Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-03-27T16:57:41.430360+00:00

Шэнэ Хэлсээн

Шэнэ Хэлсээн

1. Оролто Үгэ

1. Матвей

2. Марк

3. Лука

4. Иоанн

5. Элшэнэрэй Бүтээһэн Хэрэгүүд

6. Яковай Хандалга

7. Пётрой 1-дэхи Хандалга

8. Пётрой 2-дохи Хандалга

9. Иоаннай 1-дэхи Хандалга

10. Иоаннай 2-дохи Хандалга

11. Иоаннай 3-дахи Хандалга

12. Иудын Хандалга

13. Римэйхиндэ

14. Коринфынхидтэ 1-дэхи

15. Коринфынхидтэ 2-дохи

16. Галадуудта

17. Эфесэйхиндэ

18. Филиппынхидтэ

19. Колоссынхидтэ

20. Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи

21. Фессалоникиинхидтэ 2-дохи

22. Тимофейдэ 1-дэхи

23. Тимофейдэ 2-дохи

24. Тидтэ

25. Филимондо

26. Еврейнүүдтэ

27. Гэршэлгэ

1. Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Оролто Үгэ

Шэнэ Хэлсээн

Оролто үгэ

Хүндэтэ уншагшад!

Таанад мүнөө гартаа буряад хэлэндэ оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээн гэжэ нэрэтэй ном барижа байнат. Шэнэ Хэлсээн Хуушан Хэлсээн хоёр сугтаа Нангин Бэшэг гэхэ гү, али Библи гэжэ ном бүрилдүүлнэ. Дэлхэй дээрэ энэ ном бусад номуудһаа үлүү ехээр уншагдаг юм.

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшэгдэһэн хорин долоон номһоо бүридэнэ. Урдань Римэй хаанай орондо ажаһуудаг арадууд хоорондоо эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэе бэетэйгээ харилсадаг һэн. Шэнэ Хэлсээн болбол «Һайн Мэдээсэлэй» дүрбэн ном, Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүдэй ном, элшэнэрэй хандалганууд, мүн ерээдүй сагые уридшалан харуулһан Гэршэлгэһээ бүридэдэг. «Һайн Мэдээсэлые» грек хэлэн дээрэ «Евангели» гэжэ нэрлэдэг. Иисус Христос номноһон һургаалаа тон тиигэжэл нэрлэһэн юм. Мүн баһа Матвей, Марк, Лука болон Иоаннай бэшэһэн Шэнэ Хэлсээнэй түрүүшын дүрбэн ном тиигэжэ нэрлэгдэһэн байгаа. Тэдэ номууд соо Иисус Христосой ажамидарал, газар дэлхэй дээрэ ябуулһан ажал, номноһон һургаал, бүтээһэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүд тухайнь, наһанһаа нүгшэһэн, һүүлдэнь амидырһан тухайнь хөөрэгдэнэ.

Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй яажа дэлгэрһэн тухай Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүд гэжэ нэрэтэй ном соо хэлэгдэнэ. Эндэ Христос шажанай һууришажа дэлгэрһэн түрүүшын жэлнүүд хойно хойноһоон удаа дараалан зураглагдана. Тиимэһээ энэ ном түүхын тусхай ажахолбогдолтой ном мүн. Элшэнэрэй ашаар Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэй дээгүүр хаа хаанагүй таража эхилһэниинь эндэ харуулагдана.

Шэнэ Хэлсээн соо баһа хорин нэгэн хандалганууд гэхэ гү, али бэшэгүүд оролсодог. Тэдэниие Павел, Петр, Иоанн элшэнэр болон бусадшье хүнүүд Христосой түрэхэһөө хойшо зуун жэлэй туршада бэшэһэн байгаа. Эдэ хандалганууд христос шажантанай һүзэг этигэлэй болон ажамидаралай элдэб янзын асуудалнуудые хүндэнэ, зүблэл болон захяа заабаринуудые үгэнэ.

Гэршэлгэ гэдэг Шэнэ Хэлсээнэй һүүлшын ном уридшалан хэлэһэн удха шэнжэтэй юм. Энэ ном уншахада бэлэн бэшэ. Энэ ном соо хүн түрэлхитэнтэй хамта Бурханай байлсаһан нюуса олон бэлгэ тэмдэгүүдээр элирхэйлэгдэнэ, газар дэлхэйн зоной Бурханай зарга шүүбэридэ орохо тухай, энэ газар дэлхэйн орондо бүри һайн, хэтэ мүнхын «шэнэ огторгой тэнгэри, шэнэ газар дэлхэй» байгуулагдаха тухай хэлэгдэнэ.

Оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээнэй номуудай эхэ бэшэг тухай

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшээтэй байгаа. Тэрэ оло дахин гараар буулгажа бэшэгдээ. Тиимэ ушарһаа Шэнэ Хэлсээнэй номуудай грек эхэ бэшэгүүд хоорондоо илгаралтай байдаг. Гэбэшье олон ушарнуудта тэдэ илгаралнууд номой удха ойлгоходо нүлөөлдэггүй, тиигээдшье бусад эртэнэй олон бэшэгүүдтэй зэргэсүүлхэдэ, Шэнэ Хэлсээнэй эхэ бэшэгүүд соо тиимэ илгаралнууд үсөөнөөр дайралдана.

Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулһан тухай

Оршуулгынгаа һайн шанар баталхын, удха үнэн зүбөөр тайлбарилхын тула оршуулгамнай Библиин номуудай оршуулгада хэрэглэгдэдэг хэдэн шалгалтануудые заатагүй гарадаг. Шэнэ Хэлсээе грек хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулхадаа, оршуулагшад библиин номуудые тайлбарилха дүримүүдые хэрэглээ. Олон янзаар ойлгожо болохо удхын нэгэ тайлбарилгань оршуулгада оруулагдаа, нүгөө тайлбарилгань хуудаһанай доорохи ажаглалтада табигдаа.

Номой түгэсхэлдэ оршуулга соо дурдагдаһан газар дэбисхэрэй зурагууд, мүн шухала ойлгосонуудые тайлбарилһан толи үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээ ойлгоходо хүнгэн байхын тула энэ нэмэри мэдээсэлнүүд ном соо оруулагдаба. Үгэнүүдые тайлбарилһан толи Библиин шухала ойлгосонуудые, жэшээлэн нэрлэбэл, Бурханай Эльгээмэл, тоһоор түрхихэ, Нангин Һүлдэ, Бурханай табисуурта, Хүн түрэлтэнэй Хүбүүн, Бурханай Хурьган, Бурханай хаан түрэ, һүзэглэгшэдэй бүлгэм гэхэ мэтые тайлбарилха, мүн номуудай удха ойлгоходо шухала мэдээ үгэхэ зорилготой юм. Библиин үшөө ямар газарта адли шэнжэ удхатай зарим үгэ, ойлгосонууд дайралданаб гэжэ заажа үгэнэ.

Шэнэ Хэлсээнэй номууд нэгэдэхи зуунай хоёрдохи хахадта бэшэгдэһэн байгаа. Тэрэ сагһаа хойшо мянга гаран хэлэнүүд дээрэ оршуулагдаа. Мүнөө буряад хэлэн дээрэ оршуулагдаба. 1909 ондо эхирид-булагадай нютаг хэлэн дээрэ анха түрүүн Матвейн дуулгаһан Һайн Мэдээсэл, 1912 ондо анхан хэблэгдэһэн Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл Нангин Бэшэг оршуулгын институт шэнээр хэблэжэ гаргаһан байгаа. Тэрээнһээ гадна шэнээр оршуулагдаһан Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (1996), Иисус – хүүгэдэй нүхэр (1999), Иоаннай дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (2003), Хүүгэдэй Библи (2004 ондо) хэблэжэ гаргаа.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулжа хүдэлһэн оршуулагшадта, редакторнуудта, мүн энэ оршуулга хэблэхэдэ оролдолго гаргаһан хүнүүдтэ һайн һанаагаа элирхэйлнэ, баяр баясхалан хүргэнэ.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт

Печатается по благословению Преосвященного Савватия, Епископа Улан-Удэнского и Бурятского

Шэнэ Хэлсээн

Оршуулагшад: С. Б. Будаев, Д. А. Райцанова Редактор: Р. С. Дылыкова

Һанамжа, һайшаалнуудаа энэ хаягаар эльгээжэ болохо: ibt_inform@ibt.org.ru

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

ISBN 978-5-93943-153-8

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Матвей

Матвей

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

1

Матвейн дуулгаһан Һайн Мэдээсэл

Иисус Христосой уг гарбал

1^1•Абраһамай үри һадаһан болохо Давидай үри һадаһан Иисус Христосой уг гарбалынь иимэ:

2Абраһам болбол Исаагай эсэгэ, Исаак – Яковай эсэгэ, Яков – Иудын ба тэрэнэй аха дүүнэрэй эсэгэ байгаа. 3Иуда болбол Тамар гэдэг эхэнэрһээ Перец Зерах хоёр хүбүүтэй байгаа. Перец – Һэцрон хүбүүтэй, Һэцрон – Арам гэдэг хүбүүтэй, 4Арам – Аминадаб хүбүүтэй, Аминадаб – Нахшон хүбүүтэй, Нахшон – Салмон хүбүүтэй байгаа. 5Салмон болбол Рахаб гэдэг эхэнэрһээ Боаз хүбүүтэй болоо. Боаз Руфь хоёрһоо Обед хүбүүн түрөө. Обедһээ Иесай хүбүүн түрөө. 6-11Иесайн уг тэрэнэй хүбүүн Давид хаан залгамжалаа.

Давид хаанай захиралтаһаа эхилээд, Израилиин арад зониие хашалтаар Вавилон руу нүүлгэһэн саг хүрэтэр Иисусай элинсэг үбгэ эсэгэнэрынь иимэ: Давидай уг Соломон залгамжалаа. Соломоной эхэнь түрүүн Урия гэдэг хүнэй һамганиинь һэн. Соломонһоо Рехобоам хүбүүн, Рехобоамһаа – Абия, Абияһаа – Аса, Асаһаа – Иошафат, Иошафадһаа – Иорам, Иорамһаа – Узия, Узияһаа – Иотам, Иотамһаа – Ахаз, Ахазһаа – Езекия, Езекияһаа – Манассий, Манассийһаа – Амон, Амонһоо – Иосий түрөө. Иосийһоо Иехони болон тэрэнэй аха дүүнэрынь түрэһэн юм.

12Вавилон руу хашалтаар нүүлгэгдэһэнһэйнь хойшо Иехониһоо Залафиил гараа, Залафиилһаа Зоробабэл, 13Зоробабэлһээ – Абиуд, Абиудһаа – Елиаким, Елиакимһаа – Ацор, 14Ацорһоо – Садок, Садокһоо – Ахим, Ахимһаа – Елиуд, 15Елиудһаа – Елеазар, Елеазарһаа – Матфан, Матфанһаа – Яков, 16Яковһаа Мариятай һууһан Иосиф түрэһэн байгаа. Марияһаа Бурханай табисуурта гэжэ алдаршаһан Иисус хүбүүн түрөө+. 17Иигээд, Абраһамһаа Давид хүрэтэр арбан дүрбэн үе болоно. Мүн Давидһаа эхилээд, Вавилондо нүүлгэгдэһэн саг болотор арбан дүрбэн үе, Вавилондо нүүлгэгдэһэнһээ хойшо Бурханай табисууртын түрэтэр баһал арбан дүрбэн үе болоно.

Бурханай табисуурта Иисусай түрэһэн тухай

18•Бурханай табисуурта Иисус Христосой түрэһэн түүхэ иимэ: Мария эжынь хадагаа табиһан Иосиф нүхэртэйгөө гэрлэхынгээ урда Нангин Һүлдэһөө хээлитэй болоһоноо мэдэрбэ+. 19Мариягай Иосиф нүхэрынь үнэн сэдьхэлтэй хүн байжа, зоной урда басаганай нэрэ муугаар хэлүүлэн бузарлахагүйн тула түрэ хуримаа шэмээгүйхэн болюулха гэжэ шиидэбэ. 20Тиигэжэ бодоод, Иосифой дууран хэбтэхэдэнь, Бурханай Эльгээмэл зүүдэндэнь үзэгдөөд, иигэжэ хэлэбэ:

«Давидай үри һадаһан Иосиф, Мариягай түрэхэ хүбүүн Нангин Һүлдэһөө бүрилдэһэн юм. Тиимэһээ ши тэрэниие һамган болгожо абахаяа бү ай. 21Тэрэшни хүбүү түрэхэ, тэрээндэ Иисус[*] гэжэ нэрэ үгэхэш, юундэб гэбэл, тэрэ арад зоноо нүгэл хилэнсэгһээ абарха юм»+.

22Тиигэжэл Дээдын Эзэнэй лүндэншөөрөө иигэжэ дамжуулжа айладхаһаниинь бүтэбэ даа:+

23«Басаган хээлитэй болоод, хүбүү түрэхэ, тэрээниие Эммануил гэжэ нэрлэхэ», энэ нэрэнь Бурхан мантай хамта байна гэһэн удхатай. 24Иосиф нойрһоо һэреэд, уданшьегүй Бурханай Эльгээмэлэй захирһан ёһоор Мариятайгаа гэрлэжэ һууба. 25Хүбүүнэйнгээ түрэтэр Иосиф һамгантайгаа хамта унтаагүй һэн. Хүбүүндээ тэрэ Иисус гэжэ нэрэ үгөө һэн.

2

Зүүн зүгэй сэсэшүүл Иисуста мүргэбэ

2^1Иисус болбол Иудейн Вифлеем хотодо Ирод хаанай зонхилжо байха үедэ түрэбэ. Тэрэ үедэ зүүн зүгһөө Иерусалим хотодо сэсэшүүл ерээд,+
2хүнүүдһээ иигэжэ асууба:

«Иудейн хаан болохоор заяагдажа түрэһэн үхибүүн хаанаб?

Бидэ тэрээнэй одоной зүүн зүгтэ мандахые хараад,
тэрээндэ мүргэхэеэ ерээбди».

3Энээниие дуулаад, Ирод хаан, тэрээнтэй хамта бүхы Иерусалимай зон һанаата болобо. 4Тиигээд Ирод бүхы ахамад санаартаниие, Хуули заадаг багшанарые суглуулаад: «Бурханай табисуурта Христос хаана түрэхэ ёһотой байгааб?» – гэжэ тэдэнһээ һураба. 5Тэдэнь иимэ харюу үгэбэ: «Иудейн Вифлеемдэ түрэхэ ёһотой байгаа, лүндэншын иигэжэ бэшэһэн ёһоор:

6„Иудейн орон дайдын Вифлеем хото,
ши Иудын мэдэлэй бусад шухала хотонуудһаа
юугээрээшье дутанагүйш, юундэб гэхэдэ,
минии Израилиин арад зониие хүтэлхэ
ехэ ударидагша шамһаа мүндэлэн гараха юм“».

7Тиихэдэнь Ирод зүн зүгһөө ерэһэн сэсэшүүлые нюусаар дуудаад, одоной мандаһан саг тэдэнһээ мэдэжэ абаба. 8Тиигээд тэдэниие Вифлеем эльгээхэ зуураа:

«Ошоод, тэрэ хүбүүе һайнаар бэдэрэгты. Тэрэниие олоод, намда дуулгаарайгты. Би баһа ошожо тэрээндэ мүргэхэ һанаатайб», – гэжэ хэлэбэ.

9-10Тэдэнь хаанай хэлэһэн үгэ шагнаад, замдаа мордобо. Зүүн зүгтэ хараһан одоёо дахин харахадаа тэдэнэр угаа ехээр баярлаба. Тэрэ одон тэдэниие хүтэлэн, урдань ябажа, һүүлэй һүүлдэ хүбүүнэй байһан газарта асараад тогтошобо. 11Сэсэшүүл гэртэ ороод, хүбүүнэй Мария эхэтэйгээ байхыень хараба, тиигээд газар хүрэтэр дохин тэрээндэ мүргэбэ. Асарһан бэлэгүүдээ дэлгэжэ, хүбүүндэ алта мүнгэ, сан санзай, һайхан үнэртэй ургамалай тоһо үргэбэ+.

12Зүүдэндээ тэдэ Иродтэ бусажа бү ошогты гэһэн һэргылэмжэ Бурханһаа абаһан хадаа ондоо харгыгаар өөрынгөө нютаг орондо бусаба.

Египет руу зугадаһан тухай

13Тэдэ сэсэшүүлэй ябаһан хойно Бурханай Эльгээмэл Иосифой зүүдэндэ үзэгдөөд, иигэжэ хэлэбэ:

– Ирод энэ хүбүүе алахаяа һанаашалаад, бэдэржэ орохонь. Тиимэһээ ши бушуухан бодоод, хүбүүгээ эхэтэйнь абажа, Египет руу тэрьедэ. Тиигээд минии шамда дуулгатар тэндээ байгаарай.

14Иосиф үхибүүгээ эхэтэйнь абажа, тэрэл һүниндөө Египет ябаба. 15Тэдэнэр Иродэй үхэтэрынь тэндэ байгаа. Тиигэжэл Дээдын Эзэнэй лүндэншөөрөө дамжуулан: «Би Египедһээ өөрынгөө Хүбүүе дуудааб», – гэжэ айладхаһаниинь бүтэбэ даа+.

Үхибүүдые алаха тухай Иродэй үгэһэн захиралта

16Сэсэшүүлдэ мэхэлүүлһэнээ мэдэрхэдээ, Ирод аргагүй ехээр сухалдаба. Тиигээд Вифлеем хото болон тэрэниие оршон тойроһон нютагуудай хоёр наһанһаа доошо хүбүүдые алагты гэһэн захиралтатайгаар сэрэгшэдээ эльгээбэ. Үхибүүнэй наһа Ирод сэсэшүүлһээ мэдэжэ абаһан сагаар багсааһан байна.

17Тиигэжэл Иеремия лүндэншын айладхаһан ёһоор Дээдын Эзэнэй найдуулһаниинь бүтэбэ даа:+

18«Рама соо[*] айхабтар гашуудалтайгаар
уйлаха бархирха абяан дуулдана.

Рахель хюдуулһан үхибүүдээ шаналан уйлана,
һанааень заһахын аргагүйл».

Египедһээ бусалга

19Иродэй үхэһэн хойно Египедтэ байһан Иосифой зүүдэндэ Бурханай Эльгээмэл үзэгдөөд:

20«Ши бодоод, хүбүүгээ эхэтэйнь абажа, Израиль нютагаа бусажа ошо. Хүбүүнэй ами хороохоёо һанагшад мүнөө хосороо», – гэжэ хэлэбэ.

21Иосиф үхибүүгээ эхэтэйнь абажа, Израиль нютагаа бусаба. 22Иродэй орондо Архелай хүбүүниинь Иудейдэ хаан болоо гэжэ дуулаад, Иосиф тиишэ ошохоёо айгаа. Харин Иосиф зүүдэндээ дахин зүблэл абаад, Галилейн можо зүглэбэ. 23Тэндэ Иосиф гэр бүлэтэйгөө Назарет хотодо түбхинэн нютагжаба. Тиигэжэл «Тэрэ Назаредэй гэжэ нэрлүүлхэ» гээд лүндэншэдэй айладхаһаниинь тудаа+.

3

Уһаар Арюудхагша Иоаннай номнол

3^1•Тэрэ сагта Уһаар Арюудхагша Иоанн Иудейн сүл губи ерээд, номнол хэбэ+. 2«Бурханай хаан түрэ һаяар мандахань, тиимэһээ нүгэл үйлэдэхэеэ болёод, Бурханда хандагты», – гэжэ тэрэ хэлэбэ+. 3Иоанн тухай лүндэншэ Исайя иигэжэ хэлээ:

«Дээдын Эзэнэй ябаха замынь бэлдэгты,
алхаха харгыень дардам сэхэ болгогты гэжэ
хэн бэ даа сүл губида хашхарба».

4Иоанн тэмээнэй нооһон хубсаһа үмдэдэг, һур бэһэ бэһэлээд ябадаг бэлэй. Тэрэ таршаагаар, зэрлиг зүгын балаар хооллодог байгаа. 5Тиихэдэ Иерусалимайхид, Иудей можын хамаг зон, Иордан гол тойрон һуугшад булта тэрээндэ ошобо. 6Тэдэ зон нүгэл шэбэлнүүдээ мэдэрэн гэмшэбэ, тиин Иоанн тэдэниие Иордан голдо шунгуулан уһаар арюудхаба+.

7Уһанда арюудхуулхаяа олон фарисейнүүдэй, саддукейнэрэй[*] ерэжэ ябахые хараад, Иоанн тэдэндэ иигэжэ хэлэбэ: «Хорото могойн таһардаһад! Бурханай буулгаха хэһээлтэһээ иигээд хулжахыетнай таанарта хэн заагааб+? 8Таанар буянтай һайн юумэ бүтээжэ, Бурханда хандаһанаа харуулагты. 9Үбгэ эсэгэмнай Абраһам юм гэжэ өөһэд тухайгаа бү бодогты, юундэб гэхэдэ, Бурхан энэ хэбтэһэн шулуугааршье Абраһамда үри хүүгэдые бүтээжэ шадаха юм гэжэ танда хэлэхэ байнаб+. 10Модо үндэһөөрнь таһа сабшаха алма һүхэ бэлэн байна: һайн үрэ жэмэс үгэдэггүй алишье модон таһа сабшагдаад, галда хаягдаха+. 11Нүгэлөө гэмшэһыетнай баталан би таанадые уһаар арюудханаб, теэд минии хойноһоо Заларан ерэгшэ таанадые Нангин Һүлдэ гал хоёроор арюудхаха. Тэрэ намда ороходоо агууехэ юм. Би тэрэнэй гуталыеньшье абажа ябаха эрхэгүйб+. 12Тэрэ таряагаа сэбэрлэхээр хүрзэеэ гартаа адхаад байна: таряагаа суглуулжа амбаартаа хадагалха, харин мэхиинэ һолоомыень залиршагүй галда шатааха»+.

Иисусые уһаар арюудхаба

13•Тэрэ сагта Иисус Иоаннһаа уһан арюудхалда хүртэхэеэ Галилейһээ Иордан голдо ерэбэ. 14Тиихэдэнь Иоанн Иисусай һанал хубилгаха зорилготойгоор:

«Би шамһаа уһан арюудхалда хүртэхэ ёһотойлби, тиигэн гэһээ ши намда ерэбэ гүш?» – гэбэ.

15Теэд Иисус тэрээндэ:

«Мүнөө энээниие хэе, бидэ иигэжэл Бурханай эрхэ хүсэл бүтээхэбди», – гэбэ. Тиихэдэнь Иоанн зүбшөөбэ. 16Уһаар арюудхууламсаараа Иисус уһанһаа гараба. Тиихэдэнь тэрээндэ огторгой сэлигдэн нээгдэбэ, тэрэ гулабхаадал мэтэ Бурханай Һүлдын дээрэнь буухые хараба+. 17«Энэ минии хайрата Хүбүүмни гээшэ, һанаа сэдьхэлдэмни таатай юм», – гэһэн абяан огторгойһоо дуулдаба+.

4

Шолмос Иисусые туршана

4^1•Удаань Һүлдэ Иисусые альбан шолмосоор һорюулха туршуулхаяа сүл губи руу хүтэлжэ абаашаба. 2Иисус дүшэн үдэр, дүшэн һүни масаглаад, һүүлдэнь гэдэһэниинь аргагүй ехээр үлдэбэ+. 3Тиихэдэнь һоригшо шолмос тэрээндэ ерээд: «Хэрбээ ши Бурханай Хүбүүн юм һаа, эдэ шулуунуудта хилээмэн болохыень захира», – гэбэ+.

4Тиихэдэнь Иисус: «„Хүн гансал хилээмээр амидардаг бэшэ, харин Бурханай хэлэһэн үгын ашаар амиды ябадаг юм“, – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэнэ», – гэжэ харюусаба.

5Һүүлдэнь Иисусые шолмос нангин Иерусалим хото абаашажа, Бурхан Һүмын орой дээрэ байлгаба. 6«Хэрбээ ши Бурханай Хүбүүн юм һаа, эндэһээ доошоо һүрэ. Тиигэбэлшни, „Бурхан өөрынгөө Эльгээмэлнүүдтэ шинии тушаа захиралта үгэхэ, шулуунда бүдэржэ унахагүйншни тулада тэдэ шамайе гар дээрээ үргөөд ябаха“, – гээд Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ ха юм», – гэжэ Иисуста шолмос хэлэбэ+.

7Тиихэдэнь Иисус: «Бурханшни болохо Дээдын Эзэнээ бү турша гээд баһа тэндэ бэшээтэй юм», – гэжэ шолмосто харюусаба.

8Иисусые шолмос дахин үндэр гэгшын хада дээрэ абажа гараад, дэлхэйн бүхы хаан оронуудые, тэдэнэй һүр жабхалангые харуулна. 9«Хэрбээ хүлдэм унажа мүргөө һаашни, би эдэ бүгэдые шамда үгэхэб!» – гэжэ тэрээндэ шолмос хэлэбэ.

10Тиихэдэнь Иисус шолмосто: «Ай, сатана![*] Намһаа зайла! „Ши Эзэн Бурхандаал шүтэжэ, гансал тэрээндээ алба хэжэ бай!“ – гээд Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ», – гэжэ харюусаба+. 11Тиихэдэнь шолмос Иисусые орхижо ошобо, харин Бурханай Эльгээмэлнүүд тэрээндэ туһалхаяа ерэбэ. Иисус Галилей можодо ажалаа хэжэ эхилбэ+. 12•Иоаниие түрмэдэ хаагаа гэжэ дуулаад, Иисус Галилей можо ошобо+. 13Теэд Назарет хотодоо байхын орондо тэрэ Капернаум хотодо һуурижаба. Тэрэ хото Галилей далайн хажууда, Забулон ба Нафталим обогуудай газарта оршожо байгаа+. 14Тиигэжэл лүндэншэ Исайягаар дамжуулан Бурханай айладхаһаниинь бүтэбэ даа:+

15«Забулоной газар, Нафталимай газар,
нуурай шадархи харгын дэргэдэхи газарнууд,
Иордан голой саада бэе,
бусад үндэһэтэнүүдэй Галилейн газар дайда,
16харанхы мунхагта һуугаашад
тон ехэ гэрэл туяа үзэхэ!
Үхэлэй ороной һүүдэртэ һуугаашадта
гэрэл туяа сасарха!»

17Тэрэ сагһаа хойшо Иисус: «Нүгэл үйлэдэхэеэ болижо, Бурханда хандагты, Бурханай хаан түрын мандахань ойртоод байнал», – гээд номножо эхилбэ.

Иисус түрүүшын дүрбэн шабинараа шэлэжэ абаба

18•Нэгэтэ Галилей далайн хажуугаар ябажа ябахадаа, Иисус аха дүү хоёрые хараба. Тэдэ загаһашадай нэгэнь Пётр гэжэ ара нэрэтэй Симон, нүгөөдэнь тэрэнэй Андрей гэдэг ахань байгаа. Тэдэ хоёр загаһашад гүльмэеэ далайда хаяжа байба+. 19«Таанар хойноһоомни ябагты, загаһа барихын орондо хүнүүдые намда хандуулха албанда би таанадые һургахаб», – гэжэ Иисус тэдэндэ хэлэбэ+. 20Тиигэхэдэнь тэдэнэр дары гүльмэеэ орхёод, Иисусай хойноһоо ябаба+.

21Тэндэһээ саашалжа ябатараа Иисус Зэбэдэйн хүбүүдые, Яков Иоанн хоёрые хараба. Аха дүү хоёр Зэбэдэй эсэгэтэеэ хамта онгосодо һуугаад, гүльмэеэ заһажа байгаа. Иисус тэдэниие хамта ябалсахаарнь дуудаба. 22Тэдэнь дары онгосоёо, эсэгэеэ орхёод, Иисустай ябаба.

Иисус һургана, номноно, үбшэ хабшанһаа эдэгээнэ

23•Иисус бүхы Галилей можоор ябажа, мүргэлэй гэрнүүдтэ арад зониие һургаба, Бурханай хаан түрэ тухай Һайн мэдээсэл номнобо, элдэб янзын үбшэ хабшатай хүнүүдые эмнэн эдэгээбэ+. 24Иисус тухай алдар суу бүхы Сири ороноор хаа хаанагүй тараба. Тиимэһээ тэрээндэ ехээр үбдэжэ зобожо байһан, досоогоо ада шүдхэртэй болоһон, унадаг үбшэнтэй, саа үбшэнтэй, мүн бусадшье элдэб янзын үбшэ хабшантай зониие олоор асаржа байба, тиин Иисус тэдэниие бултыень эдэгээбэ+. 25Галилей можоһоо, Арбан хото можоһоо, Иерусалимһаа, Иудей можоһоо, Иордан голой саада бэеһээ ерэһэн үй түмэн зон Иисусые дахажа ябаба+.

5

Хада дээрэ айладхагдаһан номнол

5^1Хажуудаа олон зоной сугларһые харахадаа, Иисус хада дээрэ гаража, тэндээ һууба. Тэрэниие тойроод шабинарынь сугларба. 2Иисус тэдэ зониие һургажа эхилбэ.

Үнэн бодото жаргал

3•«Бурханай Һүлдөөр дуталдагшад, жаргалтайл,

Огторгойн хаан түрэ тэдэнэй ха юм.

4Гуниглан уйлаашад жаргалтайл,

Бурхан тэдэнэй һанаае амаруулхал+.

5Даруу номгон зон жаргалтайл,
тэдэнэр дэлхэйе уг залгамжалхал.

6Үнэн зүбые угаа ехээр хүсэгшэд жаргалтайл,
тэдэнэр һанаһандаа хүрэхэ юм+.

7Бусад зониие хайрлаашад жаргалтайл,
тэдэниие өөһэдыень хайрлахал+.

8Арюун сэдьхэлтэн жаргалтайл,
тэдэнэр Бурханиие үзэхэл+.

9Амгалан байдал найруулагшад жаргалтайл,

Бурхан тэдэниие үхибүүдни гэжэ нэрлэхэл+.

10Бурханай эрхэ хүсэлөөр ажаһууһанайнгаа түлөө хашуулагшад жаргалтайл,

Огторгойн хаан түрэ тэдэнэй ха юм.

11Минии түлөө доромжолуулһан, хашуулжа намнуулһан, элдэбээр хардуулһан байбал, таанад жаргалтайт+.

12Баярлажа, хүхижэ ябагты!

Тэнгэридэ таанадта агууехэ шагнал бэлдээтэй байна.

Эртэ урда ажамидарһан лүндэншэдые баһал иигэжэ хашажа үлдэжэ байһан юм»+.

Дабһан ба гэрэл туяа тухай

13•Таанад газар дэлхэйн зоной дабһан хужарынь гээшэт. Хэрбээ дабһанай амтаяа гээгээ һаань, дахин тэрэниие яажа гашуун болгохоб? Тиигээ һаа дабһан юундээшье хэрэггүй болоод, миил хаягдажа, хүнэй хүлдэ гэшхүүлхэ зэргэтэйл.

14Таанад газар дэлхэйн зоной гэрэл туяа гээшэт. Хада дээрэ бодхоогдоһон хото хоргодожо шадахагүйл+. 15Зула аһаагаад, хэншье тэрэнээ амһарта доро табидаггүй, харин гэртэ байһан зониие бултыень гэрэлтүүлжэ байхын тула зулын табюур дээрэ бадараадаг юм+. 16Энээндэл адляар танай гэрэл туяа улад зоной урда гэрэлтэжэ байхань болтогой, тиигэбэл дэмбэрэлтэ һайхан хэрэгүүдыетнай зон хараад, тэнгэридэхи Эсэгэдэтнай магтаал соло дуудахал+.

Моисейн Хуули тухай

17Моисейн Хуули гү, али лүндэншэдэй бэшээшые болюулхаяа намайе ерээ гэжэ бү бодогты. Би эдээниие болюулхаяа бэшэ, харин үнэн дээрэнь бүтээхэеэ ерээб+. 18Газар тэнгэри хоёрой байгаал сагта, Хуулиин багаханшье зүйл, бишыханшье үзэгынь үгы болохогүй гэжэ таанадта баталан хэлэнэб. Досоонь бэшээтэй бүхы юумэнүүд заабол бэелхэ зэргэтэй юм+. 19Тиин Хуулиин тон эгээлэй заабариие эбдэһэн, улад зониие тиимэ юумэндэ һургаһан хүн Огторгойн хаан орон дотор тон бирагүй хүн байха. Зүгөөр эдэ заабаринуудые сахидаг, улад зониие тиимэ юумэндэ һургадаг хүн Огторгойн хаан орон дотор агууехэ хүн байха+. 20Хэрбээ таанар Бурхантай баталһан Хэлсээе Хуули заадаг багшанарһаа, фарисейнүүдһээ үлүү һайнаар дүүргэдэггүй һаа, Огторгойн хаан орондо орохогүйт гэжэ баталан хэлэнэб+.

Уур сухал тухай

21«Хүниие бү ала, алууршан зарга шүүбэридэ үгтэхэ», – гэжэ эртэ урда сагта хүнүүдэй хэлэдэгые таанар дуулаһан бэзэт. 22Хүндэ дэмы уурлаһан хүн зарга шүүбэридэ орохо зэргэтэй гэжэ би мүнөө таанадта хэлэнэб. Хүниие «рака»[*] гэһэн хүн Зүблэлэй гэшүүдэй заргада үгтэхэ ёһотой; хүниие «тэнэг» гэһэн хүн гал тамада унаха ёһотой гэжэ би таанадта хэлэнэб+.

23Хэрбээ ши үргэлэй шэрээгэй хажууда үргэл хэхэеэ ябаһанаа, хүнэй шамда гомдолтой байһые һанаандаа оруулбал, 24үргэлэй шэрээгэй хажууда үргэлөө орхи. Тиигээд бушуухан ошожо, нүгөө хүнтэеэ эбтэй боло, тиигэһэн хойноол үргэл мүргэлөө үргөөрэй.

25Хэрбээ хэн нэгэн шинии урдаһаа зарга барижа, шамайе зарга шүүбэридэ абаашажа байбал, зарга шүүгшын мэдэлдэ ороогүйдөө, замдаа хэрэгээ түргэхэн шиидхэхые оролдо. Тиигээгүй һааш, шамайе зарга шүүбэридэ үгэхэ, зарга шүүгшэ шамайе түрмын харуулшанда тушааха, харин харуулшан шамайе түрмэдэ һуулгаха+. 26Үри шэриеэ дууһан, һүүлшын хашарһан хүрэтэр түлөөгүй һаа, ши тэндэһээ гарахагүйш гэжэ шамда баталан хэлэнэб.

Эрэдээ гү, али эхэнэртээ урбаха тухай

27«Эрэдээ гү, али эхэнэртээ бү урба», – гэжэ эртэ урда сагта хүнүүдэй хэлэдэгые таанар дуулаһан бэзэт. 28Харин би мүнөө иигэжэ хэлэхэ байнаб: ондоо эхэнэр тээшэ хараад, тэрээнтэй ниилэхэ һанаатай байһан алишье хүн һанал бодолдоо тэрэ эхэнэртэй орёолдон, өөрынгөө һамганда урбаба гээшэ. 29Хэрбээ баруун нюдэншни шамайе нүгэлдэ оруулаа һаа, тэрэнээ һуга татаад хая. Бүрин эрхэтэнтэйгээ гал тамада хаягдахын орондо гансахан эрхэтэнгүй ябабалшни шамда дээрэ байха. 30Хэрбээ баруун гаршни шамайе нүгэлдэ оруулаа һаа, тэрэнээ таһа отолоод хая. Бүрин бүтэн эрхэтэнтэйгээ гал тамада хаягдахын орондо гансахан лэ мүсыншни хосорбол, шамда дээрэ байха+.

Ханиһаа һалаха тухай

31•Һамганһаа һалажа байһан эрэ бүхэн һалаһан тухайгаа гэршэлгэ һамгандаа бэшэжэ үгэхэ ёһотой гэжэ баһа хэлэгдэһэн байдаг. 32Харин би мүнөө таанадта иигэжэ хэлэхэб: өөртэнь урбаагүй эхэнэрһээ бусад шалтагаануудаар һалаһан алишье эрэ һамгаяа урбалтада түлхинэ; мүн тиимэ эхэнэрээр һамга хэһэн хүн баһал урбагша болоно+.

Тангариг тухай

33«Дээдын Эзэндэ үгэһэн тангаригаа бү эбдэ, тэрэнээ сахижа яба», – гэжэ эртэ урда сагһаа хүнүүдтэ хэлэдэгые таанар баһа дуулаа һэн бэзэт. 34Харин би мүнөө танда иигэжэ хэлэхэб: найдуулга үгэхэдөө огто бү тангаригла, огторгой тэнгэреэршье бү тангаригла, юундэб гэбэл, огторгой хадаа Бурханай һуудаг шэрээ гээшэ+. 35Газар дэлхэйгээршье бү тангаригла, юундэб гэбэл, газар дэлхэй Бурханай хүлэйнь түшэг гээшэ. Иерусалимааршье бү тангаригла, юундэб гэбэл, Иерусалим агууехэ Хаанай хото гээшэ. 36Өөрынгөө толгойгооршье бү тангаригла, юундэб гэхэдэ, гансаханшье үһэеэ сагаан болгожо гү, али хара болгожо шадахагүйш. 37Зүгөөр, найдуулгаа үгэхэдөө, «зай, зай», али «үгы, үгы» гэжэл хэлэ. Энээнһээ үлүү үгэ муу мэхэтэй шолмосһоо гарадаг+.

Үһөөгөө абаха тухай

38•«Нюдэнэй харюу нюдэн, шүдэнэй харюу шүдэн» гэжэ хэлэдэгые таанар дуулаа ёһотойт. 39Харин би мүнөө танда иигэжэ хэлэхэб: хоротоноор бү үһөөрхэлдэ. Хэрбээ баруун хасарыешни хүнэй альгадабал, тэрэ хүндэ зүүн хасараа табижа үгэ+. 40Хэрбээ хэн нэгэнэй шамтай заргалдаад, самсыешни буляаха һанаатай байбалнь, ши тэрээндэ дэгэлээ тайлажа үгэ. 41Хэрбээ нютагыешни эзэлһэн сэрэгшэд шамайе нэгэ модоной зайда юумыень шэрэжэ абаашахыешни хүсөөр баалабалнь, ши тэдэнэй юумэ хоёр модоной зайда абаашажа үгөөрэй. 42Шамһаа юумэ эриһэн хүндэ үгэ, шамһаа юумэ урьһаар абаха гээ һаань, буруу бү хараарай.

Дайсадтаа дуратай байха тухай

43«Нүхэртөө дуратай бай, дайсанаа үзэн яда» гэжэ хэлэдэгые таанад дуулаа бэзэт. 44Харин би мүнөө танда иигэжэ хэлэхэб: дайсадтаа дуратай байгты, таниие хашагшадай түлөө зальбаржа байгты+. 45Тиигээ һаа, огторгойдо байгша Эсэгэдээл адли бэеэ абажа ябадаг болохот. Юундэб гэбэл, Эсэгэтнай өөрынгөө муушуулдашье, һайшуулдашье нара гэрэлтүүлнэ, мүн зүбтэндэшье, буруутандашье хура бороо оруулна+. 46Хэрбээ өөртөө хайра дуратай зонииел хайрлажа байбалтнай, Бурхан яагаад таанадые шагнаха юм? Алба татаашадшье тиидэг бэшэ аал? 47Баһа хэрбээ гансал өөрынгөө нүхэдые мэндэшэлжэ ябабал, таанад үлэмжэ һайн ямар юумэ хэнэ гээшэбта? Мүн бусад арадуудшье баһал тиидэг бэшэ аал? 48Тиимэһээ эрхим түгэс Огторгойн Эсэгэдээл адли таанадшье эрхим һайн байгты+.

6

Үгытэйшүүлдэ бадар үгэхэ тухай

6^1Хүнүүдтэ харагдаха мэдэгдэхын лэ тула тэдэндэ туһа хүргэжэ бү байгты. Тиигээ һаа, Огторгойдохи Эсэгэһээ шагналда хүртэхэгүйт+. 2Тиин үгытэйшүүлдэ бадар үгэхэдөө, тэрээн тухайгаа бүхы хото хүдөөгөөр бү донгодо. Хоёр нюуртан лэ тиигэжэ бэеэ магтуулхын тула мүргэлэй гэрээр дүүрэн, газаагууршье тунхагладаг ха юм. Тэдэнэр өөһэдынгөө шагнал энэ дээрээл абажа байна гэжэ танда үнэниие хэлэнэб+. 3Үгытэйшүүлдэ бадар үргэхэдөө, тэрээн тухайгаа хани нүхэдтөөшье бү мэдүүлэ. 4Үргэл хэхэдээ, нюудагаар хэжэ бай. Тиигэбэлшни нюуса юумэ хаража мэдэжэ байдаг шинии Эсэгэ ашыеш заатагүй харюулха.

Зальбарха тухай

5•Зальбархадаа, ши хоёр нюуртанда адли бү боло. Тэдэнэр улад зондо үзэгдэхэ харагдахын тула мүргэлэй гэртэ бодоод, гудамжын булангуудаар зогсоод зальбарха мүргэхэ дуратай байдаг. Тэдэнэр өөһэдынгөө шагнал энэ дээрээл абажа байна гэжэ танда үнэниие хэлэнэб+. 6Харин ши зальбархадаа, өөрынгөө таһалгада орожо, үүдээ хаагаад, шамтай далда газарта байһан Эсэгэдээ зальбараарай. Тиигэбэлшни нюуса юумэ хаража мэдэжэ байдаг шинии Эсэгэ ашыешни заатагүй харюулхал. 7Зальбархадаа, ши онгондо мүргэгшэ хүнүүдтэл адляар дэмы үгэнүүдые бү шаша. Тэдэ үлүү үгэтэн олон табые шашахадаа, онгонуудтаа дуулдахабди гэжэ һанадаг ха юм. 8Тэдэ зониие бү һажаагты: эрихэ гуйхыншни урда тээ Эсэгэшни шамда хэрэгтэй юумэнүүд тухай мэдээд байдаг ха юм. 9Иигээд зальбаржа байгаарай:

«Тэнгэридэ оршодог Эсэгэмнай!
Нангин нэрэшни алдаршахань болтогой.
10Хаан түрэшни мандахань болтогой,
тэнгэри огторгойтойл адляар
газар дэлхэй дээрэшье
эрхэ хүсэлшни бэелхэнь болтогой!+

11Ажамидаралаймнай хоол мүнөөдэр мандаа хайрлыш!

12Манда муу юумэ хэгшэдые манай хүлисэдэгтэл адляар,
маанадай буруу хэрэгүүдые хүлисыш даа.

13Горидолго хорхойтуулгада маниие бү оруулыш даа,
муу мэхэтэй шолмосһоо аршалжа байгыш даа!

Хаан түрэ, хүсэ шадал, алдар соло мүнхэдөө шинии ха юм. Болтогой!»+

14Хэрбээ ондоо хүнүүдэй танда хэһэн муу юумэнүүдые хүлисэжэ байбалтнай, тэнгэридэ оршодог Эсэгэтнайшье таниие хүлисэхэл+. 15Хэрбээ бусадые танай хүлисэхэгүй байбал, огторгойдо оршодог Эсэгэтнай баһа танай буруу ябадалнуудые хүлисэхэгүйл+.

Масаглаха тухай

16Масаглахадаа хоёр нюуртан мэтээр гунигтай шарай харуулхаяа бү оролдогты. Тэдэнэр масаглаһанаа хүн бүхэндэ мэдүүлхын тула уйдхартай барагар шарай үзүүлдэг юм. Тэдэнэр өөһэдынгөө шагнал энэ дээрээл абажа байна гэжэ танда үнэниие хэлэнэб. 17Хоол барингүй ябахадаа, ши үһэеэ һамнаад[*], нюураа угаа. 18Тиигэбэлшни, масаглаһан тухайшни бусад зон мэдэхэгүй. Харин шамтай далда газарта байһан Эсэгэшни мэдэжэ байха. Тиин нюуса юумэ мэдэжэ байдаг Эсэгэшни ашыеш заатагүй харюулха.

Тэнгэридэхи баялиг тухай

19•Газар дэлхэй дээрэ баялиг зөөри өөртөө бү суглуулагты, тэрэнииетнай хүйр хорхой, жэбэ жонхо эдижэ магадгүй, хулгайшад шургажа ороод, хулуужа магадгүй+. 20Харин баялиг зөөри огторгой дээрэ суглуулагты, тэндэ хибэн хорхойшье, жэбэ жонхошье эдихэгүй, хулгайшадшье шургажа ороод хулуухагүй+. 21Ушарынь хэлэбэл, эрдэни баялигайтнай байһан газарта зүрхэ сэдьхэлтнайшье оршодог бшуу.

Бэеын гэрэл тухай

22Нюдэн болбол бэеын гэрэл дэн юм. Нюдэнэйшни арюун гэрэлтэй байгаа һаа, бүхы бэешни гэрэлтэй гэгээн байха. 23Хэрбээ нюдэнэйшни харасын сэбэр бэшэ юм һаань, бүхы бэешни харанхы бүрэнхы байхал. Теэд досоохи гэрэлэйшни харанхы юм һаань, харанхынь өөрөө ямар бад балай байлтай гээшэб?

Бурхан ба эд зөөри тухай

24Хэншье хоёр эзэндэ зарагдажа шадахагүй: нэгэн гэбэл, таанад нэгэ эзэндээ дурагүй, нүгөөдэдөө дуратай байхалта; али үгышье һаа, нэгэ эзэндээ дуратайгаар, нүгөөдэдөө дурагүйгөөр ажаллаха бшуут. Таанад Бурханда болон эд зөөридэ нэгэ зэргэ алба хэжэ шадахагүйлта+.

Юрын ажабайдал тухай һанамжа

25Тиимэһээл таанадта иигэжэ хэлэхэб: амиды ябахын тула юу эдихэ уухабибди, юу үмдэхэбибди гэжэ һанаагаа бү зобогты. Амимнай эдеэ хоолһоо шухала бэшэ аал? Бэемнай хубсаһа хунарһаа шухала бэшэ аал+? 26Огторгойгоор ниидэдэг шубуудые ажаглан харыт: тэдэнэр юумэ таридаггүй, хададаггүй, амбаарта үрэһэ таряа суглуулжа хадагалдаггүйл. Зүгөөр, танай Огторгойн Эсэгэ тэдэниие тэжээдэг ха юм. Таанар тэдэ шубуудта ороходоо үлүү шухала бэшэ аалта+? 27Таанадай хэнтнай шадалаараа оролдоод, тохоногойшье шэнээн ургажа шадахаб?

28Баһа хубсаһа хунар тухай һанаагаа юундэ зобонобта? Хээрэдэ сэсэгүүдэй яажа ургадагые харыт: тэдэ ажал хэдэггүйл, өөһэдтөө утаһа ээрэжэ хубсаһа оёдоггүйл. 29Алдар суутай Соломоншье аргагүй ехэ эд баялигтай байһаншье һаа, эдэ сэсэгүүд шэнги тиимэ гоёор хубсалдаггүй һэн гэжэ би танда хэлэнэб. 30Мүнөөдэр эндэ ургажа байгаад, үглөөдэрынь, магад, галда шатаагдажашье болохо хээрэ ургаһан алишье ногоо Бурхан үзэсхэлэнтэ гоёор шэмэглэдэг юм. Харин таанадые Бурхан тэрэ ногоонһоо һураггүй ехээр анхараа бэзэ, этигэл багатан!+

31Тиимэһээ «Бидэ юу эдихэмнай гээшэб?» али «Юу уухамнай гээшэб?» али «Юу үмдэхэмнай гээшэб?» гэжэ өөһэдтөө бү хэлэгты, һанаагаа бү зобогты. 32Юундэб гэбэл, Бурханиие мэдэхэгүй хүнүүд лэ иимэ юумэнүүдээр һанал бодолоо бүрин эзэлүүлдэг юм. Эдэ бүгэдэ юумэнэй таанадта хэрэгтэй байһые Огторгойн Эсэгэтнай һайн мэдэжэ байна бшуу. 33Түрүүшээр Бурханай хаан түрые, Бурханай үнэн зүбые бэдэрэгты, тиигээ һаатнай бусад бүгэдэ юумэнүүд танда үгтэхэ. 34Тиимэһээ үглөөдэрэйнгөө тухай һанаагаа бү зобогты, юундэб гэбэл, үглөөдэртнай өөрөө өөр тухайгаа һанаагаа зобохол: үдэр бүхэндэ һанаагаа зобохо юумэниинь олон байдаг лэ.

7

Бусадые зэмэлхэ тухай

7^1•Бусадые бү шүүбэрилэн зэмэлэгты, тиигэбэл Бурхан таанадые шүүбэрилэн зэмэлхэгүйл+. 2Ушарынь хэлэбэл, бусадые яажа зэмэлнэбта, тиигэжэл Бурхан таанадые зэмэлхэ, ямар хэмжээгээр хэмжэнэбта, тиимэл хэмжээгээр танда хэмжэжэ үгэхэ+. 3Нүхэрэйнгөө нюдэндэ байһан гэшүүһэ хараад, өөрынгөө нюдэндэ байһан модо юундэ обёорногүйбши? 4Үгышье һаа, нюдэндэшни модоной орожо тороод байхада, ши нүхэртөө: «Байза, би шинии нюдэндэ ороод байһан гэшүүһэ гаргаһууб», – гэжэ яагаад хэлэхэбши? 5Хоёр нюуртан! Түрүүшээр өөрынгөө нюдэнэй модо гарга, тиигээ һаа, нүхэрэйнгөө нюдэнэй гэшүүһэ яажа гаргахые мэдэхэлши.

6Нангин юумэ нохойдо бү хаягты, тэдэ эрьеэд лэ өөртэтнай добтолхол. Субад эрдэни гахайн урда бү сасагты, тэдэ тэрэнииетнай миин лэ хүлөөрөө гэшхэхэл+.

Тоншогты – таанадта нээжэ үгэхэ

7•Тиимэһээ эригты, тиихэдэтнай танда үгэхэл; бэдэрэгты, тиихэдээ олохот; үүдэ тоншогты, тиихэдэтнай танда нээхэ. 8Юундэб гэбэл, эриһэн алишье хүн абадаг, бэдэрһэн хүн олодог, тоншоһон хүндэ үүдэ нээжэ үгэдэг+. 9Хилээмэ эриһэн хүбүүндээ гартань шулуу барюулха эсэгэ таанарай дунда олдохо аал? 10Мүн загаһа эрихэдэнь могой үгэхэ хүн байха аал? 11Хэрбээ нүгэл шэбэлтэй таанадай үхибүүдтээ һайн юумэ үгэжэ шададаг байхадатнай, Огторгойн Эсэгэтнай эрижэ байһан хүндэ бүришье бэлэнээр һайн һайханиие үршөөхэ бэшэ аал+?

12Бусад хүнүүд танда ямараар хандаһай гэжэ һананабта, тиигэжэл таанад бусадуудта хандажа байгты: энэ болбол Моисейн Хуулиин ба лүндэншэдэй һургаалай гол удхань мүн+.

Уйтахан хаалга тухай

13•Уйтахан хаалгаар орогты: юундэб гэбэл, тамада хүргэдэг хаалгань үргэн, харгынь уужам юм, тиин тэрээгээр олон лэ зон ябадаг. 14Ажамидаралда хүргэдэг хаалгань уйтахан, харгынь нариихан бэрхэ юм, тэрээниие олоошо зон үсөөн байдаг.

Модон үрэ жэмэсээрээ танигдаха

15•Хуурмаг лүндэншэдһөө болгоомжолжо байгты. Тэдэнэр гадаада талаһаа хонид байһан хэбэр үзүүлэн таанадта ерэбэшье, досоогоо арьяатан шоно мэтэ байха+. 16Тэдэниие таанад хэһэн хэрэгүүдэйнь үрэ дүнгөөр танихат. Үүргэнэ модон үзэм жэмэс үгэдэггүй, үргэһэтэй буртаг үбһэн амтан жэмэс ургуулдаггүй+. 17Тэрээндэл адляар, алишье һайн модон һайн үрэ жэмэс үгэдэг, муу модон муу үрэ жэмэс үгэдэг+. 18Һайн модон муу үрэ жэмэс ургуулжа шадахагүй, муу модон һайн үрэ жэмэс ургуулжа шадахагүй. 19Һайн үрэ жэмэс үгэдэггүй алишье модон таһа сабшагдаад, галда хаягдадаг юм+. 20Тиимэһээл таанар хуурмаг лүндэншэдые хэрэгүүдээрнь танихат.

Хуурмаг шабинар

21«Дээдын Эзэн! Дээдын Эзэн!» гэжэ намда хэлэгшэ хүн бүхэн Бурханай хаан орондо орохогүй, зүгөөр тэнгэридэ байгша Эсэгымни эрхэ хүсэл бүтээдэг хүнүүд лэ тиишээ орохо юм. 22Зарга шүүбэриин Үдэрэй болоходо, олон зон намда: «Дээдын Эзэн! Дээдын Эзэн! Шинии алдар нэрэһээл бидэ номнодог һэмди. Баһа шинии алдар нэрээр бидэ ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргадаг һэмди, шинии алдар нэрээр гайхамшагтай хэрэгүүдые бүтээдэг һэмди», – гэжэ хэлэхэл+. 23Одоо тиихэдэнь би: «Би хэзээшье таанадые мэдэдэг байгаагүйб. Холо бологты намһаа, нүгэлтэ зон», – гэжэ харюусахалби+.

Хоёр барилгашан тухай

24•Минии хэлэһэн энэ һургаалые шагнажа, бэелүүлдэг алишье хүниие би шулуун һуури дээрэ гэрээ бариһан, бодомжотой сэсэн хүнтэй адлишаахаб. 25Аадар бороо адхараад, уһа мүрэнүүд үерлөө, шанга һалхин буужа, тэрэ гэр руу шуумайгаа. Харин шулуун һуури дээрэ бодхоогдоһон тэрэ гэр унажа һандарбагүй.

26Харин минии энэ һургаал шагнаад, бэелүүлдэггүй хүн бүхэн элһэн дээрэ гэрээ бариһан бодомжолгүй тэнэг хүнтэй адли юм. 27Аадар бороо адхараад, уһа мүрэнүүд үерлөө, шанга һалхин буугаад, үнөөхи гэр дайраа. Тиихэдэнь тэрэ гэр аймшагтайгаар һандаран унаа.

Иисусай эрхэ засаг тухай

28Иисусай иигэжэ һургажа дүүргэхэдэ, үй түмэн зон тэрэнэй һургаалда гайхажа байба. 29Юундэб гэбэл, Иисус Хуули заадаг багшанарта, фарисейнүүдтэ адляар бэшэ, харин эрхэ засаг баригшада адляар улад зониие һургажа байгаа+.

8

Иисус үбшэн хүниие эдэгээбэ

8^1•Хада дээрэһээ Иисусай буухадань, тэрэнэй хойноһоо олон зон дахажа ябаба. 2Гэнтэ һэлхэ бузар үбшэнтэй нэгэ хүн ойртоод, Иисусай хүлдэнь мүргэжэ:

«Дээдын Эзэн, аа! Хэрбээ ши хүсэбэл, намайе арюудхан эдэгээжэ шадахаш», – гэбэ+.

3Иисус гараа һарбайжа, тэрэ хүндэ хүрөөд абаха зуураа:

«Эдэгээхэ хүсэлтэйб, арюун болыш даа», – гэбэ. Тиихэдэнь тэрэ хүн һэлхэ бузар үбшэнһөө дары арюудхагдан эдэгэбэ. 4Иисус тэрэ хүндэ:

«Энээн тухай ши хэндэшье бү хэлэ. Зүгөөр санаартада ошожо, бэеэ үзүүлэ. Тиигээд эдэгэһэнээ бултанда гэршэлхын тула ши Моисейн зарлигай ёһоор үргэл хээрэй», – гэбэ+.

Иисус зуунай даргын зарасые эдэгээбэ

5•Иисусай Капернаум хото орожо байхадань, зуунай нэгэ дарга тэрээндэ ойртожо, туһалхыень гуйба:

6«Эзэн, аа! Минии зараса саа үбшэндэ даруулаад, гэртээ тулижа хэбтэнэ», – гэбэ.

7«Зай, би ошоод, тэрээнииешни эдэгээхэб», – гэжэ Иисус харюусаба. 8Тиихэдэнь зуунай дарга иигэжэ харюусаба:

«Ай, эзэн! Шамайе гэртээ урижа оруулхаар бэшэ хүн гээшэлби даа. Ганса зарлигаа буулгыш даа, тиигэбэлшни зарасамни эдэгэжэрхихэ. 9Ушарынь хэлэбэл, бишье баһал дээрээ ноёдтой, мүн мэдэлдээ сэрэгшэдтэй хүнби. Тэдэнэйнгээ нэгэндэнь: „Ошо“ гэхэдэм ошодог, нүгөөдэдэнь: „Ерэ“ гэхэдэм ерэдэг, зарасадаа: „Тэрээниие хэ“ гэхэдэм хэдэг юм».

10Иисус энээниие дуулаад, ехээр гайхаба, тиигээд хойноһоонь ябаһан зондо:

«Би израильшуудайшье дунда иимэ һүзэг этигэлтэй хүниие үзөөгүйб гэжэ таанадта үнэниие хэлэнэб», – гэбэ+. 11«Тэрээнһээ гадна зүүн, баруун зүгһөө олон зон ерэжэ, Огторгойн хаан орондо Абраһамтай, Исаагтай, Яковтай зэргэлээд найрай шэрээдэ һууха+. 12Харин хаан орондо орохо ёһотой байгаад, орохоёо дурлаагүй хүнүүд харанхы бүрэнхыдэ хаягдаад, уйлаха бархиралдаха, шүдөө хабиралдаха»+.

13Тиигээд Иисус зуунай даргада:

«Ши гэртээ хари, шинии этигэдэгэй ёһоор лэ болохо», – гэжэ хэлэбэ. Тиигэжэ хэлэхэтэйнь сасуу зуунай даргын зараса эдэгэшэһэн байгаа+.

Иисус олон зониие эдэгээбэ

14•Иисус Пётрой гэртэ ороод, тэрэнэй хадам эхын халуунтай үбшэн хэбтэхые хараба+. 15Эхэнэрэй гарта халта хүрөөд абахадань, халууниинь буураба. Тиигээд Пётрой хадам эхэнь хэбтэриһээ бодожо, айлшанаа хүндэлбэ+.

16Үдэшэ болоходо, ада шүдхэртэ барюулһан олон хүнүүдые тэрээндэ асарба. Иисус ганса үгөөр ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргаба, хамаг үбшэн зониие эдэгээбэ. 17«Манай ядарал тэрэ өөр дээрээ үргэлжэ, үбшэ хабшыемнай абажа ябаа», – гээд Исайя лүндэншын хэлэһэниинь бүтэбэ даа.

Иисустай хамта ябахаяа һанаһан хүнүүд тухай

18•Иисус хажуудань олон зоной сугларшаһые харахадаа, далайн нүгөө бэедэ тамаржа ошохыень шабинартаа захирба+. 19Нэгэ Хуули заадаг багша Иисуста дүтэлөөд:

«Багша! Шинии хаанашье ошоо һаа, би һалангүй дахаад ябахаб», – гэбэ.

20Тиихэдэнь Иисус тэрээндэ:

«Араата үнэгэн орохо нүхэтэй, тэнгэриин шубуун хонохо уургайтай юм, харин Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн толгойгоо табижа амарха газаргүйл», – гэжэ хэлэбэ.

21Иисусай ондоо нэгэ шабинь тэрээндэ: «Дээдын Эзэн, аа! Түрүүшээр гэртээ харижа, эсэгэеэ хүдөөлүүлээд ерэхыемни табииш даа», – гэбэ.

22Теэд Иисус тэрээндэ: «Намтай яба. Үхэһэн хүнүүд өөһэдөө үхөөшэдөө хүдөөлүүлэг лэ», – гэжэ харюусаба.

Иисус һалхи номгоруулна

23•Тэндэһээ хүдэлэн Иисус онгосодо һууба, шабинарыньшье хойноһоонь орожо һуулсаба. 24Гэнтэ далай ехээр долгилжо, долгинууд онгосыень хушан, шэнгээн алдаба. Тэрэ үедэ Иисус унтажа байгаа. 25Шабинарынь хажуудань ерээд һэреэжэ:

«Ай, багша! Маниие абарыш, хосорхомнайл», – гэлдэбэ. 26«Таанад юундэ иитэрээ айгаабта? Һүзэг этигэлээр хомор байнат даа», – гэжэ Иисус тэдэндээ хэлэбэ. Удаань хүл дээрээ бодожо, дошхон һалхинда, нуурай долгинуудта зогсохыень захирба. Тиихэдэнь оршон тойрон огто аалин намдуу болошобо+.

27Онгосо соо байһан улад гайхалдажа:

«Һалхишье, далайшье мэдэлдээ оруулаад байдаг энэ хэн гээшэб?» – гэлдэбэ.

Иисус ада шүдхэртэ барюулһан хоёр хүниие эдэгээбэ

28•Далайн нүгөө бэедэ оршодог Гадара хотын шадар тамаржа ерээд, замаар ябатарнь, ада шүдхэртэ барюулһан хоёр хүн үхэһэн хүнүүдые хүдөөлүүлдэг агы нүхэн сооһоо гаража, Иисуста ойртобо. Тэдэ хоёрой ехэл галзуу гайтай хадань тэрэ харгыгаар хэншье ябахаяа зүрхэлдэггүй бэлэй. 29Тиигээд тэдэ галзуу амитад:

«Ай, Бурханай Хүбүүн, ши маанадтай юу хэхэ һанаатайбши? Ши маниие сагһаа урид хэһээхэеэ иишэ ерэбэ гүш?» – гэжэ хашхаралдаба+.

30Тэндэһээ холохон һүрэг ехэ гахайнууд бэлшэжэ байба. 31«Хэрбээ маниие эндэһээ намнажа гаргаха гээ һаа, тэрэ гахайн һүрэгтэ ошохыемнай зүбшөөгыш», – гэжэ тэдэ ада шүдхэрнүүд Иисусые гуйба.

32«Ошогты», – гэжэ Иисусай хэлэхэдэнь, ада шүдхэрнүүд үнөөхи хоёрой бэеһээнь гараад, гахайн һүрэгтэ оробо. Тиихэдэнь бүхы гахайн һүрэг хабсагайн хүбөөһөө далай уруу һүрэжэ үхэбэ.

33Гахай манаашад тэндэһээ гүйлдэжэ, хото ороод, ушарһан бүхы юумэн тухай, мүн ада шүдхэртэ барюулһан хүнүүдтэй юу тохёолдоһон тухай хөөрэбэ. 34Тиихэдэнь хотын хамаг зон Иисусые угтахаяа гараба. Тэрэниие хараад, нютагһаань гаража ошохыень гуйба+.

9

Иисус саа үбшэнтэй хүниие эдэгээбэ

9^1•Тиигээд Иисус онгосодо һуугаад, һөөргөө ажаһуудаг хото руугаа тамаржа ерэбэ+. 2Хэдэн хүн тэрээндэ саа үбшэндэ дайруулһан нэгэ хүниие шэрдэгтэйнь тэлээд асарба. Иисус тэдэ зоной аргагүй ехэ этигэл һүзэгтэй байхые хараад, саа үбшэнтэндэ хандан: «Ши, хүбүүн, зоригоо бү алда! Нүгэлнүүдшни хүлисэгдэбэ», – гэжэ хэлэбэ+.

3Тиихэдэнь Хуули заадаг зарим багшанар: «Энэшни Бурханиие доромжолжо байнал», – гээд досоогоо һанаба+. 4Тэдэнэй һанал бодол мэдэжэ байһан Иисус хэлэбэ: «Таанар юундэ иимэ харата һанал сэдьхэлдээ бодобот? 5„Нүгэлнүүдшни хүлисэгдэбэ“ гэхэдэ гү, али „бодоод яба“ гэжэ хэлэхэдэ бэлэн гү? 6Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй газар дэлхэй дээрэ нүгэл шэбэлнүүдые хүлисэхэ эрхэтэй байһые таанарай мэдэжэ байхын тула би таанадта баталжа харуулхаб». Тиигээд Иисус үбшэн хүндэ: «Хүл дээрээ бодоод, дэбисхэрээ абажа, гэртээ хари», – гэжэ хэлэбэ. 7Тиихэдэнь үнөөхи хүн бодоод, гэртээ ябаба. 8Улад зон энээниие хараад айн һүрдэбэ, хүн түрэлхитэндэ иимэ ехэ эрхэ засаг хайрлаһанайнь түлөө Бурханиие магтан алдаршуулба.

Иисус Матвейе шэлэжэ абаба

9•Тэндэһээ саашаа ябажа ябатараа, Иисус Матвей гэдэг алба татагшын татабари суглуулдаг газартаа һуухые хараад: «Хойноһоомни яба», – гэжэ хэлэбэ. Тиихэдэнь Матвей бодоод, хойноһоонь ябаба.

10Хожомынь Иисусай шабинартайгаа хамта Матвейндэ хоол барижа байхадань, алба татагшад, нүгэл хэгшэд олоороо ерэжэ, тэдэнээр хамта хоол бариба. 11Зарим фарисейнүүд энээниие хараад, Иисусай шабинарта: «Юундэ танай багша алба татагшадтай, нүгэл хэгшэдтэй хамта эдинэ ууна гээшэб?» – гэбэ+.

12Иисус тэдэнэй хэлэһые дуулаад, иигэжэ харюусаба: «Элүүр уладта эмшэн хэрэггүй, харин үбшэн хүнүүдтэ хэрэгтэй юм. 13Таанад ошожо, „Намда тахил тахихын орондо бусад зондо үршөөл хайратай байхыетнай хүсэнэб“ гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн үгын удха мэдэжэ абагты. Би үнэн сэдьхэлтэниие бэшэ, харин нүгэл хэгшэдые дуудахаяа ерээ хүнби»+.

Масаглаха тухай асуудал

14•Иоаннай шабинарынь Иисуста ерээд: «Юундэ бидэнэр, мүн фарисейнүүд байгаад лэ масаглажа байдагбибди, харин шинии шабинар огто масагладаггүйб?» – гэжэ һураба+.

15Тиихэдэнь Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаба:

«Түрэ хуримай айлшад хүрьгэн хүбүүнтэйгээ хамта байха сагтаа гуниглаха аал? Үгыл даа! Зүгөөр хүрьгэн хүбүүниие тэдэнһээ абаад ябаха үдэрэй ерэхэдэнь, тэдэ айлшад масаглахал+.

16Хэншье хуушан хубсаһанда шэнэ бүдөөр халааһа табидаггүй бшуу. Тиигэбэлнь шэнэ табиһан халааһан хуушан хубсаһые удара татажа, хахархайень улам ехэ болгохол. 17Мүн баһа һая нэрэһэн архияа хуушан туламда хэдэггүйл. Тиигээ һаа, арһан тулам хахараад, архинь адхархал, арһан тулам хэрэгһээ гарахал. Теэд һая нэрэһэн архияа шэнэ арһан туламда хэхэдэ, алинииншье бүтэн зандаа байхал».

Наһа бараһан басаган ба үбшэн эхэнэр тухай

18•Тиигэжэ хэлэжэ байтарнь, нэгэ дарга ерээд, Иисусай хүлдэ мүргэжэ: «Басагамни һаяхан наһа барашабал. Манда ерэжэ, тэрээндэмни гараараа хүрөө һаашни, басагамни амидырхал», – гэбэ.

19Тиихэдэнь Иисус шабинартайгаа бодоод, тэрэ хүнтэй хамта ябаба.

20Арбан хоёр жэл соо шуһа гоожоод тогтодоггүй үбшэнгөөр зобожо байһан нэгэ эхэнэр Иисуста хойноһоонь ойртоод, хубсаһандань халта гараараа хүрэбэ. 21Юундэ тиигээб гэхэдэ, «Хубсаһандань халта хүрөөд абаал һаа, эдэгэхэб» гэжэ тэрэ эхэнэр досоогоо этигэжэ байгаа бшуу+.

22Иисус эрьежэ, тэрэ эхэнэрые хараад: «Басаган, ши зоригтой бай! Этигэлшни шамайе абараа», – гэбэ. Тэрэ дороо эхэнэр эдэгэшэбэ+.

23Даргын гэртэ ороод, Иисус наһа барагшые шаналха хүгжэмшэдэй болон улад зоной бахардан үймэлдэжэ байхые хараба. 24«Эндэһээ гарагты. Энэ балшар басаган үхөөгүй, миил унтажа байна ха юм», – гэхэдэнь, Иисусые улад зон наада барин энеэлдэбэ+. 25Улад зоной газаашаа гарахадань, Иисус басаганай хэбтэһэн таһалгада орожо, гарһаань баряад, бодоходонь туһалба+. 26Энэ ушар тухай һураг суу тэрэ орон дайдаар хаа хаанагүй тараба.

Иисус хоёр һохор хүниие эмшэлбэ

27Иисусай тэндэһээ ябажа ябахада, хойноһоонь хоёр һохор хүн дахажа: «Давидай үри һадаһан, Иисус, маниие үршөөжэ хайрлыш!» – гэжэ хашхаралдаба+.

28Тиигээд Иисусай гэртэ ороходонь, үнөөхи хоёр хүн тэрээндэ дүтэлбэ. Иисус тэдэнһээ: «Таанарые элүүр мэндэ болгохо аргатай байһандамни этигэнэ гүт?» – гэжэ һураба.

Тэдэнь: «Тиимэ даа, Дээдын Эзэн!» – гэжэ харюусаба.

29Тиигэхэдэнь Иисус тэдэ хоёрой нюдые гараараа хүрөөд: «Таанарай этигэһэнэй ёһоор лэ болог», – гэжэ хэлэбэ+. 30Тиин тэдэ хоёрой нюдэниинь харадаг болошобо. Иисус тэдэ хоёрто: «Энээн тухай хэндэшье бү хэлэгты», – гэжэ һайнаар захиба+.

31Харин тэдэнь гэрһээ гараад лэ, Иисус тухай һураг бүхы тэндэхи орон дайдаар тарааба+.

Иисус хэлэ амагүй хүниие эдэгээбэ

32Тэдэ хоёрой гаража байха үедэ ада шүдхэртэ барюулһан хэлэ амагүй нэгэ хүниие Иисуста асарба. 33Ада шүдхэрыень гаргаһан хойнонь, хэлэ амагүй хүн юумэ хэлэдэг болобо. Улад зон гайхалдажа: «Израильда иимэ мэтын юумэн хэзээшье үзэгдөөгүйл», – гэлсэбэ. 34Харин фарисейнүүд: «Энэшни ада шүдхэрнүүдэй ноёной хүсөөр лэ ада шүдхэрнүүдые дарана», – гэбэ+.

Иисус сугларһан уладые хайрлаба

35Иисус бүхы хото турануудаар, хүдөө нютагуудаар ябажа, мүргэлэй гэрнүүдтэ хүнүүдые һургаба, Бурханай хаан түрэ тухай Һайн мэдээсэл номнобо, ямаршье үбшэ хабшатай, гай ядаралтай зониие аргалан эдэгээбэ. 36Олон мянган зониие харахадаа, Иисус тэдэниие хайрлаба. Тэдэ зон ядаршаһан, эндэ тэндэ тарашаһан хонишонгүй хонидтол мэтэ байгаа бшуу+. 37Тиимэһээ Иисус шабинартаа иигэжэ хэлэбэ: «Ургаса ехэ байна, теэд тэрэниие суглуулха хүнүүдынь үсөөн лэ. 38Тиимэһээ ургасаяа суглуулха хүдэлмэрилэгшэдые ябуулхыень Ургасын Эзэндэ зальбарагты»+.

10

Иисус арбан хоёр элшэнэрээ шэлэжэ абаба

10^1•Иисус өөрынгөө арбан хоёр шабинарые дуудаад, ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргаха, ямаршье үбшэн хабшанһаа, ядаралһаа хүнүүдые эдэгээхэ эрхэ тэдээндээ үгэбэ. 2Арбан хоёр элшэнэрэйнь нэрэнүүд иимэ: түрүүшынхинь Пётр гэжэ нэрлүүлһэн Симон, тиигээд тэрэнэй дүү Андрей, Яков ба Иоанн гэдэг Зэбэдэйн хоёр хүбүүд, 3Филипп Варфоломей хоёр, Фома ба алба татагша Матвей, Алфейн Яков, Фаддей гэжэ нэрлүүлһэн Леввей, 4Патриот бүлгэмэй гэшүүн Симон, мүн хожомынь Иисуста урбаһан Иуда Искариот гэгшэд болоно.

Арбан хоёр элшэнэрэй зорилго тухай

5Эдэ арбан хоёр шабинараа эльгээхэдээ, Иисус тэдээндээ иигэжэ захиба: «Бусад арадуудта бү ошогты, самаряан хотонуудаар бү орогты. 6Гансал Израилиин арадта ошогты, тэдэ төөригдэһэн һүрэг хонидто адли бшуу+. 7Таанар ошожо, Огторгойн хаан түрын мандахань ойртоо гэжэ номногты+. 8Үбшэн хүнүүдые эдэгээгты, үхэһэн хүнүүдые амидыруулагты, һэлхэ бузар үбшэнтэниие арюудхагты, ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргагты. Таанад түлөөһэгүй абаһанаа түлөөһэгүй үгэжэ байгты+. 9Өөһэдтөө алта, мүнгэшье, зэд садшье абажа бү гарагты. 10Харгыда туулмаг сүүмхэшье, һэлгэхэ хубсаһашье, гуталшье, тулга таягшье бү абагты. Юундэб гэхэдэ, хүдэлмэрилэгшые хэрэгтэй юумээрнь хангаха зэргэтэй юм+. 11Ямаршье хотодо, хүдөө нютагта ороходоо, таанадые гэртээ байлгаха дуратай зохид һайн хүниие оложо, тэрэнэйдэ зогсогты, тиигээд тэрэ нютагһаа гаража ошотороо тэндээл байгты. 12Гэртэ ороходоо: „Амгалан мэндэ һуухатнай болтогой“, – гэжэ амаршалжа байгты. 13Хэрбээ тэрэ айлай таанадые угтажа абабал, танай хүсэһэн амгалан тайбантнай тэрэ гэртэ тогтожо үлдэг лэ. Хэрбээ тэрэ айлай таанадые угтажа абахагүй байбалнь, амгалан тайбаниие хүсэһэн үреэлтнай таанадтаа бусаг. 14Ямар нэгэн айлай гү, али хотынхидой таанадые угтажа абаха дурагүй һаань, үгы һаа таанадай хэлэһые шагнаха дурагүй һаань, тэрэ гэрһээ гү, али хотоһоо гаража ошогты, хүлдэтнай халдаһан тооһыень һэжэржэ өөһэдтэнь орхигты+. 15Зарга шүүбэриин Үдэрэй болоходо тэрэ хотын зониие Бурхан Содом, Гоморро хотынхидһоо бүри үлүү аймшагтай хэһээлтэдэ хүртөөхэ гэжэ таанарта үнэниие хэлэнэб.

Хашалга зоболонгууд тухай һэргылнэ

16•Шонын һүрэгтэ хонидые тууһан мэтээр би таанадые эльгээнэб. Тиимэһээ таанар могой мэтэ сэсэн, гулабхаа мэтэ эгээлэй даруу байгты+. 17Таанадые зарга шүүбэриин газарта абаашажа тушааха гү, али үгы һаа мүргэлэй гэрнүүд соо сохихо наншаха хүнүүдһээ бэеэ һэргылжэ ябагты. 18Минии түлөө таанарые захирагшадай, мүн хаашуулай урда байлгабал, тэдэндэ, мүн бусад арадуудта нам тухай хэлэхэт+. 19Таниие барижа тушаахадань, юу хэлэхэ, яажа хэлэхэ тухайгаа һанаагаа бү зобооройгты. Тэрэ сагтаа хэлэхэ үгэнүүдтнай таанадта үршөөгдэхэ. 20Тиихэдэ, таанар өөһэдөө хэлэхэгүйт, харин танай Эсэгын Һүлдэ танаар хэлүүлхэ.

21Аха дүүнэр бэе бэеэ, эсэгэнь хүбүүгээ үхэлдэ үгэхэ; баһа үхибүүдынь эхэ эсэгынгээ урдаһаа үһөөрхэн бодожо, тэдэнээ алаха+. 22Минии түлөө таанадые булта үзэн ядаха; зүгөөр эсэстэнь хүрэтэр тэсэжэ гараһаниинь абарагдаха+. 23Таанарые нэгэ хотодо хашажа мүрдэбэлнь, ондоо хото руу зугадажа ошогты. Ушарынь хэлэбэл, Израилиин бүхы хотонуудаар таанарай ябажа үрдеэгүй байтар Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн заларжа ерэхэ гэжэ би таанадта баталан хэлэнэб+.

24Шабинь өөрынгөө багшаһаа дээгүүр байхагүй, мүн барлагынь өөрынгөө эзэнһээ дээгүүр байхагүй+. 25Шабинь багшынгаа зэргэ болобол, барлагынь эзэнэйгээ зэргэ болобол, болохо даа. Хэрбээ гэрэй эзэниие Веельзевул гэжэ шолмосой нэрээр нэрлэбэл, тэрэнэй гэртэхиниие бүришье муухайгаар нэрлэхэ бэшэ гү+?

Хэнһээ айха хэрэгтэйб?

26Тиин тэдэ зонһоо бү айгты: эли болохогүй ямаршье далда юумэн байдаггүй, мэдээжэ болохогүй нюуса юумэн байдаггүй+.

27Харанхыда таанарта хэлэһыемни гэрэлтэйдэ дабтажа хэлэхэ ёһотойт. Шэхэндэтнай шэбэнэжэ хэлэһыемни гэрэй оройһоо айладхаха ёһотойт. 28Хүнэй бэе һүнөөгөөд, һүнэһыень һүнөөхэ хүсэ шадалгүй хүнүүдһээ бү айгты, зүгөөр хүнэй һүнэһыеньшье, бэеыеньшье гал тамада хаяжа һүнөөхэ аргатай Бурханһаал айжа һүрдэжэ ябагты. 29Хоёр борбилоое хашарһа мүнгөөр худалдадаг. Гэбэшье нэгэшье бишыхан борбилоо Бурханай зүбшөөлгүйгөөр газарта унахагүйл. 30Харин таанадые абажа үзэбэл, толгойнтнай үһэншье хүрэтэрөө тоолоотой бшуу. 31Тиимэһээ бү айгты: таанар олон борбилоонуудһаа үнэтэй сэнтэйт+.

Бурханай табисууртые угтажа абаха, тэрээнһээ арсаха тухай

32Улад зоной урда минии мэдэлдэ байнаб гэжэ айладхаһан хүн бүхэниие бишье Огторгойдо оршодог Эсэгынгээ урда минии гэжэ гэршэлхэб+. 33Харин улад зоной урда намһаа арсаһан хүн бүхэнһөө бишье Огторгойдо оршодог Эсэгынгээ урда арсахалби+.

Амгалан байдал бэшэ, харин һэлмэ асарааб

34•Газар дэлхэй дээрэ амгалан байдал тогтоохоёо ерээ гэжэ нам тухай бү һанагты. Би амгалан байдал бэшэ, харин һэлмэ абажа ерээб+. 35Би хүбүүдые эсэгэнэрэйнь урдаһаа, басагадые эжынэрэйнь урдаһаа, бэридые хадам эхэнэрэйнь урдаһаа бодхоохоёо ерээб. 36Нэгэ гэрэй гэшүүд хоорондоо харша дайсад байха. 37Эсэгэдээ гү, али эхэдээ намһаа үлүү ехээр дуратай байһан алишье хүн минии шабиин зэргэдэ хүртэхэ эрхэгүй. Мүн баһа хүбүүндээ гү, али басагандаа намһаа үлүү ехээр дуратай алишье хүн минии шабиин зэргэдэ хүртэхэ эрхэгүй. 38Өөрынгөө хэрээһэ абаад, минии хойноһоо дахаагүй хүн минии шабиин нэрэ зэргэдэ хүртэхэгүй+. 39Ами наһаяа гамнагша тэрэнээ алдаха, харин ами наһаяа минии түлөө үгэһэн хүн тэрэнээ алмаха+.

Шагнал

40Таанарые угтажа абаһан хүн намайе угтажа абана. Намайе угтажа абаһан хүн намайе эльгээһэн Эсэгые угтажа абана+. 41Лүндэншые лүндэншэ байһанайнь түлөө угтажа абаһан хүн тэрэ лүндэншэтэй адли шагналда хүртэхэ. Баһа үнэн сэдьхэлтэниие үнэн сэдьхэлтэй байһан хадань угтажа абаһан хүн тэрэ үнэн сэдьхэлтэнтэй адли шагналда хүртэхэ. 42Баһа хамагай бага шабидамни гансал шабимни байһанайнь түлөө аяга хүйтэн уһа үгэһэн хүн өөрынгөө шагнал заабол абаха гэжэ би таанадта баталан хэлэнэб»+.

11

Уһаар арюудхагша Иоанн

11^1•Арбан хоёр шабинартаа эдэ заабаринуудые үгэһэн хойноо Иисус тэрэ газарһаа хүдэлжэ, улад зониие хото турануудаар ябажа һургаба.

2Түрмэдэ хаалтатай Уһаар арюудхагша Иоанн Христосой бүтээжэ байһан хэрэгүүд тухай дуулаад, хоёр шабинараа+
3иигэжэ асуухыень тэрээндэ эльгээбэ:

«Ерэхэ ёһотойнь ши гээшэ гүш, али бидэ ондоое хүлеэхэ ёһотой гүбди?»

4-5Тиихэдэнь Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаба:

«Һохор хүнүүдэй дахин харадаг болоһые, дохолон хүнүүдэй ябадаг болоһые, арһанай халдабарита үбшэнтэй хүнүүдэй арюудхагдаһые, дүлии хүнүүдэй һонор болоһые, үхэһэн хүнүүдэй үндын бодоһые, үгытэй хүнүүдэй Бурханай хаан түрэ тухай номнол дуулаһые, хаража байһанаа, мүн дуулажа байһанаа Иоаннда ошожо хэлэгты. 6Нам тухай һэжэг түрөөгүй хүн зол жаргалтай даа»+.

7Иоаннай шабинарай ябахадань, Иисус Иоанн тухай улад зондо иигэжэ хэлэбэ:

«Иоаннда сүл губи руу ошоходоо, ямархан юумэ харахаяа найдаабта? Һалхинда найгалзажа байһан хулһа харахаяа гү+? 8Таанар юу үзэхэеэ тиишэ ошообта? Зөөлэн хубсаһа үмдөөд ябаһан хүниие гү? Теэд зөөлэн хубсаһа үмдөөд ябадаг хүнүүд хаанай үргөөдэ ажаһуунал. 9Таанар юу үзэхэеэ тиишэ ошообта? Лүндэншые гү? Тиимэ даа, тиихэдэ таанад лүндэншэһөө дээгүүр хүниие хараалта гэжэ таанарта хэлэнэб+. 10Иоанн тухай Нангин Бэшэг соо: „Шинии ябаха харгы бэлдэхыень би түрүүндэшни өөрынгөө Эльгээмэлые ябуулнаб гэжэ Бурхан хэлэнэ“, – гээд бэшээтэй юм+. 11Уһаар арюудхагша Иоаннһаа агууехэ хүн эхын умайһаа түрөөгүй юм гэжэ баталан таанадта хэлэнэб. Тиимэшье һаа, Огторгойн хаан ороной мэдэлдэ һуугшадай эгээлэй багань тэрээнһээ агууехэ юм даа+. 12Уһаар Арюудхагша Иоаннай мэдээсэлээ номноһон үдэрнүүдһээ эхилээд мүнөөдэр болотор Огторгойн хаан орон һүр хүсэ нэмэнэ, тиин хүсэ шадал гаргаһан зон энээниие туйлана+. 13Иоаннай ажамидарха үе саг хүрэтэр юунэй болохо тухай лүндэншэдэй номууд соо болон Моисейн Хуули соо бүрин хэлэгдээтэй юм. 14Хэрбээ таанад тэдэ номуудта этигэжэ байбал, мэдэгты: Иоанн болбол ерэхэ ёһотой гэжэ уридшалан хэлэгдэһэн Илия гээшэ+. 15Шэхэтэй юм һаа, анхарагты!+

16Мүнөө, энэ оршон үеын зониие хэнтэй жэшэхэбиб? Эдэнэр газаа һууһан үхибүүдтэ адли. Нэгэ бүлэгынь нүгөө бүлэгтөө иигэжэ хашхарна:

17„Таанарта жэмбүүрээр наадахадамнай,
хатараагүйт.

таанарта гунигтай дуу дуулахадамнай,
бархираагүйт“.

18Иоаннай ерээд, масагладаг, архи дарһа амсадаггүй байхадань, хүн бүхэн: „Ада шүдхэртэ барюулһан хүн“ гэлсээ+. 19Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй ерээд, юумэ эдидэг, дарһа болгодог байхадань, хүн бүхэн: „Харагты даа! Энэтнай эдимэр, архиншан, алба татаашадай, нүгэл хэгшэдэй нүхэр“ гэлсэбэ. Тиигэбэшье Бурханай сэсэн мэргэниинь хэрэгүүдэйнь үрэ дүнгөөр баталагдадаг юм»+.

Этигэл һүзэггүй хотонууд тухай

20•Иисусай гайхамшагта хэрэгүүдээ үлэмжэ олоор бүтээһэн хотонуудта зоной нүгэл үйлэдэхэеэ болижо, Бурханда хандахагүйдэнь, Иисус тэдэниие зэмэлэн хэлэбэ:

21«Хоразин хотынхид, таанад уй гашуудал үзэхэт! Бетсаида хотынхид, таанад баһал уй гашуудал үзэхэт! Хэрбээ танай хотонуудта бүтээһэн гайхамшагта хэрэгүүдээ Тир Сидон хотонуудта үзүүлһэн байбални, тэдэ хотын зон үни гэһээр Бурханда хандаха һэн. Тэдэнэр хахархай хубсаһа үмдэжэ, тархи дээрээ үнэһэ адхажа нүгэлнүүдээ гэмшэһэнээ баталха бэлэй+. 22Зарга шүүбэриин Үдэрэй болоходо Бурхан Тир, Сидон хотынхидто таанадта ороходоо бүри үршөөл хайратайгаар хандаха гэжэ баталан хэлэнэб+. 23Капернаум хотынхид, таанад огторгойдо алдаршаха һанаатай байна гүт? Таанад тамын оёорто унахат. Хэрбээ танай хотодо бүтээһэн гайхамшагта хэрэгүүдээ Содомдо харуулһан байбални, тэрэ хотынхид гэмээ наманшалаад, хотонь мүнөөшье хүрэтэр бүтэн байха бэлэй. 24Зарга шүүбэриин Үдэрэй болоходо, Бурхан Содом хотынхидто таанадта ороходоо үлүү үршөөл хайратайгаар хандаха гэжэ танда баталан хэлэнэб».

Намда ерэжэ, һанаагаа амарагты

25•Баһа тэрэ сагта Иисус иигэжэ хэлэбэ:

«Газар тэнгэриин Дээдын Эзэн, Эсэгэмни! Сэсэн мэргэн, эрдэм номтой зонһоо далдалан нюуһан юумэеэ эгээлэй юрын зондо нээжэ элирүүлһэнэйшни түлөө шамда баяр баясхалан хүргэнэб. 26Зүб даа, Эсэгэмни! Ши иимэл юумэнэй болохые хүсэжэ байгаа ха юмши. 27Бүхы юумые Эсэгэмни намда үгөө. Эсэгэһээ ондоо хэншье Хүбүүе мэдэхэгүй, мүн Хүбүүнһээ, баһа Хүбүүнэй дуулгаһан хүнүүдһээ ондоо хэншье Эсэгые мэдэхэгүй+.

28Хүшэр хүндэ ашаанда даруулжа ядарһан зон булта намда ерэгты, би танай һанаа амаруулхаб+. 29Минии хазаар абажа өөһэдыгөө хазаарлагты, намһаа һуража абагты, ушарынь юуб гэбэл, би даруу, номгон сэдьхэлтэйб, тиин таанад һанаагаа амархат. 30Минии таанадта үгэхэ хазаар хашар бэшэ юм даа, таанадта ашаха ашаан хүнгэн юм даа»+.

12

Субботын үдэр тухай асуудал

12^1•Нэгэ Субботын үдэр Иисус шабинартайгаа таряалангаар ябаба. Шабинарынь гэдэһэ үлдөөд ябаһан дээрэһээ таряанай залаа таһалан эдижэ байгаа. 2Фарисейнүүд энээниие хараад: «Харалши даа, шабинаршни субботодо хэжэ болохогүй юумэ хэнэл», – гэжэ Иисуста хэлэбэ.

3Тиихэдэнь Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаба: «Давидай, мүн тэрээнтэй хамта ябагшадай гэдэһэ ехээр үлдэхэдөө юу хэһэн тухайнь таанар уншаагүй юм аалта? 4Давид Бурханай гэртэ ороод, хамта ябаһан хүнүүдтэйгээ үргэлэй хилээмэ абажа эдеэ һэн. Харин Хуулиин ёһоор Давидшье, тэрээнтэй хамта ябалсагшадшье тэрэ хилээмэ эдихэ ёһогүй байгаа, гансал санаартан тэрэниие эдихэ эрхэтэй бэлэй. 5Мүн суббото бүхэндэ Бурхан Һүмэ соо алба хэжэ байһан санаартан Субботын үдэрэй тогтоол эбдэнэ гэжэ Моисейн Хуули соо хэлэгдэһые таанар уншаагүй аалта? Тиигэһэншье мүртөө тэдэнэр зэмэгүй гээшэ гү? 6Зүгөөр Бурхан Һүмэдэ ороходоо агууехэ юумэн эндэ байна гэжэ танда хэлэнэб+. 7Хэрбээ таанар: „Намда тахил тахихын орондо бусад зондо үршөөл хайратай байхыетнай хүсэнэб“ гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн үгын үнэн удха мэдэжэ байбал, зэмэгүй зониие буруушаахагүй һэнта. 8Ушарынь хэлэбэл, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн субботыншье Эзэн мүн».

Хатаһан гартай хүн тухай

9•Иисус тэндэһээ ябажа, мүргэлэй гэртэ оробо. 10Тэндэнь нэгэ хатаһан гартай хүн байба. Буруу юумэ хэһэнэйнь түлөө Иисусые зэмэлхэ һанаатайшуул тэрээнһээ: «Субботодо хүниие эмшэлхэнь зүб гү?» – гэжэ һураба+.

11Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаба: «Танай хэнтнай нэгэ хонитой аад, тэрэнэйнгээ Субботын үдэр гүнзэгы нүхэ уруу унашабалынь, тэрэнээ барижа, дээшэнь татажа гаргахагүйб? 12Тиихэдэ хүн гээшэмнай хониндо ороходоо бүри үнэ сэнтэй юм. Тиимэһээ Субботын үдэр һайн юумэ бүтээхэнь зүб даа»+. 13Тиигээд Иисус нүгөө хатаһан гартай хүндэ: «Гараа һарбай», – гэбэ. Тэрэнь гараа һарбайба; тиин хатаһан гарынь нүгөө гартайгаа адли һайн болошобо. 14Харин фарисейнүүд мүргэлэй гэрһээ гаража ошоод, Иисусые яажа алаха тухай зүбшэн хэлсэбэ.

Шэлэгдэжэ абтаһан Бурханай зараса

15Зүгөөр Иисус тэдэнэй хэлсээн тухай мэдээд, тэндэһээ гаража ошобо. Хойноһоонь олон зон дахажа ябаба. Иисус үбшэн хабшантай байһан зониие бултыень эмшэлэн эдэгээгээд, 16Бурханай табисуурта байһыемни нэгэшье хүндэ бү мэдүүлэгты гэжэ улад зондо захирба+. 17Иигэжэл лүндэншэ Исайягаар дамжуулан Бурханай найдуулһаниинь бүтэбэ даа:

18«Энэ болбол минии шэлэжэ абаһан зараса,
сэдьхэлдэмни таатай инаг хайрата Хүбүүмни гээшэ.

Нангин Һүлдэеэ тэрээндэ хайрлахаб,
тэрэ бүхы арадуудта Зарга шүүбэри тухаймни айладхаха.

19Тэрэ арсалдахагүй, хашхархагүй,
шанга гэгшээр газаагуур хүрхирхэгүй,
20хухарһан хулһые таһа татахагүй,
залиржа байһан дэн унтараахагүй.
Үнэн зүб зарга шүүбэри илалтада хүргэхэ,
21Тиин бүхы арадууд тэрээндэ найдажа байха».

Иисус ба шолмос тухай

22•Нэгэтэ хүнүүд ада шүдхэртэ барюулһан дээрэһээ һохор, хэлэ амагүй хүниие Иисуста асарба. Иисус тэрэ хүниие эдэгээбэ: тэрэ юумэ хэлэдэг, харадаг болобо. 23Тиихэдэнь хамаг зон гайхажа: «Энэмнай найдуулагдаһан Давидай үри һадаһан бэшэ гү?» – гэлсэбэ+.

24Теэд фарисейнүүд энээниие дуулаад: «Энэшни Веельзевулай, ада шүдхэрнүүдэй ноёной хүсөөр лэ ада шүдхэрнүүдые дарана», – гэжэ хэлэбэ+.

25Тэдэ фарисейнүүдэй һанал бодол мэдэжэ байһан Иисус тэдээндэ иигэжэ хэлэбэ: «Хэдэн бүлэг боложо хубааралдаад, хоорондоо хёморолдоһон алишье хаан орон хооһорон, бутаран һалаха. Баһа хоорондоо хубааралдажа хёморолдоһон алишье хото, үгы һаа гэр бүлэ мүн лэ бутаран һалаха. 26Хэрбээ шолмосой хаан оронойхин хоорондоо хубааралдаад, хёморолдожо барисалдажа байбал, хаан орониинь хэр удаан тогтоборитой бүтэн байхаб? 27Хэрбээ би танай хэлэһэн ёһоор Веельзевулай хүсөөр ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргадаг байгаа һаа, танай шабинар хэнэй хүсөөр тэдэниие намнажа гаргадаг гээшэб? Шабинарайтнай хэжэ байһан хэрэгүүд буруу байһыетнай баталха+. 28Хэрбээ Бурханай Нангин Һүлдөөр ада шүдхэрнүүдые дарадаг һаамни, тэрэ Бурханай хаан түрын эндэтнай тогтоод байһые баталха. 29Ямар хүн бар хүсэтэй хүнэй гэртэ ороод, түрүүн эзэнииень хүлижэ уяагүй һаа, эд зөөрииень тоножо гаргахаб? Эзэнииень хүлиһэн хойноол гэр барааень дээрмэдэхэ бшуу.

30Минии талада байгаагүй хүн намда харша тэмсэгшэ гээшэ, намтай хамта ургаса суглуулаагүй хүн тэрэниие дэмы үринэ гээшэ+. 31Тиимэһээл би таанарта иигэжэ хэлэхэ байнаб: ямаршье харата үгэ хэлэһэн, али нүгэлтэ хэрэг үйлэдэһэн хүн бүхэн хүлисэгдэхэ; харин Нангин Һүлдые хараажа муушалһан хүн хүлисэгдэхэгүй+. 32Тиихэдэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүндэ харша юумэ хэлэһэн хүн бүхэн хүлисэгдэхэ; харин Нангин Һүлдэдэ харша юумэ хэлэһэн хүн энэшье наһандаа, мүн хэтэ заяандаашье хүлисэгдэхэгүй.

Модон ба тэрэнэй үрэ жэмэс тухай

33Һайн модон һайн үрэ жэмэс үгэдэг, муу модон муу үрэ жэмэс асардаг. Модоной шанарынь тэрэнэй үрэ жэмэсээрнь танигдадаг юм+. 34Ай, хорото могойн түрэлтэн! Таанар хара һанаатайшуул аад, һайн юумэ яажа хэлэхэбта? Ушарынь юуб гэбэл, зүрхэ сэдьхэлдэ байһан юумэн хэлэнэй үзүүртэ гарадаг ха юм+. 35Һайн хүн үнэтэ баялиг сооһоо һайнииень гаргадаг, харин хара һанаатай хүн харата дорой суглуулбариһаа мууень гаргадаг. 36Зарга шүүбэриин болохо Үдэр таанад хэзээшьеб дэмы шашаһан үгэ бүхэнэйнгөө түлөө тоосоо хэжэ харюусахат гэжэ таанарта баталан хэлэнэб+. 37Тиигэжэ таанад өөһэдынгөө үгэнүүдһээ боложо зүбтэнэй тоодо гү, али үгы һаа буруутаһан зэмэтэнэй тоодо орохот»+.

Гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харуулха тухай эрилтэ табина

38•Тиигээд зарим Хуули заадаг багшанар болон фарисейнүүд: «Багша аа! Манда нэгэ гайхамшагта дүлгэ тэмдэг үзүүлхыешни хүсэнэбди», – гэбэ+.

39Тиихэдэнь Иисус тэдэндэ харюусаба: «Харата муухай, забхай оршон үеын зон, гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харахаяа һанаба гүт? Теэд Иона лүндэншэтэй ушарһан гайхамшагта дүлгэ тэмдэгһээ ондоо дүлгэ тэмдэг таанадта үгтэхэгүй+. 40Яажа Иона халим загаһанай гэдэһэн дотор гурбан үдэр, гурбан һүни үнгэргөө һэм, тон тиигэжэл Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн гурбан үдэр, гурбан һүни соо газарай гүндэ оршохо. 41Зарга шүүбэриин Үдэрэй болоходо Ниневи хотынхид бодожо, таанадые буруушаан гэмнэхэ, юундэб гэбэл, тэдэнэр Ионын номнол шагнаад, нүгэлнүүдээ орхижо, Бурханда хандаһан юм. Харин мүнөө эндэ Ионоһоо бүри шухала нэгэн байна гэжэ таанадта хэлэнэб+. 42Зарга шүүбэриин болохо Үдэр Урда зүгэй хатан бодожо, таанадые буруушаан гэмнэхэ. Тэрэ хатан Соломон хаанай сэсэн үгые шагнахаяа газарай мухарһаа ерэһэн байгаа бшуу. Теэд мүнөө эндэ Соломонһоо бүри шухала нэгэн байна.

Хорото ада шүдхэрэй бусажа ерэһэн тухай

43•Хүнэй бэеһээ гараһан ада шүдхэр уһагүй сүл губяар тэнэжэ, амар заяа бэдэрээд, олохогүйдөө: 44„Байһан гэртээ бусахам даа“, – гэдэг. Бусажа ерэхэдэнь, гэрынь эзэлэгдээгүй, хамагдаһан, сэбэрлэгдэһэн байдаг. 45Тиигээд тэрэ ада шүдхэр өөрһөөн һураггүй хоротой ондоо долоон ада шүдхэрые абажа ерэдэг. Тэдэнь үнөөхи гэртэнь орожо байрладаг. Тиигэхэдэнь тэрэ хүниинь урдынхидаа ороходоо бүри ехээр тамаа үзэдэг. Тон энээндэл адляар энэ оршон үеын зон иимэ дорой байдалтай болохо», – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

Иисусай эжы ба аха дүүнэрынь

46•Иисусай иимэ мэтээр улад зониие һургажа байха үедэнь тэрэнэй эжы, дүүнэрынь тэрээнтэеэ хөөрэлдэхэ һанаатай ерээд, гэрэй газаа зогсожо байба+. 47Тиимэһээ нэгэ хүн Иисуста: «Хара даа, эжышни, дүүнэршни газаа зогсожо байна. Шамтайгаа хөөрэлдэхэ һанаатай байна», – гэбэ.

48Иисус тэрэ хэлэһэн хүндэ: «Эжымни хэн бэ, аха дүүнэрни хэд бэ?» – гэжэ хэлэбэ. 49Тиигээд шабинар тээшээ гараараа заагаад, «Хара даа, эжымни, аха дүүнэрни эдэ гээшэ. 50Огторгойдо оршодог Эсэгымни эрхэ хүсэл бүтээгшэд минии аха дүүнэр, эгэшэ дүүнэр, эжымни гээшэ», – гэбэ+.

13

Таряашан тухай һургаалта үгэ

13^1•Иисус тэрэ үдэртөө гэрһээ гараад, далайн эрьедэ ошожо һууба. 2Хажуудань хара мянган зоной суглархада, Иисус онгосодо һууха болобо, тиихэдэнь улад зон бүгэдөөрөө далайн эрьедэ зогсобо. 3Тэрэ һургаалта үгэнүүдые хөөрэн, улад зониие олон юумэндэ һургаба: «Нэгэ таряашан таряа тарихаяа гараба. 4Үрэһэеэ сасахадань, зариманиинь харгын хажууда унаба, тэдэнииень шубууд ерэжэ тоншобо. 5Зарим үрэһэниинь хүрьһэ багатай, шулуутай газарта унаба, тиигээд нимгэн хүрьһэтэй газарһаа түргэн бултайба. 6Харин наранай гарахада, гүнзэгы үндэһэлээгүй зүлгэ ногоон уршыгаад хаташаба. 7Баһа зарим үрэһэнүүд үүргэнэ соо унажа, хөөгтэ даруулагдаба. 8Зарим үрэһэниинь үрэжэлтэй газарта унажа, һайн ургаса үгэбэ: нэгэ зариманиинь тариһанһаа зуу дахин ехэ, нүгөөдүүлынь жара дахин ехэ, бусадынь гуша дахин ехэ үрэ үгэбэ. 9Шэхэтэй юм һаа, анхарагты!»+

Һургаалта үгэнүүдэй зорилго тухай

10•Шабинарынь Иисуста дүтэлжэ: «Ши юундэ улад зондо таамаг удхатай һургаалта үгэнүүдые хэлэнэбши?» – гэжэ һураба.

11Тиихэдэнь Иисус иигэжэ харюусаба: «Огторгойн хаан түрэ тухай гүн нюусанууд таанадтал тайлбарилагдана+. 12Ушарынь юуб гэбэл, юумэтэй байһан хүндэ нэмэгдэжэ үгтэхэ, тиимэһээ тэрэ хүн улам арьбажаха. Юумэгүй байһан хүнһөө һүүлшын юумэниинь абтаха+. 13Юундэ тэдэндэ таамаг удхатай һургаалта үгэнүүдые хэлэнэбиб гэбэл, тэдэнэр хаража байһанаа обёорногүй, шагнажа байһанаа дууланагүй, юумэ ойлгоногүй. 14Тиихэдээ Исайя лүндэншын тэдэн тухай уридшалан хэлэһэн ёһоор болоно:

„Хүнүүд хэдышье шагнаад, ойлгохогүй;
хэдышье шэртэжэ хараад, юумэ обёорхогүй.

15Юундэб гэбэл, эдэ зоной сэдьхэлынь мохоороо,
шэхэнь таглараа,
нюдэнь анигдаа.
Тиимэһээ тэдэ нюдөөрөө юумэ харанагүй,
шэхээрээ дууланагүй,
ухаагаараа юумэ ойлгоногүй,
тэдэниие аргалжа эдэгээхымни тула
намда ханданагүй“+.

16Харин таанад аза жаргалтайт: нюдэнтнай харана, шэхэтнай дуулана+. 17Олон лүндэншэд, Бурханай хүнүүд таанадай хаража байһан юумэ харахые ехээр хүсэбэшье, хараагүй, таанадай дуулажа байһан юумэ дуулаха дуратай байгаад, дуулажа шадаагүй гэжэ таанадта баталан хэлэнэб+.

Таряашан тухай һургаалта үгын удхые Иисус тайлбарилна

18•Мүнөө таанар таряашан тухай һургаалта үгын удха ушарые шагнагты. 19Бурханай хаан түрэ тухай мэдээсэл шагнаад, юумэ ойлгоогүй хүнүүд – харгын хажууда сасагдаһан үрэһэндэ адли юм. Тэдэндэ муу шолмос ерээд, сэдьхэл зүрхэндэнь таригдаһые абаад арилдаг. 20Шулуутай газарта унаһан үрэһэн гээшэнь мэдээсэл шагнаад, тэрэниие гансата баяртайгаар хүлеэн абаһан хүнүүд тухай хэлэгдэнэ. 21Зүгөөр тэрэ мэдээсэл сэдьхэлдэнь гүнзэгы үндэһэлөөгүй ушарһаа удаан тогтодоггүй: мэдээсэлэй түлөө зоболонгой тохёолдоо һаань, али мүрдэжэ намнажа эхилээ һаань, тэрэниие удангүй орхижорхидог+. 22Үүргэнэ соо унаһань иимэ удхатай: хэн нэгэн мэдээсэл дуулажа абабашье, энэ ажамидаралайнгаа түлөө оролдолгонь, эд зөөридэ обтолгонь мэдээсэлые даражархидаг, тиин тэрэ мэдээсэл ямаршье үрэ дүнгүй байдаг+. 23Үрэжэлтэй хүрьһэндэ таригдаашань иимэ удхатай: мэдээсэл шагнаад, тэрэниие ойлгоһон хүнүүд аша үрэ ехэтэй юм – тэдэнэй нэгэ зариманиинь тариһанһаа зуу дахин ехэ, нүгөөдүүлынь жара дахин ехэ, баһа бусадынь гуша дахин ехэ үрэжэлтэй байдаг»+.

Таряан дундуур ургаһан буртаг үбһэн тухай һургаалта үгэ

24Иисус ондоо һургаалта үгэ тэдэндэ хэлэбэ:

«Огторгойн хаан түрэ иимэ нэгэ ушартай адлишаажа болохо: Нэгэ хүн таряаландаа һайн үрэһэ тариба гэхэ. 25Хүнүүдэй унтахада, дайсаниинь ерээд, шэниисынь хоорондуур буртаг үбһэ таряад ябашоо ха. 26Таряалангайнь ногоорон, эдеэшэжэ эхилхэдэ, буртаг үбһэншье бултайжа харагдаба. 27Гэрэй эзэндэ зарасанарынь ерээд: „Эзэн аа! Ши таряаландаа һайн үрэһэ таряа бэшэ һэн гүш? Теэд хаанаһаа тэндэшни буртаг үбһэн ургааб?“ – гэбэ. 28„Дайсан хүн тиимэ юумэ хээ“, – гэжэ эзэниинь тэдээндээ хэлэбэ. Тиихэдэнь зарасанарынь: „Хүсэбэлшни, бидэ ошожо буртаг үбһэ түүхэбди“, – гэбэ. 29Зүгөөр гэрэй эзэн иигэжэ харюусаба: „Үгы, буртаг үбһэ түүхэдээ, тэрээнтэй хамта шэниисын таряа түүлсэжэ болохот. 30Таряа хуряалгын болотор али алинииньшье ургажа байг. Ургаса хуряаха хаһада таряа хуряагшадта түрүүн буртаг үбһыень суглуулжа боогоод, галдахыень захихаб, тиигэһэн хойнонь шэниисэ суглуулжа, амбаартамни хадагалхые захихаб“»+.

Горчицын үрэһэн тухай һургаалта үгэ

31•Иисус баһа ондоо һургаалта үгэ дурадхан хэлэбэ:

«Огторгойн хаан түрэ иимэ ушартай адлишаажа болохо: Нэгэ хүн таряаландаа горчицын үрэһэ тариба гэхэ. 32Тэрэ үрэһэн бусад хүрэнгэнүүдэй захада эгээн жэжэхэншье һаа, ургахадаа, ямаршье ургамалһаа ехэ модон боложо ургадаг. Тиихэдэнь тэнгэриин шубууд ниидэжэ ерээд, мүшэр соонь уургайгаа түхеэрдэг»+.

Эһээбэри тухай һургаалта үгэ

33Иисус тэдэндэ ондоо һургаалта үгэ хэлэбэ:

«Огторгойн хаан түрэ эһээбэритэй сасуулжа болохо: нэгэ эхэнэр багахан эһээбэри абажа, гурбан хэмжүүрэй гурилтай худхажа эһэтэрынь эдьхэбэ»+.

Иисусай һургаалта үгэ хэрэглэһэнэй ушар

34Иисус эдэ бүгэдые улад зондо һургаалта үгэнүүдээр зураглажа байгаа, һургаалта үгэнүүдые хэрэглэнгүй юумэ хөөрэдэггүй бэлэй. 35«Би һургаалта үгэнүүдые тэдэндэ хэлэхэб, юртэмсын бүтээгдэхэһээ нааша нюуса байһан бүхы юумэнүүдые тайлбарилхаб», – гэжэ лүндэншын хэлэһэниинь бүтэжэ байгаа.

Буртаг үбһэн тухай һургаалта үгын удхые тайлбарилна

36Иисусай улад зониие табяад, гэртэ ороходонь, тэрээндэ шабинарынь дүтэлжэ: «Таряалан дээрэхи буртаг үбһэн тухай һургаалта үгын удха манда тайлбарилжа үгыш», – гэбэ.

37Тиихэдэнь Иисус харюусаба:

«Һайн үрэһэ таригшань Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн гээшэ. 38Таряалан гээшэнь газар дэлхэй мүн. Һайн үрэһэниинь Бурханай хаан ороной хүнүүд, харин буртаг үбһэниинь шолмосой хүнүүд мүн+. 39Буртаг үбһэ тариһан дайсан гээшэнь альбан шолмос гээшэ. Хадалан – хамаг юумэнэй эсэсынь, тиин таряа хадагшад – Бурханай Эльгээмэлнүүд гээшэ+. 40Буртаг үбһэ түүжэ галда шатааһантай тон адли юумэн хамаг юумэнэй эсэстэ болохо: 41Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Эльгээмэлнүүдээ ябуулха, тэдэнь хаан орон соонь бүхы буруу ябадалтаниие болон бусад зониие нүгэлдэ оруулагшадые суглуулха,+
42тиигээд тэдэниие гал дүлэ руу хаяха. Тэндэ хүнүүд бархиралдаха, шүдөө хабиралдаха+. 43Харин үнэн сэдьхэлтэн Эсэгынгээ хаан түрэ соо нарандал адляар яларха. Шэхэтэй юм һаа, анхарагты!+

Далда хадагалагдаһан баялиг тухай һургаалта үгэ

44Огторгойн хаан түрэ баһа иимэ юумэндэ адли: Нэгэ хүн таряалан соо хадагалагдаһан баялиг эрдэни олоод, тэрэнээ һөөргэнь нюуба. Олзодоо аргагүй ехээр баярлаһан хүн бүхы зөөриеэ наймаалаад, үнөөхи таряалан худалдажа абаба.

Үнэтэй субад эрдэни тухай һургаалта үгэ

45Огторгойн хаан түрэ баһа үнэтэй субад эрдэни бэдэрһэн наймаашанай 46дээдэ зэргын субад эрдэни олоод, бүхы зөөриеэ наймаалан, тэрэниие худалдажа абаһантай адли юм.

Губшуур тухай һургаалта үгэ

47Баһа Огторгойн хаан түрэ иимэ юумэндэ адли: Загаһашад губшуураа далайда хаяжа, элдэб түрэлэй загаһа бариба гэе+. 48Тиигээд дүүрэшэһэн губшуураа эрьедэ татажа гаргамсаараа загаһа илгажа оробо: һайн загаһыень үлөөгөөд, муунуудыень хаяба+. 49Хамаг юумэнэй эсэстэ эгээл тиимэ юумэн болохо: Бурханай Эльгээмэлнүүд ерэжэ, нүгэл хэгшэдые үнэн сэдьхэлтэнэй дундаһаа илгаха,+
50тиигээд тэдэ нүгэл хэгшэдые галтай пеэшэн руу хаяха: тэндэ хүнүүд бархиралдаха, шүдөө хабиралдаха»+.

