чӀыгу щыритыгъагъ, лӀакъом ызыныкъоу къэнагъэмрэ адрэ израилхэмрэ Иордан псыхъом итыгъэкъохьэпӀэ лъэныкъо чӀыгу щаритыгъагъ. Арыти, ядэжь агъэзэжьынэу ахэр ытӀупщыжьыхэзэ, Ехъошуа шӀукӀэ афэлъаӀуи,[+] 8моущтэу ариӀуагъ:

– Шъо шъуищэтырэхэм шъуякӀужьы, мылъкушхо шъуӀэкӀэлъ – былымхэр бэу, тыжьынрэ дышъэрэ, гъуаплъэрэ гъучӀырэ, щыгъын бэ дэдэ,– арышъ, пыим къонтхъэу къыпышъухыгъэмкӀэ шъукъошхэм шъуадэгуащ[+].

9Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом израилхэр КъэнаӀан чӀыгум ит Щылэу къалэ къагъанэхи, ежьхэм заӀэти, Зиусхьаным Мосэ ижэдэкӀэу унашъо къазэрэфишӀыгъэу аубытыгъэ ГъылыӀад чӀыналъэм екӀужьыгъэх.


«Шыхьат» къурмэншӀыпӀэр

10КъэнаӀан чӀыгум ит Иордан псыхъом дэжь щыт Гъэлылот къызэсыхэм, Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом джа чӀыпӀэм, Иордан псыхъо нэпкъым, къурмэншӀыпӀэшхо щагъэуцугъ. 11Мары Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом Иордан псыхъом инэпкъэу израилхэм къафэгъэзагъэм, КъэнаӀан чӀыгум игъунапкъэ къурмэншӀыпӀэ щагъэуцугъ зэраӀорэр зэхахыгъэти, 12ахэм заокӀэ якӀунхэу зэкӀэ израил лъэпкъыр зэрэпсэоу Щылэу къалэ къыщызэрэугъоигъ.

13Ау ащ ыпэкӀэ израилхэм къурмэнышӀэу[†] ЕлыӀазар ыкъо Пинхъас аӀопщи, ГъылыӀад чӀыналъэм щыӀэ Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом афагъэкӀуагъ. 14ПэщипшӀ ащ игъусагъ: израил лӀакъо пэпчъ изынэбгырэ, ахэр зэкӀэ израил лъэпкъхэм ахэхьэрэ унагъохэм янахьыжъ упчӀэжьэгъугъэх.

15Ахэр ГъылыӀад къызэсыхэм, Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом зафагъази, араӀуагъ:

16– Зиусхьаным илъэпкъ зэрэпсэоу мырэущтэу къышъуеӀо: «Сыд пае Израилым и Тхьэ шъуфэмышъыпкъагъа? Зиусхьаныр ӀэкӀыб шъушӀызэ, Ащ шъупэуцужьызэ къурмэншӀыпӀэ непэ зыфэжъугъэуцужьынэу сыдэущтэу ар шъо шъуфэшӀагъа[+]? 17Арэп, ПэӀор[*] дэжь щызетхьэгъэ хэбзэнчъагъэр шъушӀомакӀа? Зиусхьаным ицӀыф лъэпкъ ащ пае емынэм зэтыригъэлӀагъ! Непэ къызынэсыгъэми зытыукъэбзыжьышъурэп. 18Джы непэ шъо Зиусхьаным шъукӀэрыкӀынэу зышъогъэхьазыра? Непэ шъо Зиусхьаным шъупэуцумэ, неущ израил лъэпкъым зэрэпсэоу Ащ ынае къыщифэщт. 19ШъуичӀыгу мыкъабзэу къышъушӀошӀымэ, Зиусхьаным ичӀыгоу, чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр[†] зэрытым шъукъакӀуи, Ӏахьэ къыддэжъугощ. Ау Зиусхьаным шъупэмыуцу, тэри бырсыр къытэшъумышӀылӀ, Ащ икъурмэншӀыпӀэ нэмыкӀ зыфэшъумыгъэуцужь! 20Зэрахъ ыкъо Ӏахъан закъоба Зиусхьаным фэгъэшъошагъэхэм афэгъэхьыгъэ унашъор зымыгъэцэкӀагъэр, ау Ащ игубж зэкӀэ израил лъэпкъым зэрэпсэоу къытефагъэба? А псэкӀодым Ӏахъан закъоп ныӀа текӀодагъэр?»[+]

21Арыти, Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом израил лъэпкъхэм янахьыжъ упчӀэжьэгъугъэм мырэущтэу къараӀожьыгъ:

22– Зиусхьаныр – тхьэхэм я Тхьэжь! Зиусхьаныр – тхьэхэм я Тхьэжь! Ащ ешӀэ, израил лъэпкъми ерэшӀ: Зиусхьаным тыпэуцоу, Ащ тыфэмышъыпкъэмэ, непэ шъукъытшъхьамыс[+]. 23Зиусхьаныр ӀэкӀыб тшӀыным пае къурмэншӀыпӀэ тэ зыфэдгъэуцужьыгъэмэ, ащ къурмэнгъэстрэ[†] гъомылэ къурмэнрэ е мамыр[†] къурмэн щытшӀынхэу арымэ, Ежь Зиусхьаным терэгъэпщын. 24Хьау! Шъо къышъухэкӀыгъэхэм зэгорэм тэ ткъохэм мырэущтэу къараӀонэу тыщынагъэти ары тэ ар зыкӀэтшӀагъэр: «Сыд шъо Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ шъузэрэхэтыр? 25Иордан псыхъор тэрырэ шъорырэ Зиусхьаным гъунапкъэ тфишӀыгъ. Арышъ, Зиусхьаным шъо шъуриеп, Ар тэтый». Джащ фэдэ шӀыкӀэкӀэ, шъо къышъухэкӀыгъэхэм яягъэкӀэ, тэ ткъохэр Зиусхьаным шӀолӀыкӀыжьыщтхэп.

26Джары къурмэншӀыпӀэ дгъэуцунэу тэ зыкӀитхъухьагъэр нахь, къурмэнгъэстрэ къурмэнхэмрэ щытшӀынхэу арэп. 27Ары пакӀопышъ, къурмэнгъэстрэ гъомылэ къурмэнрэкӀэ, мамыр къурмэнрэкӀэ зэфэдэу Зиусхьаным ыпашъхьэ титэу[*] тэри, шъори, тилӀэужхэми тызэрэфэлэжьэщтым ар ишыхьатынэу ары. Джащыгъум, Зиусхьаным тэ тиӀахьэ хэмылъэу шъо къышъухэкӀыгъэхэм тэ ткъохэм ыужыкӀэ къараӀон алъэкӀыщтэп.

28Зэгорэм ащ фэдэу тэрми е ткъохэр арми къытаӀомэ, мырэущтэу джэуап яттыжьыщт: «Зиусхьаным икъурмэншӀыпӀэ итеплъэ иӀэу тятэжъхэм Ащ икъурмэншӀыпӀэу агъэуцугъэм шъуеплъ. Ау ащ къурмэнгъэстрэ нэмыкӀ къурмэнхэмрэ щашӀынхэу арэп, тэрырэ шъорырэ шыхьатэу тиӀэнэу ары нахь»,– тӀуагъэ.