Шэнэ болон урданай баялиг тухай

51Иисус шабинарһаа: «Эдэ бүгэдые таанар ойлгобо гүт?» – гэжэ һураба.

Тиихэдэнь шабинарынь: «Ойлгообди!» – гэжэ харюусаба.

52Иисус тэдэндэ иигэжэ хэлэбэ: «Огторгойн хаан түрэ дахаһан алишье Хуули заадаг багша эрдэни баялигайнгаа санһаа шэнэшье, мүн урданайшье баялигуудые абажа хэрэглэдэг эзэндэ адли юм».

Нютагтаа лүндэншэ нэрэ хүндэтэй болодоггүй

53•Эдэ һургаалта үгэнүүдээ түгэсхөөд, Иисус тэрэ нютагһаа гаража, 54өөрынгөө түрэл хото ерэбэ. Тиигээд мүргэлэй гэр соо зониие һургаба.

«Иимэ сэсэн ухаан, гайхамшагта хэрэгүүдые бүтээхэ хүсэ энэшни хаанаһаа абанаб?» – гэжэ тэрэниие шагнаһан зон гайхалсаба+.

55«Энэмнай дарханай хүбүүн бэшэ гү? Эхэнь Мария бэшэ гү? Яков, Иосиф, Симон, Иуда гэгшэд дүүнэрынь бэшэ гү+? 56Дүү басагадынь бултадаа эндэ ажамидардаг бэшэ гү? Яажа энэшни эдэ бүгэдые бүтээнэ гээшэб?»

57Тиигэжэ зон тэрэнэй талаар һэжэглэбэ. Иисус тэдэндэ:

«Лүндэншэдые нютагынхидһаань, гэр бүлэһөөнь бусад зон булта хүндэлжэ ябадаг юм», – гэжэ хэлэбэ+.

58Улад зоной этигэл һүзэггүй байһан туладань Иисус нютагтаа гайхамшагта хэрэгүүдые ехээр бүтээбэгүй.

14

Уһаар Арюудхагша Иоаннай ами таһалба

14^1•Тэрэ үедэ Галилей можын Ирод захирагша Иисус тухай һураг дуулаад: 2«Энэ Уһаар арюудхагша Иоанн байна. Энэшни амидыраа, тиимэһээл гайхамшагта хэрэгүүдые бүтээнэ», – гэжэ албатандаа хэлэбэ+.

3Урдань Ирод Филипп дүүгэйнгээ Иродиада һамганһаа боложо Иоанные барижа хүлеэд, түрмэдэ хаахыень захирһан байгаа+. 4Юундэб гэхэдэ, Иоанн: «Ши Иродиадатай һууха ёһогүйш», – гэжэ Иродтэ хэлэһэн байгаа. 5Ирод Иоанные алахаяа һанабашье, улад зонһоо айгаа, ушарынь гэхэдэ, улад зон Иоанные лүндэншэ гэжэ тоолодог байгаа+.

6Иродэй түрэһэн үдэрэй найрта Иродиадын басаганиинь айлшадай урда хатаржа, Иродтэ ехээр һайшаагдаба. 7Тиимэһээ басаганай ямаршье эриһэн юумые үгэхэб гэжэ Ирод амалба. 8Эхынгээ һургаһан ёһоор басаган:

«Мүнөө эндэ Уһаар арюудхагша Иоаннай толгойе табаг дээрэ табяад намда үгэ!» – гэжэ хэлэбэ.

9Тиихэдэнь Ирод хаан һанаата болобошье, бүхы айлшадай урда үгөө үгэһэн тула басаганай хүсэл дүүргэгты гэжэ захирба. 10Тиимэһээ түрмэ соо Иоаннай толгойе таһа сабшаба. 11Тиигээд толгойень табаг дээрэ табяад, басаганда асараа, тэрэнь эхэдээ абаашажа үгөө. 12Иоаннай шабинарынь бэеыень абаашажа хүдөөлүүлээ бэлэй. Тиигээд энээн тухай Иисуста ошожо дуулгаа һэн+.

Иисус таба мянган хүниие садхааба

13•Иисус Иоанн тухай дуулаад, байһан газарһаа гансаараа онгосоор тамаржа эзэгүй зэлүүд газарта ошобо. Энээн тухай улад зон дуулаад, тура хотонуудһаа гаража, хойноһоонь ябагаар ошобо. 14Иисус онгосоһоо буухадаа олон зониие хараад, тэдэниие хайрлан, үбшэнтэнииень аргалжа эдэгээбэ. 15Үдэшэ болоходо, Иисусай шабинарынь тэрээндэ ерэжэ: «Энэ эзэгүй газар байна, тиигээдшье орой болоо. Хүдөө тосхонуудта ошожо, эдихэ юумэ худалдажа абахыень улад зоноо табииш», – гэбэ. 16Зүгөөр Иисус тэдэндэ: «Улад зоной ошоһоной хэрэггүй, таанад тэдэндэ эдихэ юумэ үгэгты», – гэжэ хэлэбэ. 17Тиихэдэнь шабинарынь: «Бидэ оройдоол табахан монсогор хилээмэтэй, хоёр загаһатай байнабди», – гэжэ харюусаба.

18«Тэдэнээ иишэнь намда абажа ерэгты», – гэжэ Иисус хэлэбэ. 19Тэрэ улад зондо ногоон дээрэ һуухыень захирба. Тиигээд табан хилээмэ, хоёр загаһыень абажа, тэнгэри өөдэ шэртэн, Бурханда баяр баясхалан хүргэбэ. Удаань хилээмэ хухалжа, шабинартаа үгэбэ, тэдэнь улад зондо дам тарааба. 20Зон бүгэдөөрөө эдижэ садаба. Тиигэхэдэнь эдеэнэй үлөөдэһөөр арбан хоёр түрсүүгые дүүргэбэ. 21Эхэнэрнүүдһээ, үхибүүдһээ гадна тэндэ табан мянга шахуу эрэшүүл эдеэлһэн байба+.

Иисусай уһан дээгүүр ябаһан тухай

22•Тиигээд Иисус шабинараа онгосодо һуулгажа, түрүүндэнь далайн нүгөө бэедэ тамаржа ошохыень захирба. Харин өөрөө улад зоной таратар үлөө һэн. 23Зоноо тараагаад, Иисус хада өөдөө зальбархаяа гансаараа гараба. Үдэшэндөөшье тэрэ тэндэ гансаараа байгаа+. 24Эгээл тэрэ үедэ шабинарайнь тамаржа байһан онгосо далайн тэгэндэ хүрөөд, урдаһаань һалхинай үлеэхэдэ, долгиндо сохюулжа байба. 25Үүр сайхын урдахана[*] Иисус далайн уһан дээгүүр ябаад, шабинартаа ошоо һэн. 26Шабинарынь тэрэнэй уһан дээгүүр ябаһыень хараад, айн мэгдэжэ: «Энэ хии үзэгдэл байна», – гэжэ айһандаа хашхаралдаба+. 27Зүгөөр Иисус тэдэнтэй дары дуугаралсан: «Зоригтой байгты. Энэ биб, бү айгты», – гэбэ. 28Пётр тэрээндэ: «Дээдын Эзэн аа, хэрбээ энэ үнэхөөрөө ши юм һаа, намайе уһан дээгүүр ябаад, шамда ерэхыемни захирыш», – гэбэ.

29Тиихэдэнь Иисус: «Ерэ», – гэбэ. Пётр онгосоһоо гараад, багшынгаа урдаһаа уһан дээгүүр ябаба. 30Теэд шанга һалхинай үлеэхые обёорходоо айгаад, уһанда шэнгэжэ эхилбэ.

«Дээдын Эзэн! Намайе абарыш», – гэжэ тэрэ хашхарба.

31Иисус тэрэ дороо гараа һарбайжа, Пётрые дүнгэн баряад:

«Ямар бирагүй этигэл һүзэгтэйбши! Юундэ һэжэглэбэш?» – гэбэ+.

32Тэдэ хоёрой онгосодо һуухатайнь сасуу һалхин намдаба. 33Онгосодо байһан шабинарынь Иисуста мүргэжэ: «Ши үнэхөөрөөл Бурханай Хүбүүн байнаш», – гэбэ+.

Иисус Геннисаредтэ үбшэнтэниие эдэгээбэ

34Иисус шабинартайгаа далай гаталжа, Геннисаредэй газарта хүрэжэ ерэбэ+. 35Тэндэхи зон Иисусые таняад, бүхы оршон тойронхи газарта хүнүүдые эльгээжэ, хамаг үбшэнтэниие тэрээндэ асаржа байгаа.

36Хубсаһандатнай халташье хүрэхые зүбшөөгыт даа гэжэ тэдэ Иисусһаа гуйба. Тиигээд хубсаһандань хүрэһэн хүн бүхэн эдэгэбэ.

15

Үбгэ эсэгэнэрэй заншал тухай

15^1•Тиигээд Иерусалимһаа хэдэн Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд Иисуста ерэжэ:

2«Шабинаршни юундэ үбгэ эсэгэнэрэймнай заншалнуудые баримталнагүйб? Тэдэнэршни эдихынгээ урда тээ гараа угаанагүйл», – гэбэ+.

3Иисус тэдээндэ иигэжэ харюусаба: «Тиихэдээ юундэ таанар Бурханай захяа заабари дүүргэнгүй, өөһэдынгөө ёһо гуримые баримталнабта+? 4„Аба эжы хоёроо хүндэлэ“ гэжэ Бурхан заабарилаа бэшэ һэн гү? Мүн баһа „Аба эжы хоёроо муушалһан хүн үхэлдэ хүртэхэ“ гээ бэшэ һэн гү? 5Харин таанар эхэ эсэгэдээ үгэжэ туһалха аргатай байһан юумэеэ: „Би Бурханда үргөөб“ гэжэ хэлэбэл, 6өөрынгөө эхэ эсэгые хүндэлхэ хэрэггүй гэжэ заанат. Тиигэжэ таанар Бурханай захяа заабари сахингүй, өөһэдынгөө тогтооһон ёһо заншалаар һэлгэнэт. 7Хоёр нюуртан! Таанар тухай лүндэншэ Исайя үнэн сохомые уридшалан хэлээ һэн лэ:+

8„Энэ улад зон хэлэ амаараа намайе хүндэлнэ,
харин зүрхэ сэдьхэлдээ нам тухай огто бодоногүй.

9Хүнүүдэй зохёоһон ёһо гуримуудта һургажа байхадаа,
тэдэ дэмы намда мүргэнэ даа“»+.

Ямар юумэнүүд хүниие бузарланаб?

10Иисус улад зониие дуудаад:

«Хэлэһыемни шагнажа, ойлгохые хэшээгты! 11Амандатнай ородог эдеэн таниие бузарладаггүй, харин аманһаатнай гарадаг муухай үгэнүүд таниие бузарладаг юм», – гэжэ хэлэбэ+.

12Тиихэдэнь шабинарынь Иисуста ойртоод: «Хэлэһэн үгэнүүдшни фарисейнүүдэй һанаанда таарабагүй гэжэ мэдэнэ гүш?» – гэжэ һураба.

13Иисус иигэжэ харюусаба: «Тэнгэридэ байгша Эсэгымни таряагүй ямаршье ургамал үндэһэтэйгөө хамта абтажа хаягдаха+. 14Тэдэн тухай һанаагаа огто бү зобогты. Тэдэнэр һохор хүнүүдэй һохор ударидагшад мүн; теэд һохор хүн һохорые хүтэлжэ ябабал, хоюулаа нүхэ руу унаха юм»+.

15«Хүниие бузарладаг юумэнүүд тухай хөөрэһэнөө маанадта тайлбарилжа үгыш даа», – гэжэ Пётр гуйба.

16«Хэлэһыемни хэнтнайшье мүнөө болотор ойлгоогүй гээшэ гү? 17Ойлгоногүй аалта, амандаа хэһэн эдеэтнай хотондотнай ороод, һүүлдэнь бэеһээтнай гарадаг. 18Харин аманһаатнай гараһан үгэнүүд зүрхэ сэдьхэлһэйтнай гарадаг; тэдэтнай таанадые бузарладаг ха юм+. 19Ушарынь юуб гэбэл, зүрхэнһөөтнай хара һанал бодолнууд гарадаг, тиигээд таанадые алахада, эрэдээ гү, али эхэнэртээ урбахада, забхай зальхай ябадалда, хулгай хэхэдэ, бусадые хардахада, муушалхада түлхидэг юм+. 20Эдэ бүхы ябадалнууд таанадые бузарладаг. Зүгөөр угаагдаагүй гараараа юумэ эдихэдээ таанад бэеэ бузарладаггүйт».

Эхэнэрэй һүзэг этигэл тухай

21•Иисус байһан газарһаа хүдэлжэ, Тир Сидон хотонуудай шадархи газар дайдада хүрэжэ ерэбэ. 22Тэндэ ажаһуудаг нэгэ хананей эхэнэр Иисуста ерэжэ: «Дээдын Эзэн, Давидай үри һадаһан, намайе хайрлажа үршөөгыш! Басагамни ада шүдхэртэ барюулаад, аймшагтай зобожо байна», – гэжэ хашха уухи табиба+.

23Теэд Иисус тэрэ эхэнэртэ юушье хэлэбэгүй. Тиихэдэнь тэрэнэй шабинарынь дүтэлжэ: «Энэ эхэнэрые ябуулыш, хойноһоомнай дахаад лэ, хашхараад лэ һаланагүйл», – гэжэ гуйба.

24«Би имагтал Израилиин төөрижэ хосорһон хонидто эльгээгдэһэн байгааб», – гэжэ Иисус харюусаба+.

25Харин тэрэ эхэнэр бүри ойртоод, Иисусай урда дохин мүргэжэ: «Дээдын Эзэн! Намда туһалыш», – гэжэ гуйба.

26«Хүүгэдэй эдихэ хоол абаад, нохойнуудта хаяхань зохихогүй юм», – гэжэ Иисус тэрээндэ харюусаба+.

27Тиигэхэдэнь тэрэ эхэнэрынь: «Зүб даа, Дээдын Эзэн! Теэд эзэдэй шэрээ дээрэһээ унаһан бутархай нохойнуудшье эдидэг бшуу», – гэжэ урдаһаань хэлэбэ.

28Тиихэдэнь Иисус тэрээндэ: «Ай, эхэнэр! Шинии һүзэг этигэл ехэ байна! Һанаһан хүсэһэн юумэншни бүтэхэ!» – гэжэ харюусаба. Эгээл тэрэ үедэ эхэнэрэй басаганиинь эдэгэшэбэ.

Иисус олон зониие эдэгээбэ

29•Тэндэһээ Иисус Галилей далайн шадар ерэбэ. Һүүлдэнь нэгэ гүбээ дээрэ гаража һууба. 30Тэрээндэ олон зон ерэжэ байгаа. Тэдэ дохолон, һохор, хэлэгүй, бэртэһэн, мүн бусадшье элдэб янзын үбшэнтэй зониие Иисуста асаржа, хүлэйнь дэргэдэ һуулгаба. Тэдэ үбшэн зониие Иисус бултыень эдэгээбэ. 31Тиин хэлэгүй байһан зоной хэлэхые, бэртэһэн хүнүүдэй эдэгэхые, дохолонуудай ябахые, һохорнуудай хараатай болоһые хараһан зон аргагүй ехээр гайхаа бэлэй. Тиигээд Израилиин Бурханда алдар соло дуудаа һэн.

Иисус дүрбэ мянган хүниие садхааба

32Иисус шабинараа дуудажа: «Би эдэ зониие хайрланаб. Тэдэ намтай гурбан үдэр байлсаа, теэд мүнөө эдихэ юумэгүй болоод байна. Эдэниие үлэн хооһоор табиха дурагүй байнаб. Гэртээ бусаха замдаа эдэ һуларжа ядархал», – гэбэ+.

33Теэд шабинарынь: «Иимэ сүл губида эдэ олон зониие эдеэлүүлжэ садхааха хоол бидэ хаанаһаа абахабибди?» – гэжэ урдаһаань һураба.

34«Танда хэды шэнээн хилээмэн бииб?» – гэжэ Иисусай һурахада, тэдэнь: «Долоон хилээмэн, хэдэхэн загаһан бии», – гэжэ харюусаба.

35Иисус улад зониие һуухыень захирба. 36Тиигээд долоон хилээмэ, загаһа абажа, Бурханда баяр баясхалан хүргэбэ, тэдэнииень хухалаад, шабинартаа үгэбэ, шабинарынь улад зондо дам тараажа үгөө һэн. 37Хүн бүхэн дураараа эдижэ садаад, үшөө тиихэдэ эдеэнэй үлөөдэһэн долоон түрсүүгээр дүүрэн болоо. 38Эхэнэрнүүдһээ, үхибүүдһээ гадна дүрбэн мянган эрэшүүл эдеэлжэ садаһан байгаа+.

39Иисус улад зониие табяад, онгосодо һуужа, далайгаар тамаран, Магадан хотын шадархи газар дайдада хүрэжэ ерэбэ.

16

Гайхамшаг үзэгдэлнүүдые харуулха гэһэн эрилтэ

16^1•Хэдэн фарисейнүүд, саддукейнэр Иисусые туршаха зорилготойгоор тэрээндэ ойртобо. Тиигээд гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харуулхыень дурадхаба+. 2Иисус тэдэндэ харюусаба: «Үдэшэндөө огторгойн барагар улаан байбалнь, таанад: „Үглөөдэр сэлмэг байха“ гэдэгта. 3Харин үглөөгүүр огторгойн барагар улаан, бүрхэг байбалнь, таанад: „Мүнөөдэр бороо орохонь“ гэдэгта. Хоёр нюуртан! Таанад огторгой хараад, ямар үдэрэй болохые мэдэдэг аад, харин мүнөө сагай дүлгэ тэмдэгүүдые тайлбарилха аргагүй байнат. 4Харата муухай, забхай оршон үеын зон, гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харахаяа һанаба гүт? Теэд Иона лүндэншэтэй ушарһан гайхамшагта дүлгэ тэмдэгһээ ондоо дүлгэ тэмдэг таанадта үгтэхэгүй».

Тиигээд Иисус тэдэнһээ холодобо+.

Фарисейнүүдэй болон саддукейнэрэй эһээбэри

5•Шабинарынь хилээмэ абахаяа мартаад, далайн нүгөө эрьедэ тамаржа гараба. 6Иисус тэдэндэ: «Һэргэлэн байгты! Фарисей, саддукейнэрэй эһээбэриһээнь болгоомжолжо байгты», – гэжэ хэлэбэ+.

7Шабинарынь өөһэд хоорондоо: «Маанадай хилээмэ абаагүй хадамнай тиигэжэ хэлээ ёһотой», – гэлсэбэ.

8Энээниие Иисус мэдээд, тэдэндэ иибэ: «Этигэл багатан, таанар хилээмэ абаагүйбди гэжэ юундэ хоорондоо хэлсээбта+? 9Таанад мүнөө болотор ойлгобогүй гээшэ гүт? Табан хилээмээр табан мянган хүнэй садаһан тухай, үшөө тиихэдэ хэдэн түрсүүг үлөөдэһэнэй сугларһан тухай таанар һананагүй аалта+? 10Долоон хилээмээр дүрбэн мянган хүнэй садаһан тухай, үшөө тиихэдэ хэдэн түрсүүг үлөөдэһэнэй сугларһан тухай мартаа аалта+? 11Хилээмэн тухай таанарта хэлээгүй байһыемни мүнөө болотор ойлгоногүй гүт? Фарисейнүүдэй, саддукейнэрэй эһээбэриһээ һэргылжэ байгты!»

12Һүүлэй һүүлдэ шабинарынь хилээмэнэй эһээбэриһээ бэшэ, харин фарисейнүүдэй, саддукейнэрэй һургаалһаа һэргылэгты гэжэ хэлэһыень ойлгобо.

Пётр Иисусые Бурханай табисуурта гэжэ айладхана

13•Иисус Филиппэй Кесари хотын хажууда ерээд байхадаа, өөрын шабинарһаа: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн тухай хүнүүд юун гэнэб?» – гэжэ һураба.

14«Зарим хүнүүд шамайе Уһаар арюудхагша Иоанн гэнэ, бусадынь Илия гэжэ һанана, баһа нүгөөдүүлынь Иеремия гү, али ондоо лүндэншэдэй нэгэн гэлсэнэ», – гэжэ тэдэнь харюусаба+.

15«Теэд таанар намайе хэн гэжэ һананабта?» – гэжэ Иисус тэдэнһээ һураба.

16«Ши Бурханай табисуурташ, Амиды Бурханай Хүбүүнши», – гэжэ Симон Пётр харюусаба.

17Тиихэдэнь Иисус: «Ионын хүбүүн Симон, ши золтойш! Энэ үнэн зүбые шамда хүнэй һанаан нээгээ бэшэ, харин тэнгэридэ оршодог минии Эсэгэ тайлбарилаа+. 18Тиимэһээ би шамда хэлэнэб: ши Пётр[*] – шулуун гээшэш, тиин би энэ шулуун дээрэ өөрынгөө һүзэглэгшэдэй бүлгэмые бодхоохоб, тэрэнииемни үхэлшье өөрөө диилэхэгүй+. 19Огторгойн хаан ороной түлхюурые би шамда үгэхэб. Тиин газар дээрэ хориһон юумэншни огторгой дээрэ хоригдохо; газар дээрэ зүбшөөһэн юумэншни огторгой дээрэ зүбшөөгдэхэ», – гэбэ. 20Тиигээд Бурханай табисуурта байһан тухайнь хэндэшье хэлэхэгүйень Иисус шабинартаа захирба+.

Иисус зобохо, үхэхэ тухайгаа хэлэнэ

21•Тэрэ сагһаа эхилээд Иисус өөртэйнь юунэй ушарха тухай шабинартаа хэлэдэг болобо. «Би Иерусалим ошохо ёһотойб, тэндэ ахамадһаа, түрүү санаартанһаа, Хуули заадаг багшанарһаа боложо ехэ зоболон эдлэхэб. Би алуулхаб, тиигээд гурбан үдэрһөө амидырхаб», – гэдэг байба+. 22Тиихэдэнь Пётр тэрэниие хажуу тээшэнь дуудажа абаашаад: «Дээдын Эзэн, үгы даа! Тиимэ юумэн шамтай хэзээшье болохогүйнь болтогой!» – гэжэ зогсоожо байгаа.

23Иисус Пётрто хандан: «Холо боло намһаа, Сатана! Ши намда һаад хэнэш. Шинии һанал бодолнуудшни Бурханһаа үршөөгдэнэ бэшэ, харин хүн шанарһаашни бүрилдэнэ», – гэбэ+. 24Тиигээд Иисус өөрынгөө шабинарта хэлэбэ: «Намтай ябалсаха дуратай хүн өөр тухайгаа бодохоёо болёод, үдэр бүхэн хэрээһэеэ үргэлөөд[*], хойноһоомни яба+. 25Ами наһаяа гамнаха һанаатайшуултнай тэрэнээ алдаха; харин минии түлөө амияа үгэһэнтнай тэрэнээ алмаха+. 26Хэрбээ танай бүхы дэлхэйе олзолоод, ами һүнэһэеэ алдабалтнай, танда ашагтай гү? Үгыл даа! Таанад ямаршье юумэ түлөөд, ами һүнэһэеэ бусаажа шадахагүйлта. 27Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Эсэгынгээ алдар соо Эльгээмэлнүүдтэйгээ хамта һаяар ерэхэл, тиигээд хэһэн хэрэгэйнь зэргээр хүн бүхэниие шиидхэхэл+. 28Эндэ байгшадай зариман Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй хаан түрэеэ баряад заларжа ерэхые үзөөгүйдөө үхэхэгүй гэжэ таанадта баталан хэлэнэб»+.

17

Иисусай хубилалга

17^1•Зургаан хоногой үнгэрхэдэ, Иисус Пётрые, аха дүү Яков Иоанн хоёрые абажа, хүнүүдэй нюдэнһөө далда байдаг үндэр хада өөдэ гараба+. 2Тэндэ Иисус шабинарайнгаа урда хубилба: нюурынь наран шэнгеэр ялараа, хубсаһаниинь туяа мэтэ сагаан болоо+. 3Гэнтэ тэрээнтэй хөөрэлдэжэ байһан Моисей Илия хоёр бии болооо. 4Пётр Иисуста: «Дээдын Эзэн! Эндэ байхадамнай манда ямар һайн гээшэб! Хэрбээ хүсэбэлшни, эндэ гурбан майхан бодхоохобди: нэгыень шамда, нэгыень Моисейдэ, үшөө нэгыень Илияда», – гэбэ.

5Тиигэжэ хэлэжэ байтарнь ялагар үүлэнэй һүүдэр тэдэниие хушаба, үүлэнһээ: «Энэ минии инаг хайрата Хүбүүмни юм, намда таатай юм; үгыень дуулагты», – гэһэн абяан дуулдаба+.

6Энэ абяае дуулахадаа, шабинарынь ехээр айжа, уруугаа хаража газарта унаба. 7Зүгөөр Иисус дүтэлжэ, тэдэниие гараараа хүрөөд: «Бодогты, бү айгты», – гээ. 8Тэдэнэй өөдөө харахадань, Иисусһаа ондоо хэншье тэдэндэ харагдабагүй.

9Шабинартаяа хадаһаа буужа ябахадаа, Иисус: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй үхөөд амидыртар, энэ үзэһэнөө хэндэшье бү хөөрэгты», – гэжэ тэдээндээ захирба+.

10«Хуули заадаг багшанар юундэ Бурханай табисуурта Христосой ерэхын урда тээ Илия лүндэншэ ерэхэ ёһотой гэдэг бэ?» – гэжэ шабинарынь Иисусһаа асууба.

11Тиихэдэнь Иисус: «Үнэхөөрөө Илия түрүүн ерэжэ, бүхы юумые бэлэн болгохо ёһотой. 12Гэбэшье Илия заларжа ерээ, харин хүнүүд тэрээниие таняагүй, дура зоргоороо тэрээнтэй болоо гэжэ танда хэлэхэ байнаб. Эгээл тиигэжэ тэдэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие зобоохо юм», – гэжэ харюусаа.

13Тиихэдэнь Уһаар Арюудхагша Иоанн тухай тэрэ хэлэнэ гэжэ шабинарынь ойлгобо+.

Ада шүдхэртэ барюулһан хүбүүе эдэгээбэ

14•Иисусай шабинартайгаа улад зондо бусажа ерэхэдэнь, тэрээндэ нэгэ хүн ойртоод, урдань үбдэг дээрээ һүгэдэн, 15«Эзэн! Минии хүбүүе үршөөжэ хайрлыш. Тэрэмни таталзажа унадаг, ада шүдхэрэй хэрзэгыгээр добтолходо, гал, уһа руу ходо һүрэдэг. 16Би тэрэнээ танай шабинарташье асарааб, теэд тэдэ эдэгээжэ шадаагүй», – гэжэ хэлэбэ.

17«Этигэл һүзэггүй, забхай ябадалтай зон аа! Үшөө хэды шэнээн таанадтай байхабиб? Үшөө хэды болотор таанадые тэсэжэ байхабиб? Хүбүүгээ наашань намда абаад ерэ», – гэжэ Иисус хэлэбэ. 18Иисусай ада шүдхэртэ захирхадань, тэрэнь хүбүүнэй бэе сооһоо гаража, хүбүүн дары эдэгэшөө һэн+.

19Хожомынь шабинарынь Иисуста дүтэлжэ: «Яахадаа бидэ тэрэ ада шүдхэрые даража шадабагүй гээшэбибди?» – гэжэ гансаараа байхадань һураба.

20Иисус тэдэндэ харюусаба: «Таанарай этигэл багадаһанда тиигээ. Хэрбээ таанад горчицын жэжэхэн үрэһэнэйшье шэнээхэн этигэлтэй байжа, энэ хадада хандан: „Эндэһээ хүдэлжэ тиишээ боло“ гээ һаатнай, хада тиишэлхэ юм. Таанар юушье хэжэ шадаха һэнта гэжэ танда баталан хэлэнэб+. 21Эдэ мэтын ада шүдхэрнүүдые имагтал зальбаралаар, масаг сахин даража болохо юм[*]».

Иисус дахин үхэхэ тухайгаа хэлэнэ

22-23•Бүхы шабинарайнгаа Галилейдэ суглараад байхада Иисус тэдээндээ өөр тухайгаа: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүнүүдэй гарта тушаагдахань, тиигээд тэрэ алуулаад, гурбадахи үдэртөө амидырха», – гэжэ хэлэбэ. Шабинарынь булта ехээр гашуудаба+.

Бурхан Һүмэдэ алба татабари түлэхэ тухай

24Иисусай шабинартайгаа Капернаумда ерэхэдэнь, Бурхан Һүмын алба татабари суглуулагшад Пётрто ойртоод: «Багшатнай Бурхан Һүмэдэ алба татабари түлэхэ гү?» – гэжэ һураба+.

25«Түлэнгүй яахаб», – гэжэ Пётр хэлээ.

Тиигээд Пётрой гэртэ ороходонь, Иисус түрүүлэн: «Симон, ши юун гэжэ һананабши? Энэ дэлхэйн хаашуул хэнһээ түлөөһэ, алба татабари абадаг бэ? Өөһэдынгөө албатанһаа гү, али хариин зонһоо абадаг гү?» – гэжэ һураба.

26Пётр тэрээндэ: «Хариин зонһоо абадаг», – гэжэ харюусаа. Иисус тиигэхэдэнь: «Тиимэһээ албатан зондонь түлэхэ хэрэггүй гэһэн удхатай бэшэ аал? 27Зүгөөр бидэ эдэ зониие сухалдуулхагүйбди. Тиимэһээ ши далайн эрьедэ ошожо, загаһа хахуулида. Хахуулидашни ороһон түрүүшын загаһа абаад, амандань мүнгэ[*] олохош. Тэрэниие абаад, алба татагшадта минии түлөө, өөрынгөөшье түлөө үгөөрэй», – гээ һэн+.

18

Хэн агууехэнь бэ?

18^1•Тэрэ үедэ шабинарынь ерээд: «Огторгойн хаан түрэдэ хэниинь агууехэб?» – гэжэ Иисусһаа һураба. 2Тиихэдэнь Иисус нэгэ үхибүүе дуудажа, шабинарайнгаа урда байлгаад, 3хэлэбэ: «Хэрбээ таанар хубилжа, үхибүүдтэл адли болоогүй һаа, Огторгойн хаан орондо орохогүйт гэжэ баталан хэлэнэб+. 4Энэ үхибүүндэл адли хэн номгон даруу болоноб, тэрэ Огторгойн хаан түрэдэ үлэмжэ ехэнь гээшэ. 5Минии нэрээр иимэ нэгэ үхибүүе тогтоожо абаһан хүн намайе тогтоожо абаһан болоно+.

Нүгэл шэбэлдэ түлхихэ тухай

6Зүгөөр намда этигэгшэ эдэ багашуулай нэгыеньшье нүгэл хилэнсэдэ түлхиһэн хүн дээрэ аймшагтай хэһээлтэ бууха. Тэрэ хүнэй хүзүүндээ тээрмын шулуу уюулаад, далайн гүн руу шэдүүлжэ шэнгэбэлнь, тэрээндэ өөртэнь дээрэ байха һэн. 7Хүнүүдые нүгэл хилэнсэдэ түлхидэг юумэнүүдһээ боложо газар дэлхэйдэ уй гашуудал тулгарна. Зүгөөр хүнүүдые нүгэл хилэнсэдэ түлхидэг юумэнүүд ходо олдоод лэ байха, тиигээд нүгэл хилэнсэдэ түлхигшэ аймшагтай уй гашуудал үзэхэ+. 8Хэрбээ гарайшни гү, али хүлэйшни нүгэлдэ шамайе оруулаа һаань, тэдэнээ таһа сабшаад хая, хоёр гартайгаа, хоёр хүлтэйгөө залиршагүй галай тамада хаягданхаар, гаргүйгөөр гү, али хүлгүйгөөр хэтэдээ амиды ябабалшни дээрэ+. 9Хэрбээ нюдэнэйшни нүгэлдэ шамайе оруулаа һаа, тэрэнээ һуга татаад хая. Хоёр нюдэтэйгөө галай тама руу хаюуланхаар, үрөөһэн нюдэтэйгөө хэтэдээ амиды ябабалшни дээрэ+.

Үгы болоһон хонин тухай һургаалта үгэ

10•Таанад эдэ багашуулай нэгыеньшье доогуур бү харагты, тэдэнэй тэнгэридэ оршогшо һахюуһан – Эльгээмэлнүүдынь – минии Эсэгын шарайе хододоо тэнгэридэ хаража байдаг юм гэжэ танда хэлэнэб. 11Ушарынь хэлэбэл, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хосорогшодые оложо абархаяа ерээ. 12Таанар юун гэжэ һананабта? Зуун хонитой нэгэ хүн ганса хонинойгоо төөрижэрхёо һаань, ерэн юһэн хонидоо хада дээрэ орхёод, төөриһэн ганса хониёо бэдэржэ ошохогүй аал? 13Тиигээд тэрэнээ оложорхёо һаа, үнөөхи хүн төөреэгүй ерэ юһэн хонидойнгоо тушаа бэшэ, харин олоһон ганса хонинойнгоо тушаа аргагүй ехээр баярлаха гэжэ танда үнэниие хэлэнэб. 14Энээндэл тон адляар, тэнгэридэ оршогшо танай Эсэгэ эдэ багашуулай нэгыеньшье алдаха дурагүй байна+.

Хэн нэгэнэй нүгэлдэ орохо тухай

15•Хэрбээ һүзэглэгшэ аха дүүнэрэйшни нэгэн шамда харша нүгэлтэ юумэ хээ һаань, тэрээндээ ошожо, гансаарандань буруу байһыень заажа үгэ. Хэрбээ тэрэ хэлэһыешни дуулабал, ши һүзэглэгшэ аха дүүгээ һөөргэнь бусаабаш+. 16Хэрбээ шагнахаяа арсабалнь, үшөө нэгэ хоёр хүниие абаад ошо: ямаршье гэмнэлгэ хоёр гү, али гурбан хүнэй гэршэлгээр баталагдаха+. 17Тэдэнииешье дуулахаяа арсабалнь, һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ дуулга. Хэрбээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмые дуулахаяа арсабалнь, ши тэрэ хүндэ ондоо яһатанай хүндэ гү, али алба татаашада хандаһандал адляар хандажа бай+.

Зүбшөөхэ ба хорихо тухай

18Газар дээрэ хориһон юумэнтнай огторгой дээрэ хоригдохо; газар дээрэ зүбшөөрһэн юумэнтнай огторгой дээрэ зүбшөөгдэхэ гэжэ таанарта үнэниие хэлэнэб. 19Тэрээнһээ гадна, хэрбээ таанадай хоёртнай газар дэлхэй дээрэ үгэеэ ойлголсоод, ямаршье юумэ эреэ һаатнай, эреэшыетнай Огторгойдо оршодог минии Эсэгэ танда үгэхэ гэжэ хэлэхэ байнаб+. 20Ушарынь юуб гэхэдэ, хоёр гү, али гурбан хүн минии нэрээр хаана сугларнаб, тэндэнь би хоорондонь байхаб».

Хайрагүй зараса тухай һургаалта үгэ

21Тиихэдэнь Пётр Иисуста ойртоод:

«Дээдын Эзэн! Намда харша нүгэл үйлэдэгшэ аха дүүгээ би хэды дахин хүлисэхэ ёһотой болонобиб? Долоо дахин гү?» – гэжэ һураба+.

22Иисус тэрээндэ иигэжэ харюусаба: «Долоо дахин бэшэ, харин долоон дала дахин гэнэб. 23Ушарынь хэлэбэл, Огторгойн хаан түрэ өөрынгөө зарасанартай тоосоо хэхэеэ һанаһан хаанда адлишуу юм. 24Тоосожо эхилхэдэнь, тэрээндэ арба мянган талант мүнгэ[*] үритэй хүниие абажа ерэбэ. 25Үриеэ түлэхэ юумэгүй байхадань, эзэн хаан тэрэниие, тэрэнэй һамгыень, үхибүүдыень, мүн эдлэжэ байһан бүхы зөөрииень худалдаад, үрииень түлүүлхые захирба. 26Тиихэдэнь барлаг хаанай хүлдэнь унажа, „Эзэн хаан! Намайе хүлеэжэ хайрлыш, би үриеэ шамда дууһыень түлэхэлби“, – гэжэ гуйба. 27Эзэн хаан барлагые хайрлажа, үрииень хүлисөөд, гэртэнь табиба. 28Тэрэ зараса гадагшаа гаража ябатараа, өөртэнь зуун динари[*] үритэй нэгэ нүхэртэйгөө тааралдаба. Тиигээд тэрэнээ һабардажа баряад: „Үриеэ намда түлэ“ гэжэ байгаад, хоолойень бахалуурдаба. 29Тиихэдэнь нүхэрынь хүлдэнь унан: „Намайе хүлеэжэ хайрлыш, би шамда үриеэ дууһыень түлэхэлби“, – гэжэ ехэтэ гуйба. 30Теэд түрүүшынь зараса хүлеэхэеэ арсаба. Тэрээнһээ гадна, үриеэ түлэтэрынь нүхэрөө түрмэдэ һуулгаба. 31Энэниие бусад зарасанарынь хараад, урмаа хухаржа, эзэн хаандаа ерэжэ хөөрэбэ. 32Тиихэдэнь эзэн хаан түрүүшын зарасаа дуудуулжа асараад: „Хэрэггүй нобшын зараса! Намайе гуйхадашни, би үрииешни дууһан хүлисөө бэлэйб. 33Шамайе минии хайрлаһандал адляар, шишье нүхэрөө хайрлаха ёһотой байгаа бэшэ гүш?“ – гэжэ сухалтайгаар хэлэбэ. 34Тиигээд уурлаһан эзэн хаан бүхы үриеэ түлэтэрнь тэрэниие түрмын тамалагшадта тушааба.

35Хэрбээ һүзэглэгшэ аха дүүгээ танай үнэн зүрхэнһөө хүлисөөгүй һаа, Огторгойдо оршогшо Эсэгэмни танда баһал тиигэжэ хандаха юм», – гэбэ Иисус+.

19

Һамганһаа һалаха тухай

19^1•Иигэжэ һургаһанайнгаа һүүлээр Иисус Галилейһээ гаража, Иордан голой саада бэеын Иудейн можо хүрэжэ ерэбэ. 2Хойноһоонь олон хүн дахажа ябаба, тиин Иисус тэдэнэй үбшэн зонииень бултыень аргалба.

3Хэдэн фарисейнүүд Иисуста ойртожо, тэрэниие туршаха һанаатайгаар: «Хүн ямаршье шалтагаанаар һамганһаа һалаха эрхэтэй гү?» – гэжэ һураба.

4Иисус харюусаба: «Бүтээгшэ түрүүшээр эрэ эмэ хоёрые зохёон бүтээгээ гэжэ таанар уншаагүй аалта? 5Тиигээд: „Эрэ хүн эхэ эсэгэеэ орхёод, һамгантайгаа нэгэдэхэ, тиин тэрэ хоёр ганса бэе болон эблэрхэ“ гэжэ хэлээ юм+. 6Тиихэлээрээ тэдэ хоёр болбол хоёр бэшэ, харин нэгэ бэе гээшэ. Тиимэһээ Бурханай нэгэдүүлһэн юумые хүн хубааха ёһогүй»+.

7Урдаһаань фарисейнүүд: «Тиигээ һаа, юундэ Моисей һалаха тухай гэршэлгэ һамгандаа үгөөд лэ тэрээнһээ һалажа болохо гэһэн зүбшөөл үгөөб?» – гэжэ Иисусһаа һураба.

8Иисус тэдэндэ: «Шулуун сэдьхэлтэй байһан хадатнай һамганһаа һалаха зүбшөөл Моисей таанарта үгөө; теэд Бурхан анханһаа тиигэжэ заяагаагүй юм. 9Зүгөөр би таанарта иигэжэ хэлэхэб: өөртэнь урбаагүй һамганһаа һалаад, ондоо эхэнэртэй гэрлэһэн хүн бүхэн урбагша болоно», – гэжэ хэлээ+.

10Шабинарынь тэрээндэ: «Хэрбээ хүн һамганайнгаа урда тиимэ уялгатай байбалнь, юрэдөө һамга абангүй байбал дээрэ бэшэ гү», – гэжэ хэлэбэ.

11Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаа: «Энэнь хүн бүхэндэ хамаатай бэшэ, гансал Бурханай заяаһан хүнүүдтэ хамаатай юм+. 12Яахадааб гэхэдэ, хүнүүд элдэб янзын шалтагаанаар һамга абадаггүй юм: зариман түрэһөөн зэмдэг дутагдалтай байдаг, бусадые хүнүүд тиимэ болгожорхидог, үшөө зариман Огторгойн хаан ороной аша туһада һамга абадаггүй. Зүгөөр энээниие ойлгожо абаха арга бэлигтэй хүнүүд ойлгожо абаха ёһотой».

Иисус балшар үхибүүдые адислана

13•Иисусай гарһаа адис абуулжа, зальбаралдань хүртөөхын тула зарим хүнүүд тэрээндэ үхибүүдээ асарба. Гэбэшье шабинарынь тэдэ зондо дурагүйгөөр дуугаржа байгаа. 14Теэд Иисус: «Үхибүүдые наашань табигты, намда ерэхэдэнь һаалта бү хэгты, юундэб гэхэдэ, эдэ үхибүүдтэ адлишуу хүнүүд лэ Огторгойн хаан оронойхин юм», – гэжэ хэлээ+.

15Иисус үхибүүдые гараараа адислаад, тиигээд тэндэһээ ябаа һэн.

Баян залуу хүн тухай

16•Хэншьеб нэгэтэ Иисуста ерэжэ: «Эрхим багша! Мүнхын амидаралда хүртэхын тула би ямар буянтай юумэ хэхэ ёһотойбиб?» – гэжэ һураба+.

17«Юундэ намайе эрхим гэбэш? Гансал Бурхан эрхим гээшэ. Хэрбээ мүнхын амидаралда хүртэхэеэ һанабал, тэрэнэй захяа заабаринуудые сахижа бай», – гэжэ Иисус тэрэ хүндэ харюусаба+.

18«Ямар захяа заабаринуудые?» – гэжэ нүгөөдэнь асууба.

Тиихэдэнь Иисус: «Бү ала, ханидаа бү урба, хулгай бү хэ, бусад тухай худал юумэ бү хэлэ, 19эхэ эсэгэеэ хүндэлэ, баһа бусад зондо өөртөөл адли дуратай бай», – гэжэ тоолон хэлэбэ.

20«Эдэ захяа заабаринуудые бултыень би эдир наһанһаа сахижа ябадаг хүнби. Энээнһээ гадна би юу хэхэ ёһотойбиб?» – гэжэ залуу хүбүүн һураба+.

21Иисус тэрээндэ: «Хэрбээ эрхим түгэс байха гэбэл, ошожо зөөри зөөшэеэ бултыень худалдаад, мүнгыень үгытэйшүүлдэ хубаажа үгэ, тиигээ һаа, тэнгэри дээрэ баялиг зөөритэй болохош. Тиигээд намда ерэжэ, хажуудамни ябаарай», – гэбэ+.

22Энээниие дуулахадаа залуу хүбүүн уйдхартайгаар саашалба, ушарынь юуб гэхэдэ, тэрэ хүбүүн аргагүй ехэ эд зөөритэй байгаа ха юм.

23Иисус шабинартаа: «Баян хүнэй Огторгойн хаан орондо орохонь ехэл бэрхэтэйл байха даа. 24Баян хүнэй Бурханай хаан орондо орохоһоонь бэлээр зүүнэй һүбөөр тэмээн ороод гарахал гэжэ таанарта дабтан хэлэхэб», – гээ бэлэй.

25Энээниие дуулаад, шабинарынь ехээр гайхалдан: «Тиигэхэдээ хэн абарагдаха аргатайб?» – гэлсэбэ.

26Иисус тэдэниие харан: «Хүнүүд өөһэдыгөө абаржа шадахагүй, харин Бурхан юушье шадаха», – гэбэ+.

27Тиихэдэнь Пётр: «Бидэ хамаг юумэеэ орхёод, шамайе дахаабди. Бидэ юундэ хүртэхэбибди?» – гэжэ Иисусһаа һураба+.

28Иисус тэдэндэ хэлэбэ: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй өөрынгөө алдарта Хаан шэрээдэ һуухадань, намайе дахажа ябаһан таанад баһа арбан хоёр хаан шэрээдэ һуужа, Израилиин арбан хоёр угсаатаниие шүүбэрилхэт гэжэ баталан таанадта хэлэнэб+. 29Баһа минии түлөө гэр байраяа гү, аха дүүнэрээ гү, эгэшэ дүүнэрээ гү, аба эжыгээ гү, һамга үхибүүдээ гү, али эдлэжэ байһан газараа орхиһон хүн бүхэн зуу дахин ехэ юумэ абаха, үшөө тиихэдэ мүнхын амидаралда хүртэхэ+. 30Зүгөөр мүнөө түрүү зэргэдэ байгшадай олониинь һүүл хабида орохо, тиихэдэ мүнөө һүүл зэргэдэ байһанай олониинь түрүүлэн гараха+.

20

Үзэмэй сэсэрлигтэ хүдэлдэг хүнүүд тухай һургаалта үгэ

20^1Огторгойн хаан түрэ иимэрхүү юм: Нэгэ хүн үзэмэйнгөө сэсэрлигтэ ажалшадые хүлһэлхэеэ гэрһээ эртэ үглөөгүүр гаража ошобо. 2Тиигээд үдэрэй нэгэ динари түлэхөөр хүлһэншэдтэеэ хэлсээд, тэдэниие ажаллахыень сэсэрлигтээ эльгээбэ. 3Тэрэл үглөөгүүр юһэн сагай багта тэрэ наймаа хэдэг газар ошожо, тэндэ ямаршье ажалгүй хэдэн хүнүүдэй байхые хараба. 4Эзэн тэдэндэ хандажа: „Таанаршье минии үзэмэй сэсэрлигтэ ошожо ажаллагты, хүлһыетнай таанарта зүбөөр үгэхэб“, – гэхэдэнь, 5тэдэ хүнүүд ажаллахаяа ошобо. Тэрэ хүн хахаддэр, мүн үдэрэй гурбан сагта дахин наймаанай газар ошожо, баһал ажалгүй хүнүүдые хүлһэлбэ. 6Һүүлэй һүүлдэ табан сагай багаар гарахадаа, үшөө хэдэн хүнэй зугаатай зогсохые хараба, тиигээд тэдэндэ хандажа: „Таанар юундэ ямаршье юумэ хэнгүй бүхэли үдэр эндэ зогсонобта?“ – гэжэ асууба. 7Тэдэнь: „Маниие хэншье хүлһэлөөгүйл“, – гэжэ харюусаба. Тиихэдэнь тэрэ хүн: „Зай, тиимэ һаа, таанар минии үзэмэй сэсэрлигтэ ошожо ажаллагты“, – гэжэ хүнүүдтэ хэлэбэ. 8Үдэшэ болоходо, үзэмэй сэсэрлигэй эзэн эрхилэгшэдээ хандажа: „Ши хүдэлмэришэдые дуудажа, һүүлдэ ажаллахаяа гараһан хүнүүдһээ эхилээд, түрүүшээр гараһан хүнүүдээр түгэсэн, ажалайнь хүлһэ түлэ“, – гэбэ. 9Табан сагта хүдэлхэеэ гараһан хүнүүд нэгэ-нэгэ динари ажалай хүлһэ абаба. 10Тиимэһээ түрүүн ажаллажа эхилһэн хүнүүд: „Үлүү ехэ мүнгэ абахабди“, – гэжэ һанаа, теэд тэдэ баһал нэгэ-нэгэ динари ажалай хүлһэ абаба. 11Тэдэ хүлһэеэ абаад, гэрэй эзэнэй урдаһаа гэмэрэлдэбэ. 12„Һүүлдэ ерэһэн эдэ хүнүүд оройдоол нэгэ саг ажалаа, харин ши эдэндэ бүхэли үдэр бүгшэм халуунда зобожо хүдэлһэн бидэндэл адли мүнгэ түлэбэш“, – гэбэ. 13Гэрэй эзэн тэдэнэй нэгэндэнь иигэжэ хэлэбэ: „Нүхэр! Би шамайе мэхэлээгүйлби, нэгэ динари ажалай хүлһэ абахаш гэжэ ши бидэ хоёр зүбшөө бэшэ һэнгүбди? 14Ши өөрынгөө ажалай хүлһэ абаад яба. Һүүлдэ хүлһэлһэн энэ хүндэ би шамда түлэһэнтэй адли мүнгэ үгэхэ һанаатайб. 15Өөрынгөө мүнгэтэй би дуратай юумэеэ хэхэ эрхэтэй бэшэ гүб? Али минии гар бардам байһанда ши атаархахаяа һанаба гүш?“

16Тон тиигэжэл адагай һүүлдэ байгшад түрүү зэргэдэ гараха, тиин түрүү зэргэдэ байгшад адагай һүүлшын болохо»+.

Иисус үхэхэ тухайгаа гурбадахияа хэлэнэ

17•Иисус Иерусалим ошохо замдаа арбан хоёр шабинараа хажуу тээшэнь дуудаад:

18«Мүнөө бидэ Иерусалим орохомнай. Тэндэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие түрүү санаартанай, Хуули заадаг багшанарай гарта тушааха. Тэдэнэр Хүбүүе гэмнэн, үхэлэй саазада хүртөөхэ гэжэ шиидэхэ. 19Тиигээд тэрээниие хариин зоной гарта тушааха. Тэдэнь тэрээниие доромжолон наада бариха, сохихо, хэрээһэндэ хадаха. Тиигэбэшье Хүбүүн үхөөд, гурбадахи үдэртөө амидырха», – гэбэ+.

Зэбэдэйн хүбүүдэй эхын гуйлта

20•Зэбэдэйн хүбүүдэй эхэнь хүбүүдтэеэ хамта Иисуста ерээд, урдань дохин мүргэжэ, тэрээнэй үршөөл гуйба+.

21«Ши юу хүсэнэбши?» – гэжэ Иисус тэрэ эхэнэрһээ асууба.

Тэрэнь Иисуста: «Ши Хаан шэрээдээ һуухадаа, эдэ хоёр хүбүүдэймни нэгыень баруун таладаа, нүгөөдыень зүүн таладаа һуулгажа хайрлыш даа», – гэбэ+.

22Иисус харюудань: «Таанад юун тухай гуйжа байһанаа үнэхөөрөө ойлгоногүйт. Минии амсаха ёһотой зоболонгой аягаһаа таанад уужа амсажа шадаха аалта?» – гэбэ.

Тиихэдэнь Яков Иоанн хоёр: «Шадахабди», – гэжэ тэрээндэ харюусаба+.

23Иисус тэдэндэ: «Үнэхөөрөө таанад минии зоболонгой аягаһаа амсахат. Теэд баруун таладамни, зүүн таладамни һууха хүнүүдые һунгахань минии мэдэлдэ бэшэ юм. Эдэ һууринуудта минии Эсэгын табиһан хүнүүд һууха юм», – гэжэ хэлэбэ.

24Бусад арбан шабинарынь энээн тухай дуулахадаа, аха дүү хоёрто сухалаа ехээр хүрэбэ. 25Тиимэһээ Иисус тэдэниие дуудажа: «Хариин захирагшад өөһэдынгөө арад зониие зонхилхо дуратай байдаг, мүн түшэмэд һайдуудыньшье албатанаа захирха бүрин засагтай байдаг гэжэ таанар мэдэнэт. 26Харин таанад тэдэндэл адляар бэеэ абажа бү ябагты. Агууехэ болохо һанаатай хүнтнай бусадайнгаа бултанайнь зараса болохо ёһотой+. 27Али таанарай дунда түрүү зэргэдэ гараха һанаатай хүнтнай бусадайнгаа бултанайнь барлаг болохо ёһотой. 28Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүнүүдые зарахаяа ерээ бэшэ, харин бусад уладта алба хэхэеэ, мүн үнэтэ ами наһанайнгаа сэнгээр олон хүнүүдые абархаяа ерээ», – гэбэ+.

Иисус хоёр һохор хүниие эдэгээбэ

29•Иисусай шабинартайгаа Иерихонһоо гаража ябахада, тэдэнэй хойноһоо үй түмэн зон дахажа ябаба. 30Тэрэ үедэ харгын захада һууһан хоёр һохор хүн хажуугаарнь Иисусай гаража ябаһан тухай дуулаад: «Эзэн, Давидай үри һадаһан, маниие үршөөжэ хайрлыш!» – гэжэ хашхаралдаба+. 31Улад зоной тэдэ хоёрто дуугүй бологты гэбэшье, тэдэ хоёрынь бүри шангаар: «Эзэн, Давидай үри һадаһан! Маниие үршөөн хайрлыш», – гэжэ хашхаралдаба.

32Иисус зогсожо, тэдэниие дуудаад: «Таанад намһаа юу хүсэнэбта?» – гэжэ һураба.

33Тэдэ хоёрынь: «Эзэн! Хараатай болохые хүсэнэбди», – гэжэ харюусаба.

34Иисус тэдэниие хайрлажа, нюдэнүүдтэнь халта хүрөөд абаа. Тэрэ дороо нюдэнүүдынь харадаг боложо, тэдэ хоёр Иисусай хойноһоо ябаба+.

21

Иисус Иерусалимда оробо

21^1•Иисус шабинартайгаа Иерусалимда ойртожо ерээд, Элеон хадын хаяада оршодог Беттагэ тосхон ошобо. Иисус түрүүлэн тиишэнь хоёр шабияа эльгээхэ зуураа+
2тэдээндээ иигэжэ захиба: «Сэхэ урдатнай байһан тосхон ошогты. Тэндэ орохотойгоо сасуу нэгэ залуу элжэгэнэй эхэтэеэ суг уяатай байхые олохот. Тэдэниие уяаһаань тайлаад, намда асарагты. 3Таанарта хэн нэгэнэй юумэ хэлээ һаань, „Эдэнэр Эзэндэ хэрэгтэй болоо“ гэжэ харюусаарайт, тиихэдэтнай элжэгэнүүдые абажа ябахыетнай дары зүбшөөхэ».

4Иигэжэл лүндэншөөр дамжуулан Бурханай найдуулһан бүгэдэ юумэнүүд бүтэбэ даа:+

5«Номгон даруу шинии Хаан
Эмэ элжэгэ унаад,
тэрэнэй унага – даагыень унаад,
шамда заларжа ерэнэ гээд
Сионой хотодо[*] дуулгаарайгты».

6Шабинарынь ошоод, Иисусай захиһан ёһоор хэбэ: 7элжэгые даагатайнь асаржа, нюрган дээрэнь хубсаһаяа дэбдеэд, Иисусые унуулба. 8Үй түмэн зон ябаха харгы дээгүүрнь хубсаһаяа дэбдибэ, зарим зон мүшэрнүүдые отолоод, харгы дээгүүрнь табиба. 9Урдуурнь ябаһан зон, мүн хойноһоонь дахагшад:

«Давидай үри һадаһан алдар солотой байһай!

Дээдын Эзэнэй нэрээр заларан Ерэгшэ
үршөөл хайратай байһай!

Дээдын тэнгэридэ оршоһон Бурханда алдар соло!» – гэжэ шанга шангаар хашхаралдаба+.

10Иисусай Иерусалимда ороходонь, бүхы хото шэбээгэйхин хүлгэнэжэ: «Энэ хэн бэ?» – гэлдэбэ.

11«Энэ Иисус алдартай Галилейн Назаредэй лүндэншэн мүн», – гэжэ улад зон харюусажа байгаа+.

Иисусай Бурхан Һүмэ ошоһон тухай

12•Иисус Бурхан Һүмэ ошожо, тэндэ хонжоо наймаа хэгшэдые, юумэ худалдажа абагшадые бултыень намнажа гаргаба. Мүнгэ һолигшодой шэрээнүүдые, гулабхаа худалдагшадай һандалинуудые хүмэрюулбэ+. 13Тиигээд тэдэндэ: «Минии гэр мүргэл зальбаралай гэр гээд нэрлэгдэхэ гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг. Харин таанад энэ гэр дээрмэшэдэй шэбээлдэг үүр болгожорхёот», – гэбэ.

14Бурхан Һүмэдэ Иисуста һохор дохолон хүнүүд ерэбэ, Иисус тэдэниие эдэгээбэ. 15Иисусай бүтээһэн гайхамшагта хэрэгүүдые хараад, мүн Бурхан Һүмэ дотор: «Давидай үри һадаһан алдар солотой байһай!», – гэжэ үхибүүдэй шанга шангаар хашхаралдахые дуулаад, түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар сухалаа хүрэжэ:+

16«Эдэнэй юу хэлэжэ байхые дуулана гүш?» – гэжэ Иисусһаа асууба.

«Дуулангүй яахаб! Теэд: „Ши үхибүүдэй, нарай нялха хүүгэдэй аманһаа магтаал соло гаргуулааш“ гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлээтэй байһые таанад хэзээшье уншаагүй аалта?» – гэжэ Иисус тэдэндэ хэлэбэ+.

17Иисус тэдэниие орхёод, Иерусалим хотоһоо гаража, Бетани тосхон ошожо хоноо һэн+.

Иисус үрэ жэмэсгүй боди модо хараалдаа хүртөөбэ

18•Хойто үглөөгүүрнь һөөргөө хото руу ошожо ябахадаа, Иисус ехээр гэдэһэеэ үлдэбэ+. 19Харгын захада нэгэ боди модоной ургажа байхые хараад, хажуудань ошобо, теэд тэндэнь набшаһадһаа бэшэ ямаршье жэмэс олдобогүй. Тиимэһээ Иисус тэрэ модондо хандажа:

«Энээнһээ хойшо шамһаа ямаршье жэмэс гарахагүй», – гэжэ хэлээ. Тэрэ дороо модон хаташаба+.

20Энээниие шабинарынь хараад, «Боди модон хайшан гээд иимэ амархан хаташаба гээшэб?» – гэжэ гайхалсаба. 21Иисус: «Хэрбээ таанар ямаршье һэжэггүй, бүрин этигэл һүзэгтэй байбал, минии энэ боди модонтой хэһэнтэй адли юумэ, мүн бүришье ехэ юумэ бүтээхэ аргатай байхат гэжэ таанадта баталан хэлэнэб. Энэ уулада хандан: „Эндэһээ хүдэлөөд, далай руу һүрэ“ гээ һаатнай, тиимэ юумэн болохо+. 22Зальбаржа байхадаа этигэл һүзэгтэй байбал, ямаршье эриһэн юумэнтнай танда үгтэхэ», – гэжэ шабинартаа хэлээ бэлэй+.

Иисусай эрхэ засаг тухай асуудал

23•Бурхан Һүмэдэ Иисусай дахин ерээд һургажа байхадань, түрүү санаартан, улад зоной ахамадууд тэрээндэ ойртожо: «Ши иимэ юумэ хэхэ ямар эрхэтэйбши? Иимэ эрхэ засаг шамда хэн үгөөб?» – гэжэ асууба+.

24Иисус: «Бишье таанадһаа нэгэ юумэ һурахамни. Хэрбээ намда харюу үгэбэлтнай, бишье иимэ юумэ хэхэ ямар эрхэтэй байһанаа таанарта хэлэхэб. 25Уһаар арюудхаха эрхэ Иоаннда Бурхан үгөө юм гү, али хүнүүд гү?» – гэжэ урдаһаань һураба.

Түрүү санаартан, ахамадууд өөһэд хоорондоо зүбшэлдэн: «Хэрбээ Бурханһаа тиимэ эрхэ үгтөө гэбэлнай, тиигэбэл яахадаа Иоаннда этигэдэггүй байгаабта гэхэл+. 26Хэрбээ хүнүүд үгөө гээ һаамнай, зон маниие яахаб бү мэдэе, аймшагтай юумэ болохо», – гэлдэбэ, юундэб гэбэл, хүн зон бултадаа Иоанные лүндэншэн гэжэ тоолодог байгаа+. 27Тиимэһээ тэдэнэр Иисуста: «Бидэ мэдэнэгүйбди», – гэжэ харюусаа һэн. Тиихэдэнь Иисус: «Эдэ юумэнүүдые хэхэ эрхэ намда хэнэй үгэһые би баһа хэлэхэгүйб!» – гэжэ тэдэндэ хэлээ һэн.

Хоёр хүбүүд тухай һургаалта үгэ

28«Би таанадта хоёр хүбүүдтэй байһан нэгэ хүн тухай һургаалта үгэ хөөрэһүүб. Һүүлдэнь таанад һанал бодолоороо хубаалдаарайт. Эсэгэнь ехэ хүбүүндээ ойртожо: „Хүбүүн аа! Мүнөөдэр үзэмэй сэсэрлигтэ ошожо ажаллыш даа“, – гэбэ. 29Теэд тэрэ хүбүүниинь: „Ажаллаха дурагүй байнаб“, – гэжэ харюусаба. Зүгөөр хожомынь буруу байһанаа ойлгоод, ажаллахаяа ошобо. 30Тиигээд үнөөхи хүн бага хүбүүндээ ойртожо, баһал үзэмэй сэсэрлигтэ ошожо ажаллахыень хэлэбэ. Тэрэнь: „Эзэн, би ошохоб“, – гэһэн аад, ошобогүй. 31Эдэ хоёр хүбүүдэй алиниинь эсэгынгээ хүсэһэниие дүүргээб?» – гэжэ Иисусай һурахадань, тэрээндэ: «Ехэ хүбүүниинь», – гэжэ харюусаба.

Тиихэдэнь Иисус тэдэндэ хэлэбэ: «Алба татаашад, мүн янхан эмэнүүд таанарай түрүүндэ Бурханай хаан орондо орохо гэжэ үнэниие хэлэнэб. 32Ушарынь хэлэбэл, Иоанн танда Бурханай зүб зам заажа үгөө, теэд таанар тэрээндэ этигээгүйт, харин алба татаашад, янхан эмэнүүд тэрээндэ этигээ. Тиин таанар энээниие хараадшье, удаань гэмшэжэ Иоаннда этигээгүйт»+.

Үзэмэй сэсэрлиг хүлһөөр абаһан хүнүүд тухай

33•«Үшөө иимэ нэгэ һургаалта үгэ шагнагты», – гэжэ Иисус түрүү санаартанда, ахамадуудта хэлэбэ. «Гэрэй нэгэ эзэн үзэмэй сэсэрлиг таряад, тойруулжа хүреэлбэ, тиигээд сэсэрлиг соогоо үзэмэй шүүһэ шахажа байхаар нүхэ малтаба, харуулай үндэр башни бариба, тиигээд тэрэнээ үзэмшэдтэ хүлһэлөөд, аянда мордобо+. 34Жэмэс түүхэ сагай болоходо сэсэрлигэй эзэн үрэ жэмэсэй ургасаһаа минии хубиие абажа ерэгты гэжэ үзэмшэдтэ барлагуудаа эльгээбэ. 35Тиихэдэнь үзэмшэд эзэнэй барлагуудые бариһан бэеэрээ нэгыень зада сохибо, нүгөөдыень алаба, үшөө нэгыень шулуугаар үхэтэрынь шэдэбэ+. 36Эзэн түрүүшынхиһээ олон барлагуудые дахин эльгээбэ; тэдэнтэйнь үзэмшэд мүн урдынхидаал адли юумэ үйлэдөө бэлэй. 37Һүүлэй һүүлдэ эзэн хүбүүемни тэдэ хүндэлхэ аабза гэжэ һанан, өөрынгөө хүбүүе үзэмшэдтэ эльгээбэ ха+. 38Теэд үзэмшэд хүбүүень хараад, өөһэд хоорондоо: „Энэ хүбүүн эсэгынгээ эд зөөри залгамжалха. Энээниие алая, тиигэбэл бүхы зөөринь манай болохо“, – гэлдэбэ+. 39Тиигээд тэрэ хүбүүень барижа, үзэмэй сэсэрлигһээ гаргаад, алажархёо бэлэй+.

40Зай, тиихэлээрээ үзэмэй сэсэрлигэй эзэн ерээд, тэдэ үзэмшэдые яаха болоноб?» – гэжэ Иисус һураба.

41«Харатай тэдэ үзэмшэдые эзэн зобоожо алаха, тиигээд үзэм жэмэсэй ургасаһаа эзэнэй хубииень саг соонь түүжэ эзэндэнь асардаг ондоо үзэмшэдтэ сэсэрлигээ хүлһэлэн даалгаха», – гэжэ Иисуста харюусаба+.

42Иисус тэдэндэ хэлэбэ: «„Хэрэггүй гэжэ барилгашадай голожо хаяһан шулууниинь гэрэй гол шухала тулга шулууниинь болоо: энээниие Дээдын Эзэн бүтээгээ, тиин манда ехэл үзэсхэлэнтэ гоёор харагдана“, – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэһые таанар хэзээшье уншаагүй аалта+?

43Тиимэһээ танда хэлэхэ байнаб, Бурханай хаан түрэ таанарһаа абтаад, тэрэнэй эрхэ хүсэл дүүргэдэг зондо үгтэхэ. 44Тэрэ шулуу мүргэжэ унаһан хүн хаха бута унаха; тэрэ шулуун хүнэй дээрэ унаа һаа, тэрэниие низа дараха».

45Түрүү санаартад, фарисейнүүд Иисусай хөөрэһэн һургаалта үгэнүүдые дуулахадаа, өөһэд тухайнь хэлэжэ байна гэжэ ойлгобо.

46Тиимэһээ Иисусые барижа хэһээхэеэ хүсэбэ, теэд улад зонһоо айба, юундэб гэбэл, зон тэрэниие лүндэншэ гэжэ тоолодог байгаа+.

22

Түрэ найр тухай һургаалта үгэ

22^1•Иисус хүнүүдтэ баһа һургаалта үгэнүүдээр иигэжэ хэлэбэ:+
2«Огторгойн хаан түрэ болбол нэгэ хаанай хүбүүндээ түрэ хуримай найр хэһэнтэй адлишуу юм+. 3Хаан зарасанараа эльгээжэ, урилгатай айлшадаа түрэ хуримай найрта хүрэжэ ерэхыень дуудаба, теэд тэдэнь ерэхэ дурагүй байба. 4„Найрай хоол мүнөө бэлэн болоо; шахамалнууд гаргаатай, бүхы юумэн түхеэрээтэй байна; түрэдэ хүрэжэ ерэгты“, – гэһэн мэдээсэлтэйгээр хаан дахин ондоо зарасанараа урилгатай айлшадта эльгээбэ. 5Теэд урилгатай хүнүүдынь ямаршье анхарал хандуулбагүй: зариманиинь өөһэдынгөө таряаланда гараба, нүгөөдүүлынь наймаа хэхэеэ ошобо, 6бусадынь хаанай зарасанарые барижа сохибо, тиигээд алаба+. 7Хаан энээн тухай дуулахадаа уурлаад, сэрэгээ эльгээжэ, тэдэ алууршадые хюдаба, хото шэбээнүүдыень шатаажа усадхаба+. 8Тиигээд хаан зарасанартаа: „Түрэ найр хэхэдэ бүхы юумэн бэлэн болоо, теэд урилгатай байһан айлшад иигэжэ хүндэлхээр бэшэ байшаба+. 9Тиимэһээ харгын бэлшэртэ гараад, дайралдаһан хүн бүхэниие түрэ найрта уригты“, – гэбэ. 10Тиин зарасанар гудамжануудта гаража, дайралдаһан муушье, һайншье һанаатай зониие бултыень суглуулба; тиигээд түрэ найр боложо байһан гэр айлшадаар дүүрэшэбэ. 11Хаан айлшадые харахаяа гэртэ ороходоо, тэндэ хуримай дэгэл үмдөөгүй нэгэ хүниие хараад, 12тэрээндэ хандажа: „Нүхэр! Ши хуримай дэгэлгүйгөөр иишээ хайшан гээд орообши?“ – гэжэ һураба. Теэд нүгөө хүниинь юушье дуугарбагүй. 13Хаан зарасанартаа: „Энээнэй гар хүлыень хүлеэд, газаашань харанхыда абаашажа хаягты: тэндэ хүнүүд бархиралдаха, шүдөө хабиралдаха“, – гэжэ хэлэбэ+. 14Уряалаар ерээшэд олоншье һаа, шэлэгдэн абтаашад үсөөн юм», – гэжэ Иисус хөөрөөгөө түгэсхэбэ.

Хаанай юумэ хаанда, Бурханай юумэ Бурханда үгэгты

15•Тиихэдэнь фарисейнүүд суглараад, тэрэниие үгэ алдуулжа гэмнэхэ тухай өөһэд хоорондоо хэлсэбэ+. 16Фарисейнүүд өөрынгөө шабинарые Иродэй талынхидтай хамта Иисуста эльгээжэ: «Багша аа! Ши үнэн сэхые хэлэдэгши, Бурханай бодото замаар ябахые һургадагши, хэнэйшье урда билдагуушалдаггүйш, юуб гэбэл, нюур харадаггүйш гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 17Тиимэһээ юун гэжэ һанажа байһанаа манда хэлэжэ үгыш: Римэй хаанда алба татабари түлэхэмнай зүб гү, али буруу гү?» – гэжэ һуруулба+.

18Тиихэдэнь Иисус тэдэнэй муу мэхые мэдэжэ байгаад: «Хоёр нюуртан! Таанар юундэ намайе туршанабта+? 19Алба татабари түлэхэдэ хэрэглэдэг нэгэ мүнгэ намда асаржа харуулагтыл даа», – гэхэдэнь, нүгөөдүүлынь нэгэ динари мүнгэ асаржа үгэбэ. 20Тиихэдэнь Иисус: «Эндэ хэнэй дүрсэ зураатай, хэнэй нэрэ бэшээтэй байнаб?» – гэжэ һураба.

21«Хаанай», – гэжэ нүгөөдүүлэйнь харюусахада, Иисус: «Тиимэһээ хаанай юумые хаандань, Бурханай юумые Бурханда үгэгты», – гэжэ тэдэндэ хэлэбэ+. 22Иимэ харюу дуулахадаа, үнөөхи зон ехээр гайхалдажа, Иисусые орхёод саашалба.

Амидыралга тухай асуудал

23•Хүнүүд үхөөд амидырдаггүй гэжэ тоолодог саддукейнүүдэй зариманиинь тэрэл үдэр Иисуста ерээд, иигэжэ асууба:+
24«Багша аа! Хэрбээ һамга абаһан хүн үхибүүдгүйгөөр наһа барабал, тэрэнэй дүүнь бэлбэһэн эхэнэртэйнь һууха ёһотой, тиигээд тэдэнһээ гараһан үхибүүн нүгшэһэн ахынь үхибүүн гэжэ тоологдохо зэргэтэй гэжэ Моисей манда захяа һэн. 25Зай, долоон аха дүүнэр эндэ ажаһуугаа гэе. Тэдэнэй ахань һамга абаад, үхибүүдтэй болонгүйгөөр наһа бараа гэхэ, тиин бэлбэһэн эхэнэрынь дүүдэнь үлэбэ гэхэ; 26ахадаал тон адляар, хоёрдохишье, гурбадахишье саашалан долоодохишье дүүнь үхибүүтэй болонгүй наһанһаа нүгшөө бололтой. 27Һүүлэй һүүлдэ тэдэнэй һамганииньшье наһа бараба. 28Теэд Бурханай үхэһэн хүнүүдые амидыруулхада тэрэ эхэнэр долоон аха дүүнэрэй алинайнь һамган байхаб? Тэдэ долоон аха дүүнэр булта тэрэ эхэнэрые һамга абаа ха юм».

29Иисус тэдээндэ хэлэбэ: «Таанад Нангин Бэшэгэй юун гэжэ һургадагые, Бурханай һүр хүсые мэдэдэггүй туладаа эндүүржэ байнат. 30Үхэһэн хүнүүдые Бурханай амидыруулхада, тэдэ огторгойдо оршодог Бурханай Эльгээмэлнүүдтэл адли байха, тиимэһээ һамгашье абахагүй, хадамдашье гарахагүй. 31-32Теэд үхөөшэдэй амидырха тухай Бурханай таанарта:

„Би Абраһамай Бурхан, Исаагай Бурхан, Яковай Бурханби“, – гэжэ хэлэһые уншаагүй аалта? Бурхан болбол үхэһэн хүнүүдэй бэшэ, харин амиды хүнүүдэй Бурхан юм».

33Иисусай һургаалнуудые шагнажа байһан улад зон тэрээндэнь ехэл гайхалдажа байгаа.

Эгээн шухала захяа заабари

34•Иисус саддукейнэрые абяа аниргүй болгожорхёо гэжэ фарисейнэр дуулаад, сугларба. 35Тэдэнэй дундаһаа нэгэ Хуули заадаг багша Иисусые туршажа: 36«Багша аа! Хуули тогтоолой ямар захяа заабаринь эгээн шухала бэ?» – гэжэ һураба.

37Иисус тэрээндэ: «Ши бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ, бүхы һүнэһэ һүлдөөрөө, бүхы ухаан бодолоороо Эзэн Бурхандаа дуратай бай», – гэжэ харюусаба. 38«Энэ болбол нэгэдэхи, эгээн шухала захяа заабари мүн. 39„Бусад зондо өөртөөл адли дуратай бай“ гэһэн хоёрдохи шухала захяа заабари түрүүшынхидээ адлишуу юм+. 40Моисейн Хуулиин бүхы зүйлнүүд, лүндэншэдэй номууд эдэ хоёр захяа заабари соо тобшологдон баталагдадаг юм»+.

Давидай үри һадаһан тухай асуудал

41•Зарим фарисейнүүдэй суглархадань, Иисус тэдэнһээ: 42«Бурханай табисуурта тухай таанар юун гэжэ һананат? Тэрэ хэнэй удам байхаб?» – гэжэ һураба. Тэдэнь: «Давид хаанай үри һадаһан байха», – гэжэ харюусаба+.

43Иисус тэдэндэ: «Тиигэбэл, юундэ Давид хаан Нангин Һүлдын нүлөөдэ абтан Бурханай табисууртые Дээдын Эзэн гэжэ нэрлээб:

44„Бузар дайсадыешни хүлдэш мүргүүлтэрни
баруун таладамни һуугаарай гэжэ
Дээдын Эзэн минии Эзэндэ хэлээ“ гээ юм+.

45Хэрбээ Давид Бурханай табисууртые Эзэмни гэжэ нэрлэбэл, юундэ Бурханай табисуурта тэрэнэй үри болохоб?»

46Тиихэдэнь хэншье Иисуста харюу үгэжэ шадахагүй байба. Тэрэ үдэрһөө хойшо тэрээнһээ юумэ һурахаяа хэншье зүрхэлбэгүй+.

23

Иисус Хуули заадаг багшанарые, фарисейнүүдые зэмэлнэ

23^1•Иисус улад зондо, өөрынгөө шабинарта 2иигэжэ хэлэбэ: «Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд Моисейн Хуули тайлбарилжа байдаг. 3Тиимэһээ таанад һургаһан бүхы юумэнүүдыень дүүргэжэ, хэ гэһыень хэжэ байгты; харин тэдэнэй хэһэн юумэ бү хээрэйгты, юуб гэхэдэ, тэдэнэр хэлэһэн номноһоноо хэрэг дээрэ бүтээдэггүй юм+. 4Тэдэнэр даагдашагүй, хүндэ хүшэр ашаануудые хүнүүдэй мүрэ дээрэ хүлижэ табяад, харин тэрэ ашаае абаашахада гансашье хургаараа хүдэлгэжэ туһалдаггүй юм. 5Зүгөөр юумэ хэжэ байһан хэбэр хүнүүдтэ үзүүлхэ гэжэ бүхы шадалаараа оролдодог. Нангин Бэшэг сооһоо мүрнүүдые бүд дээрэ олоор бэшээд, духаяа боодог, гартаа уядаг, Бурханда зорюулаатай байһыень харуулһан дэгэлдэнь оёотой сасагуудынь бусад зонойхиһоо ута унжагар байдаг, Нангин Бэшэг сооһоо буулгажа абтаһан мүрнүүдые хадагалжа ябадаг арһан туламуудынь ехэл томо байдаг. 6Мүн түрэ найрта эгээн хүндэтэй һуури эзэлхэ, мүргэлэй гэр соо урдуур һууха дуратай байдаг+. 7Баһа тэдэнэр олон зоной дунда мэндэшэлүүлхэ, „Рабби! Рабби!“ гэжэ нэрлүүлхэ дуратай. 8Теэд таанарай хэншье багша гэжэ өөрыгөө нэрлүүлхэ ёһогүй, юундэб гэбэл, таанар ори ганса багшатайт, тиин таанад бултадаа аха дүүнэр гээшэт+. 9Баһа газар дэлхэй дээрэ хэнииешье эсэгэ гэжэ бү нэрлэгты, юундэб гэхэдэ, таанар огторгойдо оршодог ори ганса Эсэгэтэйт. 10Баһа „һургагша“ гэжэ өөһэдыгөө бү нэрлэгты, юундэб гэбэл, гансал Бурханай табисуурта Христос танай һургагша юм. 11Танай дунда агууехэтнай бусадайнгаа зараса болохо ёһотой+. 12Бэеэ дээгүүр абаһан хүн дарагдаха; харин өөрыгөө дараһан хүн үргэгдэхэ+.

13Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал зоболон үзэхэт! Хоёр нюурта таанад! Огторгойн хаан орониие хүнүүдһээ хаажа, өөһэдөөшье тэндэ ороногүйт, орохо дуратайшуулыешье тиишэнь табинагүйт+. 14Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал зоболон үзэхэт! Хоёр нюурта таанад! Бэлбэһэн эхэнэрнүүдэй гэр хооһолдогта, хүнэй харахада ехэ удаан мүргөөшэ болодогта. Энээнэйнгээ түлөө аймшагтайгаар хэһээлгэхэт. 15Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал зоболон үзэхэт! Хоёр нюурта таанад! Нэгэшье хүниие өөрын шаби болгохын тула уһан далайешье, орон нютагуудыешье тойрон гаталдагта; тиигээд тиимэ шаби олоод, тэрээниие өөрһөөн долоон доро тамада орохо амитан болгодогта. 16Һохор балай хүтэлэгшэд, таанад гашуудал зоболон үзэхэт! Таанад: „Хэрбээ али нэгэн хүн Бурхан Һүмөөр тангариглаа һаа, тангаригынь хүсэнгүй; харин Бурхан Һүмэдэ байһан алтаар тангариглаа һаа, тангаригынь хүсэн түгэлдэр“, – гэжэ һурганат+. 17Ай, һохор тэнэгүүд! Алиниинь шухал бэ: алтань гү, али алта арюудхагша Бурхан Һүмэнь гү? 18Мүн таанад: „Хэрбээ али нэгэн хүнэй үргэлэй шэрээгээр тангариглаа һаа, тангаригынь хүсэнгүй, харин тэрэ шэрээ дээрэ табиһан үргэлөөр тангариглаа һаа, тангаригынь хүсэн түгэлдэр“, – гэжэ һурганат. 19Ай, һохор тэнэгүүд! Алиниинь шухалаб: үргэлынь гү, али үргэл арюудхагша шэрээнь гү? 20Тиимэһээ үргэлэй шэрээгээр тангариглагша болбол тэрэ шэрээгээр, мүн тэрээн дээрэ байһан бүхы юумээр тангариглана гээшэ. 21Баһа Бурхан Һүмөөр тангариглагша болбол тэрээгээр, мүн доторнь оршогшо Бурханаар тангариглана гээшэ. 22Баһа огторгойгоор тангариглагша болбол Бурханай шэрээгээр, тэрэ шэрээдэ һуугшаар тангариглана гээшэ.

23Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал үзэхэт! Хоёр нюуртан! Таанар Бурханда ургасынгаа – халуун үбһэ, укроп, тмин гэхэ мэтын ургамалнуудай – арбанай нэгэн хуби үгэнэт, харин Хуулиин эгээл шухала зүйлнүүд болохо зарга шүүбэри, үршөөл хайра, этигэл найдабари тоонгүй орхибот. Эдэ зүйлнүүдые таанад баримталха ёһотой байгаат, мүн арбанайнгаа нэгэ хубиие Бурхандаа үгэжэл байха ёһотойт. 24Һохор балай хүтэлэгшэд, таанар унданһаа боргооһо шүүжэ гаргаад, харин тэмээ залгидагта! 25Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал үзэхэт! Хоёр нюуртан! Таанар аяга табагай газаахииень аршажа арилгадагта, харин тэдэнэй досоонь хулгай, шуналаар олоһон юумэнүүд байдаг. 26Һохор балай фарисей! Түрүүшээр аяга табагай досоохииень сэбэрлэ, тиигээ һаашни газаахиньшье сэбэрлэгдэхэ.

27Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал үзэхэт! Хоёр нюуртан! Таанар сагаан будагаар шэрдэһэн агы нүхэн хуурсагуудта адлит: газаа талаһаа гоё һайханаар харагдаашье һаа, досоогоо үхэһэн хүнэй яһануудаар, элдэб бузарнуудаар дүүрэшэһэн байдаг+. 28Тэрээндэл адли таанаршье газаа талаһаа үнэн сэхэ хүнүүд мэтэ харагдаашье һаа, досоотнай гансал билдагуушалга, харатай юумэнүүд дүүрэн бии.

29Хуули заадаг багшанар, фарисейнүүд, таанад гашуудал үзэхэт! Хоёр нюурта таанад! Лүндэншэдтэ үзэсхэлэнтэ гоё субаргануудые баринат, үнэн зүбтэнэй шулуун хүшөөнүүдые шэмэглэнэт. 30Тиихэдээ: „Хэрбээ бидэ үбгэ эсэгэнэрэйнгээ ажамидарха үе сагта ажаһуубал, лүндэншэдэй шуһа адхалсахагүй һэмди“, – гэжэ айладханат+. 31Тиихэдээ таанар лүндэншэдые алагшадай үри хүүгэдынь байһанаа баталан гэршэлнэт. 32Зай, тиигэбэл үбгэ эсэгэнэрэйнгээ эхилһэн юумэ түгэсхэгты. 33Могойнууд, хорото могойн таһардаһад! Таанар тамада хаягдаха хэһээлтэһээ яажа хулжархые бодонобта+? 34Мүнөө би таанарта лүндэншэдые, сэсэн мэргэшүүлые, Хуули заадаг багшанарые эльгээхэмни. Харин таанар тэдэнэймни заримыень алахат, хэрээһэндэ хадажа саазалхат, нүгөөдүүлыень мүргэлэй гэрнүүдтэ сохихот, нэгэ хотоһоо нүгөөдэ хото руу мүрдэн намнахат+. 35Тиимэһээ газар дээрэ адхарһан зэмэгүй хүнүүдэй шуһан – зэмэгүй Авелиин шуһанһаа эхилээд, Бурхан Һүмэ тахилай шэрээ хоёрой хоорондо таанарта алуулһан Варахиинай Захария хүбүүнэй шуһан хүрэтэрөө – таанарһаа нэхэгдэхэ+. 36Эдэ бүхы алагдаһан хүнүүдэй түлөө хэһээлтэ энэ үе сагай хүнүүд дээрэ бууха гэжэ таанарта үнэниие хэлэнэб».

Иисус Иерусалимые хайрлана

37•«Ай Иерусалим, Иерусалим, шинии хүнүүд лүндэншэдые аладаг, шамда эльгээһэн Бурханай мэдээсэгшэдые шулуудадаг! Даража дэгжээһэн дальбараануудаа дали дороо суглуулдаг шубуундал адляар шинии үри хүүгэдые суглуулха гэжэ би хэды тэгүүлээ зүдхөө гээшэбиб. Теэд ши намайе зүбшөөгөөгүйш!+
38Тиимэһээ хооһон Һүмэшни мүнөө шамдаа үлөө. 39„Дээдын Эзэнэй нэрээр заларан Ерэгшэ үршөөл буянтай!“ – гэжэ хэлэтэрээ намайе дахин харахагүйш гэжэ шамда хэлэнэб»+.

24

Иисус Бурхан Һүмын һандарха тухай хэлэнэ

24^1•Иисус Бурхан Һүмэһөө гараад ябаба. Тиихэ үедэ шабинарынь тэрэнэй анхарал Бурхан Һүмын барилгануудта хандуулха зорилготойгоор хажуудань ерэбэ. 2Иисус шабинартаа: «Эдэ бүгэдые харана гүт? Энэ һууринда ганса шулууншье үлэхэгүй; баран һандаргагдаха гэжэ танда хэлэнэб», – гэжэ хэлэбэ+.

Тудаха бэрхэшээл зоболонгууд тухай һэргылэмжэ

3Хожомынь Иисусай Элеон хада дээрэ гараад һуухадань, шабинарынь тэрээндэ ерээд: «Эдэ бүхы юумэн хэзээ болохоб, хэлэжэ үгыш. Шинии заларжа ерэхэдэ, газар дэлхэйн хосорходо ямар дүлгэ тэмдэгүүд харуулагдахаб?» – гэжэ асууба.

4Иисус тэдэндэ харюусаба: «Хэн нэгэнэй мэхэдэ орохоһоо болгоомжолжо байгты+. 5Юуб гэхэдэ, олон хүнүүд минии нэрые зүүжэ ерэхэ: „Би Бурханай табисууртаб“, – гэжэ өөһэд тухайгаа гэршэлхэ, тиигэжэ олонииетнай мэхэдээ оруулха. 6Мүн байлдаанууд тухай, дайн сэрэг тухай һураг дуулахат, теэд бү айгаарайгты. Тиимэрхүү юумэнүүд болохо ёһотой. Зүгөөр энэнь үшөөл эсэс бэшэ байха. 7Нэгэ арад нүгөө арадтаа добтолон орохо, хаан оронууд хоорондоо хёморолдон тэмсэхэ, эндэ тэндэ үлэсхэлэн зоболон, үхэл тахал дэлгэрхэ, газар ехээр хүдэлхэ+. 8Зүгөөр эдэ бүхэн бэрхэшээл зоболонгуудай эхииень лэ табиха. 9Тэрэ үедэ таанарые барижа хааха, тамалха, алаха байха. Минии түлөө таанадые бүхы арадууд үзэн ядаха+. 10Тиихэдэ олониинь этигэл һүзэгһөө арсаха, бэе бэедээ урбаха, бэе бэеэ үзэн ядаха+. 11Баһа олон хуурмаг лүндэншэд бии болохо, олон уладай толгой эрьюулэн мэхэдээ оруулха+. 12Тиигэжэ нүгэл шэбэлэй элбэгжэн дэлгэрхэдэ, олон зоной хайра дуран хүйтэрхэ. 13Зүгөөр эсэстэнь хүрэтэр тэсэжэ гараһаниинь абарагдаха+. 14Бурханай хаан түрэ тухай Һайн мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэйгээр, бүхы арадуудта гэршэлэгдэн номногдоһон хойно эсэс болохо+.

Нангин газарта аймшагтай юумэнүүдэй болохо тухай

15•Даниил лүндэншын хэлэһэнэй ёһоор, нэгэтэ нангин газарта хооһоролго һүйдхэлдэ хүргэдэг „жэрхэштэй юумэнэй“ байхые үзэхэт. Эдэ мүрнүүдые уншажа байһан хүн бүхэн ушар удхыень ойлгохыень хэшээг лэ. 16Тиихэдэ Иудейдэ байһан хүнүүд хада гүбээ рүү тэрьедээрэйгты. 17Гэрэй орой дээрэ байһан зон гэрһээн юумэ абахаяа доошоо бү буугаарайт+. 18Хээрэ талада ябаһан зон хубсаһа хунараа абахаяа гэртээ бү бусаарайт. 19Тэдэ үдэрнүүдтэ хээлитэй, хүхөөр үхибүүдтэй эхэнэрнүүдтэ ехэл гай зоболон тудаха+. 20Таанарай зугадаха саг үбэлэй хүйтэндэ гү, али субботын үдэртэ бү тудаһай гэжэ Бурхандаа зальбарагты. 21Юундэб гэхэдэ, тэрэ үдэрнүүдтэ газар дэлхэйн бүтээгдэхэһээ нааша мүнөөнэй үе саг болотор үзэгдөөгүй, дахинаашье үзэгдэхэгүй аймшагтай гай зоболон болохо+. 22Хэрбээ тэдэ зоболонто үдэрнүүдэй тоое Бурханай үсөөрүүлээгүй һаа, хэншье абарагдахагүй һэн. Зүгөөр шэлэжэ абаһан хүнүүдэйнгээ аша туһада Бурхан тэдэ үдэрнүүдэй тоо үсөөрүүлхэ юм+.

23Хэрбээ тэрэ сагта: „Бурханай табисуурта Христос эндэ байна“, али „тэндэ байна“ гэжэ таанарта хэн нэгэнэй хэлээ һаа, бү этигээрэйгты+. 24Өөһэдыгөө Бурханай табисуурта гү, али лүндэншэн гэжэ нэрлэһэн олон мэхэшэд бии болохо. Тэдэ аргатайл һаа, Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүдыешье өөрынгөө мэхэдэ оруулхын тула элдэб янзын гайхамшагта тэмдэгүүдые, эди шэди харуулха+. 25Болохо бүхы юумые би таанадта эртэнһээ һэргылжэ хэлэбэб+.

26Хэрбээ танда: „Харыт, тэрэ сүл губида байна“ гэжэ хүнүүдэй хэлэбэл, тиишэ бү ошооройт; үгы һаа, „Харыт, тэрэ эндэ хоргодоно“ гээ һаань, бү этигээрэйт. 27Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн ерэхэдээ, зүүн зүгһөө баруун хизаар хүрэтэр ялагас гэһэн сахилгаан шэнгеэр гэрэлтэн үзэгдэхэ бшуу+. 28Үхэһэн бэеын хэбтэһэн газарта бүргэд шубууд сугларха+.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй заларан ерэхэ тухай

29•Тиигээд зоболонто тэдэ үдэрнүүдэй үнгэрһэн хойно гэнтэ наран балартаха, һарашье гэрэлтэхэеэ болихо, одо мүшэдшье тэнгэриһээ унаха, тэнгэриин хүсэнүүдшье тэнсүүриеэ алдаха+. 30Тиихэдэ тэнгэридэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй бэлгэ тэмдэг үзэгдэхэ. Тэрэ сагта газар дэлхэйн бүхы угсаатан Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй тэнгэриин үүлэн дээрэ тамаран, агуу хүсэтэйгөөр, алдар солотойгоор буужа ерэхые харахадаа бархиралдаха+. 31Шанга дуутай бүреэгэй дуугархада, тэрэ өөрынгөө Эльгээмэлнүүдые замби түбиин дүрбэн хизаарта эльгээхэ, тэдэнь тэрэнэй шэлэжэ абаһан хүнүүдые огторгойн нэгэ захаһаа нүгөө заха хүрэтэр суглуулха+.

Боди модонһоо юумэ һуража абаха тухай

32•Боди модонһоо жэшээ абагты: тэрэнэй һалаа мүшэрнүүдэй зөөлэрөөд, набша намаагайнь һалбархада, зун ойртобо гэжэ мэдэдэгта. 33Тон тиигэжэл минии түрүүн хэлэһэн юумэнүүдэй болохые үзэхэдөө, саг дүхэжэ байна, бүри ойртоо гэжэ мэдэхэт. 34Мүнөө ажамидаржа байһан хүнүүдэй бултанайнь үхэжэ үрдеэгүй байхада минии таанадта хэлэһэн бүхэн тохёолдохо гэжэ таанадта баталан хэлэнэб+. 35Огторгой тэнгэри, газар дэлхэйшье һүнэн һалаха, харин минии хэлэһэн үгэнүүд мүнхэ оршохо+.

Ямар үдэр, хэды сагта ерэхые хэншье мэдэхэгүй

36•Тэрэ Үдэрэй, тэрэ сагай болзор хэншье мэдэхэгүй, тэнгэридэ оршодог Бурханай Эльгээмэлнүүдшье мэдэхэгүй, Хүбүүн өөрөөшье мэдэхэгүй. Гансал Эсэгэ Бурхан тэрэниие мэдэхэ юм. 37Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй заларжа ерэхэдэ Ной гэгшын үедэ болоһонтой адли гай гасалан ушарха. 38Уһан галабай эрьехын урда тээхи үдэрнүүдтэ Нойн томо корабльда орожо һууха үдэр хүрэтэр хүнүүд эдеэлжэ, уужа, һамга абажа, хадамда гаража байгаа. 39Уһан галабай эрьежэ, бултыень шэнгээжэ хосороотор хүнүүд юунэй боложо байһые огто мэдээгүй. Эгээл тиимэ юумэн Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй ерэхэдэ болохо. 40Тэрэ сагта таряалан дээрэ ажаллажа байһан хоёр хүнэй нэгыень абарха, нүгөөдыень орхихо. 41Сугтаа таряа тээрмэдэжэ байһан хоёр эхэнэрэй нэгыень абарха, нүгөөдыень орхихо. 42Тиимэһээ һэргэлэн байгты, Дээдын Эзэнэйгээ али сагта заларжа ерэхые таанар мэдэнэгүй ха юмта+. 43Хэрбээ гэрэй эзэн хулгайшанай хэдыдэ орожо ерэхые мэдэжэ байбал, һэргэлэн байжа, хулгайшаниие гэртээ шургуулан оруулхагүй һэн бэзэ гэжэ таанар һайн мэдэнэт+. 44Тиимэһээ таанаршье ходо бэлэн байгты, юундэб гэбэл, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүлеэгээгүй сагтатнай хүрэжэ ерэхэ юм+.

Найдабаритай ба найдабаригүй зарасанар тухай

45•Тиигэхэдээ этигэл найдабаритай, ухаантай зарасань хэн бэ? Бусад зарасанараа даалгажа, эдеэ хоолыень сагтань үгэжэ байхаар гэрэй эзэн хэниие томилхо гээшэб? 46Эзэнэйнгээ бусажа ерэхэдэ, үүргэеэ һайнаар дүүргэжэ байһан зараса аза жаргалтай даа!+
47Тиимэ зарасаа эзэн гэр буусынгаа эрхилэгшээр табиха гэжэ танда баталан хэлэхэ байнаб. 48Хэрбээ муу зараса дайралдабал: „Эзэмни һаяар ерэхэгүй“, – гэжэ бодоод,+
49өөрынгөө зараса нүхэдые сохижо наншажа, архиншадаар хамта эдижэ, уужа байгаа һаа, 50тэрэ зарасын хүлеэгээгүй үдэртэ, һанаагүй сагта эзэниинь орожо ерэхэ. 51Тиигээд эзэн тэрэ зарасаяа зада сохёод, билдагуушадые хэһээдэг хэһээлтэдэ оруулха: тэндэнь хүнүүд бархиралдаха, шүдөө хабиралдаха»+.

25

Арбан басагад тухай һургаалта үгэ

25^1«Тэрэ үедэ Огторгойн хаан түрэ иимэ ушартай адлишуу байха: Нэгэтэ арбан басагад өөһэд өөһэдынгөө зула баряад, хүрьгэн хүбүүе угтахаяа газаашаа гараба гэхэ+. 2Тэдэнэй табаниинь сэсэн, табаниинь бодомжогүй тэнэг байгаа һэн гэлэй. 3Бодомжогүй басагадынь зулаяа абаад, тоһо абаагүй. 4Сэсэн басагадынь зулатаяа хамта амһарта соо тоһо абажа гаралсаа. 5Тиигээд хүрьгэн хүбүүнэй удаархада, тэдэ басагад һажажа байһанаа унташаба+. 6Һүниин тэн болоходо: „Зай, хүрьгэн хүбүүн эндэ ерэжэ ябана, тэрэнээ угтахаяа гарагты“, – гэжэ хэншьеб шангаар дуугарба. 7Тиихэдэнь арбан басагад булта бодожо, өөһэд өөһэдынгөө зула заһажа оробо. 8Тэнэг басагадынь сэсэн басагадтаа хандажа: „Өөһэдынгөө тоһонһоо манда үгэлсыт, зуламнай унтархаяа байна“, – гэбэ. 9Тиихэдэнь сэсэн басагадынь: „Манда байһан тоһо бултандамнай хүрэхэгүй, тиимэһээ таанар наймаашадта ошоод, өөһэдтөө тоһо худалдажа абагты“, – гэжэ харюусаба. 10Бодомжогүй басагадай тоһо худалдажа абахаяа ошоходонь, хүрьгэн хүбүүн ерэбэ. Зүгөөр бэлэн байһан сэсэн басагадынь хүрьгэн хүбүүнтэй хамта түрэ найрта ошобо, тиин үүдэнүүдыньшье хаагдаба+. 11Удаань нүгөөдэ басагад ерээд: „Эзэн! Эзэн! Манда үүдээ нээгыш“, – гэжэ хашхаралдаба+. 12Теэд хүрьгэн хүбүүн: „Үгы даа, би таанарые танихагүйб“, – гэжэ харюусаба»+.

13Тиигээд Иисус түгэсхэлдэнь: «Тиимэһээ таанар ходо һэргэг байгты, юундэб гэбэл, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй ерэхэ үдэрыешье, сагыешье мэдэнэгүй ха юмта», – гэжэ шабинартаа хэлэбэ+.

Гурбан зараса тухай һургаалта үгэ

14•«Тэрэ үедэ Огторгойн хаан түрэ иимэ ушартай адлишуу байха: Нэгэ гэрэй эзэн холын аянда гарахынгаа урда тээ зарасанараа дуудажа, тэдэндээ зөөри хогшолоо даалгаба. 15Эзэн зарасанарайнгаа абьяас шадабари мэдэжэ байгаад, хүн бүридэнь шадал абьяасайнь зэргээр мүнгэ үгэбэ: нэгэндэнь табан мянган алтан мүнгэ, нүгөөдэдэнь хоёр мянган алтан мүнгэ, гурбадахидань нэгэ мянган алтан мүнгэ барюулба. Тиигээд аяндаа мордобо. 16Табан мянган алтан мүнгэ абаһан түрүүшын зарасань мүнгэеэ ашагтайгаар эрьесэдэ оруулжа, үшөө табан мянган алтан мүнгэнэй ашаг олзотой болобо. 17Тэрээндэл тон адляар хоёр мянган алтан мүнгэ абаһан зарасань мүнгэеэ эрьесэдэ оруулаад, үшөө хоёр мянган алтан мүнгэнэй ашаг олзо олобо. 18Харин нэгэ мянган алтан мүнгэ абаһан зарасань эзэнэйгээ мүнгэ газарта булажа нюуба.

19Нилээд удаан сагай үнгэрһэн хойно эзэн гэртээ бусажа ерээд, зарасанартайгаа тоосоо хэбэ+. 20Табан мянган алтан мүнгэ абаһан зарасань абаһан мүнгэтэеэ хамта үшөө ондоо табан мянган алтан мүнгэ абажа ерээд: „Эзэн аа! Ши намда табан мянган алтан мүнгэ үгөө бэлэйш. Би тэрээгээршни үшөө табан мянган алтан мүнгэ олооб“, – гэжэ хэлэбэ. 21Эзэниинь тэрээндэ: „Ехэ һайн! Ши бэрхэ, найдабаритай зараса байнаш! Бага юумэ эрхилхэдээ ши найдабаритай байбаш, тиимэһээ би шамда бүришье ехэ юумэ даалгахамни! Орожо, эзэнтэйгээ хамта баярла“, – гэбэ+. 22Мүн хоёр мянган алтан мүнгэ абаһан хүниинь ерэжэ: „Эзэн аа! Ши намда хоёр мянган алтан мүнгэ үгөө бэлэйш, би тэрээгээршни үшөө хоёр мянгые олооб“, – гэжэ хэлэбэ. 23Эзэниинь тэрээндэ: „Ехэ һайн! Ши бэрхэ, найдабаритай зараса байнаш! Бага юумэ эрхилхэдээ ши найдабаритай байбаш, тиимэһээ би шамда бүришье ехэ юумэ даалгахамни! Орожо, эзэнтэйгээ хамта баярла“, – гэбэ. 24Мүн нэгэ мянган алтан мүнгэ абаһан зараса ерэжэ: „Эзэн аа! Би шамайе шэрүүн хатуу хүн гэжэ мэдэнэб. Ши таряагүй байһан газарһаа хуряадагши, үрэһэ сасаагүй байһан газарһаа ургаса суглуулдагши. 25Айһандаа би шинии үгэһэн мянган алтан мүнгэ газарта булажа нюугааб. Энэ мүнгэншни байна“, – гэбэ. 26Эзэниинь тэрээндэ: „Хара һанаатай, залхуу зараса! Ши намайе таряагүй байһан газарһаа хуряадаг, үрэһэ сасаагүй байһан газарһаа ургаса суглуулдаг гэжэ мэдэжэ байгааш, тиимэ гү? 27Тиимэһээ ши минии мүнгэ ядахадаа наймаашадта үгэжэ эрьесэдэ оруулха байгааш, тиигээ һаашни би бусажа ерэхэдээ мүнгэеэ нэмэритэйгээр абаха бэлэйб“, – гэбэ. 28Тиигээд эзэн: „Энээнһээ мүнгыень абаад, арбан мянган алтан мүнгэтэй хүндэ үгэгты. 29Ушарынь хэлэбэл, юумэтэй хүндэ үшөө ехэ юумэн үгтэхэ, тиимэ хүн бүри элбэг дэлбэг юумэтэй байха; харин юумэгүй байһан хүнһөө һүүлшынхинь абтаха+. 30Харин энэ хэндээш хэрэггүй зарасые газаашань, шэб харанхыда абаашаад хаягты: тэндэ хүнүүд бархиралдаха, шүдөө хабиралдаха“, – гэбэ»+.

Һүүлшын зарга шүүбэри тухай

31«Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн алдар солотойгоор бүхы Эльгээмэлнүүдтэйгээ хамта ерэхэдээ, өөрынгөө алдарта шэрээдэ һууха+. 32Бүхы арадуудые тэрэнэй урда суглуулха. Тиихэдэнь хонишоной хонидые ямаануудһаа илгадагтал адляар тэрэ хүнүүдые бэе бэеһээнь илгажа, хоёр бүлэг болгожо хубааха+. 33Тиигээд хонидые баруун таладаа, харин ямаануудые зүүн таладаа байлгаха. 34Тиигээд хаан тэрэнэй баруун талада байгаашадта хандажа: „Минии Эсэгын үршөөл хайрада хүртэгшэ таанад ерэжэ, юртэмсэ дэлхэйн бии болохоһоо нааша таанарта бэлдэгдэһэн хаан түрэ халан абагты+. 35Минии үлэн хооһон ябахада, таанар намда эдихэ юумэ үгөөт; ундаа хүрөөд ябахадамни, ууха юумэ үгөөт; аяншалжа ябахадамни, намайе гэртээ угтажа абаат;+
36нюсэгэн байхадамни, үмдэхэ хубсаһа хунар үгөөт; үбшэн байхадамни, хойноһоомни харууһалаат; түрмэдэ һуухадамни, намтай уулзахаяа ерээт“, – гэжэ үнэн зүбтэндэ хэлэхэ+. 37Тиихэдэнь үнэн зүбтэн тэрээндэ: „Дээдын Эзэн! Хэзээ бидэ шамайе үлэн хооһон ябаһыешни хараад, эдихэ юумэ үгөөбибди? Али хэзээ ундаа хүрөөд ябахадашни, ууха юумэ үгөөбибди? 38Хэзээ шинии аяншалжа ябахада, бидэ шамайе гэртээ угтажа абаабибди? Али нюсэгэн байхадашни, үмдэхэ хубсаһа хунар үгөөбибди? 39Хэзээ шинии үбдөөд байхада гү, али түрмэдэ һуухадашни гү, бидэ шамтай уулзахаяа ошообибди?“ – гэжэ һураха. 40Тиихэдэнь хаан: „Эгээлэй юрын минии дахагшадай нэгэндэнь тиимэ һайн юумэ хэхэдээ, таанад намдашье һайниие хээ гээшэт“, – гэжэ харюусаха+.

41Тиигээд хаан тэрэнэй зүүн талада байгаашадта хандан: „Бурханай хараалда хүртэгшэ таанад, намһаа холо бологты! Шолмосто, мүн тэрэнэй эльгээгдэмэлнүүдтэ бэлдээтэй хэтэ заяанай гал тамада ошогты!+
42Минии үлэн хооһон ябахада, намда эдихэ юумэ һарбайгаагүй һэнта; ундаа хүрөөд ябахадамни, ууха юумэ үгөөгүй һэнта; 43аяншалжа ябахадамни, гэртээ угтажа абаагүй һэнта; нюсэгэн байхадамни, үмдэхэ хубсаһа хунар үгөөгүй һэнта; үбдөөд байхадамни, түрмэдэ һуухадамни, намтай уулзахаяа ерээгүй һэнта“, – гэжэ буруутаһан зондо хэлэхэ. 44Тиихэдэнь тэдэнь: „Дээдын Эзэн! Хэзээ бидэ шинии үлэн хооһон, ундаа хүрөөд ябахые, аяншалжа ябахые, нюсэгэн байхые, үбдэхые, түрмэдэ һуухые хараад, шамда туһалаагүй гээшэбибди?“ – гэжэ хаанһаа һураха. 45Тиихэдэнь хаан тэдэндэ: „Тон эгээлэй юрын хүнүүдэймни нэгэндэньшье тиимэ туһа хүргэхэеэ арсахадаа, таанар намдашье туһалхаяа арсаба гээшэт“, – гэжэ харюусаха+. 46Тиигээд тэдэ буруутаһан зон хэтэ заяандаа хэһээгдэхэ, харин Бурханай һайшаалда хүртэһэн зон мүнхын амидаралда хүртэхэ».

26

Иисусые алаха гэһэн нюуса хэлсээн тухай

26^1•Иисус эдэ бүхы һургаалнуудаа номножо дүүргээд, өөрынгөө шабинарта хандан: 2«Хоёр хоноод, Паасхын һайндэр болохо гэжэ мэдэнэт, тиихэдэ Хүн түрэлтэнэй Хүбүүниие хэрээһэндэ хадажа саазалха», – гэжэ хэлэбэ.

3Тэрэ сагта түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар, улад зоной ахамадууд Кайафа гэдэг ахамад санаартын ордондо сугларба. 4Тэдэ Иисусые мэхэдээ оруулжа бариха, тиигээд алаха тухай зүбшөө бэлэй. 5Теэд улад зоной дунда буһалгаанай үүсхэгдэхэгүйн тула һайндэртэ тиимэ юумэ хэхэгүй гэжэ хэлсээ һэн.

Бетанида Иисусые хангалтай ургамалай шүүһээр түрхинэ

6•Иисусай Бетанида һэлхэ үбшэндэ дайруулһан Симонэй гэртэ хоол барижа байхадань,+
7нэгэ эхэнэр домбо соо ехэ үнэтэй һайхан хангалтай тоһо абажа ерээд, Иисусай толгой дээрэнь адхаба. 8Иисусай шабинар энээниие хараад, сухалаа хүрэжэ: «Юундэ иимэ гарза гаргана гээшэб?» – гэжэ дураа гутаба. 9«Энэ тоһыень ехэ үнэтэйгөөр худалдаад, мүнгыень үгытэйшүүлдэ хубаажа үгэхэ байгаабди», – гэлсэбэ тэдэ.

10Теэд Иисус шабинарайгаа хэлэжэ байһые мэдэжэ байгаад, тэдэндээ хандан: «Энэ эхэнэрые юундэ түбэгшөөлгэбэт? Тэрэ намда ехэл һайн юумэ хэбэл. 11Үгытэй ядуушуул хододоо таанартай байхал, харин би таанартай ходо байхагүйб+. 12Энэ эхэнэр нам дээрэ тоһо адхахадаа бэеымни хүдөөлүүлгэдэ бэлдэбэ гээшэ+. 13Һайн Мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэйгээр хаа хаанагүй номногдоходо, энэ эхэнэрэй хэһэн хэрэг тухай хүнүүд дурсан һанажа байха, хэлэжэ байха гэжэ би таанадта баталнаб», – гэбэ+.

Иудын урбалга

14•Тэрэ хирэдэ, арбан хоёр шабинарайнь нэгэн болохо Искариодой Иуда түрүү санаартанда ошоод:+
15«Иисусые таанадта барижа үгэбэлни, таанар намда юу үгэхэбта?» – гэжэ һураба. Тиихэдэнь түрүү санаартан Иудада гушан сагаан мүнгэ тоолоод үгэбэ. 16Иуда тэрэ сагһаа хойшо Иисусые барижа үгэхэ таарамжатай нүхэсэл харгалзадаг болоо.

Иисус шабинартаяа хамта Паасхын хоол барина

17•Эһээгдээгүй хилээмэнэй һайндэрэй түрүүшын үдэртэ шабинарынь Иисуста ерээд: «Паасхын хоол шамда хаана бэлдэхыемнай ши хүсэхэ байнабши?» – гэжэ һураба.

18«Тиимэ нэгэ хүндэ хото ошоод: „Минии саг ойртобо, би шабинартаяа хамта Паасхын хоол гэртэшни барихамни гэжэ багшамнай хэлэнэ“, – гээд хэлээрэйгты», – гэжэ Иисус шабинартаа захиба.

19Шабинарынь Иисусай хэлэһэн ёһоор боложо, Паасхын хоол бэлдэбэ.

20Үдэшэ болоходо, Иисус арбан хоёр шабинартаяа хамта хоол барихаяа һууба. 21Эдеэлжэ байха үедөө Иисус: «Таанарай нэгэнтнай намайе барижа үгэхэнь, би баталан хэлэнэб», – гэбэ+.

22Тиихэдэнь шабинарынь ехэл уйдажа, хойно хойноһоон багшаһаа: «Дээдын Эзэн, би бэшэ аабзаб?» – гэжэ һураба.

23«Намтай хамта энэ табаг соо хилээмэеэ дүрэһэн хүн намайе барижа үгэхэ», – гэжэ Иисус тэдээндэ харюусаба. 24«Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэнэй ёһоор үхэхэ. Харин тэрээниие барижа үгэһэн хүн аймшагтай гай зоболон амсаха: тэрэ хүнэй юрэдөө түрөөгүй һаань, өөртэнь һураггүй дээрэ байха һэн»+.

25Мүн Иисусые барижа үгэхэеэ байһан Иудашье: «Рабби, би бэшэ аабзаб?» – гэжэ һураба. Иисус тэрээндэ: «Ши өөрөө тиигэжэ хэлэбэш», – гэжэ харюусаба.

Дээдын Эзэнэй үдэшын хоол

26•Хоол барижа байхадаа Иисус гартаа хилээмэ абаад, Бурханда баяр баясхалан хүргөөд, тэрэнээ хухалаад, шабинартаа хубаажа үгэхэ зуураа: «Энээниие абаад эдигты – энэ минии махабад бэе гээшэ», – гэбэ+.

27Тиигээд аяга абаад, Бурханда баяр баясхалан хүргөөд, шабинартаа үгэбэ. «Эндэһээ таанад булта уугты. 28Энэ болбол олон хүнүүдэй нүгэл шэбэлнүүдые хүлисүүлхын тулада адхарха минии шуһан гээшэ, тиин энэ шуһаар Бурхан хүнүүдтэй Шэнэ Хэлсээ батална. 29Энээнһээ хойшо минии Эсэгын хаан орондо таанартай хамта шэнэ[*] дарһа амсаха үдэрэй болотор би архи дарһа уухагүйб гэжэ таанарта хэлэхэб», – гэбэ. 30Тиигээд тэдэнэр магтаал дуу дуулаһаар Элеон хада дээрэ гараба+.

Иисус Пётрой арсаха тухай хэлэнэ

31•Тэрэ үедэ Иисус шабинартаа: «Энэл һүниндөө таанар бултадаа намһаа арсажа холодохот, ушарынь гэбэл:

„Хонишонииень дайража һалгаахадамни,
һүрэг хонидынь тарашаха“, – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ+.