29Зиусхьанэу ти Тхьэ непэ тыпэуцуни, ар ӀэкӀыб тшӀынышъ, Ащ икъурмэншӀыпӀэ нэмыкӀ дгъэуцуни къурмэнгъэстрэ гъомылэ къурмэнрэ, е нэмыкӀ къурмэн щытшӀынэу ащ фэдэ егъашӀэми орэмыхъу. Зиусхьанэу ти Тхьэ икъурмэншӀыпӀэ шъыпкъэр Ащ ичэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэ ыпашъхьэ ит закъор ары!

30Арыти, къурмэнышӀэу Пинхъасрэ израил лъэпкъхэм янахьыжъ упчӀэжьэгъухэмрэ Рубэн, Гъад лӀакъохэм, Мынасэ лӀакъом ызыныкъом аӀуагъэр зызэхахым адырагъэштагъ. 31КъурмэнышӀэу ЕлыӀазар ыкъо Пинхъас ахэм ариӀуагъ:

– Зиусхьаныр зэрэтигъусэр, Ащ шъузэрэфэшъыпкъэр непэ къыдгурыӀуагъ. Зиусхьаным ипщыныжь израилхэр непэ щышъуухъумагъэх.

32Рубэн, Гъад лӀакъохэр зыщыпсэухэрэ ГъылыӀад хэкур къурмэнышӀэу ЕлыӀазар ыкъо Пинхъасрэ израил лӀакъохэм япащэхэмрэ къабгыни, КъэнаӀаным къэкӀожьыхи, къэбарыр израилхэм къафаӀотэжьыгъ. 33Израилхэм а къэбарыр зызэхахым гушӀуагъэх, Зиусхьаным щытхъу фашӀыгъ. Рубэн, Гъад лӀакъохэм заокӀэ якӀунхэм, ахэр зыщыпсэурэ чӀыгур хэкужъ ашӀыным игугъу ащ нахьэу ашӀыжьыгъэп.

34Рубэн, Гъад лӀакъохэм «Шъори тэри Зиусхьаныр зэрэти Тхьэм мыр ишыхьат», аӀуи, а къурмэншӀыпӀэм «Шыхьат»[*] цӀэу фашӀыгъ[+].

### ЯтӀокӀэнэрэ щырэ шъхьэр


Ехъошуа пащэхэм гъозэ гущыӀэу къариӀожьыгъэр

1Израилыр зэкӀэ ипыйхэу лъэныкъо пстэумкӀи къегъэтӀысэкӀыгъэхэм амыгъэгумэкӀыжьэу Зиусхьаным[†] зегъэрэхьатым ыуж охътабэ тешӀагъ; Ехъошуа жъы хъуи, ыныбжь хэкӀотагъ[+]. 2Зэгорэм ар израилхэм зэкӀэм къяджи, лъэпкъым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм, пащэхэм, ихьыкумышӀхэм, иӀэшъхьэтетхэм ариӀуагъ:

– Сэ жъы сыхъугъ, сыныбжьи хэкӀотагъ. 3Зиусхьанэу, шъуи Тхьэм шъощ пае лъэпкъхэм зэкӀэм аришӀагъэр, Ар зэрэшъуфэзэуагъэр зэкӀэ шъулъэгъугъэ[+]. 4ЫужыкӀэ Иордан псыхъомрэ тыгъэкъохьапӀэмкӀэ щыӀэ Хышхомрэ азыфагу илъ чӀыгур зэкӀэ пхъэдзыкӀэ шъуилӀакъохэм къатезгощагъ: лъэпкъэу згъэкӀодыгъэхэмрэ джыри къэнэгъэ лъэпкъхэмрэ ячӀыгухэр[+]. 5Зиусхьанэу, шъуи Тхьэ ахэр Ежь шъуигъогу тырифыщтых. Ахэр шъукӀэлъырифынхэшъ, гущыӀэ пытэ къызэрэшъуитыгъагъэуи ячӀыгу шъо шъуубытыщт.

6Арышъ, джабгъумкӀи сэмэгумкӀи шъудэмыхэу Мосэ и Хабзэу тхылъым итхагъэр пытагъэ шъухэлъэу, зэкӀэ кӀэзыгъэнчъэу жъугъэцакӀэ[+]. 7А къэнэгъэ лъэпкъхэм захэшъумыгъэкӀуакӀ, ахэм ятхьэхэм ацӀэ къешъумыӀу, ахэмкӀэ тхьэлъанэ шъумышӀы, ятхьэнэпцӀхэм шъуафэмылажь, шъхьащи афэшъумышӀ![+] 8Непэ нэс шъузэрэфэшъыпкъагъэу, Зиусхьанэу шъуи Тхьэ тапэкӀи шъуфэшъыпкъ[+].

9Лъэпкъышхохэу, лъэпкъ лъэшхэр Зиусхьаным шъукӀэлъырифыгъэх. Непэ къызнэсыгъэми хэти къышъупэуцужьын ылъэкӀыгъэп[+]. 10Зиусхьанэу шъуи Тхьэ гущыӀэ пытэ къызэрэшъуитыгъагъэу шъощ пае Ежь мэзаошъ, шъуизынэбгырэ миным кӀарегъэӀэжьы[+]. 11Арышъ, Зиусхьанэу шъуи Тхьэ сыд хъугъэми шӀу зэрэшъулъэгъущтым ыуж шъуит.

12Ау шъо Ащ шъуакӀыб фэжъугъазэу, къэнэгъэ лъэпкъэу къышъухэсмэ ащыщхэм шъуагуахьэу, ахэм блэгъагъэ адэшъушӀэу, шъуалъыкӀоу, къызылъыжъугъакӀохэу хъумэ, –[+] 13джащыгъум: Зиусхьанэу шъуи Тхьэ а лъэпкъхэр ащ нахьэу зэрэшъукӀэлъыримыфыжьыщтхэр зэжъугъашӀэ. Зиусхьанэу шъуи Тхьэ къышъуитыгъэ чӀыгушӀум шъутекӀодыкӀыжьыфэ шъоркӀэ убытыпӀэрэ лъахъэрэ ахэр хъущтых, къамыщэу шъуакӀыб ращыщт, шъунэхэм панэу акӀэлъыщтых.

14Мары сэ, мы чӀыгум псэ зыпытэу тет пстэуми афэдэу, джы аужырэ гъогум сытехьажьы. Зиусхьанэу шъуи Тхьэ гущыӀэ пытэу, шӀу закӀэу къышъуитыгъэхэм ащыщ хьаулыеу къызэрэмынагъэр шъугурэ шъупсэрэкӀэ зэжъугъашӀэ. ЗэкӀэ шъо къыжъудэхъугъ, зыпари мыгъэцэкӀагъэу къэнагъэп[+]. 15Ау Зиусхьанэу шъуи Тхьэ гущыӀэ пытэу къышъуиӀуагъэр зэкӀэ къызэрэшъохъулӀагъэу, джащ фэдэ къабзэу, тхьамыкӀагъоу пэшӀорыгъэшъэу зигугъу къышъуфишӀыгъэхэри чӀыгушӀоу къышъуитыгъэм шъутыремыгъэкӀодыкӀыфэ Зиусхьаным ыгъэцэкӀэжьыщт[+]. 16Зиусхьанэу шъуи Тхьэ къыжъудишӀыгъэ зэзэгъыныгъэр шъуукъоу, нэмыкӀ тхьэхэм шъуафэлажьэу, шъхьащэ афэшъушӀэу зежъугъажьэкӀэ, Ащ игубж къышъуфызэкӀэнэнышъ, чӀыгушӀоу къышъуитыгъэм шӀэхэу шъутыригъэкӀодыкӀыщт.

### ЯтӀокӀэнэрэ плӀырэ шъхьэр


Зэзэгъыныгъэ лъапӀэр Щэхэм зэрэщагъэкӀэжьыгъэр

1ЗэкӀэ израил лӀакъохэр Ехъошуа Щэхэм щиугъоигъэх. Лъэпкъым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм, ащ ипащэхэм, ихьыкумышӀхэм, иӀэшъхьэтетхэм ар къяджагъэти, зэкӀэри къакӀуи, Тхьэм ыпашъхьэ къиуцуагъэх. 2ЕтӀанэ Ехъошуа лъэпкъым зыфигъэзагъ:

– Зиусхьанэу[†] Израилым и Тхьэ мары ыӀорэр: «БэшӀагъэу шъуятэхэр – Ибрахьимэрэ Нахъоррэ ятэу Тэрахъ нэсыжьэу – псыхъо кӀыбым[*] щыпсэущтыгъэх, нэмыкӀ тхьэхэми афэлажьэщтыгъэх[+]. 3Ау Сэ шъуятэу Ибрахьимэ псыхъо кӀыбым щыӀэ чӀыгум къисщи, зэрэ КъэнаӀанэу къыщесщэкӀыгъ. Сэ ащ ихъопсащэ згъэбэгъуагъэ: Исхьакъ къестыгъ,[+] 4етӀанэ Исхьакъ Якъубэрэ Ӏэсаурэ къестыгъэх. СэӀир къушъхьалъэхэр Сэ Ӏэсау къестыгъэх, ау Якъубэ ыкъохэр игъусэхэу Мысыр икӀыгъ[+].

5Мосэрэ Хьарунэрэ Сэ къышъуфэзгъэкӀуагъэх, етӀанэ щысшӀагъэхэмкӀэ Мысырыр зэщызгъакъуи, ащ шъукъисщыжьыгъ[+]. 6Мысырым шъуятэжъхэр къызисэщыжьхэм, ахэр хы Къамылым нэс кӀуагъэх. Мысырхэр купсынкӀэхэм арысхэуи, шыухэуи а хым нэс шъуятэжъхэм къалъычъагъэх[+]. 7Зиусхьаныр ӀэпыӀэгъу къафэхъунэу ащыгъум ахэр еджагъэхэти, шъорырэ мысырхэмрэ шъуазыфагу Ащ шӀункӀыр къыдилъхьагъ, мысырхэм хыр къатыригъауи, чӀыригъэхьагъэх. Шъо шъунэхэмкӀэ шъулъэгъугъэба мысырхэм Сэ ясшӀагъэр! Ащ ыуж илъэсыбэрэ шъофнэкӀым шъо шъущыпсэугъ[+].

8ЕтӀанэ Иордан псыхъом итыгъэкъокӀыпӀэкӀэ щыпсэущтыгъэхэ амэрхэм ячӀыгу Сэ шъукъэсщагъ. Ахэр шъо къышъозэуагъэхэми, шъуӀэ къислъхьэхи, ежьхэри шъуапашъхьэ Сэ щызгъэкӀодыгъэх, ячӀыгуи шъуубытыгъ. 9Моаб пачъыхьэу Цыпор ыкъо Бэлакъ Израилым къезэонэу зигъэхьазыры зэхъум, БэӀор ыкъо БэлыӀам къышъуигъэбгынэу лъигъэкӀуагъэх[+]. 10Ау Сэ БэлыӀам седэӀунэу сыфэягъэпти, нэшӀущыфэныгъэхэр къышъуезгъэӀолӀагъэх, шъукъыӀэкӀэсхыгъ[+].

11Иордан псыхъом шъукъызэпырыкӀи, Ерыхъэу шъукъэкӀуагъ. Ерыхъэу дэсхэр къызэрэшъозэуагъэхэм фэдэу амэрхэмрэ пэрыцхэмрэ, къэнаӀанхэмрэ хьатхэмрэ, гъыргъащхэмрэ хъэухэмрэ, ыкӀи еусхэр къышъозэуагъэхэми, Сэ ахэр шъуӀэ къислъхьагъэх[+]. 12Сэ ахэр гуӀэнэу зыхэсыдзагъэхэм[*] амэр пачъыхьитӀур шъукӀэлъырифыгъ: уичатэрэ уищабзэрэп ар зышӀагъэр[+]. 13Джаущтэу чӀыгоу умылэжьыгъэр, къалэу шъумыгъэуцугъэхэр Сэ къышъостыгъэх. Джы шъо ахэм шъуащэпсэу, шъумыгъэтӀысыгъэ сэнэшъхьэшӀапӀэхэмрэ зэйтын мэзжъыехэмрэ къащыкӀырэр шъошхы»[+].

14– Арышъ,– Ехъошуа игущыӀэ лъигъэкӀотагъ,– Зиусхьаным ищынагъо шъугу ижъугъэлъ, шъугу къабзэу, шъуфэшъыпкъэу Ащ шъуфэлажь. Ефрат псыхъо кӀыбымрэ Мысырымрэ ащыпсэухэ зэхъум шъуятэжъхэр зыфэлажьэщтыгъэхэ тхьэхэр чӀэшъудзыжьхи, Зиусхьаным шъуфэлажь[+]. 15Ау шъо Зиусхьаным шъуфэлэжьэнэу шъуфэмыемэ, непэ блэмыкӀэу шъузыфэлэжьэщтыр къыхэшъух: шъуятэжъхэр псыкӀыбым зыщыфэлажьэщтыгъэхэ тхьэхэр ара е зичӀыгу шъущыпсэурэ амэрхэм ятхьэхэр ара. Сэры пӀомэ, сэ сшъхьэкӀи сиунагъокӀи Зиусхьаным тыфэлэжьэщт[+].

16Арыти, израилхэм джэуап къатыжьи, къыраӀуагъ:

– Хьау, Зиусхьаныр къэдгъанэу нэмыкӀ тхьэхэм тафэлэжьэнэу, егъашӀи орэмыхъу! 17Зиусхьанэу ти Тхьэр арыба тэри тятэжъхэри пщылӀыпӀэ чӀыпӀэм, Мысырым тыкъизыщыжьыгъэр, шӀэгъошӀэгъэшхохэр нэрылъэгъу къыщытфэзышӀыгъэр. Гъогум тытетыфэ зэкӀэ лъэпкъэу тыкъызыпхырыкӀыгъэхэм Ащ тащиухъумагъ. 18ЗэкӀэ лъэпкъхэри амэрэу мы чӀыгум исыгъэхэри Зиусхьаным ткӀэлъырифыгъэх. Ар – тэ ти Тхьэшъ, тэри Зиусхьаным тыфэлэжьэщт.