32Харин амидырһан хойноо би таанадай түрүүндэ Галилейдэ ошоод байхаб», – гэбэ+.

33«Бултанай шамайе орхёошье һаань, би шамһаа хэзээшье арсахагүйб», – гэжэ Пётр тэрээндэ хэлэбэ.

34«Энэ һүни эрэ тахяагай дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши даа гэжэ баталан хэлэнэб», – гээд Иисус Пётрто хэлэбэ.

35Пётр урдаһаань: «Шамтай хамта үхэхэшье болобол, би шамһаа арсахагүйб», – гэбэ. Бусадшье шабинарынь бултадаа тиимэ юумэ хэлэбэ+.

Иисус Гефсимани сэсэрлиг соо зальбарна

36•Удаань Иисус шабинартайгаа хамта Гефсимани гэдэг газарта ерээд, тэдэндээ: «Минии тэндэ ошожо зальбараад ерэтэр эндээ һуужа байгты», – гэжэ хэлэбэ.

37Иисус Пётрые, Зэбэдэйн хоёр хүбүүдые абажа ошобо. Тэрэ ехэл гашуудажа, ехэл һанаагаа зобожо,+
38абажа гараһан шабинартаа: «Минии ами һүнэһэн туйлай ехээр уйдажа, үхэһэндэл адли байнаб. Таанар эндэ намтай хамта һэргэг байгты», – гэбэ+.

39Тиигээд тээ хажуу тээшээ ошожо, уруугаа харан газар дээрэ хэбтээд:

«Эсэгэмни! Хэрбээ арга бии һаа, энэ аягаһаа амсуулангүй, иимэ ехэ зоболон намһаа зайлуулыш даа. Гэбэшье минии дура хүсэлөөр бэшэ, харин шинии эрхэ хүсэлөөр болог лэ», – гэжэ зальбарба+.

40Удаань шабинартаа бусажа ерэхэдэнь, тэдэнь унтажа байба. Тиимэһээ тэрэ Пётрто хандан: «Таанар гансаханшье саг соо унтангүй, намтай һэргэлэн байлсаха аргагүй гээшэ гүт? 41Хорхойтуулгада абтахагүйн тула таанад һэргэг байгты, зальбарагты: сэдьхэл дорюуншье һаа, бэе махабад ахир һула бшуу», – гэжэ хэлэбэ+.

42Иисус дахин хажуу тээшээ ошожо: «Эсэгэмни! Хэрбээ энэ аягаһаа амсуулангүй, энэ зоболон намһаа зайлуулха аргагүй һаа, шинии дура хүсэлөөр болог лэ», – гэжэ зальбарба+. 43Тэрэнэй шабинартаа ерэхэдэнь, тэдэнь баһал унтажа байба. Тэдэнэй нюдэниинь анилдаад нээгдэжэ үгэнгүй байгаа бшуу.

44Иисус дахин тэдэнээ орхижо, хажуу тээшээ ошоод, түрүүн зальбарһандаал адляар гурбадахияа зальбарба. 45Тиигээд тэрэ шабинартаа ерээд: «Таанад үшөөл унтажа, амаржа байна гүт? Зай, иигээд Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй нүгэл үйлэдэгшэдэй гарта тушаагдаха саг ерэбэ даа+. 46Бодогты, ябаябди: намда урбагша тээ тэрэ ойртожо ябана», – гэжэ хэлэбэ.

Иисусые барижа абаба

47•Иисусай иигэжэ хэлэжэ байтарнь, арбан хоёр шабинарайнь нэгэн болохо Иуда ерэбэ. Тэрээнтэй хамта түрүү санаартанай, улад зоной ахамадуудай, Хуули заадаг багшанарай эльгээһэн һэлмэ, шиидам һаднаг бариһан олон зон байба+. 48Урбагша хамта ябаһан зондоо ямар дохёо тэмдэг үгэхэ тухайгаа хэлсэжэ: «Минии таалан мэндэшэлхэ хүн танда хэрэгтэй хүн гээшэ, тэрэниие баряарайгты», – гэбэ.

49Иуда сэхэ Иисуста дүтэлэн ерэжэ: «Рабби, амар мэндэ!» – гэмсээрээ тэрээниие таалаба.

50Иисус тэрээндэ: «Нүхэр, ши һанаашалһан юумэеэ гүйсэдхэ[*]», – гэбэ.

Тиихэдэнь ерэһэн хүнүүд ойртожо, Иисусые бариба.

51Иисустай байлсаһан нэгэ хүн һэлмэеэ гаргажа далайгаад, ахамад санаартын зарасын шэхые таһа сабшаба+. 52Тиихэдэнь Иисус шабидаа: «Һэлмэеэ байрандань бусаажа хэ. Һэлмэ баригшад булта һэлмэһээ хосорхо юм+. 53Мүнөө Эсэгэһээ туһаламжа гуйхатаймни сасуу намда Эльгээмэлнүүдэй арбан хоёр сэрэгһээ үлүү ехэ сэрэг тэрэ дороо ябуулха аргатай гэжэ мэдэнэгүй аалши? 54Теэд тиимэ юумэ гуйбални, Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байһан юумэнүүд яажа бүтэхэб?» – гэжэ хэлэбэ.

55Тиигээд Иисус зэбсэгтэй ерэһэн улад зондо хандажа: «Таанар дээрмэшэниие барихаяа гараһандал һэлмэ, шиидам һаднагтайгаар намайе барихаяа ерэбэ гүт? Теэд үдэр бүхэн таанадые Бурхан Һүмэ соо һургахадамни намайе барижа хаадаггүй бэлэйлта», – гэбэ+. 56Эдэ бүхы ушарнууд Нангин Бэшэг соо лүндэншэдэй бэшэһэн мүрнүүдэй бэелхын тула болоо.

Тиихэдэнь Иисусай шабинарынь булта тэрэнээ орхёод, зугадаба+.

Иисус Зүблэлэй гэшүүдэй урда зогсоно

57•Иисусые барижа абаһан хүнүүд тэрээниие Кайафа гэдэг ахамад санаартын гэртэ хүтэлжэ абаашаба. Тэндэнь Хуули заадаг багшанар, ахамадууд суглараад байгаа. 58Пётр зай баряад ахамад санаартын хорёо хүрэтэр Иисусай хойноһоо гэтэн ябаа. Тиигээд хорёо соо орожо, юунэй болохые харахаяа харуулшадаар хамта һуулсаба. 59Түрүү санаартан, ахамадууд, Зүблэлэй гэшүүд булта Иисусые үхэлэй саазада хүртөөхэ һанаатай байгаа. Тиимэһээ тэдэнэр Иисусые гэмнэхэ хуурмаг гэршэ баримта бэдэрбэ, 60теэд олон худал гэршэнэрэй ерээд, тэрээн тухай худал юумэ хэлэбэшье, хэрэгтэйнүүдые олобогүй. Һүүлэй һүүлдэ хардаха хоёр гэршэнэр ерээд:

61«„Би Бурхан Һүмые бута буулгаад, гурбан үдэр соо дахин бодхоожо шадахаб“ гэжэ тэрэнэй хэлэхые дуулаа һэмди», – гэбэд+.

62Тиихэдэнь ахамад санаарта бодожо, Иисуста хандан: «Ши юундэ харюусанагүйбши? Шамайе зэмэлһэн гэршэлгэнүүдые дууланагүй гүш?» – гэжэ һураба+.

63Теэд Иисус юумэ дуугарбагүй. Тиихэдэнь ахамад санаарта тэрээндэ: «Амиды Бурханай урда тангариглан ши манда хэлэжэ үгэ, ши Бурханай табисуурта, Бурханай Хүбүүниинь гүш?» – гэжэ хэлэбэ.

64Иисус тэрээндэ: «Ши тиигэжэ хэлээш. Харин би та бүхэндэ иигэжэ хэлэхэб:

Мэнэ гэһээр таанад
Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүе
Һүр хүсэтэй Бурханай
баруун талада һуухыень,
тэнгэриин үүлэнүүд дээрэ
тамаран ерэхыень үзэхэт», – гэбэ+.

65Тиихэдэнь ахамад санаарта хубсаһаяа шуу татаад: «Энэшни Бурханиие доромжолжо байна! Бидэндэ үшөө ямар гэршэ хэрэгтэйб? Мүнөө һая энээнэй Бурханиие доромжолхыень дуулабат!+
66Таанад юун гэжэ һананабта?» – гэхэдэнь,

«Энэшни зэмэтэй, үхэлэй саазада хүртэхэ ёһотой», – гэжэ булта харюусаба.

67Тиигээд тэдэнэр Иисусай нюур руунь нёлбобо, нюдаргаараа сохибо, зариман тэрэнэй хасарые альгадажа байгаад: 68«Бурханай табисуурта Христос, манда абарал буулгыш! Шамайе хэн сохёоб гэжэ манда хэлэжэ үгыш!» – гэбэ.

Пётр Иисусһаа арсаба

69•Пётрой газаа хорёодо һуухадань, нэгэ зараса һамган тэрээндэ ерэжэ: «Ши баһал Галилейн Иисустай хамта байлсаа һэнши», – гэбэ.

70Теэд Пётр: «Шинии юун тухай хэлэжэ байһыешни би огто мэдэнэгүйб», – гээд бүгэдын урда мэлзэбэ. 71Баһа хорёогой үүдээр Пётрой гаража ябахадань, ондоо зараса һамган тэрээниие хараад: «Энэ хүн баһа Назаредэй Иисустай ябалсаа һэн», – гэжэ тэндэ байһан хүнүүдтэ хэлэбэ.

72«Би тэрэ хүниие огто танихагүйб», – гэжэ Пётр тангариглан мэлзэбэ.

73Нэгэ хэды болоод, тэндэ байһан хэдэн хүн Пётрто дүтэлжэ: «Ёһоороо ши тэдэнэй нэгэн ха юмши, тиигээд аялга дууншни шамайе Галилейһээш гэжэ элирхэйлнэ», – гэбэ.

74«Энэ хүниие би огто мэдэхэгүйб», – гэжэ Пётр Бурханиие дурдажа байгаад тангариглаба.

Эгээл тэрэ үедэ гэнтэ эрэ тахяа дуугарба. 75Тиихэдэнь Пётр: «Эрэ тахяагай дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши даа», – гэжэ Иисусай хэлэһые һанажархиба. Тиигээд тэндэһээ гараад, гунигтайгаар уйлаба+.

27

Иисусые Пиладта асарба

27^1•Үглөөгүүр болоходо, хамаг түрүү санаартан, улад зоной ахамадууд эртэхэн сугларжа, Иисусые үхэлэй саазада хүртөөхэ гэжэ зүбшэн шиидэбэ. 2Иисусые тэдэ гэнжээр хүлеэд, Пиладта[*] абаашажа тушааба+.

Иудын хосорһон тухай

3•Иисуста урбаһан Иуда Иисусые үхэлэй саазада хүртөөхэнь гэжэ дуулахадаа, буруу хэрэг үйлэдэһэнөө мэдэрэн гэмшэжэ, түрүү санаартанда, улад зоной ахамадуудта гушан сагаан мүнгыень бусаажа асараад: 4«Гэм зэмэгүй хүниие барижа үхэлэй саазада хүртүүлхэдээ би нүгэл үйлэдэбэб», – гэбэ.

Нүгөөдүүлынь: «Тэрэшни манда ямар хамаатай юм? Шинии хэрэг ха юм», – гэжэ харюусаа һэн.

5Иуда асарһан мүнгэеэ Һүмэ соо хаяад, газаашаа гаража, боожо үхэбэ. 6Түрүү санаартан хаяһан мүнгыень суглуулаад: «Энэ мүнгые хүнэй ами хороохо зорилготойгоор түлөө, тиимэһээ энээниие Һүмын һанда табиха хэрэггүй», – гэжэ хэлсэбэ+. 7Тиигэжэ зүбшэлдэһэн хойноо тэдэнэр мүнгөөрнь шабар амһарта хэдэг нэгэ хүнһөө газар худалдажа абахаар болобо. Тэрэ газар дээрэнь нүгшэһэн хариин зониие хүдөөлүүлжэ байха гэжэ шиидээ бэлэй. 8Тиимэһээ тэрэ газарые хүнүүд мүнөө хүрэтэр «Шуһан талмай» гэжэ нэрлэдэг.

9Тиигэжэ Иеремия лүндэншын иигэжэ хэлэһэниинь бүтөө: «Израилиин зоной тэрэнэй түлөө түлэһэн гушан сагаан мүнгэ абаад,+
10тэрээгээрнь шабар амһарта хэдэг нэгэ хүнһөө газар худалдажа абаа. Тиигэжэ Дээдын Эзэн намда захираа».

Пиладай Иисусые мүшхэһэн тухай

11•Иисусые Римэй засаглагша Пиладай урда асаржа байлгаба. Тэрэ захирагша Иисусһаа: «Ши еврейнүүдэй хаан гүш?» – гэжэ һураба. «Ши тиигэжэ хэлэнэш», – гэжэ Иисус харюусаба+. 12Теэд түрүү санаартанай, ахамадуудай Иисусые зэмэлхэдэнь, тэрэ харюу үгэбэгүй.

13Тиихэдэнь Пилат: «Шамайе иимэ олон хэрэгүүдтэ гэмнэжэ байһые ши дууланагүй гүш?» – гэбэ+. 14Теэд Иисус харюудань юушье хэлэбэгүй, тиихэдэнь Пилат аргагүй ехээр гайхаа һэн.

Иисусые үхэлэй саазада хүртөөбэ

15•Паасхын һайндэрэй болоходо, захирагша улад зоной таби гэһэн хаалтада һуугшадай нэгыень сүлөөдэ табидаг заншалтай байгаа. 16Тэрэ сагта улад зондо һайн мэдээжэ Иисус Барабба гэдэг хүн түрмэдэ һуугаа. 17Тиин улад зоной суглархадань, Пилат тэдэнһээ: «Таанар ямар хүниие сүлөөдэ табюулха дуратай байнабта: Иисус Бараббые гү, али Бурханай табисуурта Христос гэжэ алдаршаһан Иисусые гү?» – гэжэ һураба. 18Иисуста атаархажа байһан дээрэһээ еврейнүүдэй захирагшад тэрээние барижа асараа гэжэ Пилат һайн мэдэжэ байгаа+.

19Пиладай зарга шүүбэри хэдэг газарта һуухадань, тэрэнэй һамганиинь: «Тэрэ ямаршье гэм зэмэгүй хүндэ муу юумэ бү хэ, юундэб гэбэл, мүнөө һүни зүүдэндээ би тэрэнэй түлөө ехэл зобооб», – гэһэн мэдээсэлтэйгээр хүниие ябуулба.

20Гэбэшье түрүү санаартан, ахамадууд Бараббые сүлөөдэ табихыень, харин Иисусые үхэлэй саазада хүртөөхыень гуйгты гэжэ улад зониие идхаба+. 21Пилат улад зонһоо: «Эдэ хоёрой хэнииень танда табихабиб?» – гэжэ дахин асууба.

«Бараббые», – гэжэ зон харюусаба.

22Пилат тэдэнһээ: «Бурханай табисуурта Христос гэжэ алдаршаһан Иисусые би яаха болонобиб?» – гэжэ һураба.

«Тэрээниие хэрээһэндэ хада!» – гэжэ улад зон бүгэдэ харюусажа байгаа.

23«Ямар гэмтэй юумэ тэрэ хээб?» – гэжэ засаглагша һураба.

Теэд улад зон: «Тэрээниие хэрээһэндэ хада!» – гэжэ бүри шангаар гааралдан хашхарба+. 24Юушье хэхэ аргагүй байһанаа хараад, теэдшье буһалгаан үймөөнэй үсхэгдэхэ гэжэ байһые ойлгоходоо, Пилат уһа абаад, улад зоной урда гараа угаагаад: «Энэ хүнэй үхэлдэ би ямаршье зэмэгүйб; энэ таанадай үйлэдэһэн хэрэг», – гэжэ хэлэбэ.

25«Тэрээнэй үхэлдэ бидэ, манай үри хүүгэд зэмэтэй байха», – гэжэ улад зон баран харюусаба+.

26Тиихэдэнь Пилат тэдэндэ Бараббые табиба, харин Иисусые сохёод, хэрээһэндэ хадахыень захирба+.

Сэрэгшэд Иисусые шоолоно

27•Тиихэдэнь Пиладай сэрэгшэд Иисусые ордоной хэрэмэй хорёодо абаашаба. Тэндэнь олон сэрэгшэд суглараад байгаа. 28Тэдэ Иисусай хубсаһа тайлажа хаяад, тэрээндэ улаан суба үмдэхүүлбэ, 29тиигээд үүргэнээр гүрлөө гүрэжэ, толгойдонь үмдэхүүлбэ, баруун гартань модон таяга барюулба. Тиин тэдэнэр Иисусай урда үбдэглөөд: «Еврейнүүдэй хаан мандаха болтогой!» – гэхэ мэтээр тэрээниие шооложо байгаа. 30Тиигээд тэрээниие нёлбобо, таягынь абаад, тархи түрүүень сохибо+. 31Тиигэжэ Иисусые ханатараа баһаад, удаань үнөөхи улаан субыень тайлажа хаяа. Тиигээд өөрынь хубсаһа үмдэхүүлээд, хэрээһэндэ хадахаяа абаашаа һэн.

Иисусые хэрээһэндэ хадаба

32•Замдаа тэдэ Кириней нютагай Симон гэдэг хүнтэй тааралдаад, Иисусай хэрээһэ үргэлөөд ябахыень баалаба. 33Тэдэнэр «Хохимой» (еврей хэлээр «Голгофо») гэдэг газарта хүрэжэ ерээ. 34Тэндэ Иисуста гашуун юумэ холиһон архи уухыень үгөө. Иисус тэрээнииень амсаад, уубагүй. 35Сэрэгшэд Иисусые хэрээһэндэ хадаад, жээрэб татажа, хубсаһыень дундаа хубаагаа һэн. 36Тиигээд тэндээ һуугаад, Иисусые харууһалжа байгаа. 37Иисусай толгойн дээрэхэнэ тэдэ «Энэ еврейнүүдэй хаан Иисус» гэжэ хэрээһэндэ хадуулһан шалтагаанииень харуулһан модон хабтагай үлгэбэ. 38Тиихэдэ Иисустай хамта хоёр дээрмэшэдые: нэгыень баруун таладань, нүгөөдыень зүүн тээнь хэрээһэндэ хадаба.

39Хажуугаарнь үнгэрһэн зон толгойгоо һэжэржэ, Иисусые шоглон: 40«Һүмые һандаргаад, гурбан үдэр соо бодхоохоб гээ бэлэйш! Хэрбээ ши Бурханай Хүбүүн юм һаа, өөрыгөө абарыш! Хэрээһэнһээ буугыш», – гэжэ байба+. 41Тон тиигэжэл түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар, ахамадууд, фарисейнүүд Иисусые шооложо: 42«Бусадые абардаг аад, харин өөрыгөө абаржа шаданагүйл! Хэрбээ энэ Израилиин хаан юм һаа, мүнөө хэрээһэнһээ бууг лэ! Тиигэбэлнь бидэ тэрээндэ этигэхэбди+. 43Тэрэ Бурханда найдадаг байгаа, өөрыгөө Бурханай Хүбүүнби гэжэ нэрлээ. Зай, тиигэбэл, Бурханда хэрэгтэй юм һаань, Бурхан тэрээниие абараг лэ!» – гэлдэбэ.

44Мүн Иисустай хамта хэрээһэндэ хадуулһан дээрмэшэдшье тэрээниие шоглон баһажа байгаа.

Иисус амяа табиба

45•Хахад үдэрһөө гурбан саг хүрэтэр бүхы газар дэлхэй шэб харанхыда хушагдаба. 46Гурбан сагай багта Иисус: «Эли, Эли! Лема сабахтани?» (Бурхамни, Бурхамни! Юундэ намайе орхибош?) – гэжэ шангаар хашхарба+.

47Тэндэ зогсожо байһан зарим зон хэлэһыень дуулаад: «Тэрэ Илияе дуудана», – гэлсэбэ. 48Тэдэнэй нэгэниинь дары гүйжэ ошомсоороо, бамбагар юумэ абажа, дээрэнь гашуун архи нэбтэртэрынь адхаад, тэрэнээ тулуурай үзүүртэ табяад, Иисуста уухыень үгэбэ.

49Харин бусад зон: «Байза, Илия тэрээниие абархаяа ерэгшэ аа гү, харая», – гэлдэбэ.

50Иисус дахин шангаар хашхараад, амяа табиба.

51Тиихэдэнь Һүмэдэ Хамагай Нангин газарта ороходо үлгөөтэй байһан хүшэгэ дээрэһээ доошоо шууража, хоёр боложо хахарба, газар хүдэлбэ, шулуунууд хамхарба, 52мүн агы нүхэн хуурсагууд нээгдэжэ, наһа бараһан хутагтанууд олоороо амидырба+. 53Иисусай амидырһан хойно тэдэнэр агы нүхэн хуурсагуудһаа гаража, нангин Иерусалим хото ороо, тэндэ тэдэниие олон хүн хараһан байгаа.

54Тиихэдэ зуунай дарга, мүн тэрээнтэй хамта Иисусые һахилсагша сэрэгшэд газарай хүдэлхые, мүн бусадшье болоһон үзэгдэлнүүдые хараад, ехэ айн һүрдэжэ: «Тэрэ үнэхөөрөө Бурханай Хүбүүн байгаа», – гэлсэбэ.

55Галилейһээ Иисусые дахажа ерэһэн, тэрээндэ туһалжа байһан олон эхэнэр баһа тээ холохоно зогсоод хаража байгаа. 56Тэдэнэй дунда Магдалай Мария, мүн Яков Иосия хоёрой эхэ Мария, баһа Зэбэдэйн хүбүүдэй эжынь байлсаа+.

Иисусые хүдөөлүүлһэн тухай

57•Үдэшэ болоходо Иисусай шабинь байһан Иосиф гэдэг баян хүн Аримафейһээ хүрэжэ ерээ. 58Тэрэ хүн Пиладта ерээд, Иисусай шарилые үгэхыень гуйба. Тиихэдэнь Пилат Иисусай шарилые Иосифто үгэхыень захираа һэн. 59Иосиф шарилыень абаад, сэбэр бүдөөр орёогоод, 60хабсагайда түнхижэ бэлдэһэн шэнэ агы нүхэн соо тэрээниие хадагалба, агы нүхэнэй амһар томо шулуугаар хаагаад ябаба. 61Тэрэ сагта Магдалай Мария нүгөө Мариятай хамта агы нүхэн хуурсагайн тушаа һуугаа бэлэй.

62Хойто үдэрынь, субботодо түрүү санаартан, фарисейнүүд Пиладтай уулзажа: 63«Эзэн! Тэрэ мэхэшэнэй үшөө амиды байхадаа: „Гурбан үдэрһөө амидырхаб“, – гэжэ хэлэһые һанабабди+. 64Тиимэһээ гурбан хоног үнгэртэр агы нүхыень һахиха захиралта үгыш. Тиигээгүй һаашни, тэрэнэй шабинар һүниндөө ошожо, бэеынь хулуужа магадгүй, харин улад зондо „Тэрэ амидыраа“ гэжэ хэлэхэдээ болохо. Тиигэбэлнь, энэ һүүлшын мэхэ түрүүшынхиһээ аймшагтай байха», – гэбэд.

65«Харуулшадые абагты. Ошожо, өөһэдынгөө мэдэхээр һахижа харуулжа байгты», – гэжэ Пилат тэдэндэ хэлэбэ.

66Тиимэһээ тэдэ агы нүхэ таглаһан шулууе тамгалаад, хажуудань харуул табиба+.

28

Иисусай амидырһан тухай

28^1•Субботын үнгэрһэн хойно, гарагай нэгэнэй үглөөгүүрнь үүр сайхын үеэр Магдалай Мария нүгөө Мариятай хамта Иисусай хэбтэһэн агы нүхэн хуурсагые харахаяа ерээ һэн+. 2Гэнтэ тэндэнь газар аймшагтайгаар хүдэлбэ, тиин Дээдын Эзэнэй Эльгээмэл огторгойһоо бууба. Тэрэ агы нүхэ хааһан шулууе хажуу тээшэнь үмхирүүлээд, дээрэнь һууба+. 3Тэрэнэй шэг шарайнь сахилгаандал мэтэ, хубсаһаниинь саһан шэнги сагаан байгаа+. 4Харуулшад тэрээнһээ аргагүй ехээр айжа шэшэрэлдэн, үхэһэн хүнүүд шэнги болошобо+.

5Бурханай Эльгээмэл эхэнэрнүүдтэ хандан: «Бү айгты. Таанар хэрээһэндэ хадуулһан Иисусые бэдэрнэт гэжэ би мэдэнэб. 6Тэрэтнай эндэ үгы! Өөрынгөө хэлээшээр тэрэтнай амидыраа. Ороод, шарилайнь хэбтэһэн газарые харагты. 7Мүнөө түргэхэн ошожо, шабинартань тэрэнэй амидырһан тухай хэлэгты. Тэрэ таанадһаа түрүүн Галилей ошохо, тэндэ тэрэниие харахат гэжэ дуулгагты. Зай, би таанарта энээниие дуулгааб», – гэбэ+.

8Тиимэһээ эхэнэрнүүд айһаншье, нүгөө талаһаа баярлаһаншье юумэд яаралтайгаар агы нүхэнһөө гаража, тэрэнэй шабинартань энэ мэдээсэл дуулгахаяа гүйлдэбэ. 9Замдань гэнтэ тэдэнтэй Иисус тааралдажа: «Амар мэндэ», – гэжэ тэдэниие мэндэшэлбэ. Тиихэдэнь эхэнэрнүүд Иисуста ойртоод, хүлһөөнь барижа, тэрээндэ мүргэбэ+. 10Тиихэдэнь Иисус: «Бү айгты. Аха дүүнэрни болохо шабинартам ошожо, Галилейдэ ерэхыень хэлэгты, тэдэ намтай тэндэ уулзаха», – гэбэ+.

Харуулшад болоһон ушар тухай хөөрэбэ

11Эхэнэрнүүдэй үшөө замдаа ябахадань, харуулшадай зариманиинь хото орожо, болоһон бүхы юумэнүүд тухай түрүү санаартанда дуулгаба. 12Түрүү санаартан ахамадуудтай уулзажа, зүблөө хээд, сэрэгшэдтэ ехэ мүнгэ үгэжэ: 13«Һүниндөө унтажа байхадамнай Иисусай шабинар ерээд, шарилыень хулуугаа гэжэ хүнүүдтэ хэлэхэ ёһотойт. 14Хэрбээ засаглагшын энээн тухай юумэ дуулабал, бидэ тэрээнтэй уулзажа энэ хэрэг аргалхабди, тиимэһээ таанадта зобохо хэрэггүй», – гэбэ.

15Харуулшад мүнгэ абаад, түрүү санаартанай зааһан ёһоор бүхы юумэ хэбэ. Тиигэжэ тэдэнэй худал хөөрөөн мүнөө хүрэтэр еврейнүүдэй дунда дэлгэрэнхэй.

Агууехэ захяа үгэһэн тухай

16•Арбан нэгэн шабинарынь Иисусай хэлэһэн ёһоор Галилей ошожо, тэндэ хада дээрэ гараа бэлэй. 17Тиигээд Иисусые харахадаа, тэрээндэ дохин мүргэбэ, зүгөөр тэдэнэй зариманиинь бүрин этигэнгүй байгаа+. 18Тиигээд Иисус тэдэндэ ойртоод: «Тэнгэридэшье, газар дээрэшье бүрин эрхэ засаг намда үгтэбэ!+
19Зай, ошожо, бүхы арадуудта минии һургаал айладхагты, Эсэгын, Хүбүүнэй, Нангин Һүлдын нэрээр тэдэниие уһаар арюудхагты+. 20Таанарта минии захиһан бүхы юумэнүүдые сахижа байхыень тэдэниие һургагты. Би таанадтай хамаг юумэнэй эсэс хүрэтэр хододоо хамта байхаб»+.

* Еврей хэлэн дээрэ энэ нэрэ «Дээдын Эзэн абарна» гэһэн удхатай юм.

* Вавилон руу хүсөөр нүүлгэхын урда тээ дайсадынь еврейнүүдые Рама хотодо суглуулаад барижа байгаа бэлэй. Тэндэнь айхабтар ехэ гашуудал болоо һэн. Тон тиимэл гашуудал Вифлеем хотын оршон тойрон Ирод хаанай захиралтаар үхибүүдые алаха үе сагта болоо бэлэй.

* Иисусай эсрэг тэмсэһэн еврей шажанай бүлэгүүд.

* Энэ нэрэ «гэмнэгшэ» гэһэн удхатай юм.

* Мунхаг хооһон.

* Эхэ бэшэгтээ: «толгойдоо хангалтай ургамалай тоһо түрхи» гэжэ бэшээтэй байдаг.

* Һүниин дүрбэдэхи харуулай үедэ.

* Энэ нэрэ «шулуун» гэһэн удхатай.

* Зоболон туйлахадашье, үхэлэй саазада хүртэхэдэшье бэлэн байха гэһэн удхатай.

* Энэ зүйл зарим эхэ бэшэгүүдтэ үгы байдаг.

* Тэрэнь хоёр хүнэй алба татабари түлэхэдэ хүрэхэ статир гэжэ нэрэтэй мүнгэ һэн.

* Нэгэ талант мүнгэ жиирэй хүдэлмэришэн арбан табан жэл соо ажаллажа олодог байгаа.

* Нэгэ динари мүнгые жиирэй хүдэлмэришэн нэгэ үдэр соо ажаллажа олодог байгаа.

* Иерусалим хото тухай хэлэгдэнэ.

* Энэ үгые «дахин» гэһэн удхатайгаар тайлбарилжа болохо юм.

* Энэ зүйлые «Ши юундэ ерээбши?» гэжэ тайлбарилжа болохо юм.

* Иудейн можодо дүүрэн эрхэтэй Римэй захирагша.

• 1:1 Лука 3:23-28
+ 1:16 Лука 1:27
• 1:18 Лука 2:1-7
+ 1:18 Лука 1:27, Лука 1:35

+ 1:21 Лука 1:31, Элшэнэрэй 4:12, Элшэнэрэй 13:38

+ 1:22 Мат 2:14, Мат 4:14, Мат 21:4, Мат 26:56, Марк 14:49, Иоанн 19:36,

+ 2:1 Лука 1:5, Лука 2:4-7, Иоанн 7:42
+ 2:11 Иоанн 19:39
+ 2:15 Мат 1:22
+ 2:17 Мат 27:9
+ 2:23 Лука 1:26, Лука 2:39, Иоанн 1:45

• 3:1 Марк 1:1-8, Лука 3:1-9, Лука 3:15-17, Иоанн 1:19-28

+ 3:1 Лука 1:80, Иоанн 1:6
+ 3:2 Марк 1:15
+ 3:6 Элшэнэрэй 19:18

+ 3:7 Мат 12:34, Мат 23:33, Римэйхиндэ 5:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:10

+ 3:9 Иоанн 8:33
+ 3:10 Мат 7:19
+ 3:11 Иоанн 1:15, Элшэнэрэй 2:3
+ 3:12 Мат 13:30, Евр 6:8
• 3:13 Марк 1:9-11, Лука 3:21-22
+ 3:16 Элшэнэрэй 7:56, Иоанн 1:32-33

+ 3:17 Марк 9:7, Иоанн 12:28, Мат 17:5, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17

• 4:1 Марк 1:12-13, Лука 4:1-13
+ 4:2 Мат 21:18
+ 4:3 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:5
+ 4:6 Иоанн 7:4
+ 4:10 Мат 16:23,
+ 4:11 Лука 22:43
• 4:12 Марк 1:14-15, Лука 4:14-15
+ 4:12 Мат 14:3
+ 4:13 Мат 2:23, Марк 1:21
+ 4:14 Мат 1:23
• 4:18 Марк 1:16-20, Лука 5:1-11
+ 4:18 Иоанн 1:40-42
+ 4:19 Мат 13:47
+ 4:20 Мат 19:27
• 4:23 Лука 6:17-19
+ 4:23 Марк 1:39
+ 4:24 Лука 2:2
+ 4:25 Марк 5:20, Марк 7:31
• 5:3 Лука 6:20-23
+ 5:4 2 Коринф 7:10, Гэршэлгэ 21:4
+ 5:6 Иоанн 7:37
+ 5:7 Лука 6:36

+ 5:8 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Евр 12:14, Гэршэлгэ 22:4

+ 5:9 Яковай хандалга 3:18, Тимофейдэ 2-дохи 2:22, Иоанн 1:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:1, Римэйхиндэ 8:14

+ 5:11 Яковай хандалга 1:2, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:14

+ 5:12 Элшэнэрэй 5:41, Яковай хандалга 1:2, Римэйхиндэ 5:3, 2 Коринф 12:10, Евр 10:34

• 5:13 Марк 9:50, Лука 14:34-35
+ 5:14 Эфесэйхиндэ 5:8
+ 5:15 Марк 4:21, Лука 8:16, Лука 11:33

+ 5:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:12, 2 Коринф 9:13

+ 5:17 Римэйхиндэ 3:31, Римэйхиндэ 10:4
+ 5:18 Лука 16:17
+ 5:19 Мат 11:11, Мат 18:4
+ 5:20 Иоанн 3:5
+ 5:22 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:15
+ 5:25 Лука 12:58-59
+ 5:30 Мат 18:8-9, Марк 9:43-44
• 5:31 Мат 19:9, Марк 10:11-12, Лука 16:18
+ 5:32 Римэйхиндэ 7:3, 1 Коринф 7:10-11
+ 5:34 Элшэнэрэй 7:49
+ 5:37 Яковай хандалга 5:12
• 5:38 Лука 6:27-36

+ 5:39 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:23, Римэйхиндэ 12:17, 1 Коринф 6:7

+ 5:44 Римэйхиндэ 12:20, Лука 23:34, Элшэнэрэй 7:60, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9, Римэйхиндэ 12:14

+ 5:45 Элшэнэрэй 14:17

+ 5:48 Мат 19:21, Яковай хандалга 1:4, Эфесэйхиндэ 5:1, Колоссынхидтэ 1:28

+ 6:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:29
+ 6:2 Лука 6:24
• 6:5 Лука 11:2-4
+ 6:5 Лука 18:11
+ 6:10 Мат 26:42

+ 6:13 Мат 26:41, Иоанн 17:15, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:3

+ 6:14 Марк 11:25-26, Эфесэйхиндэ 4:32, Колоссынхидтэ 3:13

+ 6:15 Мат 18:35, Яковай хандалга 2:13

• 6:19 Лука 11:34-36, Лука 12:22-34

+ 6:19 Тимофейдэ 1-дэхи 3:3, Тимофейдэ 1-дэхи 6:9, Евр 13:5, Яковай хандалга 5:2-3

+ 6:20 Мат 19:21, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:4

+ 6:24 Лука 16:13

+ 6:25 Филиппынхидтэ 4:6, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:7

+ 6:26 Мат 10:31, Мат 12:12
+ 6:30 Мат 8:26, Мат 14:31, Мат 16:8
• 7:1 Лука 6:37-38, Лука 6:41-42

+ 7:1 Римэйхиндэ 14:10, 1 Коринф 4:5, Яковай хандалга 4:12

+ 7:2 Марк 4:24, Римэйхиндэ 2:1
+ 7:6 Мат 15:26
• 7:7 Лука 11:9-13

+ 7:8 Мат 18:19, Мат 21:22, Марк 11:24, Иоанн 14:13-14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:22, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:14

+ 7:11 Мат 12:34
+ 7:12 Лука 6:31, Мат 22:40, Галадуудта 5:14
• 7:13 Лука 13:24
• 7:15 Лука 6:43-44, Лука 13:25-27

+ 7:15 Мат 24:11, Марк 13:22, Элшэнэрэй 13:6, Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:1, Элшэнэрэй 20:29

+ 7:16 Яковай хандалга 2:18
+ 7:17 Мат 12:33-35
+ 7:19 Мат 3:10

+ 7:22 Мат 25:11, Лука 6:46, Иоанн 13:13, Марк 9:38, Лука 9:49

+ 7:23 Мат 25:41
• 7:24 Лука 6:47-49
+ 7:29 Марк 1:22, Лука 4:32
• 8:1 Марк 1:40-45, Лука 5:12-16
+ 8:2 Марк 9:22

+ 8:4 Мат 9:30, Мат 17:9, Марк 1:34, Лука 17:14

• 8:5 Лука 7:1-10

+ 8:10 Элшэнэрэй 10:2

+ 8:11 Лука 13:29, Лука 16:23, Эфесэйхиндэ 3:6

+ 8:12 Мат 13:42, Мат 22:13, Мат 22:30, Мат 24:51, Мат 25:13, Лука 13:28

+ 8:13 Мат 9:29, Иоанн 4:53
• 8:14 Марк 1:29-34, Лука 4:38-41
+ 8:14 1 Коринф 9:5

+ 8:15 Марк 5:41, Марк 9:27, Элшэнэрэй 3:7, Элшэнэрэй 9:41

• 8:18 Лука 9:57-62
+ 8:18 Марк 4:35, Лука 8:22
• 8:23 Марк 4:35-41, Лука 8:22-25
+ 8:26 Мат 6:30,
• 8:28 Марк 5:1-20, Лука 8:26-39
+ 8:29 Марк 1:23-24, Лука 4:34
+ 8:34 Лука 5:8, Элшэнэрэй 16:39
• 9:1 Марк 2:1-12, Лука 5:17-26
+ 9:1 Мат 4:13

+ 9:2 Марк 6:55, Мат 8:10, Марк 10:52, Лука 7:48

+ 9:3 Мат 26:65, Иоанн 10:33
• 9:9 Марк 2:13-17, Лука 5:27-32
+ 9:11 Мат 11:19, Лука 15:2
+ 9:13 Лука 15:7, Тимофейдэ 1-дэхи 1:15
• 9:14 Марк 2:18-22, Лука 5:33-39

+ 9:14 Мат 11:2, Мат 14:12, Лука 11:1, Иоанн 1:35, Лука 18:12

+ 9:15 Мат 25:1-13, Иоанн 3:29, Гэршэлгэ 19:7, Гэршэлгэ 21:2, Марк 14:7, Лука 17:22, Иоанн 16:20

• 9:18 Марк 5:21-43, Лука 8:40-56
+ 9:21 Марк 3:10
+ 9:22 Марк 10:52, Лука 7:50, Эфесэйхиндэ 2:8
+ 9:24 Иоанн 11:11

+ 9:25 Элшэнэрэй 9:40, Марк 1:31, Марк 9:27, Элшэнэрэй 3:7, Элшэнэрэй 9:41

+ 9:27 Мат 22:42, Лука 1:32, Мат 20:29-34

+ 9:29 Мат 8:13

+ 9:30 Мат 8:4, Мат 12:16, Мат 17:9, Марк 1:44

+ 9:31 Марк 1:45, Марк 7:36
+ 9:34 Мат 10:25, Мат 12:24
+ 9:36 Марк 8:2, Марк 6:34
+ 9:38 Лука 10:2, Иоанн 4:35

• 10:1 Марк 3:13-19, Марк 6:7-13, Лука 6:12-16, Лука 9:1-6, Лука 10:1-12

+ 10:6 Мат 15:24, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:25

+ 10:7 Мат 3:2, Мат 4:17
+ 10:8 Мат 8:2, Элшэнэрэй 20:35
+ 10:10 Тимофейдэ 1-дэхи 5:18
+ 10:14 Элшэнэрэй 13:51

• 10:16 Марк 13:9-13, Лука 12:2-12, Лука 21:12-17

+ 10:16 Лука 10:3,

+ 10:18 Элшэнэрэй 17:6, Элшэнэрэй 18:12, Элшэнэрэй 24:1, Элшэнэрэй 25:6,

+ 10:21 Мат 24:10

+ 10:22 Мат 24:9, Иоанн 15:18, Яковай хандалга 5:11, Галадуудта 6:9, Гэршэлгэ 2:10

+ 10:23 Элшэнэрэй 8:1, Элшэнэрэй 14:6
+ 10:24 Лука 6:40, Иоанн 13:16
+ 10:25 Мат 9:34, Мат 12:24
+ 10:26 Марк 4:21, Лука 8:17, Лука 12:2
+ 10:31 Мат 6:26, Мат 12:12
+ 10:32 Римэйхиндэ 10:9, Гэршэлгэ 3:5

+ 10:33 Мат 25:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:23, Тимофейдэ 2-дохи 2:12

• 10:34 Лука 12:51-53, Лука 14:26-27
+ 10:34 Элшэнэрэй 14:4
+ 10:38 Мат 16:24-25, Марк 8:34-35, Лука 9:23
+ 10:39 Иоанн 12:25

+ 10:40 Мат 25:40, Лука 10:16, Иоанн 12:44, Иоанн 13:20, Галадуудта 4:14

+ 10:42 Марк 9:41, Евр 6:10

• 11:1 Лука 7:18-35

+ 11:2 Мат 14:3, Лука 3:19-20, Иоанн 3:24, Иоанн 4:25, Иоанн 6:14, Иоанн 11:27

+ 11:6 Иоанн 6:61, Иоанн 16:1
+ 11:7 Мат 3:1
+ 11:9 Мат 14:5, Мат 21:26
+ 11:10 Марк 1:2
+ 11:11 Лука 1:15
+ 11:12 Лука 16:16
+ 11:14 Мат 17:12-13, Лука 1:17
+ 11:15 Гэршэлгэ 2:7
+ 11:18 Мат 3:4, Лука 1:15
+ 11:19 Иоанн 2:1, Иоанн 12:2, Мат 9:10-11
• 11:20 Лука 10:13-15
+ 11:21 Марк 6:45, Марк 8:21, Марк 3:7
+ 11:22 Мат 15:21
• 11:25 Лука 10:21-22

+ 11:27 Иоанн 13:3, Иоанн 17:2, Иоанн 6:46, Иоанн 7:29, Иоанн 8:19, Иоанн 10:15

+ 11:28 Иоанн 7:37
+ 11:30 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:3
• 12:1 Марк 2:23-28, Лука 6:1-5
+ 12:6 Мат 12:41
• 12:9 Марк 3:1-6, Лука 6:6-11
+ 12:10 Лука 11:54, Лука 20:20
+ 12:12 Мат 6:26, Мат 10:31
+ 12:16 Мат 8:4, Мат 9:30
• 12:22 Марк 3:20-30, Лука 11:14-23
+ 12:23 Мат 9:27
+ 12:24 Мат 9:34, Мат 10:25
+ 12:27 Марк 9:38, Элшэнэрэй 19:13
+ 12:30 Марк 9:40
+ 12:31 Марк 3:29, Лука 12:10
+ 12:33 Мат 7:17-20, Лука 6:43-45

+ 12:34 Мат 3:7, Мат 23:33, Мат 7:11, Мат 15:18, Яковай хандалга 3:6

+ 12:36 Римэйхиндэ 14:12
+ 12:37 Мат 5:22, Яковай хандалга 3:2-12
• 12:38 Марк 8:11-12, Лука 11:29-32
+ 12:38 1 Коринф 1:22
+ 12:39 Мат 16:4
+ 12:41 Римэйхиндэ 2:27, Мат 12:6
• 12:43 Лука 11:24-26
+ 12:45 Пётрой 2-дохи хандалга 2:20
• 12:46 Марк 3:31-35, Лука 8:19-21

+ 12:46 Мат 13:55, Иоанн 2:12, Иоанн 7:3, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19

+ 12:50 Иоанн 15:14, Евр 2:11
• 13:1 Марк 4:1-9, Лука 8:4-8
+ 13:9 Мат 11:15
• 13:10 Марк 4:10-12, Лука 8:9-10
+ 13:11 Мат 19:11
+ 13:12 Мат 25:29
+ 13:15 Иоанн 12:40, Элшэнэрэй 28:26-27
+ 13:16 Лука 10:23-24

+ 13:17 Евр 11:13, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:10-12

• 13:18 Марк 4:13-20, Лука 8:11-15

+ 13:21 Галадуудта 1:6, Евр 6:4

+ 13:22 Мат 6:25, Марк 10:23, Тимофейдэ 1-дэхи 6:10

+ 13:23 Иоанн 15:5
+ 13:30 Мат 3:12
• 13:31 Марк 4:30-34, Лука 13:18-21
+ 13:32 Мат 17:20, Лука 17:6,
+ 13:33 1 Коринф 5:6, Галадуудта 5:9
+ 13:38 Иоанн 8:44
+ 13:39 Гэршэлгэ 14:15-16
+ 13:41 Мат 24:31
+ 13:42 Иоанн 15:6, Гэршэлгэ 20:15, Мат 8:12
+ 13:43 Мат 11:15
+ 13:47 Мат 4:19
+ 13:48 Иоанн 21:11
+ 13:49 Мат 25:32
+ 13:50 Мат 8:12
• 13:53 Марк 6:1-6, Лука 4:16-30

+ 13:54 Мат 2:23, Лука 2:39, Лука 4:23, Марк 1:21

+ 13:55 Иоанн 6:42, Мат 12:46
+ 13:57 Мат 11:6, Иоанн 4:44
• 14:1 Марк 6:14-29, Лука 9:7-9
+ 14:2 Мат 16:14

+ 14:3 Мат 4:12, Мат 11:2, Лука 3:19-20, Иоанн 3:24

+ 14:5 Мат 11:9, Мат 21:26

+ 14:12 Мат 9:14

• 14:13 Марк 6:30-44, Лука 9:10-17, Иоанн 6:1-14

+ 14:21 Мат 15:38
• 14:22 Марк 6:45-56, Иоанн 6:15-21
+ 14:23 Марк 1:35, Лука 4:42, Лука 5:16
+ 14:26 Лука 24:37
+ 14:31 Мат 6:30
+ 14:33 Лука 1:35
+ 14:34 Марк 6:53, Лука 5:1
• 15:1 Марк 7:1-23
+ 15:2 Лука 11:38
+ 15:3 Галадуудта 1:14
+ 15:7 Мат 23:13, Элшэнэрэй 28:25
+ 15:9 Колоссынхидтэ 2:22
+ 15:11 Элшэнэрэй 10:15
+ 15:13 Иудын хандалга 1:12
+ 15:14 Мат 23:16, Лука 6:39
+ 15:18 Мат 12:34, Яковай хандалга 3:6
+ 15:19 Галадуудта 5:19-21, 1 Коринф 6:9-10
• 15:21 Марк 7:24-30
+ 15:22 Мат 9:27, Лука 1:32

+ 15:24 Мат 10:6, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:25

+ 15:26 Мат 7:6
• 15:29 Марк 7:31
+ 15:32 Мат 9:36
+ 15:38 Мат 14:21
• 16:1 Марк 8:11-13, Лука 12:54-56
+ 16:1 Мат 3:7, 1 Коринф 1:22
+ 16:4 Мат 12:39
• 16:5 Марк 8:14-21
+ 16:6 Лука 12:1, 1 Коринф 5:7-8
+ 16:8 Мат 6:30
+ 16:9 Мат 14:13-21
+ 16:10 Мат 15:36-37
• 16:13 Марк 8:27-30, Лука 9:18-21
+ 16:14 Мат 14:2,
+ 16:17 1 Коринф 2:13

+ 16:18 Марк 3:16, Иоанн 1:42, Эфесэйхиндэ 2:20

+ 16:20 Мат 9:30

• 16:21 Марк 8:31, Лука 9:22-27

+ 16:21 Лука 17:25, Марк 9:31, Марк 10:34, Иоанн 2:19

+ 16:23 Мат 4:10, Филиппынхидтэ 3:19
+ 16:24 Мат 10:38-39
+ 16:25 Мат 19:29

+ 16:27 Мат 24:30, Мат 25:31, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 2:23

+ 16:28 Мат 24:34, Иоанн 21:22
• 17:1 Марк 9:2-13, Лука 9:28-36
+ 17:1 Марк 5:37, Марк 14:33
+ 17:2 Гэршэлгэ 1:16
+ 17:5 Мат 3:17, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17
+ 17:9 Мат 8:4, Мат 9:30, Марк 1:44
+ 17:13 Мат 11:14, Лука 1:17
• 17:14 Марк 9:14-29, Лука 9:37-43
+ 17:18 Марк 1:26, Элшэнэрэй 8:7
+ 17:20 Мат 13:31, Лука 17:6, Марк 11:23
• 17:22 Марк 9:30-32, Лука 9:43-45
+ 17:23 Мат 16:21, Мат 20:19
+ 17:24 Марк 9:33, Мат 22:17
+ 17:27 Римэйхиндэ 13:7

• 18:1 Марк 9:33-37, Марк 9:42-48, Лука 9:46-48, Лука 17:1-2

+ 18:3 1 Коринф 14:20, Мат 19:16
+ 18:5 Мат 10:40, Лука 10:16, Иоанн 13:20
+ 18:7 Мат 26:24
+ 18:8 Мат 5:30, Мат 25:41, Гэршэлгэ 20:10
+ 18:9 Мат 5:29
• 18:10 Лука 15:3-7
+ 18:14 Иоанн 6:39
• 18:15 Лука 17:3
+ 18:15 Яковай хандалга 5:19, Галадуудта 6:1
+ 18:16 2 Коринф 13:1
+ 18:17 Мат 5:46-47, Тидтэ 3:10
+ 18:19 Мат 7:7-8
+ 18:21 Лука 17:4
+ 18:35 Мат 6:15, Яковай хандалга 2:13
• 19:1 Марк 10:1-12
+ 19:5 Эфесэйхиндэ 5:31
+ 19:6 1 Коринф 6:16, 1 Коринф 7:10
+ 19:9 Мат 5:32, 1 Коринф 7:10

+ 19:11 Марк 4:11, 1 Коринф 7:7, Тимофейдэ 1-дэхи 5:14

• 19:13 Марк 10:13-16, Лука 18:15-17
+ 19:14 Мат 18:3
• 19:16 Марк 10:17-31, Лука 18:18-30
+ 19:16 Лука 10:25
+ 19:17 Римэйхиндэ 10:5, Галадуудта 3:12
+ 19:20 Филиппынхидтэ 3:6

+ 19:21 Мат 5:48, Лука 12:33, Мат 6:20, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:4

+ 19:26 Марк 14:36

+ 19:27 Мат 4:20-22

+ 19:28 Мат 16:27, Мат 25:31, Лука 22:30, 1 Коринф 6:2, Гэршэлгэ 3:21

+ 19:29 Мат 16:25
+ 19:30 Мат 20:16, Лука 13:30
+ 20:16 Мат 19:30, Лука 13:30
• 20:17 Марк 10:32-34, Лука 18:31-34
+ 20:19 Мат 16:21, Мат 17:23
• 20:20 Марк 10:35-45
+ 20:20 Мат 10:2, Марк 1:19
+ 20:21 Мат 19:28
+ 20:22 Мат 26:39, Иоанн 18:11

+ 20:26 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:3, Мат 23:11, Марк 9:35

+ 20:28 Иоанн 13:4-5, Иоанн 11:51, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:18-19, Римэйхиндэ 4:25, Галадуудта 1:4, Тимофейдэ 1-дэхи 2:6, Тидтэ 2:14

• 20:29 Марк 10:46-52, Лука 18:35-43
+ 20:30 Мат 9:27-31
+ 20:34 Лука 7:13

• 21:1 Марк 11:1-11, Лука 19:28-38, Иоанн 12:12-19

+ 21:1 Элшэнэрэй 1:12

+ 21:4 Иоанн 12:15, Мат 1:23, Мат 26:56, Иоанн 19:36

+ 21:9 Мат 9:27, Мат 23:39

+ 21:11 Лука 7:16

• 21:12 Марк 11:15-19, Лука 19:45-48, Иоанн 2:13-22

+ 21:12 Лука 2:24
+ 21:15 Мат 9:27
+ 21:16 Лука 19:39,
+ 21:17 Лука 19:29, Лука 24:50, Иоанн 11:18
• 21:18 Марк 11:12-14, Марк 11:20-24
+ 21:18 Мат 4:2
+ 21:19 Мат 24:32, Лука 13:6

+ 21:21 Мат 17:20, Яковай хандалга 1:6, 1 Коринф 13:2

+ 21:22 Мат 7:8, Мат 17:20, 1 Коринф 13:2
• 21:23 Марк 11:27-33, Лука 20:1-8
+ 21:23 Элшэнэрэй 4:7
+ 21:25 Мат 3:6, Лука 7:30
+ 21:26 Мат 11:9, Мат 14:5
+ 21:32 Лука 7:29
• 21:33 Марк 12:1-12, Лука 20:9-19
+ 21:33 Марк 13:34
+ 21:35 Мат 22:6, Мат 23:34, Евр 11:36-37
+ 21:37 Мат 3:17, Евр 1:1
+ 21:38 Евр 1:2
+ 21:39 Евр 13:12
+ 21:41 Элшэнэрэй 13:46

+ 21:42 Элшэнэрэй 4:11, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:7

+ 21:46 Марк 11:18, Марк 11:32
• 22:1 Лука 14:15-24
+ 22:1 Мат 13:34

+ 22:2 Мат 25:10, Гэршэлгэ 19:7, Гэршэлгэ 21:2

+ 22:6 Мат 21:35, Мат 23:34, Евр 11:36-37

+ 22:7 Мат 21:41

+ 22:8 Мат 10:11, Элшэнэрэй 13:46, Гэршэлгэ 3:4

+ 22:13 Мат 8:12
• 22:15 Марк 12:13-17, Лука 20:20-26
+ 22:15 Лука 11:54
+ 22:16 Колоссынхидтэ 3:25
+ 22:17 Мат 17:24-25
+ 22:18 Марк 7:6, Лука 12:1
+ 22:21 Римэйхиндэ 13:7
• 22:23 Марк 12:18-27, Лука 20:27-40
+ 22:23 Элшэнэрэй 4:1, Элшэнэрэй 23:8
• 22:34 Марк 12:28-34, Лука 10:25-28
+ 22:39 Мат 19:19
+ 22:40 Мат 7:12, Галадуудта 5:14
• 22:41 Марк 12:35-37, Лука 20:41-44
+ 22:42 Мат 9:27
+ 22:44 Элшэнэрэй 2:34-35
+ 22:46 Лука 20:40

• 23:1 Марк 12:38-40, Лука 11:37-52, Лука 20:45-47

+ 23:3 Римэйхиндэ 2:17-23

+ 23:6 Лука 14:7-8

+ 23:8 Яковай хандалга 3:1, Лука 22:32, Филимондо 1:16

+ 23:11 Мат 20:26, Марк 9:35, Марк 10:43
+ 23:12 Лука 14:11, Лука 18:14
+ 23:13 Мат 15:7
+ 23:16 Мат 15:14
+ 23:27 Элшэнэрэй 23:1,
+ 23:30 Элшэнэрэй 7:52
+ 23:33 Мат 3:7, Мат 12:34

+ 23:34 Мат 21:35, Мат 22:6, Евр 11:36-37, Мат 10:17, Марк 13:9, Лука 21:12

+ 23:35 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:12, Евр 11:4, Гэршэлгэ 18:24

• 23:37 Лука 13:34-35
+ 23:37 Элшэнэрэй 7:52,
+ 23:39 Мат 21:9
• 24:1 Марк 13:1-13, Лука 21:5-19
+ 24:2 Лука 19:44

+ 24:4 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3

+ 24:7 Гэршэлгэ 6:4, Элшэнэрэй 11:28, Гэршэлгэ 6:8, Гэршэлгэ 6:12

+ 24:9 Мат 10:22, Иоанн 15:18
+ 24:10 Мат 10:21
+ 24:11 Мат 7:15
+ 24:13 Яковай хандалга 5:11, Гэршэлгэ 2:10

+ 24:14 Мат 28:19, Римэйхиндэ 10:18, Колоссынхидтэ 1:6, Колоссынхидтэ 1:23

• 24:15 Марк 13:14-23, Лука 21:20-24
+ 24:17 Лука 17:31
+ 24:19 Лука 23:29
+ 24:21 Гэршэлгэ 16:18
+ 24:22 Лука 18:7
+ 24:23 Лука 17:23

+ 24:24 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:9, Гэршэлгэ 13:13, Гэршэлгэ 16:14

+ 24:25 Иоанн 13:19, Иоанн 14:29
+ 24:27 Лука 17:24
+ 24:28 Лука 17:37
• 24:29 Марк 13:24-27, Лука 21:25-28
+ 24:29 Элшэнэрэй 2:20, Гэршэлгэ 6:13
+ 24:30 Мат 16:27,

+ 24:31 1 Коринф 15:52, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 11:15, Мат 13:41, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:1

• 24:32 Марк 13:28-31, Лука 21:29-33
+ 24:34 Мат 16:28
+ 24:35 Пётрой 2-дохи хандалга 3:10

• 24:36 Марк 13:32-37, Лука 12:38-40, Лука 17:26-30, Лука 17:34-36

+ 24:42 Мат 25:13

+ 24:43 Пётрой 2-дохи хандалга 3:10, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:2

+ 24:44 Гэршэлгэ 3:3, Гэршэлгэ 16:15
• 24:45 Лука 12:42-48
+ 24:46 Мат 25:21, Иоанн 13:17
+ 24:48 Мат 25:5
+ 24:51 Мат 8:12

+ 25:1 Мат 9:15, Иоанн 3:29, Гэршэлгэ 19:7, Гэршэлгэ 21:2

+ 25:5 Мат 24:48
+ 25:10 Мат 22:2
+ 25:11 Мат 7:22, Лука 6:46, Лука 13:25
+ 25:12 Мат 10:33
+ 25:13 1 Коринф 16:13, Мат 24:36, Мат 24:42
• 25:14 Лука 19:12-27
+ 25:19 Римэйхиндэ 14:12
+ 25:21 Лука 16:10, Евр 12:2
+ 25:29 Мат 13:12
+ 25:30 Мат 8:12
+ 25:31 Мат 16:27, Мат 19:28
+ 25:32 2 Коринф 5:10, Мат 13:49
+ 25:34 Гэршэлгэ 21:7
+ 25:35 Лука 3:11, Яковай хандалга 2:15-16
+ 25:36 Тимофейдэ 2-дохи 1:16-18
+ 25:40 Мат 10:40

+ 25:41 Мат 7:23, Марк 9:43-44, Иудын хандалга 1:7, Гэршэлгэ 20:10

+ 25:45 Лука 10:16

• 26:1 Марк 14:1-2, Лука 22:1-2, Иоанн 11:45-53

• 26:6 Марк 14:3-9, Лука 7:36-50, Иоанн 12:1-8

+ 26:6 Мат 21:17, Иоанн 11:1, Иоанн 11:18,
+ 26:11 Мат 9:15, Иоанн 7:33
+ 26:12 Иоанн 19:40
+ 26:13 Мат 24:14
• 26:14 Марк 14:10-11, Лука 22:3-6
+ 26:14 Иоанн 13:2, Элшэнэрэй 1:16

• 26:17 Марк 14:12-21, Лука 22:7-14, Лука 22:21-23, Иоанн 13:21-30

+ 26:21 Иоанн 13:18

+ 26:24 Мат 18:7

• 26:26 Марк 14:22-26, Лука 22:15-20, 1 Коринф 11:23-25

+ 26:26 Иоанн 6:51, 1 Коринф 10:16, Евр 10:10

+ 26:30 Лука 22:39

• 26:31 Марк 14:27-31, Лука 22:31-34, Иоанн 13:36-38

+ 26:31 Иоанн 16:32
+ 26:32 Мат 28:7
+ 26:35 Иоанн 11:16, Иоанн 21:19
• 26:36 Марк 14:32-42, Лука 22:39-46
+ 26:37 Марк 5:37, Марк 9:2
+ 26:38 Иоанн 12:27

+ 26:39 Евр 5:7, Марк 10:38, Иоанн 18:11, Иоанн 5:30, Иоанн 6:38, Галадуудта 1:4

+ 26:41 Мат 6:13, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:7

+ 26:42 Мат 6:10

+ 26:45 Иоанн 2:4, Мат 16:21, Мат 17:22, Мат 20:18

• 26:47 Марк 14:43-50, Лука 22:47-53, Иоанн 18:3-12

+ 26:47 Элшэнэрэй 1:16
+ 26:51 Лука 22:38
+ 26:52 Гэршэлгэ 13:10
+ 26:55 Мат 21:23, Лука 21:37

+ 26:56 Мат 1:22-23, Мат 21:4, Иоанн 19:36, Мат 26:31, Иоанн 16:32

• 26:57 Марк 14:53-65, Лука 22:54-55, Лука 22:63-71, Иоанн 18:13-14, Иоанн 18:19-24

+ 26:61 Марк 15:29, Иоанн 2:19
+ 26:62 Мат 27:13
+ 26:64 Мат 16:27, Мат 24:30, Евр 1:13

+ 26:65 Элшэнэрэй 14:14, Мат 9:3, Иоанн 10:36

• 26:69 Марк 14:66-72, Лука 22:56-62, Иоанн 18:15-18, Иоанн 18:25-27

+ 26:75 Мат 26:34

• 27:1 Марк 15:1, Лука 23:1-2, Иоанн 18:28-32

+ 27:2 Лука 3:1, Лука 13:1, Элшэнэрэй 3:13, Тимофейдэ 1-дэхи 6:13

• 27:3 Элшэнэрэй 1:18-19
+ 27:6 Марк 12:41, Иоанн 8:20
+ 27:9 Мат 2:17

• 27:11 Марк 15:2-5, Лука 23:3-5, Иоанн 18:33-38

+ 27:11 Мат 2:2

+ 27:13 Мат 26:62

• 27:15 Марк 15:6-15, Лука 23:13-25, Иоанн 18:39

+ 27:18 Иоанн 12:19
+ 27:20 Элшэнэрэй 3:14
+ 27:23 Лука 23:41, Евр 4:15
+ 27:25 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:16
+ 27:26 Мат 20:19
• 27:27 Марк 15:16-20, Иоанн 19:2-3
+ 27:30 Мат 20:19

• 27:32 Марк 15:21-32, Лука 23:26-43, Иоанн 19:17-27

+ 27:40 Марк 14:58, Иоанн 2:19, Мат 4:3-6

+ 27:42 Иоанн 10:18, Иоанн 1:49, Иоанн 12:13, Иоанн 20:29

• 27:45 Марк 15:33-41, Лука 23:44-49, Иоанн 19:28-30

+ 27:46 Элшэнэрэй 3:1,
+ 27:52 Иоанн 5:21, Иоанн 5:25
+ 27:56 Лука 8:2, Мат 20:20

• 27:57 Марк 15:42-47, Лука 23:50-56, Иоанн 19:38-42

+ 27:63 Мат 16:21, Мат 17:23, Мат 20:19

+ 27:66 Гэршэлгэ 20:3

• 28:1 Марк 16:1-8, Лука 24:1-12, Иоанн 20:1-10

+ 28:1 Лука 8:2, Мат 27:61
+ 28:2 Мат 27:60
+ 28:3 Марк 9:3, Элшэнэрэй 1:10
+ 28:4 Гэршэлгэ 1:17
+ 28:7 Мат 26:32

+ 28:9 Иоанн 20:19, Иоанн 20:21, Мат 28:17, Лука 24:52

+ 28:10 Мат 12:50, Иоанн 20:17, Римэйхиндэ 8:29, Евр 2:11

• 28:16 Марк 16:14-18, Лука 24:36-49, Иоанн 20:19-23

+ 28:17 Иоанн 20:25

+ 28:18 Мат 11:27, Иоанн 17:2

+ 28:19 2 Коринф 13:13, Иоанн 4:1-2, Элшэнэрэй 8:13, Колоссынхидтэ 1:23

+ 28:20 Иоанн 14:15, Мат 13:39

Марк

Марк

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл

Уһаар арюудхагша Иоаннай номнолго тухай

1^1•Энэ болбол Бурханай Хүбүүн Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэл юм. 2Тэрэнь Исайя лүндэншын ном соо Бурханай иигэжэ хэлэһэнэй ёһоор эхилнэ: «Шинии ябаха харгы бэлдэхыень би түрүүндэшни өөрынгөө Эльгээмэлые ябуулнаб»,+
3баһа «Дээдын Эзэнэй ябаха замыень бэлдэгты,

алхаха харгыень дардам сэхэ болгогты гэжэ
хэн бэ даа сүл губида хашхарба».

4Сүл губида Уһаар арюудхагша Иоанн бии боложо: «Нүгэл шэбэлнүүдээ хүлисүүлхын тула Бурханда хандан, уһаар арюудхуулагты», – гэжэ айладхаба+. 5Иудейн можоһоо, Иерусалим хотоһоо олон зон Иоанные шагнахаяа ошобо. Тэдэнэр нүгэл шэбэлнүүдээ мэдэрэн гэмшэбэ, тиин Иоанн тэдэниие Иордан голдо шунгуулан уһаар арюудхаба+.

6Иоанн тэмээнэй нооһон хубсаһа үмдөөд, һур бэһэ бэһэлээд ябадаг, таршаагаар ба зэрлиг зүгын балаар хооллодог бэлэй. 7«Хойноһоомни ерэхэ хүн намда ороходоо аргагүй ехэ һүр жабхалантай юм. Би бүгтыгөөд, тэрэнэй гуталайнь ооһорыешье тайлаха эрхэгүйб. 8Би таанадые уһаар арюудханаб, харин тэрэ таанадые Нангин Һүлдөөр арюудхаха юм», – гээд Иоанн номнодог бэлэй.

Иисусые уһаар арюудхаһан тухай

9•Уданшьегүй тэдэ үдэрнүүдтэ Галилей можын Назарет хотоһоо Иисусай ерэхэдэнь, Иоанн тэрэниие Иордан голдо шунгуулан уһаар арюудхаба+. 10Уһанһаа гарахатайгаа сасуу Иисус огторгойн нээгдэхые, Нангин Һүлдын гулабхаадал адляар дээрэнь буухые хараба+. 11«Ши хайрата Хүбүүмни гээшэш, һанаа сэдьхэлдэмни таатайш», – гэһэн дуун тэнгэриһээ дуулдаба+.

12Тиигэмсээрнь Һүлдэ Иисусые сүл губи руу ябуулба. 13Тэндэ Иисус дүшэн үдэрэй туршада сатанагаар туршуулан, зэрлиг ан арьяатанаар хамта байлсаа, зүгөөр Бурханай Эльгээмэлнүүд тэрээндэ туһалжа байгаа+.

Иисусай дүрбэн загаһашадые дуудаһан тухай

14•Иоанные барижа түрмэдэ хааһан хойнонь Иисус Галилейн можо ерэжэ, Бурханай Һайн Мэдээсэл номнобо. 15«Таарамжатай саг ерэбэ! Бурханай зонхилхо хаһа ойртобо. Нүгэл шэбэлээ орхижо, Һайн Мэдээсэлдэ этигэгты!» – гэжэ тэрэ айладхаба+.

16Нэгэтэ Галилей далайн хажуугаар ябахадаа, тэрэ Симон ба Андрей гэдэг тэрэнэй ахые хараба. Тэдэ хоёр загаһашад гүльмэеэ далайда хаяжа байгаа+. 17«Намтай ябалсагты, тиигэбэл загаһа барихын орондо хүнүүдые намда хандуулха ажалда би таанадые һургахаб», – гэжэ Иисус тэдэ хоёрто хэлэбэ+. 18Тиигэхэдэнь тэдэнэр дары гүльмэеэ орхёод, Иисусай хойноһоо ябаа һэн+.

19Тэндэһээ саашалжа ябатараа, тэрэ Зэбэдэйн хүбүүдые, Яков ба Иоанн гэдэг аха дүүнэрэй онгосо соо һуугаад, гүльмэеэ заһажа байхыень харамсаараа, 20дуудаба. Тэдэнь Зэбэдэй эсэгэеэ хүдэлмэришэдтэйнь хамта онгосодонь орхёод, Иисустай ябаба.

Ада шүдхэртэ дайруулһан хүн тухай

21•Иисус шабинартайгаа хамта Капернаум хото ерэжэ, субботын болоходо мүргэлэй гэртэ орожо, хүн зониие һургаба+. 22Тэрэнэй һургаал шагнаһан хүнүүд булта ехээр гайхаба. Ушарынь юуб гэхэдэ, тэрэ Хуули заадаг багшанарта адляар бэшэ, харин эрхэ засаг барижа байһан хүндэл адляар һургаһан байгаа+.

23Тэрэ мүргэлэй гэртэ ада шүдхэртэ барюулһан хүн орожо: 24«Назаредэй Иисус, ши бидэниие яаха гээбши? Ши маниие үгы хэхэеэ ерээ гүш? Би шамайе мэдэхэб, ши Бурханай нангин Хүбүүнши», – гээд хашхарба+.

25«Абяа аниргүй болоод, энэ хүнһөө гара!» – гэжэ Иисус шангаар ада шүдхэртэ захирба.

26Тиигэхэдэнь ада шүдхэр үнөөхи хүнөө ехээр ордоһолуулан, шангаар хашхараад, бэеһээнь гаража арилба+. 27Хүн зон булта аргагүй ехээр гайхажа, бэе бэедээ: «Энэшни юун гээшэб? Һүр хүсэтэй шэнэ һургаал байнал! Яаһан ехэ эрхэ засагтай хүн гээшэб? Ада шүдхэрнүүдшье тэрэнэй үгэ дуулажа байнал», – гэлдэжэ байгаа+.

28Уданшьегүй Иисус тухай һураг суу бүхы Галилейн можоор хаа хаанагүй тараба.

Иисус олон хүнүүдые аргалан эдэгээбэ

29Яков Иоанн хоёр шабинараараа хамта Иисус мүргэлэй гэрһээ гараад, Симон Андрей хоёрой гэртэнь ошоо һэн. 30Иисусай орожо ерэхэтэйнь сасуу Симонэй хадам эжын ехэ халууржа хэбтэһэн тухай дуулгаа бэлэй+. 31Иисус тэрэ эхэнэртэ ойртожо, гарһаань баряад бодхообо. Тиихэдэнь халууниинь бууража, эхэнэр айлшадаа хүндэлжэ оробо+.

32Үдэшэлэн, наранай ороходо, Иисуста үбшэн хүнүүдые, ада шүдхэрнүүдтэ барюулһан хүнүүдые бултыень асаржал байгаа. 33Хотын зон бултадаа шахуу гэрэй үүдэндэ сугларба. 34Иисус элдэб үбшэнтэй олон зониие аргалан эдэгээбэ, олон ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргаба. Тэрэнэй Бурханай табисуурта байһыень ада шүдхэрнүүдэй һайн мэдэжэ байһан хадань, тэдэнэй юумэ хэлэхые тэрэ хорижо байгаа+.

Иисусай Галилейн можоор номноһон тухай

35•Иисус хойто үглөөнь хара үүрээр бодоод, гэрһээн гаража нэгэ эзэгүй газарта ошоод, Бурханда зальбарба+. 36Тиихэдэнь Симон ба тэрээнтэй ябаһан зон хойноһоонь гаража бэдэрбэ. 37Һүүлдэнь тэрээниие олоод: «Бүхы зон шамайе бэдэржэ байнал», – гэбэ.

38«Дүтэ оршодог ондоо тосхонуудаар ябая, би тэндэхи зондо баһал номнохо ёһотой хүм, тиимэл зорилготойгоор би иишэ ерээ ха юмбиб», – гэжэ Иисус тэдээндэ харюусаба.

39Тиигэжэ тэрэ бүхы Галилей можын мүргэлэй гэрнүүдээр һургаалаа номножо, ада шүдхэрнүүдые даража байгаа.

Иисус үбшэнтэй хүниие аргалан эдэгээбэ

40•Иисуста арһанай бузар үбшэнтэй хүн ерэжэ, үбдэг дээрээ байгаад, тэрэниие гуйна: «Хэрбээ ши хүсэбэл, намайе арюудхан эдэгээжэ шадахаш»+.

41Иисус тэрэ хүниие хайрлаад, гараа һарбайжа тэрээндэ хүрөөд: «Эдэгээхэ хүсэлтэйб, арюун болыш даа», – гэбэ. 42Тэрэ дары арһанайнь бузар үбшэниинь үгы боложо, үнөөхи хүмнай арюун сэбэр болобо+. 43Тиигээд эмнүүлһэн хүнөө харгыгаараа ябахыень, мүн:+
44«Энээн тухай ши хэндэшье бү хэлээрэй. Зүгөөр санаартада сэхэ ошожо, бэеэ үзүүлэ, тиигээд аргалуулһанаа хүн бүхэндэ гэршэлхын тула ши Моисейн зарлигай ёһоор үргэл асараарай», – гэжэ захирба+.

45Зүгөөр үнөөхи хүниинь гараад, эмнүүлһэн тухайгаа хүн бүхэндэ хөөрэбэ. Тиимэһээ Иисус энэ хотодо үзэгдэхэ байхын аргагүй боложо, хотоһоо гадуур эзэгүй газарта ошоо һэн. Тиигэбэшье хүн зон тэрээндэ газар бүхэнһөө ерэжэ байгаа+.

2

Иисус саа үбшэнтэй хүниие эдэгээбэ

2^1•Нэгэ хэды үдэр болоод, Иисус Капернаум хотодоо бусажа ерэбэ, тиин тэрэнэй гэртээ байһан тухай һураг дары тараба+. 2Удангүй хүн зон олоороо сугларжа, гэртэньшье, газаа хаалгандашье багтаха газаргүй болоо һэн. Иисусай сугларагшадта номножо байхада, 3дүрбэн хүн саа үбшэнтэй хүниие тэлээд ерэбэ. 4Хүн зоной угаа олон байһанһаа тэрэ үбшэн хүниие Иисуста ойртуулхын арга үгы байгаа. Тиимэһээ үнөөхи ерэһэн хүнүүд Иисусай байһан газарай тушаа гэрэй хушалта задалан, нүхэ гаргаад, үбшэн хүнөө шэрдэгтэйнь доошонь буулгаба+. 5Иисус тэдэ хүнүүдэй этигэл һүзэгэйнь аргагүй ехэ байхые харахадаа, саа үбшэнтэндэ хандан: «Хүбүүмни, нүгэлнүүдшни хүлисэгдэбэ», – гэбэ+.

6Тэндэ һууһан Хуули заадаг хэдэн багшанар досоогоо: 7«Юундэ тэрэ иимэ мэтын юумэнүүдые хэлэн, Бурханиие доромжолно гээшэб? Ганса Бурханһаа ондоо хэн хүнэй нүгэлые хүлисэдэг юм?» – гэжэ бодожо байгаа+.

8Тиигэжэ бодожо байхыень Иисус гансата мэдээд: «Юундэ тиигэжэ сэдьхэлдээ бодобот?» – гэжэ асууба. 9«Саа үбшэнтэй хүндэ „Нүгэлнүүдшни хүлисэгдэбэ“ гэхэдэ бэлэн гү, али „Бодоод, дэбисхэрээ абаад яба“ гэжэ хэлэхэдэмни бэлэн гү? 10Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй газар дэлхэй дээрэ нүгэл шэбэлнүүдые хүлисэхэ эрхэтэй байһые би таанадта баталан харуулхаб». Тиигээд саа үбшэнтэй хүндэ хандан: 11«Шамда хэлэнэб, бодоод, дэбисхэрээ абаад, гэртээ хари», – гэбэ.

12Бүхы хүнүүдэй хараһаар байтар үнөөхи үбшэн хүн бодоод, дэбисхэрээ абаад, гаража ябаба. Улад зон бултадаа айхабтар ехээр гайхалдан: «Бидэ иимэрхүү юумэ хэзээшье хараагүйбди», – гэлдэн, Бурханиие алдаршуулжа ороо һэн.

Иисус Левиие шэлэжэ абаба

13•Иисус дахин Галилей далайн эрьедэ ошобо. Ехэл олон зоной сугларан тэрээндэ ерэхэдэ, Иисус тэдэниие һургаба. 14Нэгэтэ гансаараа ябатараа тэрэ татабари суглуулдаг Алфейн Левий хүбүүнэй ажалаа хэжэ һуухыень хараа һэн. «Хойноһоомни яба», – гээд Иисус тэрээндэ хэлэбэ. Тиихэдэнь Левий бодоод, хойноһоонь ябаба.

15Хожомынь Иисус шабинартайгаа хамта, тэрэниие олоороо дахажа ябадаг алба татаашадтай, бусадшье нүгэлтэнүүдтэй хамта Левиин гэртэ үдэшын хоол барижа байгаа. 16Хуули заадаг зарим багшанар Иисусай нүгэл хэгшэдтэй ба алба татагшадтай хамта хоолложо байхыень хараад, «Юундэ багшатнай иимэ зоноор хамта эдеэлнэб?» – гэжэ шабинарһаань һураба+.

17Иисус тэрэнииень дуулахадаа: «Элүүр уладта эмшэн хэрэггүй, харин үбшэн хүнүүдтэ хэрэгтэй юм. Би үнэн сэдьхэлтэниие бэшэ, харин нүгэл хэгшэдые дуудахаяа ерээ хүнби», – гэжэ хэлэбэ+.

Масаг сахиха тухай асуудал

18•Иоаннай шабинарай, мүн фарисейнүүдэй масаглажа байха үедэ зарим хүнүүд Иисуста ерээд: «Иоаннай, мүн фарисейнүүдэй шабинарай масаг сахижа байхада, шинии шабинар юундэ масагланагүйб?» – гэжэ асууба+.

19Иисус иигэжэ сасуулан тэдэндэ харюусаба: «Түрэ хуримда ерэһэн айлшад хүрьгэн хүбүүнтэй байхадаа, масаг сахиха аал? Үгыл даа! Хүрьгэн хүбүүнтэй байха сагтаа тэдэнэр масаглахагүйл+. 20Зүгөөр хүрьгэн хүбүүниие тэдэнһээ абаад ябаха үдэрэй ерэхэдэнь, тэдэ айлшад масаглахал»+.

21«Хэншье хуушан хубсаһанда шэнэ бүдөөр халааһа табидаггүй бшуу, тиимэ халааһан хуушан хубсаһые удара татахал, хахархайень улам ехэ болгохол. 22Хэншье һая нэрэһэн архияа хуушан туламда хэдэггүйл, тиигээ һаа, тэрэ архинь эһээд, хуушан туламаа хахалжа, архиньшье, туламыньшье хэндээшье хэрэггүй болохол. Тиимэһээ һая нэрэһэн архи шэнэ туламда хэхэ хэрэгтэй юм».

Суббото тухай асуудал

23Нэгэ субботодо[*] Иисус шабинартайгаа таряалангай газараар ябажа ябаа. Шабинарынь таряанай залаа таһалан үйрүүлээд, эдижэ байгаа. 24Зарим фарисейнүүд Иисуста: «Үгы, харыш, шабинаршни субботодо хэжэ болохогүй юумэ хэжэ ябанал!» – гэбэ.

25«Давид хаанай, тэрээнтэй хамта ябаһан хүнүүдэй ехээр гэдэһээ үлдэхэдөө юу хэһэн тухайнь хэзээшье уншаагүй һэн гүт? 26Тэрэ ушар Авиафарай ахамад санаарта байхада тохёолдоо юм. Давид Бурханай гэртэ ороод, санаартадһаа бэшэ ондоо хүнүүдэй эдижэ болохогүй үргэлэй хилээмэ эдеэд, хажуудахи хүнүүдтээшье хубаажа үгөө юм», – гэжэ Иисус тэдэндэ харюусаба.

27Түгэсхэлдэнь Иисус тэдэ фарисейнүүдтэ иигэжэ хэлэбэ: «Хүн гээшэмнай субботын тулада бэшэ, харин суббото хүнэй туһада бии болгогдоо юм. 28Тиимэһээ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн субботыншье Эзэн мүн».

3

Хатаһан гартай хүн тухай

3^1•Иисусай дахинаа мүргэлэй гэртэ ошоходонь, тэндэ хатаһан гартай хүн байба+. 2Баһа буруу юумэ хэһэнэйнь түлөө Иисусые зэмэлхэ һанаатайшуулшье байжа, үбшэн хүниие субботодо аргална аа гү гэжэ тэрэниие ажаглан хаража байбад+. 3«Бодоод, хүн зоной урда гара!» – гээд Иисус хатаһан гартай хүндэ хэлэбэ. 4Тиигээд хүн зонһоо: «Субботодо бидэ һайн юумэ бүтээхэ ёһотой гүбди, али харата юумэ үйлэдэхэ гү? Хүнэй ами наһые абарха гү, али хороохо гү?» – гэжэ һураа бэлэй.

Тиигэхэдэнь хүн зон абяа аниргүй байгаа һэн+. 5Иисус тэдэниие сухалтайгаар хараад, зүрхэ сэдьхэлэйнь мохооршоһондо уйдан гашуудажа, үбшэн хүндэ хандан: «Гараа һарбай», – гэбэ. Үбшэн хүнэй гараа һарбайхадань, хатаһан гарынь эдэгэшэһэн байгаа+. 6Фарисейнүүд мүргэлэй гэрһээ гараад, дары Иродэй талынхидаар уулзажа, Иисусые яажа алаха тухайгаа зүбшэн хэлсэбэ.

Далайн хажууда аргагүй олон хүнэй сугларһан тухай

7Иисусай шабинартайгаа хамта далайн эрьедэ ошоходонь, тэрэниие үй түмэн зон дахажа ябаа. Тэдэ зон Галилей, Иудей можонуудһаа,+
8Иерусалим хотоһоо, Иордан голой саада бэеһээ, Тир, Сидон хотонуудай оршон тойронһоо сугларһан байгаа. Тэдэнэр булта Иисусай бүтээһэн хэрэгүүд тухайнь дуулаад, тэрээндэ ерэбэ. 9Иисус эдэ үй түмэн зондо шахуулжа, низа даруулшахагүйн тула онгосо бэлдээд байхыень шабинартаа захиба. 10Тэрэнэй ехэ олон хүнүүдые эмшэлэн эдэгээһэн хадань үбшэн хүнүүд тэрээндэ гараараа хүрөөд абаха һанаатайгаар Иисусай зүг руу түлхилсэжэ байгаа+. 11Досоогоо ада шүдхэртэй хүнүүд Иисусые харахадаа, урдань һүгэдэн унаад: «Ши Бурханай Хүбүүн байнаш», – гэжэ хашхаралдадаг байгаа+. 12Бурханай табисуурта байһыемни нэгэшье хүндэ бү мэдүүлэгты гэжэ Иисус ада шүдхэрнүүдтэ хатуугаар захирдаг һэн+.

Иисус арбан хоёр элшэнэрээ шэлэжэ абаба

13•Иисус хэдэн шабинараа өөртэйнь хамта хада дээрэ гарахыень дурадхаба, тиигээд тэдэнь ябалсаба. 14Тэдэнэйнгээ дундаһаа Иисус арбан хоёрыень шэлэжэ абаад, элшэнэрээр томилоо бэлэй. Тэдэнь Иисустай хамта ябалсахаһаа гадна Һайн Мэдээсэл дэлгэрүүлхэ уялгатай, 15ада шүдхэрнүүдые дараха эрхэ засагтай байгаа. 16Арбан хоёрой нэгэнь Симон байгаа, Иисус тэрэниие Пётр гэжэ нэрлээ+. 17Баһа Яков ба Иоанн гэдэг Зэбэдэйн хоёр хүбүүд байлсаа. Иисус тэдэ хоёрто тэнгэриин дуунай хүбүүд гэһэн удхатай «Боанергес» гэһэн нэрэ алдар үгэбэ+. 18Элшэнэрэй тоодо Андрей, Филипп, Варфоломей, Матвей, Фома, Алфейн Яков хүбүүн, Фаддей, Симон Кананит[*],+
19һүүлдэнь Иисуста урбаһан Иуда Искариот байгаа+.

Иисус ба ада шүдхэрнүүдэй ноён Веельзевул

20•Иисусай гэртээ ерэхэдэнь, баһал хүн зон олоороо сугларжа, тэрэ шабинартаяа эдеэлхэшье забгүй болобо+. 21Тэрээн тухай Иисусай түрэлхидынь дуулахадаа, ухааниинь муудаа байна гэжэ бодоод, тэрэнээ асархаяа ошобо+.

22Иерусалим хотоһоо ерэһэн Хуули заадаг багшанар: «Энэ хүн Веельзевулай, ада шүдхэрнүүдэй ноёной мэдэлдэ байна! Веельзевулай аша туһаар ада шүдхэрнүүдыешье дарана!» – гэжэ хэлсэбэ+.

23Тиигэхэдэнь Иисус тэдэ багшанарые өөртөө дуудаад, һургаалта үгэнүүдые хэлэбэ: «Бодоод үзыт, сатана яажа өөрыгөө дараха юм? 24Хубааралдаад, хоорондоо дайлалдажа байһан хаан орон удаан байнгүй бутарха. 25Хубааралдаад, хоорондоо арсалдажа байһан гэр бүлэ удаан байнгүй һалаха. 26Сатанашье өөрынгөө урдаһаа эсэргүүсэн бодобол, удангүй хосорхо юм. 27Бар хүсэтэй хүнэй гэртэ ороод, түрүүн эзэнииень хүлижэ уяагүй һаа, хэншье эд зөөрииень тоножо шадахагүйл. Эзэнииень хүлиһэн хойноол гэр барааень дээрмэдэхэ бшуу. 28Хүнэй үйлэдэһэн нүгэл шэбэлнүүдэй, хэлэһэн харата үгэнүүдэй хэдышье ехэ хара нүгэлтэй байбалнь, Бурхан тэдэниие хүлисэхэ юм, 29харин Нангин Һүлдые муушалһан муудхаһан хүниие Бурхан хэзээдэшье хүлисэхэгүй, тэрэ нүгэл шэбэлынь хүниие хэтэ заяандаа дахажа ябаха юм гэжэ таанадта үнэн зүбые хэлэнэб»+. 30Досоогоо ада шүдхэртэй байна гэжэ Хуули заадаг багшанарай хэлсэдэг хадань Иисус иимэ юумэ хөөрэһэн ушартай юм.

Иисусай эжы ба дүүнэрынь

31•Иисусай эжынь, дүүнэрынь ерэбэ. Тэдэнэр газаа байгаад, тэрэниие дуудахыень гэр руу хүниие эльгээбэ+. 32Иисусые тойроод һууһан олон зон: «Хара даа, эжышни, дүүнэршни ерээд, шамайе хүлеэжэ байна», – гэбэ. 33Тиигэхэдэнь Иисус: «Минии эжы хэн гээшэб? Минии аха дүүнэр хэд гээшэб?» – гэжэ урдаһаань һураба. 34Тиигээд өөрыень тойроод һууһан зониие шэртэн хараад: «Эдэл минии эжы, минии аха дүүнэр гээшэ. 35Бурханай эрхэ хүсэлые дүүргэжэ байһан хүн бүхэн лэ минии аха дүүнэр, эгэшэ дүүнэр, эжымни гээшэ», – гэбэ+.

4

Таряашан тухай һургаалта үгэ

4^1•Иисус Галилей далайн дэргэдэ дахин хүн зониие һургаба. Тэрэниие тойроод олон мянган зоной суглархада, Иисус онгосодо һууха болобо. Онгосонь далайн уһанда, харин хүн зон эрье дээрэ зогсожо байгаа һэн. 2Тиигээд Иисус һургаалта үгэнүүдые хэрэглэн зондо ухаа зааба: 3«Шагнагты даа! Нэгэ таряашан таряа тарихаяа гараба. 4Үрэһэеэ сасахадань, зариманиинь харгын хажууда унаба, тэдэнииень шубууд ерэжэ тоншобо. 5Зарим үрэһэниинь хүрьһэ багатай, шулуутай газарта унаба, тиигээд нимгэн хүрьһэтэй газарһаа түргэн бултайба. 6Харин наранай гарахада, гүнзэгы үндэһэлөөгүй зүлгэ ногоон уршыгаад хатажа байгаа. 7Баһа зарим үрэһэнүүд үүргэнэ соо унажа, хөөгтэ даруулаад, ургаса үгэжэ шадабагүй. 8Зарим үрэһэниинь үрэжэлтэй газарта унажа, ехэ һайн ургаса үгэбэ: тариһанда ороходоо гуша, жара, али зуу дахин ехэ ургаса хадагдаба».

9Тиигээд Иисус: «Шэхэтэй юм һаа, анхарагты», – гэжэ хэлэбэ+.

Һургаалта үгэнүүдэй зорилго

10•Зоной тарахада Иисусай арбан хоёр элшэнэр, үшөө нэгэ хэды хүн тэрээнтэй үлөөд, хөөрэһэн һургаалта үгэнүүдээ тайлбарилжа үгэхыень гуйба. 11Иисус тэдэндэ: «Бурханай хаан түрэ тухай гүн нюусанууд таанадтал тайлбарилагдана, харин гадуур байһан тэдэ зондо би һургаалта үгэнүүдээр лэ хөөрэнэ гээшэб+. 12Тиимэһээ:

„Тэдэнэр хараба, шэртэбэшье,
юумэ обёорхогүй.
Тэдэнэр сонособо, шагнабашье,
юумэ ойлгохогүй.
Хэрбээ юумэ обёордог, ойлгодог һаа,
тэдэ Бурханда хандаха һэн,
тиигээд Бурхан тэдэниие хүлисэхэ һэн“», – гэжэ хэлэбэ+.

Таряашан тухай һургаалта үгэнүүдээ Иисус тайлбарилжа үгэнэ

13Удаань Иисус һураба: «Һургаалта эдэ үгэнүүдые таанад ойлгоногүй аалта? Тиихэдээ бусад һургаалта үгэнүүдые яажа ойлгохотнай гээшэб? 14Үнөөхи тарилгашамнай Бурханай үгэ тарина+. 15Бурханай үгэ дуулабашье, тэрээндэ гүйсэд һаналаа табяагүй хүндэ шолмос ерээд, сэдьхэл зүрхэндэнь һуурижаагүй үгэ абаад арилшадаг – харгын хажууда таригдаһан үрэһэн тон энээндэл адли юм. 16Шулуутай газарта таригдаһан үрэһэн тухай тайлбарилбал, иимэ: али нэгэ хүн үгэ шагнаад, тэрээниие абаһаар лэ баяртайгаар сахина, 17зүгөөр тэрэ үгэ сэдьхэлдэнь гүнзэгы үндэһэлээгүй, тиимэһээ удаан тогтоногүй. Үгын түлөө бэрхэшээлэй тудаа һаань, али мүрдэлгэ зоболонгуудай дайраа һаань, энэ хүн айһан һүрдэһэндөө Бурханай үгэһөө тэрэ дороо арсаха+. 18Үүргэнэ соо унаһан үрэһэн тухай удхалбал, иимэ байна: хэн нэгэн Бурханай үгэ шагнабашье, 19энэ оршолонгой байдалда дашууран абтаһандаа, баялиг зөөридэ, тэрэ мэтын элдэб юумэнүүдтэ шунаһандаа үгын удха ойлгодоггүй, тиимэһээ тэрэ үгэ ямаршье үрэгүй байдаг+. 20Үрэжэлтэй хүрьһэндэ ургаһан үрэһэн иимэ удхатай: Бурханай үгэ шагнаад, тэрэниие хэшээлтэйгээр сахижа байһан хүнүүд саашадаа аша туһатай юм. Нэгэ зариманиинь зуу дахин, нүгөөдүүлынь жара дахин, бусадынь гуша дахин үлүү үрэ дүн асардаг»+.

Зулын гэрэл тухай

21•Иисус үргэлжэлүүлбэ: «Таанад зула аһаагаад, тэрэнээ ямар нэгэн амһартаар бүглэдэггүйт, али орон дороо табидаггүйт. Харин тэрэнээ үндэр табюур дээрэ табидаг ха юмта+. 22Ямаршье нюуса заабол эли болодог, ямаршье далда юумэн заабол мэдэгдэдэг юм+. 23Тиимэһээ шэхэтэй юм һаа, анхарагты+.

24Дуулажа байһан юумэеэ анхаралтайгаар шагнагты! Ямар хэмжээгээр хэмжэнэбта, тэрэл хэмжээгээр, үшөө нэмээдшье Бурхан таанадта хэмжэжэ үгэхэ[*]+. 25Ушарынь юуб гэбэл, юумэтэй байһан хүндэ нэмэгдэжэ үгтэхэ. Юумэгүй байһан хүнһөө һүүлшын юумэниинь абтаха».

Ургажа байһан үрэһэн тухай һургаалта үгэнүүд

26Иисус үргэлжэлүүлэн хэлэбэ: «Бурханай хаан түрэ ямархан бэ? Бодоод үзэгты, нэгэ хүн газарта үрэһэ тарина, 27тиигээд һүниндөө унтана, үдэртөө бодоод ябана, зүгөөр үрэһэниинь ургажал байна. Теэд хайшан гээд ургажа байһыень тэрэ хүн мэдэнэгүй. 28Газар өөрөө үрэһыень ургуулна бшуу. Түрүүшээр ногоониинь бултайна, тиигээд залаална, хожомынь залаагаар дүүрэн орооһо таряан бии боложо эдеэшэнэ. 29Тиин ургасын эдеэшэхэдэ хуряалгын саг боложо, үнөөхи хүн хадуураа баряад хадахаяа гарадаг юм»+.

Горчицын үрэһэн тухай һургаалта үгэнүүд

30•Иисус иигээд үүргэлжэлүүлбэ: «Зай, Бурханай хаан түрэ юунтэй адлиб? Ямар һургаалта үгэнүүдээр тэрэниие тайлбарилжа болохоб? 31Бурханай хаан түрэ болбол газарта һуулгагдаһан горчицын үрэһэнтэй адли юм. Тэрэ үрэһэн газар дэлхэйдэ ургадаг ургамалнуудай хамагай жэжэниинь юм+. 32Харин ургахадаа, тэрэ бүхы ургамалнуудһаа ехэ болодог, тэнгэриин шубуудай уурхайгаа заһажа боломоор һаглагар томо һалаануудые үгэдэг».

33Хүнүүдтэй хөөрэлдэхэдөө Иисус бусадшье олон һургаалта үгэнүүдые хэрэглэжэ байгаа, тиихэдэ тэдэнэй ойлгожо абаха аргаар һургадаг байгаа. 34Тэдэ зондо Иисус гансал һургаалта үгэнүүдээр хэлэдэг бэлэй. Харин шабинартайгаа гансаараа үлэхэдөө тэрэ бүхы юумэнүүдые тайлбарилжа үгэдэг һэн.

Иисусай шуурга номгоруулһан тухай

35•Тэрэл үдэшэлэн Иисус шабинартаа: «Далайн нүгөө эрьедэ гараябди», – гэжэ дурадхаба+. 36Иисус шабинартайгаа хүн зониие орхёод, онгосоороо далай гаталба. Баһа ондоошье онгосонууд хойноһоонь тамарба. 37Гэнтэ хуй һалхин буужа, онгосонь далайн долгиндо сохюулаад, арайл шэнгээгүйхэн уһаар дүүрэшэбэ+. 38Энэ үедэ Иисус тархи дороо юумэ дэрлээд онгосын һүүл хабида унтажа байгаа. Шабинарынь багшаяа һэрюулэн: «Багша! Бидэнэй үхэхэеэ байхада, танда хамаагүй гээшэ гү?» – гэлдэбэ.

39Тиигэхэдэнь Иисус хүл дээрээ бодоод, һалхи саража, долгинуудта: «Аалин бологты, намдагты!» – гэжэ захирба. Тэрэ дороо һалхин намдажа, далай долгилхоёо болижо, оршон тойрон огто аалин намдуу болошобо. 40Тиигээд Иисус шабинартаа хандажа: «Таанад юундэ иитэрээ айбабта? Этигэл һүзэггүйл байна гүт?» – гэбэ.

41Тэдэнь бүришье ехээр айн һүрдэһэн юумэд: «Һалхииешье, далайешье мэдэлдээ оруулаад байдаг энэ хүмнай хэн гээшэб?» – гэжэ өөһэд дундаа хэлсэбэ.

5

Иисус ада шүдхэртэй хүниие эдэгээбэ

5^1•Иисус шабинартайгаа Галилей далай гаталаад, Гераса хотын шадар ерэбэ. 2Тэрэнэй онгосоһоо буухатайнь сасуу досоогоо ада шүдхэртэй нэгэ хүн агы нүхэн хуурсагуудһаа шамдуухан гаража ерэбэ. 3Тэрэ хүн агы нүхэн хуурсагуудта байрладаг байгаа, тиихэдэ хэншье тэрэниие гэнжээршье хүлин барижа шададаггүй бэлэй. 4Тэрэнэй гар хүл оло дахин гэнжээр хүлибэшье, тэрэ гэнжэнүүдээ таһа татадаг, түмэр шүдэрнүүдые эбдэдэг байгаа. Тиигээд хэншье тэрэниие диилэжэ мэдэлдээ абаха аргагүй бэлэй. 5Тэрэ хүн үдэр һүнигүй хада уулаар гү, али агы нүхэн хуурсагуудаар тэнэжэ, хашхаржа, бэеэрээ шулуу нэшэжэ байдаг һэн.

6Тэрэ хүн Иисусые холоһоо хараһаар хажуудань гүйжэ ерээд, хүлдэнь унажа: 7«Иисус, Дээдын Бурханай Хүбүүн, би танда ямар хамаатай хүнбиб? Намайе бү зобоогыш даа гэжэ Бурханай нэрээр гуйнаб!» – гэжэ байгаад бархирба+. 8Тиигэжэ бархирһанайнь ушар хэлэбэл, Иисус ада шүдхэртэ: «Энэ хүнһөө гара!» – гэжэ захирһан байгаа. 9Тиигээд Иисус: «Нэрэшни хэн бэ?» – гэжэ һураба. «Үй түмэн гэжэ нэрэтэйб, юундэб гэхэдэ, бидэ угаа олонбди», – гэжэ үнөөхи хүниинь харюусаба. 10«Энэ орон нютагһаа ада шүдхэрнүүдые бү үлдыт даа», – гэжэ тэрэ дахин дахин Иисусые гуйба. 11Тэрэ үедэ хадын хаяагаар һүрэг гахай бэлшэжэ байгаа. 12«Маанадые энэ гахайн һүрэгтэ эльгээгыш даа, гахайнууд соо орохыемнай зүбшөөгыш даа», – гэжэ ада шүдхэрнүүд Иисусые гуйба. 13Иисусай зүбшөөхэдэ, ада шүдхэрнүүд үнөөхи хүнһөө гараад, гахайнууд руу оробо. Тиин хоёр мянган тооной шахуу гахайн һүрэг эгсэ эрьеһээ далай руу һүрэжэ шэнгэшөө бэлэй.

14Гахай манаашад хото хүдөөгөөр ябаад, энэ ушар тухай зондо дуулгаба. Тиигээд хүн зон юунэй болоһые харахаяа тэрэ газарта ерэжэ байгаа. 15Тэдэнэй Иисуста ерэхэдэнь, үй түмэн ада шүдхэрнүүдтэ барюулаатай байһан хүн хубсалаад, элүүр ухаантай һууба, тиимэһээ хүн зон ехээр айжа һүрдэбэ. 16Ада шүдхэрнүүдтэ барюулаатай байһан хүнтэй, гахайн һүрэгтэй юунэй болоһые хараһан зон суглараашадта хөөрэбэ. 17Тиигэхэдэнь хүн зон нютагһаань гаража ошохые Иисусые гуйба+.

18Иисусай онгосодоо һуужа байхадань, урдань досоогоо ада шүдхэрнүүдтэй байһан хүн суг ябалсахаар зүбшөөл гуйба. 19Теэд Иисус зүбшөөбэгүй, харин: «Гэртээ харижа, шамда Дээдын Эзэнэй хэды ехэ юумэ бүтээһэн тухай, үршөөл хайратай байһан тухай гэртэхиндээ хөөрэжэ үгэ», – гээ һэн.

20Тиимэһээ тэрэ хүн Декаполис гэдэг арбан хотын оршон тойроноор ябажа, тэрээндэ Иисусай хэды ехэ юумэ бүтээһэн тухай хүн бүхэндэ хөөрэбэ. Энэ ушар тухай дуулаһан лэ хүн бүхэн гайхажа ханаба+.

Үхэһэн басаган ба үбшэн эхэнэр тухай

21•Иисус онгосоороо дахин Галилейн далай гаталжа, нүгөө эрьедэнь гараба. Тэндэнь тэрэниие тойроод олон зон суглараа бэлэй. 22Мүргэлэй гэрэй дарганарай нэгэн болохо Иаир гэжэ нэрэтэй хүн тиишээ ерээ. Иисусые хараад, тэрэ хүлдэнь унажа,+
23ехээр гуйжа оробо: «Бага басагамни үхэхэеэ хэбтэнэ. Ошожо, тэрэнииемни гараараа хүрыш даа, тиигээ һаашни тэрэмни эдэгэхэ, амиды байхал». 24Иисус тэрэ хүнтэй гэртэнь ошобо. Хойноһоонь үнөөхил олон зон дахасалдан, эндэ тэндэһээнь түрисэлдэн ябаба.

25Тэрэ зоной дунда арбан хоёр жэлэй турша соо шуһа гоожоод тогтодоггүй үбшэнтэй нэгэ эхэнэр ябалсаа. 26Тэрэ эхэнэр олон эмшэдээр ябажа, бүхы алта мүнгэеэ бараһаншье һаа, оройдоо һайжараагүй, харин бүри муудажал байгаа. 27Иисус тухай дуулахадаа, тэрэ улад зоноор түрисэлдэн Иисусай араһаа дүтэлөөд, мэдүүлэнгүйгөөр хубсаһандань халта хүрэбэ. 28Иисусай хубсаһандань халташье хүрөө һаа эдэгэхэб гэжэ тэрэ һанажа байгаа ха юм+. 29Тиигэхэтэйнь сасуу үнэхөөрөө шуһаниинь гарахаяа болижо, тэрэ эдэгэһэнээ мэдэрбэ. 30Тэрэл үедэ Иисус хүсэ шадалайнгаа буураһые ойлгобо. «Хэн намайе хүрөөб?» – гэжэ тэрэ асууба+. 31Багшынгаа юун тухай һураһыень ойлгоогүй шабинарынь: «Таниие тойроод байһан зон эндэ тэндэһээтнай түринэл. „Хэн намайе хүрөөб“ гэжэ юундэ асуугаа юмта?» – гэбэ.

32Тиихэдэнь Иисус хубсаһандань хүрэһэн хүниие харахаяа тойрон шэртэбэ. 33Үнөөхи эхэнэр өөртэйнь юунэй ушарһые тухайлаад, айһан һүрдэһэн, шэшэрһэн юумэ Иисуста дүтэлэн, урдань һүгэдэн унажа, сэхыень хэлэбэ. 34«Басаган, этигэлшни шамайе абараа. Ши амгалан тайбан, элүүр энхэ, үбшэ хабшангүй ябыш даа», – гэжэ Иисус эхэнэртэ хэлэбэ+.

35Тиигэжэ байтарынь мүргэлэй гэрэй даргада хэдэн хүн ерэжэ: «Басаганшни наһа бараа, ши багшые бү тухашаруула», – гэжэ хэлэбэ. 36Зүгөөр Иисус хэлээшыень тоонгүй: «Бү ай. Этигээд лэ бай», – гэжэ Иаирта хэлэбэ.

37Тиигээд Пётр, Яков, тэрэнэй Иоанн дүү гурбанһаа ондоо хэндэшье хойноһоонь ябахые Иисус зүбшөөбэгүй+. 38Тэдэ мүргэлэй гэрэй даргында ерээд, зоной хөөрсэгэнэхые, бахардан үймэхые, шангаар уйлалдахые, бархиралдахые хараба. 39Иисус гэртэ ороод: «Юундэ иитэрээ бархиралдана гээшэбта? Басаган үхөөгүй, миин лэ унтажа байнал», – гэбэ+. 40Тиигэхэдэнь тойроод байһан улад зон Иисусые наада барин энеэлдэбэ.

Иисус бүгэдэ зониие гаргаад, үнөөхи басаганай аба эжытэй, гурбан шабинартайгаа басаганай хэбтэһэн таһалгада оробо. 41Тиигээд басаганай гарһаань баряад: «Талита кум!» – гэбэ (энэнь: «Басаган, бодо!» – гэһэн удхатай)+. 42Басаган тэрэ дороо бодоод, таһалгаараа ябаба. Тэрэ арбан хоёр наһатай байгаа. Энэ ушарай гэршэ болоһон зон ехэл гайхажа ханаба. 43Гэхэдэ Иисус энээн тухай нэгэшье амитанда бү дуулгагты гэжэ захираа һэн. Тиигээд: «Басаганда эдихэ юумэ үгэгты», – гэжэ хэлээ+.

6

Назарет хотынхин Иисуста үһөөрхэбэ

6^1•Тэндэһээ Иисус шабинартайгаа хамта түрэһэн хотодоо бусажа ерэбэ+. 2Тэрэ суббото болоходо хүн зониие һургахаяа мүргэлэй гэртэ ошобо. Тэрэниие шагнаһан олон зон гайхалдажа: «Яажа эдэ бүхэниие энэмнай бүтээнэ гээшэб? Иимэ гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээхэ сэсэн ухаан, хүсэ шадал тэрээндэ хаанаһаа заяагдаа гээшэб+? 3Үгы, энэмнай дархан бэшэ һэн гү? Мариягай хүбүүниинь, Яковай, Иосиин, Иудын, Симонэй ахань бэшэ һэн гү? Дүү басагадынь энэ хотодо маанадаар ажаһууна бэшэ аал?» – гэлсэбэ. Тиигэжэ тэдэ зон тэрэнэй талаар һэжэглэжэ байгаа+.

4Харин Иисус тэдэндэ: «Лүндэншэдые нютагынхидһаань, түрэлхидһөө, гэр бүлэһөөнь бусад зон булта хүндэлжэ ябадаг юм», – гэжэ хэлэбэ+. 5Иимэл ушарһаа Иисус нютагтаа гайхамшагта хэрэгүүдые бүтээхэ аргагүй боложо, үсөөхэн лэ үбшэнтэниие гараараа адислан эдэгээбэ. 6Нютагайнгаа зоной тиимэ этигэл һүзэггүй байдалые Иисус гайхаһаар лэ байгаа.

Иисус арбан хоёр элшэнэртээ захяа заабари үгэнэ

Иисус оршон тойрон тосхонуудаар ябажа, зониие һургаба. 7•Тэрэ арбан хоёр шабинараа дуудаад, ада шүдхэрнүүдые дараха эрхэ засаг олгон, хоёр хоёроорнь иишэ тиишэнь эльгээбэ+. 8Тиигэхэ зуураа тэдэндээ иимэ захяа үгэбэ: «Замдаа гансал тулга таягтай гаража байгты. Эдеэ хоол гү, али туулмаг сүүмхэ гү, али алта мүнгэ абаад ябахын хэрэг үгы. 9Сандаали үмдөөд гарагты, гэхэтэй зэргэ һэлгэхэ хубсаһа абаад ябахын хэрэг үгы. 10Ямар нэгэн гэртэ уригдаһан байбал, хотоһоо гаража ошотороо тэрэл айлдаа байха ёһотойт. 11Хэрбээ ямар нэгэ нютагта таанадые угтажа абаха дурагүй гү, али хэлэһыетнай дуулаха дурагүй байбал, хүлдэтнай халдаһан тооһо һэжэрэн дурагүйлхэһэнөө мэдүүлээд, тэрэ нютагһаа гаража ошогты»+.

12Тиигэхэдэнь элшэнэр замда мордожо, нүгэлөө орхёод, Бурханда хандагты гэжэ хүн бүхэндэ номнобо+. 13Тэдэнэр ада шүдхэрнүүдые олоор гаргажа, үбшэн зониие олива тоһоор түрхеэд эдэгээжэ байгаа+.

Уһаар арюудхагша Иоаннай нүгшэһэн тухай

14•Иисус тухай һураг хаа хаанагүй таража, Иродойшье һонорто хүрэбэ. Зарим хүнүүд: «Энэ Уһаар арюудхагша Иоанн амидыраад, иимэ гайхамшагта хэрэгүүдые бүтээнэ», – гэлсэжэ байба+. 15Нүгөө зариман: «Энэ Илия байна», – гэбэ. Үшөө нүгөөдүүлынь: «Эртэ урда үеын лүндэншэдтэл адли лүндэншэн хаш», – гэлсэбэ+. 16Харин Ирод энээн тухай дуулахадаа: «Энэ намда толгойгоо таһа сабшуулһан Иоанн амидыраа», – гэжэ хэлэбэ. 17-18Ушарынь хэлэбэл, Ирод Филипп дүүгэйнгээ Иродиада һамгатай һууһан байгаа. Тиигэхэдэнь Иоанн: «Ши дүүгэйнгээ һамгатай гэрлэхэ ёһогүйш», – гэжэ Иродтэ хэлээ һэн. Тиимэһээл Ирод Иродиадын һайшаалда хүртэхын тула Иоанные түрмэдэ һуулгаһан байгаа+.

19Тиихэдэ Иродиада Иоаннда ехээр хороо бусалжа, тэрэниие алахаяа һанаа, гэхэдэ Иродһээ боложо хүсэлөө бэелүүлхэ аргагүй байгаа. 20Иоаннай эрхим һайн, гэгээн хүн байһыень мэдээд, Ирод тэрээнһээ айдаг, тэрэниие хамгаалдаг бэлэй. Иоаннай хэлэһэн юумэнүүдэй һанааень зобоодогшье һаань, Ирод тэрэниие шагнаха дуратай байгаа, шагнадагшье байгаа.

21Одоошье Иродиадада таарамжатай саг тудаба. Ирод түрэһэн үдэртөө дашарамдуулан, бүхы түшэмэлнүүд, сэрэгэй дарганар, Галилейн нэрэ хүндэтэй хүнүүдые суглуулаад, ехэ найр хэбэ. 22Тэндэ Иродиадын басаган хатаржа, Иродтэ, айлшадтань ехээр һайшаагдаба. Тиимэһээ Ирод тэрээндэ: «Дуратай юумэеэ эри, хүсэһэн лэ юумыешни үгэхэб!» – гэбэ. 23«Эриһэн лэ юумыешни үгэхэб, хаан оронойнгоо хахадыньшье үгэхэдэ бэлэнби», – гэжэ Ирод тангариглаһан байгаа.

24Басаган эжыдээ ошожо: «Юу эрихэбиб?» – гэжэ һураба. «Уһаар арюудхагша Иоаннай толгой эри», – гэжэ эхэнь харюусаба. 25Басаган һөөргөө хаанда түргэхэн ошожо: «Уһаар арюудхагша Иоаннай толгой табаг дээрэ табяад, намда энэ гэһээр үгэхыешни хүсэнэб», – гэбэ.

26Ирод хаан һанаата болобошье, бүхы айлшадай урда үгөө үгэһэн тула басаганай хүсэл дүүргэнгүй байха аргагүй байба. 27Ирод тэрэ дороо харуулайнгаа сэрэгшэдэ түрмэдэ байһан Иоаннай толгой таһа сабшаад, абаад ерэхыень захирба. 28Тэрэ сэрэгшэнь Иоаннай толгойе табаг дээрэ табяад, басаганда асаржа үгэбэ, тэрэнииень басаган эхэдээ үгэбэ. 29Иоаннай шабинарынь энээниие дуулаад, бэеыень агы нүхэн хуурсагта абаашажа хүдөөлүүлһэн байгаа+.

Иисус табан хилээмээр таба мянган хүниие садхааба

30•Элшэнэр Иисустаа бусажа ерээд, юу хэһэнээ, улад зондо юу зааһанаа хөөрэбэ+. 31Ехэ олон зоной ерэжэ ошожол байһан хада Иисус элшэнэртэйгээ эдихэ уухашье сүлөөгүй байгаа. Тиимэһээ тэрэ шабинартаа: «Эзэгүй газарта ошожо, нэгэ бага амарая», – гэжэ дурадхаба+. 32Тиигээд тэдэнэр онгосодоо һуугаад, эзэгүй газар руу тамарба. 33Теэд олон зон тэдэнэй тамаржа ябахые хараад, хайшаа ошохыень тухайлжа байгаа. Тиимэһээ элдэб хотын зон Иисусай ба шабинарайнь урда гаража нуурай эрьеэр гүйлдэбэ.