19Ехъошуа израилхэм ариӀуагъ:

– Шъо Зиусхьаным шъуфэлэжьэшъунэу шъоӀуа? Ар Тхьэ ЛъапӀ! Ар нэкъокъогъу иӀэныр къызэмыкӀурэ Тхьэ! ШъуемыдэӀумэ, псэкӀод шъушӀэмэ, къышъуфигъэгъущтэп[+]. 20ШӀу къышъуфэзышӀэгъэ Зиусхьаныр къэжъугъанэу, хымэ тхьэхэм шъуафэлажьэ зыхъукӀэ, Ар къышъупэуцунышъ, тхьамыкӀагъор къышъуфигъэкӀони, ухыпӀэ ар шъуфэхъущт[+].

21Ащ ипэгъокӀэу:

– Хьау! Зиусхьаным тэ тыфэлэжьэщт!– лъэпкъым Ехъошуа къыриӀуагъ.

22Арыти:

– Зиусхьаныр къыхэшъухыгъэу, Ащ шъузэрэфэлэжьэщтымкӀэ шъо джы шыхьат шъузыфэхъужьы,– ыӀуагъ Ехъошуа.

– Ары, тышыхьат,– адрэхэм къыраӀожьыгъ.

23– Ащыгъум,– ыӀуагъ Ехъошуа,– хымэ тхьэу шъуиӀэхэр чӀэшъудзыхи, шъугукӀэ Зиусхьанэу Израилым и Тхьэ зыфэжъугъаз.

24Лъэпкъым Ехъошуа къыдыригъэштагъ:

– Тэ Зиусхьанэу ти Тхьэ тыфэлэжьэщт, Ащ тедэӀущт.

25Джаущтэу а мафэм лъэпкъым ыцӀэкӀэ Ехъошуа Зиусхьаным зэзэгъыныгъэ дишӀи, унашъохэмрэ шапхъэхэмрэ а чӀыпӀэм, Щэхэм, лъэпкъым къыщыритыгъэх. 26А гущыӀэхэр Ехъошуа Тхьэм ихабзэ зэрытхэгъэ тхылъым дитхагъэх. ЕтӀанэ мыжъошхо къышти, Зиусхьаным ичэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэ дэжь щыт чъыгаем ычӀэгъ чӀигъэуцуагъ[+].

27– Шъуеплъ!– Ехъошуа израил лъэпкъым риӀуагъ.– Зиусхьаным къытиӀогъэ гущыӀэхэр зэкӀэ мары, мы мыжъом зэхихыгъэхэшъ ар тишыхьатыщт. Шъуи Тхьэ ӀэкӀыб зышъушӀыкӀэ шыхьатэу къышъупэрэуцу![+]

28ЕтӀанэ Ехъошуа шъхьадж иунэе чӀыгу Ӏахьэ кӀонэу цӀыфхэр ытӀупщыгъэх[+].


Ехъошуа зэрэлӀагъэр

29[•]Ащ ыуж Зиусхьаным иӀумэтэу Ныун ыкъо Ехъошуа илъэсишъэрэ пшӀырэ ыныбжьэу идунай ыхъожьыгъ. 30Ежь иунэе Ӏахьэм хэхьэрэ Ефраим къушъхьалъэм ит ГъэӀащ къушъхьэм итемыркӀэ щыӀэ Тымнат-Сэрахъ къалэм ичӀыгу щагъэтӀылъыжьыгъ[+].

31Ехъошуа щэӀэфи, ыужыкӀэ нахьыжъ упчӀэжьэгъухэу Зиусхьаным Израилым къыфишӀэгъэ Ӏоф пстэури зынэгу кӀэкӀыгъэхэри опсэухэфи Израилыр Зиусхьаным фэлэжьагъ.

32Юсыф ихьэдэкъупшъхьэхэу израилхэм Мысырым къырахыжьыгъэхэр Щэхэм къалэм ичӀыгу щычӀалъхьажьыгъэх. Якъубэ Хъаморэ ыкъохэм а чӀыгур тыжьын ахъщишъэкӀэ къащищэфыгъ. (Хъаморэ Щэхэм ятагъ). Джары Юсыф къытекӀыгъэхэм яунэе Ӏахьэу ар зыкӀэхъугъэр[+].

33Хьарунэ ыкъо ЕлыӀазар дунаим зехыжьым, ыкъоу Пинхъас къытефэгъэ Ефраим къушъхьалъэм ит ГъыбӀэ щагъэтӀылъыжьыгъ.

## ГущыӀалъ

### ГущыӀалъ

ГущыӀалъ


Джасус

Ехъошуа КъэнаӀаным щызэхищэгъз заохэр

Зиусхьан

ЗыкъэухъумэжьыпӀэ къалэхэр

Израилым илӀэкъо 12 ячӀыгу

Къурмэнгъэст

КъурмэнышӀ

Лэуйхэр

Мамыр (зэгурыӀоныгъэ) къурмэныр

Пхъонтэ лъапӀэр

Пчыпыджын

Пэсах мэфэкӀыр

Фэ

ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр

Ӏумэт


ГущыӀалъ

### Джасус


Ехъошуа


ГущыӀалъ: Ехъошуа

Джасус (2:1, 6:16, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – ПлъэкӀодэӀуакӀу. Хымэ чӀыпӀэм цӀыф ыкӀи нэмыкӀ кӀуачӀэу щыӀэхэр зыфэдэхэр шъэфэу къызэригъэшӀэнэу агъакӀорэр.

### Ехъошуа КъэнаӀаным щызэхищэгъз заохэр


Ехъошуа


ГущыӀалъ: Ехъошуа

Ехъошуа КъэнаӀаным щызэхищэгъз заохэр

Ехъошуа КъэнаӀаным щызэхищэгъз заохэр

### Зиусхьан

Зиусхьан

(1:1, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм изэрэщыт къызэрыпӀон плъэкӀыщт амалхэм ащыщ. Адыгэ гущыӀэу «Зиусхьаным» мэхьанэу иӀэм зэфэмыдэ джурт гущыӀитӀумэ къарыкӀырэр къеты. Апэрэр: «Адонай» (Ехъошуа 3:11). Тхьэр зэрэлъэрыхьэр, Ар зэрэфэшӀыгъэр мэхьанэу иӀ. ЯтӀонэрэ гущыӀэмкӀэ Тхьэм ыцӀэ къыраӀо: «Яхве» (Ехъошуа 1:1), ащ къикӀырэмэ ащыщ «егъашӀэм щыӀэ зэпытыр».

### ЗыкъэухъумэжьыпӀэ къалэхэр

ЗыкъэухъумэжьыпӀэ къалэхэр

(20:2, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – МышӀэ ӀофкӀэ цӀыф горэ зыукӀырэр зыкъыгъэнэжьыным пае шъхьэегъэзыпӀэкӀэ зэкӀужьын ылъэкӀыщт къэлищэу Мосэ Иордан итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъо щигъэнэфэгъагъэхэр ары.

### Израилым илӀэкъо 12 ячӀыгу


Ехъошуа


ГущыӀалъ: Ехъошуа

Израилым илӀэкъо 12 ячӀыгу

Израилым илӀэкъо 12 ячӀыгу

### Къурмэнгъэст

Къурмэнгъэст

(8:31, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) (машӀокӀэ агъэстырэ къурмэн) – зэрэлъэпкъэуи нэбгырэ зырызхэми апае а зы мафэм къыкӀоцӀ тӀо, тыгъэм икъыкъокӀыгъорэ икъохьажьыгъорэ атефэу, ашӀыщтыгъэ къурмэныр ары. Къурмэныр зэрэщытэу къурмэншӀыпӀэм щагъэстыщтыгъэ. Мы къурмэным адрэ къурмэн пстэумэ анахьэу мэхьанэ иӀагъ;

### КъурмэнышӀ

КъурмэнышӀ

(3:3, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм фэлэжьэрэ цӀыфэу диным епхыгъэ Ӏофтхьабзэхэр зыгъэцакӀэщтыгъэр ары. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан зэрэлъэпкъэу е нэбгырэ зырызхэм ацӀэкӀэ къурмэн ышӀыныр ащ ипшъэрылъ шъхьаӀэщтыгъ.