34Иисус онгосоһоо буухадаа, тэндэ олон зоной сугларһые хараба, хонишонгүй хонидтол мэтэ байһан тэдэниие хайрлан, олон юумэнүүдтэ һургажа эхилбэ+. 35Үдэшэ болоходо шабинарынь багшадаа ойртоод: «Мүнөө орой болошоо, энэ эзэгүй газар байна. 36Тиимэһээ хажуугаархи тосхон, отогуудаар орожо, эдихэ юумэ худалдажа абахыень эдэ зоноо табиит даа», – гэбэ.

37«Таанад өөһэдөө эдэндэ эдихэ юумэ үгэгты», – гэжэ Иисус харюусаба. «Эдэ зониие эдеэлүүлхын тула хоёр зуун динари мүнгөөр хилээмэ худалдажа абахамнай гээшэ гү?» – гэжэ шабинарынь гайхаба.

38«Хэды хилээмэтэй байнабта, хараад ерэгты», – гэбэ Иисус. Тэдэнь ошожо хараад: «Табан монсогор хилээмэтэй, хоёр багахан загаһатай байнабди», – гэжэ дуулгаба. 39Тиигэхэдэнь Иисус эдэ зоноо бүлэг бүлэгөөр хубаагаад, зүлгэ ногоон дээрэ һуулгагты гэжэ шабинартаа захирба. 40Хүн зон зуу зуугаар, али таби табяар хубааралдан, бүлэгүүд болон һуубад. 41Тиигээд Иисус үнөөхи табан монсогор хилээмэеэ, хоёр загаһаяа абаад, тэнгэри өөдэ шэртэн, Бурханда баяр баясхалан хүргэбэ. Хилээмэеэ хухалан, хүн зондо хүртөөжэ хубаахыень шабинартаа үгэбэ. Удаань хоёр загаһаяа хухалжа, хүн зондо хүртүүлбэ. 42Хүн бүхэн дураараа эдижэ садаа һэн. 43Тиигээд шабинарынь арбан хоёр түрсүүгээр дүүрэн хилээмэнэй, загаһанай үлөөдэһэ суглуулба. 44Хамта дээрээ эдеэлһэн зоной тоодо табан мянга шахуу гансал эрэшүүл байлсаа һэн.

Иисус уһан дээгүүр ябана

45•Тиигэмсээрээ Иисус шабинараа онгосодо һуулгажа, нуурай нүгөө бэедэ оршоһон Бетсаида хото руу өөрһөөнь түрүүлэн тамархыень захирба. Харин өөрөө улад зоной таратар үлөө бэлэй+. 46Зоной тарахада Иисус хада өөдөө зальбархаяа гараба+. 47Үдэшэ болоходо тэрэ үнөөхи газартаал гансаараа байба, харин шабинарынь онгосоороо далайн тэгэндэ хүрэжэ байгаа. 48Урдаһаань үлеэһэн һалхинтай тулалдажа байһан шабинараа харахадаа, Иисус һүниин дүрбэдэхи харуулай үеэр[*] уһан дээгүүр ябаад, шабинартаа ошобо. 49Тэрэнэй уһан дээгүүр ябаһыень хараһан шабинарынь сошожо, хии үзэгдэл гэжэ һанаад, айһандаа хашхаралдаба+. 50Тэрэниие хараад, шабинарынь бултадаа ухаа алдаба. Харин Иисус тэдээндэ: «Зоригоо бү алдагты. Би Иисус байнаб, бү айгты», – гэбэ. 51Тиигээд Иисус шабинарайнгаа онгосодо һууба, һалхиншье намдаба. Харин шабинарынь гайхахын ехээр гайхаба. 52Тэдэнэр хилээмэнтэй бүтээһэн гайхамшагта хэрэгэй үнэн удхые ойлгоогүй, тэдэнэй ухаан бодолынь балартаад байгаа бшуу+.

Иисус Геннисарет хотодо үбшэн зониие эдэгээнэ

53Иисус шабинартайгаа далайе гаталжа, Геннисаредэй газарта хүрэжэ ерээд, онгосоо эрье дээрэ гаргаба+. 54Онгосоһоо буухатайнь сасуу тэндэхи улад зон Иисусые таниба. 55Тиигээд оршон тойронхи бүхы нютагуудаар гүйжэ, Иисусай хаана байһыень дуулахадаал, тиишэнь үбшэн зониие дэбисхэртэйнь асаржа байгаа+. 56Иисусай хаанашье ябахада, хото хүдөөгөөршье ороходо, хүнүүд тэрээндэ үбшэн хүнүүдые асаржа, хубсаһандатнай халташье хүрэхыень зүбшөөгыт даа гэжэ гуйдаг байгаа. Тиин хубсаһандань гараараа хүрөөд абаһан бүхы хүнүүд эдэгэшэдэг бэлэй+.

7

Үбгэ эсэгэнэрэй һургаал

7^1•Иерусалимһаа хэдэн фарисейнүүд, Хуули заадаг зарим багшанар ерээд, Иисусые тойрон сугларба. 2Иисусай зарим шабинарай гараа гуримай ёһоор угаангүй эдеэлжэ байхые тэдэ обёорбо. 3Фарисейнүүд, бусадшье бүхы еврейнүүд хуушан заншалнуудаа наринаар сахижа, гар угаалгын тусхай ёһололгүйгөөр эдеэ хоолдо хүрэдэггүй байгаа+. 4Худалдаа наймаанай газарһаа юумэ асараад, өөһэдыгөө угаажа арюудхаагүй һаа, тэдэ эдидэггүй байгаа. Мүн тэдэ аяга шанагаа, амһарта табагаа, забьяануудаа, һандали һуудалнуудаа оро дэрээ угааха гэхэ мэтын ондоошье заншал гуримуудые сахидаг бэлэй+.

5Тиимэһээ фарисейнүүд, Хуули заадаг багшанар Иисуста хандан: «Шабинаршни юундэ үбгэ эсэгэнэрэймнай зааһан заншалнуудые сахинагүйб? Тэдэшни яахадаа гараа угаангүйгөөр эдеэлнэб?» – гэбэ+. 6Иисус харюудань хэлэбэ: «Хоёр нюурта таанад тухай Бурханай хэлэһые Исайя лүндэншэ үнэн зүбөөр буулгажа бэшээ юм:

„Эдэ зон намайе миин лэ үгөөрөө хүндэлөөд,
харин зүрхэ сэдьхэлдээ нам тухай огто бодоногүй+.

7Хүнүүдэй зохёоһон ёһо гуримуудта һургажа байхадаа,
тэдэ дэмы намда мүргэнэ даа“+.

8Таанад Бурханай захяа заабаринуудһаа арсаад, хүнэй зааһан ёһо гуримуудые сахибат. 9Таанад Бурханай захяа заабаринуудые гурим заншалнуудаараа арга мэхэтэйгээр һэлгэжэ шададаг байнат. 10„Аба эжы хоёроо хүндэлэ“, „Аба эжы хоёроо муушалһан хүн үхэлдэ хүртэхэ ёһотой“ гэжэ Моисейгээр дамжуулан Бурхан хэлэһэн байгаа. 11Харин таанад эхэ эсэгэдээ туһалха юумэтэй байгаад, „Энэшни Корбан“, ондоогоор хэлэбэл, Бурханда үргөөтэй юм гэхэнь зүб гэжэ зониие һургахадаа, 12аба эжыдээ ямаршье туһа бү хүргэгты гэжэ һурганат. 13Тиигэжэл таанад Бурханай захяа заабариие өөһэдынгөө тогтооһон ёһо заншалаар һэлгэнэт, тиин үшөөшье олон иимэрхүү юумэнүүдые таанад үйлэдэжэ байдагта».

Ямар юумэнүүд хүниие бузарланаб?

14Иисус дахин улад зониие өөртөө дуудажа хэлэбэ: «Хүн бүхэн хэлэһыемни шагнажа, ойлгохые хэшээгты! 15Гаднаһаа досоотнай орожо байһан юумэн таанадые бузарладаггүй юм. Харин досооһоотнай гаража байһан юумэн таанадые бузарладаг+. 16Шэхэтэй юм һаа, анхарагты»[*].

17Иисусай улад зониие орхёод гэртэ ороходонь, хэлэһэнээ манда тайлбарилжа үгыт гээд шабинарынь тэрэниие гуйба. 18«Мүнөө болотор таанад хэлэһыемни ойлгобогүй гээшэ гүт? Гаднаһаа зосоотнай ороһон ямаршье юумэн үнэндөө таанадые бузарлажа шадахагүй, 19юундэб гэхэдэ, тэрэ юумэн танай зүрхэндэ ороно бэшэ, харин танай хотондо ороод, һүүлдэнь бэеһээтнай гаргагдадаг ха юм». (Иигэжэ хэлэхэдээ Иисус ямаршье эдеэ хоолые эдихэдэ зохихо юм гэжэ батална гээшэ)+.

20Тиигээд Иисус үргэлжэлүүлбэ: «Досооһоотнай гарадаг юумэн таанадые бузарладаг гээшэ+. 21Досоотнай, һанаа зүрхэндэтнай нүгэлтэ хүсэлэнгүүд түрэжэ, таанадые ташаяангы ябадалда хүргэдэг, хулгай хүүлэдэг, алаха хюдаха тээшэ,+
22эрэдээ гү, али эхэнэртээ урбаха тээшэ түлхидэг, хомхой сэдьхэлтэй, хара һанаатай болгодог, худал хуурмаг, зальхай ябадал, атаа жүтөө түрүүлдэг, хэрүүл ама гаргадаг, бардам зан, тэнэг ааша гаргадаг. 23Эдэ бүхы нүгэлтэ юумэнүүд досооһоотнай гараад, өөһэдыетнай бузарладаг юм».

Эхэнэрэй һүзэг этигэл тухай

24•Иисус Галилейһээ гаража, Тир хотын шадар ерэжэ, нэгэ гэртэ зогсобо. Эндэ ерэһэн тухайгаа хүнүүдтэ мэдүүлхэ дурагүй байбашье, танигдангүй байжа шадабагүй. 25Ада шүдхэртэ барюулһан басаганай эхэнь Иисус тухай дуулаад, тэрээндэ ерэжэ, хүлдэнь унаба. 26Еврей-бэшэ тэрэ эхэнэр Сириин Финики гэжэ газарһаа гарбалтай байгаа. Басагыемни бариһан ада шүдхэрые гаргажа үгыт даа гэжэ тэрэ эхэнэр Иисусые гуйба+. 27Харин Иисус тэрэ эхэнэртэ: «Нэн түрүүн үхибүүдые садхааха хэрэгтэй. Тэдэнэй эдихэ хоол абаад, нохойнуудта хаяхань зохихогүй юм»[*], – гэбэ+. 28«Тиимэшьел даа, Дээдын Эзэн, теэд шэрээһээ унаһан үхибүүдэй үлөөдэһые нохойнуудшье эдидэг ха юм», – гэжэ үнөөхи эхэнэрынь харюусаба. 29«Зүб даа энэ харюушни. Ши гэртээ хари, басаганайшни досооһоо ада шүдхэр гаража тонилоо», – гэжэ Иисус эхэнэртэ хэлэбэ. 30Гэртээ ерээд, тэрэ эхэнэр басаганайгаа орон дээрээ хэбтэхыень хараба; досоохи ада шүдхэрынь гаража ошоһон байба.

Иисус хэлэгүй дүлии хүниие эдэгээбэ

31Тирэй шадархи газарһаа гараад, Иисус Сидон хотоор дайраад, Галилей далай тээшэ зүглэбэ. Замдаа тэрэ Декаполис гэжэ нэрэтэй арбан хотын хажуугаар үнгэрбэ+. 32Хэдэн хүн тэрээндэ дүлии, арай шамай дуугардаг хүниие асаржа, дээрэнь гараа табижа адислыт даа гэжэ Иисусые гуйба. 33Иисус тэрэниие гансаарыень зонһоо зайсуулаад, шэхэнүүдтэнь хургануудаа хэбэ, тиигээд тэдээн дээрээ нёлбоод, хэлэндэнь халта хүрэбэ+. 34Тиигээд огторгой өөдэ хаража, ехэтэ һанаа алдаад: «Эффата!» (энэнь «Нээгдыш!» гэһэн удхатай) – гээд үнөөхи хүндөө хэлэбэ. 35Тиигэмсээрнь тэрэ хүн дары дууладаг, ямаршье бэрхэшээлгүй хэлэдэг болошобо.

36Хэһэн юумэн тухаймни хэндэшье бү дуулгаарайгты гэжэ Иисус зондо захирба. Теэд тэрэнэй хорихо тумань, зон бүришье ехээр энэ ушар тухай хэлсэжэ байгаа+. 37Дуулаһан зон булта аргагүй ехээр гайхалдажа: «Иисус ямаршье юумые һайнаар хэнэ. Дүлии зониие дууладаг болгоно, хэлэгүй зониие дуугардаг болгоно», – гэлсэжэ байгаа.

8

Иисус дүрбэ мянган хүниие садхааба

8^1•Тэдэ үдэрнүүдтэ дахин ехэ олон зон Иисусые тойроод сугларба. Тэдэ зоной эдихэ юумэгүй болоходо, Иисус шабинараа дуудажа хэлэбэ: 2«Би эдэ зониие хайрланаб. Тэдэ намтай гурбан үдэр байлсаа, теэд мүнөө эдихэ юумэгүй болоод байна+. 3Тэдэнэй зариманиинь холоһоо ерээ. Тиимэһээ үлэн хооһон гэртэнь табибални, тэдэ замдаа һуларжа ядаржа магадгүй». 4«Теэд эзэгүй хооһон энэ газарта эдэ зониие бултыень садхааха хилээмэ хүн хаанаһаа олохоб?» – гэжэ шабинарынь урдаһаань хэлэбэ. 5«Таанадта хэды шэнээн хилээмэ байнаб?» – гэжэ Иисус һураба. «Долоон жэжэхэн монсогор хилээмэн байна», – гэжэ шабинарынь харюусаба. 6Иисус улад зониие һуухыень захирба. Тиигээд үнөөхи долоон хилээмэеэ абаад, Бурханда баяр баясхалан хүргэбэ. Хилээмэеэ хухалан, хүн зондо хүртөөжэ хубаахыень шабинартаа үгэбэ. Шабинарынь хубааба. 7Үшөө тэдэ хэдыхэн загаһатай һэн. Иисус тэдэнэй түлөө Бурханда баясхалан хүргөөд, тэрэ загаһа хубаажа үгэхыень шабинартаа захиба. 8-9Дүн хамтадаа дүрбэн мянган шахуу хүн булта дураараа эдижэ садаа, үшөө тиихэдэ эдеэнэй үлөөдэһэн долоон түрсүүгээр дүүрэн суглараа. Иисус хүн зоноо тараагаад, 10шабинартайгаа хамта онгосодо һуужа, Далмануфын газар нютаг руу тамарба.

Тэнгэриһээ баталагдаһан гайхамшагта тэмдэг тухай

11•Хэдэн фарисейнүүд Иисуста ерэжэ, үгөөр буляасалдаба. Тиигээд тэрэниие туршахаяа һэдэжэ, тэнгэриһээ баталагдаһан гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харуулыш даа гэбэ+. 12Иисус хүндөөр һанаа алдажа: «Оршон үеын зон яахадаа гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харуулхые шаарданаб? Зүб даа, ямаршье тиимэ юумэн тэдэ зондо харуулагдахагүй», – гэжэ хэлээ һэн. 13Тиигэмсээрээ тэрэ фарисейнүүдые орхёод, дахин онгосодоо һуугаад, далайн нүгөө эрье руу тамарба.

Фарисейнүүдэй ба Иродэй эһээбэри

14•Шабинарынь хилээмэ абахаяа мартажа, онгосодонь тэдэндэ оройдоол гансахан монсогор хилээмэн байгаа. 15«Һэргэг байгты! Фарисейнүүдэй, Иродэй эһээбэриһээ болгоомжолжо ябагты», – гэһэн һэргылэмжэ Иисус шабинартаа үгэбэ+. 16Шабинарынь өөһэд хоорондоо: «Маанадта хилээмэнэй үгы байһан дээрэһээ тиигэжэ хэлээ ёһотой», – гэжэ тухайлба. 17Юун тухай хэлсэжэ байһыень мэдээд, Иисус тэдэндээ хэлэбэ: «Хилээмэгүй байһан тухайгаа юундэ хэлсээбта? Мүнөө болотор мэдэнэгүй, ойлгоногүй гээшэ гүт? Ухаан бодолтнай тиимэ мунхаг байна гээшэ гү+? 18-19Нюдэтэй байгаад, харанагүй гээшэ гүт? Шэхэтэй аад лэ, дууланагүй гээшэ гүт? Табахан монсогор хилээмэ табан мянган хүндэ хубаажа үгэхэдэмни, хэды түрсүүгээр дүүрэн үлөөдэһэ суглуулһанаа һананагүй аалта?» «Арбан хоёр түрсүүг», – гэжэ шабинарынь харюусаба+. 20«Тиигээд долоон хилээмэ дүрбэн мянган хүндэ хубаахадамни, хэды түрсүүгээр дүүрэн үлөөдэһэ суглуулаа һэмта?» – гэжэ Иисус һураба. «Долоон түрсүүг», – гэжэ шабинарынь харюусаба+. 21«Теэд юун тухай хэлэһыемни мүнөөшье болотор ойлгоногүй гээшэ гүт?» – гэжэ Иисус дахин һураба.

Бетсаида хотодо Иисус һохор хүниие эмнэбэ

22Иисусай шабинартайгаа Бетсаида хото ерэхэдэнь, хэдэн хүн тэрээндэ һохор хүниие хүтэлжэ асараад, гараараа адис хүртүүлэн эдэгээхыень гуйба+. 23Иисус тэрэ һохор хүниие гарһаань барижа, тосхонһоо хүтэлэн гаргаба. Тиигээд нюдэндэнь нёлбоод, дээрэнь гараа табин адислаад: «Зай, юумэ харана гүш?» – гэжэ һураба+. 24Тэрэнь иишэ тиишээ хараад: «Хүнүүдые харанаб, теэд тэдэ тойроод ябаһан мододтол адли үзэгдэнэ», – гэжэ хэлэбэ.

25Иисус дахин нюдэндэнь гараараа хүрэбэ. Тиигэхэтэйнь сасуу үнөөхи хүн хараатай болобо; нюдэнь эдэгэжэ, тэрэ бүхы юумэ эли тодоор харадаг болоо. 26«Зай, ши гэртээ хари, тосхондо бү ороорой», – гэжэ захин, Иисус тэрэ хүниие ябуулба.

Иисус гээшэмнай хэн бэ?

27•Иисус шабинартайгаа Филиппэй Кесари хотын хажуудахи тосхонуудта ошобо. Замдаа Иисус: «Хүнүүд намайе хэн гэжэ һананаб?» – гэжэ шабинарһаа асууба. 28«Зариманиинь Уһаар арюудхагша Иоанн байнат, нүгөөдүүлынь Илия гээшэт, үшөө бусадынь лүндэншэдэй нэгэниинь байнат гэжэ хэлсэнэ», – гээд шабинарынь харюусаба+. 29«Теэд таанар намайе хэн гэжэ һананабта?» – гээд Иисус һураба. «Та Бурханай табисуурта гээшэт», – гэжэ Пётр харюусаба+. 30«Хэн байһан тухаймни хэндэшье бү хэлээрэйт», – гэжэ Иисус шабинартаа захирба+.

Иисус зобохо, алуулха тухайгаа хэлэнэ

31•Иисус өөртэйнь юу болохо тухай шабинартаа хөөрэжэ эхилбэ: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн аргагүй ехээр зобохо, ахамадууд, ахамад санаарта болон Хуули заадаг багшанар тэрээнһээ арсаха. Тэрээниие алаха, теэд гурбадахи үдэртөө тэрэ дахин амидырха»+. 32Тиигэжэ Иисус шабинартаа тон эли тодоор хэлэжэ байгаа. Тиимэһээ Пётр тэрэниие хажуу тээшэнь дуудажа абаашаад, тиигэжэ хэлэхэеэ боли гэбэ+. 33Харин Иисус шабинар тээшээ эрьен хараад, Пётрые зэмэлэн: «Холо боло намһаа, сатана! Шинии һанал бодолнуудшни Бурханһаа үршөөгдэнэ бэшэ, харин хүн шанарһаашни бүрилдэнэ!» – гэбэ+. 34Удаань Иисус улад зониие, шабинараа дуудаад хэлэбэ: «Намтай ябалсаха дуратай хүн өөр тухайгаа бодохоёо болёод, үдэр бүхэн хэрээһэеэ үргэлөөд[*], хойноһоомни яба+. 35Ушарынь хэлэбэл, ами наһаяа абарха һанаатай хүн тэрэнээ алдаха, харин минии түлөө, мүн Һайн Мэдээсэлэй түлөө ами наһаяа үгэбэл, тэрэнээ абарха+. 36Хэрбээ танай бүхы дэлхэй олзолоод, ами һүнэһэеэ алдабалтнай, танда ашагтай гү? Үгыл даа!+
37Таанад ямаршье юумэ түлөөд, ами һүнэһэеэ бусаажа шадахагүйлта. 38Хэрбээ забхай, нүгэлтэ энэ дэлхэйн зон дунда байхадаа намһаа, минии һургаалһаа эшэбэлтнай, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Эсэгынгээ алдар соонь Бурханай Эльгээмэлнүүдтэй хамта ерэхэдээ, таанадһаа эшэхэл+.

9

9^1Эндэ байгшадай зариманиинь һүр хүсэтэй Бурханай хаан түрэ үзөөгүйдөө үхэхэгүй гэжэ таанарта үнэниие хэлэнэб»+.

Иисусай бодото һүр хүсэн тухай

2•Зургаан үдэр болоод, Иисус гансал Пётр, Яков, тэрэнэй дүү Иоанные абажа, үндэр хада дээрэ гараба. Тэндэ Иисус шабинарайнгаа урда эрид хубилба+. 3Тэрэнэй хубсаһан һаргама сагаан болобо, газар дэлхэй дээрэ ямаршье будаг тиигэжэ сагааруулжа шадахагүйл. 4Иисустай хөөрэлдэжэ байһан Моисей Илия хоёр бии болобо. 5Тиихэ зуура Пётр Иисуста: «Рабби! Эндэ байхадамнай манда ямар һайн гээшэб. Гурбан майхан бодхоое: нэгыень шамда, нэгыень Моисейдэ, үшөө нэгыень Илияда», – гэбэ. 6Пётр юушье хэлэһэнээ мэдэнгүй тиигэжэ хэлээ бшуу, юундэб гэхэдэ, шабинар ехээр айһан һүрдэһэн байгаа. 7Тиигэжэ байтарынь үүлэн бии боложо, тэдэниие хушаад, тэндэһээнь: «Энэ минии инаг хайрата Хүбүүмни юм, таанад үгыень дуулажа байгты», – гэһэн абяан дуулдаба+. 8Шабинарайнь тойроод харан гэхэдэнь, Иисусһаа ондоо хэншье үгы байба.

9Хадаһаа буужа ябахадаа Иисус шабинартаа: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй үхөөд амидыртар энэ үзэһэн хараһанаа хэндэшье бү хэлээрэйт», – гэжэ захирба+. 10Шабинарынь энэ нюусые хадагалжа ябаа, теэд «үхөөд амидырхань» ямар удхатайб гэжэ бэе бэеһээ һурадаг байгаа. 11«Хуули заадаг багшанар юундэ Бурханай табисуурта Христосой ерэхын урда тээ Илия лүндэншэ ерэхэ ёһотой гэдэг бэ?» – гэжэ шабинарынь Иисусһаа асууба. 12Иисус харюусаба: «Үнэхөөрөө Илия түрүүн ерэжэ, бүхы юумэ бэлдэхэ ёһотой. Тиихэдээ юундэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн ехээр зобохо, тэрээнһээ арсаха юм гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг бэ? 13Гэхэдэ Илия ерээ юм, тиин Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэнэй ёһоор хүнүүд дура зоргоороо тэрээнтэй болоо юм гэжэ таанадта хэлэхэ байнаб»+.

Иисус досоогоо ада шүдхэртэй хүбүүе эдэгээбэ

14•Иисусай гурбан шабинартайгаа хамта бусад шабинартаа ерэхэдэнь, тэдэнииень ехэ олон зон тойроод, Хуули заадаг багшанарай тэдээнтэйнь арсалдажа байхань харагдаба. 15Иисусые харахадаа улад зон ехээр гайхалдажа, тэрэниие мэндэшэлхэ гэжэ гүйлдэбэ. 16«Таанад эдэнтэй юун тухай арсалданабта?» – гэжэ Иисус шабинарһаа асууба. 17Улад зоной дундаһаа нэгэ хүн харюусаба: «Багша, би шамда хүбүүгээ абажа ерээб. Тэрэнииемни ада шүдхэр дараад, хэлэгүй болгоод байна+. 18Ада шүдхэр добтолходоол хүбүүемни газараар мухарюулна, аманһаань хөөһэ бурана, шүдэнь хабирна, бэень хүшэлдэнэ. Тэрэ ада шүдхэрые намнажа үгыт гээд шабинарыетнай гуйхадамни, тэдэтнай оролдоод шадабагүй». 19Иисус улад зондо хандан: «Этигэл һүзэггүй зон аа! Үшөө хэды шэнээн таанадтай байхабиб? Үшөө хэды болотор таанадые тэсэжэ байхабиб? Тэрэ хүбүүе намда асарагты!» – гэжэ хэлэбэ. 20Хүбүүе асарба. Иисусые харамсаараа ада шүдхэр хүбүүе таталзуулан һалагануулба. Хүбүүнэй аманһаа хөөһэ буран, тэрэ газараар мухариба+. 21«Үнинэй иимэ болоо һэн гү?» – гэжэ Иисус хүбүүнэй эсэгэһээ һураба. Тэрэнь: «Багаһаал тиимэ һэн. 22Ада шүдхэр хүбүүемни оло дахин галда, уһанда шэдээд, алахаяа забдаа. Маанадые хайрлажа, шадахал һаа, туһалыт даа!» – гэжэ гуйба+. 23«Юундэ „шадахал һаа“ гэбэш? Этигэл һүзэгтэй һаашни, хүсэһэн лэ юумэншни бүтэхэ юм!» – гэжэ Иисус харюусаба+. 24Тиигэхэтэйнь сасуу хүбүүнэй эсэгэ: «Би этигэнэб! Бүри ехэ этигэл һүзэг хайрлан туһалыш!» – гэжэ хашхарба. 25Улад зоной үшөө олоор сугларжа байхые харахадаа, Иисус ада шүдхэртэ захирба: «Хэлэгүй, дүлии ада шүдхэр! Би шамда захирнаб: энэ хүбүүнһээ гара, хойшодоо тэрээндэ бү оро!» 26Ада шүдхэр хашхараад, хүбүүе ехээр һалагануулан, досооһоонь гараба. Хүбүүн үхэшэһэн шэнги байба, хүнүүдшье: «Тэрэ үхэшөө», – гэлдэбэ+. 27Харин Иисус гарһаань баряад, хүл дээрээ бодоходонь туһалба+. 28Һүүлдэ Иисусай шабинартайгаа гэртээ ерээд, гансаараа байхадань, тэдэнь: «Яахадаа бидэ тэрэ ада шүдхэр даража шадабагүй гээшэбибди?» – гэжэ асууба. 29«Иимэрхүү ада шүдхэрнүүдые имагтал зальбаралаар даража болохо юм», – гэжэ Иисус харюусаба.

Иисус дахин үхэхэ тухайгаа хэлэнэ

30•Иисус шабинартайгаа тэндэһээ гараад, Галилейе үнгэржэ ябаба. Хаана ябаһанаа хүнүүдтэ мэдүүлхэгүй гэжэ тэрэ оролдоо. 31Ушарынь юуб гэбэл, тэрэ шабинараа һургажа байгаа. «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүнүүдэй гарта тушаагдахань, тиигээд тэрэ алуулаад, гурбадахи үдэртөө амидырха», – гэжэ хэлэбэ+. 32Гэбэшье шабинарынь энэ хэлээшыень ойлгобогүй, тиин һурахаяашье зүрхэлбэгүй+.

Эгээн ехэнь хэн гээшэб?

33•Иисус шабинартайгаа гэртээ Капернаум хото ерэбэ. Гэртэ ороод тэрэ: «Хэлэгты даа, замдаа таанад юун тухай арсалдабат?» – гэжэ шабинарһаа һураба+. 34Хоорондоо тэдэ хэмнай эгээн ехэб гэжэ арсалдаһан байгаа, тиимэһээ багшынгаа урда шэмээгүй байба. 35Иисус һуугаад, арбан хоёр шабинараа дуудаад: «Хүндэтэй газарта һууха дуратай хүн һүүл хабида байха, бусадай зараса болохо», – гэбэ+. 36Тиигээд Иисус нэгэ үхибүүе шабинарайнгаа дунда байлгаад, тэрэниие тэбэреэд хэлэбэ:+
37«Минии нэрээр иимэ нэгэ үхибүүе тогтоожо абаһан хүн намайе тогтоожо абаһан болоно. Тиихэдэ намайе тогтоожо абаһан хүн намайе иишэ эльгээһэн Бурханиие тогтоожо абана гээшэ»+.

Манда эсэргүүсээгүй зон манай талада юм

38«Багша, шинии нэрээр ада шүдхэрнүүдые дарадаг хүниие бидэ хараабди. Тиихэдээ тэрэ хүн маанадаар суг ябалсаагүй, тиимэһээнь бидэ тэрэниие хорёобди», – гэжэ Иоанн хэлэбэ+. 39Иисус шабинартаа хэлэбэ: «Тэрэниие хорихо гэжэ бү оролдогты. Минии нэрээр гайхамшагта үйлэ бүтээһэн хүн тэрэ дороо намайе муудхажа шадахагүй. 40Танда эсэргүүсээгүй хүн танай талада байна ха юм+. 41Намһаа боложо Христосой шабинар байһан хадатнай таанадта аяга уһа хэжэ үгэһэн хүн өөрынгөө шагнал заабол абаха гэжэ би баталнаб+.

42Зүгөөр намда этигэгшэ эдэ багашуулай нэгыеньшье нүгэл хилэнсэдэ түлхиһэн хүн дээрэ аймшагтай хэһээлтэ бууха. Тэрэ хүнэй хүзүүндээ тээрмын шулуу уюулаад, далайн оёорто хаюулбалнь, тэрээндэ өөртэнь дээрэ байха һэн+. 43-44Хэрбээ гарайшни шамайе нүгэлдэ оруулаа һаань, тэрэнээ таһа сабшаад хая. Хоёр гартайгаа залирдаггүй гал тамада орожо хосоронхаар, ганса гартайгаар мүнхын амидарал амсабалшни шамда дээрэ байха[*]+. 45-46Хэрбээ хүлэйшни шамайе нүгэлдэ оруулаа һаань, тэрэнээ таһа сабшаад хая. Хоёр хүлтэйгөө гал тамада орожо хосоронхаар, ганса хүлтэйгөө амиды ябаһан дээрэ[*]. 47Хэрбээ нюдэнэйшни шамайе нүгэлдэ оруулаа һаань, тэрэнээ һуга тата. Хоёр нюдэтэйгөө гал тама руу хаюуланхаар, үрөөһэн нюдэтэйгөө Бурханай хаан түрэдэ ороболшни шамда дээрэ. 48Гал тама соо нүгэлтэдые эдидэг үтэ хорхойнууд хэзээшье үхэдэггүй, галыньшье залирдаггүй. 49Ямаршье тахил яажа дабһаар дабһалуулан арюудхагдадаг бэ, тон тиигэжэл хүн бүхэн галаар туршуулан арюудхагдаха. 50Дабһан болбол һайн юумэн гээшэ, теэд амтаяа гээхэдэнь, дахин яажа гашуун болгохобта? Таанад досоогоо дабһатай байгты, хоорондоо эбтэй эетэй ажамидарагты»+.

10

Иисус гэрлэхэ ба һалаха тухай һургана

10^1•Иисус тэндэхи газарһаа гараад, Иордан голой нүгөө талада оршодог Иудей можодо ерэбэ. Дахяад лэ ехэ олон зон тэрээндэ ерэжэ, Иисус тэдэниие урдынхидаал адляар һургаба. 2Хэдэн фарисейнүүд тэндэнь ерээд, Иисусые үгэдэнь торгоохо һанаатайгаар: «Хэлыш даа, Хуулиин ёһоор үбгэн һамганһаа һалаха эрхэтэй гү?» – гэжэ һураба. 3Урдаһаань Иисус: «Моисей таанадта юун гэжэ захяа һэн бэ?» – гэжэ һураба. 4«Һалаха тухай гэршэлгэ һамгандаа үгөөд лэ тэрээнһээ һалажа болохо гээд Моисей захяа һэн», – гэжэ фарисейнүүд харюусаба. 5Тиихэдэнь Иисус хэлэбэ: «Шулуун сэдьхэлтэй байһан хадатнай Моисей тиимэ ёһо заншал таанадта тогтоогоо юм. 6Тиихэдэ юртэмсэ дэлхэй зохёон бүтээхэдээ, Бурхан нэн түрүүн эрэ эмэ хоёрые бүтээгөө юм. 7Тиимэһээл эрэ хүн эхэ эсэгэеэ орхёод, һамгантайгаа нэгэдэхэ,+
8тиин тэрэ хоёр ганса бэе болон эблэрхэ гэжэ хэлээ юм. Тиихэлээрээ тэдэ хоёр болбол хоёр бэшэ, харин нэгэ бэе гээшэ. 9Тиимэһээ Бурханай нэгэдүүлһэн юумэ хүн хубааха ёһогүй»+.

10Һүүлдэнь гэртээ ерээд байхадаа шабинарынь үнөөхи һургаһан юумэн тухайнь һураба. 11«Һамганһаа һалаад, ондоо эхэнэртэй һууһан хүн түрүүшынгээ һамганда урбаба гээшэ. 12Тон тиигэжэл нүхэрһөө һалаад, ондоо эрэтэй һууһан эхэнэр түрүүшынгээ нүхэртэ урбаба гээшэ», – гэжэ Иисус тайлбарилба+.

Иисус үхибүүдые адислана

13•Зарим хүнүүд гараараа хүрэжэ адислахаарнь Иисуста хүүгэдые асарба. Зүгөөр шабинарынь тэдэ үхибүүдые багшадаа ойртуулбагүй. 14Тиигэхыень ойлгоходоо, Иисус уурлажа: «Үхибүүдые наашань табигты, намда ерэхэдэнь һаалта бү хэгты, ушарынь юуб гэбэл, эдэ үхибүүдтэл адли зон Бурханай хаан түрын мэдэлдэ юм. 15Эдэ үхибүүд мэтээр Бурханай хаан орониие тогтоон абаагүй хүн тэндэ хэзээшье орожо шадахагүй гэжэ баталан хэлэнэб», – гэбэ+. 16Тиигээд Иисус үхибүүдые тэбэреэд, гараараа адислаба+.

Баян хүн

17•Иисусай харгыда ябахада нэгэ хүн тэрээндэ гүйжэ ерээд, үбдэг дээрээ һүгэдэн унажа: «Эрхим багша! Мүнхын амидаралда хүртэхын тула би юу хэхэ ёһотойбиб?» – гэжэ һураба+. 18Иисус харюудань хэлэбэ: «Юундэ намайе эрхим гэбэш? Имагтал Бурхан эрхим гээшэ. 19Ши захяа заабаринуудые мэдэнэ ха юмши. „Бү ала, ханидаа бү урба, хулгай бү хэ, бусад тухай худал юумэ бү хэлэ, хүниие мэхэлжэ, юумыень бү аба. Эхэ эсэгэеэ хүндэлэ“»+.

20«Багша аа, эдэ захяа заабаринуудые бултыень би эдир наһанһаа сахижа ябадаг хүнби», – гэжэ үнөөхи хүниинь хэлэбэ+. 21Иисус тэрэ хүниие шэртэжэ, һайшаан хэлэбэ: «Шамда нэгэл юумэн дутана: ошожо зөөри зөөшэеэ бултыень худалдаад, мүнгыень үгытэйшүүлдэ хубаажа үгэ, тиигээ һаа, тэнгэри дээрэ баялиг зөөритэй болохош. Тиигээд намда ерэжэ, хажуудамни ябаарай»+. 22Тиигэжэ хэлэхыень дуулахадаа, үнөөхи хүнэй шарайнь хубилба. Тэрэ уйдхартайгаар саашалба, ушарынь юуб гэхэдэ, тэрэ хүбүүн аргагүй ехэ эд зөөритэй байгаа. 23Иисус тойрожо хараад: «Баян хүнүүдэй Бурханай хаан орондо орохонь бэрхэтэйл байха даа!» – гэжэ шабинартаа хэлэбэ+. 24Эдэ үгэнүүдыень дуулахадаа, шабинарынь сошолдон гайхалдаба. Харин Иисус дабтажа: «Үхибүүдни, Бурханай хаан орондо орохонь бэрхэтэйл байха даа! 25Баян хүнэй Бурханай хаан орондо орохоһоонь бэлээр зүүнэй һүбөөр тэмээн ороод гарахал», – гэжэ хэлэбэ.

26Тиигэхэдэнь шабинарынь бүришье ехээр гайхалдан: «Тиигэхэдээ хэн абарагдаха аргатайб?» – гэжэ бэе бэеһээн һураба. 27Иисус тэдэнээ шэртэн хараад: «Хүнүүд өөһэдыгөө абаржа шадахагүй, харин юушье хэхэ аргатай Бурхан тэдэниие абаржа шадаха юм», – гэжэ хэлэбэ+. 28Тиигэхэдэнь Пётр: «Бидэ хамаг юумэеэ орхёод, шамайе дахаабди, һаныш», – гэбэ+. 29«Минии тулада, Һайн Мэдээсэлэй аша туһада гэрээ гү, аха дүүнэрээ гү, эгэшэ дүүнэрээ гү, аба эжыгээ гү, һамга үхибүүдээ гү, али эдлэжэ байһан газараа орхиһон хүн+
30энэ дэлхэйдэ бүришье ехэ юумэндэ хүртэхэ юм гэжэ би баталнаб. Тэдэнэр зуу дахин олон гэрнүүдтэй, аха дүүнэртэй, эгэшэ дүүнэртэй, эжынэртэй, үхибүүдтэй, эдлэхэ газартай байха, хашалга мүрдэлгэнүүдыешье өөр дээрээ мэдэрхэ, тиин ерээдүйдэ мүнхын ажамидаралтай болохо+. 31Зүгөөр мүнөө түрүү зэргэдэ байгшадай олониинь һүүл зэргэдэ орохо, тиихэдэ мүнөө һүүл зэргэдэ байһанай олониинь түрүүлэн гараха»+.

Иисус үхэхэ тухайгаа гурбадахияа хэлэнэ

32•Иисус шабинартайгаа Иерусалим хото руу зорибо. Тэрэ айһан зобоһон шабинарайнгаа урдань алхалба, харин тэдэнэй хойноһоо баһа айшаһан хүн зон һубарилдан ябаба. Нэгэ һабаандаа Иисус арбан хоёр шабинараа хажуу тээшэнь абаашаад, өөртэйнь юу ушарха тухай хөөрэжэ үгэбэ. 33«Мүнөө бидэ Иерусалим орохомнай. Тэндэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие түрүү санаартанай, Хуули заадаг багшанарай гарта тушааха. Тэдэнэр Хүбүүе гэмнэн, үхэлэй саазада хүртөөхэ гэжэ шиидээд, бусад арадай гарта тушааха. 34Тэдэнь тэрэниие баһаха, нёлбохо, сохихо, хожомынь алаха байна. Зүгөөр Хүбүүн гурбадахи үдэртөө амидырха»+.

Яков Иоанн хоёрой гуйлта

35•Яков Иоанн гэдэг Зэбэдэйн хоёр хүбүүд Иисуста ерэжэ: «Багша аа, бидэ шамайе нэгэ юумэн тухай гуйхамнай», – гэбэ+. 36«Юун тухай гуйнабта?», – гэжэ Иисус һураба. 37«Алдарта хаан түрынгөө шэрээдэ һуухадаа, бидэ хоёрой нэгыемнай баруун таладаа, нүгөөдыемнай зүүн таладаа һуулгажа хайрлыш даа», – гэжэ тэдэ Иисусһаа гуйба+. 38«Таанад юун тухай гуйжа байһанаа үнэхөөрөө ойлгоногүйт. Минии амсаха ёһотой зоболонгой аягаһаа таанад уужа амсажа шадаха аалта? Минии хүртэхэ ёһотой зоболонто уһан арюудхалгада таанад хүртэжэ шадаха аалта?» – гэжэ Иисус хэлэбэ+. 39«Шадахабди», – гэжэ Яков Иоанн хоёр харюусаба. «Үнэхөөрөө таанад минии зоболонгой аягаһаа амсахат, минии хүртэхэ уһан арюудхалгада хүртэлсэхэт+. 40Теэд баруун таладамни, зүүн таладамни һууха хүнүүдые һунгахань минии мэдэлдэ бэшэ. Тэдэ һууринуудта Бурханай табиһан хүнүүд һууха юм», – гэжэ Иисус хэлэбэ.

41Нүгөө арбан шабинарынь энэ хөөрэлдөө дуулахадаа, Яков Иоанн хоёрто сухалдаба. 42Тиимэһээ Иисус тэдэниие дуудажа хэлэбэ: «Арад зоной захирагшад гэжэ нэрлэгдэдэг хариинхид тойроошо арад зоноо зонхилхо дуратай байдаг, мүн түшэмэд һайдуудыньшье албатанаа захирха бүрин засагтай байдаг. 43Харин таанад тэдэндэл адляар бэеэ абажа бү ябагты. Агууехэ болохо һанаатай хүнтнай бусадайнгаа бултанайнь зараса болохо ёһотой+. 44Али түрүү зэргэдэ гараха һанаатай хүнтнай бусадайнгаа бултанайнь барлаг болохо ёһотой. 45Ушарынь юуб гэхэдэ, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүнүүдые зарахаяа ерээ бэшэ, харин бусад уладта алба хэхэеэ, мүн үнэтэ ами наһанайнгаа сэнгээр олон хүнүүдые абархаяа ерээ»+.

Иисус һохор Бартимейе эдэгээбэ

46•Иисус шабинартайгаа Иерихон хото ерэбэ. Хожом хотоһоо ехэ олон зоноор үдэшэлүүлэн гаража ябахадань, харгын хажууда Тимейн Бартимей гэдэг һохор хүбүүн юумэ гуйраншалжа һууба. 47Хажуугаарнь Назаредэй Иисус үнгэрнэ гэжэ дуулахадаа, тэрэ: «Давидай үри һадаһан, Иисус! Намайе үршөөжэ хайрлыш даа!» – гэжэ хашхарба+. 48Олохон зон тэрээндэ дуугүй бай гэжэ зандарба, теэд тэрэнь бүришье шангаар: «Давидай үри һадаһан, намайе үршөөн хайрлыш даа!» – гэжэ хашхарба. 49Иисус зогсоод: «Дуудагты тэрэниие!» – гэбэ. Тэрэ һохор хүниие хүнүүд дуудан: «Бү ай! Бодо, тэрэ шамайе дуудана», – гэбэд. 50Бартимей һүрэн бодохотойгоо зэргэ гадар хубсаһаа тайлажа хаяад, Иисуста ерэбэ. 51«Шамда юу хэжэ туһалхабиб?» – гэжэ Иисус тэрээнһээ һураба. «Багша, намайе харадаг болгыш даа», – гэжэ Бартимей харюусаба. 52«Яба даа, этигэлшни шамайе элүүр мэндэ болгобо», – гэжэ Иисус хэлэбэ. Һохор хүниинь тэрэ дороо харадаг боложо, Иисусай хойноһоо харгыгаар дахан ябаба+.

11

Иисус Иерусалим хотодо оробо

11^1•Иисус шабинартайгаа Элеон хадын хаяада оршодог Беттагэ ба Бетани тосхонуудта ойртоод, тиишэнь хоёр шабияа эльгээбэ+. 2«Шанха урдатнай байһан тосхон ошогты. Тэндэ оромсоороо хүн амитанай оройдоо унаагүй залуу элжэгэнэй уяатай байхые харахат. Тэрэниие уяаһаань тайлаад, наашань хүтэлжэ асарагты. 3Хэрбээ таанарһаа: „Юу хэжэ байнабта?“ – гэжэ һураа һаань, „Энэ элжэгэн Эзэндэ хэрэгтэй болоо“, – гэжэ харюусаарайт, тиихэдэтнай тэрэ элжэгэ абажа ябахыетнай дары зүбшөөхэ».

4Шабинарынь ошожо, гудамжада нэгэ гэрэй хажууда уяатай залуу элжэгэ олоод, тэрэниие уяаһаань тайлаба. 5Тэндэ байһан зон: «Таанад юундэ энэ элжэгэ сэргэһээнь тайланабта?» – гэжэ һураба. 6Шабинар Иисусай захиһан ёһоор харюусаба, тиихэдэнь хүнүүд тэдэниие табиба. 7Шабинар тэрэ элжэгэ асаржа, нюрган дээрэнь хубсаһаяа дэбдибэ, тиигээд Иисус тэрээниие унаба. 8Олон зон Иисусай ябаха харгы дээгүүрнь хубсаһаяа дэбдибэ, зарим зон мүшэрнүүдые отолоод, харгы дээгүүрнь табиба. 9Урдань ябаһан, хойноһоонь дахаһан зон булта:

«Бурханда алдар соло!

Дээдын Эзэнэй нэрээр заларан Ерэгшэ
үршөөл хайратай байһай!

10Манай үбгэ эсэгэ Давид хаанай мандуулһан хаан түрэ
алдар солотой байһай!

Дээдын тэнгэридэ оршоһон Бурханда алдар соло!» – гэжэ шанга шангаар хашхаралдаба+.

11Иерусалимда ороод, Иисус Бурхан Һүмэ ошожо, досоонь байһан бүхы юумэ анхаралтайгаар хараба. Тиигээд орой болошоһон дээрэһээ арбан хоёр элшэнэрээрээ хамта тэрэ Бетани руу бусажа ошобо.

Иисус боди модо хараалдаа хүртөөбэ

12•Хойто үдэрынь Иисусай шабинартайгаа Бетаниһаа гараад ябахадань, тэрэнэй гэдэһэниинь үлдэбэ+. 13Тэрэ холоһоо набшаһадаар бүрхөөгөөтэй боди модо хараад, тэндэнь эдихээр юумэн олдоно аа гү гэжэ харахаяа ошобо. Теэд модондонь набшаһадһаа бэшэ юушье байбагүй, ушарынь юуб гэбэл, тиигэхэдэ боди модоной үрэ жэмэс үгэхэ саг болоогүй байгаа[*]+. 14Тиимэһээ Иисус тэрэ модондо: «Хойшодоо энэ модонһоо хүн хэзээдэшье жэмэс бү эдиһэй!» – гэжэ хэлэбэ. Тиигэжэ хэлэхыень тэрэнэй шабинарынь дуулаһан байгаа.

Иисус Бурхан Һүмэ ошобо

15•Иисус шабинартайгаа Иерусалим ерэхэдээ Бурхан Һүмэ оробо. Тэндэһээ наймаашадые, юумэ худалдажа абагшадые намнажа оробо, мүнгэ танга һолигшодой шэрээнүүдые, гулабхаа худалдагшадай һандалинуудые хүмэрюулбэ+. 16Тиигээд худалдаа наймаанай ямаршье юумэ Бурхан Һүмын дотор хорёогоор абажа ябахые хорибо. 17«Нангин Бэшэгтэ: „Минии гэр бүхы арадуудай мүргэл зальбаралай гэр гэжэ нэрлэгдэхэ“ гэжэ бэшээтэй байдаг. Харин таанад энэ гэр дээрмэшэдэй шэбээлдэг үүр болгожорхёот», – гэжэ Иисус хэлэбэ.

18Тиигэжэ хэлэхыень түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар дуулаад, тэрэниие хюдаха арга бэдэрбэ. Юундэб гэбэл, бүхы хүн зон тэрэнэй һургаал гайхан анхаржа байгаа, тиимэһээл тэдэнэр Иисусһаа айжа байгаа+. 19Үдэшэ болоходо Иисус шабинартайгаа хотоһоо гаража ошобо+.

Боди модонһоо абаһан хэшээл тухай

20•Хойто үглөөгүүрынь боди модоной хажуугаар үнгэрхэдөө, шабинарынь тэрэ модоной үндэһөөрөө хүрэтэр хаташоод байхые хараба. 21Пётр урдань Иисусай тэрэ модондо юумэ хэлэжэ байһыень һанаад: «Рабби, харыш! Шинии хараалда хүртэһэн модон хаташоод байнал», – гэжэ багшадаа хэлэбэ. 22Иисус харюудань хэлэбэ: «Бурханда этигэл һүзэгтэй байгты! 23Хэрбээ Бурханда этигэл һүзэгтэй, зүрхэ сэдьхэлдээ ямаршье һэжэг маргалтагүй һаа, уулада хандан: „Эндэһээ хүдэлөөд, далай руу һүрэ“ гээ һаатнай, захирһан бүхэнтнай бүтэхэ гэжэ би баталан хэлэнэб+. 24Тиимэһээ Бурханда зальбаржа юумэ гуйхадаа, ямаршье эриһэн юумэеэ заабол абахаб гэһэн этигэлтэй байгты, тиигэбэл тэрэ юумэеэ абахат+. 25-26Баһа таанад зальбаржа байхадаа, хэн нэгэндэ гомдолтой һаа, тэрэ хүнөө хүлисэгты. Тиигэбэл тэнгэридэ оршодог Эсэгэтнайшье танай нүгэлые хүлисэхэ[*]»+.

Иисусай эрхэ засаг тухай асуудал

27•Иисус шабинартайгаа дахин Иерусалим орожо ерэбэ. Бурхан Һүмөөр ябахадань, тэрээндэ түрүү санаартан, ахамадууд, Хуули заадаг багшанар ойртобо. 28«Ши иимэ юумэ хэхэ ямар эрхэтэйбши? Иимэ эрхэ засаг шамда хэн үгөөб?» – гэжэ һурабад+. 29Иисус: «Бишье таанадһаа нэгэ юумэ һурахамни. Хэрбээ харюу үгэбэлтнай, иимэ юумэ хэхэ ямар эрхэтэй байһанаа таанарта хэлэхэб. 30Хэлыт даа, уһаар арюудхаха эрхэ Иоаннда Бурхан үгөө юм гү, али хүнүүд гү?» – гэжэ урдаһаань асууба+. 31Нүгөөдүүлынь хоорондоо шэбэнэлдэбэ: «Хэрбээ Бурханһаа тиимэ эрхэ үгтөө гэбэлнай, тиигэбэл юундэ Иоаннда этигэдэггүй байгаабта гэхэл+. 32Нүгөө талаһаа, хүн зон булта Иоанные лүндэншэн гэжэ тоолодог. Тиимэһээ уһаар арюудхаха эрхэ тэрээндэ юрэ хүнүүд үгөө гэхын аргагүйбди». Тэдэнэр хүн зонһоо айжа байгаа ха юм+. 33Тиимэһээ тэдэнэр Иисуста: «Бидэ мэдэнэгүйбди», – гэжэ харюусаба. Тиихэдэнь Иисус: «Эдэ юумэнүүдые хэхэ эрхэ намда хэнэй үгэһые би баһа хэлэхэгүйб!» – гэжэ тэдэндэ хэлэбэ.

12

Үзэм тарилгын газарай хүлһэншэд тухай һургаалта үгэнүүд

12^1•Тиигээд Иисус тэдэндэ иимэ һургаалта үгэнүүдые хөөрэбэ: «Нэгэ хүн үзэмэй сэсэрлиг таряад, тойруулан хүреэлжэ, досоонь үзэмэй шүүһэ шахадаг түхеэрэлгэ хэхэеэ нүхэ малтаба, башни бариба, тиигээд тэрэнээ үзэмшэдтэ хүлһэлөөд, аянда мордобо+. 2Жэмэсэй эдеэшэхэ багта үзэмэй ургасаһаа өөрынь хуби абажа ерэхээр тэрэ эзэн үзэмшэдтэ зарасаяа эльгээбэ. 3Теэд үзэмшэд зарасыень барижа зада сохёод, һөөргэнь хооһоор бусаагаа һэн. 4Тиигэхэдэнь эзэн ондоо зарасаяа ябуулаа; теэд үзэмшэд тэрэнэй тархи хаха сохёод, баһажа баһажа ябуулба ха. 5Эзэнэй дахин ондоо зарасаяа эльгээхэдэ, тэрэнииень үзэмшэд алажархёо һэн. Сэсэрлигэй эзэн хойно хойноһоонь зарасанараа ябуулжал байгаа; харин үзэмшэд тэдэнэй зарим нэгыень зада сохиһоор, нүгөөдыень алаһаар лэ байгаа+. 6Һүүлэй һүүлдэ эзэн хүбүүемни тэдэ хүндэлхэ аабза гэжэ һанан, үзэмшэдтэ ори ганса инаг хайрата хүбүүгээ ябуулба+. 7Теэд үзэмшэд: „Энэ хүбүүн эсэгынгээ эд зөөри залгамжалха. Энээниие алая, тиигэбэл бүхы зөөринь манай болохо“, – гэжэ өөһэд хоорондоо хэлсэбэ+. 8Тиигээд тэрэ хүбүүень барижа алаад, бэеыень үзэмэй сэсэрлигһээ гаргажа хаяба»+.

9«Зай, тиихэлээрээ үзэмэй сэсэрлигэй эзэн тэдэ үзэмшэдые яаха болоноб?» – гэжэ Иисус һураба. «Эзэн ерээд, тэдэ үзэмшэдые алаха, тиигээд ондоо үзэмшэдтэ сэсэрлигээ даалгаха+. 10-11„Хэрэггүй гэжэ барилгашадай голожо хаяһан шулууниинь гэрэй гол шухала тулга шулууниинь болоо: энээниие Дээдын Эзэн бүтээгээ, тиин манда ехэл үзэсхэлэнтэ гоёор харагдана“, – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байхые таанар хэзээшье уншаагүй аалта?»+
12Иисусай хэлэһэн һургаалта үгэнүүдые дуулаад, түрүү санаартан ба фарисейнүүд өөһэд тухайнь хэлэжэ байна гэжэ ойлгобо. Тиимэһээ Иисусые барижа хэһээхэеэ хүсэбэ, теэд улад зонһоо айжа, тэрэниие хүрэбэгүй+.

Алба татабари тухай асуудал

13•Һүүлдэнь тэдэ тушаалтан Иисусые үгөөрнь торгоожо хардахын тула тэрээндэ хэдэн фарисейнүүдые, Иродэй талын хэдэн хүнтэй ябуулба+. 14Тэдэнь Иисуста ерээд: «Багша аа! Ши үнэн сэхэш, Бурханай бодото замаар ябахые һургадагши, хэнэйшье урда билдагуушалдаггүйш, юуб гэбэл, нюур харадаггүйш гэжэ бидэ мэдэнэбди. Тиимэһээ манда хэлыш, Римэй хаанда алба татабари түлэхэнь зүб гү, али буруу гү?» – гэжэ асууба+. 15Иисус тэдэнэй муу мэхые мэдээд: «Таанар юундэ намайе туршабат? Нэгэ динари намда асаржа харуулагтыл даа», – гэбэ+. 16Нүгөөдүүлынь нэгэ динари асаржа үгэбэ. «Эндэ хэнэй дүрсэ зураатай, хэнэй нэрэ бэшээтэй байнаб?» – гэжэ Иисус һураба. «Римэй хаанай», – гэжэ тэдэнь харюусаба. 17«Тиимэһээ хаанай юумэ хаандань, Бурханай юумэ Бурханда үгэгты», – гэжэ Иисус тэдэндэ хэлэбэ. Энээниие дуулахадаа, тэдэ зон Иисусай сэсэн ухаанда гайхалдаба+.

Үхөөд амидырха тухай асуудал

18•Хүнүүд үхөөд амидырдаггүй гэжэ тоолодог саддукейнүүдэй зариманиинь Иисуста ерэжэ хэлэбэ:+
19«Багша аа, үхибүүгүй ахынгаа наһанһаа нүгшэхэдэ, тэрэнэй дүүнь бэлбэһэн эхэнэртэйнь һууха ёһотой, тиигээд тэдэнһээ гараһан үхибүүн нүгшэһэн ахынь үхибүүн гэжэ тоологдохо зэргэтэй гэжэ Моисей манда бэшэһэн байдаг. 20Зай, долоон аха дүүнэр байгаа гэе. Тэдэнэй ахань һамга абаад, үхибүүтэй болонгүйгөөр наһа бараба. 21Дүүнь ахынгаа һамгантай һуугаад, баһал үхибүүтэй болонгүйгөөр наһа барашаба. Гурбадахиньшье тиимэл табилантай байгаа. 22Тиигэжэл долоон аха дүүнэр бултадаа үнөөхи эхэнэрые һамга болгон абаад лэ, үхибүүтэй болонгүйгөөр хойно хойноһоо наһанһаа нүгшэжэ байгаа. Һүүлэй һүүлдэ тэдэнэй һамганииньшье наһа бараба. 23Теэд Бурханай үхэһэн хүнүүдые амидыруулхада тэрэ эхэнэр хэнэйнь һамган байхаб? Һүүлэй һүүлдэ тэрэ долоон аха дүүнэртэй бултантайнь һууһан байна ха юм».

24Иисус тэдээндэ хэлэбэ: «Таанад Нангин Бэшэгэй юун гэжэ һургадагые, Бурханай һүр хүсэ мэдэдэггүй тула эндүүржэ байнат. 25Бурханай хүнүүдые амидыруулхада, тэдэ зон Бурханай Эльгээмэлнүүдтэл адли байха, тиин һамгашье абахагүй, хадамдашье гарахагүй. 26Зай, саашань үргэлжэлүүлбэл, үхэһэн зоной амидырха тухай таанад Моисейн номдо уншаагүй аалта? Шатажа байһан һөөг бургааһан сооһоо Бурхан Моисейдэ: „Би Абраһамай Бурхан, Исаагай Бурхан, Яковай Бурханби“, – гэжэ хэлээ һэн. 27Бурхан болбол үхэһэн хүнүүдэй бэшэ, харин амиды хүнүүдэй Бурхан юм. Тиимэһээ таанад саддукейнэр огто эндүүржэ байнат».

Эгээн шухала захяа заабари

28•Иисусай саддукейнэртэй арсалдажа байхада нэгэ Хуули заадаг багша ерэбэ. Тэрэ Иисусай бодомжотой харюу үгэхые дуулаад, тэрээнһээ: «Бүхы захяа заабаринуудай эгээн шухалань алинь бэ?» – гэжэ һураба. 29Иисус харюусаба: «Эгээн шухала захяа заабари иимэ: „Израилиин арад, манай Эзэн Бурхан ори ганса Дээдын Эзэн юм. 30Ши Эзэн Бурхандаа бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ, бүхы һүнэһэ һүлдөөрөө, бүхы ухаан бодолоороо, байһан хүсэ шадалаараа дуратай бай“. 31Хоёрдохи эгээн шухала захяа заабари иимэ: „Бусад зондо өөртөөл адли дуратай бай“. Эдэ хоёрһоо үлэмжэ шухала захяа заабари үгы юм»+.

32Хуули заадаг багша Иисуста хэлэбэ: «Багша аа, Бурхан ори ганса юм, тэрээнһээ ондоо Бурхан үгы гэжэ хэлэхэдээ ши тон зүб хэлэнэш. 33Тиин Эзэн Бурхандаа бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ, бүхы һүнэһэ һүлдөөрөө, бүхы ухаан бодолоороо, байһан хүсэ шадалаараа дуратай бай; бусад зондо өөртөөл адли дуратай бай гэхэдээ ши баһал тон зүб хэлэнэш. Эдэ захяа заабаринууд маанадай үргэхэ аргатай бүхы тахилнуудһаа, бүхы үргэл бэлэгүүдһээ шухала юм». 34Хуули заадаг багшын иигэжэ бодомжотойгоор харюусахада, Иисус тэрээндэ: «Ши Бурханай хаан түрэһөө холо бэшэ байнаш», – гэбэ. Тиигэхэһээнь хойшо Иисусһаа юумэ һурахаяа хэншье зүрхэлбэгүй+.

Бурханай табисуурта хэнэй үри һадаһан бэ?

35•Бурхан Һүмэ соо хүн зониие һургажа байхадаа Иисус һураба: «Бурханай табисуурта болбол Давидай үри һадаһан байха гэжэ Хуули заадаг багшанар юундэ хэлэдэг бэ+? 36„Бузар дайсадыешни хүлдэш мүргүүлтэрни баруун таладамни һуугаарай гэжэ Дээдын Эзэн минии Эзэндэ хэлээ“, – гээд Нангин Һүлдөөр урмашуулагдаһан Давид айладхаба+. 37Тиихэлээрээ, хэрбээ Давид өөрөө Бурханай табисууртые Эзэмни гэжэ нэрлээ хадаа, яажа Бурханай табисуурта Давидай үри болохоб?» Тэндэ байһан олон зон Иисусые ехэ ханалгатайгаар шагнаба.

Иисус зониие Хуули заадаг багшанарһаа һэргылнэ

Тэндэ байһан олон зон Иисусые ехэ ханалгатайгаар шагнаба+. 38•Тэдэниие һурган Иисус үргэлжэлүүлбэ: «Хуули заадаг багшанарһаа бэеэ һэргылжэ ябагты. Тэдэнэр ута суба үмдөөд ябаха, олон зоной дунда мэндэшэлүүлхэ дуратай байдаг. 39Мүн тэдэнэр мүргэлэй гэр соо урдуур һууха, түрэ найрташье эгээн хүндэтэй һуури эзэлхэ дуратай байдаг+. 40Тэдэнэр бэлбэһэн эхэнэрнүүдэй зөөри һэшхэлгүйгөөр үбэртэлдэг, удаань олоной нюдэн дээрэ удаан зальбардаг юм. Тиимэрхүү зон хатуу хэһээлтэдэ хүртэхэ даа».

Бэлбэһэн эхэнэрэй үргэл

41•Иисус Бурхан һүмын үргэлэй сангай хажууда һуугаад, хүн зоной мүнгэ үргэхыень ажаглан хаража байба. Олон баяшуул ехэ мүнгэ үргэбэ+. 42Харин нэгэ үгытэй бэлбэһэн эхэнэр ерэжэ, хоёр жэжэ мүнгэ табиба. 43Иисус шабинараа дуудаад: «Энэ үгытэй бэлбэһэн эхэнэр хэнһээш ехэ үргэл һанда үргэбэ. 44Юундэб гэхэдэ, нүгөө зон бултадаа үлүү гараһан юумэеэ үргөө, харин энэ эхэнэр үгытэй ядуу байбашье, хоолойгоо тэжээхэ бии үгы юумэеэ дууһан үргэбэ», – гэжэ хэлээ бэлэй+.

13

Бурхан Һүмын һандарха тухай

13^1•Иисусай Бурхан Һүмэһөө гаража ябахада, нэгэ шабинь: «Багша аа, харалши даа, ямар үзэсхэлэнтэ гоё шулуунууд, байшангууд гээшэб!» – гэбэ. 2«Эдэ томо байшангуудые харана гүш? Энэ һууринда ганса шулууншье үлэхэгүй, хуу баран һандаргагдаха», – гэжэ Иисус харюудань хэлэбэ+.

3Удаань Иисусай Элеон хада дээрэ, Бурхан Һүмын тушаа һуужа байхада тэрээндэ Пётр, Яков, Иоанн ба Андрей дүрбэн ерэжэ: 4«Шинии хэлээшэ бүхы юумэн хэзээ болохоб? Тэрэнэй болохын урда ямар дүлгэ тэмдэгүүд харуулагдахаб?» – гэжэ асууба. 5«Хэн нэгэнэй мэхэдэ орохоһоо болгоомжолжо байгты+. 6Юуб гэхэдэ, олон хүнүүд минии нэрэ зүүжэ ерэхэ: „Би Бурханай табисууртаб“, – гэжэ өөһэд тухайгаа гэршэлхэ, тиигэжэ олонииетнай мэхэдээ оруулха. 7Мүн байлдаанууд тухай, дайн сэрэг тухай һураг дуулабал, бү айгаарайгты. Тиимэрхүү юумэнүүд болохо ёһотой. Зүгөөр энэнь үшөөл эсэс бэшэ байха. 8Нэгэ арад нүгөө арадтаа добтолон орохо, хаан оронууд хоорондоо хёморолдон тэмсэхэ; эндэ тэндэ газар хүдэлхэ, үлэсхэлэн зоболон, үхэл тахал тохёолдохо. Зүгөөр эдэ бүхэн бэрхэшээл зоболонгуудай эхииень лэ табиха+. 9Таанад өөһэдөө һэргэг байха ёһотойт. Таанадые зарга шүүбэриин газарта абаашажа тушааха, мүргэлэй гэр соо сохихо. Минии түлөө таанад захирагшадай, хаашуулай урда зогсоод, этигэл һүзэг тухайгаа хэлэхэт+. 10Тиин юумэнэй эсэс болохын урда Һайн Мэдээсэл хамаг оршолонгоор бүхы арадуудта номногдохо юм+. 11Таанадые барижа тушаахадань, юу хэлэхэ тухайгаа һанаагаа бү зобооройгты. Сагай ерэхэдэ хэрэгтэй зүб үгэнүүд һанаандатнай орохо. Зүгөөр таанад өөрһөө хэлэхэгүйт, харин Нангин Һүлдын хайрлаһан үгэнүүдые дабтахат+. 12Аха дүүнэр, эгэшэ дүүнэр бэе бэеэ тушаажа алуулха, эсэгэнь үхибүүдээ баһал тушаажа алуулха; үхибүүдынь эхэ эсэгынгээ урдаһаа үһөөрхэн бодоод, тэдэнээ алаха+. 13Минии түлөө таанадые булта үзэн ядаха; зүгөөр эсэстэнь хүрэтэр тэсэжэ гараһаниинь абарагдаха+.

Бурханда жэрхэдэһэтэй хүн тухай

14•Нэгэтэ таанад тиимэ юумэнэй байха ёһогүй газарта хооһоролго һүйдхэлдэ хүргэдэг „жэрхэдэһэтэй юумэнэй“ байхые үзэхэт. Эдэ мүрнүүдые уншажа байһан хүн бүхэн ушар удхыень ойлгохые хэшээг лэ. Тиихэдэ Иудейдэ байһан хүнүүд хада гүбээ руу тэрьедээрэйгты. Уншажа байһан хүн бүхэн энээниие зүбөөр ойлгохые оролдохо ёһотой. Тиихэ үедэ Иудейдэ ажаһуудаг һаа, хада гүбээнүүд өөдэ гүйжэ гара. 15Гэрэй орой дээрэ байһан зон гэрһээн юумэ абахаяа доошоо бү буугаарайт+. 16Хээрэ талада ябаһан зон хубсаһа хунараа абахаяа гэртээ бү бусаарайт. 17Тэдэ үдэрнүүдтэ хээлитэй, хүхөөр үхибүүдтэй эхэнэрнүүдтэ ехэл гай зоболон тудаха+. 18Таанарай зугадаха саг үбэлэй хүйтэндэ бү тудаһай гэжэ Бурхандаа зальбарагты. 19Газар дэлхэй Бурханай зохёон бүтээхэһээ нааша мүнөөнэй үе саг болотор үзэгдөөгүй, дахинаашье үзэгдэхэгүй аймшагтай гай зоболон болохо+. 20Хэрбээ Дээдын Эзэн тэдэ аймшагтай үдэрнүүдэй тоое үсөөрүүлээгүй һаа, хэншье абарагдахагүй һэн. Зүгөөр шэлэжэ абаһан хүнүүдэйнгээ аша туһада Дээдын Эзэн тэдэ үдэрнүүдэй тоо үсөөрүүлхэ юм+. 21Хэрбээ тэрэ сагта: „Бурханай табисуурта Христос эндэ байна“, али „тэндэ байна“ гэжэ таанарта хэн нэгэнэй хэлээ һаа, бү этигээрэйгты+. 22Өөһэдыгөө Бурханай табисуурта гү, али лүндэншэн гэжэ нэрлэһэн олон мэхэшэд бии болохо. Тэдэ аргатайл һаа, Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүдыешье өөрынгөө мэхэдэ оруулхын тула элдэб янзын гайхамшагта тэмдэгүүдые, эди шэди харуулха+. 23Тиимэһээ таанад һэргэг байгты. Болохо бүхы юумые би таанадта эртэнһээ һэргылжэ хэлэбэб+.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй заларан ерэхэ тухай

24•Тиигээд зоболонто тэдэ үдэрнүүдэй үнгэрһэн хойно наран балартаха, һарашье гэрэлтэхэеэ болихо, 25одо мүшэдшье тэнгэриһээ унаха, тэнгэриин хүсэнүүдшье тэнсүүриеэ алдаха+. 26Тэрэ үедэ үүлэн дундуур Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй һүр хүсэтэйгөөр, алдар солотойгоор ерэжэ ябахань хүнүүдтэ үзэгдэхэ+. 27Тиигээд тэрэ Бурханай шэлэжэ абаһан зониие суглуулхын тула газар дэлхэйн заха хизаарһаа огторгойн заха хизаар хүрэтэр Эльгээмэлнүүдээ ябуулха+.

Боди модон дээрэ харуулагдаһан жэшээ

28•Боди модонһоо жэшээ абагты: тэрэнэй һалаа мүшэрнүүдэй зөөлэрөөд, набша намаагайнь һалбархада, зун ойртобо гэжэ мэдэдэгта. 29Тон тиигэжэл минии түрүүн хэлэһэн юумэнүүдэй болохые үзэхэдөө, саг дүхэжэ байна, бүри ойртоо гэжэ мэдэхэт. 30Мүнөө ажамидаржа байһан хүнүүдэй бултанайнь үхэжэ үрдеэгүй байхада минии таанадта хэлэһэн бүхэн тохёолдохо гэжэ таанадта баталан хэлэнэб+. 31Огторгой тэнгэри, газар дэлхэйшье һүнэн һалаха, харин минии хэлэһэн үгэнүүд мүнхэ оршохо+.

Тэрэ Үдэрэй, тэрэ сагай хэзээ ерэхые хэншье мэдэхэгүй

32•Тэрэ Үдэрэй, тэрэ сагай болзор хэншье мэдэхэгүй, тэнгэридэ оршодог Бурханай Эльгээмэлнүүдшье мэдэхэгүй, Хүбүүн өөрөөшье мэдэхэгүй. Гансал Эсэгэ Бурхан тэрэниие мэдэхэ юм. 33Тиимэһээ һэргэг байгты, юундэб гэбэл, тэрэ үдэрэй, тэрэ сагай хэзээ ерэхые таанад мэдэнэгүй ха юмта+. 34Бүхы юумээ зарасанартаа даалгаад, холын замда мордоһон хүнтэй энэ байдал сасуулмаар юм. Тэрэ хүн зараса бүхэндөө даабари үгөөд, үүдэнэй харуулшанда һэргэг байхыень захидаг+. 35Тиимэһээ һэргэлэн байгты! Таанад гэрэй эзэнэй хэзээ бусажа ерэхыень мэдэнэгүй ха юмта. Тэрэ үдэшэндөөшье, али һүниин тэн багааршье, али эрэ тахяагай дуугархадашье, али үүр сайлганааршье, ямаршье сагта ерэжэ магадгүй+. 36Харин гэнтэ ерэхэдэнь, таанад унтажа һажажа бү байгаарайт+. 37„Һэргэг байгты“ гэжэ таанадта хэлэһэнээ би мүн бултанда хэлэнэб».

14

Иисусые алаха гэһэн нюуса хэлсээн

14^1•Хоёр хоноод Паасхын һайндэр, ондоогоор хэлэбэл Эһээгдээгүй хилээмэнэй һайндэр болохо байгаа. Түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар Иисусые мэхэдээ оруулжа бариха, тиигээд алаха арга бэдэрбэ+. 2Теэд улад зоной дунда буһалгаанай үүсхэгдэхэгүйн тула һайндэртэ тиимэ юумэ хэхэгүй гэжэ хэлсэбэ.

Иисус Бетанида байна

3•Иисусай Бетанида һэлхэ үбшэндэ дайруулһан Симонэй гэртэ хоол барижа байхадань, нэгэ эхэнэр тон үнэтэй домбо соо һайхан хангалтай тоһо барижа оробо. Тэрэ тоһон ехэл үндэр сэнтэй һэн. Эхэнэр домбынгоо амһарынь нээгээд, Иисусай толгой дээрэ тоһоёо адхаба+. 4Тиихэдэнь зарим айлшад дураа гутажа: «Юу гээшын ехэ тоһо гарзална гээшэб? 5Энэ тоһо бидэ гурбан зуун динаряар худалдаад, мүнгыень үгытэйшүүлдэ хубаажа үгэхэ байгаабди», – гэжэ тэрэ эхэнэрые зэмэлбэ. 6Харин Иисус тэдэ зондо хэлэбэ: «Болигты даа! Юундэ энэ эхэнэрые аягүй байдалда оруулнабта? Энэ намда ехэл һайн юумэ хээ гээшэ. 7Үгытэй ядуушуул хододоо таанартай байхал, таанад дуратайл сагтаа тэдэндэ туһалха аргатай байхат. Харин би таанартай ходо байхагүйб+. 8Энэ эхэнэр минии бэеые хүдөөлүүлгэдэ бэлдэн тоһоор түрхихэдөө шадаха зэргээрээл оролдобо гээшэ+. 9Һайн Мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэйгээр хаа хаанагүй номногдоходо, энэ эхэнэрэй хэһэн хэрэг тухай хүнүүд дурсан һанажа байха, хэлэжэ байха гэжэ би таанадта баталнаб»+.

Иуда ба ахамад санаартан тухай

10•Арбан хоёр шабинарайнь нэгэн болохо Искариодой Иуда түрүү санаартанда ошожо, Иисусые барихада таанадта туһалхаб гэбэ+. 11Түрүү санаартан Иудын хэлэһые ехэ дуратайгаар шагнажа, шамда мүнгэ үгэхэбди гэжэ амалба. Тиимэһээ Иуда Иисусые барижа тушааха таарамжатай ушар бэдэрбэ.

Иисус шабинартайгаа Паасхын хоол барина

12•Эһээгдээгүй хилээмэнэй һайндэрэй түрүүшын үдэр болобо. Тэрэ үдэр Паасхын хурьга гаргаад байхада, шабинарынь Иисусһаа: «Паасхын хоол хаана бэлдэхэбибди?» – гэжэ һураба+. 13Иисус хоёр шабидаа: «Таанад хото ошогты, тэндэ домбо соо уһа абажа ябаһан хүнтэй уулзахат, тэрэниие дахаад ябаарайт. 14Тэрэ хүнэй ороһон гэртэ ороод, гэрэй эзэндэ: „Багшамнай шамда эльгээгээ. Шабинартаяа хамта Паасхын хоол ямар таһалгада барихабибди?“ – гэхэт. 15Тэрэтнай танда ехэ уужам, зохидоор түхеэрэгдэһэн таһалга дээдэ дабхарта харуулжа үгэхэ. Тэндэл шэрээгээ заһагты», – гэжэ хэлэбэ.

16Хоёр шабинарынь хото орожо, Иисусай хэлэһэн бүхы юумые оложо, Паасхын хоол бэлдэбэ. 17Үдэшэ болоходо Иисус арбан хоёр шабинартайгаа ерэбэ. 18Шэрээдэ һуугаад, хоол барижа байха зуураа Иисус: «Намтай хамта эдеэлжэ байһан нэгэнтнай намайе барижа үгэхэнь, би баталан хэлэнэб», – гэбэ+. 19Тиигэхэдэнь шабинарынь һанаагаа ехээр зобожо: «Би бэшэ аабзаб?» – гэжэ Иисусһаа хойно хойноһоон һуража оробо. 20Иисус: «Намтай хамта нэгэ табагта хилээмээ дүрэжэ эдигшэ та арбан хоёрой нэгэнь юм. 21Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэнэй ёһоор үхэхэ. Харин тэрээниие барижа үгэһэн хүн аймшагтай гай зоболон амсаха: тэрэ хүнэй юрэдөө түрөөгүй һаань, өөртэнь һураггүй дээрэ байха һэн», – гэжэ хэлэбэ+.

Дээдын Эзэнэй үдэшын хоол

22•Хоол бариха үедөө Иисус гартаа хилээмэ абаад, Бурханда баяр баясхалан хүргэн, тэрэнээ хухалаад, шабинартаа үгэн: «Энээниие абаад эдигты. Энэ минии махабад бэе гээшэ», – гэжэ хэлэбэ+. 23Тиигээд улаан архитай аяга абаад, Бурханда баяр баясхалан хүргөөд, шабинартаа үгэбэ. Шабинарынь булта тэрэ аягаһаань амсаба. 24«Энэ болбол олоной түлөө адхарха минии шуһан гээшэ, тиин энэ шуһаар Бурхан хүнүүдтэй Шэнэ Хэлсээ батална. 25Бурханай хаан түрэдэ шэнэ дарһа ууха үдэрэй болотор би архи дарһа уухагүйб», – гэжэ Иисус хэлэбэ. 26Тиигээд тэдэнэр магтаал дуу дуулаһаар Элеон хада дээрэ гараба+.

Иисус Пётрой өөрһөөнь арсаха тухай уридшалан хэлэнэ

27•Иисус шабинартаа иигэжэ хэлэбэ: «Энэл һүниндөө таанар бултадаа намһаа арсажа холодохот, ушарынь гэбэл:

„Хонишонииень дайража һалгаахадамни,
һүрэг хонидынь тарашаха“ гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ+.

28Харин амидырһан хойноо би таанадай түрүүндэ Галилейдэ ошоод байхаб»+.

29«Бултанай шамайе орхёошье һаань, би шамһаа хэзээшье арсахагүйб», – гэжэ Пётр тэрээндэ хэлэбэ. 30«Энэ һүни эрэ тахяагай хоёр дахин дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши даа гэжэ баталан хэлэнэб», – гэжэ Иисус харюусаба. 31«Шамтай хамта үхэхэшье болобол, би шамһаа арсахагүйб», – гэжэ Пётр бүришье хатуугаар хэлэбэ. Бусадшье шабинарынь булта баһал тиигэжэ хэлэбэ.

Иисус Гефсимани гэдэг сэсэрлиг соо зальбарна

32•Иисус шабинартайгаа Гефсимани гэдэг сэсэрлигтэ ерээд: «Минии зальбараад ерэтэр таанад эндээ һуужа байгты», – гэжэ шабинартаа хэлэбэ. 33Тэрэ Пётр, Яков, Иоанн гурбые абажа ошобо. Тэрэ ехэл уйдхар гашуудалтай, ехэл һанаагаа зобоһон юумэн+
34шабинартаа: «Минии ами һүнэһэн туйлай ехээр уйдажа, үхэһэндэл адли байнаб. Таанар эндэ намтай хамта һэргэг байгты», – гэбэ+.

35-36Тиигээд тээ хажуу тээшээ ошожо, үбдэг дээрээ һуугаад, зальбарба: «Аба, Эсэгэмни! Ши ямаршье юумэ хэхэ аргатайш! Энэ аягаһаа амсуулангүй, иимэ ехэ зоболон намһаа зайлуулыш даа. Тиигэбэшье минии хүсэлөөр бэшэ, харин шиниихеэр болог»++. 37Удаань шабинартаа бусажа ерэхэдэнь, тэдэнь унтажа байба. Тэрэ Пётрто: «Симон, ши унтана гүш? Гансаханшье саг соо унтангүй байха аргагүй байна гүш?» – гэбэ. 38Тиигээд бултандань: «Хорхойтуулгада абтахагүйн тула таанад һэргэг байгты, зальбарагты: сэдьхэл дорюуншье һаа, бэе махабад ахир һула бшуу», – гэжэ хэлэбэ+.

39Иисус дахин хажуу тээшээ ошожо, урданайгаа үгэнүүдые дабтан зальбарба. 40Тиигээд шабинартаа ерэхэдэнь, тэдэнь баһал унтажа байгаа. Тэдэнэй нюдэниинь анилдаад нээгдэжэ үгэнгүй, тэдэ юу хэлэхэеэшье мэдэнгүй байгаа. 41Иисус гурбадахияа ерэхэдээ шабинартаа хэлэбэ: «Таанад үшөөл унтажа, амаржа байна гүт? Зай, болоо! Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй нүгэл үйлэдэгшэдэй гарта тушаагдаха сагынь ерээ!+
42Бодогты, ябаябди! Намайе барижа үгэхэ хүн дүтэлжэ байна».

Иисусые барижа тушааба

43•Иисусай үшөө хэлэжэ байхадань, арбан хоёр шабинарайнь нэгэн болохо Иуда бии болобо. Тэрээнтэй хамта түрүү санаартанай, ахамадуудай, Хуули заадаг багшанарай эльгээһэн һэлмэ, шиидам һаднаг бариһан олон зон байба+. 44Урбагша хамта ябаһан зондоо ямар дохёо тэмдэг үгэхэ тухайгаа хэлсэжэ: «Минии таалан мэндэшэлхэ хүн танда хэрэгтэй хүн гээшэ, тэрэниие барижа, харуул доро абаарайгты», – гэбэ. 45Иуда дары Иисуста ойртоод: «Рабби!» – гэбэ. Тиигээд тэрэниие таалаба. 46Үнөөхи хүнүүд Иисусые барижа, харуул дооро абаба. 47Тэндэ зэргэлээд байгшадай нэгэн һэлмэеэ гаргаад, ахамад санаартын зарасын шэхые таһа сабшажархёо+. 48Иисус тэдэ хүнүүдтэ хандан: «Таанар дээрмэшэниие барихаяа гараһандал һэлмэ, шиидам һаднагтайгаар намайе барихаяа ерэбэ гүт? 49Теэд үдэр бүхэн таанадые Бурхан Һүмэ соо һургахадамни намайе барижа хаадаггүй бэлэйлта. Зүгөөр Нангин Бэшэгэй үгэнүүд хүсэлдэг лэ даа», – гэбэ+. 50Шабинарынь булта Иисусые орхёод, иишэ тиишээ зугадаба+. 51Нюсэгэн бэеэ хушалгаар орёогоод ябаһан тэдэнэй нэгэнь Иисусай хойноһоо ябаа. Тэрэ хүбүүе бариха гэхэдэнь, 52тэрэ нэмэрһэн хушалгаа намнагшадайнгаа гарта үлээгөөд, нюсэгөөр тэндэһээ гүйбэ.

Иисус Зүблэлэй гэшүүдэй урда

53•Иисусые ахамад санаартында абаашаба. Тэндэнь түрүү санаартан, ахамадууд, Хуули заадаг багшанар булта суглараад байгаа. 54Пётр зай баряад ахамад санаартын хорёо хүрэтэр Иисусай хойноһоо гэтэн ерэбэ. Тиигээд хорёо соо орожо, харуулшадтай хамта галай хажууда дулаасажа һууба. 55Түрүү санаартан, дээдын Зүблэлэй гэшүүд булта Иисусые үхэлэй саазада хүртөөхэ һанаатай байгаа. Тиимэһээ тэдэнэр Иисусые гэмнэхэ гэршэ баримта бэдэрбэ, теэд юуншье олдобогүй. 56Олон худалша гэршэнэрэй хардажа гэршэлхэдэнь, тэдэ гэршэлгэнүүдынь хоорондоо харша байба. 57Һүүлдэнь хардахаяа ерэһэн хэдэн гэршэнэр бодоод: 58«Маанадай бариһан Бурхан Һүмэ бута буулгаад, гурбан үдэр соо ямаршье хүнэй туһагүйгөөр шэнэ Һүмэ бодхохоб гэжэ тэрэнэй хэлэһыень дуулаа һэмди», – гэжэ хэлэбэ+. 59Теэд энэ гэршэлгэньшье баримтагүй байгаа бэлэй.

60Ахамад санаарта Зүблэлэй гэшүүдэй урда байгаад: «Ши юундэ харюусанагүйбши? Шамайе зэмэлһэн гэршэлгэнүүдые дууланагүй гүш?» – гэжэ Иисусһаа асууба+. 61Харин Иисус ямаршье харюу үгэнгүй, дуугүй байба. Тиихэдэнь ахамад санаарта тэрээндэ дахин хандан: «Ши магтаалта Бурханай Хүбүүн, Бурханай табисуурта гүш?» – гэжэ һураба. 62«Тиимэб. Һаяар Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй Һүр хүсэтэй Бурханай баруун талада һуухыень, тэнгэриин үүлэнүүд дээгүүр заларан ерэхыень үзэхэт», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ+. 63Тиихэдэнь ахамад санаарта уурлаһандаа хубсаһаяа шуу татажа: «Бидэндэ үшөө ямар гэршэ хэрэгтэйб+? 64Бурханиие доромжолхыень дуулаа бэзэт! Таанад юун гэжэ һананабта?» – гэжэ Зүблэлэй гэшүүдһээ һураба. «Үхэлэй саазада хүртэхэ ёһотой», – гэжэ булта тэрэниие гэмнэбэ+. 65Тиигээд зариманиинь Иисусые нёлбожо оробо, нюдыень боогоод, нюдаргаараа шаан: «Шамайе хэн сохёоб, хэлэл даа!» – гэлдэбэ. Удаань харуулшад тэрэнэй хасарые альгадаба+.

66•Пётрой хорёо соо байхадань, ахамад санаартын нэгэ зараса һамган тэндэнь ерэжэ, 67түүдэгэй хажууда дулаасажа байһан Пётрые анхаралтайгаар хараад: «Ши баһал Назаредэй Иисустай хамта байлсаа һэнши», – гэбэ. 68«Шинии юун тухай хэлэжэ байһыешни би ойлгоногүйб», – гээд Пётр мэлзэбэ. Тиигээд хорёогой үүдээр гаража байхадань, эрэ тахяа дуугарба. 69Тэрэ зараса эхэнэр Пётрые дахин хараад, тэндэ байһан зондо: «Энэл Назаредэй Иисустай хамта ябагшадай нэгэн байна», – гэжэ дабтаба. 70Пётр дахин мэлзэбэ.

Нэгэ хэды болоод, тэндэ зогсогшод Пётрто дүтэлжэ: «Ёһоороо ши тэдэнэй нэгэниинь байнаш, юундэб гэхэдэ, ши баһал Галилейһээ байнаш», – гэбэд. 71Тиигэхэдэнь Пётр: «Тэрэ хүниие би мэдэхэгүйлби», – гээд Бурханиие дурдажа байгаад тангариглаба. 72Тэрэ үедэнь эрэ тахяа хоёрдохиёо дуугарба. «Эрэ тахяагай хоёр дахин дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши даа» гэжэ Иисусай хэлэһэниинь Пётрой һанаанда оробо. Тиимэһээ тэрэ сэдьхэл һанаагаараа унажа, бархирба+.

15

Иисус Пиладай урда зогсоно

15^1•Үүр сайха үеэр түрүү санаартан, ахамадууд, Хуули заадаг багшанар яаралтайгаар Зүблэлэй гэшүүдтэй уулзажа хуралдаба. Тэдэ Иисусые хүлижэ, Пиладта[*] абаашажа тушаагаа+. 2«Ши еврейнүүдэй хаан гүш?» – гэжэ Пилат Иисусһаа асууба. «Ши тиигэжэ хэлэнэш», – гэжэ Иисус харюусаба+. 3Түрүү санаартан Иисуста олон зэмэ тохожо байгаа. 4Тиимэһээ Пилат: «Ши харюу үгэхэгүй гээшэ гүш? Шамда эдэнэй иимэ олон зэмэ тохожо байхые дууланагүй гээшэ гүш?» – гэжэ хэлэбэ+. 5Харин Иисус харюу үгэнгүй Пиладые гайхуулба.

Иисусые үхэлэй саазада хүртүүлбэ

6•Паасхын һайндэрөөр Пилат хаалтада һуугшадай нэгыень зоной дурадхалаар сүлөөлдэг заншалтай байгаа. 7Тэрэ үедэ Барабба гэдэг хүн түрмэдэ һуугаа. Хотодо үймөөнэй болоходо тэрэниие үшөө хэдэн үймүүлэгшэдтэй хамта алуур һүйдхэл гаргаһанайнь түлөө барижа хааһан байгаа. 8Улад зон сугларжа, урданайнгаа заншалаар хаалтада һууһан нэгэ хүниие табихыень Пиладһаа гуйба. 9«Еврейнүүдэй хааниие танда табихыемни хүсэнэ гүт?» – гэжэ Пилат тэдэнһээ һураба. 10Иисуста атаархажа байһан дээрэһээ түрүү санаартан тэрээние барижа асараа гэжэ Пилат һайн ойлгожо байгаа бшуу+. 11Теэд түрүү санаартан Бараббые табихыень Пиладһаа гуйгты гэжэ улад зониие идхаба+. 12«Еврейнүүдэй хаан гэжэ таанадай нэрлэдэг хүниие би яаха болонобиб?» – гэжэ Пилат улад зонһоо асууба. 13«Тэрэниие хэрээһэндэ хада!» – гэжэ зон хашхарба. 14«Ямар гэмтэй юумэ тэрэ хээб?» – гэжэ Пиладай һурахадань, улад зон харюудань: «Тэрээниие хэрээһэндэ хада!» – гэжэ бүри шангаар гааралдан хашхарба+. 15Пилат улад зоной һайшаалда хүртэхэеэ һанажа, тэдэндэ Бараббые табиба, харин Иисусые сохёод, хэрээһэндэ хадахыень захирба+.

Сэрэгшэд Иисусые баһаба

16•Сэрэгшэд Иисусые Пиладай ордоной хэрэмэй хорёодо абаашажа, тиишэнь бүхы бүлэг сэрэгшэдээ дуудаба. 17Тэдэ Иисуста улаан суба үмдэхүүлбэ, үүргэнээр гүрлөө гүрэжэ, толгойдонь углаба. 18Тиигээд тэрэниие баһажа: «Еврейнүүдэй хаан мандаха болтогой!» – гэжэ байгаад хашхарба. 19Тиигээд сэрэгшэд тэрэнэй тархи түрүүень таягаар сохижо, тэрээниие нёлбожо, мүн урдань үбдэг дээрээ унажа байгаад дохибо+. 20Тиигэжэ сэрэгшэд Иисусые ханатараа баһаад, удаань үнөөхи улаан субыень тайлаба. Тиигээд өөрынь хубсаһа үмдэхүүлээд, хэрээһэндэ хадахаяа абаашаа һэн.

Иисусые хэрээһэндэ хадаба

21•Харгыдаа тэдэнэр хээрэһээ гэртээ бусажа ябаһан Кириней нютагай Симон гэдэг хүнтэй уулзаба. Сэрэгшэд тэрэниие Иисусай хэрээһэ үргэлөөд ябахыень баалаба. (Симон болбол Александр Руф хоёрой эсэгэ байгаа.)+
22Сэрэгшэд Иисусые «Хохимой» (еврей хэлээр «Голгофо») гэдэг газарта асараа. 23Тиигээд үбшэнэй мэдэрэл алдуулдаг эмтэй холиһон улаан архи үгэхэдэнь, Иисус уубагүй. 24Удаань сэрэгшэд Иисусые хэрээһэндэ хадаад, жээрэб татажа, хубсаһыень дундаа хубаажа абаа. 25Тэрэниие хэрээһэндэ хадахада үглөөнэй юһэн саг боложо байгаа. 26Юундэ хэрээһэн дээрэ хадуулааб гэжэ тайлбарилһан модон хабтагай дээрэнь: «Еврейнүүдэй хаан» гэжэ бэшээтэй байба. 27-28Иисустай хамта үшөө хоёр хоротониие саазалба: нэгыень баруун таладань, нүгөөдыень зүүн таладань хэрээһэндэ хадаба[*]. 29Хажуугаарнь үнгэрһэн зон толгойгоо һэжэржэ, Иисусые шоглон: «Зай, ши Бурхан Һүмые һандаргаад, гурбан үдэр соо бодхоохоб гээ бэлэйш+. 30Ши түрүүн хэрээһэнһээ буужа, өөрыгөө абарыш!» – гэжэ хашхаралдаба. 31Тон тиигэжэл Иисусые түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар шоглон, бэе бэедээ: «Бусадые абардаг аад, харин өөрыгөө абаржа шаданагүйл+. 32Хэрбээ Израилиин хаан, Бурханай табисуурта юм һаа, хэрээһэнһээ бууг лэ! Тиигэбэл бидэ нюдөөрөө хараад, этигэхэбди», – гэлдэжэ байба. Мүн Иисустай хамта хэрээһэндэ хадуулһан дээрмэшэдшье тэрээниие шоглон баһажа байгаа+.

Иисус наһа бараба

33•Хахад үдэрэй багһаа үдэрэй гурбан саг болотор бүхы газар дэлхэй шэб харанхыда хушагдаба. 34Гурбан сагай багаар Иисус: «Элои! Элои! Лама сабахтани?» (Бурхамни, Бурхамни! Юундэ намайе орхибош?) – гэжэ шангаар хашхарба. 35Хажуудань зогсожо байһан зарим зон хэлэһыень дуулаад: «Шагныта, тэрэ Илияе дуудана!» – гэлдэбэ. 36Тэдэнэй нэгэниинь гүйжэ ошоод, бамбагар юумэн дээрэ гашуун архи адхаад, тэрэнээ тулуурай үзүүртэ табяад, Иисуста уухыень үгэхэ зуураа: «Хүлеэгты, Илия тэрээниие хэрээһэнһээнь буулгахаяа ерэгшэ аа гү, харая!» – гэбэ. 37Иисус шанга абяа гаргаад, амяа табиба.

38Тиихэдэнь Һүмэ соо Хамагай Нангин газарта ороходо үлгөөтэй байһан хүшэгэ дээрэһээ доошоо шууража, хоёр боложо хахарба. 39Иисусай сэхэ урдань зогсожо байһан зуунай дарга тэрэнэй хашхараад, амяа табихыень харахадаа: «Энэ хүн үнэхөөрөө Бурханай Хүбүүн байгаа», – гэбэ. 40-41Тээ холохоно зогсоод эдэ бүгэдые хэдэн эхэнэрнүүд хаража байгаа. Тэдэ Иисустай хамта Иерусалим ерэһэн юм. Тэдэ үшөө энэ ушарай тохёолдохын урда, Иисусай Галилейдэ байхада тэрэниие дахажа ябадаг, тэрээндэ туһаламжа үзүүлдэг һэн. Тэдэнэй дунда Магдалай Мария, балшар Яков Иосия хоёрой эхэ Мария ба Саломия гэгшэд байлсаба+.

Иисусые хүдөөлүүлбэ

42•Тиихэдэ субботын урдахи үдэшэ бэлэй. Тиимэһээ еврейнүүд энэ нангин үдэртэ бэлдэжэ байгаа. 43Аримафейн Иосиф гэдэг хүн Пиладта орохоёо зүрхэлжэ, тэрээнһээ Иисусай шарил эрибэ. Иосиф өөрөө дээдын Зүблэлэй ехэ хүндэтэ гэшүүниинь һэн, тиин тэрэ Бурханай хаан түрын мандахые хүлеэжэ байгаа. 44Иисусай тиимэ түргөөр үхэһэн тухай дуулаад, Пилат гайхаба. Тиигээд зуунай нэгэ даргые дуудаад, Иисус хэзээ үхөөб гэжэ һураба. 45Пилат тэрэ даргые шагнаад, Иисусай бэе абахыень Иосифто зүбшөөбэ. 46Иосиф нарин улһаар нэхэһэн бүд худалдажа абаа. Удаань Иисусай шарилые хэрээһэн дээрэһээ буулгаад, бүдөөр орёогоод, хабсагайда түнхигдэһэн агы нүхэн соо хадагалаа һэн. Тиигээд агы нүхэнэй амһартые томо шулуугаар хааба. 47Иисусай шарилай хаана хадаглагдахые Магдалай Мария, Иосийн эхэ Мария гэгшэд ажаглан хаража байгаа.

16

Иисус амидырба

16^1•Субботын үнгэрһэн хойно Магдалай Мария, Саломия, Яковай эхэ Мария гэгшэд Иисусай шарилые түрхихөөр хангалтай зүйлнүүдые худалдажа абаба+. 2Тиигээд гарагай нэгэнэй, воскресениин эртэ үглөөгүүр нара гарахын урда тээхэнэ агы нүхэн хуурсагта ошобо. 3Замдаа тэдэнэр: «Агы нүхэ хааһан шулууе хэн бидэндэ хажуу тээшэнь үмхирүүлжэ үгэхэб?» – гэжэ бэе бэеһээ һуража байгаа+. 4Зүгөөр, ерэжэ харахадань, асари томо тэрэ шулуун хажуу тээшээ болгогдоһон байба. 5Тэдэнэр агы соо ороод, үүдэнэй баруун талада суй сагаан хубсаһатай залуу хүнэй[*] һуухые харабад. Эхэнэрнүүдэй айн мэгдэхэдэ, 6тэрэ хүн: «Бү айгты! Таанад хэрээһэндэ хадуулһан Назаредэй Иисусые бэдэрнэт гэжэ би мэдэнэб. Тэрэтнай эндэ үгы, тэрэтнай амидыраа. Энэ шарилыень табиһан газар харыт. 7Мүнөө шабинартань, илангаяа Пётрто ошожо: „Таанадта хэлэһэнэйнгээ ёһоор, тэрэ таанадһаа түрүүн Галилей ошохо, тэндэ тэрэниие харахат“, – гэжэ дуулгагты»+.

8Эхэнэрнүүд агы сооһоо айхабтар ехээр сошоһон һүрдэһэн юумэд гүйжэ гарабад. Тон ехээр мэгдэһэн дээрэһээ тэдэ хэндэшье юумэ дуулгабагүй.

Иисус Мария Магдалинада ерэбэ

9•Гарагай нэгэнэй, воскресениин эртэ үглөөгүүр Иисус амидыраад, анха түрүүн Мария Магдалинада ерэбэ. Урдань Иисус тэрэ эхэнэр сооһоо долоон ада шүдхэрые намнажа гаргаһан байгаа+. 10Мария Иисустай хамта ябалсаһан шаналжа, уйлажа байһан хүнүүдтэ ошожо, 11Иисусай амидырһан тухай, өөрөө тэрэниие хараһан тухайгаа хөөрэбэ. Гэбэшье тэдэнь үнэншэбэгүй+.

Иисус хоёр шабинартаа ерэбэ

12Удаань Иисус ондоо шарай шарайлаад, хотоһоо гараад ябаһан хоёр шабинартаа ерээ. 13Тэдэнь бусажа ерээд, ушарһан бүгэдые нүгөө шабинартаа хөөрэбэ, харин тэдэнь этигэбэгүй.

Иисус арбан нэгэн шабинартаа ерэбэ

14Һүүлдэнь Иисус үдэшын хоол барижа байһан арбан нэгэн шабинартаа ерэбэ. Амидырһан хойнонь хараһан зондо үнэншэжэ үгэнгүй зүрюутэһэнэйнь түлөө, этигэлгүй байһанайнь түлөө шабинараа тэрэ харааба. 15Тиигээд тэдэндээ иигэжэ хэлэбэ: «Бүхы газар дэлхэйгээр ябажа, хүн бүхэндэ Һайн Мэдээсэл номногты+. 16Намда этигэһэн, уһан арюудхалгада хүртэһэн хүн бүхэн абарагдаха. Харин намда этигэхэеэ арсаһан хүн бүхэн гэмнэгдэхэ+. 17Намда этигэһэн хүн бүхэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээхэ аргатай байха. Минии нэрээр тэдэ ада шүдхэрнүүдые намнажа гаргаха, танигдахагүй хэлэнүүдээр дуугарха+. 18Тэдэ могойнуудые барибашье, хоро уубашье, өөһэдыгөө гэмтээхэгүй. Мүн гараа үбшэн зон дээрэ табяад, тэдэниие эдэгээжэ байха»+.

Иисус тэнгэридэ дэгдэбэ

19Эдэ бүгэдые шабинартаа хэлээд, Дээдын Эзэн Иисус тэнгэридэ дэгдэжэ, Бурханай баруун таладань һууба+. 20Тиигээд шабинарынь хаа хаанагүй ябажа, эндэ тэндэ номножо байба. Дээдын Эзэн тэдэндэ хамһалсажа, хэлэһэн үгэнүүдэйнь үнэн зүб байһые гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдээр баталдаг байгаа+.

* Еврейнүүдэй ажал хэхэ ёһогүй үдэр.

* Эхэ бэшэгтэ «Кананит» гэжэ нэрлээтэй байдаг. Тиигэжэ римэй дарлалтын урдаһаа эсэрэгүүсэн тэмсэжэ байһан еврей бүлгэмэй гэшүүдые нэрлэдэг байгаа.

* Хоёр янзаар ойлгожо болохо: 1. Ямар хэмжээгээр үгэ дууланабта, тэрэл хэмжээгээр, үшөөшье нэмээд Бурхан таанадта ойлгосо үгэхэ; 2. Ямар хэмжээгээр бусадые шүүбэрилнэбта, тэрэл хэмжээгээр, бүришье шэрүүнээр Бурхан таанадые шүүбэрилхэ.

* Мүнөөнэйхеэр һүниин гурбан сагһаа үглөөнэй зургаан саг болотор.

* Энэ зүйл зарим эхэ бэшэгүүдтэ үгы байдаг.

* Еврейнүүд еврей-бэшэ зондо олон ушарта нохойнуудтал адляар хандадаг байгаа.

* Зоболон туйлахадашье, үхэлэй саазада хүртэхэдэшье бэлэн байха гэһэн удхатай.

* 44-дэхи зүйл олонхи эхэ бэшэгүүд соо үгы байдаг.

* 46-дэхи зүйл олонхи эхэ бэшэгүүд соо үгы байдаг.

* Магадгүй, еврейнүүд боди модоной эртын гүлгэнүүдые эдидэг байгаа.

* 26-дахи зүйл олонхи эхэ бэшэгүүдтэ үгы байдаг: Хэрбээ таанадай хүлисэхэгүй байбал, тэнгэридэхи Эсэгэтнай баһа танай нүгэлнүүдые хүлисэхэгүйл.

* Иудейдэ бүрин эрхэтэй Римэй засаглагша.

* 28-дахи зүйл олонхи эхэ бэшэгүүдтэ үгы байдаг: «Тэрэниие хоротон гэжэ тоолохо», – гээд Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн үгэнүүд иигэжэл бэелбэ.

* Эндэ Бурханай Эльгээмэл тухай хэлэгдэнэ.

• 1:1 Мат 3:1-12, Лука 3:1-9, Иоанн 1:19-28
+ 1:2 Мат 11:10, Лука 7:27
+ 1:4 Лука 1:80, Иоанн 1:6
+ 1:5 Элшэнэрэй 19:18
• 1:9 Мат 3:13, Лука 3:21-22, Лука 4:1-13
+ 1:9 Мат 2:23, Лука 2:39
+ 1:10 Элшэнэрэй 7:56, Иоанн 1:32-33

+ 1:11 Марк 9:7, Иоанн 12:28, Марк 9:7, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17

+ 1:13 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:5, Лука 22:43

• 1:14 Мат 4:18-22, Лука 5:1-11
+ 1:15 Галадуудта 4:4, Мат 3:2
+ 1:16 Мат 14:34, Марк 6:53, Иоанн 1:40-42
+ 1:17 Мат 13:47
+ 1:18 Марк 10:28
• 1:21 Лука 4:31-41
+ 1:21 Мат 4:13
+ 1:22 Мат 7:28-29
+ 1:24 Марк 5:7, Элшэнэрэй 19:15, Иоанн 6:69
+ 1:26 Марк 9:20, Элшэнэрэй 8:7
+ 1:27 Элшэнэрэй 17:19
+ 1:30 1 Коринф 9:5

+ 1:31 Марк 5:41, Марк 9:27, Элшэнэрэй 3:7, Элшэнэрэй 9:41

+ 1:34 Мат 12:16, Марк 3:12
• 1:35 Лука 4:42-44
+ 1:35 Мат 14:23, Лука 5:16
• 1:40 Мат 8:1-4, Лука 5:12-16
+ 1:40 Марк 9:22
+ 1:42 Лука 17:14
+ 1:43 Мат 9:30
+ 1:44 Лука 17:14
+ 1:45 Марк 7:36
• 2:1 Мат 9:1-8, Лука 5:17-26
+ 2:1 Мат 4:13, Марк 1:21
+ 2:4 Марк 6:55
+ 2:5 Мат 8:10, Марк 10:52, Лука 7:48
+ 2:7 Марк 14:64,
• 2:13 Мат 9:9-13, Лука 5:27-32
+ 2:16 Лука 15:2
+ 2:17 Лука 15:7, Тимофейдэ 1-дэхи 1:15
• 2:18 Мат 9:14-17, Мат 12:1-8, Лука 5:33

+ 2:18 Мат 11:2, Лука 11:1, Иоанн 1:35, Лука 18:12

+ 2:19 Мат 25:1-13, Иоанн 3:29, Гэршэлгэ 19:7, Гэршэлгэ 21:2

+ 2:20 Марк 14:7, Лука 17:22
• 3:1 Мат 12:9-14, Лука 6:6-11
+ 3:1 Марк 1:21
+ 3:2 Лука 14:1, Лука 20:20
+ 3:4 Лука 14:3
+ 3:5 Эфесэйхиндэ 4:18,
+ 3:7 Мат 11:21
+ 3:10 Марк 5:28
+ 3:11 Мат 14:33, Марк 1:24
+ 3:12 Мат 12:16, Марк 1:34
• 3:13 Мат 10:1-4, Лука 6:12-16
+ 3:16 Мат 16:18, Иоанн 1:42
+ 3:17 Марк 1:19
+ 3:18 Мат 9:9
+ 3:19 Марк 14:10, Марк 14:44

• 3:20 Мат 12:22-32, Лука 11:14-23, Лука 12:10

+ 3:20 Марк 6:31
+ 3:21 2 Коринф 5:13
+ 3:22 Мат 9:34, Мат 10:25

+ 3:29 Лука 12:10, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:16, Евр 10:26, Евр 10:29

• 3:31 Мат 12:46-50, Лука 8:19-21

+ 3:31 Марк 6:3, Иоанн 2:12, Иоанн 7:3, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19

+ 3:35 Иоанн 15:14, Евр 2:11
• 4:1 Мат 13:1-23, Лука 8:4-15
+ 4:9 Мат 11:15, Гэршэлгэ 2:7
• 4:10 Мат 13:18-23, Лука 8:11-15
+ 4:11 Мат 19:11, 1 Коринф 5:12-13
+ 4:12 Иоанн 12:40, Элшэнэрэй 28:26-27
+ 4:14 Элшэнэрэй 8:4
+ 4:17 Галадуудта 1:6, Евр 6:4

+ 4:19 Мат 6:25, Марк 10:23, Тимофейдэ 1-дэхи 6:10

+ 4:20 Иоанн 15:5
• 4:21 Лука 8:16-18
+ 4:21 Мат 5:15, Лука 11:33
+ 4:22 Мат 10:26, Лука 12:2
+ 4:23 Мат 11:15, Марк 4:9
+ 4:24 Мат 7:2
+ 4:29 Мат 13:38, Гэршэлгэ 14:15
• 4:30 Мат 13:31-35, Лука 13:18-19
+ 4:31 Мат 17:20, Лука 17:6
• 4:35 Мат 8:23-27, Лука 8:22-25
+ 4:35 Мат 8:18, Лука 8:22
+ 4:37 Элшэнэрэй 27:14
• 5:1 Мат 8:28-34, Лука 8:26-39
+ 5:7 Марк 1:24
+ 5:17 Лука 5:8, Элшэнэрэй 16:39
+ 5:20 Мат 4:25, Марк 7:31
• 5:21 Мат 9:18-26, Лука 8:40-56

+ 5:22 Лука 13:14, Элшэнэрэй 13:15, Элшэнэрэй 18:8

+ 5:28 Марк 3:10
+ 5:30 Лука 5:17, Лука 6:19
+ 5:34 Марк 10:52
+ 5:37 Марк 9:2, Марк 14:33
+ 5:39 Иоанн 11:11

+ 5:41 Марк 1:31, Марк 9:27, Элшэнэрэй 3:7, Элшэнэрэй 9:41, Лука 7:14

+ 5:43 Марк 1:44, Марк 9:9
• 6:1 Мат 13:53-58, Лука 4:16-30
+ 6:1 Мат 2:23, Лука 2:39, Лука 4:23
+ 6:2 Марк 1:21
+ 6:3 Мат 11:6
+ 6:4 Иоанн 4:44
• 6:7 Мат 10:1, Мат 10:5-15, Лука 9:1-6
+ 6:7 Марк 3:13-18
+ 6:11 Элшэнэрэй 13:51
+ 6:12 Марк 1:15
+ 6:13 Яковай хандалга 5:14
• 6:14 Мат 14:1-12, Лука 9:7-9
+ 6:14 Марк 8:28
+ 6:15 Мат 21:11
+ 6:17 Мат 11:2, Лука 3:19-20, Иоанн 3:24
+ 6:29 Марк 2:18

• 6:30 Мат 14:13-21, Лука 9:10-17, Иоанн 6:1-14

+ 6:30 Марк 6:7
+ 6:31 Марк 3:20
+ 6:34 Мат 9:36
• 6:45 Мат 14:22-36, Иоанн 6:15-21
+ 6:45 Мат 11:21, Марк 8:22
+ 6:46 Лука 6:12, Лука 9:28
+ 6:49 Лука 24:37

+ 6:52 Марк 6:41, Марк 8:17, Иоанн 12:40, 2 Коринф 3:14

+ 6:53 Мат 14:34, Лука 5:1
+ 6:55 Марк 2:4, Элшэнэрэй 5:15
+ 6:56 Марк 5:27
• 7:1 Мат 15:1-20
+ 7:3 Галадуудта 1:14
+ 7:4 Евр 9:10
+ 7:5 Лука 11:38
+ 7:6 Мат 23:13
+ 7:7 Колоссынхидтэ 2:22
+ 7:15 Элшэнэрэй 10:15, Тидтэ 1:15

+ 7:19 Элшэнэрэй 10:15, Элшэнэрэй 11:9, Тидтэ 1:15

+ 7:20 Мат 12:34, Яковай хандалга 3:6
+ 7:21 Галадуудта 5:19-21, 1 Коринф 6:9-10
• 7:24 Мат 15:21-28
+ 7:26 Элшэнэрэй 21:2-3
+ 7:27 Мат 7:6
+ 7:31 Марк 8:24, Марк 5:20, Марк 1:9
+ 7:33 Марк 8:23, Иоанн 9:6
+ 7:36 Марк 1:44-45
• 8:1 Мат 15:32-39
+ 8:2 Мат 9:36
• 8:11 Мат 16:1-4
+ 8:11 Лука 11:16, 1 Коринф 1:22
• 8:14 Мат 16:5-12
+ 8:15 Лука 12:1, 1 Коринф 5:7-8
+ 8:17 Марк 6:52, Марк 7:18
+ 8:19 Марк 6:41-43
+ 8:20 Марк 8:8
+ 8:22 Марк 6:45
+ 8:23 Марк 7:33, Иоанн 9:6
• 8:27 Мат 16:13-20, Лука 9:18-21
+ 8:28 Марк 6:14,
+ 8:29 Марк 14:61-62, Иоанн 11:27
+ 8:30 Мат 9:30
• 8:31 Мат 16:21-28, Лука 9:22-27

+ 8:31 Лука 17:25, Марк 9:31, Марк 10:34, Иоанн 2:19

+ 8:32 Иоанн 16:25
+ 8:33 Мат 4:10, Филиппынхидтэ 3:19
+ 8:34 Мат 10:38-39
+ 8:35 Марк 10:29
+ 8:36 Лука 12:20

+ 8:38 Римэйхиндэ 1:16, Тимофейдэ 2-дохи 1:8,

+ 9:1 Марк 13:30, Иоанн 21:22
• 9:2 Мат 17:1-13, Лука 9:28-36
+ 9:2 Марк 5:37, Марк 14:33
+ 9:7 Пётрой 2-дохи хандалга 1:17
+ 9:9 Марк 1:44, Марк 5:43
+ 9:13 Мат 11:14, Лука 1:17
• 9:14 Мат 17:14-20, Лука 9:37-43
+ 9:17 Лука 11:14
+ 9:20 Марк 1:26
+ 9:22 Марк 1:40
+ 9:23 Мат 17:20-21
+ 9:26 Марк 1:26

+ 9:27 Марк 1:31, Марк 5:41, Элшэнэрэй 3:7, Элшэнэрэй 9:41

• 9:30 Мат 17:22-23, Лука 9:43-45
+ 9:31 Марк 8:31, Марк 10:32-34
+ 9:32 Марк 6:52

• 9:33 Мат 18:1-9, Лука 9:46-50, Лука 22:24-30

+ 9:33 Мат 17:24
+ 9:35 Марк 10:43-44
+ 9:36 Марк 10:16
+ 9:37 Мат 10:40, Лука 10:16, Иоанн 13:20
+ 9:38 Мат 7:22, Мат 12:27, Элшэнэрэй 19:13,
+ 9:40 Мат 12:30, Лука 11:23
+ 9:41 Мат 10:42
+ 9:42 Лука 17:2
+ 9:43 Мат 5:30, Мат 25:41, Гэршэлгэ 20:10

+ 9:50 Мат 5:13, Лука 14:34, Римэйхиндэ 12:18, 2 Коринф 13:11, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:13

• 10:1 Мат 19:1-12

+ 10:7 1 Коринф 6:16, Эфесэйхиндэ 5:31, 1 Коринф 6:16

+ 10:9 1 Коринф 7:10
+ 10:12 Мат 5:32
• 10:13 Мат 19:13-15, Лука 18:15-17
+ 10:15 Мат 18:3
+ 10:16 Марк 9:36
• 10:17 Мат 19:16-30, Лука 18:18-30
+ 10:17 Лука 10:25
+ 10:19 1 Коринф 6:8
+ 10:20 Филиппынхидтэ 3:6
+ 10:21 Лука 12:33
+ 10:23 Марк 4:19
+ 10:27 Марк 14:36, Лука 1:37
+ 10:28 Марк 1:18-20
+ 10:29 Марк 8:35, Лука 14:26
+ 10:30 2 Коринф 12:10
+ 10:31 Мат 20:16, Лука 13:30
• 10:32 Мат 20:17-19, Лука 18:31-34
+ 10:34 Марк 8:31, Марк 9:31
• 10:35 Мат 20:20-28
+ 10:35 Марк 1:19
+ 10:37 Мат 19:28
+ 10:38 Марк 14:36, Иоанн 18:11, Лука 12:50
+ 10:39 Элшэнэрэй 12:2, Гэршэлгэ 1:9

+ 10:43 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:3, Мат 23:11, Марк 9:35

+ 10:45 Иоанн 13:4-5, Иоанн 11:51, Римэйхиндэ 4:25, Галадуудта 1:4, Тимофейдэ 1-дэхи 2:6, Тидтэ 2:14, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:18-19

• 10:46 Мат 20:29-34, Лука 18:35-43
+ 10:47 Лука 1:32
+ 10:52 Марк 5:34, Лука 7:50, Лука 17:19

• 11:1 Мат 21:1-11, Лука 19:28-40, Иоанн 12:12-19

+ 11:1 Элшэнэрэй 1:12, Мат 21:17, Лука 24:50, Иоанн 11:18

+ 11:10 Мат 23:39
• 11:12 Мат 21:18-19
+ 11:12 Мат 4:2
+ 11:13 Марк 13:28, Лука 13:6

• 11:15 Мат 21:12-17, Лука 19:45-48, Иоанн 2:13-22

+ 11:15 Лука 2:24
+ 11:18 Мат 21:46
+ 11:19 Лука 21:37
• 11:20 Мат 21:19-22
+ 11:23 Мат 7:7, Мат 17:20, 1 Коринф 13:2
+ 11:24 Мат 7:7, Яковай хандалга 1:6
+ 11:25 Мат 6:14, Колоссынхидтэ 3:13
• 11:27 Мат 21:23-27, Лука 20:1-8
+ 11:28 Элшэнэрэй 4:7
+ 11:30 Марк 1:4
+ 11:31 Лука 7:30
+ 11:32 Мат 11:9, Мат 14:5
• 12:1 Мат 21:33-46, Лука 20:9-19
+ 12:1 Марк 13:34

+ 12:5 Мат 22:6, Мат 23:34, Евр 11:36-37, Евр 11:36-37

+ 12:6 Мат 3:17, Евр 1:1
+ 12:7 Евр 1:2,
+ 12:8 Евр 13:12
+ 12:9 Элшэнэрэй 13:46

+ 12:11 Элшэнэрэй 4:11, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:7

+ 12:12 Марк 11:18, Марк 11:32
• 12:13 Мат 22:15-22, Лука 20:20-26
+ 12:13 Лука 11:54
+ 12:14 Мат 17:24-25
+ 12:15 Марк 7:6, Лука 12:1
+ 12:17 Римэйхиндэ 13:7
• 12:18 Мат 22:23-33, Лука 20:27-40
+ 12:18 Мат 3:7, Элшэнэрэй 23:8
• 12:28 Мат 22:34-40, Лука 10:25-28
+ 12:31 Мат 19:19
+ 12:34 Лука 20:40
• 12:35 Мат 22:41-46, Лука 20:41-44
+ 12:35 Марк 10:47, Лука 1:32
+ 12:36 Элшэнэрэй 2:34-35
+ 12:37 Марк 6:20
• 12:38 Мат 23:1-36, Лука 20:45-47
+ 12:39 Лука 11:43
• 12:41 Лука 21:1-4
+ 12:41 Мат 27:6
+ 12:44 2 Коринф 8:1-3, 2 Коринф 8:12
• 13:1 Мат 24:1-14, Лука 21:5-19
+ 13:2 Лука 19:44

+ 13:5 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3

+ 13:8 Гэршэлгэ 6:4, Элшэнэрэй 11:28, Гэршэлгэ 6:8, Гэршэлгэ 6:12

+ 13:9 Элшэнэрэй 17:6, Элшэнэрэй 18:12, Элшэнэрэй 24:1, Элшэнэрэй 25:6

+ 13:10 Мат 28:19, Римэйхиндэ 10:18, Колоссынхидтэ 1:6

+ 13:11 Элшэнэрэй 4:8

+ 13:12 Мат 10:35-36

+ 13:13 Мат 10:22, Иоанн 15:18, Яковай хандалга 5:11, Гэршэлгэ 2:10

• 13:14 Мат 24:15-28, Лука 21:20-24
+ 13:15 Лука 17:31
+ 13:17 Лука 23:29
+ 13:19 Гэршэлгэ 16:18
+ 13:20 Лука 18:7
+ 13:21 Лука 17:23

+ 13:22 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:9, Гэршэлгэ 13:13, Гэршэлгэ 16:14

+ 13:23 Иоанн 13:19, Иоанн 14:29
• 13:24 Мат 24:29-31, Лука 21:25-28
+ 13:25 Элшэнэрэй 2:20, Гэршэлгэ 6:13
+ 13:26 Мат 16:27
+ 13:27 Мат 13:41
• 13:28 Мат 24:32-35, Лука 21:29-33
+ 13:30 Марк 9:1
+ 13:31 Пётрой 2-дохи хандалга 3:10

• 13:32 Мат 24:36-44, Лука 17:26-30, Лука 17:34-36

+ 13:33 Эфесэйхиндэ 6:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:6, Мат 25:13

+ 13:34 Марк 12:1

+ 13:35 Мат 25:13, Пётрой 2-дохи хандалга 3:10, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:2

+ 13:36 Мат 25:1-13

• 14:1 Мат 26:1-5, Лука 22:1-2, Иоанн 11:45-53

+ 14:1 Иоанн 11:53

• 14:3 Мат 26:6-13, Лука 7:36-50, Иоанн 12:1-8

+ 14:3 Мат 21:17, Иоанн 11:1, Иоанн 11:18,
+ 14:7 Марк 2:20, Иоанн 7:33
+ 14:8 Иоанн 19:40
+ 14:9 Мат 24:14
• 14:10 Мат 26:14-16, Лука 22:3-6
+ 14:10 Иоанн 13:2, Элшэнэрэй 1:16

• 14:12 Мат 26:17-30, Лука 22:7-23, Иоанн 13:21-30

+ 14:12 1 Коринф 5:7
+ 14:18 Иоанн 13:18
+ 14:21 Мат 18:7

• 14:22 Мат 26:26-30, Лука 22:15-20, 1 Коринф 11:23-25

+ 14:22 Иоанн 6:51, 1 Коринф 10:16

+ 14:26 Лука 22:39

• 14:27 Мат 26:31-35, Лука 22:31-34, Иоанн 13:36-38

+ 14:27 Иоанн 16:32
+ 14:28 Марк 16:7
• 14:32 Мат 26:36-46, Лука 22:39-46
+ 14:33 Марк 5:37, Марк 9:2
+ 14:34 Иоанн 12:27
+ 14:35 Евр 5:7

+ 14:36 Марк 10:27, Марк 10:38, Иоанн 18:11, Иоанн 5:30, Иоанн 6:38

+ 14:38 Мат 6:13, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:7

+ 14:41 Иоанн 2:4, Марк 9:31, Марк 10:33

• 14:43 Мат 26:47-56, Лука 22:47-53, Иоанн 18:3-12

+ 14:43 Элшэнэрэй 1:16

+ 14:47 Лука 22:38

+ 14:49 Марк 11:27, Мат 1:22-23, Мат 21:4, Иоанн 19:36

+ 14:50 Марк 14:27, Иоанн 16:32

• 14:53 Мат 26:57-68, Лука 22:54-55, Лука 22:63-71, Иоанн 18:13-14, Иоанн 18:19-24

+ 14:58 2 Коринф 5:1, Марк 15:29, Иоанн 2:19
+ 14:60 Марк 15:4-5
+ 14:62 Мат 16:27, Мат 24:30, Евр 1:13
+ 14:63 Элшэнэрэй 14:14
+ 14:64 Марк 2:7, Иоанн 10:36,
+ 14:65 Марк 10:34

• 14:66 Мат 26:69-75, Лука 22:56-62, Иоанн 18:15-18, Иоанн 18:25-27

+ 14:72 Марк 14:30

• 15:1 Мат 27:1-2, Мат 27:11-14, Лука 23:1-5, Иоанн 18:28-38

+ 15:1 Лука 3:1, Лука 13:1, Элшэнэрэй 3:13, Элшэнэрэй 4:27, Тимофейдэ 1-дэхи 6:13

+ 15:2 Мат 2:2

+ 15:4 Марк 14:60-61

• 15:6 Мат 27:15-26, Лука 23:13-25, Иоанн 18:39

+ 15:10 Иоанн 12:19, Элшэнэрэй 5:17
+ 15:11 Элшэнэрэй 3:14
+ 15:14 Лука 23:41, Евр 4:15
+ 15:15 Марк 10:34
• 15:16 Мат 27:27-31, Иоанн 19:2-3
+ 15:19 Марк 10:34, Марк 14:65

• 15:21 Мат 27:32-44, Лука 23:26-43, Иоанн 19:17-27

+ 15:21 Римэйхиндэ 16:13
+ 15:29 Марк 14:58, Иоанн 2:19
+ 15:31 Иоанн 10:18
+ 15:32 Иоанн 1:49, Иоанн 12:13, Иоанн 20:29

• 15:33 Мат 27:45-56, Лука 23:44-49, Иоанн 19:28-30

+ 15:40 Лука 8:2

• 15:42 Мат 27:57-61, Лука 23:50-56, Иоанн 19:38-42

• 16:1 Мат 28:1-8, Лука 24:1-12, Иоанн 20:1-10

+ 16:1 Марк 15:40
+ 16:3 Марк 15:46
+ 16:7 Марк 14:28

• 16:9 Мат 28:9-10, Мат 28:16-20, Лука 24:13-49, Иоанн 20:11-23

+ 16:9 Лука 8:2
+ 16:11 Лука 24:11
+ 16:15 Элшэнэрэй 1:8, Колоссынхидтэ 1:23

+ 16:16 Элшэнэрэй 16:31, Римэйхиндэ 10:9, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:21, Иоанн 3:18

+ 16:17 Лука 10:17, Элшэнэрэй 5:16, Элшэнэрэй 8:7, Элшэнэрэй 16:18, Элшэнэрэй 19:12, Элшэнэрэй 2:4, Элшэнэрэй 10:46, 1 Коринф 12:10, 1 Коринф 14:2

+ 16:18 Лука 10:19, Элшэнэрэй 28:3-5, Элшэнэрэй 9:12, Элшэнэрэй 28:8

+ 16:19 Лука 24:51, Элшэнэрэй 1:9, Тимофейдэ 1-дэхи 3:16, Элшэнэрэй 7:55-56, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:22, Римэйхиндэ 8:34, Эфесэйхиндэ 1:20, Колоссынхидтэ 3:1, Евр 1:3, Евр 8:1, Евр 12:2, Гэршэлгэ 3:21

+ 16:20 Элшэнэрэй 5:12

Лука

Лука

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

1

Лукагай дуулгаһан Һайн Мэдээсэл

Юундэ Лука энэ ном бэшэһэн байгааб

1^1Эрхим хүндэтэ Феофил! Манай дунда болоһон ушар ябадалнууд тухай туужа олон зон бэшэхэ гэжэ шармайна. 2Эхинһээнь байлсаһан, болоһон бүгэдые хараһан зоной маанадта хөөрэһые тэдэ нүхэд буулгажа бэшэнэ. 3-4Бишье баһа болоһон бүгэдые эхинһээнь нарин нягтаар шудалаад, шамда номногдоһон һургаалай сохом үнэниие мэдэжэ байхыншни тула тохёолдоһон бүгэдые үнэн байдалаарнь хойно хойноһоонь дараалан шамда бэшэжэ дамжуулха гэжэ шиидэбэб+.

Уһаар Арюудхагша Иоаннай түрэһэн тухай айладхагдаба

5Иудейн орон нютагые Ирод хаанай зонхилжо байхада Захария Елизавета гэжэ нэрэтэй үбгэ һамга хоёр ажаһуугаа: үбгэниинь Авия бүлэгэй санаартан, тиин һамганиинь Аарон гэжэ ахамад санаартанай үри һадаһан мүн байгаа+. 6Тэдэ хоюулан Бурханай хүсэл бодото дээрэнь бэелүүлэн, Хуулиин захяа заабаринуудые жэншэдгүй һайханаар сахидаг һэн+. 7Елизавета һамганиинь анханай үригүй байжа, тэдэ хоёр үндэр наһа наһалтараа үхибүүгүй байгаа.

8-9Нэгэтэ Захария санаартанай Бурханда алба хэхэ уялгата үдэрэй ерэхэдэ, тэрээндэ жээрэбээр Эзэн Бурханай Һүмэ соо орожо, сан табиха ехэ үршөөл тудаба. 10Сан санзай уталгын тэрэ үедэ үй түмэн зон Һүмын хорёо соо мүргэжэ зальбаржа байба. 11Харин Һүмэ дотор сан табидаг шэрээгэй баруун таладань гэнтэ Бурханай Эльгээмэл бии болобо. 12Тэрэниие хараад, Захария мэгдэшэбэ, тэрэнэй айдаһаниинь хүрэшэбэ. 13Харин Бурханай Эльгээмэл иигэбэ: «Захария, бү ай, шинии зальбаралые Бурхан дуулаа, Елизавета һамганшни шамда хүбүү түрэхэ. Хүбүүгээ Иоанн гэжэ нэрлэхэш+. 14Ши ехээр баярлаха, хүхихэш, тиин үшөөшье олон бусад зон хүбүүнэйшни түрэһэндэ баярлаха, 15юундэб гэхэдэ, хүбүүншни Бурханай нюдэндэ агууехэ хүн байха: архи дарһа амсахагүй, бүри эхынгээ умайда байхадаа Нангин Һүлдэ тогтоожо абаха,+
16Израилиин олон зониие өөһэдынь Бурхан болохо Дээдын Эзэндэ һөөргэнь бусаажа хандуулха. 17Хүбүүншни Дээдын Эзэнэй түрүүндэ Илиядал адли һүр хүсөөр, һүнэһэ һүлдөөр дүүрэн ерэхэ. Тиигэжэ үбгэ эсэгэнэрые үри хүүгэдтэйнь эблэрүүлхэ, өөрынхеэрээ ябадаг хүнүүдые Бурханай эрхэ хүсэл бэелүүлхэ тээшэнь тэгүүлхэ. Иигэжэ арад зониие Дээдын Эзэнтэй уулзуулхада бэлэн болгожо байха»+.

18«Би үбгэрөөб, һамгамнишье наһатай болонхой. Тиимэһээ хэлэһэн үгэнүүдшни хүсэлдэхэ юм гэжэ би яагаад этигэхэ гээшэбиб?» – гэжэ Захария Бурханай Эльгээмэлһээ һураба.

19«Би болбол Бурханай ойро оршодог Гавриил гээшэб. Энэ һайн мэдээсэл дуулгахыемни Бурхан намайе шамда эльгээгээ юм. 20Сагайнгаа ерэхэдэ хүсэлдэхэ эдэ үгэнүүдтэмни этигээгүй юм хадаа, эдэ бүгэдын тохёолдохо үдэр болотор ши аниргүй, дуугаржа шадахагүй ябахаш», – гэжэ Бурханай Эльгээмэл хэлэбэ.

21Тиигэхэ зуурань арад зон Захариягай гарахые хүлеэжэ, Һүмэ соо яагаа удаан болоноб гэжэ гайхажа байгаа һэн. 22Тэрэнэй Һүмэһөө гараад, дуугаржа шадахагүй байхыень харахадаа, Һүмэ соо хий үзэгдэл хараа байна гэжэ зон ойлгобо. Хэлэгүй болоһон Захария гар хургаараа заажа байгаад зонтой ойлголсобо. 23Албаяа хэжэ дүүргээд, Захария гэртээ хариба. 24Уданшьегүй тэрэнэй Елизавета һамганиинь хээлитэй болоод, табан һарын туршада гэрһээн гарабагүй. 25«Одоошье Дээдын Эзэн намайе үршөөгөө, хүн зоной хэлэ аманһаа хамгаалаа», – гэжэ тэрэ эхэнэр өөртөө хэлэжэ байба.

26Елизаветын зургаадахи һарадаа ябахада, Бурхан Гавриил гэдэг Эльгээмэлээ Галилейн Назарет хотодо ажаһуудаг+
27Мария басаганда эльгээбэ. Тэрэ басаган Давид хаанай үри һадаһан болохо Иосиф гэжэ хүнтэй хуби заяагаа холбохоо байгаа. 28Бурханай Эльгээмэл Марияда ерээд: «Амар мэндэ, аза жаргалтай басаган! Дээдын Эзэн шамтай байна, шамайе буян хэшэгтээ элбэг дэлбэгээр хүртөөбэ!» – гэжэ хэлэбэ. 29Иимэ юумэ дуулахадаа, Мария ехээр мэгдэжэ сошобо, юун гэбэ гээшэб гэжэ бодобо. 30«Бү ай, Мария, ши Бурханай буян хэшэгтэ хүртэбэш. 31Ши хүндэ болохош, хүбүү түрэхэш, тэрээндээ Иисус гэжэ нэрэ үгэхэш+. 32Тэрэшни агууехэ хүн болохо, Дээдын Бурханай Хүбүүн гэжэ нэрэшэхэ. Эзэн Бурхан хүбүүешни үбгэ эсэгэ Давидтайнь адли хаан болгохо+. 33Тиигэжэ тэрэ Израилиин арад зониие хэтын хэтэдэ захирха, тэрэнэй хаан түрэ хэзээш һүнэхэгүй», – гэжэ Бурханай Эльгээмэл хэлэбэ+.

34«Минии хадамда гараагүй байхада яажа тиимэ юумэн болохоб?» – гэжэ Мария асууба.

35Бурханай Эльгээмэл харюусаба: «Нангин Һүлдэ шам дээрэ бууха, Дээдын Бурханай хүсэн шамайе хушаха. Тиимэһээл түрэхэ нангин үришни Бурханай Хүбүүн гэжэ нэрлэгдэхэ+. 36Тиихэдэ шинии түрэл садан Елизавета наһатай болоошье һаа, баһал хүбүүтэй болохо гэжэ байна. Үригүй гэжэ хэлүүлдэг байһан аад, мүнөө зургаадахи һара дээрээ ябана. 37Бурханай хэжэ шадахагүй юумэн үгы ха юм»+.

38«Эзэн Бурханай мэдэлдэ ха юмбиб даа. Хэлэһэнтнай бэелхэнь болтогой!» – гэжэ Мария хэлэбэ. Тиигээд Бурханай Эльгээмэл басаганһаа холодобо.

39Удангүй Мария яаралтайгаар харгыда гаража, хадалиг Иудей уласай хото хүрөөд, 40Захариягай гэртэ орожо, Елизаветые мэндэшэлбэ. 41Мариягай мэндэеэ хэлэхэтэйнь адли Елизаветын хэбэлдэ байһан үхибүүн тэршэлээд абаа һэн ха. Тэрэ дороо Елизавета Нангин Һүлдөөр дүүрэбэ, 42тиигээд шангаар хэлэбэ: «Ши бусад эхэнэрнүүдһээ үлүү ехээр Бурханай буян хэшэгтэ хүртэбэш, мүн хэбэл соо хэбтэһэн үришни буян хэшэгтэ хүртэбэ! 43Минии Дээдын Эзэнэй эжы, иимэ һайнаар намда орожо ерэһэндэшни би баяртай байнаб. 44Шинии мэндэшэлгэ дуулахатаймни сасуу, хүбүүмни хэбэл соом баясажа тэршэлээл. 45Эзэн Бурханай айладхаһан үгэ бэелхэ гэжэ этигэһэн ши амар жаргалтайш!»

46Тиихэдэнь Мария иигэжэ үгэлбэ:

«Би үнэн сагаан сэдьхэлһээ

Эзэн Бурханаа алдаршуулан магтанаб,

47Бурхан тухай, намайе Абарагша тухай сэдьхэн,

Эльгэ зүрхэмни урма баяраар халиба.
48Ахир жаахан намайе Бурхан хаража,
Агуу эбигээл хайрадаа хүртөөбэ.
Бүхы угсаата зон энээнһээ хойшо намайе
Амар жаргаланта эхэнэр гэжэ
нэрлэдэг болохонь гээшэл+.
49Түгэс хүсэтэ Бурхан
туйлай ехэ хэрэг намда бүтээгээл,
тэрэнэй алдар нэрэнь арюун нангин лэ!
50Өөртэнь бэшэрдэг, этигэдэг зониие
Үршөөл хайрадаа тэрэ
Үеын үедэ хүртөөжэ байдаг лэ!
51Тэрэ өөрынгөө гараар
агуу хүсэ үзүүлэн,
ехэрхүү һайзгайнарые һарнюулаа.
52Һүр хүсэтэй засаг баригшадые
хаан шэрээһээнь буулгаад,
номгон даруу зониие дээшэнь үргөө.
53Үлэсхэлэн үгытэйшүүлдэ
элбэг дэлбэг юумэ үгөөд,
дээрэлхүү баяшуулые
гар хооһон ябуулаал.
54Үбгэ эсэгэнэртэмнай амалһанаа
Тэрэ гүйсэд бэелүүлээл,
Израиль зарасадаа аша туһатай байгаал,+
55манай үдэрнүүд хүрэтэр мартангүй
Абраһамда болон тэрэнэй үри һадаһадтань
үеын үедэ үршөөл хайраа хайрлажа байгаал!»

56Мария гурба һара шахуу Елизаветэтэй хамта байгаад, гэртээ харяа бэлэй.

Уһаар арюудхагша Иоаннай түрэһэн түүхэ

57Елизаветын хүнгэрхэ саг ерэжэ, тэрэ хүбүү түрэбэ. 58Дээдын Эзэнэй Елизаветэдэ хүртөөһэн эбигээл хайра арьбадхаба гэжэ дуулахадаа, хүршэнэрынь, түрэл саданиинь тэрээнтэй хамта ехэтэ баярлаба.

59Түрэһөөр наймадахи үдэртэнь нарай хүбүүнэй бэлгэ отолуулха ёһололдо хүнүүд сугларжа, тэрээндэ Захария гэжэ эсэгынь нэрэ үгэхэ гэлсэбэ. 60Тиихэдэнь эхэнь: «Үгы, хүбүүндээ Иоанн гэжэ нэрэ үгэхэбди», – гэбэ. 61«Түрэл саданайтнай дунда тиимэ нэрэтэй хүн оройдоо үгы ха юм», – гэжэ Елизаветэдэ хэлэбэд. 62Тиигээд хэн гэжэ нэрэ хүбүүндээ үгэхэбши гэжэ эсэгэһээнь гараараа заажа харуулжа байгаад һурахадань, 63Захария багахан хабтагай асаруулаад, «Хүбүүнэймни нэрэ – Иоанн!» гэжэ бэшэбэ. Хүнүүд булта гайхалсаа һэн. 64Тэрэ дары Захариягай аман нээгдэжэ, хэлэниинь табигдажа, тэрэ Бурханиие магтажа оробо. 65Энэ ушарһан гайхамшагта үйлэ хэрэг тухай һураг бүхы Иудейн хадалиг улас соогуур таража, оршондонь ажаһуудаг зон булта айн һүрдэбэ. 66Дуулаһан хүнүүд энээниие сэдьхэл зүрхэндөө бүхөөр хадуужа: «Энэ хүбүүн хэн юун болохо хаб?» – гэлдэбэ. Үнэхөөрөөшье Иоаннай хажууда Дээдын Эзэнэй оршожо байһань эли байба.

Захария Дээдын Эзэнэй абарал буулгана

67Нарай хүбүүнэй эсэгэ Захария Нангин Һүлдөөр дүүрэжэ, иимэ абарал буулгаба:

68«Израилиин Бурхан болохо
Дээдын Эзэндэ алдар соло дуудаял!
Аюул оһолһоо абархаяа
Тэрэ арадтаа ерээ.
69Зараса Давидайнгаа үри һадаһадһаа
Манда һүр хүсэтэй Абарагшые үгөөл+.
70-71Дайсадһаатнай, таниие үзэн ядагша
бүхы зонһоо абархаб гэжэ
тэрэ эртэ урдын сагта
гэгээн лүндэншэдөөрөө дамжуулан,
72үбгэ эсэгэнэрыетнай найдуулһан ёһоор
таанадые үршөөл хайрада хүртөөхэб,
мүн өөрынгөө нангин хэлсээ,
73танай үбгэ эсэгэ Абраһамда үгэһэн
тангаригаа дурдан һанахаб,+
74Дайсадайтнай гарһаа мулталан абархаб гээ.
Тиимэһээ бидэ айлтагүйгөөр Эзэндээ алба хэжэ,
75Наһан туршадаа арюун һайханаар,
боди сэдьхэлээр тэрээндэ
мүргэл хэжэ ябаха заяатайбди.
76Тиин ши, жаахан хүбүүмни,
Дээдын Бурханай лүндэншэ гэжэ нэрлэгдэхэш,
Дээдын Эзэнэй урдань ябажа,
заларха замыень бэлдэхэш+.
77Нүгэлөө арилгажа абарагдахат гэжэ
Бурханай арадта ши айладхахаш+.
78Бурхамнай гүн ехэ хайраараа
огторгойһоо шараһан Гэгээн Наран мэтээр

79үхэлэй харанхы һүүдэртэ хушагдаһан маанадые гэрэлтүүлхэ,
энхэ тайбанай замаар хүтэлэн,
алхамуудыемнай шэглүүлхэ юм»+.

80Хүбүүхэн урган боргожожо, сэдьхэл зоригынь хатуужажа байба. Израилиин арадта айладхаха сагайнгаа ерэтэр тэрэ хүбүүн сүл губида байба+.

2

Иисусай түрэһэн түүхэ

2^1•Тэрэ үедэ Римэй хаан Август гэгшэ орон дайдынгаа бүхы зоной тоо бүридхэхэ гэһэн зарлиг гаргаба һэн ха+. 2Тэрэнь Сири уласые Квириниин зонхилжо байха үедэ хэгдэһэн хүн зоной анха түрүүшын тоо бүридхэл бэлэй. 3Хүн зон булта нэрээ бэшүүлхэеэ өөһэдынгөө түрэһэн хото ошожо байгаа. 4Давидай обогһоо уг гарбалтай Иосиф гэгшэ Галилейн Назарет хотоһоо гаража, Давид хаанай тоонто нютаг болохо Иудейн Вифлеем хото руу мүн лэ нэрээ бэшүүлхэеэ ошобо+. 5Тиихэдээ үхибүү түрэхөө байһан, һамганиинь болохо Мариятайгаа хамта ошобо. 6Вифлеемдэ ерээд байхадань, Мариягай хүнгэрхэ сагынь ерэжэ, 7тэрэ ууган хүбүүгээ түрөө һэн. Тэрэнээ мансылаад, малай эдюур соо абаашажа табиба, юундэб гэхэдэ, зоной буудаг газарта тэдээндэ һуури хүртөөгүй һэн.

Малшад тухай

8Тэрэ сагта Вифлеемһээ холо бэшэ талада малшад һүниндөө малаа манажа хонодог һэн ха. 9Тэдээндэ гэнтэ Бурханай Эльгээмэл буужа, Эзэн Бурханай алдарай гэрэлэй туяархада, малшад айхын ехээр айн һүрдэбэ+. 10Бурханай Эльгээмэл тэдээндэ хэлэбэ: «Бү айгты! Би бүхы арад зониие ехэтэ баясуулха һайн мэдээсэл таанадта дуулгахаяа ерээб: 11мүнөөдэр Давид хаанай хотодо танай Абарагша түрэбэ, Бурханай табисуурта Дээдын Эзэн мүндэлбэ+. 12Тэрэниие иимэ дүлгэ тэмдэгээр танихат: мансытай тэрэ хүбүүхэнэй малай эдюур соо хэбтэхые харахат».

13-14Гэнтэ дээрэһээ үй түмэн Бурханай Эльгээмэлнүүд буужа:

«Дээдын огторгойдо Бурхан алдаршаһай!

Бурханай хайра дура татадаг хүн бүхэн

Газар дэлхэй дээрэ амгалан тэнюун ажаһууһай!» – гэжэ Бурханда магтаал соло дуудаба++.

15Бурханай Эльгээмэлнүүдэй огторгойдо бусахадань: «Вифлеем хото ошожо, энэ ушарһан бүхэниие хараял, Дээдын Эзэнэй хэлээшыень үзэел!» – гэжэ малшад бэе бэедээ хэлэбэ. 16Тиигээд тэдэнэр яаралтайгаар хото ошожо, Мария Иосиф хоёрые, мүн малай эдюур соо хэбтэһэн хүбүүхэниие хараба. 17Иисусые хараад, тэдэ малшад энэ хүбүүн тухай Бурханай Эльгээмэлэй хэлээшые хүн зондо хөөрэбэ. 18Малшадай хэлэһэн юумэ дуулаһан хүнүүд булта гайхажа байгаа. 19Тиин Мария эдэ үгэнүүдыень сэдьхэл зүрхэндөө бүхөөр хадуужа, һанажа дурдажа ябадаг һэн+. 20Малшад Бурханай Эльгээмэлэй дуулгаһые нюдөөрөө хараһанайнгаа, шэхээрээ дуулаһанайнгаа түлөө Бурханаа алдаршуулан, магтан гэртээ харибад.

Хүбүүндэ Иисус гэжэ нэрэ үгэбэ

21Хүбүүхэнэй түрэһөөр найман үдэрэй үнгэрһэн хойно бэлгэ отолуулха ёһололой болоходо, эхынь хээлитэй болохын урда тээ Бурханай Эльгээмэлэй айладхаһан ёһоор нарай нялхада Иисус гэжэ нэрэ үгтөө һэн.

Симеон Дээдын Эзэндэ магтаал соло дуудана

22-24Моисейн Хуулида бэшэгдэһэнэй ёһоор: «Эхын хээлиһээ гараһан түрүүшын хүбүүн бүхэниие Эзэн Бурханда зорюулха ёһотой». Тиихэдээ хоёр түүтэй шубуу гү, али гулабхаагай хоёр дальбараа тахил болгон үргэхэ зэргэтэй. Тиин Моисейн Хуулиин ёһоор арюудхалгын ёһолол хэхэ болзор Мария Иосиф хоёртошье тудаба. Тэдэ хоёр Иисус хүбүүгээ Дээдын Эзэндэ зорюулха гэжэ Иерусалим абажа ерэбэ.

25Боди һайхан сэдьхэлтэй, Бурханда бэшэрэн һүгэдэдэг, Нангин Һүлдэдэ хүртэһэн Симеон гэжэ хүн Иерусалим хотодо ажаһуугаа. Тэрэ хүн Израилиин абарагдахые хүлеэжэ байгаа. 26«Дээдын Эзэн Христосые хараагүйдөө ши үхэхэгүйш!» – гэжэ Нангин Һүлдөөр Симеондо элирхэйлэгдэһэн байгаа. 27Нангин Һүлдөөр хүтэлэгдэн, Симеоной Бурхан Һүмэ соо ороод байхада, эхэ эсэгэ хоёр Хуулида бэшэгдэһэн ёһо бүтээхэ гэжэ нарай нялха Иисус хүбүүгээ асарба. 28Симеон тэрэ хүбүүень гар дээрээ абажа, Бурханда баяр баясхалан хүргэбэ:

29«Дээдын Эзэмни, ши амалһанаа дүүргэбэш,
богоол намайгаа мүнхэдөө амархыемни
мүнөө табижа байнаш.

30Эльгээһэн Абарагшыешни би нюдөөрөө үзэбэб+.

31Бусад арадуудшье булта тэрэ абаралыешни харахал:

32Тэрэшни бүхы угсаатаниие гэгээрүүлхэ
гэрэл болохол,
Израилииншни арадта алдар соло асархал».

33Иисус тухай Симеоной хэлэһэн эдэ үгэнүүдые дуулахадаа, Иосиф Мария хоёр ехээр гайхаба. 34Симеон тэдэ хоёрые адислаад, Иисусай эхэ Марияда хэлэбэ: «Израильда олониие унагаажа һүнөөхын, мүн олониие һэргээжэ абархын тула Бурхан энэ хүбүүниие шэлэжэ абаа юм. Энэ хүбүүн һэргылһэн һүлдэ тэмдэг болохо. Олон зон энээниие буруушаажа, 35сэдьхэл һаналаа элирхэйлхэ. Мүн шиниишье зүрхэ сэдьхэлые уйдхар зоболон хурса жадаар хадхаһандал адляар зобоохо»+.

36Һүмэ соо Асир обогой Фануил гэдэг хүнэй удам болохо Анна лүндэншэн байгаа. Тэрэ наян дүрбэтэй хүгшэн залуудаа хадамда гарабашье, долоон жэл нүхэртэеэ һуугаад, һүүлдэнь бэлбэһэн боложо үлөө. 37Мүнөө тэрэ үдэр һүнигүй Бурханда мүргэжэ, масаг сахижа, Бурхан Һүмэһөө холододоггүй һэн+. 38Энэшье үедэ эндэ ерэжэ, Бурханда магтаал соло дуудажа, Иерусалим хотын эрхэ сүлөөтэй болохые хүлеэжэ найдажа байһан хүн бүхэндэ Иисус нялха тухай хөөрэжэ үгэбэ.

Назарет хото руугаа хариба

39Дээдын Эзэнэй Хуулида тогтоогдоһон бүхы юумые хэжэ дүүргээд, Мария Иосиф хоёр Галилейн Назарет хото гэртээ бусажа ерэбэ+. 40Хүбүүниинь боргожон бэежэжэ, һүбэлгэн, хурса ухаатай, Бурханай буян хэшэгтэй үхибүүн ургажа байба.

Иисус хүбүүн Бурхан Һүмэ соо

41Жэл бүри Паасхын һайндэртэ Иисусай аба эжынь Иерусалим хото ошодог байгаа. 42Хүбүүнэйнгээ арбан хоёртойдо тэдэ жэл бүри һайндэртэ ошодог заншалаараа Иерусалим ошобо. 43Һайндэрэй дүүрэхэдэ Иисус Иерусалимда үлэбэ, гэбэшье гэртээ бусажа ябаһан түрэлхидынь хүбүүнэйнгээ үлэшэһые ойлгоогүй бэлэй. 44Хүбүүмнай суг ябаһан хүнүүдээрээ ябаа юм ааб даа гэжэ һанаад, бүхэли үдэртөө замда ябаһанайнгаа һүүлээр түрэл гарал болон танил хүнүүдэйнгээ дунда тэрэнэйнгээ үгы байхые ойлгожо, 45бэдэрхэеэ һөөргөө Иерусалим хото бусаа һэн. 46Хэдэн хоног бэдэрээд, гурбадахи үдэртөө Иисус хүбүүгээ Бурхан Һүмэ соо олобо. Тэрэнь багшанарай дунда һуушанхай, номнолынь шагнажа, өөрөө тэдэнһээ юумэ һуража байгаа. 47Өөртэнь табигдаһан асуудалнуудта хурса тодо харюу үгэхыень шагнаад, Бурхан Һүмэ соо байгшад булта сэсэн ухаатайень гайхажа байба.

48Хүбүүгээ хараад, Иосиф Мария хоёр ехэтэ гайхаба. «Хүбүүмни, юундэ бидэниие иигэжэ зобообош? Эсэгэ бидэ хоёршни шамайгаа үгы болгоод, һанаагаа зобоһон, бэдэрһэн гээшэмнай!» – гэжэ эхэнь хэлэбэ. 49«Юундэ намайе бэдэрээ зомта? Намайе Эсэгынгээ гэртэ байха ёһотой гэжэ мэдэхэгүй юм аалта?» – гэжэ хүбүүниинь харюусаба. 50Түрэлхидынь хүбүүнэйнгээ хэлэһэн үгэнүүдэй үнэн удха ойлгобогүй+.

51Иисус аба эжытэйгээ Назарет хотодоо бусажа ерээд, үгөөрнь байба. Мария эхэнь тэрэ болоһон ушар мартахагүйгөөр ой ухаандаа хадуун абаа+. 52Харин Иисус сэсэн ухаагаараа, энэрхы сэдьхэлээрээ Бурхандашье, хүн зондошье һайшаагдан үдэжэ, ехэ боложо байгаа һэн.

3

Уһаар арюудхагша Иоаннай номнол

3^1•Тибери хаанай арбан табадахи жэлээ Римэй хаан орон захиржа байхадань, Израилиин Иудей можо Понтий Пилат, Галилей можо Ирод, Итурия болон Трахинот орон нютагуудые Иродэй дүү Филипп, Абилини можо Лисаний гэгшэд зонхилжо байгаа+. 2Анна болон Кайафа гэгшэд ахамад санаартан байгаа. Тэрэ үедэл Захариягай Иоанн хүбүүнэй сүл губида байхадань, Бурхан тэрээндэ зарлигаа мэдүүлбэ+. 3Тиимэһээ Иоанн Иордан голой оршон тойрон газар дайдаар ябажа: «Нүгэл шэбэлнүүдээ хүлисүүлхын тула Бурханда хандан, уһаар арюудхуулагты», – гэжэ айладхаба. 4-6Исайя лүндэншын ном соо Иоанн тухай иигэжэ бэшээтэй байдаг:

«Дээдын Эзэнэй ябаха замыень бэлдэгты,
алхаха харгыень дардам сэхэ болгогты:
жалга бүхэн жэгдэрхэ ёһотой,
хада гүбээ бүхэн набтар болохо зэргэтэй,
хотирхой нугархай харгы сэхэ болохо,
ялхитай болдогтой зүргэ тэгшэ болохо ёһотой!
Хүн түрэлхитэн бүгэдэ
Бурханай абаралые үзэхэ гэжэ
хэн бэ даа сүл губида хашхарба».

7Тиин уһаар арюудхуулхаяа ерэһэн олон зондо Иоанн хэлэбэ: «Хорото могойн таһардаһад! Бурханай буулгаха хэһээлтэһээ иигээд хулжахыетнай таанарта хэн заагааб+? 8Таанар буянтай һайн хэрэгүүдые бүтээжэ, Бурханда хандаһанаа харуулагты. Үбгэ эсэгэмнай Абраһам юм гэжэ өөһэд тухайгаа бү бодогты, юундэб гэхэдэ, Бурхан энэ хэбтэһэн шулуугааршье Абраһамда үри хүүгэдые бүтээжэ шадаха юм гэжэ танда хэлэхэ байнаб+. 9Модо үндэһөөрнь таһа сабшаха алма һүхэ бэлэн байна: һайн үрэ жэмэс үгэдэггүй алишье модон таһа сабшагдаад, галда хаягдаха»+.

10«Тиихэдээ бидэ юу хэхэ ёһотойбибди?» – гэжэ арад зон Иоаннһаа асууба+. 11«Хоёр самсатай хүн нэгыень самсагүй хүндэ үгэг, эдихэ, ууха юумэтэй хүн бусадтай хубаалдаг», – гэжэ тэрэ харюусаба+.

12Алба татабари суглуулагшад уһаар арюудхуулхаяа Иоаннда ерэжэ: «Багша аа! Бидэ юу хэхэ ёһотойбибди?» – гэжэ тэрээнһээ һураба. 13«Албатан зонһоо тогтоогдоһонһоо үлүү түлэбэри бү нэхэгты!» – гэжэ Иоанн тэдээндэ хэлэбэ. 14«Харин бидэ юу хэхэ ёһотой болонобибди?» – гэжэ сэрэгшэд мүн лэ асууба. «Хүн зоной юумэ бү дээрмэдэгты, бү буляагты, салин хүлһөөрөөл ажамидарагты!» – гэжэ Иоанн харюусаба+.

15«Энэмнай Христос өөрөө бэшэ аа гү?» – гэжэ зон гайхалдажа, найдан хүлеэһээр байба+. 16Тиихэдэнь Иоанн бултанда хандажа хэлэбэ: «Би таанарые уһаар арюудханаб. Харин намтай жэшээлхэгүй дээгүүр хүн иишэ ерэнэ. Би тэрэнэй гуталайнь ооһорыешье тайлаха эрхэгүйб. Тэрэ ерэхэдээ таанадые Нангин Һүлдэ гал хоёроор арюудхаха. 17Тэрэ таряагаа сэбэрлэхээр хүрзэеэ гартаа адхаад байна: таряагаа суглуулжа өөрынгөө амбаарта хадагалха, харин мэхиинэ һолоомыень залиршагүй галда шатааха»+.

18Иоанн үшөөшье олон арга янзаар Һайн Мэдээсэл зондо номножо, ажамидаралаа хубилгахыень идхажа һургажа байба. 19Ирод хааниие дүүгэйнгээ һамган Иродиадатай һууһанайнь түлөө, мүн олон ондоо нүгэлтэ ябадал хэһэнэйнь түлөө Иоанн тэрэниие элишэлэн зэмэлһэн байгаа. 20Һүүлэй һүүлдэ Ирод хаан Иоанные түрмэдэ хаажа, бүришье аймшагтай нүгэл үйлэдэбэ+.

Иисусые уһаар арюудхаба

21•Бүхы арад зоной уһаар арюудхуулжа байхада, мүн Иисусшье уһаар арюудхуулба. Тэрэнэй Бурханда зальбархада, огторгой нээгдэжэ,+
22гулабхаадал мэтэ Нангин Һүлдэ тэрээндэ бууба. «Ши минии хайрата хүбүүмниш, шамаар би таларханаб», – гэһэн абяан огторгойһоо дуулдаба+.

Иисусай элинсэг үбгэ эсэгэнэр

23•Иисус һургаалаа номножо эхилхэдээ гушаадтай ябаа. Хүнүүд Иисусые Иосифой хүбүүн гэжэ һанадаг байба. Иосиф болбол Илиягай хүбүүн байгаа, 24Илия – Матадай, Матат – Левиин, Левий – Мелхиин, Мелхий – Янайын, Янай – Иосифой хүбүүн, 25Иосиф – Мататиасай, Мататиас – Амосой, Амос – Наумай, Наум – Эслиин, Эслий – Нагайын хүбүүн, 26Нагай – Маатай, Маат – Мататиасай, Мататиас – Семеинэй, Семеин – Иосэхэй, Иосэх – Йодын хүбүүн, 27Йода – Иоанамай, Иоанам – Ресайын, Ресай – Зоробабэлэй, Зоробабэл – Шеалтиэлэй, Шеалтиэл – Нириин хүбүүн, 28Нирий – Мэлхийн, Мэлхий – Адиин, Адий – Косамай, Косам – Элмадамай, Элмадам – Эрэй хүбүүн, 29Эр – Йосиин, Йосий – Елиэзэрэй, Елиэзэр – Иоримой, Иорим – Матадай, Матат – Левиин хүбүүн, 30Левий – Симеоной, Симеон – Иудын, Иуда – Иосифой, Иосиф – Ионанай, Ионан – Элиакимай хүбүүн байгаа, 31Элиаким – Мелейын, Мелей – Менын, Мена – Матадай, Матат – Натанай, Натан – Давидай хүбүүн, 32Давид – Иесейн, Иесей – Обидой, Обид – Боазай, Боаз – Салмоной, Салмон – Нахшоной хүбүүн, 33Нахшон – Аминадабай, Аминадаб – Админай, Админ – Арниин, Арни – Һэцроной, Һэцрон – Перецэй, Перец – Иудын хүбүүн, 34Иуда – Яковай, Яков – Исаагай, Исаак – Абраһамай, Абраһам – Терахай, Терах – Нахорой хүбүүн, 35Нахор – Сэрүгэй, Сэрүг – Рэүгэй, Рэү – Пэлегэй, Пэлег – Эберэй, Эбер – Шелахай хүбүүн, 36Шелах – Кайнанай, Кайнан – Арпакшадай, Арпакшад – Шимэй, Шим – Нойн, Ной – Ламехэй хүбүүн, 37Ламех – Метушлайын, Метушлай – Енохой, Енох – Иарэдэй, Иарэт – Маалалэлэй, Маалалэл – Кенанай хүбүүн, 38Кенан – Эношой, Энош – Шэтэй, Шэт – Адамай, Адам болбол Бурханай хүбүүн байгаа.

4

Иисусые хорхойтуулан туршана

4^1•Иисус Иордан мүрэнһөө Нангин Һүлдөөр дүүрэн бусажа, Һүлдэ тэрэниие сүл губи руу хүтэлжэ абаашаба. 2Тэндэ Иисусые дүшэн хоногой туршада шолмос хорхойтуулан туршаба. Тэдэ бүхы үдэрнүүдтэ Иисус юушье эдингүй ябаа, һүүлдэнь гэдэһэниинь аргагүй ехээр үлдөө һэн+.

3«Ши Бурханай Хүбүүн юм һаа, хилээмэн боло гэжэ энэ шулуунда захирал даа», – гэжэ шолмос Иисуста хэлэбэ. 4«Хүн гээшэ ганса хилээмээр амидардаггүй гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ», – гэжэ Иисус шолмосто харюусаба.

5Шолмос тэрэниие үндэр дээрэ гаргажа, юртэмсын бүхы хаан оронуудые саг зуура харуулба. 6«Эдэ хаан түрэнүүдэй хамаг эрхэ засагые, хамаг эрдэни баялигые би шамда үгэхэб. Эдэ бүгэдэ минии гарта үгтэнхэй, тиин би дуратайл хүндөө тэрэниие үгэхэ эрхэтэйб+. 7Хэрбээ хүлдэм унажа мүргөө һаашни, эдэ бүгэдэ шинии болохо», – гэжэ шолмос хэлэбэ. 8«Эзэн Бурхандаа шүтэжэ, гансал тэрээндээ алба хэжэ бай! – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг», – гэжэ Иисус харюусаба.

9Һүүлэй һүүлдэ шолмос Иисусые Иерусалим хото абаашажа, Бурхан Һүмын орой дээрэ байлгаад: «Хэрбээ ши үнэхөөрөө Бурханай Хүбүүн юм һаа, эндэһээ доошоо һүрэ! 10„Шамайе аршалан хамгаалхые Бурхан өөрынгөө Эльгээмэлнүүдтэ захиралта үгэхэ“ гэжэ, 11мүн „Шулуунда бүдэржэ унахагүйншни тулада тэдэ Эльгээмэлнүүд шамайе гар дээрээ үргөөд ябаха“ гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй ха юм», – гэжэ шолмос хэлэбэ. 12Иисус харюудань: «Бурханшни болохо Дээдын Эзэнээ бү турша гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг», – гэжэ шолмосто хэлэбэ. 13Элдэб янзаар туршан хорхойтуулжа ядаад, шолмос Иисусые халта зуура орхижо ошобо.

Иисус ажалдаа оробо

14•Һүүлдэнь Нангин Һүлдын хүсөөр дүүрэһэн Иисус Галилейдээ бусажа ерэбэ. Тэрээн тухай мэдээсэл бүхы орон нютагаарнь хаа хаанагүй тараба. 15Иисус мүргэлэй гэртэ хүн зондо һургаалаа номножо, бүгэдэ зоной магтаалда хүртэжэ байгаа+.

Назаредэй хүн зон Иисусые буруушааба

16Иисус үдэжэ хүмүүжэһэн Назарет хотоёо бусажа, заншалта ёһоороо субботодо мүргэлэй гэртэ орожо, Нангин Бэшэг сооһоо хэһэг уншахаяа зоной урда зогсобо+. 17Тэрээндэ Исайя лүндэншын ном үгтэбэ. Иисус тэрэ ном нээжэ уншаба:

18«Дээдын Эзэнэй Нангин Һүлдэ зосоомни оршобо,
үгытэй ядуушуулда һайн мэдээсэл номнохыемни
Дээдын Эзэн намайе шэлэжэ абаба.
Хаалтада байһан, олзологдоһон хүнүүдтэ
эрхэ сүлөө айладхахыемни,
һохор зониие хараатай болгохыемни,
хашуулан дарлуулһан зониие сүлөөдэ табихыемни
Дээдын Эзэн эльгээгээ юм.
19Арад зондоо үршөөлөө хайрлаха сагынь ерээ
гэжэ баһа дуулгахаар намайе эльгээгээ юм».

20Иисус номоо хаажа, мүргэлэй гэрэй нэгэ туһалагшада бусаажа үгөөд, һууба. Мүргэлэй гэр соо байһан хүнүүд булта тэрээн тээшэ хараһаар байгаа. 21«Энэ номһоо минии уншаһан, таанадай дуулаһан зүйл бүхэн мүнөөдэр бэелжэ байна», – гэжэ Иисус тэдээндэ хэлэбэ.

22Бүгэдэ зон Иисус тухай хэлсэбэ, уран һайхан үгэнүүдтэнь гайхалсан: «Энэмнай Иосифой хүбүүн бэшэ аал?» – гэлдэбэ. 23Иисус тэдээндэ хэлэбэ: «Эмшэн, түрүүн өөрыгөө һайнаар аргалжа эдэгээ гэдэг үгэ таанад намда хэлэхэ һанаатайт гэжэ мэдэнэб. Капернаум хотодо гайхамшагта үйлэ хэрэг бүтээһэн тухаймни таанад дуулаат. Тиимэл гайхамшаг хэрэг мүнөө эндээ, түрэһэн нютагтаа бүтээ гэхэтнай гээбы+. 24Таанадта үнэн зүрхэнһөө хэлэхэ байнаб: ямаршье лүндэншые түрэһэн нютагтань тоодоггүй юм!+
25Таанадта нэгэ иимэ ушар хөөрэһүү: лүндэншэ Илиягай ажамидарха үедэ Израильда олон бэлбэһэн эхэнэрнүүд байгаа, тиихэдэ гурбан жэл хахад хура бороо оронгүй, ехэ ган боложо, хүнүүд хаа хаанагүй айхабтар ехэ үлэсхэлэндэ нэрбэгдэһэн юм+. 26Теэд тэдэнэй нэгэндэшье Илия эльгээгдээгүй, харин гансал Сидон нютагай Сарепта хотын бэлбэһэн эхэнэртэл тэрэ эльгээгдээ бшуу. 27Елисей лүндэншын ажамидарха үедэ Израильда һэлхэ бузар үбшэнтэн олон байгаа, теэд тэдэнэй нэгэнэйньшье арюудхагдан эдэгээгүй байхада, Сири уласай Нееман лэ гансаараа эдэгэһэн байгаа».

28Мүргэлэй гэр соо байһан зон Иисусай иимэ юумэ хэлэһые дуулахадаа, уур хилэнсэдэ абтажа, 29байрһаан һүрэн бодоод, Иисусые хотоһоо шэрэжэ гаргаад, хадын орой дээрэ асарба. Назарет хото тэрэ хада дээрэ бодхоогдоһон байгаа. Тиигээд зон Иисусые хада дээрэһээ түлхижэ унагаахаяа забдаба, 30харин Иисус тэдэнэй дундуур хаха эсхэн гаража, өөрынгөө харгыгаар ябашаба+.

Ада шүдхэртэ барюулһан хүн

31•Тиигээд тэрэ Галилей можын Капернаум хото ошожо, суббото бүхэндэ тэндэхи зониие һургадаг болобо+. 32Хүнүүд тэрэнэй номнол шагнахадаа, ехээр гайхадаг һэн, юундэб гэхэдэ, һургаалынь хүнэй зүрхэ сэдьхэл аргагүй татажа байгаа бшуу+. 33Мүргэлэй гэр соо ада шүдхэртэ барюулһан нэгэ хүн байжа: 34«Һэ-ээ! Назаредэй Иисус, ши бидэниие яаха гээбши? Ши маниие үгы хэхэеэ ерээ гүш? Би шамайе мэдэхэб: ши Бурханай нангин Хүбүүнши!» – гэжэ шангаар хашхарба+. 35«Абяа аниргүй болоод, энэ хүнһөө гара!» – гэжэ Иисус ада шүдхэртэ захирба. Ада шүдхэр тэрэ хүниие зоной дунда унагаагаад, халташ гэмтээнгүй, бэеһээнь гаража арилба+.

36Тэндэ байгшад булта ехээр гайхалдажа, бэе бэедээ: «Энэмнай ямархан һургаал гээшэб? Яаһан ехэ эрхэ засагтай, шэдитэ хүсэтэй хүн гээшэб? Ада шүдхэрые гара гэхэдэнь, тэрэнь гаража ябашабал!» – гэлсэбэ. 37Тиигээд лэ Иисус тухай һураг оршон тойронхи нютагуудаар дэлгэрэн тараба.

Иисус олон зониие эдэгээбэ

38•Мүргэлэй гэрһээ гараад, Иисус Симонэй гэртэ оробо. Тэндэ Симонэй хадам эхэ халууржа байгаа. Тэрэниие аргалжа эдэгээхыень Иисусые гуйба ха+. 39Иисус тэрэ үбшэн эхэнэртэ дүтэлжэ, халуунда бэеһээнь гара гэжэ захирба. Халууниинь бууража, эхэнэр дары бодоод, айлшадаа хүндэлжэ ороо һэн.

40Наранай орохо багта элдэб үбшэндэ нэрбэгдэһэн бүхы зоболонтодые түрэлхидынь Иисуста асараа һэн. Иисус үбшэн хүн бүхэнэй дээрэнь гараа табяад лэ эдэгээжэ байгаа. 41Олон хүнүүдэй досооһоо ада шүдхэрнүүд гарахадаа, хашха хуугай табилдан: «Ши Бурханай хүбүүнши», – гэлдэбэ. Ада шүдхэрнүүд тэрэнэй Бурханай табисуурта байһые мэдээ бшуу. Харин Иисус энээн тухай хэлэхыень тэдэниие хорижо байгаа+.

42•Хойто үдэрынь Иисус гэрһээ гаража, нэгэ эзэгүй газарта ошобо. Хүн зон тэрэниие бэдэржэ олоод, өөһэдһөөн табиха дурагүй хажуудаа барижа байлгаба+. 43«Би ондоошье хотонуудаар ябажа, Бурханай хаан түрэ тухай һайн мэдээсэл дэлгэрүүлхэ ёһотой хүм. Бурхан намайе энэ хэрэгээр лэ эльгээгээ ха юм!» – гэжэ Иисус тэдээндэ хэлэбэ. 44Тиигээд Иисус Иудей можын мүргэлэй гэрнүүдээр ябажа, һургаалаа номнобо.

5

Иисус түрүүшынгээ шабинарые шэлэжэ абана

5^1•Нэгэтэ хүн зон олоороо Иисусые тойроод, шахасалдан, Бурханай үгэ номнохыень шагнаба. Иисус тиихэдэ Геннисарет далайн эрьедэ зогсожо байгаа+. 2Далайн эрьедэ хоёр онгосын байхые Иисус хараба. Загаһашад эрье дээрэ гаража, гүльмэеэ угаажа заһана. 3Тэдэ хоёр онгосын нэгэниинь Симонэй байгаа. Иисус тэрэ онгосодо һуужа:

«Эрьеһээ нэгэ бага холо болоё», – гэжэ Симондэ хэлэбэ. Тиигээд онгосоһоо арад зониие һургаба.

4Иисус хэлэжэ дүүргэһэн хойноо: «Гүнзэгы газарта ошожо, загаһа баридаг губшуураа хаягты», – гэжэ Симондэ хэлэбэ+. 5«Багша аа, бидэ бүхэли һүниндөө загаһашалаад, юушье баряагүйбди. Теэд танай хэлээ хада губшуураа хаяһуул даа», – гэжэ Симон харюусаба. 6Загаһашад губшуураа хаяжа, аргагүй ехэ загаһа бариба. Даажа ядаһан губшуурынь таһаржа хахаржа байба. 7Тиигээд тэдэнэр нүгөө онгосынхидоо даллан, ерэжэ туһалхыень дуудаба. Тэдэнь ерэжэ, хоёр онгосоёо загаһаар дүүргэбэ. Тиихэдэнь онгосонуудынь уһанда шэнгэхэһээ нааша болоо бэлэй. 8Иимэ олзотой болоһон Симон Пётр Иисусай урда үбдэглэн һэхэрэн һүгэдэжэ: «Дээдын Эзэн аа, намайе орхижо ошогты! Би нүгэлтэй хүнби», – гэжэ хэлэбэ.

9Иимэ ехэ загаһа бариһандаа Симон болон тэрээнтэй ябаһан бүхы хүнүүд, 10мүн тэрэшэлэн Зэбэдэйн хүбүүд, Симонэй нүхэд Яков Иоанн хоёр гайхажа һүрдэжэ байбад. «Бү ай, ши энээнһээ хойшо загаһа барихын орондо хүнүүдые намда хандуулдаг болохош», – гэжэ Иисус Симондэ хэлэбэ+. 11Онгосоёо эрье дээрэ гаргаад, загаһашад бүхы юумэеэ тэндээ орхижо, Иисусай хойноһоо ябаба.

Иисус үбшэн хүниие эдэгээнэ

12•Иисусай нэгэ хотодо ошоод байхадань, арһанай халдабарита үбшэнтэй хүн ерэбэ. Иисусые хараһаар, урдань газар мүргэн унажа: «Дээдын Эзэн, аа! Хэрбээ ши хүсэбэл, намайе арюудхан эдэгээжэ шадахаш», – гэжэ гуйба+. 13Иисус тэрээндэ гараараа халта хүрэжэ: «Эдэгээхэ хүсэлтэйб, арюун болыш даа», – гэбэ. Тэрэ дороо арһанай халдабарита үбшэниинь эдэгэшэбэ. 14«Энээн тухай хэндэшье юумэ бү дуулгаарай. Зүгөөр санаартанда ошожо, бэеэ үзүүлээрэй, тиигээд эдэгэһэнээ бултанда гэршэлхын тула ши Моисейн зарлигай ёһоор үргэл хээрэй», – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

15Тиибэшье Иисус тухай мэдээсэл бүри холуур таража, арад зон бүри олоороо тэрэниие шагнахаяа, үбшэнөө аргалуулхаяа ерэжэл, ерэжэл байба. 16Харин Иисус өөрөө үе үе болоод лэ эзэгүй газарта ошожо, Бурханда мүргэдэг бэлэй+.

Иисус саа үбшэнтэниие эдэгээнэ

17•Нэгэтэ Галилей болон Иудей можын бүхы нютагуудһаа, Иерусалим хотоһоо ерэһэн фарисейнүүдэй болон Хуули заадаг багшанарай суглараад һуухада, Иисус хүнүүдые һургажа байба. Бурханһаа үгтэһэн шэдитэ хүсөөр Иисус ямаршье үбшэн эдэгээжэ шадаха байгаа+. 18Энэ үедэ саа үбшэндэ дайруулһан нэгэ хүниие шэрдэгтэйнь тэлээд абажа ерэбэ. Үбшэнтэниие гэртэ оруулжа, Иисусай урда табиха гэбэ. 19Теэд хара мянган зоной дундуур оруулха аргагүй байжа, гэрэй орой дээрэ гаража, хушалтыень задалаад, гараһан нүхөөр үбшэнтэнөө шэрдэгтэйнь доошонь буулгажа, Иисусай урда табиба. 20Тэдэнэй аргагүй ехэ этигэлтэй байһыень хаража: «Нүгэлнүүдшни хүлисэгдэбэ, нүхэрни», – гэжэ Иисус тэрэ хүндэ хэлээ бэлэй+.

21Хуули заадаг багшанар болон фарисейнүүд хоорондоо зүбшэжэ: «Энэмнай хэн гээшэб? Бурханиие доромжолжо байнал. Ганса Бурханһаа ондоо хэн хүнэй нүгэл хүлисэдэг юм?» – гэлдэбэ+. 22Иисус тэдэнэй юун тухай бодожо байхые мэдээд: «Юундэ тиигэжэ сэдьхэлдээ бодобот? 23„Нүгэлнүүдшни хүлисэгдэбэ“ гэхэдэ бэлэн хилбар гү, али „Бодоод яба!“ гэхэдэ гү? 24Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй газар дэлхэй дээрэ нүгэл шэбэлнүүдые хүлисэхэ эрхэтэй байһые таанар мүнөө мэдэхэт», – гэжэ Иисус хэлэбэ. Тиигээд саа үбшэнтэй хүндэ хандан: «Бодоод, дэбисхэрээ абаад, гэртээ хари», – гэбэ. 25Тэрэнь хүнүүдэй хараһаар байтар бодоод, хэбтэһэн шэрдэгээ абажа, Бурханиие магтан зальбарһаар гэртээ хариба. 26Хүн зон булта гайхажа сошожо, Бурханаа алдаршуулан: «Гайхалтай юумэ энэ үдэр үзэбэбди даа!» – гэжэ айн һүрдэн үгэлбэд.

Иисус Левийе шэлэжэ абана

27•Энээнэй һүүлээр Иисус газаашаа гарахадаа, алба татааша Левий гэгшын татабари суглуулдаг газартаа һуухыень хараад: «Хойноһоомни яба», – гэбэ. 28Тэрэнь бодожо, бүхы юумэеэ орхёод, Иисусай хойноһоо ябаба.

29Левий Иисусые гэртээ урижа, ехэ һайнаар хүндэлбэ. Тэндэнь Иисустай хамта алба татаашадшье, мүн бусадшье олон хүнүүд һуулсаа+. 30«Юундэ таанад алба татаашадтай, нүгэл хэгшэдтэй хамта эдеэлжэ, ундалжа һуунабта?» – гэжэ фарисейнүүд болон Хуули заадаг багшанар Иисусай шабинарта хандажа, гэмэр-гутар гэлдэбэ+. 31«Элүүр уладта эмшэн хэрэггүй, харин үбшэн хүнүүдтэ хэрэгтэй юм. 32Бурханда хандахыень би үнэн сэдьхэлтэниие бэшэ, харин нүгэл хэгшэдые дуудахаяа ерээ хүнби!» – гэжэ Иисус тэдээндэ харюусаба+.

Масаг сахиха тухай асуудал

33•«Иоаннайшье, фарисейнүүдэйшье шабинар үргэлжэ масаг сахижа, Бурхандаа мүргэжэ байдаг лэ, харин шинии шабинар эдихэ, уухыел мэдэнэл», – гэжэ фарисейнүүд ба Хуули заадаг багшанар Иисуста хэлэбэ+. 34Тиихэдэнь Иисус тэдээндэ харюусаба: «Таанар түрэ хурим дээрэ найрлажа байһан айлшадые хүрьгэн хүбүүнэй байха сагта масаг сахигты гэжэ баадхаха аалта+? 35Зүгөөр хүрьгэн хүбүүниие тэдэнһээ абаад ябаха үдэрэй ерэхэдэнь, тэдэ айлшад масаглахал»+.

36Иисус тэдээндэ иимэ һургаалта үгэнүүдые хэлэбэ: «Хэншье хуушан хубсаһанда шэнэ бүдөөр халааһа табидаггүй бшуу. Тиигэхэ болоо һаа, шэнэ хубсаһаа хахалжа хаяад, хуушандааш тааруулжа шадахагүйл. 37Һая нэрэһэн архияа хуушан туламда хэдэггүйл, хээ һаань, тэрэ архинь эһээд, хуушан туламаа хахалжа, архиньшье, туламыньшье хэндээшье хэрэггүй болохол. 38Шэнэ архиие шэнэ хүхүүртэл юулэхэ ёһотой. 39Хуушан архи уужа үзэһэн хүн шэнэ архи амталха дурагүй байдаг, юундэб гэхэдэ, „хуушан архинь дээрэ“ гэдэг ха юм».

6

Субботын тухай асуудал

6^1•Нэгэ субботодо Иисус шабинартаяа таряалангай газараар үнгэржэ ябаа. Шабинарынь хоолос таһалжа, альган дээрээ үйрүүлээд, орооһыень эдибэ. 2«Субботодо хэжэ болохогүй юумэ юундэ хэнэбта?» – гэжэ фарисейнүүдэй зариманиинь хэлэбэ. 3Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаа һэн: «Давид хаанай хамта ябалсагшадтайгаа үлэсхэлэн ябахадаа юу хэһэн тухайнь таанар уншаагүй аалта? 4Давид хаан Бурханай гэртэ ороод, үргэлэй хилээмэ абажа эдеэд, суг ябаһан хүнүүдтээ үгэһэн байна. Харин санаартанһаа ондоо хэншье тэрэ хилээмэ эдихэ эрхэгүй байгаа». 5Саашань Иисус: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн субботыншье Эзэн мүн», – гэжэ нэмэбэ.

Гар хатанхай хүн тухай

6Иисус баһа нэгэ субботодо мүргэлэй гэртэ орожо, һургаалаа номнобо. Тэндэ баруун гараа хатанхай нэгэ хүн байгаа+. 7Субботодо хатаһан гартай хүниие эмшэлэгшэ аа гү гэжэ Иисусые зэмэлхэ һанаатай Хуули заадаг багшанар болон фарисейнүүд тэрэниие гэтэн ажаглажа байбад+. 8Иисус тэдэнэй хара һанаае мэдэжэ, хатаһан гартай хүндэ хандан: «Бодоод, эндэ хүнүүдэй урда гаража зогсо!» – гэжэ хэлэбэ. Тэрэнь бодоод, зоной урда зогсобо. 9Иисус үнөөхи Хуули заадаг багшанарта болон фарисейнүүдтэ хандажа: «Субботодо бидэ һайн юумэ хэхэ гү, али муу юумэ үйлэдэхэ ёһотой гүбди? Хүнэй ами абарха гү, али һүнөөхэ ёһотой гүбди? Таанад юун гэхэ байнат?» – гэжэ асууба+. 10Тиигээд Иисус тэдэниие бултыень шэртэн хаража, гараа хатанхай хүндэ: «Гараа һарбай!» – гэбэ. Тэрэнэйнь гараа һарбайхада, гарынь эдэгэшэһэн байба. 11Тиихэдэ Хуули заадаг багшанар ба фарисейнүүд галзууралдан, энэ Иисусые яахамнайб гэжэ хоорондоо зүбшэбэ.

Иисус арбан хоёр элшэнэрээ шэлэжэ абаа

12•Тухайлбал, тэрэл үедэ Иисус хадын оройдо гаража, бүхэли һүниндөө Бурхандаа мүргэбэ. 13Үглөөгүүрынь Иисус шабинараа дуудажа, тэдэнэйнгээ дундаһаа арбан хоёрыень шэлэжэ, элшэнэрээр томилбо. 14Тэдэнь хэд бэ гэхэдэ, Симон (Иисус тэрэниие Пётр гэжэ нэрлээ), Андрей (Симон ба Андрей хоёр аха дүүнэр байгаа), Яков, Иоанн, Филипп, Варфоломей,+
15Матвей, Фома, Алфейн Яков хүбүүн, зелотуудай бүлгэмэй гэшүүн Симон,+
16Яковай Иуда хүбүүн, мүн хожомынь урбаһан Иуда Искариот гэгшэд болоно+.

Иисус һургана, номноно, эмшэлнэ

17•Иисус шабинартайгаа хамта хада дээрэһээ буужа, тэгшэ талада тогтобо. Тэндэнь олон шабинарынь, мүн бүхы Иудей можоһоо, Иерусалимһаа, далайн эрьедэ оршодог Тир, Сидон хотонуудһаа тоогүй олон зон сугларба. 18Тэдэ зон Иисусай номнол шагнахаяа, үбшэнһөө аргалуулхаяа ерээ. Мүн ада шүдхэрнүүдтэ баригдаһан хүнүүдшье ерэжэ эмшэлүүлэн эдэгэбэ. 19Тэдэ зон Иисуста гараараа халта хүрэхые оролдоно, юундэб гэхэдэ, тэрээнһээ шэдитэ хүсэн сасаржа, хүн бүхэниие эдэгээжэ байгаа бшуу+.

Баяр жаргал ба уйдхар гашуудалнууд

20Иисус шабинар тээшээ хараад, иигэжэ хэлэбэ:

«Бурханай Һүлдые угаа хүсэгшэд, жаргалтайт,

Бурханай хаан түрэ танай ха юм.

21Мүнөө үлэсхэлэн байгшад, жаргалтайт,

Таанад элбэг дэлбэг эдихэ юумэтэй байхат.

Мүнөө уйлаашад жаргалтайт,

Таанад баярладаг хүхидэг болохот+.

22Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнһээ боложо таанадые хүнүүдэй үзэн ядажа, доромжолоошье һаань, мүргэлэй гэрһээ намнаашье һаань, үнэн нэрыетнай гутаагаашье һаань, таанад жаргалтайт+. 23Мүнөө таанарые үзэн ядагшадай үбгэ эсэгэнэрыньшье урдань лүндэншэдтэ баһал иимэ муугаар хандадаг байһан юм. Тиимэһээ таанадые тиигэжэ доромжолжо, дарамталжа байбалнь, ехэл баясагты, хүхижэ һүрэжэ байгты! Таанад тэнгэридэ агууехэ шагналда хүртэхэ бшуут!+

24Зүгөөр, таанар баяшуул, гашуудал зоболон үзэхэт,

Таанад жаргалаа хүсэд эдлэжэ бараа ха юмта+.

25Мүнөө дуран соогоо садхалан байгаашад,

Таанар үлэн хооһон ябажа, гашуудал зоболон үзэхэт.

Мүнөө энеэлдэжэ ханяалдажа байгаашад,

Уйлаха бархирха сагтнай ерэжэ, зобохот.

26Таанадые бүхы хүнүүдэй аргагүй ехээр магтажа байбалнь, таанар уй гашуудал үзэхэт! Таанадые магтаашадай эсэгэнэрынь хуурмаг лүндэншэдые баһал тиигэжэ магтадаг байгаа бшуу.

Дайсадаа хайрлажа байха тухай

27•Намайе шагнажа байгшад, таанадта иигэжэ хэлэнэб: дайсадтаа дуратай байгты, таниие үзэн ядагшадта һайниие хэгты, 28таниие хараалай муухайгаар хараагшадые юрөөгты, таниие доромжологшодой түлөө зальбарагты+. 29Нэгэ хасарыетнай альгадаһан хүндэ нүгөө хасараа табижа үгэгты, дэгэлыетнай буляажа абаһан хүндэ самсаяа тайлажа үгэгты+. 30Танһаа юумэ эриһэн хүндэ хэрэгтэйень үгэгты, юумыетнай абаа һаань, һөөргэнь бү нэхэгты. 31Бусад хүнүүд танда ямараар хандаһай гэжэ һананабта, тон тэрээндэл адляар таанад өөһэдөө хүнүүдтэ хандагты+. 32Таанадта хайра дуратай зонииел хайрлажа байбалтнай, Бурхан таниие магтаха аал? Нүгэлтэншье өөһэдыень энхэрэн талархадаг хүнүүдтэ дуратай байдаг ха юм. 33Тандал һайниие хэһэн хүнүүдтэ һайниие хэдэг һаатнай, Бурхан тэрэнэйтнай түлөө танда талархаха аал? Нүгэлтэншье өөһэдтэнь һайн хүнүүдтэ һайнаар хандадаг ха юм! 34Бусаажа үгэхэ гэжэ найдаһан хүндөөл юумэ урьһалдаг һаатнай, Бурхан тэрэнэйтнай түлөө танда талархаха аал? Нүгэлтэншье бэе бэедээ юумэ зээлеэр үгэлсэхэдөө, һөөргэнь тэрэнээ бүхэлеэр бусаажа абахаар үгэдэг ха юм. 35Харин таанад дайсадаа энхэрэгты, һайниие хэгты, харюудань юушье хүлеэнгүй урьһаар үгэгты. Тэрэнэйнгээ түлөө агууехэ шагналда хүртэхэт, Дээдын Бурханай үхибүүд байхат. Ашые харюулдаггүй, муу һанаатай хүнүүдтэшье Бурхан энэрхы һайн байдаг бшуу. 36Эсэгынтнай танаа энхэржэ хайрлажа ябадагтал адляар таанадшье бусад зониие энхэржэ хайрлажа ябагты+.

Бусад зониие шүүбэрилэн зэмэлхэ тухай

37•Бусад зониие бү шүүбэрилэн зэмэлэгты, тиигэбэл Бурхан таанадые шүүбэрилэн зэмэлхэгүй. Бусадые бү муушалагты, тиихэдээ өөһэдөө муушалуулхагүйт. Бусадые хүлисэжэ байгты, тиихэдэтнай Бурхан таанадые хүлисэхэ+. 38Бусад зондо юумэ үгэдэг байбалтнай, Бурханшье таанадта үгэжэ байха. Үгэһэн юумэнтнай элбэг дэлбэгээр, хэмжээнһээ үлүүгээр, обогор болоод, хормойдотнай дүүрэн бусажа ерэхэ. Хүндэ ямар хэмжээгээр юумэ үгэнэт, тиимэл хэмжээгээр Бурхан өөһэдтэтнай үгэхэ»+.

39Иисус тэдээндээ иимэ һургаалта үгэнүүдые хэлэбэ: «Һохор хүн һохор хүниие хүтэлэн ябажа шадаха аал? Хоюулаа нүхэ руу унаха бэшэ гү+? 40Шабинь багшаһаа үлүү байхагүй, харин эрдэмдэ һурахадаал, багшынгаа зэргэ боложо шадаха+. 41Нүхэрэйнгөө нюдэндэ байһан гэшүүһэ хараад, өөрынгөө нюдэндэ байһан модо юундэ обёорногүйбши? 42Өөрынгөө нюдэндэ байһан модо харахагүй аад лэ: „Байза, би шинии нюдэндэ ороод байһан гэшүүһэ гаргаһууб“, – гэжэ яажа хэлэхэ болонош? Хоёр нюуртан! Түрүүшээр өөрынгөө нюдэнэй модо гарга, тиигээ һаа, нүхэрэйнгөө нюдэнэй гэшүүһэ яажа гаргахые мэдэхэлши.

Модон болон тэрэнэй үрэ жэмэс тухай

43•Һайн модондо муу үрэ жэмэс ургадаггүй, харин муу модонһоо һайн үрэ жэмэс гарадаггүй. 44Модоной шанарынь үрэ жэмэсээрнь мэдэгдэдэг! Үүргэнэ модондо үзэм жэмэс ургадаггүй, үрмэдэһэ һөөгһөө үзэм жэмэс гарадаггүй. 45Һайн хүн сэдьхэлэйнгээ үнэтэ баялиг сооһоо һайнииень гаргадаг, харин хара һанаатай хүн харата дорой сэдьхэлэйнгээ суглуулбариһаа мууень гаргадаг. Зүрхэ сэдьхэлдэ байһан юумэн хэлэнэй үзүүртэ гарадаг ха юм+.

Хоёр барилгашан тухай

46•Минии зааһанай ёһоор һайн юумэ үйлэдэхэгүй аад, юунэйхиие Дээдын Эзэн, Дээдын Эзэн гэжэ намайе нэрлэнэбта+? 47Намда ерэжэ, һургаалыемни шагнаһан, тэрэниием бэелүүлһэн хүн хэндэ адлиб гэжэ таанадта хэлэжэ үгэһүү. 48Жэшээнь, нэгэ хүн газар гүнзэгыгөөр малтажа, гэрэйнгээ һуури шулуун дээрэ табиба гэе. Ехэ үер боложо, тэрэ гэртэнь уһан эбхэрэн ерэбэшье, һууриһаань хүдэлгэхэгүй, юундэб гэхэдэ, тэрэ гэр һайнаар баригдаһан байна. Һургаалыемни шагнажа, бэелүүлжэ байһан хүн тиимэ гэр баригшада адли. 49Харин һургаалыем шагнаад, тэрэниие дүүргэдэггүй хүн гэрээ шулуун һууригүйгөөр газар дээрэ бариһан хүндэл адли. Уһанай эбхэрэн ерэхэдэ, тэрэ гэрынь дары бутаржа, эбдэржэ һалаха».

7

7^1•Эдэ бүгэдые хүн зондо хэлэһэн хойноо Иисус Капернаум хото ошобо. 2Тэрэ хотодо зуунай нэгэ даргын эгээн шухала хэрэгтэй зарасань хүндөөр үбшэлөөд, үхэхөө хэбтэбэ ха. 3Тэрэ дарга Иисус тухай дуулахадаа, «Манайда ерэжэ, зарасыемни абарыт даа» гэһэн гуйлтатайгаар тэрээндэ еврейнүүдэй ахамадуудые эльгээгээ һэн. 4Ахамадууд Иисуста ерэжэ: «Энэ хүмнай туһа хүргэмөөр һайн хүн юм+. 5Энэ хүн арад зондомнай дуратай юм, манда өөрөө мүргэлэй гэр барижа үгөө юм», – гэжэ ехэтэ гуйба. 6Тиимэһээ Иисус тэдээнтэй ошолсобо. Гэртэнь дүтэлжэ ябахадань, зуунай дарга урдаһаань нүхэдөө эльгээжэ: «Эзэн, бэеэ бү зобоогты даа. Би таниие гэртээ оруулхаар бэшэ ахир дорой амитанби. 7Тиимэһээ би өөрөө танда ошохоёо зүрхэлөөгүйб. Гансал зарлигаа буулгажа хайрлыта, тиибэлтнай зарасамни эдэгэшэхэл. 8Ушарынь хэлэбэл, бишье баһал дээрээ ноёдтой, мүн мэдэлдээ сэрэгшэдтэй хүнби. Тэдэнэйнгээ нэгэндэнь: „Ошо“ гэхэдэм ошодог, нүгөөдэдэнь: „Ерэ“ гэхэдэм ерэдэг, зарасадаа: „Тэрээниие хэ“ гэхэдэм хэдэг юм». 9Иисус энээниие дуулаад, ехээр гайхаба. Тиигээд дахажа ябаһан олон зон тээшэ эрьежэ: «Би израильшуудайшье дунда иимэ һүзэг этигэлтэй хүниие үзөөгүйб», – гэбэ. 10Даргын эльгээһэн хүнүүдэй һөөргөө бусажа ошоходонь, зараса эдэгэшоод байгаа һэн.

Иисус бэлбэһэн эхэнэрэй хүбүүе бодхооно

11Удангүй Иисус Наин хото ошоо һэн. Тэрээниие шабинарынь, мүн хүн зон олоороо дахажа ябаа. 12Хотын хаалгада хүрэхэдэнь, олон зон наһа бараһан хүниие хүдөөлүүлжэ ябаба. Тэрэнь бэлбэһэн эхын ори ганса хүбүүн байгаа. 13Иисус эхыень харахадаа, аргагүй ехээр хайрлажа: «Бү уйла», – гэжэ хэлэбэ+. 14Тиигээд хажуудань ошожо, тэлүүрэйнь ойро хүрэбэ. Тэлэжэ ябаһан хүнүүд зогсоодхибо. Иисус наһа бараһан хүндэ: «Залуу хүбүүн, бодо!» – гэжэ хэлэбэ+. 15Наһа барагшань тэлүүр дээрээ һуугаад, юумэ хэлэжэ эхилээ һэн. Иисус тэрэ хүбүүе эхэдэнь абаашажа үгэбэ.

16Хүн зон бүгэдэ айн һүрдэбэ, Бурханиие алдаршуулан магтаба: «Агууехэ лүндэншэ манай дунда мүндэлбэл, арад зондоо туһалхаяа Бурхан морилжо ерэбэл», – гэлдэбэ+.

17Иисус тухай энэ мэдээсэл бүхы Иудей уласаар, оршон тойронхи газар нютагуудаар тараба.

Уһаар арюудхагша Иоанн тухай

18•Энэ ушар тухай Иоаннда шабинарынь дуулгаба. 19Иоанн хоёр шабияа дуудажа: «Ерэхэ ёһотойнь ши гээшэ гүш, али бидэ ондоое хүлеэхэ ёһотой гүбди гээд һуража ерэгты», – гэжэ тэдэнээ Иисуста эльгээбэ+. 20Тэдэнь Иисуста ерээд: «Бурханһаа заларжа ерэхэ ёһотойнь та гээшэ гүт, али бидэ ондоое хүлеэхэ гүбди гээд мэдэжэ ерэхыемнай Уһаар арюудхагша Иоанн танда эльгээгээ», – гэжэ хэлэбэ. 21Эгээл энэ үедэ Иисус олон хүнүүдые үбшэ хабшанһаань эдэгээбэ, ада шүдхэрнүүдһээнь сүлөөлбэ, олон һохор хүниие хараатай болгобо. 22Иисус Иоаннай шабинарта хандажа: «Һохор хүнүүдэй дахин харадаг болоһые, дохолон хүнүүдэй ябадаг болоһые, арһанай халдабарита үбшэнтэй хүнүүдэй арюудхагдаһые, дүлии хүнүүдэй һонор болоһые, үхэһэн хүнүүдэй үндын бодоһые, үгытэй хүнүүдэй Бурханай хаан түрэ тухай номнол дуулаһые, хараһанаа, мүн дуулаһанаа Иоаннда ошожо хэлэгты. 23Нам тушаа һэжэг түрөөгүй хүн жаргалтай юм», – гэжэ хэлэбэ+.

24Иоаннай шабинарай ябаһан хойно Иисус арад зондоо Иоанн тухай хэлэжэ оробо: «Иоаннда сүл губи руу ошоходоо, ямархан юумэ харахаяа найдаабта? Һалхинда найгалзажа байһан хулһа харахаяа гү+? 25Таанар юу үзэхэеэ тиишэ ошообта? Зөөлэн хубсаһа үмдөөд ябаһан хүниие гү? Теэд ялагар салагар, үзэсхэлэн һайханаар хубсалһан хүнүүд хаанай ордонуудтал ажаһуудаг ха юм. 26Таанар юу үзэхэеэ тиишэ ошообта? Лүндэншые гү? Тиимэ даа, тиихэдэ таанад лүндэншэһөө дээгүүр хүниие хараалта гэжэ таанарта хэлэнэб+. 27Нангин Бэшэг соо: „Шинии ябаха харгы бэлдэхыень би түрүүндэшни өөрынгөө Эльгээмэлые ябуулнаб“, – гэжэ Бурхан Иоанн тухай хэлэнэ+. 28Иоаннһаа агууехэ хүн эхын умайһаа түрөөгүй юм. Зүгөөр Бурханай хаан орондо байгшадай эгээлэй багань Иоаннһаа ехэ юм»+.

29Иоаннай һургаһан ёһоор уһаар арюудхуулһан бүхы зон, тэрэнэй тоодо алба татаашадшье, Иисусай хэлээшые шагнаад, Бурханиие алдаршуулба+. 30Харин Иоаннай һургаһанай ёһоор уһаар арюудхуулхаһаа арсаһан фарисейнүүд болон Хуули заадаг багшанар Бурханай айладхаһан зарлигые дуулаха дурагүй байба.

31Иисус үргэлжэлүүлэн хэлэбэ: «Зай, энэ оршон үеын зониие хэд юудтэй жэшэлтэйб, юрэдөө эдэнэр хэдтэй адли гээшэб? 32Эдэнэр газаа һууһан үхибүүдэй:

„Бидэнэй жэмбүүрээр наадахада,
таанар хатараагүйт.
Бидэнэй гунигтай дуу дуулахада,
таанар уйлаагүйт“, – гэжэ
бэе бэедээ хэлэһэндэл адли юм.

33Иоаннай ерэхэдээ, хилээмэ эдидэггүй, архи уудаггүй байхадань, таанар тэрэниие „ада шүдхэртэ барюулһан хүн“ гэбэт+. 34Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй ерээд, юумэ эдидэг, дарһа болгодог байхадань, таанар „Харыт, энэмнай эдимэр, архиншан, алба татаашадай, нүгэл хэгшэдэй нүхэрынь байнал“ гэбэт+. 35Тиигэбэшье Бурханай сэсэн мэргэниинь үри хүүгэдээрнь баталагдадаг юм».

Симон гэдэг фарисейн гэртэ

36•Нэгэ фарисей Иисусые үдын хоолдо гэртээ уриба. Иисус гэртэнь орожо, хоол барихаяа һууба. 37Хотын зоной дунда нүгэлтэй гэжэ суурхаһан нэгэ эхэнэр Иисусые фарисейндэ хоол барина гэжэ дуулаад, шабар домбо соо һайхан хангалтай тоһо абажа ерээ. 38Тиигээд Иисусай ара талада хүлдэнь һуугаад, уйлажа байгаад, нюдэнэйнгөө нулимсаар хүлыень угааба, толгойнгоо үһөөр аршан, таалан, һайхан хангалтай тоһо хүлдэнь түрхибэ. 39Гэртээ Иисусые уриһан фарисей иигэжэ байһыень хараад: «Энэ хүн үнэхөөрөө лүндэншэ байгаа һаа, хүлыень ямар эхэнэрэй хүрэжэ байһые мэдэхэл һэн даа; нүгэлтэй эхэнэр байна гэжэ тухайлхал һэн даа», – гэжэ зосоогоо бодобо+. 40Теэд Иисус тэрээндэ: «Симон, би шамда нэгэ юумэ хөөрэһүү», – гэбэ. «Хөөрыш даа, багша», – гэжэ Симон харюусаба. 41«Нэгэ хүн хоёр хүндэ мүнгэ урьһалаа һэн ха: нэгэндэнь – табан зуун динари[*], нүгөөдэдэнь – табин динари+. 42Тэдэ хоёрой үриеэ бусааха аргагүй байһыень ойлгоод, мүнгэ урьһалагша хоюулыень хүлисөө һэн. Үрииень хүлисэгшэдэ тэдэ хоёрой алиниинь үлүү ехээр энхэрхэ байнаб?» – гэжэ Иисус һураба+. 43«Ехэ үритэй байжа хүлисүүлһэн хүниинь ааб даа гэжэ һананаб», – гэжэ Симон харюусаба. «Зүб хэлэнэш», – гэжэ Иисус хэлэбэ. 44Тиигээд эхэнэр тээшэ эрьелдэн, Симондэ хэлэбэ: «Энэ эхэнэрые харана гүш? Танайда ороходом, ши хүл угааха уһа үгөөгүйш, харин энэ эхэнэр нюдэнэйнгөө нулимсаар хүлыем угаагаад, үһөөрөө аршаа. 45Ши намайе таалаагүйш, харин энэ эхэнэр танайда орохоһоом хойшо хүлыем таһалгаряагүй таалажа байгаа. 46Ши толгойем оливай тоһооршье түрхеэгүйш, харин энэ эхэнэр үнэтэй хангалтай ургамалай тоһоор хүлыем түрхеэ. 47Энэ эхэнэрэй хэһэн олон нүгэлынь хүлисэгдөө. Тиимэһээл энэ намайе иимэ ехээр энхэржэ хайрлажа байна. Зүгөөр багаар хүлисүүлэгшэд бирагүйхэн энхэрэл хайра үзүүлдэг юм». 48Тиигээд Иисус эхэнэртэ: «Нүгэлшни хүлисэгдэбэ», – гэжэ хэлэбэ+. 49Бэшэ айлшадынь доро дороо: «Нүгэл хүлисэжэ байдаг энэ хүмнай хэн гээшэб?» – гэжэ бодобо. 50«Этигэлшни шамайе абарба, амгалан мэндэ ябыш даа», – гэжэ Иисус үнөөхи эхэнэртэ хэлэбэ+.

8

Иисуста туһалдаг эхэнэрнүүд тухай

8^1Удаань Иисус хото турануудаар, хүдөө нютагуудаар ябажа, Бурханай хаан түрэ тухай Һайн мэдээсэл номнобо. Тэрээнтэй хамта арбан хоёр шабинарынь ябалсаа+. 2Мүн Иисусаар үбшэн зоболонгоо эдэгээлгүүлһэн, ада шүдхэрнүүдээ намнуулһан хэдэн эхэнэрнүүд тэрээнтэй ябалсаа гэбэл: бэеһээн долоон ада шүдхэр гаргуулһан Мария Магдалина,+
3Ирод хаанай түшэмэл Хуза гэгшын Иоанна һамган, Сусанна болон бусад олон хүнүүд ябалсаба. Тэдэ эхэнэрнүүд Иисусые, шабинарыень тэдхэжэ байгаа+. 4•Нэгэтэ хото бүхэнһөө хүн зоной олоороо суглархада Иисус иимэ һургаалта үгэнүүдые хэлэбэ: 5«Нэгэ таряашан таряа тарихаяа гараба. Үрэһэеэ сасахадань, зариманиинь харгын хажууда унажа гэшхүүлбэ, шубууд тэдэнииень тоншобо гэхэ. 6Зарим үрэһэниинь шулуутай газар унажа, бултайгааш һаа, шииг нойтогүйдэжэ, гандашаба. 7Бэшэ зарим үрэһэниинь үүргэнын дундуур унажа, тэндэнь ехээр ургаһан буртаг үбһэндэ даруулшаба. 8Зарим үрэһэниинь үрэжэлтэй газарта унажа бултайгаад, һайн ургаса үгэбэ: тариһан үрэһэнһөөнь зуу дахин ехэ ургаса гараба». Түгэсхэлдэнь Иисус: «Шэхэтэй юм һаа, анхарагты», – гэһэн үгэнүүдээр хөөрөөгөө дуусхаба+.

Һургаалта үгэнүүдэй зорилго

9•«Энэ һургаалта үгэнүүдтнай ямар удхатай юм?» – гэжэ шабинарынь Иисусһаа һурабад. 10«Бурханай хаан түрэ тухай гүн нюусанууд таанадтал тайлбарилагдана, харин бусад хүнүүдтэ һургаалта үгэнүүдээр лэ хэлэгдэнэ. Тиимэһээ тэдэнэр хаража, шагнажа байһан мүртөө үнэн удхыень ойлгодоггүй+.

Иисус таряашан тухай һургаалта үгэнүүдые тайлбарилна

11Эдэ һургаалта үгэнүүдэй удха иимэ: үрэһэн гээшэнь Бурханай үгэ мүн+. 12Харгын хажууда унаһан үрэһэн гээшэнь – Бурханай номнол үгэнүүдые шагнагшад мүн, теэд удаань шолмос ерэжэ, ойлгоһон юумыень сэдьхэлһээнь ходолжо абаашана, тиихэдэнь тэдэ хүнүүд этигэхэеэ болижо, абарагдахагүй болоно. 13Шулуутай газарта унаһан үрэһэн гээшэнь – номнол үгэнүүдые шагнаад, тэрэниие ойлгожо баярлабашье, тэрэ үгын сэдьхэлдэнь гүнзэгы үндэһэлөөгүй ушарһаа тиимэ хүнүүд саг зуура һүзэглэбэшье, хатуу бэрхэ сагай ерэхэдэ һүзэглэхэеэ болишодог+. 14Үүргэнэ соо унаһан үрэһэн гээшэнь – номнол үгэнүүдые шагнабашье, урдынхидаал адли хубиингаа хэрэгтэ дашуурһаар, эд зөөриин барлаг болоһоор, бэеэ жаргуулха шуналда абтаһаар ямаршье аша үрэ асарангүй һалагшад тухай хэлэгдэнэ+. 15Үрэжэлтэй газарта унаһан үрэһэн гээшэнь – номнол үгэнүүдые шагнажа, сэдьхэлдээ бүхөөр хадагалжа, тэсэбэритэй ябажа, аша үрэ асарагшад тухай хэлэгдэнэ+.

Гэрэл туяа тухай

16Зула аһаагаад, хэншье тэрэнээ амһартаар бүглэдэггүй, орон дороо табидаггүй, харин ороһон хүнэй гэрэлыень харахын тула табюур дээрэ табидаг ха юм+. 17Эгээл тэрээн шэнги элидэ гараагүй далда юумэн байхагүй, мэдээжэ болоогүй нюуса байхагүй+. 18Таанар анхаралтайгаар шагнагты! Ушарынь юуб гэбэл, юумэтэй байһан хүндэ нэмэгдэжэ үгтэхэ. Юумэгүй байһан хүнһөө өөртэнь бии гэжэ һанаһан һүүлшын юумэнииньшье абтаха».

Иисусай эжы, аха дүүнэр тухай

19•Эжынь, дүүнэрынь Иисуста ерэбэ. Хара мянган зоной байһан дээрэһээ өөртэнь ойртожо шадабагүй+. 20«Эжышни, дүүнэршни шамтай уулзахаяа ерээд, газаа байна», – гэжэ хүнүүд Иисуста дуулгаба. 21«Бурханай үгэ шагнажа, тэрэ үгөөр ябагшад хадаа эжымни, аха дүүнэрни гээшэ», – гэжэ Иисус харюусаба+.

Иисус далайн шуурга номгоруулна

22•Нэгэтэ Иисус шабинартаяа онгосодо һууба. «Далайн нүгөө эрьедэ гараябди», – гэжэ тэрэ хэлээ. Тиигээд тэдэнэр эрьеһээ холодобо+. 23Онгосоор тамарха зуураа Иисус унташаба. Гэнтэ ехэ шанга һалхин буужа, онгосо руунь уһан орожо, шэнгэхэ аюул тохёолдоо һэн ха. 24Шабинарынь Иисусые һэреэжэ: «Багша! Багша! Уһанда шэнгэжэ хосорхоёо байналди!» – гэбэд. Иисус һэреэд, дошхорһон һалхиие, долгитоһон уһые хорибо. Тиихэдэнь далай аалин номгон болошобо. 25«Таанарай этигэлтнай яашоо гээшэб?» – гэжэ Иисус шабинарһаа һураба. Тэдэнь ехээр гайхаһан, һүрдэһэн амитад: «Энэ һалхи, уһанда захиралта үгэжэ, мэдэлдээ оруулдагнай Хэн гээшэб?» – гэжэ хоорондоо хэлсэбэ.

Иисус ада шүдхэрнүүдтэ барюулһан хүниие эдэгээбэ

26•Тэдэнэр онгосоороо Галилей далайн нүгөө эрьедэ оршодог Гераса хотын тушаа тамаржа ерэбэ. 27Иисусай онгосоһоо буужа эрье дээрэ гарахада, досоогоо ада шүдхэрнүүдтэй хотын нэгэ хүн дайралдаба. Тэрэ хүн үнинэй хубсаһа хунар үмдэхэеэ, гэртэ байхаяа болёод, агы соохи үхээриин газарта байрладаг һэн ха. 28Иисусые хараһаар тэрэ хүн хашха хуугай табяад, хүлдэнь унажа: «Иисус, Дээдын Бурханай Хүбүүн, би танда ямар хамаатай хүнбиб? Намайе бү зобоогыт даа, ехэтэ гуйнаб!» – гэжэ ори дуу табиба+. 29Юундэ тиигээб гэхэдэ, Иисус тэрэ хүн сооһоо үтэр гара гэжэ ада шүдхэртэ захираа бшуу. Тэрэ хүнэй досоонь ада шүдхэр оло дахин шэгэжэ ородог байгаа бшуу. Хүнүүд тэрэ зоболонтые хүлеэдшье, гэнжэдэ һуулгаадшье, харууһалаадшье ядалсаа һэн. Досоонь ороһон ада шүдхэр гэнжыень таһа татаад, тэрээниие эзэгүй хооһон газарта намнажа абаашадаг байгаа. 30«Нэрэшни хэн бэ?» – гэжэ Иисус тэрээнһээ һураба. «Үй түмэн», – гэжэ тэрэ харюусаба. Юундэб гэхэдэ, тоогүй олон ада шүдхэрнүүд тэрэ хүнэй досоонь орожо, шэгэшоод байгаа бшуу. 31«Маниие тамын оёоргүй нүхэ руу оро гэжэ бү баалыт даа», – гэжэ ада шүдхэрнүүд Иисусые гуйжа оробо. 32Ехэ һүрэг гахай хадада бэлшэжэ ябаа. «Тэдэ гахайнуудта шэгэжэ орохыемнай зүбшөөгыт даа», – гэжэ ада шүдхэрнүүд Иисусые гуйба. Иисус зүбшөөгөө һэн. 33Хүнэй бэеһээ гараад, ада шүдхэрнүүд гахайнууд руу оробо. Гахайн һүрэг гүйлдэжэ, эгсэ эрье дээрэһээ далай руу һүрэжэ, уһанда шэнгэшэбэ.

34Гахай адуулагшад тиимэ юумэ хараад, тэндэһээ гүйлдэжэ, хото хүдөөгөөр үзэһэн ушар тухайгаа хөөрэбэ. 35Юунэй болоһые харахаяа хүн зон ерэхэдээ, ада шүдхэрөө гаргуулжа, элүүр ухаантай, эдэгэһэн хүнэй хубсаһа хунараа үмдэнхэй, Иисусай хүлдэ һуужа байхые хараад, айн һүрдэбэ+. 36Досоогоо ада шүдхэртэй хүнэй яажа эдэгэхые хараһан хүнүүд ерэһэн зонтой һониноороо хубаалсаба. 37Тэнсэлгүйгөөр айн һүрдэһэн Герасын бүхы зон Иисусые нютагһаань гаража ябахые гуйба. Иисус онгосодоо һуужа, Галилейдээ бусаба+. 38Досооһоо ада шүдхэрнүүдээ гаргуулһан үнөөхи хүниинь суг ябалсахаар зүбшөөл гуйба. Теэд Иисус тэрэниие абангүй: 39«Гэртээ хари, Бурханай хэды ехэ юумэ бүтээһэн тухай хүн зондо хөөрэ», – гэжэ хэлэбэ. Тэрэ хүн Иисуста аргалуулһан тухайгаа бүхы хотоор ябажа хөөрэбэ.

Амяа табижа байһан басаган ба үбшэн эхэнэр тухай

40•Иисусай бусажа ерэхэдэнь, үнинэй хүлеэжэ байһан арад зон тэрэниие баяртайгаар угтаба. 41Нэгэ Иаир гэжэ нэрэтэй мүргэлэй гэрэй даргань Иисуста ерээ һэн. Тэрэ хүн Иисусай хүлдэ унан мүргэжэ: «Манайда морилжо хайрлыт даа», – гэжэ гуйба+. 42Юундэ тиигээб гэхэдэ, тэрэнэй арбан хоёртойхон ори ганса басаганиинь ехээр үбшэлөөд, үхэхэ туйлдаа хүрэһэн байгаа.

Иисусай тэрэ айлда ошожо ябахада, тэрэниие тойроод хүн зон олошорбо. 43Нэгэ эхэнэр арбан хоёр жэлдэ шуһа гоожоод тогтодоггүй ушарһаа ехээр зобожо байгаа. Эмшэдтэ аргалуулжа, хамаг зөөри зөөшэеэ бараашье һаа, тэрэ эдэгээгүй ябаа. 44Тэрэ эхэнэр Иисусай араһаа ерэжэ, хубсаһандань гараараа халта хүрэбэ ха. Тэрэ дороол шуһаниинь тогтошобо+. 45«Хэн намайе хүрөөб?» – гэжэ Иисус һураба. Тэндэ байһан хүнүүдэй бил хүрөөгүйб гэжэ булта хэлэхэдэнь, Иисустай суг ябаһан Пётр болон бусад шабинарынь: «Таниие тойроод байһан зон эндэ тэндэһээтнай түринэл. „Хэн намайе хүрөөб“ гэжэ юундэ асуугаа юмта?» – гэбэ. 46«Үгы даа, нэгэл хүн намайе хүрөө. Бэеһээмни элшэ хүсэнэй гарахые мэдэрээб», – гэжэ Иисус хэлэбэ+. 47Нюужа шадахагүйгөө ойлгоһон тэрэ эхэнэр Иисусай ойро шэшэрэн ерэжэ, хүлдэнь унаад, Иисуста юундэ хүрэһэнөө, хайшан гэжэ тэрэ дороо эдэгэһэнээ бүхы зондо дуулгаба. 48«Басаган, этигэлшни шамайе абараа. Амгалан тайбан ябаарай», – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

49Иисусай иигэжэ хэлэжэ байхада, мүргэлэй гэрэй даргада нэгэ хүн ерэжэ: «Басаганшни наһа барашабал даа. Багшые үшөө зобоогоод яахабши даа», – гэбэ ха. 50Харин ерэһэн хүнэй хэлэһые дуулаһан Иисус: «Бү ай. Этигээд лэ бай, басаганшни элүүр мэндэ байха», – гэжэ Иаирта хэлэбэ. 51Тэрэ айлда ерэжэ, сугтаа ябаһан хүнүүдһээ гансал Пётр, Иоанн, Яков болон тэрэ басаганай эхэ эсэгэ хоёрто орохыень зүбшөөгөөд, ондоо нэгэшье хүниие оруулбагүй+. 52Хүн зон булта басагые алдаһандаа шаналжа, үбсүүгээ альгадан уйлалдажа байгаа.

«Бү бархиралдагты. Энэ басаган наһа бараа бэшэ, миин лэ унтажа байна», – гэжэ Иисус хэлэбэ+. 53Басагые үхэшөө гэжэ мэдэжэ байһан зон Иисусые наада барин энеэлдэбэ. 54Иисус үнөөхи басагые гарһаань баряад: «Басаган, бодо даа!» – гэжэ шангаар хэлэбэ+. 55Басаган амидыржа, тэрэ дороо бодобо. Басагаяа эдеэлүүлхыень Иисус захиба. 56Басаганай аба эжы хоёр гайхахын ехээр гайхаа һэн. Зүгөөр энэ болоһон ушар тухай хэндэшье бү хэлэгты гэжэ Иисус тэдээндэ захиба+.

9

Арбан хоёр элшэнэртээ захяа заабари үгэнэ

9^1•Иисус арбан хоёр шабияа дуудажа, бүхы ада шүдхэрнүүдые даран гаргаха, үбшэнүүдые аргалха хүсэ шадабари, эрхэ засаг тэдэндээ олгобо+. 2Удаань Бурханай хаан түрэ тухай номнохыень, үбшэнтэниие эдэгээхыень тэдэнээ эльгээбэ. 3«Харгыдаа тулга таягшье, туулмаг сүүмхэшье, эдихэ юумэшье, мүнгэшье, һэлгэхэ хубсаһашье, бүри юушье бү абагты. 4Шэнэ газар ерээд, ямар айлда буунабта, тэрэ нютагһаа гаража ошотороо тэрэл айлдаа байгты. 5Харин таанадые хүн зоной хүлеэжэ абахагүй байбалнь, хотоһоонь гарахадаа, хүлдэтнай халдаһан тооһо һэжэрэн дурагүйлхэһэнөө мэдүүлээрэйгты», – гээд Иисус захиба+. 6Тиин шабинарынь хүдөө нютагуудаар ябажа, Һайн Мэдээсэл номнобо, ябаһан газартаал үбшэнтэниие эдэгээбэ+.

Иродэй мэгдэһэн сошоһон тухай

7•Боложо байһан эдэ ушарнууд тухай дуулаад, Ирод хаан ехэл сошожо мэгдэбэ, юундэб гэхэдэ, нэгэ зариман Иоанн үхэһэнөө амидыраа гэжэ хэлсээ+. 8Нүгөө зариман Илия ерээ гэлдээ, баһа бусад зониинь эртэ урдын лүндэншэдэй нэгэн амидыраа гэжэ хэлсээ. 9«Би Иоаннай тархи таһалуулаа бэлэйлби. Теэд хүн зоной анхарал иигэжэ татажа байһан энэ хэн гээшэб?» – гэжэ Ирод хэлээд, Иисустай уулзахаяа һанаа һэн ха+.

Иисус таба мянган хүниие эдеэлүүлжэ садхааба

10•Элшэнэр Иисуста бусажа ерээд, юу хэһэн тухайгаа хөөрэбэ. Иисус тэдэнээ дахуулжа, бусадһаа холодон, Бетсаида гэжэ хото ошобо+. 11Теэд арад зон хайшаа ошоһыень мэдээд, хойноһоонь дахабад. Иисус тэдэниие һайнаар угтажа, Бурханай хаан түрэ тухай айладхаба, бэе муутайшуулые аргалжа эдэгээбэ.

12Нара орохо дүхэжэ байхада арбан хоёр шабинарынь Иисуста ерэжэ: «Бидэ мүнөө эзэгүй сүл газарта байнабди, дахажа ябаһан эдэ олон зоноо хажуугаархи тосхон, хүдөө нютаг руу эльгээгты, тэндэ хонохо, эдеэлхэ газараа олог лэ», – гэбэд. 13«Таанад өөһэдөө эдэ зондо эдихэ юумэ үгэгты», – гэжэ Иисус шабинартаа хэлэбэ. «Бидэ оройдоол табан монсогор хилээмэтэй, хоёр загаһатай байнабди. Эдэ зондо эдихэ юумэ худалдажа абаагүй һаа, бултандань хүртэхэгүйл», – гэжэ тэдэнь харюусаба. 14Табан мянга шахуу ганса эрэшүүл тэндэ ябалсаа бшуу.

«Эдэ зониие таби-табин хүнөөр бүлэглүүлэн һуулгагты!» – гэжэ Иисус шабинартаа хэлэбэ. 15Тэдэнь бүхы зониие бүлэг бүлэгөөрнь таһалжа һуулгаба. 16Иисус тэрэ табан монсогор хилээмэ, хоёр загаһа абаад, тэнгэри өөдэ шэртэн, Бурханда баяр баясхалан хүргөөд, хилээмэ загаһаяа хухалаад лэ, зондо хубаахыень шабинартаа дамжуулба. 17Хүнүүд булта эдеэлжэ садаа. Үлөөдэһыень суглуулхадань, арбан хоёр түрсүүг болоо һэн.

Иисус гээшэмнай хэн бэ?

18•Нэгэтэ Иисусай гансаараа Бурханда зальбаржа байхада, тэрээндэ шабинарынь ерэбэ. «Намайе арад зон хэн гэжэ һанана хаб?» – гэжэ Иисус тэдэнһээ һураба. 19«Зариман таниие Уһаар арюудхагша Иоанн гэлсэнэ, нүгөө зариман Илия гэлсэнэ, харин бусадынь эртэ урдын лүндэншэдэй нэгэниинь амидыраа гэжэ һанана», – гээд шабинарынь харюусаба+. 20«Таанар намайе хэн гэжэ һананабта?» – гэжэ Иисус һураба. «Бурханай табисуурташ гэжэ һананабди», – гэжэ Пётр харюусаба+.

Иисус зобохо, үхэхэ тухайгаа хэлэнэ

21•«Энээн тухай хэндэшье ама бү гарагты», – гэжэ Иисус шабинартаа хатуугаар захиба. 22Тиигээд үшөө хэлэбэ: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн аргагүй ехээр зобохо, ахамадууд, ахамад санаарта болон Хуули заадаг багшанар тэрээнһээ арсаха. Тэрээниие алаха, теэд гурбадахи үдэртөө тэрэ дахин амидырха»+.

23Тиигээд Иисус бүхы хүнүүдтэ хандажа хэлэбэ: «Намтай ябалсаха дуратай хүн өөр тухайгаа бодохоёо болёод, үдэр бүхэн хэрээһэеэ үргэлөөд[*], хойноһоомни яба+. 24Ушарынь хэлэбэл, ами наһаяа абарха һанаатай хүн тэрэнээ алдаха, харин минии түлөө ами наһаяа үгэбэл, тэрэнээ абарха. 25Хүн бүхы дэлхэйе олзолоод, харин ами бэеэ һүнөөһэн гү, али гэмтээһэн байбал, ямар ашаг олзотой байхаб даа+? 26Намһаа, минии һургаалһаа эшэбэлтнай, би, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хожом өөрынгөө, Эсэгынгээ, мүн Бурханай Эльгээмэлнүүдэй алдар нэрэ нэрлүүлэн, энэ дэлхэйдэ ерэхэдээ, таанадһаа өөрөөшье эшэхэб+. 27Эндэ байгшадай зариман Бурханай хаан түрэ үзөөгүйдөө үхэхэгүй гэжэ таанадта үнэн зүрхэнһөө хэлэхэ байнаб!»+

Иисусай бодото алдар

28•Иигэжэ хэлэһэнэйнгээ һүүлээр найма хоноод, Иисус Пётр, Иоанн, Яков гурбые абаад, Бурхандаа зальбархаяа хадын оройдо гараба+. 29Мүргэжэ байхадань, Иисусай шэг шарай гэнтэ хубилжа, хубсаһаниинь ялалзан, саб сагаан болошобо. 30Гэнтэ Иисустай хөөрэлдэжэ байһан хоёр хүн харагдаба. Тэдэ Моисей Илия хоёр байгаа. 31Тэнгэриин алдараар толорон бии болоһон тэдэ хоёр Иерусалим хотодо Иисусай нүгшэлэй ямар удхатай байха тухай хэлээ. 32Пётр болон нүгөө хоёрынь бүхөөр унтажа байһанаа гэнтэ һэрин гэхэдээ, Иисусай һүр жабхаланта байдалые, мүн хажуудань хоёр хүнэй зогсохые хараба. 33Тэдэ хоёрой Иисустай хахасажа байхада: «Багша! Эндэ байхадамнай манда ямар һайн гээшэб! Гурбан майхан бодхоое, нэгыень шамда, нэгыень Моисейдэ, үшөө нэгыень Илияда», – гэжэ Пётр юун гэжэ байһанаа өөрөөш мэдэнгүй дуугаржархиба. 34Тиигэжэ Пётрой хэлэһээр байтарынь үүлэн буужа, тэдэниие һүүдэрээрээ хушаба. Үүлэндэ хушагдахадаа, тэдэнэр айжа абаба. 35«Энэ минии шэлэжэ абаһан Хүбүүн юм! Тэрэнэй үгөөр ябагты!» – гэжэ абяан үүлэн сооһоо хэлэбэ+. 36Тэрэ абяанай дуулдахаяа болиходо харахадань, Иисус гансаараа байба. Пётр, Иоанн, Яков гурбан тиихэдэ хараһан үзэһэнөө нюужа, хэндэшье хэлэбэгүй.