### Лэуйхэр

Лэуйхэр

(3:3, 13:14, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан къурмэнышӀхэр къызхахыщтыгъэхэр Лэуй ибынхэм къатекӀыгъэ лӀакъор ары. Лэуй джурт лӀэкъо пшӀыкӀутӀур къызтекӀыгъэ Якъубэ ыкъо пшӀыкӀутӀумэ ащыщыгъ. Лэуй къыпыкӀыгъэх зэшхэу Мосэрэ Хьарунэрэ. КъурмэнышӀхэр къызхахыщтыгъэхэр Лэуй къыпыкӀыгъэ Хьарунэ илӀакъо щыщхэр ары ныӀэп. Лэуй къытекӀыгъэ хъулъфыгъэхэм зэкӀэми «лэуйхэр» араӀуагъ. Лэуйхэм чэтэн гъэӀагъэм, ыужкӀэ Тхьэм и Унэу Ерусэлэм дэтым Ӏоф ащашӀэщтыгъэ. Джащ фэдэуи Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ ахэм зэрахьэщтыгъэ.

### Мамыр (зэгурыӀоныгъэ) къурмэныр

Мамыр (зэгурыӀоныгъэ) къурмэныр

(8:31, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – ЦӀыфым ежь фаеу ышӀырэ къурмэныр. Къурмэн ашӀыгъэм ишэхэмрэ ыкӀоцӀ къырахыгъэхэмрэ къурмэнгъэстым игъусэу Тхьэм фагъэшъуашэхэти, зэрэщытэу къурмэншӀыпӀэм щагъэстыщтыгъэх. Къурмэнылым щыщ Ӏахь Тхьэм фагъэшъуашэщтыгъэ, адрэр къурмэн зышӀырэмрэ цӀыфхэмрэ зэдашхыщтыгъэ.

### Пхъонтэ лъапӀэр

Пхъонтэ лъапӀэр

(3:3, 3:6, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм унашъо къызэрэфишӀыгъэм тетэу Мосэ пхъонтэрыр пхъэм харигъэшӀыкӀи, дышъэр тыраригъэлъхьэжьыгъагъ. Тхьэм иунэшъуипшӀ зытет мыжъобгъухэмрэ пкъыгъо лъапӀэхэмрэ ащ дэлъыгъэх. Дышъэм хэшӀыкӀыгъэ къэрыубхэу пхъонташъхьэм тетхэм атамэхэр зыщызэнэсхэрэр Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэу алъытэщтыгъ.

### Пчыпыджын


Ехъошуа


ГущыӀалъ: Ехъошуа

Пчыпыджын (8:18, 8:26) – Мыр зыфэдэр пчы: зыпэ папцӀэу упсыгъэ бэщ кӀыхьэу гъучӀ чан зыпалъхьэу нахьыпэм зэрэзаощтыгъэхэр ары.

### Пэсах мэфэкӀыр

Пэсах мэфэкӀыр

(5:10, 5:11) – Тхьэм джуртхэр Мысыр хэгъэгум къызэрэрищыжьыгъэхэм фэгъэхьыгъэ мэфэкӀ.

### Фэ


Ехъошуа


ГущыӀалъ: Ехъошуа

Фэ (11:6) – фэр Ӏудэнэ псыгъо кӀыхьэм фэдэу цӀыфыми псэушъхьэу лъакъомэ атетхэми ахэлъ, лыпцэхэмрэ къупшъхьэхэмрэ зэрепхых. ЗекӀорэ псэушъхьэм иаужырэ лъакъохэм ахэлъ фэр зэпыупкӀымэ, ар мыкӀожьышъоу мэхъу.

### ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр

ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр

(18:1, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Джурт лъэпкъыр итарихъ иублэгъум кощын зэпымыужьхэм ахэт зэхъум, къыздырихьакӀынэу чэтэнгъэӀагъэр тхьэлъэӀупӀэ-къурмэншӀыпӀэу ыгъэпсыгъагъ. Пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм и Унэу аригъэшӀыгъагъэр чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм игъэпсыкӀэ фэдагъ.

### Ӏумэт

Ӏумэт

(1:1, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – ЗыӀэ илъым фэшъыпкъэр, шъыпкъэныгъэ фыриӀэу фэлажьэрэр ары. Тхылъэу «Ехъошуа» Мосэ игугъу къызэрэщишӀырэр: «Тхьэм иӀумэт » (1:1). Джащ фэдэу мы тхылъ дэдэм икӀэухым Ехъошуа фэгъэхьыгъэу къыщеӀо: «Тхьэм иӀумэт» (24:29).

Джасус (2:1, 6:16, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – ПлъэкӀодэӀуакӀу. Хымэ чӀыпӀэм цӀыф ыкӀи нэмыкӀ кӀуачӀэу щыӀэхэр зыфэдэхэр шъэфэу къызэригъэшӀэнэу агъакӀорэр.

Зиусхьан

(1:1, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм изэрэщыт къызэрыпӀон плъэкӀыщт амалхэм ащыщ. Адыгэ гущыӀэу «Зиусхьаным» мэхьанэу иӀэм зэфэмыдэ джурт гущыӀитӀумэ къарыкӀырэр къеты. Апэрэр: «Адонай» (Ехъошуа 3:11). Тхьэр зэрэлъэрыхьэр, Ар зэрэфэшӀыгъэр мэхьанэу иӀ. ЯтӀонэрэ гущыӀэмкӀэ Тхьэм ыцӀэ къыраӀо: «Яхве» (Ехъошуа 1:1), ащ къикӀырэмэ ащыщ «егъашӀэм щыӀэ зэпытыр».

ЗыкъэухъумэжьыпӀэ къалэхэр

(20:2, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – МышӀэ ӀофкӀэ цӀыф горэ зыукӀырэр зыкъыгъэнэжьыным пае шъхьэегъэзыпӀэкӀэ зэкӀужьын ылъэкӀыщт къэлищэу Мосэ Иордан итыгъэкъокӀыпӀэ лъэныкъо щигъэнэфэгъагъэхэр ары.

Къурмэнгъэст

(8:31, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) (машӀокӀэ агъэстырэ къурмэн) – зэрэлъэпкъэуи нэбгырэ зырызхэми апае а зы мафэм къыкӀоцӀ тӀо, тыгъэм икъыкъокӀыгъорэ икъохьажьыгъорэ атефэу, ашӀыщтыгъэ къурмэныр ары. Къурмэныр зэрэщытэу къурмэншӀыпӀэм щагъэстыщтыгъэ. Мы къурмэным адрэ къурмэн пстэумэ анахьэу мэхьанэ иӀагъ;

КъурмэнышӀ

(3:3, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм фэлэжьэрэ цӀыфэу диным епхыгъэ Ӏофтхьабзэхэр зыгъэцакӀэщтыгъэр ары. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан зэрэлъэпкъэу е нэбгырэ зырызхэм ацӀэкӀэ къурмэн ышӀыныр ащ ипшъэрылъ шъхьаӀэщтыгъ.

Мамыр (зэгурыӀоныгъэ) къурмэныр

(8:31, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – ЦӀыфым ежь фаеу ышӀырэ къурмэныр. Къурмэн ашӀыгъэм ишэхэмрэ ыкӀоцӀ къырахыгъэхэмрэ къурмэнгъэстым игъусэу Тхьэм фагъэшъуашэхэти, зэрэщытэу къурмэншӀыпӀэм щагъэстыщтыгъэх. Къурмэнылым щыщ Ӏахь Тхьэм фагъэшъуашэщтыгъэ, адрэр къурмэн зышӀырэмрэ цӀыфхэмрэ зэдашхыщтыгъэ.

Пхъонтэ лъапӀэр

(3:3, 3:6, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм унашъо къызэрэфишӀыгъэм тетэу Мосэ пхъонтэрыр пхъэм харигъэшӀыкӀи, дышъэр тыраригъэлъхьэжьыгъагъ. Тхьэм иунэшъуипшӀ зытет мыжъобгъухэмрэ пкъыгъо лъапӀэхэмрэ ащ дэлъыгъэх. Дышъэм хэшӀыкӀыгъэ къэрыубхэу пхъонташъхьэм тетхэм атамэхэр зыщызэнэсхэрэр Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэу алъытэщтыгъ.

Пчыпыджын (8:18, 8:26) – Мыр зыфэдэр пчы: зыпэ папцӀэу упсыгъэ бэщ кӀыхьэу гъучӀ чан зыпалъхьэу нахьыпэм зэрэзаощтыгъэхэр ары.

ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр

(18:1, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Джурт лъэпкъыр итарихъ иублэгъум кощын зэпымыужьхэм ахэт зэхъум, къыздырихьакӀынэу чэтэнгъэӀагъэр тхьэлъэӀупӀэ-къурмэншӀыпӀэу ыгъэпсыгъагъ. Пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм и Унэу аригъэшӀыгъагъэр чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм игъэпсыкӀэ фэдагъ.

* 1:1 Адыгэ гущыӀэу «Зиусхьан»-м мэхьанэу иӀэм зикъэӀуакӀэ зэфэмыдэ джурт гущыӀитӀумэ къарыкӀырэр къеты. Апэрэр – «Яхве» зыфиӀорэмкӀэ Тхьэм ыцӀэ къыраӀо, ащ мэхьанэу иӀэмэ ащыщ: «ЕгъашӀэм ЩыӀэ Зэпытыр». ЯтӀонэрэр – «Адонай», Тхьэр зэрэлъэрыхьэр, Ар зэрэфэшӀыгъэр ары мэхьанэу иӀэр.

+ 1:1 МысырикӀыжь 24:13, Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:38

+ 1:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 34:5

+ 1:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:24

* 1:4 Мыщ дэжьым зигугъу къыщишӀырэр Средиземнэ хыр ары. Мы тхылъым инэмыкӀ чӀыпӀэхэми зэращыхэтыр джащ фэд.

+ 1:4 УблапӀэ 15:18, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:24

+ 1:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:24, МысырикӀыжь 3:12, Гъуазэхэр 6:16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:5-8, Евр. 13:5

+ 1:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:6-7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:23

+ 1:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:32

+ 1:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:18-19, Орэд ЛъапӀэхэр 1:2

+ 1:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:21, Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:8

+ 1:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:18

+ 1:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:18

+ 1:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:20, Ехъошуа 22:1-9

+ 2:1 Маттэ 1:5, Якъуб 2:25, Евр. 11:31

+ 2:5 ЯтӀонэрэ Самуел 17:18-20

+ 2:7 Гъуазэхэр 3:28, Гъуазэхэр 7:24

+ 2:9 МысырикӀыжь 15:14-16, МысырикӀыжь 23:27

+ 2:10 МысырикӀыжь 14:21,

+ 2:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:39, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:23

+ 2:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:13

+ 2:14 Гъуазэхэр 1:24-25

+ 2:15 Апэрэ Самуел 19:12, Апостол. 9:25

* 2:19 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым итхагъэр: «ылъ ежь ышъхьэ тефэжьы».

* 3:3 Тхьэм Мосэ унашъоу къыфишӀыгъэм тетэу пхъонтэ лъапӀэр пхъэм хишӀыкӀыгъагъ. Пкъыгъо лъапӀэхэмрэ Тхьэм иунэшъуипшӀ зытетхэгъэ мыжъобгъуитӀумрэ ащ дэлъыгъэх. Еплъ: тхылъэу «МысырикӀыжь» 25:10-22.

+ 3:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:9

* 3:4 Метрэ мин фэдиз гор.

+ 3:10 МысырикӀыжь 23:23

+ 3:13 Орэд ЛъапӀэхэр 113:3

* 3:16 Мыр хы ЛӀагъэр ары.

+ 3:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:17

+ 3:17 МысырикӀыжь 14:21, МысырикӀыжь 14:29, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 2:8

+ 4:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:2, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:31

+ 4:6 УблапӀэ 28:18, УблапӀэ 35:14, Апэрэ Самуел 7:12, МысырикӀыжь 12:26

+ 4:23 МысырикӀыжь 14:21

+ 4:24 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:42-43

* 5:2 Сунэт пшӀыным къикӀырэр хъулъфыгъэм иукӀытэпӀэ пакӀэ пыуупкӀыныр ары. Мы зекӀокӀэ-шӀыкӀэр Зиусхьанымрэ израил лъэпкъымрэ зэдашӀыгъэ Зэзэгъыныгъэм итамыгъэу щытыгъ, ащкӀэ ахэр нэмыкӀ лъэпкъхэм атекӀыщтыгъэх. Еплъ: тхылъэу «УблапӀэ» 17:9-14.

* 5:3 Мы гущыӀэм ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэр: «укӀытэпӀэ пакӀ».

+ 5:6 МысырикӀыжь 3:8,

+ 5:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:39

* 5:9 ГущыӀэу «Гъылгъал» зыфиӀорэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ икъэӀуакӀэ «гъалал» гущыӀэм ехьщыр. «Гъалал»-р тэ мы чӀыпӀэм «шъутесхыжьыгъ» зыфиӀорэ гущыӀэмкӀэ зэтыдзэкӀыгъ, имэхьанэ шъыпкъэр «Ӏугъэчъын».

+ 5:9 УблапӀэ 34:14

+ 5:10 МысырикӀыжь 12:6,

* 5:12 Мон шхыныр израил цӀыфхэм илъэс 40-м шъофнэкӀым къыщакӀухьэфэ Тхьэм къаритыщтыгъэ гъомлапхъэр ары. Ар ошъогум къефэхыщтыгъэ, къоныкӀэм ехьыщырыгъ, фыжьыгъ, шъоу зыхэлъ хьарыпӀэм фэдагъ. Еплъ: тхылъэу «МысырикӀыжь» 16:31.

+ 5:12 МысырикӀыжь 16:35

* 5:15 КъокӀыпӀэ хэгъэгухэм ижъыкӀэ къыщегъэжьагъэу ЛъэкӀ Пстэури ЗиӀэ Тхьэм елъэӀунхэ зыхъукӀэ яцуакъэхэр зэрэзыщахыхэрэ хабзэм мыр дештэ.