Иисус ада шүдхэртэ барюулһан хүбүүе эдэгээбэ

37•Үглөөдэрынь Иисусай гурбан шабитаяа хадаһаа буухада, тэдэниие ехэ олон зон угтажа байгаа. 38Зоной дундаһаа гэнтэ нэгэ хүн Иисуста хандажа хашхарба: «Багша аа, минии хүбүүе үзэжэ үгыт даа, би таниие ехэтэ гуйнаб. Энэ ори ганса хүбүүмни юумэл! 39Ада шүдхэрэй добтолходо, энэ хүбүүмни гэнтэ хашхаран хуугайлна, шүрбэһэниинь таталдажа, амаараа хөөһэ бурана, шадал тэнхээнь барагдажа, ехээр ядарһанайнь лэ һүүлээр тэрэ ада шүдхэр тэрэниие орхижо ошоно. 40Ада шүдхэрые гаргажа үгыт гэжэ шабинарыетнай гуйһамни, шэгэһэн ада шүдхэрые тэдэ даража шадаагүй». 41«Этигэл һүзэггүй, забхай ябадалтай зон аа! Үшөө хэды шэнээн таанадтай байхабиб? Үшөө хэды болотор таанадые тэсэжэ байхабиб? Хүбүүгээ абаад ерэ!» – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ. 42Хүбүүнэй дүтэлжэ ябахада, шэгэһэн ада шүдхэр тэрэниие газарта унагаагаад, шүрбэһыень таталдуулжа оробо. Харин Иисус ада шүдхэрые хорижо, хүбүүе эдэгээгээд, эсэгэдэнь тушааба+. 43•Бурханай агууехэ хүсэ шадалые хараһан бүгэдэ зон гайхалдаа һэн.

Иисус дахин үхэхэ тухайгаа хэлэнэ

Иисусай бүтээһэн шэдитэ үйлэ хэрэгүүдтэ хүн зоной гайхан ханажа байхада: 44«Хэлэхэ юумыемни бүхөөр хадуужа абагты: Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүнүүдэй гарта тушаагдахань», – гэжэ Иисус шабинартаа хэлэбэ+. 45Теэд шабинарынь хэлэһэн үгэнүүдэйнь удха ойлгобогүй, юундэб гэхэдэ, үнэн удха тэдэнһээ далдалаатай байгаа бшуу. Тиигээдшье тайлбарилан багшаһаа һурахаяа зүрхэлбэгүй+.

Хэн агууехэб?

46•Тиигэжэ байтараа, хэмнай агууехэб гэжэ шабинарынь доро дороо бодобо. 47Тэдэнэйнгээ һанал бодол мэдэһэн Иисус нэгэ үхибүүе абажа, хажуудаа байлгаад, 48тэдээндээ хэлэбэ: «Минии нэрээр энэ үхибүүе тогтоожо абаһан хүн намайе тогтоожо абаһан болоно, намайе тогтоожо абаһан хүн намайе иишэ эльгээһэн Бурханиие тогтоожо абаһан болоно. Юундэб гэхэдэ, таанадай эгээн даруу номгонтнай эгээл агууехэтнай гээшэ»+.

Иисусай талада, мүн тэрээндэ эсэргүү талада байһан зон тухай

49«Багша аа, шинии нэрээр ада шүдхэрнүүдые дарадаг хүниие бидэ хараабди. Тиин маанадаар суг ябалсаагүй юм хадань бидэ тэрэниие хорёобди», – гэжэ Иоанн хэлэбэ+. 50«Хорихо гэжэ бү оролдогты! Танда эсэргүүсээгүй хүн танай талада байна», – гэжэ Иисус Иоаннда болон бусад шабинартаа хэлэбэ+.

Самаряан тосхонойхин Иисусые угтажа абахаяа һэдэбэ

51Тэнгэридэ абтаха сагайнгаа ойртожо байхада Иисус Иерусалим хото ошохо гэжэ хатуугаар шиидэбэ+. 52Түрүүлэн тэрэ хэдэн түлөөлэгшэдөө хэрэгтэй бүхы юумэ бэлдэжэ байхаарнь самаряан тосхон эльгээбэ+. 53Теэд Иисусай Иерусалим хото ошожо байһые мэдэһэн тосхонойхид тэрэниие угтажа абахаяа һэдээ бэлэй. 54Тиихэдэнь Яков Иоанн хоёр шабинарынь: «Эзэн аа, тэнгэриһээ гал буулгажа[*], эдэ зониие бултыень шатаахамнай гү?» – гэжэ багшаһаа һураба+. 55Тиихэдэнь Иисус эрьен хаража, тэдэниие хорибо[*]. 56Тиигээд тэдэ ондоо тосхон ошоо бэлэй.

Иисусые дахаха дуратай байһан гурбан хүн тухай

57•Замда ябахадань нэгэ хүн Иисуста: «Танай хаанашье ошоо һаа, би һалангүй дахаад ябахаб», – гэжэ хэлэбэ. 58«Араата үнэгэн орохо нүхэтэй, тэнгэриин шубуун хонохо уургайтай юм, харин Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн толгойгоо табижа амарха газаргүйл», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ.

59Үшөө нэгэ хүндэ Иисус: «Намайе дахажа яба», – гэбэ. «Дээдын Эзэн, аа! Түрүүшээр гэртээ харижа, эсэгэеэ хүдөөлүүлээд ерэхыемни табииш даа», – гэжэ тэрэнь урдаһаань хэлэбэ. 60«Үхэһэн хүнүүд өөһэдөө үхөөшэдөө хүдөөлүүлэг лэ. Харин ши ябажа, Бурханай хаан түрэ тухай номно», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ.

61«Эзэн аа, би таниие дахахал байнаб. Теэд түрүүн гэр бүлынхидтэеэ баяраа хэлсээд ерэхыемни зүбшөөгыт», – гэжэ баһа нэгэ хүн хэлэбэ. 62«Газар хахалхаяа анзаһа бариһан аад, гэдэргээ хаража сухариһан хүн Бурханай хаан түрэдэ хэрэггүй», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ.

10

Иисус далан хоёр хүниие шэлэжэ даалгабаритай ябуулна

10^1•Тэрэнэйнгээ һүүлээр Иисус үшөө далан хоёр хүниие шэлэжэ абаад[*], өөрынгөө ошохо гэһэн хото хүдөө руу хоёр хоёроор эльгээхэдээ, иигэжэ захиба: 2«Ургаса ехэ байна, теэд тэрэниие суглуулха хүнүүдынь үсөөн лэ. Тиимэһээ ургасаяа суглуулха хүдэлмэрилэгшэдые ябуулхыень Ургасын Эзэндэ зальбарагты+. 3Ябагты даа! Һүрэг шононууд руу хурьгадые тууһан мэтэл таанадые эльгээнэб+. 4Мүнгэншье, туламшье, гуталшье бү абажа ябагты, харгыдаа хүниие мэндэшэлжэ сагаа бү гээгты. 5Ямаршье айлда ороходоо, түрүүнэй түрүүндэ: „Танай гэр бүлынхид амгалан тайбан һуухатнай болтогой!“ – гэжэ юрөөгөөрэйгты. 6Хэрбээ тэндэ амгалан тайбаниие хүсэдэг хүнүүдэй ажамидардаг юм һаань, танай юрөөһэн амгалан тайбантнай тэдэн дээрэ тогтохо; харин амгалан тайбаниие хүсэдэггүй зоной байбалнь, тэрэтнай таанартаа бусаха. 7Бууһан айлдаал хоножо, үгэһэн юумыень эдижэ, уужа байгты: хүдэлмэрилэгшэ ажалайнгаа түлөөһэ абаха эрхэтэй бшуу. Айлнуудые һэлгэжэ бү гүйгты+. 8Тиигээд али нэгэн хотодо ороходотнай, хүн зоной таанадые угтажа абабал, үгэһэн юумыень эдигты+. 9Тэндэхи үбшэнтэниие эдэгээгты, тиигээд: „Бурханай хаан түрэ эндэтнай мэнэ гэһээр тогтохо“, – гэжэ хүн зондо хэлэжэ ябагты+. 10Али нэгэн хотодо ороходотнай, тэндэхи зоной таанадые угтажа абаха дурагүй байбалнь, гудамжада гараад: 11„Таанадые һэргылэн, хүлдэмнай халдаһан хотынтнай тооһыешье гүбижэ таанадта орхинобди. Зүгөөр Бурханай хаан түрэ оршон тогтохо дүтэлөө гэжэ мэдэгты!“ – гээрэйгты+. 12Зарга шүүбэриин болохо Үдэр таниие угтажа абаагүй хотынхид Содом хотынхидһоо бүри үлүү аймшагтай хэһээлтэдэ хүртэхэ. Зүгөөр Содом хотынхидые ямар аймшагтайгаар хэһээхэб гэжэ бодоод үзэгты.

Этигэл һүзэггүй хото тухай

13•Хоразин хотынхид, таанад уй гашуудал үзэхэт! Бетсаида хотынхид, таанад уй гашуудал үзэхэт! Хэрбээ танай хотонуудта бүтээһэн гайхамшагта хэрэгүүдээ Тир Сидон хотонуудта үзүүлһэн байбални, тэдэ хотын зон үни гэһээр Бурханда хандаха һэн. Тэдэнэр хахархай хубсаһа үмдэжэ, тархи дээрээ үнэһэ адхажа нүгэлнүүдээ гэмшэһэнээ баталха бэлэй+. 14Тиин Зарга шүүбэриин болохо Үдэр Бурхан Тир, Сидон хотынхидтэ таанадта ороходоо бүри үршөөл хайратайгаар хандахал. 15Капернаум хотынхид, таанад огторгойдо алдаршаха һанаатай байна гүт? Таанад тамын оёорто унахат!

16Түлөөлэгшэдни, таанадые шагнажа байһан хүнүүд намайешье шагнана, таанадые буруушааһан хүнүүд намайешье буруушаана. Харин намайе буруушааһан хүнүүд намайе иишэ эльгээһэн Бурханиие буруушаана гээшэ», – гэжэ хэлэбэ+.

Далан хоёр түлөөлэгшэдэй бусажа ерэһэн тухай

17Далан хоёр түлөөлэгшэдынь хото хүдөөгөөр ябаһанаа ехэ баяртай бусажа ерээд: «Эзэн аа, танай нэрэһээ захирхадамнай ада шүдхэрнүүдшье үгыемнай дуулана», – гэжэ хэлэбэд+. 18Тиихэдэнь Иисус тэдээндээ хэлэбэ: «Тэнгэриһээ Сатанагай сахилгаан мэтээр доошоо унаһые би хараһан байнаб+. 19Шагнагты даа, могой болон хорото абаахайнуудые, мүн хамаг дайсадай хүсые дараха засаг таанадта барюулааб. Тиимэһээ таанадта ямаршье хүсэн хоро хэжэ шадахагүй+. 20Таанад ада шүдхэрнүүдые мэдэлдээ оруулһандаа бэшэ, харин нэрэеэ тэнгэридэ бэшүүлһэндээ баярлагты!»+

Иисус Эсэгэдээ баяр баясхалан хүргэнэ

21•Энэ үедэ Нангин Һүлдын Иисусые баяраар дүүргэхэдэ, тэрэ: «Газар тэнгэриин Дээдын Эзэн, Эсэгэмни! Сэсэн мэргэн, эрдэм номтой зонһоо далдалан нюуһан юумэеэ эгээлэй юрын зондо нээжэ элирүүлһэнэйшни түлөө шамда баяр баясхалан хүргэнэб. Зүб даа, Эсэгэмни, ши иимэл юумэнэй болохые хүсэжэ байгаа ха юмши. 22Бүхы юумые Эсэгэмни намда үгөө. Эсэгэһээ ондоо хэншье Хүбүүе мэдэхэгүй, мүн Хүбүүнһээ, баһа Хүбүүнэй дуулгаһан хүнүүдһээ ондоо хэншье Эсэгые мэдэхэгүй», – гэжэ айладхаба+.

23Тиигээд Иисус шабинартаа аминдань хандан хэлэбэ: «Таанадай хаража байһан юумые хараһан хүн аза жаргалтай+. 24Олон лүндэншэд, хаашуул таанадай хаража байһан юумые харахые ехээр хүсэбэшье, хараагүй, таанадай дуулажа байһан юумые дуулаха дуратай байгаад, дуулажа шадаагүй гэжэ таанадта хэлэхэ байнаб»+.

Энэрхы сэдьхэлтэй самаряан хүн

25Нэгэ Хуули заадаг багша һууриһаа бодожо, Иисусые туршаха хүсэлтэйгөөр: «Багша аа, мүнхэ амидаралтай байхын тула би юу хэхэ ёһотойбиб?» – гэжэ асууба+. 26«Хуули соо юун гэжэ бэшээтэй байдаг бэ? Тэрэниие яажа ойлгодогбта?» – гэжэ Иисус урдаһаань һураба. 27«„Дээдын Эзэн Бурхандаа бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ, бүхы һүнэһэ һүлдөөрөө, бүхы хүсэ шадалаараа, бүхы ухаан бодолоороо дуратай бай“, баһа „Дүтын хүндөө өөртөөл адли дуратай бай“ гэжэ тэндэ бэшээтэй байдаг», – гэжэ тэрэнь харюусаба+. 28«Ши зүб харюусабаш. Эдэ заабаринуудые дүүргэжэ ябаа һаа, ши мүнхэ амидаралтай байхаш», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ+. 29Харин Хуули заадаг багша бэеэ сагааруулхые оролдон: «Дүтымни хүн хэн болоноб?» – гэжэ Иисусһаа һураба. 30Иисус тэрэ дороо харюусаба: «Нэгэ хүн Иерусалимһаа Иерихон хото руу ошожо ябаба ха. Харгыдаа тэрэ дээрмэшэдтэ баригдашаба гэхэ. Дээрмэшэд байһан юумыень буляажа абаад, зада сохёод, арай амиды голтой юумые орхёод зугадаба. 31Тушаан боложо нэгэ санаартан тэрэ харгыгаар ябаа. Гэбэшье тэрэниие хараад, хажуугаарнь гарашаба. 32Баһа нэгэ левит хүн тэрэ газартань ерэжэ, хэбтэһэн хүниие хараад, хажуугаарнь гарашаба. 33Мүн тэрэл харгыгаар ябаһан нэгэ самаряан хүн гэмтэгшые хараад, хажуудань ерээд, аргагүй ехээр хайрлаба+. 34Шархыень улаан архяар угаагаад, тоһо түрхин уяба, элжэгэндээ һуулгажа, зоной буудаг газарта абаашаад, тэрэ хүнөө харууһалжа хонобо. 35Хойто үдэрынь айлшадай буудаг газарай эзэндэ хоёр динари мүнгэ үгөөд, „Энэ хүниие харууһалжа байгаарай, үлүү гаргаша гаргаа һааш, бусаха замдаа түлэхэб“, – гэбэ». 36Тиигээд Иисус нүгөө Хуули заадаг багшаһаа: «Юун гэжэ һананаш, эдэ гурбанай хэниинь дээрмэшэдтэ сохюулһан хүндэ эгээн ойро дүтэ болоноб?» – гэжэ һураба. 37«Хайрлажа, амиинь абарһан хүн», – гэжэ нүгөөдынь харюусаба. «Шишье тиимэ юумэ хэжэ ябаарай!» – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ.

Марфа Мария хоёр тухай

38Замда ябажа байхадаа Иисус шабинартаяа нэгэ тосхондо хүрэбэ. Марфа гэжэ нэрэтэй нэгэ эхэнэр тэрэниие гэртээ оруулжа хүндэлөө+. 39Тэрэ эхэнэрэй Мария дүүнь Дээдын Эзэнэй хүлдэнь һуугаад, хэлэһэн үгыень шагнаба+. 40Харин Марфа айлшанаа хүндэлхэ гэжэ туха сүлөөгүй хүдэлнэ. Тиигээд Иисуста дүтэлжэ: «Эзэн аа, энэ минии дүүгэй хамаг ажалаа нам дээрэ хаяад байхыень харанагүй гээшэ гүт? Эгэшэдээ туһала гэжэ дүүдэм хэлыт», – гэбэ. 41«Марфа, нүхэрни, ши дан олон юумэндэ һанаагаа табижа, хаанааш хүрэнэгүйш+. 42Харин нэгэл юумэндэ гол һанаагаа табиха хэрэгтэй. Мария дүүшни дэмбэрэлтэ һайхан хэрэг шэлэнхэй, тэрэнииень хэншье болюулжа шадахагүй», – гэжэ Иисус айладхаба.

11

Хайшан гээд зальбархаб?

11^1•Нэгэтэ хаанашьеб Иисусай зальбаржа дүүргэһэнэй һүүлээр: «Эзэн аа, Иоаннай шабинараа һургаһан шэнгеэр Бурханда яажа зальбархые манда заажа хайрлыт», – гэжэ шабинарайнь нэгэн гуйба+. 2Иисус шабинартаа хэлэбэ: «Бурхандаа иигэжэ мүргэгты:

Эсэгэмнай! Нангин нэрэшни алдаршахань болтогой.

Хаан түрэшни мандахань болтогой,
3Ажамидаралаймнай хоол
Үдэр бүхэндэ мандаа үгэжэ байгаарайт.
4Манда мууе хэһэн алибаа хүниие
Манай хүлисэдэгтэл адляар
Бидэнэйшье нүгэл хилэнсые хүлисыт даа.

Горидолго хорхойтуулгада маниие бү оруулыт даа!»+

5Иисус тэдээндээ хэлэбэ: «Танай нэгэн хани нүхэртэй байгаа һэн гэлэй. Һүниин тэндэ та нүхэртөө ошожо: „Ханимни, намдаа гурбан монсогор хилээмэ зээлеэр үгыш, 6харгыдаа ябаһан нэгэ нүхэрэйнгөө орожо ерэхэдэ, табиха юумэгүй байбаб“, – гэбэт гэлэй. 7Тиихэдэтнай нүхэртнай үүдэнэйнгээ саанаһаа: „Хүндэ хашаргаан бү гарга: үүдэмни бүхөөр шэбхэдээтэй, үхибүүдни намтаяа унтаридаа оронхой; бодожо шамда хилээмэ үгэхэ аргамгүй“, – гэжэ танда харюусаба гэлэй. 8Тиигээд тэрэ нүхэртнай һэшхэлээрээ боложо, хилээмэ үгөөгүйшье һаа, эреэд һалахагүйдэтнай бодожо, эреэшыетнай дууһан үгэхэ баатай болохо гэжэ таанадта хэлэхэ байнаб. 9Тиимэһээ эригты, тиихэдэтнай танда үгэхэл; бэдэрэгты, тиихэдээ олохот; үүдэ тоншогты, тиихэдэтнай танда нээхэ. 10Юундэб гэбэл, эриһэн алишье хүн абадаг, бэдэрһэн хүн олодог, тоншоһон хүндэ үүдэ нээжэ үгэдэг+. 11Хүбүүнэйнгээ загаһа эрихэдэнь, могой барюулха эсэгэ таанарай дунда байха аал?[*]
12Үгышье һаа, хүбүүнэйнгээ үндэгэ эрихэдэ, тэрээндээ хорото абаахай үгэхэ эсэгэ байха аал? 13Хэрбээ нүгэл шэбэлтэй таанадай үхибүүдтээ һайн юумэ үгэжэ шададаг байхадатнай, Огторгойн Эсэгэ гуйһан хүн бүхэндэ Нангин Һүлдэеэ бүришье дуратайгаар үршөөхэл!»+

Иисус ба Веельзевул

14•Иисус нэгэ хүндэ шэгэһэн хэлэгүй ада шүдхэрые бэеһээнь зайлуулба. Ада шүдхэрэй гарахада, нүгөө хүниинь дуугардаг болошобо. Тэндэ байһан зон ехэтэ гайхалсаба: 15«Иисус Веельзевулай, ада шүдхэрнүүдэй ноёной хүсөөр лэ ада шүдхэрнүүдые дарана», – гэжэ тэдэнэй зариман хэлэбэ+. 16Нүгөөдэ зариманиинь Иисусые туршажа, Бурханай заяаһан хүн байһанаа тэнгэриһээ баталагдаһан гайхамшагта дүлгэ тэмдэг харуулыш даа гэбэ+. 17Тэдэнэй бодол тааһан Иисус хэлэбэ: «Хэдэн бүлэг боложо хубааралдаад, хоорондоо хёморолдоһон алишье хаан орон хооһорон, бутаран һалаха. Тиин нэгэ гэр бүлын гэшүүдынь эбээ таһаран хэрэлдэбэл, тэрэ гэр бүлэ һалаха, һарниха болоно. 18Хэрбээ Сатана дотороо хоёр һанаатай болоо һаа, тэрэнэй хаан орониинь яагаад бүтэн байха бэлэй? Харин таанад шүдхэрнүүдэй Веельзевул ноёной хүсөөр ада шүдхэрнүүдые хүнэй бэеһээ зайлуулна гэжэ нам тухай хэлсэнэт. 19Хэрбээ Веельзевул ноёной хүсөөр ада шүдхэрнүүдые хүнэй бэеһээ зайлуулдаг һаамни, танай шабинар хэнээр айлгажа, ада шүдхэрнүүдые зайлуулдаг бэ? Зүб, тэдэ шабинартнай буруу байдалыетнай баталнал!+
20Хэрбээ Бурханай хүсөөр ада шүдхэрнүүдые дарадаг һаамни, тэрэ Бурханай хаан түрын эндэтнай тогтоод байһые баталха.

21Хэрбээ нэгэ хүсэтэй хүнэй буу зэбсэг барижа, ордон гэрээ хамгаалаа һаань, зөөри зөөшэнь бүтэн байха. 22Бүри хүсэтэй хүн тэрээндэ добтолжо ороод, тэрэниие диилээ һаа, бүхы найдалынь болохо буу зэбсэгыень буляаха, зөөрииень олзолхо байна.

23Минии тала баряагүй хүн намда эсэргүү гээшэ. Намтай хамта ургаса суглуулаагүй хүн тэрэ ургасые үрижэ һалгаана гээшэ+.

Ада шүдхэрэй бусалган тухай

24Хүнэй бэеһээ гараһан ада шүдхэр уһагүй сүл губяар тэнэжэ, амар заяа бэдэрээд, олохогүйдөө: „Байһан гэртээ бусахам ха даа“, – гэдэг. 25Бусажа ерэхэдэнь, хуушан гэрэйнь бог хамагдаһан, сэбэрлэгдэһэн байдаг. 26Тиигээд тэрэ ада шүдхэр ябажа, өөрһөөн һураггүй хоротой долоон ада шүдхэр абаад, һөөргөө тэндэ шэгэн орожо байрладаг. Тиигэхэдэнь тэрэ хүниинь урдынхидаа ороходоо бүри ехээр тамаа үзэдэг», – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

Үнэн бодото жаргал тухай

27Иимэ юумэ хэлэжэ байхадань, зоной дундаһаа нэгэ эхэнэр: «Хэбэл соогоо таниие абажа ябаһан, хүхөөрөө тэжээһэн эхэ жаргалтай!» – гэжэ хоолойгоо шангадхан дуугарба+. 28«Бурханай үгэ шагнаад, тэрэниие наринаар сахидаг хүнүүд үлүү ехэ жаргалтай!» – гэжэ Иисус харюудань хэлэбэ+.

Бурханай харуулһан дүлгэ тэмдэг

29•Тиигээд зоной улам олоор сугларжа эхилхэдэ, Иисус иигэжэ айладхаба: «Оршон үеын зон муу мэхэтэйшүүл байна. Тэдэнэр Бурханһаа дүлгэ тэмдэг харуула гэнэ. Теэд Иона лүндэншэтэй ушарһан гайхамшагта дүлгэ тэмдэгһээ ондоо дүлгэ тэмдэг тэдэндэ үгтэхэгүй. 30Иона лүндэншын Ниневит хотынхидтэ дүлгэ тэмдэг болоһондол адляар Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн энэ үеынхидтэ дүлгэ тэмдэг болохо юм. 31Зарга шүүбэриин болохо Үдэр Урда зүгэй хатан энэ үеын хүнүүдтэй хамта бодожо, тэдэниие буруушааха. Тэрэ хатан Соломон хаанай сэсэн үгые шагнахаяа газарай мухарһаа ерэһэн байгаа бшуу. Теэд мүнөө эндэ Соломонһоо бүри шухала нэгэн байна+. 32Зарга Шүүбэри болохо Үдэр Ниневит хотынхид тус үеынхидтэй бодожо, тэдэниие буруушааха. Ионын номнол шагнаад, тэдэнэр нүгэлһөөн зайлажа, Бурханда хандаһан байгаа бшуу. Теэд эндэ байгаашань Ионоһоо агууехэ юм!

Бэеын гэрэл туяа тухай

33•Зула аһаагаад, хэншье тэрэнээ далда газар табидаггүй, али амһартаар хабхалдаггүй, харин ороһон хүнэй гэрэлыень харахын тула үндэр табюур дээрэ табидаг ха юм!+
34Нюдэн болбол бэеын гэрэл дэн юм. Нюдэнэйшни арюун гэрэлтэй байгаа һаа, бүхы бэешни гэрэлтэй гэгээн байха; харин нюдэнэйшни бүрхэг һаа, бүхы бэешни хабхартан байха. 35Тиимэһээ досоохи гэрэл туяагаа балартуулхагүй гэжэ оролдо! 36Хэрбээ бүхы бэешни һаруултаад, тэрээн соошни нэгэшье харлаһан газарай үгы һаань, хамаг бэешни зулын ялагар гэрэлээр гэрэлтүүлэгдэһэн шэнги, зосоо газаагүй гэрэлтэн толорхол».

Иисус фарисейнүүдые ба Хуули заадаг багшанарые гэмнэнэ

37•Иисусай хэлэжэ дүүргэхэдэ нэгэ фарисей хоол барихые тэрэниие уриба. Иисус гэртэнь орожо һууба. 38Хоол барихынгаа урда тээ гараа угаахагүйдэнь фарисей ехээр гайхаба+. 39Тиихэдэнь Иисус тэрээндэ иигэжэ хэлээ: «Фарисейнүүд, таанар аяга, табагай газаахииень аршажа арилгадагта, харин досоогоо таанад эд хүрэнгэдэ шуналтай, нүгэлтэй байнат. 40Тэнэг мунхаг амитад! Юумэнэй газаа тала бүтээһэн Бурхан дотор талыеньшье бүтээгээ бэшэ гү? 41Зүгөөр аяга табаг соогоо байһан юумэнһээ үгытэйшүүлтэй хубаалсажа үгэлсэжэ байбал, таанадые газаа досоогүй арюун сэбэр болоо гэжэ Бурхан тоолохо һэн! 42Фарисейнүүд, таанад гашуудал үзэхэт! Ургуулһан хангалта ургамалай, мүн огородойнгоо эдеэнэй арбанайнь нэгэл хубиие Бурханда үргэдэгта, харин тэрээнтэй зэргэ хүнүүдые хууранат, Бурханда дурагүй байнат. Тиихэдэ таанад бусад зондо үнэн зүбөөр хандаха, мүн арбанайнгаа нэгэ хубиие Бурхандаа үгэжэл байха ёһотойт+. 43Фарисейнүүд, таанад гашуудал үзэхэт! Мүргэлэй гэртэ урдуур һууха дуратайт, олон зоной дунда мэндэшэлүүлхэ дуратайт+. 44Таанад гашуудал үзэхэт! Таанад ямаршье тэмдэггүй хүүр мэтэт, хүнүүд гэшхэһэнээш мэдэнгүй дээгүүртнай ябадаг!»

45«Багша аа, иигэжэ хэлэхэдээ, та манииешье доромжолнот!» – гэжэ Хуули заадаг багшанарай нэгэн Иисуста хэлэбэ. 46Харин Иисус: «Хуули заадаг багшанар, таанадшье гашуудал үзэхэт. Хүнүүдтэ даашагүй ашаа үргэлүүлээд, тэрэ ашаагаа зөөхэдэнь хүндэ туһалха гэжэ хургаараашье хүдэлгэдэггүйт! 47Таанад гашуудал үзэхэт! Таанад үбгэ эсэгэнэрэйнгээ алаһан лүндэншэдтэ үзэсхэлэнтэ гоё субаргануудые баринат. 48Тиигэхэдээ таанад үбгэ эсэгэнэрэйнгээ харата хэрэг зүбшөөһэнөө харуулнат, үгы һаа, тэдэнэйнгээ алаһан лүндэншэдтэ субаргануудые барихагүй байгаат+. 49Бүхы юумые уридшалан мэдэдэг Бурхан танай нүгэлтэ хэрэгүүд тухай: „Лүндэншэдые болон мэдээсэгшэдые тэдээндэ эльгээхэб, зүгөөр тэдэнэймни заримыень алаха, заримыень намнаха“, – гэжэ хэлэһэн байгаа+. 50Тиин дэлхэйн анха бии болохоһоо хойшо бүхы лүндэншэдэй адхарһан шуһан энэ оршон үеын угсаатанһаа нэхэгдэхэ:+
51Авелиин шуһанһаа эхилээд, үргэлэй шэрээ ба Нангин Газарай хоорондо һүнөөгдэһэн Захариягай шуһан хүрэтэр нэхэгдэхэ. Тиимэ даа, бүхы тэрэ адхарһан шуһанай түлөө энэ үеын зон хэһээлтэдэ орохо! 52Хуули заадаг багшанар, таанад гашуудал үзэхэт! Таанад эрдэм ухаанай ордондо орохо үүдэнэй түлхюур абаһан аад, тэндэ өөһэдөөшье ороогүйт, орохо гэһэн хүнүүдтэшье һаалта хээт», – гэжэ зэмэлбэ.

53Иисусай тэрэ гэрһээ гаража ошоходонь, Хуули заадаг багшанар болон фарисейнүүд Иисусые ехэ шэрүүнээр шүүмжэлжэ оробо, тэрэ сагһаа хойшо олон табан юумэ һуража, 54буруу юумэ хэлүүлжэ бариха арга мэхэ бэдэрдэг болобо+.

12

Һэргылэмжэ

12^1Тоолошогүй олон зоной сугларжа, бэе бэеэ дарахаһаа нааша шахасалдаха үедэнь Иисус түрүүн шабинартаа хэлэжэ эхилбэ: «Нюур сахидаг фарисейнүүдэй эһээбэриһээнь болгоомжолжо ябагты. Тэдэ һургаалаараа зоной толгой эрьюулдэг юм+. 2Эли болохогүй ямаршье далда юумэн байдаггүй, мэдээжэ болохогүй нюуса юумэн байдаггүй+. 3Тиимэһээ танай харанхыда хэлэһэн юумэнтнай гэрэлтэй гэгээтэйдэ дуулдахал, хаалгатай таһалгада шэбэнэн хэлэһэн үгэтнай гэрэй оройһоо ханхинахал.

Хэнһээ айха хэрэгтэйб

4•Хани нүхэд аа, хүнэй бэе һүнөөгөөд, ондоо юумэ хэжэ шадахагүй хүнүүдһээ бү айгты. 5Зүгөөр хэнһээ айжа байхыетнай таанадтаа заажа үгэһүү: хүнэй ами һүнөөгөөд, һүнэһыень гал тамада хаяха эрхэ засагтай Бурханһаал айгты. Үнэхөөрөө, гансал Бурханһаа айжа байха ёһотойт!+

6Табан борбилоое хоёрхон лэ зоосоор худалдадаг бэшэ аал? Тиихэдэ тэдэнэй нэгыеньшье Бурхан анхаралгүй орхидоггүй. 7Зүгөөр танай толгойнтнай үһэншье хүрэтэрөө тоолоотой бшуу. Тиимэһээ бү айгты: таанад олон борбилоонуудһаа үнэтэйт+.

Христосые шүтэхэ ба буруушааха тухай

8Улад зоной урда минии мэдэлдэ байнаб гэжэ айладхаһан хүнүүдые Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Бурханай Эльгээмэлнүүдэй урда баһал намайе дахагша гэжэ нэрлэхэл+. 9Харин зоной дунда намайе буруушааһан хүнүүдые Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Бурханай Эльгээмэлнүүдэй дунда баһа буруушаахал+. 10Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн тухай муугаар хэлэһэн хүн бүхэн хүлисэгдэхэ. Харин Нангин Һүлдые муудхаһан хүнэй нүгэл хүлисэгдэхэгүй+. 11Таанадые мүргэлэй гэртэ гү, али засаг баригшадай гү, али ноёдой урда мүшхэхөөр асарбалынь, яажа бэеэ үмөөрхэ, юун гэжэ хэлэхэ тухайгаа һанаагаа огто бү зобогты. 12Тэрэ сагтаа Нангин Һүлдэ юу хэлэхыетнай танда заажа үгэхэ».

Тэнэг баян хүн тухай

13•«Багша аа, эсэгынгээ орхиһон зөөри дүүтэеэ хубаалда гэжэ ахадам хэлэжэ үгыт», – гэжэ зоной дундаһаа нэгэн гуйба. 14«Нүхэр аа, та хоёрой зарга шиидхэхэ, зөөри зөөшыетнай хубааха эрхэ намда хэн үгөө юм бэ?» – гэжэ Иисус тэрээндэ харюусаад, бултанда хандан: 15«Алибаа юумэндэ шунахаһаа өөһэдыгөө һэргылжэ, болгоомжолжо ябагты. Хүнэй жэнхэни ами наһан эд зөөриһөө дулдыдадаг бэшэ, тиихэдэ хэды шэнээн баян бардам байһантнай ямаршье хамаагүй юм»+.

16Иисус иимэ ушар хөөрэбэ: «Нэгэ баянай газар дээрэ аргагүй һайн ургаса ургаба. 17„Яаха болоо гээшэбиб, ургасаяа хадагалха газар үгылби“, – гэжэ тэрэ досоогоо бодобо. 18„Ай, юу хэхэеэ мэдэнэб: хуушан амбаарнуудаа задалжа хаяад, орондонь шэнэ томонуудые барижа, бүхы таряагаа хуряажа, тэндээ адхахаб, мүн бусадшье эд зөөриеэ хадагалхаб. 19Зай, тиигээд өөртөө: ‘Азатай хүн байнаб! Олон жэл соо өөрыгөө хангаха эд зөөритэйб. Мүнөө юундэш һанаагаа зобонгүй, эдижэ, уужа, хүхижэ, сэнгэжэ байхаб’, – гэжэ хэлэхэб“. 20Харин Бурхан тэрээндэ: „Тэнэг амитан! Энэ һүниндөөл амииешни хороохоёо байна, тиихэдэнь суглуулһан зөөришни хэндэ хүртэхэб?“ – гэжэ хэлэбэ».

21Хөөрөөнэйнгөө түгэсхэлдэ Иисус: «Эрдэни баялиг Бурханай урда бэшэ, харин өөрынгөө үбэртэ суглуулдаг хүн болгон иимэ хойшолонтой», – гэжэ хэлэбэ+.

Бурханда найдагты

22Иисус шабинараа иигэжэ һургаба: «Амиды ябахын тула юу эдихэ, бэедээ юу үмдэхэ тухай һанаагаа огто бү зобоогты+. 23Амимнай эдеэ хоолһоо шухала юм. Бэемнай хубсаһа хунарһаа шухала юм. 24Хирээнүүдые хараад үзэгты: тэдэ таряа таридаггүй, хададаггүй, хадагалха газаршьегүй, амбааршьегүй, гэбэшье тэдэниие Бурхан тэжээдэг. Таанад шубуудта ороходоо үнэтэй сэнтэйлта!+
25Таанадай хэнтнай шадалаараа оролдоод, тохоногойшье шэнээн ургажа шадахаб? 26Теэд иимэ эгэл юумэ бүтээхэ аргагүй аад, ондоо юумэнүүдтэ яагаад һанаагаа табихатнайб? 27Хээрэдэ сэсэгүүдэй ургахые хараад үзэгты: тэдэ ажал хэдэггүй, утаһа ээрэжэ өөртөө хубсаһа оёдоггүй. Алдар суутай Соломоншье аргагүй ехэ эд баялигтай байһаншье һаа, эдэ сэсэгүүд шэнги тиимэ гоёор хубсалдаггүй һэн гэжэ би танда хэлэнэб. 28Мүнөөдэр эндэ ургажа байгаад, үглөөдэрынь, магад, галда шатаагдажашье болохо хээрэ ургаһан алишье ногоо Бурхан үзэсхэлэнтэ гоёор шэмэглэдэг юм. Харин таанадые Бурхан тэрэ ногоонһоо һураггүй ехээр анхараа бэзэ, этигэл багатан!+
29Тиимэһээ таанад эдихэ, ууха юумэндээ һаналаа бүрин бү табигты. 30Энэ дэлхэйн зон лэ иимэ юумэнүүдээр һанал бодолоо бүрин эзэлүүлдэг юм. Таанад тиимэ зониие бү һажаагты. Эдэ бүгэдэ юумэнэй таанадта хэрэгтэй байһые Эсэгэтнай һайн мэдэдэг юм. 31Тиимэһээ таанад анха түрүүн Бурханай хаан түрэ тухай бодожо байгты, тиихэдэтнай хэрэгтэй бусад юумэнүүдые Бурхан таанадта үгэхэл.

Тэнгэри дээрэхи эрдэни баялиг тухай

32Шабинарни, багахан һүрэг таанар, бү айгты! Эсэгэтнай танда Бурханай хаан орониие дуратайгаар үршөөхэ бшуу+. 33Байһан юумэеэ худалдажа, мүнгынь бадар болгон үгытэйшүүлдэ хубаагты! Үмхирхэгүй дараанаа, барагдашагүй баялигаа тэнгэридэ хадагалагты, тэндэ хулгайшаншье ойронь хүрэхэгүй, хибэн хорхойшье химэлхэгүй+. 34Тиигэхэдэ баялигайтнай байһан газарта зүрхэ сэдьхэлтнайшье оршохо бшуу.

Этигэлтэй ба этигэлгүй зарасанар тухай

35•Хубсалаад, зулаа бадараагаад, хододоо бэлэн байхатнай болтогой. 36Тиигэбэл таанад түрэ хуримһаа бусажа ерэхэ эзэнээ хүлеэжэ байһан зарасанар мэтэ бэлэн байхат. Тэдэнэр эзэнэйнгээ ерээд, үүдэ тоншохотойнь адли дороо нээгээдхидэг+. 37Эзэнэйнгээ ерэхэдэ, һэргэлэн байһан зарасанар жаргалтай! Үнэн зүрхэнһөө таанадтаа хэлэнэб: эзэниинь дэгэлээ тайлаад, зарасанараа шэрээдэ һуулгажа, өөрөө тэдэнээ хүндэлхэ. 38Эзэнэйнгээ хахад һүнишье, үүр сайхашье багаар ерэхэдэнь, хүл дээрээ бэлэн байһан зарасанар жаргалтай! 39Хэрбээ гэрэй эзэн хулгайшанай хэдыдэ орожо ерэхые мэдэжэ байбал, һэргэлэн байжа, хулгайшаниие гэртээ шургуулан оруулхагүй һэн бэзэ гэжэ таанар һайн мэдэнэт+. 40Таанадшье бэлэн байха ёһотойт, юундэб гэхэдэ, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүлеэгээгүй сагтатнай хүрэжэ ерэхэ юм».

41«Эзэн аа, энэ һургаалта үгэнүүдээ гансал манда хөөрэнэ гүт, али бүгэдэндэ гү?» – гэжэ Пётр һураба. 42«Тиигэхэдээ этигэл найдабаритай, ухаантай зарасань хэн бэ? Гэрэйнгээ эрхилэгшээр табяад, бусад зарасанараа даалгажа, эдеэ хоол сагтань үгэжэ байхаар гэрэй эзэн хэниие томилхо гээшэб? 43Эзэнэйнгээ бусажа ерэхэдэ, үүргэеэ һайнаар дүүргэжэ байһан зараса аза жаргалтай даа!+
44Тиимэ зарасаа эзэн гэр буусынгаа эрхилэгшээр табиха гэжэ танда баталан хэлэхэ байнаб. 45Хэрбээ тэрэ зараса: „Эзэмни һаяар ерэхэгүй“, – гэжэ бодоод, зараса хүбүүд, басагадаа сохижо наншажа, эдижэ, уужа, архидажа байгаа һаа,+
46тэрэ зарасын хүлеэгээгүй үдэртэ, һанаагүй сагта эзэниинь орожо ерээд, тэрэнээ зада сохёод, этигэлгүй зонтой хамта хэһээхэ байна. 47Эзэнэйнгээ юу хүсэжэ байһые мэдэжэ байгаад, тэрэнииень дүүргээгүй, бэлэн бэшэ байһан зараса ехээр сохюулжа хэһээгдэхэ. 48Харин үүргэ уялгаа мэдээгүй дээрэһээ буруу юумэ хэһэн барлаг багаар сохюулха. Бурхан хэндэ ехэ үршөөл хайратай байнаб, тэрэ хүнһөө һайн алба хэхые хүлеэжэ байна, харин хэндэ үлүү ехээр үршөөлөө хайрланаб, тэрээнһээ бүришье үлүү һайн алба хэхые хүлеэжэ байна.

Энхэ тайбан бэшэ, харин эб таһаралга асараа

49•Би газар дэлхэйдэ гал асарааб, тэрэмни бадарһай гэжэ ехэ хүсэнэб! 50Үхэлдэ шунгуулаад гараха ёһотой хүм, тэрэнэйнгээ бэелүүлэгдэхые би хүлеэжэ ядан, ехэтэ зобоноб!+
51Намайе газар дэлхэйдэ энхэ тайбан асараа гэжэ таанад һанана гүт? Үгы даа! Би зоной эбынь таһалхаяа ерээб!+
52Энээнһээ хойшо нэгэ гэртэ байдаг табан хүн хоёр бүлэг боложо таһараад, гурбаниинь хоёройнгоо урдаһаа, хоёрынь гурбанайнгаа урдаһаа орохо. 53Эсэгэнь хүбүүнэйнгээ урдаһаа, хүбүүниинь эсэгынгээ урдаһаа; эхэнь басаганайнгаа урдаһаа, басаганиинь эхынгээ урдаһаа; хадам эхэнь бэриингээ урдаһаа, бэринь хадам эхынгээ урдаһаа эсэргүүсэхэ».

Саг мэдэхэ тухай

54•Иисус арад зондо хэлэбэ: «Баруун тээһээ үүлэнэй гарахада: „Бороо орохонь“, – гэжэ таанад хэлэдэгта. Теэд, нээрээшье, бороо ородог. 55Урдаһаа һалхинай үлеэхэдэ: „Ааяма халуун болохонь“, – гэдэгта. Нээрээшье, ехэ халуун болодог. 56Хоёр нюуртан аа! Таанад газар тэнгэри хоёрой шарай танижа, саг агаарыень уридшалан хэлэдэг аад, яахадаа энэ оршон сагай дүлгэ тэмдэгүүдые мэдэнэгүйбта? 57Ямар үнэн зүб юумэ хэхэ ёһотой байһанаа яахадаа өөһэдөө ойлгоногүйбта? 58Хүнэй шамайе ямаршьеб юумэнэй түлөө гэмнээд, зарга шүүгшэдэ абаашажа байбал, тэрэ асуудалаа харгыдаа шиидхэжэ хаахые оролдо. Тиигээгүй һааш, тэрэшни шамайе зарга шүүгшэдэ шэрэжэ абаашаха; харин зарга шүүгшэ шамайе түрмын харуулшанда тушааха, харин харуулшан шамайе түрмэдэ һуулгаха. 59Һүүлшынгээ хашарһа мүнгэ хүрэтэр үгөөгүй һаа, ши тэндэһээ гарахагүйш гэжэ мэдэжэ бай».

13

Нүгэлөө орхижо, Бурхандаа дахин хандагты

13^1Эгээл тэрэ үедэ хүнүүд Иисуста мэдээсэл асарба. Галилейн хэдэн хүнэй Бурхан Һүмэ соо үргэл хэжэ байхадань, Пилат тэдэ хүнүүдэй ами хорообо гэжэ ерэһэн зон Иисуста дуулгаба+. 2Тиихэдэнь Иисус тэдээндэ хэлэбэ: «Тэдэ галилейнхид бүхы можынгоо зонһоо эгээл ехэ нүгэлтэй байһан дээрэһээ хохидоо гэжэ һанана гүт? 3Тиимэ бэшэ даа! Харин таанад Бурханда хандан, эрид хубилаагүй һаа, бултадаа тэдээн шэнгеэр хосорхот гэжэ мэдэгты! 4Үгышье һаа, унаһан Силоамай аранга самхагта даруулжа үхэһэн арбан найман хүниие Иерусалимай бүхы зонһоо үлүү ехэ нүгэлтэй байгаа гэжэ һанана аалта+? 5Тиимэ бэшэ даа! Теэд хэрбээ таанад Бурханда хандан, эрид хубилаагүй һаа, булта эгээл тиигэжэ хосорхот!»

Жэмэсгүй боди модон тухай һургаалта үгэ

6Тиигээд Иисус иимэ һургаалта үгэнүүдые хөөрэбэ: «Нэгэ хүн үзэмэй сэсэрлиг соогоо боди модо тариһан байгаа. Жэмэс түүхэеэ ерэхэдэнь, тэрэ модониинь хооһон байба ха+. 7„Гурбан жэл соо энэ модонһоо жэмэс хүлеэгээб, теэд жэмэс урганагүйл. Энэ модо тайража хая, юунэйхиие газар муудхажа байха юм“, – гэжэ үзэмшэндөө хэлэбэ+. 8Тэрэнь: „Эзэмни, энээнээ үшөө нэгэ жэл байлгагты, би һайса эдлүүрилхэб, үтэгжүүлхэб. 9Магад, ерэхэ жэл үрэ жэмэс үгэхэ аалам? Үгөөгүй һаань, тайража хаяна бэзэт!“ – гэжэ хэлэбэ».

Иисус субботын үдэр үбшэн эхэнэрые эдэгээбэ

10Иисус субботодо мүргэлэй гэр соо арад зониие һургажа байба+. 11Тэндэ арбан найман жэл соо ада шүдхэртэ барюулагдаһан, үбшэлжэ, тэнхээ тамиргүй болонхой, бэеэ сэхэлжэ шадахаяа болитороо һориишоһон нэгэ эхэнэр байба. 12Иисус тэрэниие хараһаар дуудажа: «Ши, эхэнэр, эдэгэжэ элүүр болобош!» – гэбэ, 13тиигээд гараараа бэедэнь хүрөөдхибэ. Тиихэтэйнь сасуу тэрэ эхэнэр бэеэ сэхэлжэ, Бурханда магтаал соло дуудаба.

14Тиихэдэнь мүргэлэй гэрэй ахалагша субботодо үбшэнтэниие аргалба гэжэ Иисуста дураа гутан: «Ажал хэрэг хэхэ зургаан үдэр бии ха юм. Аргалуулхаяа тэрэл үдэрнүүдтэ ерэжэ байгты, субботодо бэшэ», – гэжэ зондо хэлэбэ+. 15Харин Дээдын Эзэн тэрээндэ иигэжэ харюусаба: «Хоёр нюуртан! Хүн бүхэнтнай субботодо сараа гү, али элжэгэеэ уяаһаань тайлажа, уһалхаяа абаашадаг бэшэ гү+? 16Сатанада баригдажа, арбан найман жэлдэ иитэрээ зобоһон Абраһамай удам энэ басагые субботодо үбшэнэй һабарһаа сүлөөлхэ ёһотой бэшэ гү?» 17Иисусай иигэжэ хэлэхэдэ, тэрэниие буруушаагшад эшэн аягүйрхэбэ, харин бусад зон барандаа баярлан, Иисусай һайн һайхан хэрэгүүдые магтан алдаршуулба+.

Горчицын үрэһэн, мүн эһээбэри тухай һургаалта үгэ

18•Тиигээд Иисус иигэбэ: «Бурханай хаан түрэ юунтэй адлиб, тэрээниие ямар юумэнтэй сасуулхаар бэ? 19Тэрэ хаан түрэ хадаа нэгэ хүнэй горчицын үрэһэ абажа, сэсэрлиг соогоо һуулгаһанда адли юм. Тэрэ үрэһэниинь ургажа, үндэр томо модон болоод, мүшэр бүхэндэнь тэнгэриин шубууд уургайгаа түхеэрээ+.

20Бурханай хаан түрые үшөө юунтэй сасуулалтайб? 21Бурханай хаан түрые эһээбэритэй сасуулжа болохо: нэгэ эхэнэр багахан эһээбэри абажа, гурбан хэмжүүрэй гурилтай худхажа эһэтэрынь эдьхэбэ»+.

Уйтахан үүдэн тухай

22•Иисус Иерусалим ошохо замдаа хото хүдөөгөөр ябажа, хүн зоной дунда һургаалаа номнобо. 23Нэгэ хүн Иисуста хандажа:

«Эзэн аа, абарагдаха хүнүүд үсөөн гэдэг үнэн гү?» – гэжэ асууба. Иисус тэрээндэ иигэжэ харюусаба: 24«Бурханай хаан түрэдэ орохо хаалга уйтахан юм. Тэрээгээр орохоор зүдхэгты. Олохон хүн орохо гэжэ оролдоошье һаа, орожо шадахагүй бшуу. 25Гэрэй эзэнэй бодожо үүдэеэ хаахадань, таанад газаа тээнь зогсон, үүдыень тоншожо: „Эзэн! Эзэн! Манда үүдээ нээгыш“, – гэжэ хэлэхэт. „Хаанахи зомта, би таанадые танинагүйб“, – гэжэ тэрэ танда харюусаха+. 26Тиихэдэнь таанад: „Тантай хамта бидэ эдеэлжэ, ундалжа байгаалди, та манай гудамжануудта һургаалаа номнодог бэлэйлта“, – гэжэ хэлэжэ эхилхэт. 27„Таанадые мэдэнэгүйб, хаанаһаа ерээ зомта. Намһаа холо бологты, таанад булта харата юумэ үйлэдэдэг уладта!“ – гэжэ тэрэ таанадта харюусаха. 28Абраһам, Исаак, Яков болон бусад бүхы лүндэншэдэй Бурханай хаан орондо байхыень харахадаа, мүн өөһэдыетнай тиишэнь оруулангүй намнахада, таанад уйлаха бархиралдаха, шүдөө хабиралдахат+. 29Тиин дэлхэйн дүрбэн зүг, найман хизаарһаа хүнүүд ерэжэ, Бурханай хаан орондохи найрай шэрээдэ һууха+. 30Тиигэхэдэ мүнөө адагай захада байһан хүнүүд түрүү зэргэдэ гараха, мүнөө түрүү байһан хүнүүд адаг һүүлшын болохо», – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

Иисус Иерусалим хотынхидые хайрлана

31•Энэ үедэ хэдэн фарисейнүүд Иисуста дүтэлжэ: «Энэ дороо эндэһээ гаража ошогты, таниие Ирод алахаяа түлэблэжэ байна бшуу», – гэжэ дуулгаба+. 32Тиихэдэнь Иисус иигэбэ: «Таанад ошожо: „Мүнөөдэр үглөөдэр хоёр би ада шүдхэрнүүдые үбшэнтэнэй бэеһээ зайлуулжа, эдэгээхэ ёһотойб, тиигээд нүгөөдэрынь ажалаа дүүргэхэб гэнэ“, – гэжэ тэрэ мэхэшэ үнэгэндэ хэлэгты. 33Зүгөөр би мүнөөдэршье, үглөөдэршье, нүгөөдэршье харгы замдаа ябахаб. Лүндэншэниие Иерусалимһаа ондоо тээ алаха ёһогүй юм даа.

34Ай Иерусалим, Иерусалим, шинии хүнүүд лүндэншэдые аладаг, шамда эльгээһэн Бурханай мэдээсэгшэдые шулуудадаг! Даража дэгжээһэн дальбараануудаа дали дороо суглуулдаг шубуундал адляар шинии үри хүүгэдые суглуулха гэжэ би хэды тэгүүлээ зүдхөө гээшэбиб. Теэд ши намайе зүбшөөгөөгүйш+. 35Тиимэһээ хооһон Һүмэшни мүнөө шамдаа үлөө. „Дээдын Эзэнэй нэрээр заларан Ерэгшэ үршөөл буянтай!“– гэжэ хэлэтэрээ намайе дахин харахагүйш гэжэ шамда хэлэнэб»+.

14

Иисус үбшэнтэниие эдэгээбэ

14^1Субботодо фарисейнүүдэй хүндэтэй нэгэ даргында хоол барихаяа Иисусай ерэхэдэ, фарисейнүүд хойноһоонь ажаглан хаража һуубад+. 2Нэгэ хабанташаһан хүл гартай хүн орожо, урдань зогсобо. 3Хуули заадаг багшанарта болон фарисейнүүдтэ Иисус хандажа: «Манай Хуулиин ёһоор субботодо хүниие аргалжа болохо бэлэй гү, али үгы гү?» – гэжэ һураба+. 4Тэдэнэр абяа гарабагүй. Иисус үбшэнтэниие гараараа хүрөөд, эдэгээжэрхибэ. 5«Субботодо таанадай хэн нэгэнэйтнай хүбүүнэй гү, алишье сарай худаг руу унашоо һаань, субботошье һаань, тэрэ дороо татажа гаргаха бэшэ аалта?» – гэжэ Иисус тэдээндэ хэлэбэ+. 6Тэдэнь тороод, юуншье гэжэ хэлэжэ шадабагүй.

Даруу номгон байха, айлшадые угтажа абаха тухай

7Уряалаар ерэһэн хүнүүдэй дээгүүр һуурида һуухыень хараад, Иисус иимэ һургаалта үгэ хөөрэбэ:+
8«Шамайе хэн нэгэнэй түрэ найрта урихада, дан дээгүүр гаража бү һуу, юундэб гэхэдэ, уряалаар ерэһэн хүнүүдэй дунда шамһаа хүндэтэй хүн байжа болохо. 9Тиигээд шамайе болон тэрэ хүниие уриһан гэрэй эзэн ерээд: „Энэ һуурида тэрэниие һуулгыш даа“, – гэхэдээ болохо. Тиихэдэнь ши аягүйрхэһөөр адагай захын һуурида ошожо һуухаш. 10Уряалаар ошоходоо, эгээн һүүлшын һуурида һуудаг байгаарай. Тиихэдэшни шамайе уриһан эзэн хараад: „Хани нүхэрни, дээшээ гаража һуу“, – гэжэ урихадань, найрай зоной дунда ехэ хүндэтэй хүн гэжэ мэдэгдэхэш. 11Ушарынь юуб гэхэдэ, өөрыгөө дээгүүр абхуулһан хүн доошоо халиха, харин даруу доогуур хүн өөдөө үргэгдэхэ бшуу»+.

12Гэртээ уриһан фарисейдэ Иисус иигэжэ хэлэбэ: «Үдын гү, али үдэшын хоол бэлдээд, хани нүхэдөө, аха дүүнэрээ, түрэл саданараа, баян хүршэнэрөө бү ури. Юуб гэхэдэ, тэдэшни хожомынь шамайгаа урижа, харюу үгэхэ болоно. 13Зүгөөр найрай шэрээ татахадаа, үгытэйшүүлые, үбшэн үлбэр, һохор дохолон хүнүүдые ури. 14Тэдэ ядуу зон ашыеш харюулжа шадахагүй. Гэбэшье Бурхан шамда буян хэшэгээ хайрлаха, тиигээд захяа заабарииень дүүргэжэ ябадаг хүнүүдээ амидыруулхадаа, шамайе шагналда хүртөөхэл»+.

Найрай шэрээ тухай һургаалта үгэ

15•Сугтаа хоол барижа байһан нэгэ хүн Иисусай хөөрэжэ байһые дуулаад:

«Бурханай хаан орондо хоол бариха хүнүүд амар жаргалтай!» – гэжэ хэлэбэ+. 16Иисус тэрээндэ хэлэбэ: «Нэгэ хүн аргагүй томо найрай шэрээ заһаад, олон айлшадые уриба ха. 17Шэрээдэ һууха сагай ерэхэдэ, уриһан айлшадтаа барлагаа эльгээжэ, „Хоол бэлэн болоо, морилжо хайрлагты“, – гэжэ захюулба гэхэ. 18Урилгатай хүнүүдынь булта хоорондоо хэлсэһэн юумэндэл, ерэхэ аргагүй байһандаа хүлисэл гуйжа: „Би газар худалдажа абаад, тэрэнээ ошожо хараагүйдэм аргагүй. Намайе хүлисэхыетнай гуйнаб“, – гэжэ нэгэниинь захюулба. 19„Би табан паара сар худалдажа абаад, тэдэнээ ажаллуулжа туршахам, намайе хүлисэжэ хайрла“, – гэжэ нүгөөдэхинь захюулба. 20„Би һаял һамга абабаб, тиимэһээ ошожо шадахагүй байнаб“, – гэжэ гурбадахинь захюулба. 21Барлагынь ерэхэдээ, айлшадай ерэхэ аргагүй байһан тухай эзэндээ дуулгаба. Тиихэдэнь сухалаа хүрэһэн эзэн: „Түргэхэн хотын гудамжада гараад, үгытэйшүүлые, эрэмдэг үбшэнтэниие, һохор дохолон зониие дуудажа асара“, – гэжэ барлагтаа хэлэбэ. 22„Эзэмни, хэлэһэн ёһоортнай хамаг юумэ хэбэб, теэд үшөөшье олон һуури сүлөө байна“, – гэжэ барлагынь хэлэбэ. 23„Ши хотоһоо гараад, харгыгаар ябаһан, хото хорёондоо байһан хүнүүдые аргадажа, гэрэймни дүүрэтэр зониие абажа ерэ. 24Уряалтай байһан хүнүүдэй хэнииньшье манайда хоол барихагүй!“ – гэжэ эзэниинь барлагтаа хэлэбэ».

Иисусай шаби болохын үнэ түлөөһэ

25•Иисустай хамта олон хүн ябаа һэн. Иисус тэдэ зондо хандажа, иигэжэ хэлэбэ: 26«Намда ерэһэн хүнүүд эхэ эсэгэһээ, һамга үхибүүдһээ, аха дүүнэрһээ, ами наһанһаа үлүү ехээр лэ намда дуратай һаа, шабинарни болохо аргатай+. 27Хэрээһээ үргэлөөд[*], намтай ябалсаагүй хүн минии шаби боложо шадахагүй+. 28Жэшээнь, таанадай хэн нэгэн үндэр гэр бариха һанаатай байбал, түрүүн һуугаад, хэды шэнээн гаргаша гаргахаб гэжэ тооложо үзөөд, барилгаяа дүүргэжэ шадаха үгы байһанаа бодогты. 29Тиигээгүй һаа, һуурииень табяад, башнияа саашань барижа дүүргэхэ шадалгүй байхыетнай хүн зон хараад: 30„Шимнай барилга эхилээд, дүүргэжэ шадахагүй хүн байбалши“, – гэжэ энеэдэ наадан болгохо бшуу. 31Үгышье һаа, нэгэ хаан нүгөөдэ хаанда дайгаар орохынгоо урда тээ арбан мянган сэрэгтэйгээ добтолоо һаа, хори мянган сэрэгтэй дайсаниие диилэхэ гүб гэжэ уридшалан һуужа һайн бодохо бэшэ гү? 32Хэрбээ диилэжэ шадахагүйгөө ойлгоо һаа, нүгөөдэдөө өөрынгөө элшэн һайдуудые эльгээжэ, эб найрамдал тухай гуйха болоно бшуу. 33Энэ мэтээр таанадай хэнтнайш бии байһан хамаг юумэнһээ арсаагүй һаа, минии шаби боложо шадахагүй.

Хэрэггүй дабһан тухай

34Дабһан болбол һайн юумэн гээшэ, зүгөөр дабһанай амтаяа гээгээ һаань, яажа дахин амтыень оруулха болоноб+? 35Тиимэ дабһан хэндэшье хэрэггүйл, угайдхадаа тэрээгээр газараашье үтэгжүүлхэгүйлши. Тэрэниие миил хаяжархихал! Шэхэтэй юм һаа, анхаран шагныта!»+

15

Үгы болоһон хонин тухай

15^1•Нэгэтэ Иисусай һургаалыень шагнахаяа алба татаашад болон нүгэлтэн олоороо ерэбэ. 2«Иисус нүгэлтэнтэй нүхэрлэжэ, тэдэнээр хамта эдеэлжэ байнал», – гэжэ фарисейнүүд болон Хуули заадаг багшанар шоо үзэбэд+. 3Тиимэһээ Иисус тэдэндэ нэгэ иимэ һургаалта үгэ хөөрэжэ үгэбэ: 4«Зуун хонитой аад, нэгэнэйнь үгы болошоходо, таанадай хэнтнай ерэн юһэн хониёо хээрэ орхёод, үгы болоһон ганса хониёо бэдэржэ ошохогүйб? 5Тэрээнээ олоходоо, тон ехээр баярлажа, ара нюргандаа үргэлөөд гэртээ асархалта. 6Тиин хани нүхэдөө, хүршэнэрөө суглуулаад: „Намтай хамта баярлагты. Би үгы болоһон хониёо оложо асарбаб!“ – гэжэ хэлэхэлта+. 7Тэрээн шэнги нүгэл хээгүй ерэ юһэн сэхэ сэбэр ябадалтан тушаа бэшэ, харин нүгэл хэгшэ нэгэ хүнэй Бурханда хандан, эрид хубилхые харахадаа, тэнгэридэ баяр баясхалан болохол гэжэ таанарта үнэниие хэлэнэб+.

Үгы болоһон мүнгэн тухай

8Үгышье һаа, арбан сагаан мүнгэтэй нэгэ эхэнэр ганса сагаан мүнгэеэ үгы болгожорхёо һаа, дэнгээ носоожо, гэрээ хамажа, ехэл нарибшалан бэдэржэ олодог бэшэ аал? 9Мүнгэеэ олоһон эхэнэр хани басагадаа, хүршэ эхэнэрнүүдээ суглуулжа: „Намтай баярлалсагты, би үгы болоһон мүнгэеэ олооб“, – гэжэ хэлэхэл. 10Эгээл энээн шэнги нэгэшье хүнэй Бурханда хандабал, Бурханай Эльгээмэлнүүд баярлаха юм».

Төөриһэн хүбүүн тухай

11Иисус саашань хэлэбэ: «Хоёр хүбүүтэй нэгэ хүн байгаа һэн ха. 12„Аба, минии хубита зөөри намда үгыш“, – гэжэ бага хүбүүниинь эсэгэдээ хэлэбэ гэлэй. Эсэгэнь гэр буусаяа хүбүүдтээ хубааба. 13Нэгэ хэды хоноод, бага хүбүүниинь хубита зөөриеэ абаад, холын газарта ошожо, ехээр һэбхиржэ, зөөриеэ үрижэрхибэ. 14Зөөригүй болоод байхадань, тэрэ хари газартань ехэ үлэсхэлэн зуд боложо, үнөөхи хүбүүн ядарба. 15Тиигээд тэрэ ороной нэгэ хүнэйдэ ажалда ороходонь, гэрэй эзэн тэрэниие гахайгаа адуулуулхаар хээрэ тала руу эльгээгээ бэлэй. 16Гахайн эдеэ эдилсэжэ, гэдэһээ дүүргэхэ дуратай байхадань, тиимэшье эдеэ тэрээндэ хүн үгэдэггүй бэлэй. 17Хүбүүн ухаа орожо, досоогоо бодобо: „Түрэһэн эсэгымни хэды олон зарасанарай элбэг дэлбэг эдеэ хоолтой байхадань, би эндэ туража үхэхэеэ байнаб. 18Эсэгэдээ ошоод: ‘Абамни, би Бурханай, мүн танайнгаа урда нүгэл үргэлбэб. 19Танай хүбүүн гэжэ нэрлэгдэхээр бэшэ муу амитанби. Зарасаяа зараһандаал намайе зарагты’, – гээд хэлэхэб“. 20Тиигэһээр тэрэ хүбүүн удангүй эсэгэдээ бусажа ерэбэ. Эсэгэнь хүбүүгээ холоһоо хараад хайрлажа, урдаһаань гүйжэ ошоод, тэбэрин таалаба. 21„Абамни, би Бурханай, мүн танайгаа урда нүгэл үргэлбэб. Хүбүүнтнай гэжэ тоологдохо эрхэгүйб“, – гэжэ хүбүүниинь хэлэбэ. 22Эсэгэнь барлагуудтаа: «Түргэхэн эгээ һайн хубсаһа асараад, хүбүүндэм үмдэхүүлэгты, хургандань үнэтэ шулуутай бэһэлиг зүүлгэгты, хүлдэнь гутал үмдэхүүлэгты. 23Тиигээд шахамал буруу асаржа гаргагты, найрлаха хүхихэбди. 24Энэ хүбүүмни үхэшэһэн аад, амидыраа ха юм, үгы болошоһон аад, олдоо ха юм“, – гэбэ. Тиигээд лэ хүбүүнэйнгээ бусажа ерэһые тэмдэглэн, хүхижэ сэнгэжэ эхилбэ+. 25Тэрэ үедэ ехэ хүбүүниинь хээрэ ажал хэжэ байгаа. Гэртээ бусажа ерэхэдээ, хүгжэм хатарай хүнхинэжэ байхые дуулаба. 26Тиигээд нэгэ зарасаяа дуудажа: „Энэмнай юун боложо байнаб?“ – гэжэ һураба. 27„Дүү хүбүүншни бусажа ерээ, тиимэһээ эсэгэшни хүбүүнэйнгээ амиды мэндэ ерэһэндэ баярлан, шахамал буруугаа гаргаа“, – гэжэ зарасань харюусаба. 28Ахань сухалаа хүрэжэ, гэртээ оробогүй. Эсэгэнь гаража, тэрэнээ аргадаба. 29Ехэ хүбүүниинь эсэгэдээ иигэбэ: „Би хэды олон жэл шамда барлаг шэнги ажал хээ гээшэбиб, захяа заабариһааш нэгэтэш гаража үзөөгүйб. Ши адагай захын эшэгэшье гаргажа, хани нүхэдөөрни найрлуулаагүйш. 30Харин энэ хүбүүнэйнгээ янхан һамгадаар орёолдожо, үгэһэн зөөрииеш үреэд ерэхэдэнь, ши шахамал буруугаа гаргажа угтааш“.

31Тиихэдэнь эсэгэнь ехэ хүбүүндээ: „Хүбүүмни, ши ходо намтаяа эндээ байна ха юмши, минии бүхы зөөри шинии ха юм. 32Харин дүү хүбүүншни үхэһэн аад лэ, амидыржа, үгы болоһон аад лэ, олдожо ерээ бшуу. Тиимэһээ бидэ баярлаха, сэнгэхэ ёһотой ха юмбди“, – гэжэ хэлэбэ».

16

Һэшхэлгүй эрхилэгшэ тухай

16^1Өөрынгөө шабинарта Иисус иимэ юумэ хөөрэбэ: «Нэгэ баян хүн гэрэй хэрэг эрхилэгшэтэй байгаа һэн ха. Зөөрииешни ехээр үрижэ байна гэжэ тэрэ эзэндэ эрхилэгшэ тухайнь хүнүүд дуулгаба гэхэ. 2Гэрэй эзэн эрхилэгшэеэ дуудаад: „Шам тухай юун гэнэб? Эрхилжэ байһан ажал хэрэг тухайгаа бүрин тоосоо хэ, саашадаа шамайе эрхилэгшын тушаалһаашни халаахаб“, – гэбэ. 3Тэрэ эрхилэгшэ өөртөө: „Яахамни гээшэб? Эзэмни ажалһаамни халааха гэжэ байнал. Хүрзөөр газар малтаха аргамгүй, гуйраншалхам эшхэбтэр. 4Зай, юу хэхэеэ би мэдэнэб! Ажалһаа халагдаһан хойноо гэртээ дуудажа ажаллуулха нүхэдтэй яажа болохоёо мэдэнэб“, – гэбэ. 5Тиигээд эзэндэнь үритэй хүнүүдые ганса гансаарнь дуудаад: „Минии эзэндэ ши хэдые үритэйбши?“ – гэжэ түрүүшынхиһээнь һураба. 6„Зуун торхо ургамалай тоһо“, – гэжэ тэрэнь харюусаба. „Энэ үри тухай саарһаяа абаад, табиие үритэйб гэжэ шэнээр бэшэ“, – гэжэ эрхилэгшэ хэлэбэ.

7Нүгөө үритэй хүндэ хандажа: „Ши хэдые үритэйбши?“ – гэбэ. „Мянган мэшээг шэниисэ“, – гэжэ тэрэнь харюусаба. „Тэрэ саарһаяа абаад, найман зууе үритэйб гэжэ шэнээр бэшэ“, – гэжэ эрхилэгшэ хэлэбэ. 8Һүүлэй һүүлдэ эзэниинь һэшхэлгүй эрхилэгшэеэ арга мэхэтэй ябадал гаргабаш гэжэ магтаба. Юундэб гэхэдэ, энэ оршолонгой зон гэрэл туяагай зондо ороходоо арга хурга ехэтэй байдаг бшуу+. 9Харин таанадта, шабинарни, би хэлэхэ байнаб: энэ дэлхэйдэхи зөөри баялигаараа өөһэдтөө нүхэдые оложо байгты. Тиигэбэл хооһорон наһа барахадатнай, таанадые диваажанай орондо угтажа абаха. 10Багахан юумэндэ үнэн сэхэ хүн, ехэшье юумэндэ үнэн сэхэ байдаг, харин багахан юумэндэ мэхэ гаргаһан хүн ехэшье юумэндэ мэхэшэн зандаа байдаг+. 11Тиимэһээ хэрбээ таанадай энэ дэлхэйн эд зөөриие эрхилхэдээ үнэн сэхэ бэшэ байбалтнай, хэн танда бодото баялигые даалгахаб даа? 12Тиин хэрбээ хүнэй юумэндэ үнэн сэхэ хандажа шадаагүй һаатнай, хэн танда өөрынхииетнай даалгажа үгэхэб даа?

13Ямаршье зараса хоёр эзэндэ зарагдажа шадахагүй: нэгэн гэбэл, таанад нэгэ эзэндээ дурагүй, нүгөөдэдөө дуратай байхалта; али үгышье һаа, нэгэ эзэндээ дуратайгаар, нүгөөдэдөө дурагүйгөөр ажаллаха бшуут. Таанад Бурханда болон эд зөөридэ нэгэ зэргэ алба хэжэ шадахагүйлта!»+

Баян байнхаар Бурханай захяа заабари дүүргэжэ байхань бүри шухала юм

14•Энэ хэлээшыень фарисейнүүд дуулаба. Тэдэ алта мүнгэндэ ехэл дуратай хадаа Иисусые наада бариба+. 15Иисус тэдэндэ хэлэбэ: «Таанад зоной урда Бурханай захяа заабари дүүргэдэг хэбэр үзүүлдэгта, харин Бурхан танай досоохиие нэбтэ хаража байна. Хүнүүдэй ехэ шухала гэжэ тоолодог юумэнүүд Бурханай урда юуншье бэшэ ха юм. 16Уһаар арюудхагша Иоаннай ерэтэр Моисейн Хуули болон лүндэншэдэй номууд хүсэн түгэлдэр байгаа, гэбэшье мүнөө Бурханай хаан түрэ тухай мэдээсэлэй айладхагдаһанһаа хойшо, хүн бүхэн тиишэ орохо гэжэ нилээд хүсэ шармай гаргана+. 17Газар тэнгэри хоёр амархан һүнэхэ, харин Хуулиин гансаханшье зүйл хосорхогүй+.

18Һамганһаа һалаад, ондоо эхэнэртэй һууһан хүн түрүүшынгээ һамганда урбаба гээшэ. Мүн үбгэнһөө һалаһан эхэнэрээр һамга хэһэн хүн баһал түрүүшынгээ нүхэртэ урбаба гээшэ+.

Лазарь болон баян хүн тухай

19Нэгэ баян хүн байгаа гэхэ. Магнал торгон хубсаһа үмдэдэг, мүн үдэр бүхэндэ ялагар тологор найр зугаа хэдэг байгаа. 20Яра түүхэйдэ барюулшанхай Лазарь гэжэ нэгэ ядуу гуйраншые баянай хаалгынь хажууда асардаг бэлэй. 21Тэрэ гуйранша баянай эдеэнэй үлөөдэһөөр хоолойгоо тэжээхэ дуратай байгаа. Нохойнуудшье ерэжэ, тэрэнэй яра шархые долёодог һэн. 22Тииһээр байтар тэрэ үгытэй баарһан үхэбэ гэхэ. Бурханай Эльгээмэлнүүд тэрэниие тэнгэридэ абаашажа, Абраһамай хажууда һуулгаба ха. Мүнөөхи баяншье наһанһаа нүгшэжэ, тэрэниие хүдөөлүүлээ һэн+. 23Тэрэ баян тамын оёорто хаягдаад зобожо байхадаа, дээшээ хаража, Абраһамые, мүн хажуудань Лазариие холоһоо анхарба+. 24„Ай, Абраһам, үбгэ эсэгэмни, намайе үршөөн хайрлажа, Лазариие намда эльгээгыт; хурганайнгаа үзүүртэ уһа дүрэжэ, халуун галда хайруулан тулижа байһан минии хэлые норгог лэ. Би энэ гал соо аргагүй ехээр тулижа байнаб“, – гэжэ тамада һууһан баяниинь бии шадалаараа хашхарба+. 25„Хүүгэмни, наһан соогоо хамаг баяр жаргал эдлэһэнээ, харин Лазариин хара муу байдал үзэһыень һаныш. Мүнөө тэрэшни эндэ амаруулагдаба, харин ши зоболон эдлэжэ байнаш. 26Гэбэ яабашье эндэһээ шамда ошохо гэгшэдэй хүрэхын аргагүй, тэндэһээ манда ерэхэ гэгшэдэй ерэхын аргагүй оёоргүй гүнзэгы ганга жалга хоорондомнай байна“, – гэжэ Абраһам хэлэбэ. 27Тиихэдэнь тамын амитан: „Тиигэбэл Абраһам, үбгэ эсэгэмни, та Лазариие абындамни эльгээжэ хайрлыт даа. 28Тэндэмни табан дүүмни үлэһэн юм: тэдэнииемни нам шэнги тамын газарта орохогүйень һэргылэг лэ“, – гэбэ. 29Тиихэдэнь: „Дүүнэртэшни Моисейн болон лүндэншэдэй һэргылэмжэ бии ха юм: тэдэнэйнгээ хэлэһые дүүнэршни дуулажа байг лэ“, – гэжэ Абраһам хэлэбэ+. 30„Үгы даа, Абраһам, үбгэ эсэгэмни, наһанһаа нүгшэһэн хүнэй дүүнэртэм ошоо һаань, тэдэнэр Бурхандаа хандан, хубилха байгаа“, – гэжэ тамада байгша баяниинь хэлэбэ. 31„Моисейн болон лүндэншэдэй заабариие анхардаггүй юм һаа, нүгшэһэн хүнэй амидыржа ошоошье һаань, тэдэшни үнэншэхэ этигэхэгүй байна даа“, – гэжэ Абраһам тэрээндэ хэлэбэ»+.

17

Нүгэл хилэнсэг тухай

17^1•Иисус шабинартаа хэлэбэ: «Хүнэй хорхойтожо, нүгэл хэхэ юумэн олон байдаг. Зүгөөр нүгэл хүүлэгшэ уй гашуудал үзэхэ!+
2Эдэ багашуулай нэгыеньшье нүгэл хилэнсэдэ түлхиһэн хүндэ хүзүүндээ тээрмын шулуу уюулаад, далайн оёорто хаюулбалнь, өөртэнь дээрэ байха һэн+. 3Тиимэһээ өөрыгөө анхаржа байгты! Хэрбээ аха дүүнэрэйшни нэгэн шамда муу юумэ хээ һаань, тэрээнээ буруушаа; хэрбээ зэмэеэ мэдэрээ һаань, хүлисэ+. 4Үдэртөө долоо дахин шамда муу юумэ хээд, долоо дахин ерэжэ: „Зэмэтэйб, хүлисэ“, – гээ һаань, тэрэнээ хүлисэ»+.

Этигэл һүзэг тухай

5«Эзэн аа, манай этигэл һүзэгые ехэ болгожо үгыт даа!» – гэжэ Иисусай элшэнэр хэлэбэ+. 6Иисус харюусаба: «Хэрбээ таанад горчицын жэжэхэн үрэһэнэй шэнээхэншье этигэлтэй байгаад, боди модондо хандажа: „Үндэһөөрөө газарһаа һугаржа, далай соо һуурижан урга!“ – гээ һаатнай, тэрэ модон үгыетнай дуулаха+.

Зарасын дүүргэхэ үүргэ тухай

7Жэшээнь, газар хахалдаг гү, али мал адуулдаг барлагтай байгаад, тэрэнэйнгээ хээрэһээ ерэхэдэ: „Наашаа һуужа үтэр хоол бари!“ – гэжэ таанарай хэн нэгэнтнай хэлэхэ аал? 8Үгыл даа! Тиихынгээ орондо: „Намда эдеэ хоол бэлдэ. Эдеэлжэ байхадамни, захиралтануудыемни дүүргэхэдэ бэлэн бай. Намайе эдеэлүүлһэнэй удаа өөрөө эдихэ уухаш!“ – гэжэ барлагтаа хэлэхэ бэшэ гүт? 9Тиигээд бүхы заабаринуудые дүүргэһэнэйнгөө түлөө тэрэ барлаг баяр баясхалангай үгэнүүдые дуулаха аал? 10Тэрээн шэнги таанадшье Бурханай заабари дүүргээд: „Бидэ миил барлагууд гээшэбди, хэхэл ёһотой юумэеэ хээбди“, – гэжэ хэлэхэ ёһотойт!»

Иисус арбан хүниие эдэгээбэ

11Иерусалим хото ошожо ябахадаа, Иисус Самари Галилей хоёрой хилэ зубшан ябаба. 12Нэгэ тосхондо ороходонь, һэлхэ бузар үбшэндэ дайруулһан арбан хүн Иисустай уулзаба. Тээ холохон байгаад:+
13«Иисус багша аа! Маниие абаржа хайрлыт даа!» – гэжэ шангаар хашхаралдаба. 14Тэдэниие хараад: «Таанад ошожо, санаартанда элүүр мэндэеэ үзүүлэгты!» – гэжэ Иисус хэлэбэ.

Тэдэнь замдаа ябатараа эдэгэшэбэ+. 15Нэгэниинь эдэгэһэнээ гэнтэ мэдээд, шанга гэгшээр Бурханай нэрэ алдаршуулан, һөөргөө бусаба. 16Тиигээд Иисусай хүлдэ мүргэн унажа, баяр баясхалан хүргэбэ. Тэрэ самаряан хүн байгаа+. 17«Арбан хүн эдэгээ бэшэ гүт? Бэшэ юһэншни хаанаб? 18Бурханда магтаал соло дуудахаяа энэ самаряанһаа ондоо нэгэшье хүн бусажа ерээгүй гээшэ гү?» – гэжэ Иисус һураба. 19Тиигээд нүгөө эдэгэһэн хүндөө: «Хүл дээрээ бодожо, гэртээ хари! Этигэлшни шамайе абараа!» – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

Бурханай хаан түрэ ойро байна

20•«Бурханай хаан орон хэзээ манда морилхоб?» – гэжэ фарисейнүүдэй асуухада, Иисус иигэжэ харюусаба: «Бурханай хаан орон эли харагдаһаар ерэхэгүй+. 21„Эндэ байна, тэндэ байна“, – гэжэ хүнүүд хэлэхэгүй. Юундэб гэхэдэ, Бурханай хаан түрэ зосоотнай оршоно бшуу».

22Иисус шабинартаа хэлэбэ: «Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй нэгэшье үдэрые хараһайб гэжэ хүсэхэ саг мэнэ гэһээр ерэхэ, теэд харахагүйт+. 23„Тэндэ байна, эндэ байна“, – гэжэ зарим зоной хэлэхэдэнь, таанад бү ошооройгты, бү бэдэрээрэйгты+. 24Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн ерэхэдээ, тэнгэриин нэгэ хизаарһаа нүгөө хизаар хүрэтэр ялагас гэһэн сахилгаан шэнгеэр гэрэлтэн үзэгдэхэ бшуу. 25Теэд түрүүн тэрэ ехэл зоболон амсаха, оршон үеын зон тэрээнһээ арсаха+. 26Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй заларан ерэхэ тэрэ үдэрнүүдтэ Ной гэгшын үедэ болоһонтой адли гай гасалан ушарха: 27Нойн томо корабльда орожо һууха үдэр хүрэтэр хүнүүд эдеэлжэ, уужа, һамга абажа, хадамда гаража байгаа. Харин тиигэжэ байтар галаб эрьежэ, уһан аюул болоод, амитай юумэн хуу хосороо һэн. 28Эгээл тиимэ юумэн баһа Лот гэгшын үедэ болоо агша һэн: хүнүүд эдеэлжэ, ундалжа, юумэ худалдан абажа, наймаа хэжэ, таряа, жэмэс тарижа, гэр бараагаа барижа байгаа, 29тиихэдэ Лот гэгшын Содом хотоһоо гараһан үдэр тэнгэриһээ хүхэр бороо орожо, гал дүлэн боложо, хамаг амитай юумые шатаагаа бэлэй+. 30Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй газарта бууха үдэр эгээл тиимэ юумэн болохо! 31Тэрэ үдэр гэрэй орой дээрэ байһан хүн хогшол зөөриеэ абарха гэжэ гэртээ орохо ёһогүй; мүн хээрэ талада ябаһан хүн һөөргөө гэртээ бусаха ёһогүй+. 32Лотой һамгые һанагты! 33Ами наһаяа абарха гэжэ оролдоһон хүн ами наһаяа алдаха, ами наһаяа үргэһэн хүн тэрэнээ тэхэрюулэн абарха+. 34Тэрэ үдэр нэгэ орон дээрэ унтаһан хоёр хүнэй нэгыень абарха, нүгөөдыень орхихо. 35-36Таряа татажа байһан хоёр эхэнэрэй нэгыень абарха, нүгөөдыень орхихо»[*]. 37«Багша аа! Иимэ юумэн хаана болохоб?» – гэжэ шабинарынь Иисусһаа һураба. «Үхэһэн бэеын хэбтэһэн газарта бүргэд шубууд сугларха», – гэжэ Иисус харюусаба.

18

Бэлбэһэн эхэнэр болон зарга шиидхэгшэ тухай һургаалта үгэ

18^1Һанаа үнөөндөө дарагдаһанай хэрэггүй, саг үргэлжэ Бурхандаа зальбаржа ябаха ёһотой гэжэ ойлгуулхын тула Иисус иимэ һургаалта үгэ шабинартаа хөөрэбэ:+
2«Нэгэ хотодо зарга шиидхэгшэ ажаһуугаа һэн ха. Тэрэ Бурханһаашье айдаггүй, хүнүүдһээшье эшэдэг гайхадаггүй бэлэй. 3Тус хотын нэгэ бэлбэһэн эхэнэр тэрэ заргашада ерэжэ: „Намда туһалыт, заргыемни зүбөөр шиидхэжэ үгыт!“ – гэдэг гэлэй. 4Заргаша туһалха дурагүй байжа, нилээд удаан саг үнгэргэбэ. „Би Бурханһааш айдаггүйб, хүнһөөшье эшэдэг гайхадаггүйб. 5Зүгөөр намайе энэ эхэнэрэй ходол хашараажа байхагүйнь тула туһалха болоо хаб. Тиигээгүй һаамни, энэшни бүри голдомни орохол!“ – гэжэ һүүлэй һүүлдэ бодобо.

6Хуурмаг заргашын хэлээшые хаража бодожо үзыт. 7Тэрэнэй тиигэжэ байхадань, Бурхан шэлэжэ абаһан зонойгоо үдэр һүнигүй туһаламжа гуйхадань, бүришье һайнаар харгалзаха хамгаалха бэшэ гү? Тэдэндээ анхаралаа табиха бэшэ гү+? 8Бурхан тэдэнэй хэрэгүүдые үнэн зүб руунь түргөөр шиидхэн туһалха гэжэ танда хэлэнэб. Теэд Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй ерэхэдэ, газар дээрэ тиимэ һүзэгтэй хүн байха гү?»+

Фарисей ба алба татааша тухай һургаалта үгэ

9Өөһэд тухайгаа Бурханай эрхэ мэдэлые дүүргэнэбди гэжэ тоолоод, бусадые доромжолдог зарим хүнүүдтэ Иисус иимэ һургаалта үгэ хөөрэбэ:+
10«Хоёр хүн мүргэхэеэ Бурхан Һүмэдэ оробо ха. Нэгэниинь фарисей, нүгөөдэхинь алба татааша байгаа+. 11Фарисейнь аман соогоо иигэжэ зальбарба: „Бурхан, шамда ехэ баяр баясхалан хүргэнэб! Би болбол эд зөөридэ шуналтай, хуурмаг, забхай зальхай бусад зондо адли бэшэб, мүн тээ тэндэ зогсоһон алба татаашадашье адли бэшэб+. 12Долоон хоногтоо хоёр дахин масагладагби, олзынгоо арбанай нэгэ хубиие шамдаа үргэдэгби“+. 13Харин тээ холохоно зогсоһон алба татаашань нюдэеэ тэнгэри өөдэ шэглүүлхэеэшье зүрхэлбэгүй, харин үбсүүгээ шаажа байгаад: „Бурхан, нүгэлтэ намайе үршөөн хайрлыт!“ – гэжэ зальбарба. 14Алба татааша фарисей хоёрой гэртээ харихадань, Бурхан тэдэ хоёрһоо алба татаашыень үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо оруулаа гэжэ танда хэлэхэ байнаб. Өөрыгөө дээгүүр абхуулдаг хүн доошолуулагдаха, харин өөрыгөө доошонь дарадаг зантай хүн үргэгдэхэ бшуу»+.

Иисус үхибүүдые адистаа хүртөөнэ

15•Хүнүүд үхибүүдээ адиста хүртүүлхэеэ Иисуста асарба. Шабинарынь тэдэниие хараад, багшадаа ойртуулбагүй. 16Харин Иисус үхибүүдые өөртөө дуудажа, шабинартаа хэлэбэ: «Үхибүүдые наашань табигты, намда ерэхэдэнь һаалта бү хэгты. Иимэшүүл Бурханай хаан ороной амитад гээшэ. 17Эдэ үхибүүд мэтээр Бурханай хаан орониие тогтоон абаагүй хүн тэндэ хэзээшье орожо шадахагүй юм гэжэ баталан хэлэнэб»+.

Баян, мүн үнэтэй сэнтэй хүн

18•«Эрхим багша! Мүнхын амидаралда хүртэхын тула би юу хэхэ ёһотойбиб?» – гэжэ нэгэ дарга Иисусһаа һураба+. 19Иисус тэрээндэ хэлэбэ: «Юундэ намайе эрхим гэбэш? Имагтал Бурхан эрхим гээшэ. 20„Ханидаа бү урба, бү ала, хулгай бү хэ, бусад тухай худал юумэ бү хэлэ, эхэ эсэгэеэ хүндэлэ“ гэһэн Бурханай захяа заабаринуудые мэдэхэ ха юмши», – гэбэ. 21«Эдэ захяа заабаринуудые бултыень би эдир наһанһаа сахижа ябадаг хүнби», – гэжэ нүгөөдэхинь харюусаба+. 22Энэ харюуень дуулаад, Иисус тэрээндэ хэлэбэ: «Үшөөл нэгэ юумэн шамда дутана: зөөри зөөшэеэ бултыень худалдаад, мүнгыень үгытэйшүүлдэ хубаажа үгэ, тиигээ һаа, тэнгэри дээрэ баялиг зөөритэй болохош. Тиигээд намда ерэжэ, хажуудамни ябаарай»+. 23Иисусай хэлэһые дуулаад, нүгөөдэхинь ехэ һанаата болобо, юундэб гэхэдэ, ехэ баян хүн байгаа бшуу.

24Тэрэнэй гашуудал ойлгоод, Иисус хэлэбэ: «Баян хүнүүдэй Бурханай хаан орондо орохонь бэрхэтэйл байха даа. 25Баян хүнэй Бурханай хаан орондо орохоһоонь бэлээр зүүнэй һүбөөр тэмээн ороод гарахал». 26«Тиигэхэдээ хэн абарагдаха аргатайб?» – гэжэ шагнажа байгшад Иисусһаа асууба. 27«Хүнэй хэжэ шадахагүй юумэ Бурхан хэжэ шададаг», – гэжэ Иисус харюусаба+. 28«Харин бидэ яахабибди? Бидэ хамаг юумэеэ орхёод, шамайе дахаабди», – гэжэ Пётр хэлэбэ+. 29«Тиимэ даа, Бурханай хаан орондо орохын тула гэр бараагаа, аба эжыгээ, аха дүүнэрээ гү, эгэшэ дүүнэрээ гү, һамга үхибүүдээ гү орхиһон хүн бүхэн+
30энэ наһандаа хэдэ дахин ехэ юумэндэ хүртэхэ, ерээдүйн үедэ мүнхэ наһа наһалха гэжэ үнэниие хэлэнэб», – гэжэ Иисус харюусаба.

Иисус үхэхэ тухайгаа гурбадахияа хэлэнэ

31•Арбан хоёр ойрын шабинараа хажуу тээшэнь абаашаад, Иисус иигэжэ хэлэбэ: «Мүнөө бидэ Иерусалим орохомнай. Эндэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн тухай лүндэншэдэй бэшэһэн бүхы хэрэгүүд бэелхэ. 32Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие хариин зоной гарта тушааха, тэдэнь тэрэниие баһаха, доромжолхо, нёлбохо, 33үшөө сохихо, хожомынь алаха байна. Зүгөөр Хүбүүн гурбадахи үдэртөө амидырха»+.

34Шабинарынь хэлээшыень оройдоо ойлгобогүй. Үгынь удха орёо далда байжа, юуншье тухай багшынгаа хэлэһыень ойлгожо шадабагүй+.

Иисус һохор гуйраншые эдэгээбэ

35•Иисусай Иерихондо дүтэлхэдэнь, харгын хажууда нэгэ һохор хүн гуйраншалжа һууба. 36Хажуугаарнь хүнүүдэй ябахые дуулаад: «Энэ юун зон бэ?» – гэжэ һураба. 37«Назаредэй Иисус ябана», – гэжэ тэрээндэ дуулгаба. 38Тиихэдэнь һохор хүн: «Давидай үри һадаһан Иисус, намайе үршөөжэ хайрлыш!» – гэжэ хашхарба+. 39Иисусай урда ябаһан хүнүүд абяагүй боло гэжэ тэрэ һохорые зандарба, теэд тэрэнь: «Давидай үри һадаһан Иисус, намайе үршөөжэ хайрлыш!» – гэжэ бүри шангаар хашхарба. 40Тиихэдэнь Иисус тогтожо: «Тэрэниие намда асарагты!» – гэбэ. Тэрэ һохорой Иисусай ойро ерэхэдэнь: 41«Шамда юу хэжэ туһалхабиб?» – гэжэ Иисус асууба. «Ай, эзэн! Намайе харадаг болгыш даа!» – гэжэ тэрэ гуйгаа хаш. 42«Хара даа! Этигэлшни шамайе элүүр мэндэ болгобо», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ+. 43Һохор хүниинь тэрэ дороо харадаг боложо, Бурханиие алдаршуулан, Иисусай хойноһоо ябалсаба. Һохор хүнэй хараатай болохые хараһан бүхы хүн зон Бурханиие магтан алдаршуулба.

19

Иисус Закхей хоёр

19^1Иисус Иерихон хото ороод, гудамжаар ябаа. 2Тэрэ хотодо алба татагшадай дарга Закхей гэжэ ехэ баян хүн байгаа һэн ха. 3Тэрэ Иисусые хэн юм ааб гэжэ харахаяа ехэтэ хүсэжэ, набтар бэетэй байһан дээрэһээ хүн зоной араһаа яашье хаража ядаба. 4Закхей баян гүйдэлөөр зоной урда ороод, һалаархуу модондо абиржа гараба. Иисус энэ харгыгаар лэ хажуугаарнь гараха байгаа. 5Иисус хажуугаарнь үнгэрхэдөө, өөдөө хаража: «Закхей, модонһоо түргөөр буу! Би мүнөө танайда орохо ёһотойб», – гэбэ. 6Закхей тэрэ дороо модонһоо буужа, ехэл баяртайгаар Иисусые гэртээ оруулжа хүндэлбэ. 7Тиихэдэнь хүн зон булта: «Иисус нүгэлтэй хүнэйдэ орожо айлшалхань гээшэ гү?» – гэжэ дураа гутаба+.

8«Эзэн аа! Би хахад зөөриеэ үгытэйшүүлдэ хубаажа үгэхэм. Хэрбээ зарим хүнүүдһээ татари буруу нэхэжэ абаһан байгаа һаа, тэрэнээ дүрбэ нугалан бусаахаб», – гэжэ Закхей Иисусай урда зогсон хэлэбэ+. 9«Шишье Абраһамай жэнхэни үри һадаһан байнаш. Мүнөөдэр шинии гэр бүлэ абарагдаба+. 10Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хосорһон хүнүүдые бэдэржэ абархын тула ерээ юм», – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ.

Арбан зараса тухай һургаалта үгэ

11•Хүн зоной хэлэһыень шагнажа байхада Иисус үшөө нэгэ һургаалта үгэ хөөрэбэ. Тэрэ Иерусалимда дүтэ ерэшэнхэй байгаа, тиимэһээ хүнүүд Бурханай хаан түрэ һаядаа оршохо гэжэ һанажа байгаа һэн+. 12Иисус хөөрэбэ: «Нэгэ дээгүүр уг изагууртан хаан шэрээ эзэлхэ эрхэдэ хүртэжэ ерэхын тулада холын орон худар мордобо ха. 13Ябаха дээрээ арбан барлагуудаа дуудаад, хүн бүхэндэнь мүнгэ үгэжэ: „Минии бусажа ерэтэр энээниие мүнгэнэй эрьесэдэ оруулжа байгаарайгты“, – гээ һэн. 14Харин албата зониинь тэрээниие үзэн ядадаг ушарһаа: „Энэ хүниие дээрээ хаан болгожо табиха дурагүйбди“, – гэжэ хэлэхыень элшэн сайдые хойноһоонь эльгээбэ гэхэ+. 15Хаан шэрээ эзэлхэ эрхэтэй болоһон хаан бусажа ерэһээр мүнгэ үгэһэн барлагуудаа дуудажа, хэн хэды шэнээн олзо олооб гэжэ һонирхобо. 16Түрүүшынь барлаг ерэжэ: „Эзэмни, үгэһэн мүнгыешни арба дахин ехэ болгооб“, – гэжэ хэлэбэ. 17„Һайнаар ашаглабаш, бэрхэ барлаг байнаш. Багахан юумэндэ үнэн сэхэ байһанайш түлөө шамайе арбан хотын захирагшаар табинаб“, – гэжэ эзэн хаан хэлэбэ+. 18Хоёрдохи барлагынь ерэжэ: „Эзэмни, үгэһэн мүнгыешни таба дахин ехэ болгооб“, – гэбэ. 19„Ши табан хото зонхилжо байхаш“, – гэжэ эзэниинь хэлэбэ. 20Удаадахи барлагынь ерэжэ: „Эзэмни, шинии үгэһэн энэ мүнгэ бүдтэ орёогоод, наринаар хадагалжа байгааб. 21Шэрүүн хүн хадашни шамһаа айгааб. Ши өөрын бэшэ юумэ абадаг, өөрөө таряагүй ургаса хададаг ха юмши“, – гэжэ хэлэбэ. 22Эзэниинь тэрээндэ хэлэбэ: „Хара мэхэтэй барлаг, хэлэһэн үгыншни ёһоор шамайе хэһээхэб! Өөрын бэшэ юумэ абадаг, өөрөө таряагүй ургаса хададаг шэрүүн хүн гэжэ намайе мэдэжэ байгааш. 23Үгэһэн мүнгыем юундэ эрьесэдэ оруулаагүйбши? Тиигэбэл би бусажа ерэхэдээ мүнгэеэ түрсэтэйгөөр абаха бэлэйб“. 24Тиигээд хажуудань байһан зондо хандажа: „Энээнһээ мүнгыень абаад, арба дахин ехэ болгоһон хүндэ үгэгты“, – гэбэ. 25„Эзэмнай, теэд тэрэтнай ехэ мүнгэтэйл“, – гэжэ тэдэнь хэлэбэ. 26„Юумэтэй хүндэ үшөө ехэ юумэн үгтэхэ. Юумэгүй байһан хүнһөө һүүлшын юумэниинь абтаха гэжэ танда хэлэнэб+. 27Намайе хаан болгохо дурагүй байһан дайсадыемни асаржа, хараһаар байтарни хюдажа алагты“, – гэжэ эзэн хэлэбэ»+.

Иисус Иерусалим хото ороно

28•Һургаалта үгэнүүдээ хөөрөөд, Иисус саашаа, Иерусалим тээшэ ябаба. 29Элеон хадын хаяада оршодог Беттагэ ба Бетани тосхонуудта дүтэлөөд, тэрэ хоёр шабияа түрүүлэн эльгээжэ:+
30«Урдамнай байгааша тосхон ошоод, тэрэнэй захада хүн амитанай оройдоо унаагүй нэгэ элжэгэнэй уяатай байхые харахат. Тэрэниие уяаһаань тайлаад, наашань хүтэлжэ асарагты. 31Хэрбээ хэн нэгэнэй: „Юундэ уяаһаань тайланабта?“ – гэжэ һураа һаань: „Энэ элжэгэн Эзэндэ хэрэгтэй болоо“, – гэжэ хэлээрэйгты», – гэжэ Иисус захиба.

32Шабинарынь ошоод, багшынгаа хэлэһэнэй ёһоор тэрэ элжэгэ олобо. 33Тэрэниие сэргэһээнь тайлажа байхадань: «Таанад юундэ энэ элжэгэ сэргэһээнь тайланабта?» – гэжэ эзэниинь һураба ха. 34«Манай эзэндэ хэрэгтэй болоо», – гэжэ шабинарынь харюусаба. 35Тиигээд тэрэ элжэгэ Иисуста асаржа, нюрган дээрэнь хубсаһаяа дэбдеэд, багшаяа унуулба. 36Иисусай элжэгэ унаад ябахада, хүн зон ябаха харгы дээрэнь хубсаһаяа дэбдибэ.

37Иисусай Элеон хадаһаа бууха замдаа ябахадань, олон тоото шабинарынь булта харуулһан, үзэһэн гайхалтай хэрэгүүдэй түлөө Бурхан багшадаа магтаал соло дуудаба:

38«Дээдын Эзэнэй нэрээр заларан ерэһэн Хаан үршөөл хайратай байһай!

Тэнгэридэ амгалан байдал оршоһой,

Бурханай алдаршахань болтогой!» – гэжэ шанга шангаар хашхаралдаба.

39«Багша аа, эдэ шабинартаа абяагүй болохыень захирыт!» – гэжэ зоной дундаһаа фарисейнүүдэй зариман Иисуста хандаба+. 40«Шабинараймни абяагүй болоо һаа, харгы дээрэхи шулуунууд хашхаралдаха», – гэжэ Иисус тэдээндэ харюусаба.

Иисус Иерусалим хотын зон тухай шанална

41Иисус Иерусалим хотодо ойртожо, хотын харагдахада, хүн зонииень хайрлаһандаа бархиржа:+
42«Хотын зон, амгалан байдалда юун хүргэхэб гэжэ энэ үдэр ойлгодог һайт! Теэд тэрэтнай мүнөө танай нюдэнһөө далда байна даа. 43Хожом нэгэтэ дайсадтнай добтолжо, хотыетнай тала талаһаань бүһэлэн, газар хүреэгээр хүреэлхэ, 44тиигээд өөһэдыетнай, үри хүүгэдыетнай хюдажа, хотыетнай һандаргажа, үнэһэн тоборог болгохо. Юундэб гэхэдэ, Бурханай шамайе абарха гэжэ ерэһэн саг мэдээгүй бшууш», – гэжэ хэлэбэ+.

Иисус Һүмэ соо

45•Һүмэдэ орожо, Иисус тэндэ хонжоо наймаа хэгшэдые, юумэ худалдажа абагшадые намнажа гаргахадаа: 46«Нангин Бэшэг соо Бурхан: „Минии гэр мүргэл зальбаралай газар байха ёһотой“, – гэжэ хэлэнэ. Харин таанад энэ гэрые дээрмэшэдэй шэбээлдэг үүр болгожорхёот!» – гэжэ зэмэлбэ.

47Иисус үдэр бүри Бурхан Һүмэдэ ерэжэ, һургаалаа номнодог байгаа. Түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар, ахамадууд хамтаржа, Иисусые алаха гэлсээ. 48Теэд бүхы арад зоной нэгэшье үгыень алдангүй Иисусай һургаалые шагнадаг байхада, тэдэнэр яажаш ядаба.

20

Иисусай эрхэ засаг тухай асуудал

20^1•Нэгэтэ Бурхан Һүмэ соо арад зондо һургаалаа номножо, Һайн Мэдээсэл айладхажа байхадань, түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар, ахамадууд ерэжэ: 2«Хэлэлши даа, ши иимэ юумэ хэхэ ямар эрхэтэйбши? Иимэ эрхэ засаг шамда хэн үгөөб?» – гэжэ Иисусһаа һураба ха+. 3«Бишье таанадһаа нэгэ юумэ һурахамни. Хэлэжэ үгэгты даа, 4Уһаар арюудхаха эрхэ Иоаннда Бурхан үгөө юм гү, али хүнүүд гү?» – гэжэ Иисус урдаһаань асууба+. 5Тэдэнэр хоорондоо зүбшэжэ оробо: «Зай, юун гэжэ хэлэхэбибди? Хэрбээ Бурханһаа тиимэ эрхэ үгтөө гэбэлнай, тиигэбэл яахадаа Иоаннда этигэдэггүй байгаабта гэхэл+. 6Хүнүүд үгөө гээ һаамнай, Иоанные лүндэншэ гэжэ этигэдэг бүхы энэ арад зон маниие шулуугаар шэдэжэ алаха»+. 7Тиигээд лэ тэдэнэр: «Уһаар арюудхаха эрхэ Иоаннда хэнэй үгэһые бидэ мэдэнэгүйбди», – гэжэ харюусаба. 8Тиихэдэнь Иисус: «Эдэ юумэнүүдые хэхэ эрхэ намда хэнэй үгэһые би баһа хэлэхэгүйб!» – гэжэ тэдэндэ хэлэбэ.

Үзэмэй сэсэрлиг хүлһэлһэн үзэмшэд тухай һургаалта үгэ

9•Тиигээд Иисус иимэ һургаалта үгэ арад зондо хөөрэбэ: «Нэгэ хүн үзэмэй сэсэрлиг таряад, үзэмшэдтэ хүлһөөр орхижо, ондоо орон нютаг руу удаанаар ябаа һэн ха+. 10Жэмэсэй эдеэшэхэ багта үзэмэй ургасаһаа өөрынь хуби абажа ерэхээр тэрэ хүн үзэмшэдтэ барлагаа эльгээбэ. Теэд үзэмшэд барлагыень зада сохёод, һөөргэнь хооһоор бусааба. 11Сэсэрлигэй эзэн хоёрдохи барлагаа үзэмшэдтэ эльгээбэ. Теэд тэдэнь барлагыень баһа сохижо, баһажа доромжолжо байгаад, юушье үгэнгүй табяа һэн. 12Эзэн гурбадахи барлагаа үзэмшэдтэ эльгээбэ, үзэмшэд тэрэнииень шулга нюлга сохёод, һөөргэнь намнажархиба+. 13Үзэмэй сэсэрлигэй эзэн бодолгото болоод: „Яаха болоо гээшэбиб? Хайрата хүбүүгээ эльгээхэ юм байна. Хүбүүемни тэдэ хүндэлхэ бэзэ“, – гэжэ шиидэбэ+. 14Теэд үзэмшэд хүбүүень хараад, өөһэд хоорондоо зүбшэжэ оробо. „Энэ хүбүүн эсэгынгээ эд зөөри залгамжалха. Энээниие алая, тиигэбэл бүхы зөөринь манай болохо“, – гэлсэбэ+. 15Тиигээд тэдэнэр хүбүүень үзэмэй сэсэрлигһээ гаргажа алажархиба. Тиихэдэнь үзэмэй сэсэрлигэй эзэн тэдэ үзэмшэдые яаха болоноб+? 16Эзэн ерээд, тэдэ үзэмшэдые алаха, тиигээд ондоо үзэмшэдтэ сэсэрлигээ даалгаха».

Хэлэхыень шагнаһан хүнүүд: «Үгы даа, тиимэ юумэн болохогүй!» – гэлдэбэ+. 17Иисус тэндэ байгшадые хараад, иигэбэ: «Нангин Бэшэг соо: „Хэрэггүй гэжэ барилгашадай голожо хаяһан шулууниинь гэрэй гол шухала тулга шулууниинь болоо“ гэһэн үгэнүүд ямар удхатайб? 18Тэрэ шулууе мүргэжэ унаһан хүн хаха бута унаха, тэрэ шулуун хүнэй дээрэ унаа һаа, тэрэниие низа дараха».

Алба татабари түлэхэ тухай асуудал

19•Хуули заадаг багшанар ба ахамад санаартан Иисус маниие хадхажа, энэ һургаалта үгэ хөөрэбэ гэжэ ойлгоод, тэрэ дороо тэрэниие барижа абаха гэһэн аад, улад зонһоо айба. 20Иисусай хойноһоо тагнуул табижа, үнэн сэдьхэлтэд мэтээр бэеэ харуулжа, Иисусые үгэ алдуулан гэнэдхээжэ баряад, Римэй захирагшын эрхэ засагта тэрэниие тушааха зорилготойгоор өөһэдынгөө хэдэн хүнүүдые тэдэ эльгээбэ+. 21Тэдэнь билдагуушалан: «Багша аа! Ши бодото үнэниие хэлэдэгши, нюур харадаггүйш, Бурханай бодото замаар ябахые һургадагши гэжэ бидэ мэдэнэбди. 22Бидэ Римэй хаанда алба татабари түлэхэ ёһотой гүбди, али үгы гү?» – гэжэ асуубад+.

23Иисус тэдэнэй муу мэхые мэдээд:+
24«Намда динари мүнгэ харуулагты, тэрээн дээрэ хэнэй дүрэ зураатай, хэнэй нэрэ бэшээтэй байнаб?» – гэжэ һураба. «Римэй хаанай», – гэжэ тэдэнь харюусаба. 25«Тиигээ һаа, хаанай юумые хаандань, Бурханай юумые Бурханда үгэгты», – гэжэ Иисус хэлэбэ+. 26Арад зоной урда буруу юумэ хэлүүлэн барижа ядан тэдэ тагнуулшад аниргүй болобо, үшөө өөһэдынь асуудалда тиимэ сэсэн хурса харюу үгэхэдэнь ехээр гайхалдаба.

Үхөөд амидырха тухай асуудал

27•Хүнүүд үхөөд амидырдаггүй гэжэ тоолодог саддукейнүүдэй зариманиинь Иисуста ерэжэ, иигэжэ хэлэбэ:+
28«Багша аа, үхибүүгүй ахынгаа наһанһаа нүгшэхэдэ, тэрэнэй дүүнь бэлбэһэн эхэнэртэйнь һууха ёһотой, тиигээд тэдэнһээ гараһан үхибүүн нүгшэһэн ахынь үхибүүн гэжэ тоологдохо зэргэтэй гэжэ Моисей манда бэшэһэн байдаг. 29Зай, долоон аха дүүнэр байгаа гэе. Тэдэнэй ахань һамга абаад, үхибүүтэй болонгүй үхэшэбэ ха. 30Хоёрдохинь ахынгаа һамгатай һуугаад, үхибүүтэй болонгүй морилбо. 31Гурбадахи дүүнь, мүн бэшэ дүүнэрынь һубарин тэрэ һамгыень абаад, баһа үхибүүтэй болонгүй үхэшэбэд. 32Һүүлэй һүүлдэ тэдэнэй һамганииньшье наһа бараа. 33Теэд Бурханай үхэһэн хүнүүдые амидыруулхада тэрэ эхэнэр хэнэйнь һамган байхаб? Тэрэ эхэнэр долоон аха дүүнэрэй һамган байгаа бшуу».

34Иисус тэдээндэ хэлэбэ: «Энэ оршон үеын зон һамга абана, хадамда гарана. 35Харин Бурханай амидыруулгада хүртэхэ заяатайшуул һамгашье абахагүй, хадамдашье гарахагүй юм+. 36Тэдэнэр Бурханай Эльгээмэлнүүдтэл адли болоод, хэзээшье үхэхэгүй мүнхэ байха, юундэб гэбэл, тэдэнэр үхөөд амидырха бшуу. 37Тиин Моисейшье шатажа байһан һөөг модон тухай туужа соогоо үхэһэн хүнүүдэй амидырха тухай батална. Ушарынь юуб гэбэл, Моисей Дээдын Эзэниие Абраһамай Бурхан, Исаагай Бурхан, мүн Яковай Бурхан гэжэ нэрлэнэ ха юм. 38Бурхан болбол үхэһэн хүнүүдэй бэшэ, харин амиды хүнүүдэй Бурхан мүн, юундэб гэхэдэ, тэрээндэ бүгэдөөрөө амиды юм».

39Иисусай иигэжэ хэлэхэдэ, Хуули заадаг зарим багшанар: «Багша аа, ши ехэ һайнаар хэлэжэ үгэбэш!» – гэбэ. 40Тиин саашань тэрээнһээ юумэ һурахаяа хэншье зүрхэлбэгүй+.

Бурханай табисуурта тухай асуудал

41•Иисус тэдэндэ хэлэбэ: «Бурханай табисууртые Давид хаанай үри һадаһан гэжэ юундэ хэлсэдэг гээшэб+? 42-43Давид хаан өөрөө Магтаал дуунуудайнгаа ном соо:

„Дээдын Эзэн минии Эзэндэ хандажа:

Бузар дайсадыешни асаржа,

Хүлдэш мүргүүлтэрни,

Баруун таладамни һуугаарай!“ – гэжэ бэшэнэ+.

44Зай, Давид хаан Бурханай табисууртые Эзэмни гэжэ нэрлэнэ. Тиихэдэнь тэрэ яагаад Давидай үри болохоб?» – гэжэ Иисус асууба.

Иисус Хуули заадаг багшанарһаа һэргылжэ байна

45Бүхы арад зоной шагнажа байхадань, Иисус шабинартаа захиба: 46«Хуули заадаг багшанарһаа бэеэ һэргылжэ ябаарайгты! Тэдэнэр ута суба үмдөөд ябаха, олон зоной дунда мэндэшэлүүлхэ дуратай, мүргэлэй гэртэ урдуур һууха, түрэ найрташье эгээн хүндэтэй һуури эзэлхэ дуратай байдаг+. 47Тэдэнэр бэлбэһэн эхэнэрнүүдэй гэр хооһолдог, хүнэй харахада ехэ удаан мүргөөшэ болодог. Бурхан тэдэ Хуули заадаг багшанарые бүри аймшагтайгаар хэһээхэ юм».