+ 5:15 МысырикӀыжь 3:5

+ 6:4 Гъуазэхэр 7:16-18

* 6:16 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым хэт глаголэу «хьарам»-м мэхьанэу иӀэр: пкъыгъохэмрэ цӀыфхэмрэ Зиусхьаным фэбгъэшъошэнхэр, нахьыбэмкӀэ ахэр лъэпсэкӀодэу фэбгъэкӀодынхэр ары. Ар къикӀэу мы тхылъым изэдзэкӀын щыдгъэфедагъэх гущыӀэ зэгъусэхэу: «тхьэлъанэкӀэ Зиусхьаным фэгъэшъошэгъэн», «лъэпсэкӀод шӀыгъэн». НэмыкӀ чӀыпӀэхэми къызэращыхафэрэр джащ фэд.

+ 6:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:17, Ехъошуа 2:1-6

+ 6:17 Ехъошуа 7:12

+ 6:19 Евр. 11:30

+ 6:20 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:2

+ 6:22 Евр. 11:31

+ 6:24 Маттэ 1:5, Якъуб 2:25, Евр. 11:32

+ 6:25 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 16:34

+ 7:1 Ехъошуа 22:20,

+ 7:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:25

* 7:5 Е: «Шыбарым нэс».

+ 7:6 Апэрэ Самуел 4:12,

+ 7:7 МысырикӀыжь 5:22, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 3:10

+ 7:9 Орэд ЛъапӀэхэр 82:4

+ 7:12 Гъуазэхэр 2:14, Ехъошуа 6:17

+ 7:14 Апэрэ Самуел 10:19, Апэрэ Самуел 10:21

* 7:19 Зигугъу къышӀырэр шъыпкъэр къызэриӀощтым итхьарыӀу.

+ 7:19 Иуан 9:24

+ 7:20 ЯтӀонэрэ Самуел 12:13

* 7:21 Мыр Бабилэн ары.

* 7:21 КилограммитӀум къехъу.

* 7:21 Килограмм ныкъом къехъу.

+ 7:21 УблапӀэ 10:10, УблапӀэ 11:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:25-26, Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:17

* 7:26 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ: «тхьамыкӀагъу».

+ 7:26 Ехъошуа 7:26, ЯтӀонэрэ Самуел 18:17

+ 8:1 Ехъошуа 6:1

+ 8:2 Ехъошуа 6:20, Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:14

+ 8:4 Гъуазэхэр 20:29

+ 8:5 Ехъошуа 7:4-5, Гъуазэхэр 20:32

+ 8:19 Гъуазэхэр 20:37

+ 8:22 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:2

+ 8:23 Апэрэ Самуел 15:8-9

+ 8:28 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:16

+ 8:29 Ехъошуа 10:26, Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:22-23, Ехъошуа 7:26, ЯтӀонэрэ Самуел 18:17

+ 8:30 Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:5-6

+ 8:31 МысырикӀыжь 20:25

+ 8:33 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:29, Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:12-13

+ 8:34 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28

+ 8:35 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:12

+ 9:2 УблапӀэ 14:1-3, Ехъошуа 10:5, Ехъошуа 11:5

+ 9:3 Ехъошуа 6:20, Ехъошуа 8:28

* 9:4 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым итыр гурыӀогъошӀоп. Мыр гурыӀуакӀэу щыӀэмэ ащыщ.

+ 9:6 Ехъошуа 5:10

+ 9:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:15

+ 9:15 Ехъошуа 11:19

+ 9:17 Ехъошуа 18:25-28

+ 9:21 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:11

+ 9:24 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:1-2, МысырикӀыжь 15:14

+ 10:1 Ехъошуа 6:20, Ехъошуа 8:29, Ехъошуа 9:15

+ 10:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:25

+ 10:5 УблапӀэ 14:1-3, Ехъошуа 9:2, Ехъошуа 11:5

+ 10:8 Ехъошуа 1:5, Ехъошуа 21:44

+ 10:10 Гъуазэхэр 4:15, Апэрэ Самуел 7:10,

+ 10:11 МысырикӀыжь 9:23, Ӏоф. 11:19, Ӏоф. 16:21, ЯтӀонэрэ Самуел 18:8

* 10:13 Ижъырэ тхыгъэмэ ащыщэу «Яшар итхылъ» джы щыӀэжьэп. Яшарым имэхьанэр цӀыф заф. Еплъ: тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел» 1:18.

+ 10:14 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 20:10-11,

+ 10:24 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:24

+ 10:25 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:21, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:19

+ 10:26 Ехъошуа 8:29

+ 10:27 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:22-23

+ 10:28 Ехъошуа 6:20

+ 10:38 Ехъошуа 15:15, Гъуазэхэр 1:11

+ 10:40 Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:16-17

* 10:41 Мыр Мысырым щыӀэ Гощэн хэбгъэкӀуакӀэ хъущтэп. Еплъ: тхылъэу «УблапӀэ» 47:27.

* 11:2 Ар Гъалыл псыхъураир ары. Джащ фэд мы тхылъым адрэ ичӀыпӀэхэми зэращыхэтыр.

* 11:2 Е: Нэфат-Дор.

+ 11:4 Гъуазэхэр 7:12, Апэрэ Самуел 13:5

+ 11:5 УблапӀэ 14:1-3, Ехъошуа 9:1-2

+ 11:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:16, ЯтӀонэрэ Самуел 8:4,

+ 11:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:24, Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:16-17

+ 11:15 МысырикӀыжь 34:11-12, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:2

+ 11:19 Ехъошуа 9:7, Ехъошуа 9:15

+ 11:20 МысырикӀыжь 4:21, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 20:16-17, Апэрэ Самуел 2:25

* 11:21 Ахэр лъэгэ дэдагъэх, ялъэгагъэ пае израилхэр ащыщынэщтыгъэх.

+ 11:21 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:28, Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:2

+ 11:22 Апэрэ Самуел 17:4

+ 11:23 Ехъошуа 14:15

+ 12:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:11, Ехъошуа 13:12,

+ 12:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:8

* 12:23 Е: «Нафот-Дор пэгъунэгъоу».

* 12:23 Е: «лъэпкъхэм япачъыхь».

+ 13:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:23

* 13:5 Е: «Хъамат къушъхьэ дэкӀыпӀэр».

+ 13:5 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 15:18, Орэд ЛъапӀэхэр 82:8,

+ 13:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:12

+ 13:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:35

+ 13:12 Ехъошуа 12:4

+ 13:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:1-2

+ 13:33 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:9

+ 14:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:9

+ 14:4 УблапӀэ 48:5,

+ 14:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:28

+ 14:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:28, Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:2, Ехъошуа 11:21

* 14:15 АрбаӀ икъал зыфэпӀощт мэхьанэр къекӀы.

+ 14:15 УблапӀэ 23:2, УблапӀэ 35:27, Гъуазэхэр 1:10, Ехъошуа 15:13, Ехъошуа 11:23

* 15:4 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтыр: «шъуи».