21

Бэлбэһэн эхэнэрэй үргэл

21^1•Иисус тойрожо харахадаа, зарим баяшуулай үргэлнүүдээ Бурхан Һүмын үргэлэй санда табижа байхые хараба+. 2Нэгэ бэлбэһэн ядуу эхэнэрэй хоёр жэжэ мүнгэ тэндэ табихые хараад, 3Иисус хэлэбэ: «Энэ үгытэй ядуу бэлбэһэн эхэнэр хэнһээш ехэ үргэл үргэбэ. 4Бусад зоной үлүү гараһан юумэеэ асаржа санда табихадань, энэ эхэнэр үгытэй ядуу байбашье, хоолойгоо тэжээхэ бии үгы юумэеэ дууһан үргэбэ»+.

Һүмын һандаргагдаха тухай

5•Гоё һайхан үнэтэ шулуугаар, үргэлэй юумээр шэмэглэгдэһэн Бурхан Һүмэ тухай зарим хүнүүдэй хөөрэлдэхэдэ: 6«Эндэ үзэжэ байһан юумэнһээтнай хожом нэгэтэ ганса шулууншье үлэхэгүй, хуу баран һандаргагдаха», – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

Зоболон гашуудал, хашан мүрдэлгэ тухай

7«Багша аа, тиимэ юумэн хэзээ болохо юм? Тэрэнэй болохын урда ямар дүлгэ тэмдэгүүд харуулагдахаб?» – гэжэ Иисусһаа асуубад. 8Иисус хэлэбэ: «Һэргэлэн байгты, хүнэй мэхэдэ бү орогты. Юуб гэхэдэ, олон хүнүүд минии нэрые зүүжэ ерэхэ: „Би Бурханай табисууртаб“, – гэжэ өөһэд тухайгаа гэршэлхэ, „Зарга шүүбэриин саг ойртобо“, – гэжэ минии нэрэһээ хэлэхэ. Тэдэнэй үгэдэ бү этигэгты!+
9Дайн тухай гү, али буһалгаан тухай дуулахадаа бү айгаарайгты: тиимэрхүү юумэнүүд эхиндэнь болохо ёһотой, зүгөөр тэрэ дары юумэнэй эсэс болохогүй». 10Иисус саашань үргэлжэлүүлбэ: «Нэгэ арад нүгөө арадтаа добтолон орохо, хаан оронууд хоорондоо хёморолдон тэмсэхэ+. 11Аймшагтайгаар газар хүдэлхэ, зарим газарта үхэл тахал, үлэсхэлэн зоболон дэлгэрхэ. Һүртэй үзэгдэлнүүд, муу ёрото тэмдэгүүд тэнгэридэ үзэгдэхэ+. 12Зүгөөр, эдэ бүхы юумэнүүдэй болохын урда тээ таанадые намтай холбоотой байһанайтнай түлөө барижа хааха, хашан мүрдэхэ. Таанадые мүргэлэй гэртэ гэмнэхэ, түрмэ шорондо хааха. Таанадые хаашуулда болон зонхилогшодто абаашажа мүшхүүлхэ+. 13Харин энэтнай таанадай Һайн Мэдээсэл айладхахынтнай тушаан болохо. 14Тиигээд өөһэдыгөө хамгаалжа юу хэлэхэ тухай эртэнһээ һанаагаа бү зобогты. 15Юу хэлэхые мэдэхэ ухаа би таанадта үршөөхэб. Танай хэлэһэн юумые нэгэшье дайсантнай буруушаажа гү, али һөөргэдэжэ шадахагүй+. 16Тэрэ үедэ аба эжытнай, аха дүүнэртнай, түрэл һаданартнай, хани нүхэдтнай таанадта урбаха. Заримантнай алуулха. 17Минии түлөө таанадые булта үзэн ядаха. 18Гэбэшье тархиинтнай нэгэшье үһэн унахагүй+. 19Намда үнэн сэхэ байһанайнгаа ашаар таанад абарагдахат.

Иерусалим һандаргагдаха

20•Иерусалимай хариин сэрэгүүдээр хүреэлээтэй байхые харахадаа, һандаржа һалаха сагынь ерээ гэжэ мэдээрэйгты. 21Тиихэдэ Иудейдэ байһан хүнүүд хада гүбээ рүү тэрьедээрэйгты. Хотодо байгшад бултадаа тэндэһээ зугадажа гараарайгты. Хүдөө тосхонуудта байһан хүнүүд тэрэ хотодо бү орооройгты. 22Юундэб гэхэдэ, Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн ёһоор тэрэ „Хэһээлтын үдэрнүүд“ байха юм. 23Тэдэ үдэрнүүдтэ хээлитэй, хүхөөр үхибүүдтэй эхэнэрнүүдтэ ехэл гай зоболон тудаха. Газар дэлхэй дээрэ хаа-хаанагүй хүнүүд гайтайгаар зобохо, аймшагтай хэһээлтэдэ орохо бшуу+. 24Зарим зон һэлмээр таһа сабшуулха, нүгөө зариманиинь хариин гүрэнүүдтэ богоол болон абаашагдаха. Бусад арадуудай захирха үе сагай дүүрэтэр хариин зон Иерусалим хотые гэшхэжэ дэбһэжэ байха+.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй заларан ерэхэ тухай

25•Тиихэдэ нара һаратай, одо мүшэдтэй ойлгогдохогүй юумэнүүд болохо, газар дэлхэй дээрэхи хүн зон эжэ эхиеэ алдаха, уһан далай оёороороо долгилжо, аймшагтай үер халиха. 26Тиигээд галаб эрьехэнь гэжэ айһан зон ухаа мэдээгээ алдаха, юундэб гэхэдэ, тэнгэриин хүсэнүүдшье тэнсүүриеэ алдаха бшуу. 27Эгээл тэрэ үедэ үүлэ дамжан Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй агуу хүсэтэйгөөр, алдар солотойгоор газарта буужа ябахань харагдаха. 28Эдэ бүгэдэ юумэнүүдэй бэелжэ эхилхэдэ таанад хүл дээрээ бодожо, толгойгоо үргөөрэйгты, юундэб гэхэдэ, абарагдаха сагтнай ерэбэ гээшэ».

Боди модонһоо абтаһан үльгэр жэшээ

29•Удаань Иисус тэдэндэ иимэ һургаалта үгэ хөөрэбэ: «Таанад боди модон болон ондоо олон мододые абаад үзэгты. 30Модоной набша намаагайнь һалбархада, зунай саг дүтэлбэ гэжэ мэдэдэгта. 31Тон тиигэжэл минии түрүүн хэлэһэн юумэнүүдэй болохые үзэхэдөө, Бурханай хаан түрын мандахань бүри ойртоо гэжэ мэдэхэт. 32Мүнөө ажамидаржа байһан хүнүүдэй бултанайнь үхэжэ үрдеэгүй байхада минии таанадта хэлэһэн бүхэн тохёолдохо гэжэ таанадта баталан хэлэнэб+. 33Огторгой тэнгэри, газар дэлхэйшье һүнэн һалаха, харин минии хэлэһэн үгэнүүд мүнхэ оршохо+.

Һэргэлэн байгты

34Хүлеэгээгүй байтартнай занга мэтээр тэрэ сагай гэнтэ дээрэтнай буужа таанадые барихагүйн тула архи далгада шунангүй, хубиингаа хэрэгтэ дашуурангүй, бэеэ эртэнһээ бэлдэжэ байгаарайгты. 35Ушарынь юуб гэбэл, газар дэлхэй дээрэ ажамидарһан хүн амитанда бултандань тэрэ саг гэтэн гэнтэ ерэхэ бшуу. 36Тэрэ сагта тохёолдохо хамаг аюул дабажа гарахын тула, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй урда таатай зохистой байхын тула үргэлжэ зальбаржа, һэргэг хёрхо байгты!»+

37Иисус үдэртөө Бурхан Һүмэ соо һургаалаа номнодог, һүүлээрнь Элеон хадада гаража, һүни үнгэргэдэг байгаа+. 38Тиигээд эртэ үглөөнһөө хамаг зон һургаалыень шагнахаяа Бурхан Һүмэ соо суглардаг байгаа.

22

Иисусые алаха гэһэн нюуса хэлсээн

22^1•Эһээбэригүй Хилээмэнэй Һайндэр, ондоогоор хэлэбэл Паасхын һайндэр дүтэлжэ байгаа. 2Түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар арад зонһоо айжа байһан дээрэһээ Иисусые нюусаар алаха арга бэдэржэ байба.

Иуда Иисусые барижа үгэхөөр болоно

3Арбан хоёр шабинарайнь нэгэн Искариот гэгдэдэг Иудын досоо Сатана ороһон байгаа+. 4Тиимэһээ тэрэ Иисусые хайшан гэжэ барижа үгэхэ тухайгаа түрүү санаартан болон харуулай дарганартай зүбшэхэеэ ошобо ха. 5Тэдэнь ерэһэндэнь ехээр баярлажа, Иудада мүнгэ үгэхэ болобо. 6Тиигээд тэрэ Иисусые хүнэй үгыдэ барижа үгэхэб гэжэ үгэеэ үгөөд, аятай саг дайралдуулхые оролдоно+.

Шабинар һайндэрэй шэрээ заһана

7•Эһээгдээгүй хилээмэнэй һайндэр боложо, Бурхан Һүмэдэ Паасхын хурьга гаргаба+. 8«Ошожо, хамта эдихэ Паасхын хоол бэлдэгты», – гэһэн даабаритайгаар Иисус Пётр Иоанн хоёр шабияа эльгээбэ. 9«Хоол хаана бэлдэхэбибди?» – гэжэ тэдэнь һураба. 10Иисус иигэбэ: «Иерусалим хото ороходотнай, домбо соо уһа абажа ябаһан хүн дайралдаха, тэрэниие дахаад ябаарайт. Тэрэ хүнэй ороһон гэртэ ороод: 11„Багшамнай шамда эльгээгээ. Шабинартаяа хамта Паасхын хоол ямар таһалгада барихабибди?“ – гэжэ гэрэй эзэнһээ асуугаарайгты. 12Тэрэтнай танда ехэ уужам, зохидоор түхеэрэгдэһэн таһалга дээдэ дабхарта харуулжа үгэхэ. Тэндэл шэрээгээ заһагты».

13Хоёр шабинь ошожо, Иисусай хэлэһэн бүхы юумые оложо, Паасхын хоол бэлдэбэ.

Дээдын Эзэнэй Үдэшын хоол

14•Һайндэрлэхэ саг ерэжэ, Иисус арбан хоёр элшэнэртэйгээ хоол барихаяа һууба. 15Иисус шабинартаа хэлэбэ: «Ехэ зоболондо орохынгоо урда тээ Паасхын энэ хоол таанартаяа барихые би тон ехээр хүсэһэн байнаб. 16Юуб гэхэдэ, Бурханай хаан ороной оршотор би Паасхын хоол дахин барихагүйб гэжэ хэлэхэ байнаб»+.

17Иисус аяга абажа, Бурханда баяр баясхалан хүргөөд: «Таанад энээниие хубаагаад уужархигты. 18Энээнһээ хойшо Бурханай хаан ороной оршотор архи дарһа уухагүйб гэжэ таанадтаа хэлэхэ байнаб». 19Иисус зүһэм хилээмэ абаад, Бурханда баяр баясхалан хүргөөд, хилээмэеэ хухалжа, шабинартаа хубаагаад: «Энэтнай танай тулада үргэл болохо бэе махабадни гээшэ. Намайе дурсан энээние эдижэ байгаарайгты», – гэжэ хэлэбэ+. 20Хоол бариһанайнгаа һүүлдэ Иисус дарһатай аяга абаад хэлэбэ: «Энэ болбол танай түлөө адхарха минии шуһаар баталагдаһан Шэнэ Хэлсээнэй аяга гээшэ. 21Намайе барижа үгэхэ хүн энэ шэрээдэ намтай хамта һууна+. 22Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн уридшалан заяагдаһан ёһоор ами наһаа үгэхэнь, зүгөөр тэрэниие барижа үгэһэн хүн аймшагтай гай зоболон амсаха»+. 23Шабинарынь: «Хэмнай багшадаа урбахань гээшэб?» – гэжэ бэе бэеһээ һуража эхилбэ.

Хэмнай агууехэб гэһэн зүрилдөөн

24•Тэдэнэр эгээн агууехэмнай хэн бэ гэжэ хоорондоо арсалдажа оробо. 25Иисус хэлэбэ: «Бусад арадуудай хаашуул албатанаа зонхилжо байдаг, һүр хүсэтэй засаглагшад өөһэдыгөө улад зоной нүхэр гэжэ нэрлэдэг. 26Харин таанад тэдэниие бү һажаагты: таанадай агууехэтнай эгэл юрын хүн байха ёһотой; хүтэлэгшэтнай зарасада адли байха ёһотой+. 27Хүнүүд хэниие дээгүүр гэжэ тоолодог бэ, хоол барижа байһан хүниие гү, али тэрээндэ заруулжа байһан хүниие гү? Хоол барижа байһан хүниие шухала гэжэ бододог бэзэ даа! Харин би танай дунда зарасада мэтэ байнаб+. 28Таанад булта минии зоболон амсахада намтай байһан хүнүүд болонот+. 29Хаандал адли захирха эрхэ Эсэгымни намда үгэһэндэл адли бишье таанадта хаандал адли захиржа байха эрхэ үгэнэб+. 30Таанад хаан орондомни шэрээдэмни һуугаад, намтай эдижэ, уужа байхат. Таанад хаан шэрээдэ һуугаад, Израилиин арбан хоёр угсаатаниие шүүбэрилхэт»+.

Иисус Симон-Пётрой арсаха тухай уридшалан хэлэнэ

31•Тиигээд Иисус хэлэбэ: «Симон аа, Симон, шагна даа намайе! Таряашанай орооһо һагшан мэхиинэһээ илгадагтал адляар шолмос хүн бүхэнииетнай туршажа шалгаха эрхэ өөртөө шаардаба. 32Гэбэшье, Симон, этигэл һүзэгэйншни буурахагүйн тула би зальбарааб. Тиигээд ши намдаа бусажа ерэхэдээ, аха дүүнэрээ зоригжуулан батадхаарай!»+
33«Эзэмни, би тантай хамта түрмэдэшье орохоор, ами бэеэшье үгэхөөр бэлэнби!» – гэжэ Пётр Иисуста харюусаба+. 34«Пётр, шамда хэлэнэб, энэ үдэр эрэ тахяагай дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши даа», – гэжэ Иисус хэлэбэ.

Туулмаг, сумаа, һэлмэ тухай

35«Таанадые туулмаг сумаагүйгөөр, гуталгүйгөөр хүн зондо номнохыетнай эльгээхэдэмни, юумээр дуталдаа һэн гүт?» – гэжэ Иисус шабинарһаа һураба. «Юугээршье дуталдаагүй һэмди!» – гэжэ тэдэнь харюусаба+. 36«Харин мүнөө туулмагтай хүн туулмагаа, сумаатай хүн сумаагаа абагты. Хубсаһа хунараа худалдаад, һэлмэ худалдажа абагты. 37Юундэб гэхэдэ, Нангин Бэшэг соо: „Хүнүүд тэрэниие зэмэтэн гэжэ тоолобо“, – гэжэ нам тухай бэшэгдэһэн үгэ бэелхэнь гэжэ танда хэлэнэб», – гээд Иисус хэлэбэ. 38«Эзэн, эндээ хоёр һэлмэтэй байнабди», – гэжэ шабинарынь хэлэбэ. «Тэрэтнай болохо», – гэжэ Иисус харюусаба.

Иисус Элеон хада дээрэ зальбарна

39•Иисус хотоһоо гаража, заншалта ёһоороо Элеон хадада гараба. Шабинарыньшье хамта ябалсаа. 40Хада дээрэ гараад: «Хорхойтуулгада абтахагүйн тула зальбарагты!» – гэжэ Иисус шабинартаа хэлэбэ+.

41Тиигээд Иисус шэдэһэн шулуунай хүрэхэ зайда тэдэнһээ холодожо, үбдэглэн һуугаад, Бурхандаа мүргэбэ: 42«Эсэгэ Бурхамни, хэрбээ хүсэбэл, энэ аягаһаа амсуулангүй, иимэ ехэ зоболон намһаа зайлуулыш даа! Гэбэшье энэ минии мэдэхэ хэрэг бэшэ, өөрыншни эрхэ хүсэлөөр болог лэ»+. 43Тэнгэриһээ Бурханай Эльгээмэл ерэжэ, зоригынь үргэбэ+. 44Иисус дабашагүй гашуудалда абтажа, улам ехээр зальбарба; хүлһэниинь шуһанай дуһал мэтээр газарта унан байба.

45Мүргэлөө дүүргээд, хүл дээрээ бодожо, шабинартаа бусажа ерэхэдэнь, тэдэнь ехээр уйдаһандаа унташанхай байгаа. 46«Юундэ унтанабта? Бодогты! Хорхойтуулгада абтахагүйн тула зальбарагты!» – гэбэ.

Иисусые бариба

47•Иисусай иигэжэ хэлэжэ байтарнь, арбан хоёр шабинарайнь нэгэн болохо Иудын хүтэлбэри доро хүн зон ерэбэ. Иудын Иисусые таалаха гэжэ дүтэлхэдэнь,+
48Иисус тэрээнһээ: «Иуда аа! Ши Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие таалан барижа үгэнэ аалши?» – гэжэ һураба.

49Хажуудань байһан шабинарынь юунэй болохоо байһые ойлгоод: «Эзэн аа! Эдээниие һэлмээрээ сабшахамнай гү?» – гэжэ асууба+. 50Нэгэ шабинь добтолон, ахамад санаартын зарасын баруун шэхые һэлмээрээ таһа сабшажархиба. 51«Болигты, хүрөө!» – гэжэ Иисус хэлээд, зарасын шэхые гараараа хүрөөд эдэгээбэ.

52Ойронь ерэһэн түрүү санаартанда, Бурхан Һүмын харуулай дарганарта, ахамадуудта хандажа, Иисус иигэжэ хэлэбэ: «Таанар дээрмэшэниие барихаяа гарһандал һэлмэ, шиидам һаднагтайгаар намайе барихаяа ерэбэ гүт? 53Теэд үдэр бүхэн таанадтай хамта Бурхан Һүмэ соо байхадамни намайе бариха гэжэ забдаагүй һэнта. Харин мүнөө харанхы хара хүсэнэй эзэрхэхэдэ, танай саг ерээ гээшэ»+.

Пётр Иисусһаа арсаба

54•Иисусые барижа, ахамад санаартын гэртэ абаашаба. Пётр зай баряад хойноһоонь гэтэн ябаа. 55Гэрэй хашаа соо ехэ түүдэг аһаажа, зарасанарай тойроод һуухадань, Пётр тэдэнэй дунда һуулсаба. 56Нэгэ зараса эхэнэр галай хажууда һууһан Пётрые анхаралтайгаар хараад, һайнаар шэртэһэнэйнгээ удаа: «Энэ хүн баһа Иисустай суг ябадаг һэмнай», – гэжэ хэлэбэ. 57Пётр буруушаажа: «Эхэнэр аа, би тэрэниие мэдэхэшьегүйб!» – гэжэ хэлэбэ. 58Удангүй ондоо нэгэ хүн Пётрые хараад: «Ши тэдэнэй нэгэн ха юмши», – гэжэ хэлэбэ. Тиихэдэнь: «Эрэ хүн аа, би тэдэнэй нэгэн бэшэб!» – гэжэ Пётр мэлзэбэ. 59Нэгэ сагай үнгэрһэн хойно ондоо нэгэ хүн: «Нээрээшье, энэ хүн тэрээнтэй ябаа һэн. Тиигээдшье Галилейн хүн байна», – гэжэ һалан һандангүй хэлэжэ оробо. 60«Эрэ хүн аа, юун тухай хэлэнэш? Би шамайе ойлгоногүйб!» – гэжэ Пётр хэлэбэ. Иигэжэ хэлэхэтэйнь адли эрэ тахяа донгодобо.

61Дээдын Эзэн эрьежэ, Пётр тээшэ хараад абаба. Тиихэдэнь: «Эрэ тахяагай дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши даа», – гэжэ хэлэһыень Пётр һанаандаа оруулаадхиба+. 62Тиигээд тэндэһээ гараад, гунигтайгаар уйлаба.

Иисусые наада бариба, сохибо

63•Иисусые харууһалжа байһан хүнүүд тэрэниие наада бариба, тиигээд сохибо. 64Тэрэнэй нюдыень боогоод, нюурыень альгадан: «Шамайе хэн сохёоб, хэлэл даа!» – гэлдэбэ. 65Гэхэ мэтээр Иисусые тэдэнэр нилээд удаан наадалба, шоолобо, доромжолбо.

Иисусые Зүблэлэй гэшүүд мүшхэнэ

66•Тиигээд үдэр болоходо ахамадууд, түрүү санаартан, Хуули заадаг багшанар сугларжа, зүблөө хэбэ. Тэрэ Зүблэлэй гэшүүдтэ Иисусые асарба. 67«Манда хэлэ даа, ши Бурханай табисуурта гүш?» – гэжэ тэдэ һурабад. «Танда хэлээшье һаам, таанад этигэхэгүйт. 68Юумэ һураашье һаам, таанад харюусахагүйт. 69Зүгөөр энэ сагһаа хойшо Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн Һүр жабхаланта Бурханай баруун талын хүндэтэ һуурида һууха», – гэжэ Иисус харюусаба+. 70«Тиихэдээ ши Бурханай Хүбүүн болоно гүш?» – гэжэ булта асууба. «Хэн байһыемни таанад өөһэдөө хэлэнэт», – гэжэ Иисус тэдээндэ харюусаба. 71«Манда үшөө ямар гэршэлгэ хэрэгтэй юм? Бидэ өөһэдөө хэлэһыень булта дуулаабди», – гэжэ тэдэнэр хэлэбэ+.

23

Иисус Пиладай урда

23^1•Зүблэлэй гэшүүд булта бодожо, Иисусые Пиладта абаашаад:+
2«Энэ хүн арад зонииемнай үймүүлнэ, худхуулна: Римэй хаанда алба татабари түлэхые хорино, өөрыгөө Бурханай табисууртаб гэжэ нэрлэнэ», – гэжэ тэрэниие зэмэлжэ эхилбэ+. 3«Ши еврейнүүдэй хаан гүш?» – гэжэ Пилат Иисусһаа һураба. «Ши тиигэжэ хэлэнэш», – гэжэ Иисус тэрээндэ харюусаба+. 4«Энэ хүниие зэмэлхээр ямаршье баримта олоногүйб», – гэжэ Пилат түрүү санаартанда ба арад зондо хэлэбэ+. 5«Энэтнай хүн зониие үймүүлхэ, хүлгөөхэ үгэ Галилейһээ эхилээд, эндэ хүрэтэр бүхы Иудей соогуур тараажа ябана бшуу», – гэжэ тэдэнь үсэдөөр хэлэбэ.

Иисус Иродэй урда

6Иигэжэ хэлэхыень шагнаад: «Энэ хүнтнай Галилейн юм гү?» – гэжэ Пилат һураба. 7Иисусые Иродэй захирдаг можоһоо ерэһэн хүн байна гэжэ мэдэхэдээ, Ирод хаандань эльгээбэ. Эгээл тэрэ үедэ Ирод өөрөө Иерусалим ерээд байгаа+. 8Иисусые харахадаа, Ирод ехэтэ баярлаба, юундэб гэхэдэ, урдань тэрээн тухай дуулаһан, тэрэниие хараһайб гэжэ үнинэй хүсэдэг һэн. Ямар нэгэн гайхамшагша хэрэг бүтээхыень үзэхэ гэжэ найдадаг байгаа+. 9Ирод тэрээнһээ олон юумэ асууба, теэд Иисус тэрээндэ харюу үгэбэгүй. 10Хажуудань байһан түрүү санаартан ба Хуули заадаг багшанар Иисусые хатуугаар зэмэлжэл байба. 11Ирод сэрэгшэдтэеэ хамта Иисусые баһан доромжолоод, хаанай хубсаһа үмдэхүүлжэ, Пиладта һөөргэнь эльгээбэ. 12Энээнэй урда тээ хоорондоо дайсан харша байһан Ирод Пилат хоёр тэрэ үдэрһөө ехэ хани нүхэд болоо бэлэй.

Иисусые үхэлэй саазада хүртөөбэ

13•Пилат түрүү санаартаниие, ноёдые, арад зониие дуудажа хэлэбэ: 14«Израилиин зониие үймүүлжэ ябана гэжэ зэмэлэн, таанад энэ хүниие намда асарбат. Харин би танай хараһаар байтар мүрдэлгэ хэхэдээ, танай тохоһон тиимэ зэмэтэй байһыень тодоруулбагүйб. 15Тиихэдэ Ирод хааншье зэмыень олонгүй, энээниие намда эльгээгээ. Энэ хүн саазада хүртэхөөр ямаршье муу юумэ хээгүй. 16Тиимэ хадань, энэ хүниие хэһээгээд, табихаб», – гэжэ Пилат хэлэбэ. 17Пилат Паасхын һайндэрэй хүндэлэлдэ түрмэдэ байһан нэгэ хүниие арад зоной эрилтээр сүлөөлхэ ёһотой байгаа. 18Теэд бүхы зон: «Энээниие саазалагты, харин Бараббые манда табигты!» – гэжэ хашхаралдаба. 19Иерусалим хотодо буһалгаан үүсхээд, хүнүүдые алаһанайнь түлөө Бараббые шорондо хааһан байгаа. 20Иисусые табиха хүсэлэнтэй Пилат дахяад зондо хандажа, үгэ хэлэбэ. 21«Тэрээниие хэрээһэндэ хада, хэрээһэндэ хада!» – гэжэ тэдэнь хашхаралдаба. 22«Ямар гэмтэй юумэ тэрэ хээб? Саазада хүртэхөөр гэмтэй байһыень би тодоруулаагүйлби. Тиимэһээ энээниие хэһээгээд лэ табихаб», – гэжэ Пилат гурбадахияа тэдээндэ хэлэбэ. 23Гэбэшье тэндэ байһан зон Иисусые хэрээһэндэ хадажа алаха ёһотой гэһэн эрилтэ табижа, шангаар хашхаралдаба. Саашадаа тэдэнэй хашхаралдаан улам шангадажа байгаа. 24Тиимэһээ Пилат тэдэнэй эрилтые дүүргэхэ гэжэ шиидэбэ. 25Буһалгаа татажа, хүнүүдые алаһанай түлөө түрмэдэ һуужа байһан Барабба гэгшые Пилат зоной шаардаһан ёһоор табиба, харин Иисусые тэдэ зоной хүсэһэн ёһоор саазада хүртөөхэ болобо.

Иисусые хэрээһэндэ хадаба

26•Иисусые сэрэгшэдэй абаад ябахадань, замдань Кириней нютагай Симон гэжэ хүн хээрэ ажаллаад бусажа ябаа. Тэрээндэ хэрээһэ үргэлүүлээд, Иисусай хойноһоо ябуулба.

27Иисусай хойноһоо тоолошогүй олон хүн зон дахажа, эхэнэрнүүдынь тэрээниие хайрлаһандаа үбсүүгээ шаан уйлалдаба. 28Иисус тэдээн тээшэ эрьен, иигэжэ хэлэбэ: «Иерусалим хотын эхэнэрнүүд, намайе хайрлажа бү уйлалдагты; өөһэдыгөө хайрлажа, үхибүүдээ хайрлажа бархиралдагты. 29„Хэбэлдээ үри бүрилдүүлээгүй, үхибүү түрөөгүй, хүхөө хүхүүлжэ үзөөгүй эхэнэрнүүд амар жаргалтай!“ – гэхэ саг ойртожо байна+. 30Тиимэ сагай ерэхэдэ: „Дээрэһээмнай уныт“ гэжэ хада уулануудта, „Маниие хоргодуулыт“ гэжэ толгой гүбээнүүдтэ хүнүүд хандаха+. 31Зэмэгүй хүнтэй тиимэ юумэнэй боложо байхада зэмэтэй хүнтэй юун болохоб гэжэ һананат?»

32Иисустай хамта үшөө хоёр хүниие – хоёр гэмтэниие саазалхаяа абаашаа. 33«Хохимой» гэдэг газарта ерээд, тэрэниие хэрээһэндэ хадаба, харин нүгөө гэмтэдэй нэгыень баруун таладань, нүгөөдыень зүүн таладань хэрээһэндэ хадажархиба. 34«Эсэгэ Бурхамни, эдэниие хүлисэ, юундэб гэхэдэ, эдэ юуш хэжэ байһанаа өөһэдөө мэдэнэгүй», – гэжэ Иисус зальбарба.

Харин саазалагшад жээрэб татажа, хубсаһыень дундаа хубаажа абаба+. 35Арад зоной хаража байтар еврейнүүдэй ноёд: «Бурханай табисуурта юм һаа, бусадые абарһандаал адли өөрыгөө абарыш!» – гэжэ доромжолон хэлэбэ+. 36Сэрэгшэдшье элдэбээр баһажа, хямдахан гашуун архи үгэхэ зуураа: 37«Хэрбээ ши еврейнүүдэй хаан юм һаа, өөрыгөө абарыш!» – гэлдэбэ.

38Иисусай дээрэнь «Энэ еврейнүүдэй хаан» гэжэ грек, рим, еврей хэлэнүүдээр бэшэгдэһэн хабтагай үлгөөтэй байгаа һэн. 39«Ши Бурханай табисуурта бэшэ аалши? Өөрыгөөшье, манииешье абарыш!» – гэжэ хэрээһэндэ хадуулһан гэмтэнэй нэгэн Иисусые шоглон баһаба. 40Харин нүгөөдэхинь тэрэ нүхэрөө зэмэлэн: «Өөрөө саазалуулжа байһан аад, иигэжэ дуугархаяа Бурханһаа айнагүй аалши? 41Ехэ гэм хэһэн маниие зүб иигэжэ хэһээжэ байна, харин энэ Иисус ямаршье муу юумэ хээгүй», – гэбэ+. 42Тиигээд Иисуста хандажа: «Иисус аа, ши Хаан шэрээдээ һуухадаа намайе һанажа байгаарай», – гэжэ тэрэ хэлэбэ. 43«Мүнөөдэр ши намтай диваажан орондо ошолсохош гэжэ шамда үнэниие хэлэнэб!» – гэжэ Иисус тэрээндэ харюусаба.

Иисус ами табиба

44•Хахад үдэр боложо байгаа. Гэнтэ бүхы газар дэлхэй дээрэ үдын гурбан саг болотор шэб харанхы болошобо: 45наран хиртэшэбэ. Тиигээд Бурхан Һүмэдэ хоёр хүшэгын нэгэниинь тэг дундуураа шуу хахарба. 46«Эсэгэмни, шинии мэдэлдэ һүнэһөө ябуулнаб!» – гэжэ Иисус шанга гэгшээр үгэлбэ. Тиигээд тэрэ ами табиба+.

47Эдэ бүгэдые хараһан зуунай дарга Бурханиие алдаршуулан магтаад: «Энэ хүн үнэхөөрөө үнэн сэдьхэлтэн байгаал даа», – гэбэ. 48Аймшагтай үзэсхэлэн һонирхон харахаяа эндэ сугларһан бүхы хүн зон болоһон бүгэдые хаража сошолдон, үбсүүгээ шаажа уйлалдаһаар гэр гэртээ тарабад+. 49Иисусые таниха мэдэхэ зон, Галилейһээ тэрэниие дахажа ерэһэн эхэнэрнүүд тээ холохоно зогсоод, хуу хаража байгаа һэн+.

Иисусые хүдөөлүүлбэ

50-51•Тэндэ баһа Иудей можын Аримафей хотын Иосиф гэдэг хүн байба. Тэрэ үнэн сэхэ, сагаан сэдьхэлтэй хүн Бурханай хаан ороной мандахые ехэл хүлеэжэ байгаа. Тэрэ баһа Зүблэлэй гэшүүн аад, Зүблэлэй гаргаһан шиидхэбэриие, үйлэдэһэн хара хэрэгые яашье зүбшөөжэ шадахагүй байба. 52Тэрэ Пиладта орожо, Иисусай бэе үгэхыень гуйба. 53Тиигээд хэрээһэнһээ Иисусай шарилые буулгажа, бүдөөр орёогоод, хабсагайда түнхигдэһэн, урдань хэнэйшье хэбтээгүй агы нүхэндэ абаашажа хадаглаа һэн. 54Тэрэ үдэр болбол субботын бэлэдхэл үдэр, пятница байгаа.

55Галилейһээ Иисустай ерэлсэһэн эхэнэрнүүд Иосифой мүрөөр ошожо, түнхинэгдэһэн агы нүхэ, Иисусай шарилай тэндэ хадаглагдахые хараба. 56Тиигээд тэдэнэр гэртээ харижа, элдэб янзын хангалтай ургамалай тоһо бэлдэбэ.

Теэд субботодо тэдэнэр Хуулиин зааһан ёһоор амарба.

24

Иисусай амидыралга тухай

24^1•Гарагай нэгэнэй, воскресениин эртэ үглөөгүүр тэдэ эхэнэрнүүд бэлдэһэн хангалтай тоһоёо абаад, агы нүхэн хуурсагта ошобо. 2Агы нүхэнэй амһарые бүтүүлһэн үхэр шулуун хажуу тээшээ болгогдоһон байба. 3Ороходонь, Эзэн Иисусай шарил байбагүй. 4Эхэнэрнүүдэй гайхалдажа, юуш гэжэ бодохо ойлгохоёо болёод байтар, ялалзама сагаан хубсаһатай хоёр хүн бии болобо+. 5Эхэнэрнүүдэй айн һүрдэжэ, уруугаа харан зогсоходо, тэдэ хоёр хэлэбэ: «Амиды хүниие юундэ үхэһэнүүдэй дунда бэдэрээбта? 6Тэрэтнай эндэ үгы, тэрэтнай амидыраа. Бүри Галилейдэ байхадаа таанадта юун гэжэ хэлэһыень һанагты. 7„Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн нүгэлтэ хүнүүдэй гарта тушаагдаад, хэрээһэндэ хадуулха, тиигээд гурбадахи үдэртөө амидырха“, – гэжэ тэрэ хэлээ һэмнай»+. 8Тиигэхэдэнь эхэнэрнүүд Иисусай хэлэһэн үгые һанаандаа оруулба+.

9-10Магдалай Мария, Иоаннай, мүн Яковай эхэ Мария болон бусад хэдэн эхэнэрнүүд агы нүхэн хуурсагта ошоһон хүнүүд байгаа. Тэдэнэр агыһаа бусаһаар үзэһэн хараһан юумэеэ Иисусай арбан нэгэн дүтын шабинартань, мүн бусад олон хүн зондо дуулгаба+. 11Һамгад дэмы юумэ шашана гээд, элшэнэр этигэбэгүй+. 12Зүгөөр Пётр һууриһаа бодоод, агы нүхэн тээшэ гүйжэ ошобо. Тонгойжо харахадань, орёоһон бүдынь лэ байба. Ямар һонин юумэн болооб гэжэ гайхаһаар тэрэ гэртээ бусаба.

Иисус хоёр шабинартаа харагдаба

13•Тэрэл үдэр Иисусай хоёр шабинарынь Иерусалим хотоһоо арбан хоёр модоной зайтай Эммаус тосхон ошобо. 14Тэдэ хоёр болоһон ушарнууд тухай бодожо, хоорондоо хөөрэлдэжэ ябаа. 15Иигэжэ дуугаралсажа, зүбшэжэ ябахадань, Иисус өөрөө хажуудань ерэжэ, тэдэнтэй хамта ябалсаба. 16Зүгөөр тэдэ шабинарай нюдэниинь бүрэглөөд, тэдэ тэрэниие танибагүй+.

17«Энэ юун тухай замдаа хөөрэлдэжэ ябанабта?» – гэжэ Иисус тэдээнһээ һураба. Уй гашуудалда дарагдаад ябаһан тэдэ хоёрынь зогсобо. 18«Эдэ үдэрнүүдтэ Иерусалим хотодо болоһон ушарнууд тухай шил гансаараа дуулаагүй ябана гүш?» – гэжэ тэдэ хоёрой Клеопа гэдэгынь Иисусһаа һураба+. 19«Ямар ушарнууд юм?» – гэжэ харгынь хани урдаһаань асууба. Тиихэдэнь тэдэнэр иигэжэ хөөрэбэ: «Эдэ бүхы ушарнууд Назарет хотын Иисустай тохёолдоо. Бүтээһэн үйлэ хэрэгүүдээрээ, айладхаһан юумэнүүдээрээ тэрэ Бурханда болон хүн зондо таатай, һүр хүсэтэй лүндэншэ байһанаа харуулаа. 20Тиигээд манай түрүү санаартан, ноёд дарганар тэрэниие барижа, үхэлэй саазада хүртөөжэ, хэрээһэндэ хадаа юм+. 21Харин тэрэ хүн Израилиин арад түмэниие Римэй хаанай дарлалтаһаа сүлөөлхэ гэжэ бидэ найдадаг байгаабди. Тиин тэрэ бүгэдын болоһоор гурбадахи үдэр ябажа байна. 22Манай хэдэн эхэнэрнүүд бидэниие ехэтэ гайхуулба: үглөөгүүр эртэ хүдөөлүүлһэн агыдань ошожо харахадань, 23Иисусай шарил агы нүхэн хуурсагтаа байбагүй. Тэндэ Бурханай хоёр Эльгээмэлынь эхэнэрнүүдтэ үзэгдэжэ, „Иисус амиды!“ – гэжэ хэлэһэн байгаа. 24Бидэнэй зариманай шулуун хуурсагтань ошожо харахада, эхэнэрнүүдэй хэлээшэ үнэн байба. Харин өөрыень хараагүйбди».

25«Лүндэншэдэй уридшалан айладхаһан бүхы юумэндэ этигэхэ талаар мохоо модохир, тэнэг амитад аа! 26Алдаршахынгаа урда тээ Бурханай табисуурта иимэ зоболон үзэхэ ёһотой гэжэ мэдээгүй аалта?» – гэжэ Иисус тэдээндэ хэлэбэ+. 27Тиигээд Моисейһээ эхилээд, бүхы лүндэншэдэй өөр тухайнь Нангин Бэшэг соо хэлэһэн зүйлнүүдые тэдэ хоёрто тайлбарилжа үгэбэ+.

28Тэдэнэр зориһон тосхондоо хүрэжэ ерэбэ. Иисусай саашаа ябаха гэһэн хэбэр үзүүлхэдэнь, 29нүгөө хоёрынь: «Орой боложо, нара орохоёо байна ха юм, бидэнтэй үлэ», – гэжэ Иисусые аргадаба. Тиин Иисус тэдэнээр үлэжэ, айлда оролсобо. 30Тэдэнтэй хамта эдеэлхэеэ һуухадаа, Иисус хилээмэ гартаа абажа зальбараад, хухалжа нүгөө хоёртоо үгэбэ+. 31Бүрэглэһэн нюдэниинь һаял нээгдэжэ, тэдэ хоёр багшаяа таниба. Тэрэ дороо Иисус харагдахаяа болишоо һэн. 32«Харгыдамнай багшын дуугаржа ябахада, Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһые нээн тайлбарилхадань, зүрхэ сэдьхэлнай хүлгөө бэшэ һэн гү?» – гэжэ тэдэнэр бэе бэедээ хэлэбэ. 33Тэрэ бэеэрээ тэдэнэр бодожо, Иерусалим хотоёо бусаба.

Тиигээд арбан нэгэн элшэнэрэй, мүн бусадшье хамта ябалсагшадай суглараад байхадань тэдэнэр орожо ерэбэ. 34«Дээдын Эзэн үнэхөөрөө амидыраад, Симондэ үзэгдээ», – гэжэ бүлэг зон орожо ерэһэн хоёрто хөөрэбэ+. 35Ээлжээндээ тэдэ хоёр харгыда ябахадань юунэй болоһон тухай, хилээмэ хухалжа үгэхэдэнь лэ Иисусые таниһан тухайгаа хөөрэбэ.

Иисус шабинартаа ерэбэ

36•Иигэжэ хөөрэжэ байхадань, Иисус өөрөө хажуудань бии боложо: «Амгалан тайбаниие таанадта айладханаб!» – гэжэ хэлэбэ. 37Хии үзэгдэл харанабди гэжэ бодоһон шабинарынь ехээр сошожо, айн һүрдэбэ+. 38«Юундэ маргаба сошобот? Сэдьхэл зүрхэндэтнай юундэ һэжэг уурхайлбаб? 39Энэ гарым, хүлым харыт. Би өөрөөлби. Намайе баряад үзэгты, бодото бэеэрээ байхыем харыт: хии үзэгдэл һаа, бэе махабадгүй, яһагүй байха һэм», – гэжэ хэлэбэ+. 40Тиигээд Иисус тэдээндээ гар хүлөө харуулба. 41Шабинарайнгаа ехээр баярлажа, үшөөл этигэжэ ядан, гайхалсажа байхада: «Эндэтнай ямар нэгэ эдихэ юумэн байна гү?» – гэжэ Иисус һураа+. 42Шабинарынь тэрээндээ нэгэ хэршэмэг сонгооһон загаһа үгөө. 43Тэрээнииень абаад, Иисус хараһаар байтарнь эдижэрхибэ.

44Һүүлээрнь Иисус тэдэндэ хэлэбэ: «Нам тухай Моисейн Хуули соо, лүндэншэдэй номууд соо, Бурханай магтаалнууд соо бэшэгдэһэн бүхы юумэн бэелхэ гэжэ би таанадтаяа байхадаа хэлээ һэнби. Тиимэл юумэн болоо». 45Тиигээд Иисус Нангин Бэшэгэй удха ойлгожо абаха ухаа тэдэндээ үршөөгөө бэлэй+. 46«Бурханай табисуурта алуулха, тиигээд гурбадахи үдэртөө дахин амидырха+. 47Тиигээд нүгэлөө хүлисүүлхынь тула бүхы арадуудта Бурханда хандагты гэһэн мэдээсэл тэрэнэй нэрээр номногдохо ёһотой. Таанад Иерусалимһаа эхилээд, 48тэрэ болоһон бүхы хэрэгүүд тухай айладхаха ёһотойт+. 49Эсэгынгээ таанадта үгэхэб гэжэ найдуулһые би мүнөө дамжуулан таанадта үгэнэб. Харин таанад Иерусалим хотодоол байгаад, дээрэһээ үршөөгдэхэ ехэ хүсэ шадалда хүртэтэрөө хүлеэгты», – гэжэ Иисус тэдээндэ айладхаба+.

Иисус тэнгэридээ дэгдэн бусаба

50•Тиигээд Иисус шабинараа хотоһоо гаргажа, Бетани хүрэтэр абаашаад, гараа үргэжэ, тэдэнээ адислаба+. 51Тиигэжэ буян хэшэгтээ хүртөөһэнэйнь һүүлдэ Иисусые тэнгэри өөдэ дэгдүүлэн абаа. 52Тэрэнэй һүүлдэ шабинарынь Иисуста дохижо мүргөөд, хизааргүй ехэ баяртайнууд Иерусалим хотоёо бусаба+. 53Тиигээд тэдэ саг үргэлжэ Бурхандаа баяр баясхалан хүргэн Һүмэ соо байдаг бэлэй+.

* Динари – римэй жэжэ мүнгэн, хүлһэншэ хүдэлмэришэнэй нэгэ үдэрэй ажалай салин болодог байгаа.

* Зоболон туйлахадашье, үхэлэй саазада хүртэхэдэшье бэлэн байха гэһэн удхатай.

* Зарим эхэ бэшэгүүд соо: «хэзээ нэгэтэ Илиягай хэһэндэл адляар» гэжэ нэмээтэй байдаг.

* Зарим эхэ бэшэгүүд соо иигэжэ нэмээтэй байдаг: «Ямар һүлдэтэй байһанаа таанад мэдэнэгүй гүт? Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн хүнүүдэй ами һүнөөхэеэ бэшэ, харин абархаяа ерээ юм», – гэжэ хэлэбэ.

* Зарим гар бэшэгүүдтэ далан шаби гэжэ бэшээтэй байдаг.

* Зарим эхэ бэшэгүүд соо энэ 11-дэхи зүйлэй эхиндэ: «хилээмэ эрихэдэ, тэрээндээ шулуу үгэхэ, үгышье һаа, загаһа...» гэжэ нэмээтэй байдаг.

* Зоболон туйлахадашье, үхэлэй саазада хүртэхэдэшье бэлэн байха гэһэн удхатай.

* Зарим эхэ бэшэгүүдтэ 36-дахи зүйл нэмээтэй байдаг: «Хээрэ ябаһан хоёр хүнэй нэгыень абажа, нүгөөдыень үлөөхэ».

+ 1:3 Элшэнэрэй 1:1
+ 1:5 Мат 2:1,
+ 1:6 Филиппынхидтэ 3:6
+ 1:13 Элшэнэрэй 10:4
+ 1:15 Лука 7:28, Лука 7:33, Галадуудта 1:15
+ 1:17 Мат 11:14, Мат 17:12-13, Марк 1:2
+ 1:26 Мат 2:23, Иоанн 1:45, Мат 1:16
+ 1:31 Мат 1:20
+ 1:32 Марк 11:10
+ 1:33 1 Коринф 15:24, Гэршэлгэ 11:15
+ 1:35 Мат 18:20, Мат 14:33
+ 1:37 Марк 10:27
+ 1:48 Лука 11:27

+ 1:54 Римэйхиндэ 4:13, Галадуудта 3:16, Евр 2:16

+ 1:69 Элшэнэрэй 3:21, Римэйхиндэ 1:2, Тидтэ 1:1-2

+ 1:73 Евр 6:13,

+ 1:76 Лука 7:26, Лука 20:6, Мат 3:3, Марк 1:2-3

+ 1:77 Лука 3:3
+ 1:79 Мат 4:16
+ 1:80 Лука 3:2
• 2:1 Мат 1:18-25
+ 2:1 Элшэнэрэй 5:37
+ 2:4 Лука 1:26-27,
+ 2:9 Элшэнэрэй 12:7
+ 2:11 Мат 1:21,
+ 2:13 Гэршэлгэ 5:11
+ 2:14 Лука 19:38
+ 2:19 Лука 2:51
+ 2:30 Иоанн 8:12
+ 2:35 Иоанн 19:25
+ 2:37 Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 14:23
+ 2:39 Мат 2:23, Лука 1:26-27
+ 2:50 Лука 9:45, Лука 18:34
+ 2:51 Лука 2:19
• 3:1 Мат 3:1-12, Марк 1:1-8, Иоанн 1:19-28
+ 3:1 Лука 13:1, Лука 23:1, Лука 9:7

+ 3:2 Мат 26:3, Иоанн 11:49, Лука 1:63, Лука 1:80, Иоанн 1:6-7

+ 3:7 Мат 12:34, Мат 23:33
+ 3:8 Лука 16:24, Иоанн 8:33
+ 3:9 Лука 13:9, Мат 7:19
+ 3:10 Элшэнэрэй 2:37, Элшэнэрэй 16:30
+ 3:11 Мат 25:35, Яковай хандалга 2:15-16
+ 3:14 Лука 19:8
+ 3:15 Иоанн 1:19-20
+ 3:17 Мат 13:30

+ 3:20 Мат 11:2, Мат 14:1-12, Марк 6:17-18, Иоанн 3:24

• 3:21 Мат 3:13-17, Марк 1:9-11

+ 3:21 Элшэнэрэй 7:56

+ 3:22 Иоанн 1:32-33, Марк 9:7, Иоанн 12:28, Лука 9:35, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17

• 3:23 Мат 1:1-17

• 4:1 Мат 4:1-11, Марк 1:12-13

+ 4:2 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:5, Мат 21:18

+ 4:6 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:19, Гэршэлгэ 13:2

• 4:14 Мат 13:53-58, Марк 6:1-6
+ 4:15 Марк 1:21
+ 4:16 Мат 2:23, Лука 2:39
+ 4:23 Мат 11:23, Марк 2:1-12, Иоанн 4:46-53
+ 4:24 Иоанн 4:44
+ 4:25 Яковай хандалга 5:17
+ 4:30 Иоанн 8:59, Иоанн 10:39
• 4:31 Марк 1:21-28
+ 4:31 Мат 4:13
+ 4:32 Мат 7:28-29

+ 4:34 Мат 8:29, Марк 1:23-24, Лука 8:28, Элшэнэрэй 19:15

+ 4:35 Лука 9:42, Элшэнэрэй 8:7
• 4:38 Мат 8:14-17, Марк 1:29-34
+ 4:38 1 Коринф 9:5
+ 4:41 Мат 12:16, Марк 3:12
• 4:42 Марк 1:35-39
+ 4:42 Лука 5:16
• 5:1 Мат 4:18-22, Марк 1:16-20
+ 5:1 Мат 14:34, Марк 6:53
+ 5:4 Иоанн 21:6
+ 5:10 Мат 13:47
• 5:12 Мат 8:1-4, Марк 1:40-45
+ 5:12 Марк 9:22

+ 5:14 Мат 9:30, Мат 17:9, Марк 1:34, Лука 17:14

+ 5:16 Мат 14:23, Лука 4:42
• 5:17 Мат 9:1-8, Марк 2:1-12
+ 5:17 Лука 6:19, Лука 8:46
+ 5:20 Мат 8:10, Марк 10:52, Лука 7:48
+ 5:21 Мат 26:65,
• 5:27 Мат 9:9-17, Марк 2:13-22
+ 5:29 Лука 19:6
+ 5:30 Лука 15:2
+ 5:32 Лука 15:7, Тимофейдэ 1-дэхи 1:15
• 5:33 Мат 9:14-17, Марк 2:18-22

+ 5:33 Мат 11:2, Лука 11:1, Иоанн 1:35, Лука 18:12

+ 5:34 Мат 25:1-13, Иоанн 3:29, Гэршэлгэ 19:7, Гэршэлгэ 21:2

+ 5:35 Марк 14:7, Лука 17:22
• 6:1 Мат 12:1-14, Марк 2:23
+ 6:6 Марк 1:21
+ 6:7 Лука 14:1, Лука 20:20
+ 6:9 Лука 14:3
• 6:12 Мат 10:1-4, Марк 3:13-19
+ 6:14 Мат 16:18, Иоанн 1:42
+ 6:15 Мат 9:9
+ 6:16 Лука 22:47
• 6:17 Мат 4:23
+ 6:19 Лука 5:17, Лука 8:46
+ 6:21 Иоанн 7:37, 2 Коринф 7:10
+ 6:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:14

+ 6:23 Элшэнэрэй 5:41, Яковай хандалга 1:2, 2 Коринф 12:10

+ 6:24 Мат 6:2, Яковай хандалга 5:1

• 6:27 Мат 5:38-48

+ 6:28 Лука 23:34, Элшэнэрэй 7:60, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9

+ 6:29 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:23, 1 Коринф 6:7

+ 6:31 Мат 7:12
+ 6:36 Мат 5:7
• 6:37 Мат 7:1-5

+ 6:37 Римэйхиндэ 14:10, 1 Коринф 4:5, Римэйхиндэ 2:1, Римэйхиндэ 14:10, Яковай хандалга 2:13

+ 6:38 2 Коринф 9:6, Марк 4:24, Римэйхиндэ 2:1

+ 6:39 Мат 15:14
+ 6:40 Мат 10:24, Иоанн 13:16
• 6:43 Мат 7:17-20, Мат 12:33-35
+ 6:45 Мат 15:18, Яковай хандалга 3:6
• 6:46 Мат 7:24-27
+ 6:46 Мат 7:22, Мат 25:11, Иоанн 13:13
• 7:1 Мат 8:5-13
+ 7:4 Элшэнэрэй 10:2
+ 7:13 Мат 20:34
+ 7:14 Лука 8:54
+ 7:16 Мат 21:11
• 7:18 Мат 11:2-19
+ 7:19 Иоанн 4:25, Иоанн 6:14, Иоанн 11:27
+ 7:23 Иоанн 6:61, Иоанн 16:1
+ 7:24 Лука 3:2
+ 7:26 Мат 14:5, Мат 21:26
+ 7:27 Марк 1:2
+ 7:28 Лука 1:15
+ 7:29 Лука 3:12
+ 7:33 Мат 3:4, Лука 1:15
+ 7:34 Иоанн 2:1, Иоанн 12:2, Лука 5:30
• 7:36 Мат 26:6-13, Марк 14:3-9, Иоанн 12:1-8
+ 7:39 Лука 15:2
+ 7:41 Мат 18:28

+ 7:42 Мат 6:14, Марк 11:25-26, Эфесэйхиндэ 4:32, Колоссынхидтэ 3:13

+ 7:48 Лука 5:20

+ 7:50 Лука 8:48, Лука 17:19, Лука 18:42, Эфесэйхиндэ 2:8

+ 8:1 Лука 4:43

+ 8:2 Лука 23:49, Мат 27:56, Марк 16:9, Лука 24:10, Иоанн 19:25

+ 8:3 Лука 24:10
• 8:4 Мат 13:1-9, Марк 4:1-9
+ 8:8 Мат 11:15, Гэршэлгэ 2:7
• 8:9 Мат 13:10-23, Марк 4:10-25
+ 8:10 Мат 19:11,
+ 8:11 Элшэнэрэй 8:4
+ 8:13 Галадуудта 1:6, Евр 6:4

+ 8:14 Мат 6:25, Марк 10:23, Тимофейдэ 1-дэхи 6:10

+ 8:15 Иоанн 15:5
+ 8:16 Мат 5:15, Лука 11:33
+ 8:17 Мат 10:26, Лука 12:2
• 8:19 Мат 12:46-50, Марк 3:31-35

+ 8:19 Марк 6:3, Иоанн 2:12, Иоанн 7:3, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19

+ 8:21 Иоанн 15:14, Евр 2:11
• 8:22 Мат 8:23-27, Марк 4:35-41
+ 8:22 Мат 8:18, Марк 4:35
• 8:26 Мат 8:28-34, Марк 5:1-20
+ 8:28 Лука 4:34
+ 8:35 Лука 10:39
+ 8:37 Лука 5:8, Элшэнэрэй 16:39
• 8:40 Мат 9:18-26, Марк 5:21-43

+ 8:41 Лука 13:14, Элшэнэрэй 13:15, Элшэнэрэй 18:8

+ 8:44 Марк 3:10
+ 8:46 Лука 5:17, Лука 6:19
+ 8:48 Лука 7:50, Эфесэйхиндэ 2:8
+ 8:51 Марк 14:33, Лука 9:28
+ 8:52 Иоанн 11:11

+ 8:54 Марк 1:31, Марк 9:27, Элшэнэрэй 3:7, Элшэнэрэй 9:41, Лука 7:14

+ 8:56 Марк 1:44, Марк 9:9
• 9:1 Мат 10:5-15, Марк 6:7-13
+ 9:1 Лука 6:12-16
+ 9:5 Элшэнэрэй 13:51
+ 9:6 Марк 1:15
• 9:7 Мат 14:1-12, Марк 6:14-29
+ 9:7 Лука 3:1, Лука 9:19
+ 9:9 Лука 3:19-20, Лука 23:8

• 9:10 Мат 14:13-21, Марк 6:30-44, Иоанн 6:1-14

+ 9:10 Лука 9:2
• 9:18 Мат 16:13-19, Марк 8:27-29
+ 9:19 Лука 9:7,
+ 9:20 Лука 22:67, Иоанн 11:27
• 9:21 Мат 16:20-28, Марк 8:30

+ 9:22 Лука 17:25, Лука 18:33, Лука 24:7, Иоанн 2:19

+ 9:23 Мат 10:38-39, Лука 14:27
+ 9:25 Лука 12:20
+ 9:26 Римэйхиндэ 1:16, Тимофейдэ 2-дохи 1:8,
+ 9:27 Лука 21:32, Иоанн 21:22
• 9:28 Мат 17:1-8, Марк 9:2-8
+ 9:28 Марк 14:33, Лука 8:51

+ 9:35 Лука 23:35, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17

• 9:37 Мат 17:14-18, Марк 9:14-27
+ 9:42 Лука 4:35
• 9:43 Мат 17:22-23, Марк 9:30-32
+ 9:44 Лука 9:22, Лука 18:32-33
+ 9:45 Лука 2:50, Лука 18:34
• 9:46 Мат 18:1-5, Марк 9:33-40
+ 9:48 Мат 10:40, Лука 10:16, Иоанн 13:20
+ 9:49 Мат 7:22, Мат 12:27, Элшэнэрэй 19:13,
+ 9:50 Лука 11:23
+ 9:51 Лука 24:51, Элшэнэрэй 1:9
+ 9:52 Мат 10:5
+ 9:54 Гэршэлгэ 13:13
• 9:57 Мат 8:19-22
• 10:1 Мат 10:7-16
+ 10:2 Мат 9:37-38, Иоанн 4:35
+ 10:3 Мат 10:16
+ 10:7 Галадуудта 6:6, Тимофейдэ 1-дэхи 5:18
+ 10:8 1 Коринф 10:27
+ 10:9 Марк 1:15
+ 10:11 Элшэнэрэй 13:51
• 10:13 Мат 11:20-24
+ 10:13 Марк 6:45, Марк 8:21, Марк 3:7

+ 10:16 Мат 10:40, Мат 25:45, Иоанн 13:20, Галадуудта 4:14

+ 10:17 Марк 16:17, Элшэнэрэй 5:16, Элшэнэрэй 8:7, Элшэнэрэй 16:18, Элшэнэрэй 19:12

+ 10:18 Гэршэлгэ 9:1, Гэршэлгэ 12:8-9
+ 10:19 Марк 16:18, Элшэнэрэй 28:3-5
+ 10:20 Евр 12:23, Гэршэлгэ 3:5
• 10:21 Мат 11:25-27, Мат 13:16-17

+ 10:22 Иоанн 6:46, Иоанн 7:29, Иоанн 8:19, Иоанн 10:15

+ 10:23 Мат 13:16-17

+ 10:24 Евр 11:13, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:10-12

+ 10:25 Лука 18:18
+ 10:27 Мат 22:37, Марк 12:30
+ 10:28 Римэйхиндэ 10:5, Галадуудта 3:12
+ 10:33 Иоанн 4:9, Иоанн 8:48
+ 10:38 Иоанн 11:1, Иоанн 12:2
+ 10:39 Лука 8:35
+ 10:41 Лука 12:25
• 11:1 Мат 6:9-15, Мат 7:7-11
+ 11:1 Мат 11:2, Марк 2:18, Иоанн 1:35
+ 11:4 Мат 26:41

+ 11:10 Мат 18:19, Мат 21:22, Марк 11:24, Иоанн 14:13-14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:22, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:14

+ 11:13 Мат 12:34, Элшэнэрэй 2:38

• 11:14 Мат 12:22-30, Мат 12:43-45, Марк 3:20-27

+ 11:15 Мат 9:34, Мат 10:25
+ 11:16 Марк 8:11, 1 Коринф 1:22
+ 11:19 Лука 9:49, Элшэнэрэй 19:13
+ 11:23 Лука 9:50
+ 11:26 Пётрой 2-дохи хандалга 2:20
+ 11:27 Лука 1:48

+ 11:28 Иоанн 13:17, Яковай хандалга 1:22, Римэйхиндэ 2:13

• 11:29 Мат 12:38-42, Мат 16:1-4, Марк 8:11-13

+ 11:31 Мат 12:6
• 11:33 Мат 6:22-23
+ 11:33 Мат 5:15, Марк 4:21, Лука 8:16

• 11:37 Мат 23:1-36, Марк 12:38-40, Лука 20:45-47

+ 11:38 Марк 7:3-5
+ 11:42 Лука 18:12
+ 11:43 Лука 14:7, Лука 20:46
+ 11:48 Элшэнэрэй 7:51-52
+ 11:49 Мат 21:35

+ 11:50 Гэршэлгэ 18:24, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:12, Евр 11:4,

+ 11:54 Лука 20:20
+ 12:1 Мат 16:6, Марк 8:15, 1 Коринф 5:7-8
+ 12:2 Мат 10:26, Марк 4:22, Лука 8:17
• 12:4 Мат 10:17-20, Мат 10:28-33
+ 12:5 Евр 10:31
+ 12:7 Мат 6:26, Мат 12:12
+ 12:8 Римэйхиндэ 10:9, Гэршэлгэ 3:5

+ 12:9 Мат 25:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:23, Тимофейдэ 2-дохи 2:12

+ 12:10 Мат 12:31-32, Марк 3:29
• 12:13 Мат 6:19-21, Мат 6:25-34
+ 12:15 Тимофейдэ 1-дэхи 6:6-10,
+ 12:21 Тимофейдэ 1-дэхи 6:18

+ 12:22 Филиппынхидтэ 4:6, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:7

+ 12:24 Мат 10:31, Мат 12:12
+ 12:28 Мат 8:26, Мат 14:31, Мат 16:8
+ 12:32 Иоанн 10:16, Лука 22:29
+ 12:33 Мат 19:21, Лука 18:22
• 12:35 Мат 24:45-51
+ 12:36 Гэршэлгэ 3:20

+ 12:39 Пётрой 2-дохи хандалга 3:10, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:2

+ 12:43 Мат 25:21, Иоанн 13:17
+ 12:45 Мат 25:5
• 12:49 Мат 10:34-36
+ 12:50 Марк 10:38
+ 12:51 Элшэнэрэй 14:4
• 12:54 Мат 5:25-26, Мат 16:2-3
+ 13:1 Лука 3:1, Лука 23:1
+ 13:4 Иоанн 9:7, Иоанн 9:11
+ 13:6 Мат 21:19, Марк 11:13
+ 13:7 Мат 7:19, Лука 3:9
+ 13:10 Мат 4:23, Марк 6:2

+ 13:14 Лука 8:41, Элшэнэрэй 13:15, Элшэнэрэй 18:8,

+ 13:15 Лука 14:5
+ 13:17 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:16
• 13:18 Мат 13:31-33, Марк 4:30-32
+ 13:19 Мат 17:20, Лука 17:6,
+ 13:21 1 Коринф 5:6, Галадуудта 5:9
• 13:22 Мат 7:13-14, Мат 7:21-23
+ 13:25 Мат 25:11-12
+ 13:28 Мат 8:12
+ 13:29 Мат 8:11, Эфесэйхиндэ 3:6
+ 13:30 Мат 19:30, Мат 20:16, Марк 10:31
• 13:31 Мат 23:37-39
+ 13:31 Лука 3:1, Лука 9:7
+ 13:34 Элшэнэрэй 7:52,
+ 13:35 Лука 19:38
+ 14:1 Лука 6:7, Лука 20:20
+ 14:3 Мат 12:10, Марк 3:4
+ 14:5 Лука 13:15
+ 14:7 Лука 11:43
+ 14:11 Мат 23:12, Лука 18:14

+ 14:14 1 Коринф 15:23, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16

• 14:15 Мат 22:1-10
+ 14:15 Гэршэлгэ 19:9
• 14:25 Мат 10:37-38
+ 14:26 Иоанн 12:25
+ 14:27 Мат 16:24, Лука 9:23
+ 14:34 Мат 5:13, Марк 9:50
+ 14:35 Мат 11:15, Лука 8:8, Гэршэлгэ 2:7
• 15:1 Мат 18:12-14
+ 15:2 Лука 5:30, Лука 19:7
+ 15:6 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:25
+ 15:7 Лука 5:31-32

+ 15:24 Римэйхиндэ 11:15, Эфесэйхиндэ 2:1, Эфесэйхиндэ 2:5, Колоссынхидтэ 2:13

+ 16:8 Иоанн 12:36, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:5

+ 16:10 Мат 25:21, Лука 19:17
+ 16:13 Мат 6:24
• 16:14 Мат 11:12-13
+ 16:14 Тимофейдэ 1-дэхи 6:10
+ 16:16 Мат 3:2, Лука 4:43, Мат 11:12-13
+ 16:17 Мат 5:18
+ 16:18 Мат 5:32, Мат 19:19
+ 16:22 Мат 18:10, Элшэнэрэй 12:15
+ 16:23 Мат 11:23, Мат 8:11
+ 16:24 Лука 3:8
+ 16:29 Элшэнэрэй 26:22, Элшэнэрэй 28:23
+ 16:31 Мат 28:11-15, Иоанн 12:10-11
• 17:1 Мат 18:6-7, Мат 18:21-22
+ 17:1 Лука 22:22
+ 17:2 Марк 9:42
+ 17:3 Мат 18:15
+ 17:4 Мат 6:14
+ 17:5 Марк 9:24
+ 17:6 Мат 17:20, Лука 13:19
+ 17:12 Лука 5:11,
+ 17:14 Мат 8:4, Марк 1:44, Лука 5:14
+ 17:16 Лука 5:12, Иоанн 4:9

+ 17:19 Марк 10:52, Лука 7:50, Эфесэйхиндэ 2:8

• 17:20 Мат 24:23-28, Мат 24:37-41
+ 17:20 Лука 19:11, Элшэнэрэй 1:6
+ 17:22 Лука 5:35, Иоанн 8:56
+ 17:23 Марк 13:21, Лука 21:28
+ 17:25 Лука 9:22
+ 17:29 Пётрой 2-дохи хандалга 2:6-8
+ 17:31 Марк 13:15
+ 17:33 Мат 10:39

+ 18:1 Лука 21:36, Римэйхиндэ 12:12, Эфесэйхиндэ 6:18, Колоссынхидтэ 4:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:17

+ 18:7 Гэршэлгэ 6:10, Марк 13:20, Римэйхиндэ 8:33, Колоссынхидтэ 3:12, Тидтэ 1:1

+ 18:8 Евр 10:37
+ 18:9 Лука 16:15
+ 18:10 Элшэнэрэй 3:1
+ 18:11 Мат 6:5
+ 18:12 Лука 5:33, Лука 11:42
+ 18:14 Мат 23:12, Лука 14:11
• 18:15 Мат 19:13-15, Марк 10:13-16
+ 18:17 Мат 18:3
• 18:18 Мат 19:16-30, Марк 10:17-31
+ 18:18 Лука 10:25
+ 18:21 Филиппынхидтэ 3:6
+ 18:22 Лука 12:33
+ 18:27 Марк 14:36
+ 18:28 Лука 5:11
+ 18:29 Лука 14:26
• 18:31 Мат 20:17-19, Марк 10:32-34
+ 18:33 Лука 9:22, Лука 24:7, Иоанн 2:19
+ 18:34 Лука 2:50, Лука 9:45
• 18:35 Мат 20:29-34, Марк 10:46-52
+ 18:38 Мат 22:42, Лука 1:32
+ 18:42 Лука 7:50, Эфесэйхиндэ 2:8
+ 19:7 Лука 5:30, Лука 15:2
+ 19:8 Лука 3:14
+ 19:9 Лука 3:8, Иоанн 8:33, Иоанн 8:39
• 19:11 Мат 25:14-30
+ 19:11 Лука 17:20, Элшэнэрэй 1:6
+ 19:14 Иоанн 15:8
+ 19:17 Лука 16:10
+ 19:26 Мат 13:12
+ 19:27 Мат 22:7, Лука 20:16

• 19:28 Мат 21:1-11, Марк 11:1-11, Иоанн 12:12-19

+ 19:29 Элшэнэрэй 1:12
+ 19:39 Мат 21:15-16
+ 19:41 Иоанн 11:35
+ 19:44 Лука 21:6

• 19:45 Мат 21:12-17, Марк 11:15-19, Иоанн 2:13-22

• 20:1 Мат 21:23-27, Марк 11:27-33
+ 20:2 Элшэнэрэй 4:7
+ 20:4 Лука 3:3
+ 20:5 Лука 7:30
+ 20:6 Лука 7:26, Лука 9:8
• 20:9 Мат 21:33-46, Марк 12:1-12
+ 20:9 Марк 13:34
+ 20:12 Лука 11:48-49
+ 20:13 Мат 3:17, Евр 1:1
+ 20:14 Евр 1:2
+ 20:15 Евр 13:12
+ 20:16 Элшэнэрэй 13:46
• 20:19 Мат 22:15-22, Марк 12:13-17
+ 20:20 Лука 6:7, Лука 14:1, Лука 11:54
+ 20:22 Мат 17:24-25
+ 20:23 Марк 7:6, Лука 12:1
+ 20:25 Римэйхиндэ 13:7
• 20:27 Мат 22:23-33, Марк 12:18-27
+ 20:27 Элшэнэрэй 23:8
+ 20:35 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:5
+ 20:40 Мат 22:46
• 20:41 Мат 22:41-46, Марк 12:35-40
+ 20:41 Лука 1:32, Лука 18:38
+ 20:42 Элшэнэрэй 2:34-35
+ 20:46 Лука 11:43
• 21:1 Марк 12:41-44
+ 21:1 Мат 27:6, Иоанн 8:20
+ 21:4 2 Коринф 8:1-3, 2 Коринф 8:12
• 21:5 Мат 24:1-14, Марк 13:1-13
+ 21:6 Лука 19:44

+ 21:8 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3,

+ 21:10 Гэршэлгэ 6:4

+ 21:11 Элшэнэрэй 11:28, Гэршэлгэ 6:8, Гэршэлгэ 6:12

+ 21:12 Элшэнэрэй 4:3, Элшэнэрэй 17:6, Элшэнэрэй 18:12, Элшэнэрэй 24:1, Элшэнэрэй 25:6

+ 21:15 Элшэнэрэй 6:10
+ 21:18 Элшэнэрэй 27:34
• 21:20 Мат 24:15-21, Марк 13:14-19

+ 21:23 Мат 27:25, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:16

+ 21:24 Гэршэлгэ 11:2
• 21:25 Мат 24:29-31, Марк 13:24-27
• 21:29 Мат 24:32-35, Марк 13:28-31
+ 21:32 Лука 9:27
+ 21:33 Пётрой 2-дохи хандалга 3:10

+ 21:36 Мат 25:13, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:6, Лука 18:1, Римэйхиндэ 12:12, Эфесэйхиндэ 6:18, Колоссынхидтэ 4:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:17

+ 21:37 Мат 21:23, Мат 26:55

• 22:1 Мат 26:1-5, Мат 26:14-16, Марк 14:1-2, Марк 14:10-11, Иоанн 11:45-53

+ 22:3 Иоанн 13:2

+ 22:6 Элшэнэрэй 1:16

• 22:7 Мат 26:17-25, Марк 14:12-21, Иоанн 13:21-30

+ 22:7 1 Коринф 5:7

• 22:14 Мат 26:26-30, Марк 14:22-26, 1 Коринф 11:23-25

+ 22:16 Гэршэлгэ 19:9

+ 22:19 Иоанн 6:51, 1 Коринф 10:16, 1 Коринф 11:24

+ 22:21 Иоанн 13:18

+ 22:22 Элшэнэрэй 2:23

• 22:24 Мат 18:1-5, Марк 9:33-37, Лука 9:46-50

+ 22:26 Мат 20:26, Марк 10:43-44
+ 22:27 Мат 20:28, Иоанн 13:4-5
+ 22:28 Евр 2:18
+ 22:29 Лука 12:32
+ 22:30 Мат 19:28, Гэршэлгэ 3:21

• 22:31 Мат 26:31-35, Марк 14:27-31, Иоанн 13:36-38

+ 22:32 Иоанн 17:9
+ 22:33 Иоанн 21:19, Элшэнэрэй 12:4
+ 22:35 Лука 9:3, Лука 10:4
• 22:39 Мат 26:36-46, Марк 14:32-42
+ 22:40 Мат 6:13

+ 22:42 Марк 10:38, Иоанн 18:11, Евр 5:7, Мат 6:10

+ 22:43 Мат 4:11, Марк 1:13

• 22:47 Мат 26:47-56, Марк 14:43-50, Иоанн 18:3-11

+ 22:47 Элшэнэрэй 1:16
+ 22:49 Лука 22:38
+ 22:53 Лука 20:1, Эфесэйхиндэ 6:12

• 22:54 Мат 26:57-58, Мат 26:69-75, Марк 14:53-54, Марк 14:66-72, Иоанн 18:12-18, Иоанн 18:25-27

+ 22:61 Лука 22:34

• 22:63 Мат 26:67-68, Марк 14:65

• 22:66 Мат 26:59-66, Марк 14:55-64, Иоанн 18:19-24

+ 22:69 Марк 16:19, Элшэнэрэй 7:56, Евр 1:3

+ 22:71 Мат 9:3, Иоанн 10:36

• 23:1 Мат 27:1-2, Мат 27:11-14, Марк 15:1-5, Иоанн 18:28-30

+ 23:1 Лука 3:1, Лука 13:1, Элшэнэрэй 3:13, Элшэнэрэй 4:27, Тимофейдэ 1-дэхи 6:13

+ 23:2 Элшэнэрэй 17:7, Лука 20:25
+ 23:3 Мат 2:2
+ 23:4 Иоанн 18:38, Иоанн 19:4, Евр 4:15
+ 23:7 Лука 3:1, Лука 9:7
+ 23:8 Лука 9:9

• 23:13 Мат 27:15-26, Марк 15:6-15, Иоанн 18:39

• 23:26 Мат 27:32-44, Марк 15:21-32, Иоанн 19:17-27

+ 23:29 Марк 13:17, Лука 21:23
+ 23:30 Гэршэлгэ 6:16
+ 23:34 Элшэнэрэй 7:60,
+ 23:35 Лука 9:35, Иоанн 10:18
+ 23:41 Лука 23:4, Евр 4:15

• 23:44 Мат 27:45-56, Марк 15:33-41, Иоанн 19:28-30

+ 23:46 Элшэнэрэй 7:59
+ 23:48 Лука 18:13
+ 23:49 Лука 8:2

• 23:50 Мат 27:57-61, Марк 15:42-47, Иоанн 19:38-42

• 24:1 Мат 28:1-10, Марк 16:1-8, Иоанн 20:1-10

+ 24:4 Иоанн 20:12
+ 24:7 Лука 9:22, Лука 18:33, Иоанн 2:19
+ 24:8 Иоанн 2:22
+ 24:10 Марк 15:40, Лука 8:2-3
+ 24:11 Марк 16:11
• 24:13 Марк 16:12-13
+ 24:16 Иоанн 20:14
+ 24:18 Иоанн 19:25
+ 24:20 Элшэнэрэй 2:23
+ 24:26 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:11
+ 24:27 Элшэнэрэй 8:35
+ 24:30 Лука 9:16
+ 24:34 1 Коринф 15:5

• 24:36 Мат 28:16-20, Марк 16:14-18, Иоанн 20:19-23, Элшэнэрэй 1:6-8

+ 24:37 Мат 14:26, Марк 6:49
+ 24:39 Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:1
+ 24:41 Иоанн 21:5
+ 24:45 Элшэнэрэй 16:14
+ 24:46 Лука 24:27
+ 24:48 Элшэнэрэй 1:8

+ 24:49 Иоанн 14:26, Элшэнэрэй 1:8, Элшэнэрэй 1:4, Элшэнэрэй 2:4

• 24:50 Марк 16:19-20, Элшэнэрэй 1:9-11

+ 24:50 Мат 21:17, Лука 19:29, Иоанн 11:18, Элшэнэрэй 1:9

+ 24:52 Мат 28:9

+ 24:53 Элшэнэрэй 2:46, Элшэнэрэй 3:1, Элшэнэрэй 5:21

Иоанн

Иоанн

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

1

Иоаннай дуулгаһан Һайн Мэдээсэл

Үгэ хадаа хүн боложо түрөө

1^1Анханһаа нааша – юртэмсэ дэлхэйн зохёон бүтээгдэхэһээ түрүүн – Үгэ[*] бии байһан юм. Тэрэ болбол Бурхантай хамта байгаа. Тэрэ хадаа Бурхан мүн байгаа+. 2Үгэ болбол анханһаа нааша Бурхантай хамта байһан юм. 3-4Бүхы юумэн Үгөөр лэ бүтээгдэһэн байна, нэгэшье бүтээгдэһэн юумэн тэрээнгүйгөөр бүтээгүй байгаа. Тэрэ өөрөө бүхы амидаралай эхин мүн. Амидарал гээшэ бүхы хүнүүдые гэрэлтүүлдэг Гэрэл туяа мүн++. 5Гэрэл туяа болбол шэг харанхы соогуур сасаран гэрэлтэдэг, тиин шэг харанхы Гэрэл туяае һүнөөжэ шадахагүй юм.

6Иоанн гэжэ нэрэтэй хүниие Бурхан эльгээһэн байна+. 7Гэрэл туяагай ерэхэ тухай гэршэлхэеэ Иоанн ерээ. Тэрэнэй гэршэлэлгын ашаар бүхы хүнүүд гэрэл туяада этигэхэ ёһотой байгаа+. 8Иоанн өөрөө Гэрэл туяа бэшэ һэн. Тэрэ Гэрэл туяагай гэршэнь һэн. 9Бүхы хүнүүдые гэрэлтүүлдэг жэнхэни Гэрэл туяа юртэмсэ дэлхэйдэ ерэдэг бэлэй+. 10Тэрэ хадаа юртэмсэ дэлхэй соо байгаа, юртэмсэ дэлхэй тэрээгээр зохёон бүтээгдэһэншье һаа, тэрээниие дэлхэйнхид танибагүй. 11Гэрэл туяагай өөһэдынхидтөө ерэхэдэнь, өөһэдынхинь тэрэнээ угтан абаагүй+. 12Теэд Гэрэл туяае угтан абагшадта, тэрээнэй алдар нэрэдэ этигэгшэдтэ Бурханай үхибүүд болохо эрхэ тэрэ үршөөгөө+. 13Тэдэ хүнэй хүсэл дуранһаа, эрын хүсэлэнһөө бүрилдөөгүй, харин Бурханһаа түрөө+.

14Үгэ хадаа хүн боложо түрөөд, бидэнэй дунда амидаржа байгаа. Эсэгэ Бурханай ори ганса Хүбүүниинь үршөөл хайрын ба үнэн зүйлэй бэелэл байжа, бидэндэ һүр шадалаа харуулаа+. 15Тэрээниие гэршэлэн Иоанн: «Минии хойноһоо ябагша намһаа нилээдгүй шухала, ушарынь гэхэдэ, намһаа урда байгаа юм гэжэ хэлэхэдээ, би энэ хүн тухай хэлээ һэм», – гэжэ айладхаа+.

16Тэрэ өөрынгөө хизааргүй ехэ, урданайхиһаа үлүү ехэ буян хэшэгтэ маниие хүртүүлээ. 17Бурхан Моисейгээр[*] дамжуулан Хуули үгөө, харин Иисус Христосоор[*] дамжан, үршөөл хайра, үнэн зүйл үгтөө+. 18Бурханиие хэншье, хэзээдэшье хараагүй юм. Бурхантай нэгэн хамта, Эсэгэдээ ойро дүтэ ори ганса хүбүүниинь лэ Бурханиие юртэмсэ дэлхэйдэ харуулаа+.

Уһаар арюудхагша Иоаннай гэршэлһэн тухай

19•«Ши хэн гээшэбши?» гэжэ Иоаннһаа һураад ерэхыень еврейнүүдэй ахамадууд Иерусалимһаа санаартаниие болон левидүүдые[*] эльгээбэ. 20Тиихэдэнь Иоанн:

– Би Бурханай табисуурта бэшэб, – гэжэ гэршэлэн сэхэ харюусаба+.

21– Тиихэдээ ши хэн гээшэбши? Илия гүш? – гэжэ тэдэнь һураба.

– Бэшэб.

– Ерэхэ ёһотой тэрэ лүндэншэ гүш?

– Бэшэб+.

22– Тиихэдээ ши хэн болонобши? Шинии хэн байһые мэдээд ерэхыемнай эльгээһэн хүнүүдтэ бидэ харюу үгэхэ ёһотойбди. Ши өөр тухайгаа хэн байнаб гэжэ бодонош?

23– Минии тухай лүндэншэ Исайя иигэжэ бэшээ һэн:

«Дээдын Эзэндэ сэхэ зам гаргажа үгэгты гэжэ
хэн бэ даа сүл губида хашхарба».

24Эдэ һурагшалааша хүнүүдые фарисейнүүд[*] эльгээһэн байгаа.

25– Ши Бурханай табисуурта бэшэ, Илия бэшэ, тэрэ лүндэншэ бэшэ аад, юундэ хүнүүдые уһаар арюудханабши? – гэжэ тэдэ һурана.

26– Би уһаар лэ арюудханаб. Теэд хэн гээшэб гэжэ таанарай мэдэхэгүй хүн танай дунда бии. 27Минии хойноһоо Заларан ерэгшын гуталайнь ооһорыешье тайлаха эрхэгүйб, – гэжэ Иоанн харюусаба.

28Энэ бүхы ушар Иордан мүрэнэй саада бэедэ оршодог Бетани тосхондо болоо һэн. Тэндэ Иоанн хүнүүдые уһаар арюудхадаг байгаа.

29Хойто үдэрынь урдаһаань Иисусай ерэжэ ябахые хараад, Иоанн иигэжэ хэлэбэ:

– Энэл хадаа Бурханда үргэгдэхэ Хурьган мүн. Энэл хадаа газар дэлхэйн бүхы хүнүүдэй хэһэн нүгэл хилэнсые өөр дээрээ даажа абаха юм!+
30«Минии хойноһоо ябагша болбол намһаа нилээдгүй шухала, ушарынь гэхэдэ, намһаа урда байгаа юм», – гэжэ минии хэлэһэн хүн – энэ гээшэ. 31Бурханай табисуурта хэнэй байһые би өөрөөшье мэдэхэгүй байгааб, теэд тэрээниие бүхы израильшуудта танюулхын тула би хүн зониие уһаар арюудхахаяа ерээб+.

32Эдэ үгэнүүдээ Иоанн иигэжэ гэршэлэн хэлэбэ: – Гулабхаагай дүрсэтэйгөөр тэнгэриһээ Нангин Һүлдын тэрэнэй дээрэ буун тогтохые би хараа һэм+. 33Би тэрэ хүниие мэдэхэгүй байгааб, теэд Бурхан уһаар лэ арюудхахыемни намайе эльгээхэдээ иигэжэ хэлэһэн юм: «Нангин Һүлдэ хэнэй дээрэ буужа тогтохые харанаш, тэрэл хадаа хүнүүдые Нангин Һүлдөөр арюудхаха»+. 34Би эдэ бүгэдые хараа һэм, тиин энэ хүн Бурханай Хүбүүн мүн гэжэ би гэршэлнэб.

Иисусай түрүүшын шабинар тухай

35Хойто үдэрынь Иоанн баһал тэрэ һууридаа хоёр шабинартаяа хамта ерээд байба+. 36Хажуугаарнь Иисусай гаража ябахые хараад, Иоанн:

– Харагты, энэл хадаа Бурханда үргэгдэхэ Хурьган мүн! – гэжэ хэлэбэ+.

37Иоаннай хоёр шабинар тэдэ үгэнүүдыень дуулаад, Иисусай хойноһоо ошобо. 38Иисус эрьежэ, хойноһоонь тэдэнэй дахажа ябахые хараад:

– Таанарта юун хэрэгтэйб? – гэжэ һураба.

– Рабби аа (еврей хэлэн дээрэ «багша» гэһэн удхатай), ши хаана байдагбши? – гэжэ тэдэнь урдаһаань асууба+.

39– Намтай ябалсагты, өөһэдөө харахат, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

Энэнь үдэрэй дүрбэн саг багаар һэн. Тиин тэдэнь Иисустай хамта ошолсожо, хаана байдагыень хараба, тиигээд бүхэли тэрэ үдэртөө Иисусайда байба. 40Иоаннай хэлэхые дуулаад, Иисусай хойноһоо ябалсаһан хоёрой нэгэниинь Симон Петрой дүү Андрей байгаа+. 41Андрей өөрынгөө аха Симониие бэдэржэ олоод:

– Бидэ Бурханай табисууртые олообди, – гэбэ («Бурханай табисуурта» – грек хэлэн дээрэ «Христос»)+.

42Андрей Симониие Иисуста асаржа харуулба. Иисус тэрэниие анхаралтайгаар шэртэн хараад:

– Ши Иоаннай хүбүүн Симон байнаш. Теэд шамайе Кефа гэжэ нэрлэдэг болохо («шулуун» гэһэн удхатай, грек хэлэн дээрэ болбол «Петр»), – гэбэ+.

43Хойто үдэрынь Иисус Галилейн орон нютаг ошохо гэжэ шиидэбэ. Харгыдаа тэрэ Филипптэй ушараад:

– Минии хойноһоо яба! – гэбэ.

44Филипп болбол Андрей Петр хоёрой ажаһуудаг Бетсаида гэжэ хотын хүн байгаа+. 45Филипп гээшэнь Натанаилые бэдэржэ олоод, тэрээндэ:

– Моисейн Хуули дотор, мүн лүндэншэдэй бэшэгүүд соо дурдагдаһан хүниие олообди. Энэ хадаа Назарет хотын Иосифой хүбүүн Иисус гээшэ, – гэбэ+.

46– Назаредһээ гэнэ гүш? Теэд Назарет сооһоо ямар нэгэн һайн юумэн гараха аал? – гэжэ Натанаил буруушаан хэлэбэ.

– Ошоёбди, ши өөрөө харахаш, – гэжэ Филипп тэрээндэ хэлэбэ.

47Урдаһаань Натанаилай ерэжэ ябахые Иисус хараад:

– Хуурмаг мэхэгүй, жэнхэни Израилиин хүн байна, – гэбэ+.

48– Ши намайе хаанаһаа мэдэнэбши? – гэжэ Натанаил асууба.

– Филиппэй шамайе дуудахаһаань урда боди модоной һүүдэртэ һуухыешни би хараа һэм, – гэжэ Иисус харюусаба.

49– Рабби аа! Ши ёһоороол Бурханай Хүбүүн, Израилиин Хаан байнаш! – гэжэ Натанаил дуугарба+.

50– Шамайе боди модоной һүүдэртэ һуухыешни хараа һэм гэхэдэмнил намда этигэбэш. Бай даа, энээнһээ бүришье ехэ юумэ үзэхэш, – гэбэ Иисус. 51Тиин үргэлжэлүүлэн: – Тэнгэриин яажа нээгдэхые, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүндэ Бурханай Эльгээмэлнүүдэй буухые, тэндэһээ дээшээ тэнгэри өөдэ дэгдэжэ байхые харахат гээд таанарта үнэниие хэлэнэб.

2

Канада болоһон түрэ найр тухай

2^1Хоёр хоногой удаа Галилей можын Кана хотодо түрэ найр болобо. Тэндэ Иисусай эжынь байлсаа+. 2Мүн Иисусшье шабинартаяа түрэдэ уригдаһан байна. 3Үзэмэй архиин дууһахада, Иисусай эжынь хүбүүндээ:

– Эдэмнай архигүй болоод байнал, – гэбэ.

4– Эндэ минии хэрэг юуб даа? Сагни үшөө ерээгүй ха юм, – гэжэ Иисус эжыдээ харюусаба+.

5– Энээнэйл хэхэ гэһэн юумэ хэгты, – гэжэ эхэнь зарасанарта хэлэбэ.

6Тэндэнь еврейнүүдэй арюудхалай заншал сахилгада хэрэглэгдэдэг зургаан томо уһанай шулуун тогоонууд табяатай байгаа. Тогоон бүридэнь наян литрһээ зуун хорин литр хүрэтэр багтадаг һэн+.

7– Тогоонуудаа уһаар дүүргэгты, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

Зарасанарынь тогоонуудые уһаар дүүргэбэ.

8– Зай, энээнһээ удхаад, түрэ найрые хүтэлэгшэдэ абаашагты, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

Тэдэнь абаашаба. 9Хүтэлэгшэнь үзэмэй архи болошоһон уһанһаа амсаад үзэбэ. Иимэ үзэмэй архи хаанаһаа бии болооб гэжэ тэрэ хүн мэдээгүй, гансал уһа удхаһан зарасанар лэ энээн тухай мэдэжэ байгаа. Найрай хүтэлэгшэнь хүрьгэн хүбүүе дуудаад, 10тэрээндэ:

– Хүн бүхэн түрүүшээр һайн архияа аягалаад, айлшадайнгаа һогтоходо муушаг архи табидаг бшуу. Харин ши һайн архияа мүнөө болотор хадагалаад байбаш, – гэбэ.

11Иигэжэ Иисус Галилей можын Кана хотодо гайхамшаг үзэгдэлнүүдэйнгээ эхи табиба. Иигэжэ Иисус өөрынгөө алдарые харуулһан, тиин шабинарынь тэрээндэ этигэһэн юм.

12Энэ ушарай удаа Иисус эжытэеэ, аха дүүнэртэеэ, шабинартаяа хамта Капернаум ошоо. Тэндэ хэдэн үдэр байгаа һэн+.

Бурхан Һүмэ арюудхаһан тухай

13•Еврейнүүдэй Паасхын[*] һайндэрэй болохонь ойртожо байхада, Иисус Иерусалим ошобо+. 14Бурхан Һүмын хорёодо наймаашадай сар, хони, гулабхаа гэхэ мэтые худалдажа байхыень, нүгөөдэ зариманайнь мүнгэ танга андалдажа байхыень тэрэ хараба. 15Аргамжаар ута ташуур минаа хээд, Иисус тэдэ наймаашадые хони малтайнь хамта бултыень Бурхан Һүмын хорёоһоо намнажа гаргаба, мүнгэ һолигшодой шэрээнүүдые хүмэрюулхэдэнь, тэдэнэй мүнгэ алтань иишэ тиишээ бутаран унаба. 16Гулабхаа наймаалагшадта Иисус:

– Эдэнээ эндэһээ абаашагты! Минии Эсэгын Гэр наймаанай газар бү болгогты! – гэбэ+.

17Нангин Бэшэг соо: «Шинии Гэртэ дуратай байһамни намайе дүлэн мэтээр бадарааха!» – гэжэ бэшээтэй байһые Иисусай шабинар һанаба.

18Теэд энэ үедэнь еврейнүүдэй ахамадууд оросолдон:

– Иимэ юумэ хэхэ эрхэтэй байһанаа гэршэлэн, ши ямар гайхамшаг үзэгдэлнүүдые харуулхабши? – гэжэ асууба+.

19– Энэ Һүмэ һандаргагты, тиигээд би энээниие гурбан үдэр соо дахин бодхоохоб, – гэжэ Иисус еврейнүүдэй ахамадуудта хэлэбэ+.

20– Энэ Бурхан Һүмэ дүшэн зургаан жэлэй туршада баряа юм, харин ши гурбан үдэр соо барихаб гэнэ гүш?! – гэжэ еврейнүүдэй ахамадууд хэлэбэ.

21Һүмэ тухай хэлэхэдээ, Иисус өөрынгөө бэе тухай хэлэһэн байгаа бшуу. 22Иисусай амидырһан хойно тэрэнэй һурагшад эдэ үгэнүүдыень һанаад, эдэ үгэнүүдтэнь болон Нангин Бэшэг соо баһа энэ ушар тухай бэшээтэй байһанда этигэбэ+.

Иисус бүхы хүнүүдые мэдэдэг байгаа

23Паасхын һайндэрэй үедэ Иерусалимда Иисусай үзүүлһэн гайхамшаг үзэгдэлнүүдые олон хүнүүд хараад, тэрээндэ этигэһэн юм+. 24Теэд Иисус хэндэшье найдадаггүй һэн, ушарынь хадаа, тэрэ болбол бүхы хүнүүдые мэдэдэг байгаа. 25Иисуста ондоо хүнүүдэй хэлэһэнээр хүн тухай тухайлха хэрэггүй бэлэй, юундэб гэбэл, хүнэй сэдьхэл бодол тэрэ өөрөө мэдэдэг һэн.

3

Иисуста Никодим ерэбэ

3^1Еврейнүүдэй ахамадай нэгэн болохо Никодим гэжэ фарисей хүн байгаа ха+. 2Тэрэ нэгэ һүни Иисуста ерээд:

– Рабби, ши хадаа Бурханай эльгээһэн багша гээшэш гэжэ бидэ мэдэнэбди. Хэрбээ Бурханай үршөөгөөгүй һаа, ши иимэ гайхамшагта үзэгдэлнүүдые харуулжа шадахагүй һэнши, – гэжэ хэлээ һэн.

3– Дахин түрэһэн лэ хүн Бурханай хаан орониие үзэхэ гэжэ би шамда үнэниие хэлэнэб! – гэжэ Иисус тэрээндэ харюусаба.

4– Наһаяа хүсэһэн хүн яагаад дахин түрэхэ юм? Тиимэ хүн эхын умайда дахин орожо, хоёрдохиёо түрэхэгүй бшуу.

5– Би шамда үнэниие хэлэнэб: уһанһаа, Һүлдэһөө түрэһэн хүн лэ Бурханай хаан орондо орожо шадаха!+
6Хүнэй бэеһээ түрэһэн юумэн бэе махабад мүн, имагтал Һүлдэһөө Һүлдэ түрэдэг юм. 7«Таанар дахин дээрэһээ түрэхэ ёһотойт», – гэжэ минии хэлэхэдэ бү гайхаарайт. 8Һалхин дуратайл газартаа һалхилдаг[*]. Һалхинай һалхилхые мэдэбэшье, хэзээ, хайшаа үлеэхыень таанар мэдэдэггүйт, Нангин Һүлдэһөө түрөөшэд энээндэл адли юм.

9– Тиимэ юумэ байжа болохо аал? – гэжэ Никодим һураба.

10– Ши Израилиин багша аад, энээниие мэдэнэгүй аалши? – гэжэ Иисус харюудань хэлэбэ. – 11Бидэ өөһэдынгөө мэдэхэ, хараһан үзэһэн юумэн тухайгаал гэршэлнэбди гэжэ үнэн зүбые хэлэнэб, харин таанар бидэнэй гэршэ баримта буруушаанат. 12Газар дэлхэй дээрэхи юумэн тухай минии хэлэхэдэ намда этигэхэгүй аад, тэнгэриин юумэн тухай хэлэхэдэмни яагаад таанар этигэхэбта даа? 13Тэнгэриһээ буужа ерэһэн Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнһээ ондоо хэншье Тэнгэридэ гаража үзөөгүй ха юм+. 14-15Моисей сүл губяар ябахадаа зэдээр бүтээһэн могой өөдэнь үргөө бэлэй[*]. Тэрээндэл адляар, тэрээндэ этигэһэн бүхы хүнүүдэй хэтэ мүнхэдөө амидархын тула Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн өөдөө дэгдэгдэхэ юм+. 16Бурхан газар дэлхэйн хүнүүдтэ тон ехээр дурлажа, тэдэнэй хосоронгүй, хэтэ мүнхэдөө амидархын тула өөрынгөө ори ганса Хүбүүе үргэл болгожо үгөө бшуу+. 17Юундэб гэбэл, Бурхан газар дэлхэйнхидые зэмэлхын тула бэшэ, харин тэдэниие абархын тула Хүбүүгээ газарта эльгээгээ ха юм+. 18Тэрэ Хүбүүндэнь этигэдэг хүн гэмнүүлхэгүй, харин этигэдэггүй хүн мүнөөшье гэмнүүлээд байна, юундэб гэбэл, тиимэ хүн Бурханай ганса Хүбүүндэ этигээгүй бшуу+. 19Гэмнэлгын удхань иимэ: газар дэлхэйдэ Гэрэл туяагай ерэхэдэнь, хүнүүд шэг харанхы байдалда Гэрэл туяаһаа үлүү ехээр дурлаа, ушарынь гэхэдэ, хүнүүдэй үйлэ хэрэг муу муухай ха юм+. 20Муу юумэ хэдэг хүн гэрэл туяа үзэн ядадаг, муу муухай үйлэ хэрэгни элирэн мэдэгдэхэ гэжэ айгаад, гэрэл туяада ошодоггүй юм+. 21Харин үнэн сэхээр ажаһуудаг хүн гэрэл туяа тээшэ эрмэлзэнэ, юундэб гэхэдэ, тэрэнэй үйлэ хэрэгынь Бурханай урда хэгдэнэ гэжэ элирнэ бшуу.

Иисус ба Уһаар арюудхагша Иоанн тухай

22Удаань Иисус шабинартаяа хамта Иудей ошожо, тэндэ хэдэн сагай үргэлжэдэ хүнүүдые уһаар арюудхан байба+. 23Харин Иоанн тэрэ үедэ Салимай хажуудахи Энон голой уһаар арюудхажа байгаа. Тэрэ газарта уһан ехэ элбэг байһан юм. Хүнүүд Иоаннда ерэжэ, уһаар арюудхуулдаг һэн. 24Энэнь Иоаннай түрмэдэ хаагдахын урдахана болоһон ушар+. 25Нэгэтэ Иоаннай шабинар еврейнүүдэй арюудхалгын заншал тухай асуудалаар нэгэ еврейтэй арсалдаба+. 26Тэдэ Иоаннда ерээд:

– Рабби аа, Иордан голой саада бэедэ байхадаа, нэгэ хүн тухай хэлэһэнээ һанана гүт? Тэрэтнай баһал уһаар арюудханал, хүнүүд тэрээндэ барандаа ошожо байнал! – гэбэд+.

27– Тэнгэриин үршөөгөөгүй юумэ хэншье абажа шадахагүй, – гэжэ Иоанн харюусаба. –+
28«Би Бурханай табисуурта бэшэб, би миин лэ тэрээнһээ урда эльгээгдэһэн байнаб», – гэжэ минии хэлээшые таанар өөһэдөөшье баталха байхат+. 29Хадамда гараха басага гэртээ асарһан хүн тэрэ басаганай нүхэрынь гээшэ. Гэрлэхэ хүнэй хажууда зогсожо байһан дүтынь нүхэр хүбүүниинь тэрэнэй хэлээшые шагнан баясадаг. Тиин намдашье тиимэ ехэ баяр баясхалан тудаа+. 30Гэрлэхэ хүбүүнэй алдаршаха саг ерээ. Харин минии саг дүүрэжэ байна.

31Дээдын тэнгэриһээ ерэгшэ газарайхидһаа бултанһаань дээгүүр байна. Газар дэлхэйн хүн газар дэлхэйһээ байжа, газарайхяар лэ хэлэдэг юм. Харин дээдын тэнгэриһээ ерэһэн хүн бултанһаа дээгүүр юм. 32Тэрэ хүн нюдөөрөө хараһанаа, шэхээрээ дуулаһанаа өөрөө гэршэлэн хэлэнэ, теэд тэрэнэй гэршэ баримтада хэншье этигэнэгүй. 33Тэрээндэ этигэһэн хүн Бурханай үнэн зүб байдагыень гэршэлнэ+. 34Бурханай эльгээһэн хүн Бурханай үгэ номноно, юундэб гэбэл, Бурхан тэрээндэ Нангин Һүлдэ хизааргүй ехээр үршөөнэ. 35Эсэгэ Бурхан болбол Хүбүүндээ дуратай байжа, бүхы юумэ тэрээнэйгээ мэдэлдэ үгөө+. 36Бурханай Хүбүүндэ этигэдэг хүн хэтэ мүнхын ажамидаралда хүртэбэ, харин энэ Хүбүүниие буруушааһан хүн хэтын амидарал үзэхэгүй, теэдшье Бурханай уур сухал хододоо хүргэжэ байха+.

4

Иисус ба самаряан эхэнэр хоёр тухай

41-3Иисус Иоаннһаашье олон шабинартай боложо, Иоаннһаашье олон хүнүүдые уһаар арюудхана гэжэ фарисейнүүд дуулаба. (Үнэхөөрөө Иисус өөрөө хэнииешье уһаар арюудхадаггүй, харин тэрэнэй шабинарынь арюудхадаг байгаа.) Иисус энээниие мэдээд, Иудейһээ гаража, һөөргөө Галилейдэ ошобо++. 4Тэрэнэй харгы Самариин газар дайдаар ошоһон байна+. 5Тиин Сихар гэжэ нэрэтэй самаряан хотодо Иисус хүрэжэ ерэбэ. Тэрэ хотонь Иосиф гэжэ хүбүүндээ Яковай үгэһэн хубита газарһаа холо бэшэ оршодог һэн. 6Тэндэнь Яковай худаг байдаг һэн ха. Иисус харгыдаа эсээд, тэрэ худагай хажууда ерэжэ, амархаяа һууба. Тиихэдэ хахад үдэр боложо байгаа.

7Худагһаа уһа удхахаяа самаряан эхэнэр ерэбэ.

– Намда уһа уулгажа хайрлыт, – гэжэ Иисус тэрэ эхэнэртэ хандаба. 8(Тэрэ үедэ Иисусай шабинар эдихэ юумэ худалдажа абахаяа хото ошоһон байгаа.)

9– Иихэдээ хайшаа юм гээшэб? Ши еврей хүн аад, самаряан эхэнэрһээ уһа эринэ гүш? – гэжэ тэрэнь Иисуста гайхан хэлэбэ. (Ушарынь гэхэдэ, еврейнүүд самаряануудтай нэгэ амһартаһаа юумэ уудаг эдидэггүй һэн.)

10– Бурханай юу үршөөдэгые, шамһаа уһа эриһэн хүнэй хэн байһые мэдэжэ байгаа һаа, ши өөрөө тэрэниие гуйха бэлэйш, тиихэдэшни тэрэ хүн шамда амидаралта уһа үгэхэ һэн, – гэжэ Иисус харюусаба.

11– Эзэмни аа, энэ худаг гүнзэгыл, харин ши уһа удхаха хүнэггүйлши. Тиигээд амидаралта уһа хаанаһаа олохобши? 12Манай үбгэ эсэгэ Яковай манда орхиһон энэ худагһаа тэрэ өөрөөшье, тэрэнэй хүбүүдыньшье, мал адууһанииньшье уудаг һэн лэ. Ши Яковһаа дээгүүр хүн гүш?

13– Энэ уһа ууһан хүн дахин ундаа хүрэхэ. 14Харин минии үгэхэ уһа ууһан хүн хэзээдэшье ундаа хүрэхэгүй юм. Минии үгэхэ уһан тэрэ хүнэй досоо булаг болон дэлгэржэ, мүнхын амидарал олгохо юм+.

15– Эзэмни аа, намда тиимэ уһа үгыш даа, тиигээ һаашни, би ундаа хүрэхэеэ болижо, иишэ уһанда ерэхэеэ болихолби.

16– Ошожо, үбгэеэ наашань дуудаад ерэ, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

17– Би нүхэргүйб, – гэжэ тэрэ эхэнэр харюусаба.

– Нүхэргүйб гэжэ ши зүб хэлээш. 18Ши таба дахин хадамда гарааш, мүнөө шамтай һуугша хүн үбгэншни бэшэ. Ши үнэн зүбөө хэлээш, – гэбэ Иисус.

19Тиихэдэнь эхэнэр хүниинь:

– Эзэмни аа, шинии лүндэншэ байһые би ойлгожо байнаб, – гэжэ Иисуста хэлэбэ. –+
20Манай үбгэ эсэгэнэр энэ хада дээрэ гаража Бурханда мүргэдэг һэн, тиихэдэ таанар гансал Иерусалимда Бурханда мүргэхэ газар бии гэнэлта.

21– Эхэнэр аа, намда этигэлши: Эсэгэ Бурхандаа таанар энэ хада дээрэшье гаража, Иерусалимдашье ошожо мүргэхэгүй байха тиимэ саг ерэжэ байна. 22Хэндэ һүзэглэн мүргэдэгөө таанар мэдэнэгүйт, харин бидэ хэндэ һүзэглэн мүргэжэ байдагаа мэдэнэбди: юртэмсэ дэлхэйн абаралга еврейнүүдһээ ерэхэ юм+. 23Бурханай Һүлдын үнэн зүбэй һургаһан ёһоор Эсэгэ Бурханда үнэн зүбөөр һүгэдэн мүргэхэ саг ерэжэ байна, ерээдшье байна! Энэнь үнэн бодото һүгэдэлгэ мүн. Эсэгэ Бурхан өөрыень иигэжэл хүндэлхые хүсэнэ+. 24Бурхан болбол Һүлдэ мүн; тиин Бурханиие үнэн дээрээ хүндэлхэнь Бурханай Һүлдын үнэн зүбэй һургаһан ёһоор тэрээндэ һүгэдэн мүргэхэ болоно+.

25– Бурханай табисуурта (ондоогоор хэлэбэл Христос) ерэхэ, тиигээд бүгэдые манда ойлгуулха гэжэ мэдэнэб, – гэжэ эхэнэр хэлэбэ+.

26– Тэрэшни биб, шамтай мүнөө хөөрэлдэжэ байнаб, – гэжэ Иисус харюусаба+.

27Энэ үедэ тэрэнэй шабинар бусажа ерэбэ. Самаряан эхэнэртэй Иисусай хөөрэлдэжэ байхада ехээр гайхалдабашье, юундэ хөөрэлдэһэн тухайнь нэгэнииньшье асуубагүй. 28Тэрэ эхэнэрынь домбоёо хаяжа, хото хүрэжэ, хүнүүдтэ:

29– Наһаараа хэһэн бүхы юумэнүүд тухаймни намда хэлэжэ үгэһэн хүниие таанар ошожо харагты. Магад, тэрэ Бурханай табисуурта аалам? – гэжэ дуулгаба.

30Тэдэ хүнүүд городһоо гаража, Иисуста ошобо. 31Энэ үедэ шабинарынь:

– Рабби аа, эдеэлэ! – гэжэ гуйба.

32– Эдихэ юумэн намда бии, тэрээн тухаймни таанад мэдэнэгүйт, – гэжэ Иисус харюусаба.

33– Магад, энээндэмнай хэн нэгэн эдихэ юумэ асараа гү даа? – гэжэ шабинарынь өөһэд хоорондоо хөөрэлдэбэ.

34– Намайе эльгээһэн Бурханай хүсэл дурыень бэелүүлэн, намда даалгаһан ажал хэрэгыень түгэсхэхэ гээшэ – минии эдеэ хоол мүн, – гэжэ Иисус тэдэндээ хэлэбэ. –+
35«Үшөө дүрбэн һараһаа таряа хуряаха саг ерэхэ» гэжэ таанар хэлэдэг бэшэ гүт? Харин мүнөө нюдөө нээгээд, таряалангай газар тээшэ харагты даа: талха таряан эдеэшэжэ, хадаха хуряахаар бэлэн болоод, халюуран сайран байна лэ+. 36Таряа хадагша өөрынгөө түлөөһэ абадаг, мүнхэ амидаралай тула ургаса хуряадаг юм, тиин таряа таригшашье, таряа хадагшашье адли баясадаг байна+. 37«Нэгэниинь таридаг, нүгөөдэнь хададаг» гэһэн оньһон үгэ мүнөө баталагдаба гээшэ. 38Таанарай урдань ажаллаагүй, бусадай хэһэн ажалай үрэ дүндэ хүртэхынтнай тула талха таряа хадахыетнай би эльгээнэб.

39«Тэрэ хүн наһаараа хэһэн бүхы юумэнүүд тухаймни намда хэлэжэ үгөө» гэһэн эхэнэрэй ашаар энэ хотын олон тоото самаряан зон Иисуста этигэбэ. 40Самаряанууд Иисуста ерэжэ, манайда үлыт даа гэжэ гуйба. Тиихэдэнь Иисус тэдэнэйдэ хоёр үдэрөөр үлэбэ. 41Самаряануудтай хөөрэлдэхэдэнь, Иисуста бүри олон хүн этигэбэ.

42– Бидэ шинии хэлэһэнээр тухайлна бэшэбди, харин энэ хүнэй хэлэһые өөһэдөө шагнаад байхадаа, энэ хүн үнэхөөрөөл дэлхэйн зониие Абарагша байна гэжэ одоол мэдээбди, – гэжэ тэрэ эхэнэртэ самаряанууд хэлэбэд+.

Түшэмэлэй хүбүүе абарба

43Хоёр хоноод, Иисус тэндэһээ Галилей ошобо. 44«Лүндэншые түрэһэн нютагтань хүндэлдэггүй юм», – гэжэ Иисус өөрөө хэлээ һэн+. 45Теэд Галилейдэ ерэхэдэнь, тэрэниие галилейнхин баяртайгаар угтаба: юундэб гэбэл, тэндэхин Иерусалимда болоһон найрта хабаадалсажа, тэндэ Иисусай бүтээһэн бүхы гайхамшаг хэрэгүүдые хараһан байгаа+.

46Тиин Иисус Галилейн Канада дахин ерэбэ. Түрүүн энэ һуурида юрын уһа үзэмэй архи болгоо һэн. Капернаумда ажаһуудаг нэгэ түшэмэлэй хүбүүниинь ехээр үбдэжэ байгаа+. 47Иисус Иудейһээ Галилейдэ бусаа гэжэ дуулаһаар тэрэ түшэмэл Иисуста хүрэжэ: «Капернаумда ерэжэ, үхэхэеэ байһан хүбүүем аргалыт даа», – гэжэ гуйба.

48– Гайхамшаг дүлгэ тэмдэгүүдые болон хэрэгүүдые үзөө хараагүй һаа, хэнтнайшье этигэхэгүйл! – гэжэ Иисус тэрээндэ харюусаба+.

49– Эзэмни! Хүбүүнэймни наһа барашоодүйдэ Капернаум ошоёл даа! – гэбэ түшэмэлынь.

50– Гэртээ хари, хүбүүншни амиды мэндэ ябаха, – гэбэ Иисус.

Тиихэдэнь тэрэ хүн Иисусай хэлэһэн үгэнүүдтэ этигэжэ, харгы замдаа мордобо. 51Бүри харгыдаа ябахадань, түшэмэлые зарасанарынь угтажа, хүбүүншни элүүр мэндэ байна гэжэ дуулгаба.

52– Хүбүүнэймни бэень хэды сагта бараг болооб? – гэжэ тэрэ асууба.

– Үсэгэлдэр, үдэрэй нэгэ сагта халууниинь буураа, – гэжэ тэдэ харюусаба.

53«Хүбүүншни амиды мэндэ ябаха», – гэжэ Иисусай хэлэһэн эгээл тэрэ сагта хүбүүмни һайн болоо гэжэ эсэгэнь ойлгоо. Тиигэжэ түшэмэл өөрөөшье, тэрэнэй гэртэхиньшье Иисуста этигэбэ+.

54Энэнь Иудейһээ Галилейдэ ерэхэдээ Иисусай харуулһан хоёрдохи гайхамшаг хэрэг мүн+.

5

Хониной сөөрэмэй хажууда эдэгээбэ

5^1Удаань еврейнүүдэй һайндэр болобо. Иисус Иерусалим ошоо бэлэй. 2-3Еврей хэлээр Бетзата гэжэ нэрэтэй томо сөөрэм бии һэн, тэрэнь Иерусалимдахи Хониной хаалгын хажууда байгаа. Тэрэ сөөрэмэй хажууда табан һарабшанууд доро олон үбшэн зон хэбтээ. Тэдэнь һохор, дохолон, саа үбшэнтэн бэлэй. [Тэдэ хүнүүд уһанай салгидахые хүлеэжэ байгаа. 4Юундэб гэхэдэ, Бурханай Эльгээмэл заримдаа эндэ буужа, сөөрэмэй уһа салгидуулдаг байгаа, тиихэдэнь сөөрэмдэ түрүүн орожо абаһан хүнэй ямаршье үбшэн эдэгэшэдэг байгаа.][*]
5Гушан найман жэл соо үбдэжэ байһан нэгэ хүн тэдэнэй дунда бии һэн. 6Иисус тэрэ хүнэй хэбтэхые харахадаа, иимэ удаан үбдэжэ байһыень мэдээд:

– Ши элүүр мэндэ болохоёо һанана гүш? – гэжэ асууба.

7Үбшэн хүниинь:

– Эзэмни, уһанай салгидахада нэгэшье хүн намайе сөөрэмдэ шунгуулхагүйл. Уһанда орохоёо ошомсоорни, намһаа урда ондоо хүн орошонол, – гэжэ харюусаба.

8– Ши бодо, дэбдихэрээ абаад яба, – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ+.

9Үбшэн хүниинь тэрэ дороо элүүр боложо, дэбдихэрээ абаад ябаба.

Тиихэдэ субботын, еврейнүүдэй амаралтын[*] үдэр һэн. 10Еврейнүүдэй ахамадууд аргалуулһан хүндэ хандан:

– Мүнөөдэр суббото. Ши дэбдихэрээ абажа ябаха ёһогүйш! – гэбэд.