+ 15:6 Ехъошуа 18:17

+ 15:13 Ехъошуа 14:15, Ехъошуа 21:11

+ 15:14 Гъуазэхэр 1:10, Гъуазэхэр 1:20

+ 15:15 Ехъошуа 10:38, Гъуазэхэр 1:11

+ 15:16 Гъуазэхэр 1:12-15, Апэрэ Самуел 17:25

+ 15:19 Гъуазэхэр 1:10-15

* 15:32 Къалэхэу мыщ къыщылъытагъэхэм япчъагъэ тӀокӀырэ бгъурэм къызэрехъурэм еплъыкӀитӀу иӀэн ылъэкӀыщт: 1) къалэхэм ащыщхэр ыужкӀэ хагъэхъожьыгъэнхэкӀи мэхъу; 2) текстым пчъагъэу тӀокӀырэ бгъурэ хэт, зыцӀэ къыриӀорэ къалэхэм ащыщхэр ыужыкӀэ ЩымӀон лӀакъом ратыгъагъэх. (Еплъ: 19:1-7).

* 15:36 Е: «Гъыдэррэ Гъыдэротаимрэ».

* 15:59 Мы къэлэ пшӀыкӀузыр ТэкъоаӀ щегъэжьагъэу Мынахъыт къыхиубытэу ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтхэп, ахэр къызыхафэхэрэр ижъырэ урымыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхыхэр арых.

+ 15:63 Гъуазэхэр 1:8, Гъуазэхэр 1:21, ЯтӀонэрэ Самуел 5:6

+ 16:2 ЯтӀонэрэ Самуел 15:32, ЯтӀонэрэ Самуел 17:5

+ 16:10 Гъуазэхэр 1:29, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 9:16

+ 17:1 УблапӀэ 41:51,

* 17:11 Мыр зэхьылӀагъэр къалъытэрэ къалэхэм ящэнэрэу ахэт Дор къалэр арын фае зыфэгъэхьыгъэр. Еплъ: 11:2.

+ 17:12 Гъуазэхэр 1:27-28

+ 17:14 УблапӀэ 48:19

+ 17:16 Гъуазэхэр 1:19

* 18:1 Джурт лъэпкъым итарихъ иублэгъум кощын зэпымыужьхэм ахэт зэхъум, къыздырихьакӀынэу чэтэнгъэӀагъэр тхьэлъэӀупӀэ-къурмэншӀыпӀэу ыгъэпсыгъагъ. Еплъ: Тхылъэу «МысырикӀыжь» ия 40-рэ шъхьэ.

+ 18:1 Гъуазэхэр 18:31

+ 18:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:9, Ехъошуа 13:8

+ 18:17 Ехъошуа 15:6

* 18:18 Ижъырэ урымыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхыхэм ащыщ джаущтэу хэт. Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтыр «АрбаӀ пэчӀынатӀэу чапэм».

* 18:28 Ижъырэ урымыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхыхэм ащыщ джаущтэу хэт. Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтыр «Къыриат».

+ 18:28 Ехъошуа 9:17

* 19:2 Ижъырэ урымыбзэкӀэ: «ЩэмаӀ».

+ 19:9 УблапӀэ 49:7

+ 19:16 УблапӀэ 49:13

* 19:28 Е: «Ӏэброн».

* 19:34 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым мы чӀыпӀэм джыри «Ехъудэ» хэт, ау ащ къикӀырэр гурыӀогъошӀоп.

+ 19:46 Гъуазэхэр 1:34

* 19:47 Е: «текӀонхэ замылъэкӀым». Еплъ: тхылъэу «Гъуазэхэр» 1:34-35.

* 19:47 Лэшэм – къалэу Лаиш аущтэуи еджэх. Еплъ: тхылъэу «Гъуазэхэр» 18:27-29.

+ 19:47 Гъуазэхэр 18:27

+ 19:50 Ехъошуа 24:30, Гъуазэхэр 2:9

• 20:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:41-43, Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:1-13

+ 20:1 МысырикӀыжь 21:13

+ 21:4 МысырикӀыжь 6:16-19,

+ 21:11 Ехъошуа 14:15, Ехъошуа 15:13

+ 21:43 УблапӀэ 13:15, УблапӀэ 15:18, УблапӀэ 26:3, УблапӀэ 28:13

+ 21:44 Ехъошуа 10:8, Ехъошуа 23:10

+ 21:45 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:56

+ 22:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:20, Ехъошуа 1:12-15

+ 22:4 Ехъошуа 11:23

+ 22:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:17, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:22

+ 22:7 Ехъошуа 17:5

+ 22:8 Апэрэ Самуел 30:24

+ 22:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:12-15

* 22:17 Еплъ: тхылъэу «ШъофнэкӀым къыщекӀокӀыгъэхэр» 25:1-9.

+ 22:20 Ехъошуа 7:1, Ехъошуа 7:5

+ 22:22 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:39

* 22:27 Зигугъу къыщишӀырэр Шылэу щыӀэ чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр арын фай. Еплъ: 18:1.

* 22:34 Мы гущыӀэр ижъырэ Ӏэпэрытхыхэм ащыщхэм ахэтми, ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым ар хэтэп.

+ 22:34 УблапӀэ 31:48

+ 23:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:10

+ 23:3 МысырикӀыжь 14:14

+ 23:4 Ехъошуа 13:1-7

+ 23:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:32, Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:14

+ 23:7 МысырикӀыжь 23:13

+ 23:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:10

+ 23:9 Ехъошуа 10:8, Ехъошуа 21:44

+ 23:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:30, Гъуазэхэр 15:15, МысырикӀыжь 14:14

+ 23:12 МысырикӀыжь 34:15-16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:3, Гъуазэхэр 2:21, МысырикӀыжь 23:33, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:4

+ 23:14 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 2:2, Ехъошуа 21:45, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:56

+ 23:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:15-68

* 24:2 Ефрат псыхъом ыкӀыб, Мэсэпэтамым. Джащ фэдэх я 3-рэ, я 14-рэ, я 15-рэ усэхэр.

+ 24:2 УблапӀэ 11:27-32

+ 24:3 УблапӀэ 12:1-5, УблапӀэ 21:2-3

+ 24:4 УблапӀэ 25:24-26, УблапӀэ 36:8, УблапӀэ 46:5-7

+ 24:5 МысырикӀыжь 3:10, МысырикӀыжь 4:14, МысырикӀыжь 7, МысырикӀыжь 12:51

+ 24:6 МысырикӀыжь 14:9

+ 24:7 МысырикӀыжь 14:20, МысырикӀыжь 14:28, Ехъошуа 5:6

+ 24:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:4

+ 24:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:5

+ 24:11 Ехъошуа 3:17, Ехъошуа 6:1, Ехъошуа 10:10, Ехъошуа 11:8

* 24:12 Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтыр: «къэцыгъонэшхохэр афэзгъэкӀуагъэх».

+ 24:12 Орэд ЛъапӀэхэр 43:4

+ 24:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:11

+ 24:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:12, Апэрэ Самуел 12:24

+ 24:15 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:21

+ 24:19 МысырикӀыжь 20:5

+ 24:20 Апэрэ Самуел 12:25

+ 24:26 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:24, УблапӀэ 35:4, Гъуазэхэр 9:6

+ 24:27 УблапӀэ 31:44-45

+ 24:28 Гъуазэхэр 2:6

• 24:29 Гъуазэхэр 2:7-9

+ 24:30 Ехъошуа 19:50, Гъуазэхэр 2:9

+ 24:32 УблапӀэ 33:19, УблапӀэ 48:22, УблапӀэ 50:25