11– Намайе эдэгээһэн хүн «дэбдихэрээ абаад яба» гээ һэн, – гэжэ тэрэнь харюусаба.

12– «Дэбисхэрээ абаад яба» гээд шамда хэлэһэн хүн хэн гээшэб? – гэжэ тэдэнь һураба.

13Теэд аргалуулһан хүниинь тэрэниие мэдэхэгүй байгаа, юундэб гэбэл, Иисус тэндэ байһан олон зоной дундуур далда орожо ошоһон байгаа. 14Хожомынь Иисус тэрэ хүниие Бурхан Һүмэ соо олоод:

– Зай, одоо ши элүүр мэндэ болобош. Саашадаа бүри муу юумэн болохогүйн тула ондоо нүгэл бү хэ, – гэбэ.

15Тиихэдэнь тэрэ хүн ахамадуудта һөөргөө ошожо, намайе Иисус эдэгээгээ гэжэ дуулгаба. 16Иимэ юумэ субботодо хэһэнэйнь түлөө еврейнүүдэй ахамадууд Иисусые мүрдэжэ захалба+.

17Теэд Иисус тэдэндэ:

– Минии Эсэгэ хододоо ажаллажа байдаг юм, бишье баһал ажалланаб, – гэжэ харюусаба.

18Тиихэдэнь еврейнүүдэй ахамадууд Иисусые алаха гэжэ бүри ехээр оролдобо: хорюултай байһан субботын үдэр ажаллахаһаа гадна, Бурханиие Эсэгэмни гэхэдээ, өөрыгөө Бурхантай зэргэсүүлбэ гэлдэбэ+.

Иисус болбол Бурханай үршөөһэн эрхэтэй юм

19Теэд Иисус тэдэндэ харюусаба:

– Би таанарта үнэниие хэлэнэб: Хүбүүниинь өөрынгөө дураар юушье хэжэ шадахагүй. Эсэгэнь хайшан гээд хэнэб, тэрээнииень хараад лэ Хүбүүниинь хэдэг. Эсэгэнь юу хэнэб, тиимэл юумэ Хүбүүниинь хэдэг. 20Юундэб гэбэл, Эсэгэнь Хүбүүндээ дуратай байдаг дээрэһээ өөрынгөө хэдэг бүхы юумэ хүбүүндээ харуулдаг юм. Эсэгэнь тэрээндэ бүришье ехэ гайхамшаг дүлгэ тэмдэг харуулха байна, таанар бултадаа үшөөл гайхахат+. 21Эсэгэнь үхэһэн хүнүүдые амидыруулдаг, тиин Хүбүүнииньшье дуратайл хүнүүдээ амидыруулдаг байна+. 22-23Эсэгэнь хэнииешье шүүбэрилдэггүй. Эсэгыень хүндэлдэгтэл адляар Хүбүүень бултанай хүндэлжэ байхын тула зарга шүүбэри хэхэ бүхы эрхэеэ тэрэ Хүбүүндээ дамжуулан үгөө. Хүбүүе хүндэлөөгүй һаа, тэрэниие эльгээһэн Эсэгыеньшье баһал хүндэлнэгүй гээшэ++.

24Би таанарта үнэниие хэлэнэб: минии үгэ дуулаһан хүн, намайе эльгээгшэ Эсэгэдэ этигэдэг хүн хэтэ мүнхэдөө амиды мэндэ ябаха. Тиимэ хүн гэмнүүлхэгүй – тиимэ хүн үхэлһөө абарагдан, амидырба гээшэ+. 25Би таанарта үнэниие хэлэнэб: Бурханай Хүбүүнэй хэлэһые наһа бараһан хүнүүдэй дуулаад, амидырха саг ерэжэ байна, мүнөө ерээдшье байна+. 26Эсэгэнь мүнхэдөө амидаралгын шанартай юм, тиин Хүбүүгээшье тэрэнь иимэ шанартай болгоһон байна+. 27Зарга шүүбэри хэхэ эрхэ засагые Эсэгэнь Хүбүүндээ үгөө һэн, ушарынь гэбэл, Хүбүүниинь Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн мүн. 28Таанар энээндэ бү гайхаарайт. Юундэб гэбэл, үхэһэн хүнүүд бултадаа дахин амидыраад, Хүбүүнэй дууень дуулажа,+
29үхээриингээ газарһаа гараха – һайн юумэ хэһэн хүнүүд амиды мэндэ ябаха, муу юумэ хэһэн хүнүүд гэмнүүлхэ. 30Би өөрынгөө дура зоргоор юушье хэжэ шадахагүйб. Эсэгынгээл хэлээшээр шүүбэрилнэб, тиин минии зарга шүүбэри – үнэн зүб юм, ушарынь гэбэл, би өөрынгөө дураар юумэ хэнэ бэшэб, харин намайе эльгээгшэ Эсэгын дура хүсэлөөр болоноб+.

Иисус тухай гэршэнүүд

31Хэрбээ өөр тухайгаа өөрөө хэлээ һаамни, минии гэршэнүүд үнэн зүб бэшэ байха һэн+. 32Зүгөөр намайе гэршэлдэг нэгэ гэршэ бии юм. Нам тухай тэрэнэй гэршэлэн хэлэдэг бүхы үгэнүүд үнэн зүб юм гэжэ би мэдэнэб. 33Таанар өөһэдынгөө хүнүүдые Иоаннда эльгээгээ һэнта, тиин тэрэ хүн үнэн зүб гэршэ баримта үгөө һэн+. 34Теэд хүнүүдые өөрынгөө гэршэ болгохо гэжэ оролдоһоноймни хэрэг намда үгы, харин таанарайл абарагдахын түлөө тэдэниие гэршэ болгон баринаб. 35Иоанн болбол ялагар һаруул дэн мэтэ байгаа. Тэрэнэй гэрэл туяагай хажууда таанар ойр зуура баясаха хүсэлэнтэй байгаат+. 36Харин Иоаннайхиһаашье ехэ нам тухай гэршэ бии юм. Эсэгэһээмни үгтэһэн гайхамшаг хэрэгүүдые бүтээһэмни намайе Эсэгэмни эльгээгээ юм гэжэ гэршэлнэ!+
37Намайе эльгээһэн Эсэгэ тиигэжэ нам тухай өөрөө гэршэлнэ гээшэ. Эсэгымни үгэ хэлэхые таанар хэзээдэшье дуулаа шагнаагүйт, өөрыень таанар хэзээдэшье хаража үзөөгүйт. 38Тэрэнэй хэлэһэн үгые таанар зүрхэ сэдьхэлдээ хадуужа ябанагүйт, юундэб гэбэл, тэрэнэй эльгээһэн нэгэндэ таанар этигэнэгүйт. 39Мүнхын амидарал олохобди гэжэ этигэн, таанар Нангин Бэшэгые оролдосотойгоор шудалнат. Теэд Нангин Бэшэгтэшье нам тухай гэршэлэн хэлэгдэнэ!+
40Тиибэшье намда ерэжэ, мүнхын амидаралда хүртэхэ дурагүй байналта.

41Хүнүүдэй магтаал намда хэрэггүй+. 42Би таанарые һайса мэдэжэ байнаб: таанар Бурханда дуратай бэшэт! 43Би өөрынгөө Эсэгын дура хүсэлөөр ерээб – теэд таанар намайе хүлеэжэ абанагүйт. Харин нэрэ хүндэдэ дуратай ондоо хүнэй өөрынгөө хүсэлөөр ерэхэдэнь, таанар тэрэниие хүлеэн абахат!+
44Таанар бэе бэедээ магтуулхаяа ехээр хүсэнэт, харин Бурханай магтаалда хүртэхэ гэжэ оролдоногүйт! Таанартал адли хүнүүд намда этигэхэ аал+? 45Эсэгынгээ урда таанарые зэмэлхэеэ ерээ гэжэ намайе бү һанагты. Таанарые Моисей зэмэлхэ, харин таанар Моисейдэ найдадаг ха юмта. 46Хэрбээ таанар Моисейн үгэдэ үнэншөө һаа, миниишье үгэдэ үнэншэхэ ёһотой байгаалта, юундэб гэбэл, нам тухай Моисей бэшээ юм. 47Теэд Моисейн бэшэһэн үгэнүүдтэ үнэншөөгүй аад, таанар минии хэлэһэн үгэдэ этигэхэ аалта?

6

Иисус хүн зониие гайхамшаг аргаар садхааба

6^1•Энээнэй һүүлдэ Иисус Галилейн гэхэ гү, али Тибериадай нуурай нүгөө эрьедэ гараба. 2Хойноһоонь олон зон дахалдаба, юундэб гэхэдэ, үбшэн хүнүүдые гайхамшаг аргаар Иисусай эмнэн эдэгээхые үзэһэн хараһан байна бшуу. 3Иисус шабинартаяа хамта хада дээрэ гаража һууба. 4Еврейнүүдэй Паасхын һайндэр болохонь ойртожо байгаа+. 5Иисус урдаһаань олон зоной ерэжэ ябахые хараад, Филипптэ хандан:

– Эдэ зониие эдеэлүүлхэ хилээмэ хаанаһаа худалдажа абахамнай гээшэб? – гэжэ хэлэбэ+. 6Иисус юу хэхэеэ мэдэжэ байгаад, Филиппые туршан тиигэжэ хэлээ бшуу.

7– Хоёр зуун динари[*] мүнгөөр хилээмэ худалдажа абаад, зүһэм зүһэмөөршье хубаагаа һаа, бултанда хүртэхэгүйл, – гэжэ Филипп харюусаба.

8Шабинарайнь нэгэн, Симон Петрой дүү Андрей:+

9– Эндэ байһан нэгэ хүбүүндэ таба монсогор ешмээн хилээмэн, хатааһан хоёр загаһа бии. Теэд иимэ олон хүн зондо энэнь яажа хүртэхэб даа? – гэжэ хэлэбэ.

10– Хүн зониие һуулгагты, – гэжэ Иисус захирба.

Тэрэ газартань үдхэн ногоон ургажа байгаа. Тэндэнь табан мянга шахуу ганса эрэшүүл һуубад. 11Иисус хилээмыень абаад, Бурханда баясхалан хүргэн, тэндэ һуугшадта хубаан үгэбэ. Мүн загаһыень баһал хүн бүхэндэ дураарнь хубаажа үгэбэ+. 12Хүнүүдэй эдеэлжэ садахадань, Иисус:

– Үлөөшэ хилээмэеэ бултыень суглуулагты, юушье бү орхигты, – гэжэ шабинартаа хэлэбэ.

13Таба монсогор ешмээн хилээмэнһээнь үлэһэн зүһэмүүдые арбан хоёр түрсүүг дүүрэтэр шабинарынь суглуулба. 14Иисусай хэһэн иимэ гайхамшаг хэрэгүүдые хараад:

– Энэмнай газар дэлхэйн зондо заларжа ерэхэ ушартай байһан ёһоороол тэрэ лүндэншэ юм байна! – гэжэ хүнүүд хэлсэбэ+.

15Эдэ хүнүүд намайе барижа, баалалтаар хаан болгожо табихаяа байна гэжэ ойлгоод, Иисус гансаараа дахин хада дээрэ гараба.

Иисусай уһан дээгүүр ябаһан тухай

16•Үдэшэ болоходо Иисусай шабинарынь нуурай эрьедэ ошобо. 17Тиин онгосодо һуугаад, нуурай нүгөө бэедэ оршодог Капернаум хото тамаран ошобо. Харанхы болобошье, Иисус үшөө ерээдүй байгаа. 18Тэрэ үедэ шанга һалхин боложо, нуур ехээр долгилбо. 19Нуурай эрьеһээ таба-зургаан модо газарта онгосоороо тамаржа ошоод, шабинарынь Иисусайнгаа нуурай уһан дээгүүр алхалан, онгосодонь дүтэлжэ ябахые хараба. Тэдэн ехээр айжа мэгдэбэ.

20– Энэ би байнаб, бү айгты! – гэбэ Иисус. 21Шабинарынь Иисусые онгосодоо һуулгаха һанаатай байба, теэд онгосонь тэрэ дороо зориһон эрьедээ хүрэжэ ерэшэбэ.

Иисус – Амидаралай хилээмэн мүн

22Нүгөөдэ үдэрынь нуурай саана үлэһэн хүнүүд үсэгэлдэр тэндэнь гансахан лэ онгосо байгаа бэлэй гэжэ һанаба. Теэд Иисус һурагшадтайгаа хамта тэрэ онгосодо һуугаагүй, харин һурагшадынь амяараа тамаран ошоо һэн гэжэ тэдэ зон баһал мэдэжэ байгаа. 23Тиихэдэ Тибериадаһаа хүн зон хэдэн онгосонуудта һуугаад, Дээдын Эзэнэй Бурханда баясхалан хүргэһэнэй һүүлдэ олошоруулагдаһан хилээмэ зоной эдиһэн газарта тамаран ерэбэ. 24Теэд тэндэнь Иисусшье, шабинарыньшье байбагүй, тиимэһээ тэндэ байһан зон онгосонуудта һуугаад, Иисусые бэдэржэ, Капернаум руу тамаран ошобо. 25Нуурай нүгөө эрьедэ тэдэнэр тамаран ерэжэ, Иисусые олоод:

– Багша аа, ши хэзээ иишэ ерэшэһэн байбаш? – гэжэ асууба.

26Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаба:

– Таанар гайхамшаг дүлгэ тэмдэгүүдые үзэһэн хараһанһаа бэшэ, харин хилээмэ эдижэ садаһан дээрэһээл намайе бэдэрнэт гэжэ таанадта үнэн зүбые хэлэнэб. 27Теэд таанар саг зуурын эдеэндэ һаналаа бү табигты, харин мүнхын амидарал олгодог эдеэндэ һаналаа табигты. Тиимэ амидаралые таанарта Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн үгэхэ, юундэб гэбэл, Бурхан Эсэгэмнай тэрээндэ эрхэ засагаа үршөөгөө юм.

28– Бурханай заабари бэелүүлхын тула бидэ юу хэхэ ёһотой гээшэбди? – гэжэ тэдэнь асууба.

29– Бурханай эльгээһэн хүндэ таанар этигэгты, тиихэдээл Бурханай хэрэгые бүтээһэн болохот, – гэжэ Иисус харюусаба+.

30– Теэд ямар дүлгэ тэмдэгыешни хараад, бидэ шамда этигэхэ болонобди? Ши юу хэхэбши? – гэжэ тэдэ асууба. –+
31Манай үбгэ эсэгэнэр сүл губида ябахадаа, ман[*] эдидэг байгаа. «Тэнгэриһээ тэдэндэ хилээмэн үгтэһэн юм», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшэгдэнхэй.

32Тиихэдэнь Иисус:

– Би таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: Бурханай хилээмэ таанарта Моисей үгөөгүй, тиимэ ёһотой хилээмэ минии Эсэгэ Бурхан таанарта үгэдэг юм. 33Юундэб гэбэл, Бурханай хилээмэн хадаа Тэнгэриһээ буужа ерээд, энэ дэлхэйн зондо ажамидарал үгэгшэ мүн, – гэжэ харюусаба.

34– Эзэн аа, бидэндэ тиимэ хилээмэ хододоо үгэжэ байгыш! – гэжэ тэдэнь хэлэбэ+.

35– Би өөрөө ажамидаралай хилээмэн гээшэб. Намда ерэдэг хүн хэзээдэшье үлэн хооһон байхагүй, намда этигэдэг хүн хэзээдэшье ундаа хүрэхэгүй+. 36Теэд энээниие өөһэдөө үзэһэн хараһаншье һаа, этигэнэгүйт гэжэ таанарта хэлээ һэм. 37Минии Эсэгын намда үгэһэн хүн бүхэн намда ерэхэ. Тиин намда ерэһэн хүниие би намнажа үлдэхэгүйб+. 38Юундэб гэхэдэ, өөрынгөө дураар юумэ хэхэеэ би тэнгэриһээ буужа ерээ бэшэб, харин намайе эльгээһэн Эсэгын дура хүсэлые бэелүүлхэеэ ерээб+. 39Тиин намайе эльгээһэн Эсэгын дура хүсэлынь иимэ юм: тэрэнэй намда үгэһэн хүнүүдэй нэгыеньшье хосороонгүйгөөр, һүүлшын Үдэртэ бүгэдые амидыруулха гээшэ+. 40Юундэб гэбэл, минии Эсэгын дура хүсэлынь иимэ юм: Бурханай Хүбүүе харадаг үзэдэг, тэрээндэ этигэдэг хүн бүхэн мүнхэ наһатай болохо. Тиин һүүлшын Үдэр би тэдэниие амидыруулхаб+.

41«Би тэнгэриһээ буужа ерэһэн хилээмэн гээшэб», – гэжэ Иисусай хэлэхэдэнь, тэндэ сугларагшадай дунда гэмэрэлдээн болобо.

42– Энэмнай Иосифой хүбүүн Иисус ха юм? Тиимэ бэшэ аал? Бидэ тэрэнэй эсэгыеньшье, эхыеньшье мэдэхэбди. Теэд «Би тэнгэриһээ буужа ерээб», – гэжэ энэ юундэ хэлэжэ байнаб? – гэлдэбэ тэдэнь+.

43– Таанар бү гэмэрэлдэгты. 44Минии Эсэгэмни хэниие намда ерүүлнэб, тэрэл хүн намда ерэжэ шадаха. Иимэ хүниие һүүлшын Үдэртэ би амидыруулхаб+. 45«Бүхы хүнүүдые Бурхан һургаха», – гэжэ лүндэншэд бэшэһэн байна. Эсэгын үгэ дуулажа, тэрэнэй һургаал ойлгожо абаһан хүн намда ерэхэ. 46Теэд Эсэгые хэншье хараагүй юм. Тэрэниие Бурханһаа ерэгшэл гансаараа хараа юм+. 47Таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: намда этигэдэг хүн мүнхэ наһанда хүртөөд байна. 48Би ажамидаралай хилээмэн гээшэб. 49Таанарай үбгэ эсэгэнэр сүл губида ябахадаа, ман эдибэшье, үхэһэн байна. 50Харин тэнгэриһээ буужа ерэһэн хилээмэһээ эдиһэн хүн хэзээдэшье үхэдэггүй. 51Би тэнгэриһээ буужа ерэһэн амиды хилээмэн гээшэб. Энэ хилээмые эдиһэн хүн мүнхэ наһатай болохо. Тэрэ хүндэ минии үгэхэ хилээмэн хадаа минии бэемни гээшэ, тиин энэ бэеэ бүхы дэлхэйн ажамидаралай түлөө би үгэнэб+.

52Тиихэдэнь еврейнүүдэй хоорондо гани халуун арсалдаан болобо:

– Энэ хүн хайшан гээд өөрынгөө бэеые манда эдюулхэнь гээшэб?!

53Иисус харюусаба:

– Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэйл бэе эдидэг һаа, тэрэнэйл шуһа уудаг һаа, амидаралгын шанартай байхат гэжэ таанарта үнэн зүбые хэлэнэб+. 54Минии бэе эдидэг, минии шуһа уудаг хүн мүнхэ наһатай болобо гээшэ – тиин тэрэ хүниие би һүүлшын Үдэртэ амидыруулхаб. 55Минии бэе хадаа ёһотой эдеэн гээшэ, минии шуһа хадаа ёһотой унда гээшэ. 56Минии бэе эдидэг хүн, минии шуһа уудаг хүн минии досоомни байна, би баһал тэрэнэй досоонь байнаб+. 57Намайе эльгээһэн Эсэгэмни мүнхэдөө амидаралгын шанартай юм. Тэрэ минии амидаралай эхин болоно. Энээндэл адли, би намайе эдидэг хүнэй амидаралай эхин байхаб. 58Тэнгэриһээ бууһан хилээмэн – энэ байна. Үбгэ эсэгэнэрэйтнай эдеэд үхэһэн хилээмэн иимэ бэшэ һэн. Харин энэ хилээмэ эдидэг хүн мүнхэ наһатай байна.

59Капернаумай мүргэлэй гэр соо һургаалаа номноходоо, Иисус тиигэжэ хэлэдэг һэн.

Зарим шабинарынь Иисусые орхёод арилба

60Эдэ үгэнүүдые шагнаһан олон шабинарынь:

– Энэнь жэгтэй һонин һургаал байнал! Шагнахыншье аргагүйл! – гэлсэбэ.

61Тэрэнэй үгэнүүд шабинарайнь дура гутааба гэжэ мэдээд, Иисус тэдэндээ иигэжэ хэлэбэ:

– Эдэ үгэнүүдни таанад соо һэжэг түрүүлнэ гү? 62Теэд Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй түрүүшээр байһан орондоо дэгдэн бусахые харахадаа, юун гэхэбта+? 63Ажамидарал гансал Һүлдэһөө эхи абадаг, харин хүнэй бэе эндэ юушье хэжэ шадахагүй. Таанадта минии хэлэһэн үгэнүүд хадаа Һүлдэ, Ажамидарал гээшэ+. 64Теэд заримантнай намда этигэнэгүйл.

Хэн тэрээндэ этигэнэгүйб, хэн тэрээниие барижа үгэхэб гэжэ Иисус анханһаа мэдээд байгаа+. 65Иисус саашань үргэлжэлүүлэн хэлэбэ:

– Эсэгымни үршөөлгүйгөөр хэншье намда ерэжэ шадахагүй байна гэжэ би таанадта хэлээ һэнби.

66Энээнһээ хойшо Иисусай олон шабинарынь тэрэниие орхёод, саашадаа тэрээнтэй ябалсаагүй. 67Өөрынгөө арбан хоёр шабиһаа Иисус һураба:

– Магад, таанаршье намайе орхихо һанаатай бэшэ гүт?

68– Дээдын Эзэн аа, бидэ ондоо хэндэ ошохомнай гээшэб? Шамдал мүнхэ наһа олгодог үгэнүүд байна ха юм. 69Ши Бурханай Нангин Хүбүүнши гэжэ бидэ этигэнэбди, мэдэжэ байнабди, – гэжэ Симон Петр харюусаба+.

70– Би өөрөөл Арбан хоёр таанадые шэлэжэ абаа бэшэ һэн гүб! Теэд таанадай нэгэн шолмос байна! – гэжэ Иисус харюусаба+.

71Иигэжэ Симон Искариодой хүбүүн Иуда тухай Иисус хэлэһэн байна. Тэрэ Арбан хоёрой нэгэниинь байһан аад, һүүлээрнь Иисусые барижа үгэхэ+.

7

Иисус ба тэрэнэй аха дүүнэр

7^1Удаань Иисус Галилейгээр ябаба. Иудейдэ ошохогүй гэжэ тэрэ шиидэбэ, юундэб гэхэдэ, Иудейн ахамадууд тэрэниие алаха һанаатай байгаа+. 2Еврейнүүдэй Отог урса табилгын һайндэр гэжэ найр болохоёо байба. 3Аха дүүнэрынь Иисуста хэлэбэ:

– Ши эндэһээ гараад, Иудей ошо! Шинии бүтээдэг гайхамшаг хэрэгүүдые тэндэ ажаһуудаг һурагшадшни хараг лэ+. 4Өөрынгөө үйлэ хэрэгые нюусаар хэдэг хүн алдар сууда гарахагүй бшуу. Харин шинии тиимэ гайхамшаг үйлэ хэрэгүүд тухайшни бүхы дэлхэйн зон мэдэг лэ!

5Иисусай аха дүүнэрыньшье тэрээндээ этигэдэггүй байгаа бшуу. 6Иисус аха дүүнэртээ иигэжэ харюусаба:

– Минии саг үшөөл ерээдүй байна. Таанарта ямаршье саг таараха ха юм+. 7Дэлхэйн хүнүүд таанарта дурагүйлхэхэгүй, харин намда тэдэ дурагүйлхэдэг, тэдэ хүнүүдэй үйлэ хэрэгэйнь ёро муутай байһые би гэршэлэн харуулна ха юмбиб+. 8Таанар һайндэртээ ошогты. Би тэрэ найрта ошохогүйб, минии саг үшөө ерээдүй байна.

9Иисус тиигэжэ хэлээд, Галилейдээ үлэбэ.

Иисус найр дээрэ

10Аха дүүнэрэйнгээ тэрэ һайндэртэ ябаһанай хойно Иисус баһа тиишээ бэеэ мэдүүлэнгүй ошобо. 11Еврейнүүдэй ахамадууд найрай үедэ Иисусые бэдэрбэ. Тэрэ хүн хаана байнаб гэжэ тэдэнэр һурагшалба. 12Иисус тухай ехэ арсалдаан улад зоной дунда болоо. Зарим нэгэниинь: «Энэ һайн хүн юм», – гэлдэбэ. Нүгөө зариманиинь: «Үгы, энэ хүн улад зониие мэхэлнэ», – гэжэ буруушааба. 13Теэд засагаархидһаа айжа, Иисус тухай сэхэ руунь хэншье хэлээгүй+.

14Һайндэрэй хахад сагынь үнгэршэхэдэ Иисус Бурхан Һүмэ соо бии боложо, һургаалаа номнобо. 15Еврейнүүдэй ахамадууд гайхалсан:

– Энэ хүн хаанашье һураагүй аад, иимэ ехэ юумэ хаанаһаа мэдэнэ гээшэб? – гэлсэбэ.

16Иисус харюусаба:

– Энэ – минии бэшэ, харин намайе эльгээһэн Бурханай һургаал юм+. 17Тэрэнэй дура хүсэл дүүргэхэ һанаатай хүн һаа, энэ Бурханай һургаал гээшэ гү, али би өөрһөөн хэлэжэ байна гүб гэжэ мэдэдэг болохо. 18Өөрһөөн хэлэһэн хүн өөрыгөө магтуулхаяа оролдоно, харин намайе эльгээһэн Бурханиие алдаршуулхаяа оролдогшо үнэн зүбые хэлэнэ, тэрэнэй зүрхэ сэдьхэлдэ худал юумэн байхагүй+. 19Моисей таанарта Бурханай хуули үгөө бэшэ һэн аал? Теэд таанарай хэнтнайшье тэрэ Хуули сахинагүйл! Юундэ таанар намайе алахаяа һананабта+?

20– Ши досоогоо ада шүдхэртэй байнаш! Хэн шамайе алахаяа байгаа юм? – гэжэ хүн зон харюусаба+.

21Иисус харюудань иигэжэ хэлэбэ:

– Би нэгэл гайхамшаг хэрэг хэбэб, тиихэдэмни таанар бултадаа ехээр гайхабалта. 22Бишыхан хүбүүдэйнгээ бэлгэ отолуулха ёһо заншал таанарта Моисей захяа һэн (үнэндөө Мойсейһээ урда, үбгэ эсэгэнэр тиигэжэ захиһан юм), тиигээд таанар субботодошье отолуулна ха юмта. 23Моисейн Хуули эбдэхэгүй гэжэ хүниие субботодо отолуулжа байхадаа, субботодо хүнэй бэеые сүм эдэгээхэдэмни таанар намда яахадаа ехээр сухалдана гээшэбта+? 24Таанар гадаада талыень обёороод лэ, халирхайгаар бү шиидхэгты, харин үнэн зүб шиидхэбэри гаргагты!+

25Иерусалим хотодо байгшадай зариманиинь иигэжэ хэлэбэ:

– Энэл хүниие засаг баригшад алахаяа һанана бэшэ аал? 26Теэд харыта, энэ хүн һургаалаа нюунгүй сэхэ номножо байнал. Хэншье тэрэниие хориногүйл... Энэ хүн үнэхөөрөө Бурханай табисуурта байна гэжэ, магад, засагаархиншье ойлгоо гээшэ хаяа? 27Теэд энэ хүн хаанаһааб гэжэ бидэ мэдэнэбди. Харин Бурханай табисууртын ерэхэдэ, тэрэ хаанаһааб гэжэ хэншье мэдэхэгүйл+.

28Тиихэдэнь Иисус һургаалаа Бурхан Һүмэ дотор номножо байгаад:

– Таанар намайе мэдэнэ гүт? Минии хаанаһаа ерэһэн тухай баһа мэдэнэ гүт? Би өөрһөөн ерээ бэшэб. Намайе эльгээгшэдэ этигэжэ болохо юм, зүгөөр таанар тэрээниие мэдэхэгүйт. 29Харин би тэрээниие мэдэхэб, ушарынь нэрлэбэл, би тэрээнһээ ерээб, намайе тэрэ эльгээгээ юм, – гэжэ шангаар дуугарба+.

30Тиигэжэ хэлэхэдэнь Иисусые засагаархин барижа хаахаяа һанаба, теэд хэншье тэрээнэй ойро хүрэбэгүй, юундэб гэхэдэ, тэрэнэй сагынь үшөө ерээдүй байгаа+. 31Теэд олон юрын зон тэрээндэ этигэһэн байна. «Бурханай табисуурта ерэхэдээ, энэ хүнһөө үлүү ехэ дүлгэ тэмдэг харуулжа шадаха аал?» – гэжэ тэдэ зон хэлсэһэн байна+.

32Иисус тухай арад зоной дунда арсалдаанай боложо байхые фарисейнүүд дуулаба. Тиин түрүү санаартан ба фарисейнүүд тэрэниие барижа хаагты гэжэ Һүмын харуулшадые эльгээбэ. 33Иисус тэрэ үедэ:

– Үшөө нэгэ заа таанартай суг байлсахамни, тиигээд намайе эльгээһэн Эсэгэдээ ошохомни+. 34Таанар намайе бэдэрхэт, теэд олохогүйт; минии байха газарта таанар ерэжэ шадахагүйт, – гэжэ хэлэбэ+.

35Тиихэдэнь еврейнүүд өөһэд дундаа хөөрэлдэбэ:

– Үгы, бидэнэй тэрэниие олохогүй ямар газарта энэмнай ошохоёо түхеэрбэ гээшэб? Али грегүүдэй дунда тарашоод байһан манай улад зондо ошожо, грегүүдые һургахаяа һанаба гээшэ гү? 36«Таанар намайе бэдэрхэт, теэд олохогүйт», «Минии байха газарта таанар ошожо шадахагүйт» гэхэдээ, ямар удхатайгаар тэрэ хэлэбэ гээшэб?

Амидаралта уһан. Иисус тухай арсалдаан

37Иисус һайндэрэй һүүлшын эгээл ехэ үдэрынь хүн зондо иигэжэ шангаар айладхаба:

– Ангаһан хүн намда ерээд, ундаа харяаг!+
38Намда этигэдэг хүн тухай Нангин Бэшэг соо «Тэрэнэй зүрхэнһөө амидаралта урадхал уһан урдаха» гэжэ бэшэгдэнхэй.

39Иисус тиигэжэ хэлэхэдээ, Нангин Һүлдэ тухай хэлэбэ гээшэ: Иисуста этигэһэн хүнүүд хожомынь Нангин Һүлдэтэй болохо ёһотой байһан юм. Тэрэ үедэ Нангин Һүлдэ үшөөл үгтөөдүй байгаа, юундэб гэхэдэ, Иисус үшөөл алдар солодо хүртөөгүй байгаа+.

40Сугларһан зоной зариман Иисусай үгэнүүдые шагнаад:

– Энэмнай хүн зондо заларжа ерэхэ ёһотой тэрэ лүндэншэ байнал! – гэлсэбэ+. 41Нүгөөдэ зариманиинь:

– Энэмнай Бурханай табисуурта байнал! – гэлсэбэ.

– Теэд Бурханай табисуурта Галилейһээ ерэхэ аал? – гэжэ бэшэ зариманиинь буруушааба. – 42Бурханай табисуурта болбол Давидай үри һадаһан мүн, Давидай түрэһэн Вифлеем хотоһоо ерэхэ ёһотой гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй ха юм+.

43Тиин улад зон Иисус тухай арсалдан, тэдэнэй һаналнуудынь тудалдаба+. 44Зариманиинь Иисусые барижа тушаахаяашье һанаба, теэд тэрээндэ хэншье гар хүрэбэгүй.

45Бурхан Һүмын харуулшад түрүү санаартанда, фарисейнүүдтэ бусажа ерэбэ. Тэдэнь:

– Юундэ таанар тэрээниие наашань асараагүйбта? – гэжэ һураба.

46– Энэ хүндэ адляар нэгэшье хүн хэзээдэшье хэлээгүйл! – гэжэ харуулшад харюусаба.

47– Тэрэ хүн иихэдээ таанарыешье мэхэлбэ гээшэ гү? – гэжэ фарисейнүүд харуулшадһаа асууба. – 48Теэд ахамадуудай дундаһаа гү, али фарисейнүүдэй дундаһаа нэгэшье хүн тэрээндэ этигээ аал+? 49Хуули мэдэдэггүй харанхы мунхаг зон лэ тэрэ хүндэ этигэбэ гээшэ, тэдэ зон Бурханай хараалда хүртөө!

50Теэд нэгэтэ Иисустай ерэжэ уулзаһан тэдэнэй нэгэн Никодим бэшэндээ иигэжэ хэлэбэ:+

51– Хүниие гэмнэхэ гээ һаа, түрүүн тэрэ хүнэй хэлэһые шагнангүйгөөр, зэмыень тодоруулангүйгөөр шиидхэбэри гаргахые манай Хуули зүбшөөдэг юм гү?

52– Зай, ши тиихэдээ баһал Галилейһээ хаяаш? Ши өөрөө Нангин Бэшэг шудала, тиибэл Галилейһээ нэгэшье лүндэншэ гарахагүй юм гэжэ ши өөрөө мэдэхэш, – гэжэ тэдэнь харюусаба.

Иисус ба эрэдээ урбаһан эхэнэр

[ 53Удаань бултадаа гэр гэртээ хариба.

8

8^1Иисус Элеон хада дээрэ гараһан байна. 2Эртэ үглөөгүүр Иисусай дахин Бурхан Һүмэдэ ерэхэдэ, бүхы зон тэрээндэ ерэбэ. Тиин Иисус һуугаад, хүнүүдтэ номнол зааба. 3Тиихэ үедэнь Хуули заадаг багшанар ба фарисейнүүд өөрынгөө эрэдэ урбаһан нэгэ эхэнэрые Иисуста асарба. Тэрэ эхэнэрые зоной урда байлгаад, 4Иисуста хандан:

– Багша аа, энэ эхэнэрые эрэдээ урбажа байхадань, бидэ балшыса баряабди, – гэбэд. – 5Иимэшүүлые шулуугаар шэдэжэ хэһээхэ ёһотой гэжэ Моисей өөрынгөө Хуули дотор захяа һэн. Харин ши юу гэжэ хэлэхэ байнабши?

6Хуули заадаг багшанар ба фарисейнүүд юундэ тиигэжэ асуугааб гэбэл, Иисусые туршан үгэ алдуулаад, хожомынь гэмнэхэеэ һанаһан байгаа бшуу. Теэд Иисус доошоо тонгойгоод, хургаараа юушьеб газар дээрэ бэшэжэ байба+. 7Тэдэнь юумэ асуугаад һалабагүй, тиихэдэнь Иисус толгойгоо үргөөд, тэдэндэ хандажа:

– Таанарай хэнтнай нүгэл хэзээдэшье хээгүйб, тэрэ хүнтнай энэ эхэнэрые түрүүн шулуудаг лэ! – гэбэ+.

8Тиигээд Иисус дахин уруугаа хараад, газар дээрэ юумэ бэшэһэнээ үргэлжэлүүлбэ. 9Иисусай тиигэжэ хэлэхыень дуулаад, тэндэ сугларһан зон хойно хойноһоо һубарилдан тараба, эгээн ехэ наһатайшуулынь түрүүн гаража ошоо. Удаань Иисус эхэнэртэй хоюулан лэ үлэбэ. 10Иисус толгойгоо өөдэнь үргөөд, эхэнэрһээ:

– Эхэнэр аа, бэшэ зон хаана гээшэб? Шамайе хэншье зэмэлээгүй гү? – гэжэ асууба.

11– Хэншье зэмэлээгүй даа, эзэн аа, – гэжэ тэрэ эхэнэр харюусаба.

– Баһа бишье шамайе зэмэлнэгүйб. Яба, дахин нүгэл бү хэ, – гэбэ Иисус.][*]+

Иисус болбол дэлхэйе гэрэлтүүлэгшэ Гэрэл туяа мүн

12Иисус дахин тэдэнтэй хөөрэлдэбэ:

– Би дэлхэйе гэрэлтүүлэгшэ Гэрэл туяа гээшэб. Минии хойноһоо дахаһан хүн харанхы соогуур төөрижэ ябахагүй, харин амидарал олгодог гэрэл туяатай болохо+.

13– Ши өөр тухайгаа өөрөө гэршэлэн хэлэнэш. Тиимэһээ шинии гэршэлгэ үнэн зүб бэшэ, – гэжэ фарисейнүүд хэлэбэ+.

14Иисус харюусаба:

– Хэрбээ өөр тухайгаа минии өөрөөшье хэлээ һаамни, минии үгэнүүдтэ этигэхэдэ болохо юм, юундэб гэбэл, би хаанаһаа ерэһэнээ, хайшаа ошохо байһанаа мэдэнэб, харин таанар минии хаанаһаа ерэһые, хайшаа ошохыемни мэдэнэгүйт+. 15Таанар хүнүүдтэл адли шүүбэрилнэт, харин би хэнииешье шүүбэрилнэгүйб+. 16Теэд хүниие шүүбэрилбэлни, минии зарга шүүбэри үнэн зүб байха һэн, юундэб гэхэдэ, би гансаараа шүүбэрилнэ бэшэб, намайе эльгээһэн Эсэгэмни намтай хамта байна+. 17Тиин хоёр хүнэй гэршэлгэ үнэн зүб юм гээд таанарай Хуули дотор бэшээтэй. 18Бидэ болбол хоёр гэршэбди: намайе эльгээһэн Эсэгэ бидэ хоёр минии тухай гэршэлнэбди+.

19– Теэд шинии эсэгэ хаана гээшэб? – гэжэ тэдэ һураба.

– Таанар намайешье, минии Эсэгыешье мэдэхэгүйт. Хэрбээ таанар намайе мэдээ һаа, минии Эсэгыешье мэдэхэ һэнта, – гэжэ Иисус харюусаба+.

20Бурхан Һүмэдэ мүнгэ алта үргэдэг газарай хажууда зогсон номножо байхадаа, Иисус тиигэжэ хэлээ һэн. Тиин хэншье тэрээниие барижа тушаагаагүй, ушарынь нэрлэбэл, тэрэнэй сагынь үшөө ерээдүй байгаа+.

«Минии ошохо газарта таанар ошожо шадахагүйт»

21Иисус баһа иигэжэ хэлээ:

– Би һаяар ябахамни. Таанар намайе бэдэрхэт, теэд нүгэлтэйгөө үхэхэт. Минии ошохо газарта таанар ошожо шадахагүйт+.

22– «Минии ошохо газарта таанар ошожо шадахагүйт» гээшэнь ямар удхатайб? Али энэмнай бэеэ хорложо үхэхэеэ һанаба гү? – гэжэ еврейнүүдэй ахамадууд хөөрэлдэбэ.

23– Таанар доодо дэлхэйн ха юмта, харин би дээрэһээ ерээб. Таанар энэ дэлхэйн хүнүүдта, би энэ дэлхэйн бэшэлби+. 24«Таанар нүгэлнүүдтэйгөө үхэхэт!» гэжэ би таанарта хэлээб. «Би»[*] байһандамни үнэншөөгүй һаа, бултадаа нүгэлтэйгөө үхэхэт! – гэжэ Иисус харюусаба.

25– Тиихэдээ ши хэн гээшэбши? – гэжэ тэдэ асууба.

– Би хододоо өөрыгөө хэн гээд нэрлэдэг һэнбиб, тэрэл гээшэб, – гэжэ Иисус харюусаба. – 26Таанар тухай хэлэхэ, таанарые гэршэлэн зэмэлхэ олон юумэн намда бии, теэд намайе эльгээһэн Эсэгэһээ дуулаһанаал энэ дэлхэйнхидтэ хэлэнэб, харин намайе эльгээгшэ үнэн зүб юм+.

27Эсэгэ тухайгаа тэрэ хэлэнэ гэжэ ахамадууд ойлгобогүй. 28Иисус үргэлжэлүүлэн:

– Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие таанарай дээшэнь дэгдүүлхэдэ, минии «Би» байһые, минии өөрынгөө дураар юушье хэдэггүй байһые, Эсэгынгээл һургаһан ёһоор хэлэдэг байһые таанар ойлгохот+. 29Намайе эльгээгшэ ходо намтай, тэрэ намайе гансаарыемни орхёогүй, юундэб гэбэл, би тэрэнэйнгээл дура хүсэлые бэелүүлнэб, – гэбэ+.

30Иисусай иигэжэ хэлэхэдэ, тэрээндэ олон зон этигэбэ+.

Бурханай үхибүүд гү, али шолмосой үхибүүд гү?

31Удаань Иисус тэрээндэ этигэһэн еврейнүүдтэ иигэжэ хэлэбэ:

– Хэрбээ таанар минии һургаалай ёһоор ябаа һаа, үнэхөөрөөл минии шабинар болохот. 32Тиихэдээ таанар үнэн зүйлые ойлгохот, үнэн зүйл таанарые сүлөөлхэ+.

33– Бидэнэр Абраһамай үри һадаһад гээшэбди, хэзээдэшье хэнэйшье барлагууд байгаагүйбди! «Таанар эрхэ сүлөөтэй болохот» гэхэдээ ши ямар юумэн тухай хэлэнэбши? – гэжэ тэдэнь һураба+.

34Иисус тэдэндэ иигэжэ харюусаба:

– Би таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: нүгэл хэгшэ хүн бүхэн нүгэлэй барлагынь мүн+. 35Барлаг болбол гэр бүлэ соо үни байдаггүй, харин хүбүүниинь хододоо гэр бүлэдөө үлэдэг+. 36Таанарта Хүбүүнэй эрхэ сүлөө үгөөл һаа, таанар үнэхөөрөөл сүлөөтэй хүнүүд болохот. 37Таанар Абраһамай үри һадаһад гээшэт гэжэ би мэдэнэб, теэд таанар намайе алаха һанаатайт, юундэб гэхэдэ, минии үгэнүүд таанарай зүрхэ сэдьхэлдэ байра олоногүй бшуу+. 38Би өөрынгөө Эсэгындэ юу хараһан үзэһэн тухайгаа таанарта хэлэнэб, харин таанар өөрынгөө эсэгэһээ дуулаһан юумэеэ хэнэт.

39– Манай үбгэ эсэгэ Абраһам юм! – гэжэ тэдэ харюусаба. Иисус тэдэндэ хэлэбэ:

– Үнэхөөрөө Абраһамай үри һадаһан байгаа һаа, таанар Абраһамдал адли хэрэгүүдые бүтээхэ һэнта+. 40Харин таанар намайе алахаяа һананалта, Бурханһаа дуулаһан үнэн зүйл таанарта хэлэһэн хүниие алахаяа һананалта! Теэд Абраһам иимэ юумэ хэдэг байгаа гү?! 41Үгы даа, таанар өөрынгөөл эсэгэдэ адли юумэ хэнэт!

– Бидэ нүгэл хилэнсэдэ түрөө бэшэбди! Манай ори ганса эсэгэ – Бурхан юм! – гэлсэбэ тэдэ.

42Иисус тэдээндэ харюусаба:

– Хэрбээ Бурхан таанарай эсэгэ байгаа һаа, таанар намда дуратай байха һэнта, юундэб гэбэл, би Бурханһаа иишээ ерээб, Бурхандаа ошожо ябанаб. Би өөрһөөн ерээгүйлби – намайе Бурхан эльгээгээл! 43Таанар юундэ минии хэлэһэн үгые ойлгоногүй гээшэбта? Таанар минии хэлэһэн үгэ дуулаха шадалгүй байналта! 44Таанарай эсэгэ – шолмос юм, тиин таанар эсэгынгээ бүхы дура хүсэлыел бэелүүлхэ хүсэлэнтэйт. Теэд танай эсэгэ анханһаа нааша хүнүүдые аладаг байһан лэ, тэрэтнай үнэн зүйлые үзэжэ ядадаг байгаал, ушарынь хэлэбэл, тэрээндэтнай үнэн зүйл гэжэ байхагүйл. Худал юумэ хэлэхэдээ, тэрэтнай өөрынгөө түрэлхи хэлэн дээрэ дуугардаг һэн, юундэб гэбэл, тэрэтнай өөрөөшье худалша, худал юумэ үүдхэгшэ байһан юм+. 45Харин үнэн зүб юумэ минии хэлэхэдэ, таанар намда этигэнэгүйт. 46Нүгэл хээ гэжэ намайе таанарай хэнтнай гэршэлэн харуулжа шадахаб? Таанарта үнэн зүб юумэ минии хэлэхэдэ, таанар юундэ намда этигэнэгүйбта? 47Бурханай мэдэлдэ байгша болбол Бурханай хэлэһэн үгэнүүдые дуулана. Таанар намайе дууланагүйт, юундэб гэхэдэ, таанар Бурханай мэдэлдэ бэшэт.

Иисус ба Абраһам тухай

48Еврейнүүд Иисуста иимэ харюу үгэбэ:

– Шамайе ада шүдхэртэ барюулһан самаряан хүн гэжэ бидэ зүб хэлсэдэг байнабди+.

49– Би ада шүдхэртэ барюулаагүйб: би өөрынгөө эсэгые хүндэлнэб, харин таанар минии нэрэ гутаажа байнат+. 50Би өөртөө алдар соло бэдэрнэ бэшэб, теэд намда алдар соло бэдэрэгшэ ондоо нэгэн бии юм, тэрэл шиидхэнэ+. 51Таанарта үнэн сэхэ хэлэнэб: минии һургаалаар ябадаг хүнүүд хэзээдэшье үхэхэгүй!+

52– Ши ада шүдхэртэ барюулһан хүн байнаш гэжэ одоол бидэ лаб мэдэбэбди, – гэлдэбэ, – Абраһам наһа баранхай, мүн баһа лүндэншэдшье нүгшэнхэй. Харин ши «минии һургаалаар ябадаг хүнүүд хэзээдэшье үхэхэгүй» гэнэш. 53Наһа бараһан манай үбгэ эсэгэ Абраһамһаа ши ехэ гээшэ гүш? Али наһаяа дүүрэһэн лүндэншэдһөө ехэ гээшэ гүш? Ши хэнби гэжэ өөр тухайгаа һананабши?

54– Хэрбээ би өөрөө өөрыгөө алдаршуулжа байгаа һаа, минии алдар нэрэ юуншье бэшэ. Теэд намайе минии Эсэгэ алдаршуулна – таанар тэрээниие өөһэдымнай Бурхан гэжэ нэрлэнэт!+
55Теэд таанар минии Эсэгые мэдэнэгүйт, харин би тэрэниие мэдэнэб. Хэрбээ би тэрэниие мэдэхэгүйб гээ һаа, би таанартайл адли худалша болохо һэм. Теэд би тэрэниие мэдэхэб, тэрэнэй хэлэдэг үгэнүүдые бэелүүлнэб+. 56Танай үбгэ эсэгэ Абраһам минии заларжа ерэхэ үдэрые харахаб гэжэ һанахадаа баярладаг бэлэй, тиин ерэһэн үдэрыемни хараад, баяртай золтой байгаа һэн!+

57– Ши табиншье наһа хүрөөгүй аад, Абраһамые хараһан болоно гүш?! – гэжэ еврейнүүд жэгшэбэ.

58– Таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: би Абраһамай үшөө түрөөдүйдэ байгааб, байнашьеб, – гэжэ Иисус харюусаба.

59Тиихэдэнь еврейнүүд Иисусые шулуудажа алаха гэжэ шулуунуудые бариба. Теэд Иисус тэдэнһээ зайлажа, Бурхан Һүмэһөө гаража ошобо+.

9

Түрэхэһөө һохор хүниие Иисус эдэгээбэ

9^1Энэ ушарай дараа Иисус ябажа ябатараа түрэхэһөө һохор хүниие хараба.

2– Багша аа, энэ хүн яахадаа һохор түрөө гээшэб? Хэниинь нүгэл хэһэн байгааб: энэ өөрөө гү, али энээнэй эхэ эсэгэнь гү? – гэжэ тэрэнэй шабинарынь һураба.

3– Энэ хүн өөрөөшье, эхэ эсэгэньшье нүгэл хээгүй, – гэжэ Иисус харюусаба. Тиин үргэлжэлүүлэн: – Тэрээнэй аргалуулһан ябадалаар Бурханай хаба хүсэ элирхэйлэгдэхын тула тэрэ һохор байгаа. 4Үдэр байһан дээрэнь бидэ намайе эльгээһэн Эсэгын хэрэгүүдые бүтээхэ ёһотойбди. Мэнэ гэһээр һүни болохоёо байна, тиихэдэ хэншье юумэ хэжэ шадахагүй+. 5Дэлхэй дээрэ байха сагтаа би энэ дэлхэйн гэрэл туяань гээшэб+.

6Иигэжэ хэлээд, Иисус газарта нёлбобо. Нёлбоһоо шоройтой худхан шабар бүтээжэ, тэрэ шабараараа һохор хүнэй нюдые шабаба+.

7– Иигээд Шилоах сөөрэмдэ ошожо нюураа угаа, – гэжэ Иисус тэрэ һохор хүндэ хэлэбэ (Шилоах гэжэ үгэ «Эльгээгдэһэн» гэһэн удхатай).

Һохор хүниинь тэндэ ошожо, нюураа угаагаад, юумэ харадаг болошоод ерэбэ+. 8Хүршэнэрынь, тиихэдэ юумэ ходо бадарлажа һуухыень харадаг зон:

– Энэл хүн юумэ бадаржа һуудаг бэшэ һэн гү? – гэлсэбэ.

9– Тиимэл даа, энэ хүн лэ даа, – гэжэ нүгөө зариманиинь харюусаба.

– Бэшэ, энэмнай миин лэ тэрээндэ адли хүн байна, – гэжэ үшөө нүгөөдүүлынь буруушааба.

– Үнэхөөрөө энэ би байнаб, – гэжэ тэрэ хүниинь өөрөө хэлэбэ.

10– Теэд ши яагаад харадаг болоо гээшэбши? – гэжэ тэдэ хүнүүд урдаһаань һураба.

11– Иисус гэжэ нэрэтэй нэгэ хүн шабар худхажа, тэрэ шабараараа нюдыемни шабаад, «Шилоахда ошожо нюураа угаа» гээ. Би тиихэдэнь тэндэ ошожо нюураа угаагаад, юумэ харадаг болооб, – гэжэ тэрэ хүниинь харюусаба.

12– Тэрэ хүн хаанаб? – гэжэ тэдэнь асууба.

– Би мэдэнэгүйб, – гэжэ аргалуулһан хүниинь харюусадаг һэн.

13Урдань һохор байһан тэрэ хүниие фарисейнүүдтэ асарба. 14Иисус амаралтын субботын үдэр шоройгоор шабар худхажа, тэрэ шабараараа һохор хүниие аргалһан байгаа+. 15Хайшан гээд юумэ харадаг болоош гэжэ фарисейнүүд тэрээнһээ баһа асуужа оробо.

– Тэрэ хүн нюдыемни шабараар шабаа, би нюураа угаагаад, мүнөө юумэ харанаб, – гэжэ аргалуулһан хүниинь харюусаба.

16– Энэ хүн Бурханһаа заяагдаһан байха ёһогүй, юундэб гэбэл, субботые тооногүй, – гэжэ зарим фарисейнүүд мэдүүлбэ.

– Теэд нүгэлтэн һаа, энэ хүн иимэ гайхамшаг хэрэгүүдые бүтээхэ һэн гү? – гэжэ нүгөө зариманиинь буруушааба.

Тиин фарисейнүүд өөһэд хоорондоо арсалдан хубааралдаба+. 17Аргалуулһан хүнһөө тэдэ дахин һураба:

– Тэрэ хүн шамайе юумэ харадаг болгоо гэнэш. Тэрээнэй тухай ши өөрөө юун гэжэ һананабши?

– Лүндэншэ гэжэ һананаб, – гээд тэрэнь харюусаба+.

18Еврейнүүдэй ахамадууд һохор хүн байһанаа юумэ харадаг болоо гэжэ юрэдөө этигэбэгүй. Тиигээд юумэ харадаг болоһон хүнэй эхэ эсэгые тэдэ ерүүлбэ. 19Тиин тэдэнһээ:

– Энэ танай хүбүүн гү? Энэтнай һохор түрөө һэн гэнэт. Теэд мүнөө хүбүүнтнай хайшан гээд юумэ харадаг болоо юм? – гэжэ асууба.

20-21– Энэ манай хүбүүн байна гэжэ бидэ мэдэнэбди, энэмнай һохор түрэһэн юм. Теэд хайшан гээд харадаг болооб, хэн энээнииемнай хараатай болгооб гэжэ бидэ мэдэнэгүйбди. Өөрһөөнь һурагты. Хүбүүмнай наһаяа хүсөө, өөрөө хэлэжэ шадаха, – гэжэ эхэ эсэгэ хоёрынь харюусаба.

22Хүбүүнэй түрэлхидынь юундэ тиигэжэ харюусааб гэбэл, еврейнүүдэй ахамадуудһаа айгаа. Ушарынь хэлэбэл, Иисусые Бурханай табисуурта гэжэ тоолодог хүн бүхэниие мүргэлэй гэртэ оруулхагүй гэһэн шиидхэбэри тэдэ ахамадууд гаргаад байгаа бшуу+. 23Тиимэһээ: «Хүбүүмнай наһаа хүсөө, өөрһөөнь һурагты», – гэжэ түрэлхидынь хэлэһэн байна.

24Тиин һохор түрэһэн хүниие хоёрдохиёо дуудажа асараад:

– Үнэн сэхэ руунь хэлэхэб гэжэ ши Бурханда тангаригаа үгэ! Тэрэшни нүгэлтэн юм гэжэ бидэ мэдэнэбди, – гэжэ еврейнүүдэй ахамадууд тэрээндэ хэлэбэ.

25– Нүгэлтэн юм гү, али үгы гү – би мэдэнэгүйб. Харин би һохор байһанаа мүнөө харадаг болооб гэжэл мэдэнэб, – гээд тэрэнь харюусаба.

26– Тэрэ хүн шамда юу хээб? Хайшан гээд шамайе харадаг болгооб, – гэжэ дахин тэдэ һураба.

27– Би таанарта хэлээ һэнби, теэд таанар шагнаагүйлта. Яагаад дахин намаар хэлүүлхэеэ һананабта? Магад, тэрэ хүнэй шабинарынь болохо һанаатай байна гүт? – гэжэ тэрэнь харюусаба.

28– Ши тэрэнэй шабинь гээшэш! Харин бидэ Моисейн шабинар гээшэбди! – гэжэ еврейнүүдэй ахамадууд бадашаба.

29– Бурхан болбол Моисейтэй хөөрэлдэдэг байһан юм гэжэ бидэ мэдэнэбди. Харин энэ хүн хаанаһаа бии болооб гэжэ мэдэнэгүйбди+.

30– Ямар жэгтэй юм гээшэб! Тэрэнэй хаанаһаа ерэһые таанар мэдэнэгүйлта, харин тэрэ хүн намайе юумэ харадаг болгоол, – гэжэ аргалуулһан хүниинь харюусан, саашань үргэлжэлүүлбэ: – 31Теэд Бурхан нүгэлтэнэй хэлэһые дууладаггүй, харин Бурханиие хүндэлдэг, дура хүсэлыень бэелүүлдэг хүнүүдые дууладаг гэжэ бидэ мэдэнэбди. 32Һохор түрэһэн хүниие харадаг болгоо гэжэ эртэ урданһаашье нааша дуулдаагүй юм байна. 33Хэрбээ тэрэ хүн Бурханһаа заяагдаагүй һаа, иимэ юумэ хэжэ шадахагүй һэн!

34Тиихэдэнь еврейнүүдэй ахамадууд:

– Ши түрэхынгөө нүгэлтэй аад, маанадые һургаха һанаатай гүш, – гэжэ тэрэ хүниие хараагаад, мүргэлэй гэрһээ намнажархиба.

35Аргалуулһан хүниие намнаба гэжэ дуулаад, Иисус тэрэниие бэдэржэ олоод:

– Ши Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүндэ этигэнэ гүш? – гэжэ асууба.

36– Эзэн аа, этигэхым тула тэрэ хүмнай хэн гээшэб гэжэ намда хэлыш даа, – гээд аргалуулһан хүниинь харюусаба.

37– Ши тэрээниие харааш. Тэрэ хүн мүнөө шамтай хөөрэлдэжэ байна, – гэбэ Иисус+.

38– Дээдын Эзэн аа, этигэнэб! – гэжэ тэрэнь харюусан, Иисусай урда үбдэглэн унаба.

39– Зарга сүүд хэхэеэ би энэ дэлхэйдэ ерээб. Тиихэдээ юумэ харадаггүй хүнүүд харадаг болохо, юумэ харадаг хүнүүд һохор болохо, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

40Иисусай хажууда байһан фарисейнүүд:

– Теэд ши бидэниие баһа һохор гэжэ тоолоногүй бэзэш? – гэжэ тэрээнһээ асууба+.

41– Үнэхөөрөө һохор байгаа һаа, таанар зэмэгүй байха һэнта. Теэд таанар юумэ харанабди гэнэт. Иимэ ушарһаа таанар зэмэтэй зандаа үлэнэт, – гэжэ Иисус харюусаба+.

10

Иисус шударгуу һайн адуулагша

10^1– Хониной хорёодо үүдээрнь оронгүй, ондоо тээгүүр шурган ородог хүн хадаа хулгайшан, дээрмэшэн гээшэ гэжэ үнэниие таанарта хэлэнэб. 2Үүдээрнь ородог хүн хонин һүрэгэй адуулагшань мүн. 3Харуулшан тэрээндэ хониной байрын үүдэ нээжэ үгэдэг. Хонидынь тэрэнэйнгээ дууень дууладаг, адуулагшань хонидоо нэрэ нэрээрнь дуудаад, газаашань гаргадаг. 4Хонидоо бултыень байраһаань гаргаад, хонишон хонидойгоо урда ябадаг, харин хонидынь хонишоноо дуугаарнь танижа, хойноһоонь дахадаг. 5Ондоо хүнэй хойноһоо хонидынь дахахагүй, тэрэ хүнһөө зугадажа арилшадаг байна, юундэб гэхэдэ, ондоо хүнэй дууниинь танигданагүй бшуу.

6Иимэ һургаалта үгэнүүдые Иисус фарисейнүүдэй урдаһаа хэлэбэ, теэд тэдэнь ойлгобогүй+.

7Иисус үргэлжэлүүлбэ:

– Таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: хонидой байрын үүдэ гээшэнь би болоноб. 8Намһаа түрүүн ерээшэд бултадаа хулгайшад, дээрмэшэд байгаа. Теэд хонид тэдэнэй үгэ дуулаагүй. 9Үүдэ гээшэнь би болоноб. Хэн энэ үүдээр ороноб, тэрэ хүн абарагдаха. Тэрэ хүн үүдээр орожо, һүүлдэ газаашаа гараад, өөрынгөө бэлшээри олохо. 10Харин хулгайшан гансал хулуухаяа, алахаяа, һандаргаха хюдахаяа ерэдэг. Харин би хүнүүдэй амидаржа һуухын тула, тэрээнһээ гадна, хүнүүдэй юрын амидаралһаа үлүү амидарал эдлэхын тула эндэ ерээб.

11Би шударгуу һайн адуулагша гээшэб, шударгуу һайн адуулагшань хонидоо абархын тула ами наһаяа үгэдэг юм+. 12Харин хүлһэншэн хадаа хони адуулагша бэшэ, тэдэ хонид ондоо хүнэй ха юм. Тиимэһээ хүлһэншэн хонидтонь орохоёо ябаһан шонын дүтэлжэ байхые харахадаа, хонидоо орхёод, гүйжэ арилшадаг. Тиихэдэнь шоно хонидыень бариха, энээнһээ боложо хонидойнь һүрэг иишэ тиишээ гүйлдэжэ тараха+. 13Тэрэ хүн хони адуулагша бэшэ, харин хүлһэншэн гээшэ, тиимэһээ хонидто һанаагаа зобоногүй. 14Би хадаа шударгуу һайн адуулагша гээшэб. Би өөрынгөө хонидые мэдэдэгби, минии хонидшье намайгаа мэдэдэг. 15Эсэгэмни намайгаа мэдэдэгтэл адли, бишье Эсэгэеэ мэдэдэгби. Би өөрынгөө хонидой түлөө ами наһаяа үгэнэб+. 16Энэ хорёо соохи хонидһоо гадна, мүн ондоошье хонид намда бии. Тэдэниие би баһа иишэнь асарха ёһотойб. Тэдэ хонид минии үгэ дуулаха, тиихэдээ нэгэл һүрэг хонид байха, нэгэл хонишон байха!+

17Дахин амидырхынгаа тула би ами наһаяа үгэхэб, тиимэһээ Эсэгэмни намда дуратай юм+. 18Минии ами наһые хэншье хороохогүй, харин би өөрөө ами наһаяа үгэхэб. Би ами наһаяа үгэхэ эрхэтэйб, би ами наһаяа һөөргэнь абаха эрхэтэйб. Юундэб гэхэдэ, Эсэгэмни намда тиигэжэ захиһан юм+.

19Иигэжэ хэлэхэдэнь, еврейнүүд хоорондоо дахин асатаба+.

20– Энэтнай досоогоо ада шүдхэртэй болоод, дэмыржэ байна. Таанар энээниие юундэ шагнанабта? – гэжэ олониинь хэлэбэ+.

21– Энэ досоогоо ада шүдхэртэй хүнэй үгэнүүд бэшэ. Ада шүдхэр һохор хүнүүдые харадаг болгожо шадаха һэн аал? – гээд нүгөөдүүлынь буруушааба.

«Эсэгэ бидэ хоёр – нэгэмди»

22Үбэлэй саг байгаа. Бурхан Һүмые Шэнэлэлгын һайндэр Иерусалимда тэмдэглэжэ байба. 23Бурхан Һүмын хорёодо Соломоной бахананууд гэгдэдэг хушалтатай газарта Иисус сэнгэжэ ябаа+. 24Тэрэниие тойроод еврейнүүд сугларжа:

– Ши хэды болотор бидэнэй тэсэбэри туршажа байха һанаатайбши? Хэрбээ ши Бурханай табисуурта юм һаа, манда сэхэ хэлыш, – гэлдэбэ+.

25– Би таанарта хэлээ һэм, теэд таанар намда этигэнэгүйлта. Өөрынгөө Эсэгын нэрэһээ минии бэелүүлдэг хэрэгүүд – минии гэршэ болоно+. 26Теэд таанар намда этигэнэгүйт, юундэб гэбэл, таанар минии хонид бэшэлта. 27Минии хонид минии үгэ дууладаг, бишье тэдэнээ мэдэхэб, тэдэмни минии хойноһоо дахажа ябана. 28Би тэдэндэ мүнхэ наһа үгэнэб, тэдэ хэзээшье хосорхогүй, тэдэниие намһаа хэншье буляажа абахагүй+. 29Тэдэниие намда үгэһэн Эсэгэмни бултанһаа холо дээгүүр юм. Минии хонидые Эсэгэһээмни хэншье буляажа шадахагүй. 30Эсэгэ бидэ хоёр – нэгэн хамтабди+.

31Тиихэдэнь еврейнүүд Иисусые алаха гэжэ дахин шулуунуудые бариба+.

32– Эсэгынгээ хүсөөр би таанарта ехэ олон һайн юумэнүүдые харуулааб. Тэдэ юумэнүүдэймни алинайнь түлөө намайе шулуудажа алаха һанаатай байнат? – гэжэ Иисус һураба.

33– Бидэ шамайе һайн юумэ хэһэнэйшни түлөө бэшэ, харин Бурханиие доромжолһонойш түлөө шулуудажа алахаяа һананабди! Ши юрын хүн аад, өөрыгөө бурханби гэжэ айладханаш+.

34Иисус харюусаба:

– «Таанар бурхад гээшэт гэжэ би хэлээб», – гээд танай Хуули соо бэшээтэй бэшэ гү? 35Хэдүүдтэ Бурхан өөрынгөө үгэ хэлээб, тэдые Хуулитнай бурханууд гэжэ нэрлэнэ, тиихэдэ Нангин Бэшэг соо худал юумэн байха ёһогүй юм. 36Харин намайе Эсэгэмни өөртөө зорюулан, энэ дэлхэйдэ эльгээһэн юм. Тиимэһээ «би Бурханай Хүбүүнби» гэхэдэмни, «ши Бурханиие доромжолнош» гэжэ таанар намда юундэ хэлэхэ болобот?!+
37Эсэгынгээ хэрэг би бүтээнэгүй гээшэ гүб? Юундэ таанар намда этигэнэгүйбта? 38Эсэгынгээ хэрэгүүдые бэелүүлжэ байха үедөө хэлэһэн үгэнүүдтэмни таанад этигээгүй һаа, минии бүтээдэг хэрэгүүдтэ этигэгты! Тиихэдээ Эсэгэмни минии зосоо байна, би Эсэгынгээ зосоо байнаб гэжэ таанар мэдэхэт, мэдэжэшье байхат+.

39Еврейнүүд Иисусые дахин барихаяа һэдэбэ, зүгөөр Иисус тэдэндэ баригдабагүй+.

40Тиигээд Иисус Иорданай нүгөө эрьедэ ошоо. Урдань тэрэ газарта Иоанн хүн зониие уһаар арюудхаһан байна. Тэндэ Иисус ойро зуура үлэбэ+. 41Тэрээндэ олон зон ерэһэн байна. «Иоанн нэгэшье гайхамшаг хэрэг бүтээгээгүй һэн, теэд Иисус тухай хэлэһэн бүхэниинь зүб байна», – гэлсэбэ+. 42Тэндэ ерэһэн олон хүнүүд Иисуста этигэбэ+.

11

Лазарь нүгшэбэ

11^1Мария Марфа эгэшэ дүүнэртэеэ Бетани тосхондо суг һуудаг Лазарь гэжэ нэрэтэй нэгэ хүн үбдэбэ+. 2Мария Дээдын Эзэнэй хүлдэ һайхан үнэртэй ургамалай шүүһэ түрхеэд, толгойнгоо үһөөр хүлыень аршаһан эхэнэр мүн[*]. Мариягай Лазарь гэжэ дүү хүбүүниинь үбдэһэн байгаа+. 3Эгэшэ дүү хоёрынь: «Дээдын Эзэн аа, шинии дуратай хүншни үбдөөд байна» гэжэ Иисуста дуулгаба. 4Тиигэжэ дуулаад:

– Энэ үбшэн Лазариие үхүүлхын тула бэшэ, харин Бурханиие алдар суутай болгохын тула, тиин Бурханай Хүбүүе алдаршуулхын тула болоо, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

5Марфа, Мария, Лазарь гурбанда Иисус дуратай байгаа. 6Теэд Лазариин үбдэжэ байһан тухай дуулабашье, Иисус аяар хоёр үдэрэй туршада байһан газарһаа хүдэлбэгүй. 7Удаань Иисус шабинартаа:

– Гэдэргээ Иудейдээ бусая, – гэбэ.

8– Багша аа, һаяхан Иудейн зон шамайе шулуудажа алахаяа һанаа һэн лэ, харин ши тиихэдэнь дахин тиишэ ошохо гэбэ гүш? – гэжэ шабинарынь тэрээнһээ асууба+.

9Иисус тэдэндээ иигэжэ хэлэбэ:

– Нэгэ үдэр соо арбан хоёр час бэзэ? Үдэр ябаһан хүн бүдэржэ унахагүй – энэ дэлхэйн һаруул байһые харана бшуу+. 10Харин һүни ябаһан хүн бүдэржэ торожо унаха, юундэб гэбэл, дэлхэй гэрэлгүй болоод байна бшуу. – 11Тиигэжэ хэлээд, Иисус үргэлжэлүүлбэ: – Манай нүхэр Лазарь унтажа байна. Би тэрэниие һэреэхэеэ ошохомни+.

12– Дээдын Эзэн аа! Хэрбээ Лазариин унтажа байбалнь, тэрэнэй бэень һайн болохо хаяа, – гэжэ Иисуста шабинарынь хэлэбэ.

13Лазарь унтажа байна гэхэдээ, наһа бараа гэһэн удхатайгаар Иисус хэлээ, харин тиихэдэнь шабинарынь тэрэ юрэ миин лэ нойрсожо байна гэжэ һанаа бшуу. 14Тиихэдэнь шабинартаа хандан:

– Лазарь наһа бараа, – гэжэ Иисус сэхэ хэлээ. – 15Теэд тэндэ байлсаагүйдөө таанарай түлөө баярланаб, юундэб гэбэл, таанар намда этигэхэт. Зай, Лазарьта ошоёбди!

16Эхир гэжэ ара нэрэтэй Фома хүбүүн:

– Хамта ошолсоёбди, хамта үхэнэ бэзэбди! – гэжэ бэшэ шабинартаа хэлэбэ+.

Иисус Лазариие амидыруулба

17Лазарь аяар дүрбэн үдэрэй саада тээ нүгшөөд, агы нүхэндэ хэбтэнэ гэжэ Иисус Бетанида ерээд мэдэбэ. 18Бетани гээшэнь Иерусалимһаа холо бэшэ, гурбан модо шахуу газарта байгаа. 19Дүүгэйнгээ наһа барахада уйдан гашуудажа байһан Марфа Мария хоёрой һанаа заһахаяа олон еврейнүүд тэдээнэйдэ ошобо. 20Иисусай ерэжэ ябаһан тухай дууламсаараа, Марфа тэрэниие угтахаяа урдаһаань гараа. Мариянь гэртээ үлэбэ.

21-22– Дээдын Эзэн аа! Хэрбээ шинии эндэ байгаа һаа, ахамни наһа барахагүй бэлэй! Теэд шинии гуйһан бүхы юумые Бурхан мүнөөшье шамда үгэхэ гэжэ би мэдэнэб, – гэжэ Иисуста Марфа хэлэбэ.

23– Шинии ахашни дахин амидырха, – гэжэ Марфада Иисус хэлэбэ.

24– Амидыралгын үедэ, һүүлшын Үдэртэ ахамни бодохо юм гэжэ би мэдэнэб, – гээд Марфа харюусаба+.

25– Би хадаа Амидыралга гээшэб, Ами наһан гээшэб. Намда этигэдэг хүн үхөөшье һаа, амиды болохо+. 26Намда этигэлтэй амидарһан ямаршье хүн хэзээдэшье үхэхэгүй. Ши энээндэ этигэнэ гүш+?

27– Этигэнэб даа, Дээдын эзэн! Ши Бурханай табисуурташ, энэ дэлхэйдэ ерэхэ ёһотой Бурханай Хүбүүнши гэжэ би этигэнэб+.

28Тиигэжэ хэлээд, Марфа Мария эгэшэдээ ошожо һэмээхэнээр:

– Багша эндэ ерээд байна, тэрэ шамайе ерэ гэнэ, – гэбэ.

29Эгэшэнь түргэн бодожо, Иисуста ошобо. 30Иисус тиихэдэ тосхондо үшөө хүрөөгүй, Марфын угтаһан газарта зогсожо байгаа. 31Гэртэнь Мариягай һанаа заһажа байһан еврейнүүд эхэнэрэй түргэхэн бодожо, газаашаа гарахые обёорон, энэмнай дүүгэйнгээ хүдөөлүүлһэн агы нүхэнэй хажууда уйлахаяа ошобо гэжэ һанаад, хойноһоонь ошолсобо. 32Мария Иисусай байһан газарта ерэхэдээ, тэрэниие хараад, хүлдэнь һүгэдэн унажа:

– Дээдын Эзэн аа! Хэрбээ шинии эндэ байгаа һаа, дүүмни наһа барахагүй бэлэй! – гэбэ.

33Мариягай, мүн Мариятай хамта ерэлсэһэн еврейнүүдэй уйлажа байхые хараад, Иисус айхабтар ехээр гашуудан гуниглаба.

34– Таанар тэрэниие хаана хүдөөлүүлээбта? – гэбэ.

– Дээдын Эзэн аа, ошоёл даа, бидэ харуулаябди, – гэжэ тэдэниинь харюусаба. 35Иисус уйлашаба+.

36– Харыт, Иисус тэрээндэ ямар ехэ дуратай байгаа гээшэб! – гэлдэбэ еврейнүүд.

37Тэдэнэй зариманиинь бэе бэедээ:

– Һохор хүниие Иисус харадаг болгоо һэн. Лазарииешье амиды мэндэ байлгажа шадахагүй байгаа аал? – гэбэ+.

38Иисус бүри ехээр сэдьхэлээ хүдэлгэн, агы нүхэндэ дүтэлбэ. Тэрэнь орохо газартаа шулуугаар бүглөөтэй агы нүхэн байгаа+.

39– Шулууень эндэһээ абагты! – гэбэ Иисус.

– Дээдын Эзэн аа! Үнэр орошоод байна ёһотой. Аяар дүрбэн үдэр эндэ хүдөөлүүлээтэй байнал, – гэжэ наһа барагшын эгэшэ Марфа хэлэбэ.

40– «Хэрбээ шүтэжэ ябаа һаа, Бурханай алдар солые үзэхэш», – гээд шамда би хэлээ бэшэ һэн аалби? – гэжэ Иисус Марфада харюусаба.

41Шулууень зайлуулба. Иисус Тэнгэри өөдэ хараад:

– Эсэгэ аа, намайе дуулаһандашни баясхалан хүргэнэб+. 42Ши намайе хододоо дуулажа байдагши гэжэ би мэдэнэб, теэд намайе ши эльгээгээш гэжэ эндэ зогсогшо хүнүүдэй этигэхынь тула би тиигэжэ хэлээб! – гэжэ+
43Иисус хэлээд: – Лазарь, тэндэһээ гаража ерэ! – гэжэ шангаар захиран дуугарба+.

44Наһа бараһан хүниинь агы нүхэн сооһоо гаража ерэбэ. Хүдөөлүүлхэдээ орёодог бүдөөр хүл гарнуудынь орёогдонхой, нюурынь баһал бүдөөр боолгоотой байгаа бэлэй.

– Боолтыень тайлагты, һаадгүй ябаад ошог! – гэжэ тэдээндэ Иисус хэлэбэ+.

Фарисейнүүд Иисусые алаха гэжэ нюусаар хэлсэбэ

45•Марияда ерэһэн еврейнүүдэй олониинь Иисусай юу бүтээһыень хараад, тэрээндэ этигэбэ+. 46Гэбэшье зариманиинь фарисейнүүдтэ ошожо, Иисусай юу хэһэн тухайнь дуулгаба.

47Түрүү санаартан ба фарисейнүүд Дээдын Зүблэл зарлаба.

– Зай, яахамнай гээшэб? Энэ хүн олон янзын дүлгэ тэмдэгүүдые харуулна. 48Иимэ юумэ саашадаашье харуулха арга тэрээндэ олгоо һаамнай, бултадаа тэрээндэ этигэдэг болохонь. Тиихэдэнь Римэйхин ерээд, Бурхан Һүмыемнай, бүхы зонииемнай үгы хэхэ байна, – гэжэ тэдэ хэлсэбэ.

49Энэ жэлдэ ахамад санаарта байһан Кайафа:

50– Таанар юушье ойлгоногүйт! Хэрбээ бүхы еврей зоной түлөө гансал хүнэй үхөө һаа, таанарта дээрэ байха гэжэ өөһэдөө ойлгоногүй гээшэ гүт? – гэжэ тэдэндэ хэлэбэ+.

51Кайафа өөрһөөн тиигэжэ хэлээ бэшэ, харин энэ жэлдэ ахамад санаарта байхадаа уридшалан мэдээд: Иисус хүн зоной түлөө үхэхэ гээ бэлэй+. 52Гансашье еврей зоной түлөө бэшэ, харин газар дэлхэй дээгүүр эндэ тэндэ бутаран тарашаһан Бурханай бүхы үхибүүдые суглуулан нэгэдхэхын түлөө үхэхэ юм+. 53Тиин тэрэ үдэрһөө хойшо ахамад санаарта ба фарисейнүүд Иисусые яажа алахамнай ааб гэжэ бододог болобо+.

54Тиимэ ушарһаа Иисус еврейнүүдэй дунда өөрыгөө мэдүүлэнгүйгөөр ябадаг болоо. Сүл губиин хажууда байһан Эфраим гэжэ хотодо ошожо, шабинартайгаа хамта байба.

55Еврейнүүдэй Паасха болохонь ойртожо байгаа. Һайндэрэй урдахана арюудхуулдаг заншалаа сахижа, орон нютагайнь олон зон Иерусалим ерэбэ+. 56Бурхан Һүмэ дотор сугларһан тэдэ хүнүүд Иисусые бэдэрэн, өөһэд дундаа: «Таанар юун гэжэ бодонобта? Һайндэртэ тэрэ ерэхэгүйнь гээшэ ха?» – гэжэ хөөрэлдэбэ. 57Түрүү санаартан болон фарисейнүүд: «Иисусые барижа хаахымнай тула, тэрэнэй хаана байһые мэдэһэн хүн бүхэн бидэндэ дуулгаха ёһотой», – гэһэн захиралта гаргаба+.

12

Мария Иисусые һайхан үнэртэй ургамалай тоһоор түрхибэ

12^1•Паасхын болохоһоо зургаан хоног урда Иисус Бетанида ерэбэ. Лазариин һууһан эгээл тэрэ нютагта Иисус анхан ерэжэ, Лазариие үхөөд байхадань амидыруулаа бэлэй+. 2Тэндэхин Иисусые хүндэлхэеэ эдеэ хоол бэлдээд, угтамжа хэбэ. Марфа эдеэ хоол асарна, харин Лазарь Иисустай болон бусад айлшадтай хамта хоол барина+. 3Тэрэ үедэ Мария тон үнэтэй, һайхан хангалтай нард ургамалай тоһо домбо соо асараад, тэрэнээ Иисусай хүл дээрэ адхаба. Удаань, Иисусые угаа ехээр хүндэлдэг байһанаа гэршэлэн, хүлыень толгойнгоо үһөөр аршаба. Тоһоной һайхан үнэр бүхы гэрээр хангалтаба+. 4Тиихэдэнь Иисусай шабинарай нэгэниинь – Иуда Искариот (удаань Иисусые барижа үгэһэн урбагша):

5– Энэ тоһыень гурбан зуун динаряар худалдаад, юундэ үгытэйшүүлдэ мүнгыень хубаажа үгөөгүй гээшэб? – гэжэ хэлэбэ. 6(Иуда үгытэйшүүлдэ һанаагаа зобоод тиигэжэ хэлээгүй, харин тэрэ хүн өөрөө хулгайшан байгаа: тэрээндэ даалгагдаһан хамтын мүнгэнһөө олон ушарта өөрынгөө хэрэглэмжэдэ гаргашалдаг байгаа.)+

7– Марияе бү һаатуулагты! Намайе хүдөөлүүлхэ үдэртэ зорюулан энэ тоһо Мария хадагалжа байгаа, – гэжэ Иисус харюусаба. – 8Үгытэй ядуушуул хододоо таанартай байхал, харин би таанартай ходо байхагүйб.

9Тэрэ үедэ еврейнүүд Иисусай тэндэ байһые мэдээд олоороо сугларба. Гансашье Иисусые харахаяа бэшэ, харин тэрэнэй амидыруулһан Лазариие харахаяа тэдэ ерээ бшуу+. 10Тиихэдэл түрүү санаартан Лазарииешье алаха гэжэ шиидэһэн байгаа. 11Юундэб гэбэл, Лазариие амидыруулһандань олон еврейнүүд Иисуста ерэдэг, тэрээндэ шүтэдэг болоо ха юм.

Иисус Иерусалим ерэбэ. 12•Хойто үдэрынь Паасхын найрта хабаадалсагша зон Иисусай Иерусалимда дүтэлжэ ябаһан тухай дуулаад байба. 13Тэдэ зон пальма модоной мүшэрнүүдые баряад, Иисусые угтахаяа гараба. Тэдэ иигэжэ хашхаралдаа:

Бурханда алдар соло!

Дээдын Эзэнэй нэрээр заларан ерэһэн

Израилиин Хаан үреэл магтаалда хүртэһэй!

14Иисус бэдэржэ олдоһон залуу элжэгэ дээрэ һууба ха. Иигэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байһан мүрнүүд бодото дээрээ бэелбэ:

15«Сионой басаган[*], ши бү ай! Харыш!
Тээ тэрэ шинии Хаан залуу элжэгэ унаад,
шамда дүтэлжэ ябана!»+

16Түрүүшээр энээн тухай шабинарынь юушье ойлгобогүй. Харин Иисусай алдар соло элирхэдэнь лэ, Иисус тухай лүндэншэдэй уридшалан хэлээшээр болобо ха юм гэжэ тэдэнь ойлгоо һэн+. 17Үхэһэн Лазариие агы нүхэнһөөнь дуудан Иисусай амидыруулхада байһан хүнүүд энэ ушар тухай хөөрэһөөр лэ байгаа. 18Тиимэһээ гайхамшаг хэрэг бүтээһэн хүн энэ байна гэжэ мэдэхэдээ, олон зон Иисусые угтахаяа гараа. 19Зүгөөр фарисейнүүд өөһэд дундаа хөөрэлдэбэ:

– Харана гүт, бидэнэй хэһэн юумэнүүд үрэ дүнгүй байна. Хүн зон бултадаа тэрэнэй хойноһоо дахажа ябанал!+

Иисус нүгшэхэ тухайгаа хэлэнэ

20Бурханда мүргэхэеэ найрта ерэһэн зоной дунда грегүүдшье бии һэн. 21Тэдэнэр Галилейн Бетсаидаһаа гараһан Филиппдэ ошожо:

– Манай эзэн аа, бидэнэр Иисустай уулзаха һанаатай байнабди, – гэжэ гуйба+.

22Филипп энээн тухай Андрейдэ ошожо дуулгаба, тиигээд Андрей Филипп хоёр хоюулаа Иисуста ошожо хэлэбэ.

23Иисус харюусаба:

– Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй алдар соло элирхэ саг ерэбэ!+
24Таанарта үнэниие хэлэнэб: шэниисын орооһон газарта унаад хосороогүй һаа, миин лэ гансахан орооһон зандаа үлэхэ, харин тэрэ орооһон хосорходоо, ехэ ургаса асарха юм+. 25Ами наһаяа гамнадаг хүн ами наһаяа алдана, харин энэ дэлхэйдэ байхадаа ами наһаяа хайрлан гамнадаггүй хүн мүнхэ наһатай болохо+. 26Намда алба хэдэг хүн минии хойноһоо дахаад ябаг! Минии байһан лэ газарта минии зараса байлсаха. Намда алба хэдэг хүниие минии Эсэгэ хүндэлхэ юм. 27Мүнөө сэдьхэл һанаамни ехээр зобожо байна! Юушье гэжэ хэлэхэбиб даа? «Эсэгэ аа! Намайе энэ зоболонто сагһаа абарыш даа!» – гэхэ гүб? Теэд би энэл зоболонто сагай түлөө ерээ ха юмбиб!+
28Эсэгэ аа, өөрынгөө нэрые алдаршуула!

Тиигэхэдэнь тэнгэриһээ:

– Би алдаршуулааб, бүришье ехээр алдаршуулхаб! – гэһэн абяан дуулдаба+.

29Тэндэ байһан зон энэ дууе дуулаба. Нэгэ зарим хүнүүдынь тэнгэри дуугараа гэлсээ, нүгөөдүүлынь – Бурханай Эльгээмэл Иисуста юумэ хэлэбэ гэлсээ һэн+. 30Иисус тэдээндэ иигэжэ харюусаба:

– Энэ дуун минии тула бэшэ, харин таанарай тула тэнгэриһээ дуулдаба гээшэ!+
31Иигээд энэ дэлхэйе шүүбэрилхэ саг тулажа ерээ, мүнөө энэ дэлхэйн Ноёниинь һэегүй намнуулха!+
32Зүгөөр би газарһаа дээшээ дэгдээгдэхэдээ бүхы зониие өөртөө хабаадуулхаб!+

33Иисус иигэжэ хэлэхэдээ, ямар үхэлөөр үхэхэ байһанаа мэдүүлбэ гээшэ+.

34Арад зон тэрээндэ:

– Бурханай табисуурта хэтэ мүнхэдөө амиды ябаха гэжэ Хуули соо бэшээтэй байна гэжэ бидэ дуулаа һэмди. Харин ши юундэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн дээшээ дэгдээгдэхэ гэжэ хэлэхэ болобош? Тиигээд тэрэ Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүншни хэн юм? – гэбэ.

35Иисус тэдээндэ:

– Гэрэл туяагай таанартай хамта байха саг бага үлөө. Шэг балай харанхы таанадые хушаагүйдэ, гэрэл туяагай байһан дээрэнь ябажа ябыт даа. Юундэб гэхэдэ, харанхы соогуур ябадаг хүн хайшаашье ошохоёо мэдэдэггүй+. 36Харин мүнөө дээрээ таанарта гэрэл туяагай толоржо байхадань, гэрэл туяада этигэгты – тиигэбэл гэрэл туяагай хүбүүдынь болохот! – гэбэ.

Эдэ үгэнүүдээ хэлээд, Иисус тэдэнһээ зайлажа далда оробо+.

Еврейнүүд этигэбэгүй

37Тиимэ олон дүлгэ тэмдэгүүдые хүн зондо Иисусай харуулбашье, тэдэнэр Иисуста этигэбэгүй. 38Иигэжэ Исайя лүндэншын:

«Эзэн Бурхан аа, бидэнэй хэлэһэн үгэнүүдтэ хэн этигээ юм?

Эзэн Бурханай эршэ хүсэ хэндэ нээгдэн элирүүлэгдээ юм?» – гэжэ хэлэһэн үгэнүүд хүсэлдээ бшуу+.

39Ондоо газарта Исайя юундэ тэдэ этигэжэ шадахагүйб гэжэ тайлбарилһан байгаа:

40«Бурхан тэдэ хүнүүдые һохор болгоо,
ухааень балартуулаа.

Тиимэһээ тэдэ нюдөөрөө юумэ харанагүй,
ухаагаараа юумэ ойлгоногүй.

Тиигээгүй һаа намда тэдэ хандаха һэн,
би тэдэниие аргалжа эдэгээхэ һэм»+.

41Исайя юундэ тиигэжэ хэлээб гэбэл, Иисусай хүсэ шадалые үзэһэн хараһан байгаа, тэрэ Иисус тухай хэлээ. 42Ахамадуудайшье дунда Иисуста этигэһэн хүн үсөөн бэшэ һэн, харин энээн тухайгаа тэдэ сэхэ хэлэхэеэ фарисейнүүдһээ түбэгшөөдэг, мүргэлэй гэрһээ намнуулхабди гэжэ айдаг байгаа+. 43Хүнүүдэй магтаалда хүртэхэнь Бурханай һайшаалда хүртэхэһөө дээрэ гэжэ тэдэ һанаһан байна+.

Этигэхэ болон буруушааха тухай

44Иисус шангаар дуугарба:

– Намда этигэдэг хүн намда этигэнэ бэшэ, харин намайе эльгээгшэдэ этигэнэ+. 45Намайе харадаг хүн намайе харана бэшэ, харин намайе эльгээһэн Эсэгые харана+. 46Би Гэрэл туяа гээшэб, тиин намда этигэдэг хүн бүхэн шэг балай харанхы соо үлэшэхэгүйн тула би энэ дэлхэйдэ ерээб+. 47Минии хэлэһэн үгэнүүдые шагнаад, тэдэнииемни сахидаггүй хүниие би шүүбэрилхэгүйб: би энэ дэлхэйе шүүбэрилхэеэ бэшэ, харин абархаяа ерээб+. 48Намайе буруушааһан, минии үгэ дуулаха дурагүй хүндэ заргаша бии, тэрэ хүниие минии хэлэһэн үгэ һүүлшын Үдэртэ буруушаан гэмнэхэ юм! 49Ушарынь хэлэхэдэ, би өөрһөө хэлэнэгүйб, намайе эльгээһэн Эсэгэ юу хэлэхэб, яагаад номнохоб гэһэн захяа намда үгөө юм. 50Тэрэ захяань мүнхэ наһа олгохо юм гэжэ би мэдэнэб. Тиимэһээ минии хэлэһэн бүхы юумэн Эсэгымни хэлэ гэжэ захиһан лэ юумэн гээшэ.

13

Иисус шабинарайгаа хүл угааба

13^1Иимэ ушар Паасхын һайндэрэй урдахана болоо һэн. Энэ дэлхэйе орхёод, Эсэгэдээ бусаха сагни ерэбэ гэжэ Иисус мэдэжэ байгаа. Энэ дэлхэйдэ үлэхэ шабинартаа тэрэ аргагүй дуратай һэн. Мүнөө тэрэнээ Иисус тон элеэр харуулба+. 2Үдэшэлэн тэрэ шабинартайгаа хамта хоол барихаяа байба. Симон Искариодой Иуда гэжэ хүбүүндэ шолмос Иисуста урбаха гэһэн һанал бодол идхан түрүүлбэ+. 3Эсэгэмни бүхы юумэ намда үгөө, би Бурханһаа ерээб, мүнөө иигээд Бурхандаа бусахамни гэжэ Иисус мэдэжэ байгаа+. 4Иисус шэрээгэй саанаһаа бодожо, гадар хубсаһаа тайлаад, аршуул абажа бэһэлбэ. 5Удаань хүнэг соо уһа хээд, шабинарайгаа хүл угаажа, бэһэлһэн аршуулаараа хүлыень аршажа эхилбэ+. 6Симон Петрто Иисус ошобо.

– Дээдын Эзэн аа! Ши минии хүл угаахаяа һанаба гүш? – гэбэ Петрынь.

7– Минии юу хэжэ байһые ши ойлгоногүйш. Һүүлдэ ойлгохош, – гэжэ Иисус харюусаба.

8– Минии хүл угаахашни гээшэ гү? Яабашье угаалгахагүйб!

– Хэрбээ шамайе угаагаагүй һаамни, ши хойшодоо минии бэшэш+.

9– Дээдын Эзэн аа! Тиигээ һаа, хүлыемни угаахаһаа гадна, мүн гарыемни, толгой тархииемни угаагыш! – гэжэ Петр хэлэбэ.

10– Угаагдаһан хүнэй хүлыень лэ угааха ёһотой юм – тэрэ хүн арюун сэбэр байна ха юм. Мүн таанаршье арюун сэбэр хүнүүд гээшэт, зүгөөр бултадаа арюун сэбэр бэшэт, – гэжэ Иисус харюусаба+.

11Өөрыень хэн барижа үгэхэб гэжэ Иисус мэдэжэ байгаа, тиимэһээ: «Бултадаа арюун сэбэр бэшэт», – гэжэ тэрэ хэлээ+.

12Шабинарайгаа хүл угааһанай удаа хубсаһаа үмдөөд, тохоногоороо дэрэ тулан һуужа, тэрэ иигэжэ хэлэбэ:

– Минии таанарта юу хэһэн тухай мэдэнэ гүт? 13Таанар намайе багша, Дээдын Эзэн гэжэ нэрлэнэт, энэ зүб – би үнэндөө тиимэб+. 14Тиин Дээдын Эзэн, багша байһан аад, би таанарай хүл угаагааб, тиимэһээ таанаршье бэе бэеынгээ хүл угааха ёһотойт+. 15Намдал адли юумэ хэжэ байхынтнай тула би таанарта жэшээ харуулба гээшэб+. 16Би таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: зараса өөрынгөө эзэнһээ ехэ бэшэ, эльгээмэл эльгээгшэһээ ехэ бэшэ юм+. 17Мэдэжэ абаһан энэ юумэеэ бэелүүлээ һаа, таанар аза жаргалтай байхат+.

Иисуста урбаха хүн тухай

18•Бултанайтнай тухай би хэлэнэгүйб: хэдыетнай шэлэжэ абаһанаа би мэдэнэб. Теэд: «Намтай суг хамта хилээмэ эдижэ байһан хүн минии урдаһаа эсэргүүсэбэ» гэһэн Нангин Бэшэгэй үгэнүүд бодото дээрээ хүсэлдэг лэ даа+. 19Би таанарта энээн тухай энэ үйлэ хэрэгэй болохоһоо урда хэлэжэ байнаб. Тиин иимэ юумэнэй болоходонь, намайе «Би» байна гэжэ таанар этигэхэт+.

20Би таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: минии эльгээһэн хүниие угтажа абаһан хүн намайе угтажа абана гээшэ, намайе угтажа абаһан хүн намайе эльгээһэн Эсэгые угтажа абана гээшэ+.

21Тиигэжэ хэлээд, Иисус ехэ һанаагаа зобобо.

– Таанарай нэгэнтнай намайе барижа үгэхэнь, би үнэхөөрөө баталан хэлэнэб, – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

22Хэн тухаймнай хэлэнэ гээшэб гэжэ ойлгожо ядан, шабинарынь урда урдаһаа харалсаба. 23Иисустай зэргэлээд тэрэнэй дуратай шабинь толгойгоо сээжэдэнь налаад һуугаа+. 24Энэ хэн тухай хэлэнэб гэжэ Иисусһаа һурахыень Симон Петр тэрэ шабидань дохёо тэмдэг үгэбэ. 25Тиин шабинь Иисуста хандан:

– Дээдын Эзэн аа, тэрэ урбагша хэн гээшэб? – гэжэ асууба.

26– Табаг соо хилээмэ дэбтээгээд, нэгэндэтнай үгэхэб, тэрэтнай намда урбаха, – гэжэ Иисус харюусаба.

Тиигээд Иисус зүһэм хилээмэ табаг соо дэбтээгээд, Симон Искариодой Иуда хүбүүндэ үгэбэ. 27Хилээмэ абахатай сасуунь Иудын досоо Сатана ороодхибо.

– Хэхэ гэжэ һанаһан юумэеэ үтэр хэ, – гээд Иудада Иисус хэлэбэ.

28Юундэ Иисусай тиигэжэ хэлэһыень шэрээдэ һуугшадай хэнииньшье ойлгобогүй. 29Хамтын мүнгэ Иудын барижа байһан тула «һайндэртэ хэрэгтэй юумэ бидэндэ худалдажа аба» гэжэ тэрээндэ Иисус хэлээ гээшэ ха, али үгышье һаа, үгытэй ядуу зондо юумэ абажа үгэхыень Иудада захяа ха гэжэ зариманиинь бодобо+. 30Иуда хилээмэеэ абаад, тэрэ дороо газаашаа гараба. Һүни болоод байгаа.

Шэнэ захяа заабари

31Иудын газаа гараһан хойно Иисус хэлэбэ:

– Одоол мүнөө Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй алдаршаха саг ерэбэ, Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй алдар солонь Бурханай алдар соло гээшэ+. 32Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй алдар солонь Бурханай алдар солые элирүүлбэл, Бурханшье өөрөө Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүниие алдаршуулха. Бурхан энээниие мэнэ гэһээр бүтээхэ+. 33Үхибүүдни, таанартай суг хамта байха сагни бага үлөө. Таанар намайе бэдэрхэт, теэд еврейнүүдэй ахамадуудта хэлэһэндэл адляар, би таанарташье мүнөө хэлэхэмни: «Минии ошохо газарта таанар ерэжэ шадахагүйт»+. 34Би таанарта шэнэ захяа заабари үгэнэб: бэе бэедээ дуратай байгты. Би таанарта дуратай байгааб, тэрээндэл адляар таанаршье бэе бэедээ дуратай байгты+. 35Хэрбээ таанарай бэе бэедээ дуратай байгаа һаа, таанарые минии шабинар гэжэ хүн зон барандаа мэдэхэ.

Петрой арсаха тухай Иисус уридшалан хэлэбэ

36•– Дээдын Эзэн аа, ши хайшаа ошохошни гээшэб? – гэжэ Симон Петр Иисусһаа һураба.

– Мүнөө дээрээ ши минии хойноһоо ябажа шадахагүйш, теэд хожомшог хойноһоомни ерэхэш, – гэжэ Иисус харюусаба.

37– Дээдын Эзэн аа! Би мүнөө шинии хойноһоо яахадаа ошожо шадахагүй хүнбиб? Шинии түлөө үхэхэшье болобол, би бэлэн байналби!+

38– Минии түлөө үхэхэб гэнэ гүш? Эрэ тахяагай дуугархаһаань урда ши намһаа гурба дахин арсахалши гэжэ баталан хэлэнэб! – гэжэ Иисус харюусаба+.

14

Иисус болбол Эсэгэ Бурханда ошохо харгы зам мүн

14^1– Таанар һанаагаа бү зобогты! Бурханда шүтэжэ байгаад, мүн намда шүтэгты!+
2Минии Эсэгын гэртэ байха таһалганууд олон юм. Тиимэ бэшэ һаань, би таанарта хэлэхэ һэм. Би таанарай байха байра бэлдэхэеэ ошохомни. 3Би ошожо, таанарта байра бэлдэхэб; минии байдаг газарта таанарайшье намтай суг байлсахын тула би һөөргөө бусажа ерээд, таанарые абаашахаб+. 4Минии хайшаа ошохо зам таанар мэдэнэт, – гэжэ Иисус хэлэбэ.

5– Дээдын Эзэн аа, шинии хайшаа ошохыешни бидэ мэдэнэгүйлди. Ошохо замыешни бидэ яажа мэдэхэбибди? – гэжэ Фома буруушаан хэлэбэ+.

6– Би болбол Харгы зам гээшэб, Үнэн зүйл, Ажамидарал гээшэб. Намаар ошоогүй хүн Эсэгэдэ хүрэжэ шадахагүй+. 7Таанар намайе мэдэхэ һаа, Эсэгыемнишье мэдэнэт. Энээнһээ хойшодоо таанар тэрэниие мэдэдэг болобот, нюдөөрөөшье хараба гээшэт! – гэжэ Иисус харюусаба.

8– Дээдын Эзэн аа! Эсэгэеэ бидэндэ харуулыш, ондоо юушье манда хэрэггүй, – гэжэ Филипп хэлэбэ+.

9– Филипп, ши намайе мэдэнэгүй гүш? Би таанартай хамта иимэ удаан саг соо байгаалби! Намайе хараһан хүн Эсэгыемнишье хараба гээшэ. Харин ши юундэ «Эсэгэеэ бидэндэ харуулыш» гэнэбши+? 10Би Эсэгэ соогоо байнаб, Эсэгэмни минии досоо байдаг гэжэ ши этигэнэгүй гүш? Теэд таанарта хэлэдэг үгэнүүдээ би өөрһөө хэлэнэгүйб, тэрэ минии досоо оршодог Эсэгэмни ажаллана гээшэ+. 11Би Эсэгынгээ досоо байнаб, Эсэгэмни минии досоо байна гэхэдэмни этигэгты. Хэрбээ эдэ үгэнүүдтэмни этигээгүй һаа, бүтээдэг хэрэгүүдыемни хараад этигэгты+. 12Би таанарта үнэниие хэлэнэб: намда этигэдэг хүн минии хэдэг лэ хэрэгүүдые бүтээхэ, бүришье ехэ юумэ хэжэ шадаха, юундэб гэбэл, би Эсэгэдээ ошохомни+. 13Минии нэрэ дурдажа, юу гуйхабта, би бүгэдыень бүтээхэб, тиигэжэ Хүбүүнэйнгээ ашаар Эсэгэнь алдаршаха юм. 14Хэрбээ Минии нэрэ дурдажа, намайе гуйгаа һаатнай, би бултыень бүтээхэб+.

Нангин Һүлдын эльгээгдэхэ тухай

15Хэрбээ таанар намда дуратай һаа, минии захяа заабариие дүүргэхэт+. 16Тиихэдэ би Эсэгэеэ гуйхаб, тэрэм таанарта ондоо Туһалагшые үгэхэ, тэрэ Туһалагша хододоо таанартай хамта байха+. 17Тэрэ Туһалагша болбол Үнэн зүйлэй Һүлдэ мүн, тэрэ Һүлдые дэлхэйн зон абажа шадахагүй, юундэб гэбэл, тэрэниие харанагүй, мэдэнэгүй бшуу. Харин таанар тэрэниие мэдэнэт, тэрэтнай таанартай мүнөө байна, ерээдүйдэшье таанарай досоо байха+. 18Би таанадые үншэн үрөөһэнөөр үлөөхэгүйб, би таанадта ерэхэб. 19Үшөө нэгэ хэды болоод, дэлхэй намайе харахагүй, харин таанар намайе хаража үзэжэ байхат: би амиды байнаб, тиимэһээ таанаршье баһа амиды байхат+. 20Би өөрынгөө Эсэгэ соо байнаб, таанар минии досоо байнат, би таанарай досоо байнаб – энээн тухай таанар тэрэ үдэр мэдэхэт. 21Минии захиһан захяа заабариие хэн дүүргэнэб, тэрэ намда дуратай гээшэ. Хэн намда дуратайб, тэрээндэ минии Эсэгэшье дуратай байха. Баһа бишье тэрэ хүндэ дуратай байхаб, би өөрыгөө тэрээндэ үзүүлхэб+.

22Тиихэдэнь Иуда (Искариот бэшэ) хэлэбэ:

– Дээдын Эзэн аа! Юундэ ши бүхы дэлхэйдэ бэшэ, харин гансал бидэндэ өөрыгөө үзүүлхэеэ һананабши+?

23Иисус харюусаба:

– Намда дуратай хүн минии һургадаг ёһоор ябаха, тиихэдэнь минии Эсэгэ тэрээндэ дуратай байха. Бидэ Эсэгэтэеэ хамта тэрэ хүндэ ерэжэ, тэрээнтэй байхабди+. 24Намда дурагүй хүн минии үгөөр ябахагүй. Харин таанарай дууладаг үгэнүүд минии хэлэһэн үгэнүүд бэшэ, харин намайе эльгээһэн Эсэгын үгэнүүд гээшэ.

25Таанартай суг хамта байһан дээрээл энэ бүгэдые таанарта хэлэбэб. 26Минии аша туһада Эсэгэмни таанарта Туһалагшые, Нангин Һүлдые эльгээхэ. Тэрэ Нангин Һүлдэ таанарые али бүхы юумэндэ һургаха, минии хэлэһэн юумэнүүдые бүгэдыень һануулха+. 27Би таанарые амгалан тайбанда орхёод ябахамни, би өөрынгөө амгалан тайбаниие таанарта үгэнэб. Минии үгэхэ энхэ тайбан энэ дэлхэйн хүн зоной энхэ тайбанда адли бэшэ. Таанар һанаа сэдьхэлээ бү зобогты! Бү айгты!+
28«Би таанарһаа холодон ошохомни, теэд дахин таанарта бусахаб» гэхыемни дуулаа һэнта. Хэрбээ таанар намда дуратай байгаа һаа, минии Эсэгэдээ ошохо байһанда баярлаха һэнта, юундэб гэбэл, минии Эсэгэ намһаа нилээд дээгүүр юм+. 29Эдэ бүхы юумэнэй тохёолдоходо, таанарай намда этигэхын тула энээн тухай би уридшалан хэлэнэб!+
30Би таанартай ииһээр ондоо хөөрэлдэхэгүйб, ушарынь нэрлэбэл, энэ дэлхэйн Ноёниинь ойртожо байна. Би энэ дэлхэйн Ноёной мэдэлдэ бэшэб+. 31Теэд Эсэгэдээ минии дуратай байһые дэлхэйн зон мэдэхэ ёһотой. Тиимэ ушарһаал би Эсэгынгээ захиһан бүхы юумые дүүргэнэб. Зай, бодогты, мүнөө эндэһээ ябахамнай!

15

Иисус үзэмэй модоной ёһотой эшэ һалаа гээшэ

15^1– Би үзэмэй модоной бодото эшэ һалаа гээшэб, харин Эсэгэмни үзэмшэн юм, – гэжэ Иисус хэлээ. – 2Үзэм жэмэс үгэдэггүй алишье мүшэрыемни Эсэгэмни отолжо хаяад, ехэ ургаса гарахын тула үрэжэл һайтай мүшэрнүүдыемни сэбэрлэн үлээдэг юм+. 3Таанарта минии дуулгаһан һургаал үгын ашаар таанар сэбэр болобот+. 4Би таанарай досоо байнаб, тэрээндэл адляар таанар минии досоо байгты. Мүшэр өөрөө үрэ жэмэс асаржа шададаггүй, үрэжэл үгэхын тула мүшэр эшэ һалаагай хубинь байха ёһотой. Тэрээндэл адляар таанар минии досоо байгаагүй һаа, үрэ жэмэс асаржа шадахагүйт+. 5Би – эшэ һалааб, таанар – мүшэрнүүдни гээшэт. Хэн нэгэнэй минии досоо оршобол, би баһа тэрэнэй досоо оршохоб, тиихэдээ тэрэ хүн тон ехэ үрэжэлтэй байха. Намгүйгөөр таанар юушье хэжэ шадахагүйт+. 6Минии досоо оршодоггүй хүн үзэмэй сэсэрлиг сооһоо хаягдажа хаташаһан мүшэрнүүд шэнги байха. Тиимэ мүшэрнүүд суглуулагдан, гал руу хаягдан, галдагдаха+. 7Хэрбээ таанадай минии досоо оршожо, минии үгэнүүдэй таанарай досоо оршобол, юушье эрибэлтнай, эриһэн юумыетнай Бурхан таанарта үгэхэ+. 8Минии Эсэгын алдаршахын тула таанар ехэ ургаса асархат, минии шабинар болохот.

9Эсэгэмни намда дуратай байдагтал адляар, бишье таанарта дуратайб. Хайра дуран соомни оршожо байгты!+
10Таанарта захиһан минии захяа заабариие сахин дүүргэжэ байбал, хайра дуран соомни оршожо байхат. Тон тиигэжэл бишье Эсэгынгээ захяа заабариие сахин дүүргэжэ, Эсэгынгээ хайра дуран соо оршожо байдагби. 11Минии баяр жаргалые хубаалсахынтнай тула, энэ баяр жаргалай бүрин түгэс байхын тула би эдэ бүгэдые таанадта хэлэнэб+. 12Таанарта минии дуратай байһандал адляар, таанар бэе бэедээ дуратай байгты гэһэн захяа заабари энэ байна+. 13Хани нүхэдэйнгөө түлөө ами наһаяа үгэхэһөө үлүү ехэ дуран дэлхэй дээрэ байхагүй+. 14Таанарта захиһан минии захяа заабари сахин дүүргээ һаатнай, таанар минии хани нүхэд болонот+. 15Саашадаа таанадые минии зарасанар гэжэ нэрлэхэгүйб, зараса гээшэ эзэнэйгээ юу хэдэгые мэдэнэгүй бшуу. Би таанарые хани нүхэдни гэжэ нэрлэнэб: Эсэгэһээ мэдэжэ абаһан бүхы юумэеэ би таанарта дуулгабаб+. 16Таанар намайе шэлэжэ абаагүйт, харин би таанадые шэлэжэ абааб, таанадые хүнүүдтэ ошожо, саг үргэлжын үрэжэл асархыетнай би заяагааб. Тиин минии нэрэһээ таанарай эриһэн хүсэһэн бүхы юумыетнай Эсэгэмни үгэхэ+. 17Бэе бэедээ дуратай байгты гэжэ би таанарта захинаб+.

Дэлхэйн зоной зэбүүрхэхэ тухай

18Хэрбээ дэлхэйн зоной таанарта зэбүүрхэн дурагүйтэдэг байгаа һаань, намдашье урид дурагүйтэдэг байгаа гэжэ мэдэжэ байгты+. 19Хэрбээ таанар энэ дэлхэйн зонтой адли байгаа һаатнай, энэ дэлхэйн хүнүүд таанарые өөһэдынхимнай гэжэ тоолоод, таанарта дуратай байха һэн. Теэд таанар энэ зонуудаар нэгэн бэшэт, юундэб гэбэл, би таанарые шэлэжэ абахадаа энэ дэлхэйн зонуудһаа илгааб, тиимэһээл таанадые дэлхэйн зон үзэн ядана+. 20«Зараса болбол өөрынгөө эзэнһээ ехэ бэшэ юм» гэжэ хэлэһыемни һанана гүт? Намайе харшалһан байгаа, тиин таанарыешье харшалха. Минии үгэ дуулаһан байгаа, тиин таанарайшье үгэ дуулаха+. 21Эдэ намһаа боложо таанарые намнажа үлдэхэ, юундэб гэбэл, намайе хэн эльгээгээб гэжэ тэдэ мэдэнэгүй. 22Хэрбээ энэ зондо минии ерэжэ, тэдэнтэй хөөрэлдөөгүй һаа, тэдэ нүгэл хилэнсэгүй байха һэн, харин мүнөө тэдэнэр нүгэлнүүдэйнгөө түлөө хүлисэл гуйжа шадахагүй+. 23Намда зэбүүрхэн дурагүйтэгшэ минии Эсэгыешье үзэн ядана гээшэ+. 24Хэрбээ ондоо хүнэй урда хээгүй гайхамшаг хэрэгүүдые тэдэндэ харуулаагүй һаамни, тэдэ зэмэгүй байха һэн. Теэд мүнөө тэдэнэр гайхамшаг хэрэгүүдыемни өөһэдөө хараһан үзэһэн аад, намдашье, минии Эсэгэдэшье зэбүүрхэн дурагүйтэдэг болоо+. 25Иимэл байха ёһотой юм һэн даа. «Шалтагаангүйгөөр намда зэбүүрхэнэ» гэжэ тэдэнэй Хуули соо бэшээтэй байһан юумэниинь бүтэбэ гээшэ.

26Минии эльгээһэн Туһалагша Эсэгэһээмни ерэхэдээ, минии тухай гэршэлхэ. Тэрэ болбол Эсэгэһээмни эхи абаһан үнэн зүбые хэлэдэг Һүлдэ болоно+. 27Мүн таанаршье минии гэршэ болохот, ушарынь хэлэбэл, эгээл эхинһээ намтай суг байгаа ха юмта+.

16

16^1Этигэлээ гээхэгүйнтнай тула эдэ бүгэдые таанарта хэлэнэб. 2Таанадые мүргэлэй гэрһээ намнаха; энээнһээ гадна, таанарые алаха хюдахадаа Бурханда алба хэнэбди гэжэ һанадаг – тиимэ саг ерэхэ+. 3Тиимэ юумэ яахадаа хэхэб гэбэл, Эсэгыешье, намайешье тэдэнэр мэдэнэгүй бшуу+. 4Тэдэнэй эзэрхэхэ сагай орожо ерэхэдэ, энээн тухай минии хэлээшые һанахынтнай тула эдэ бүгэдые би хэлээб. Би түрүүн энээн тухай таанарта хэлээгүй һэм, юундэб гэбэл, таанадаар хамта байгааб+.

Нангин Һүлдэ тухай

5Мүнөө би намайе эльгээгшэдэ ошохомни. Теэд «ши хайшаа ошохошниб?» гэжэ таанарай хэнтнайшье намһаа һуранагүй+. 6Гэбэшье, минии хэлэһэн үгэнүүд таанадай зүрхэ сэдьхэлдэ ехэ уйдхар гашуудал түрүүлбэ. 7Теэд би таанарта үнэниие хэлэнэб: минии Эсэгэдээ ошоо һаамни, таанадта дээрэ байха. Хэрбээ минии ошоогүй һаа, Туһалагшатнай таанадта ерэхэгүй, харин би ошожо, Туһалагшые таанадта эльгээхэб+. 8Нүгэл шэбэл, үнэн зүб, зарга шүүбэри гэдэг юун бэ гэжэ дэлхэйн зондо тэрэ Туһалагша ерэхэдээ харуулха. 9Харуулха нүгэл шэбэлынь юун бэ гэбэл – дэлхэйн зон намда этигэнэгүй+. 10Харуулха үнэн зүбынь минии талада юм, ушарынь хэлэбэл, би һөөргөө Эсэгэдээ бусахамни, тиин таанар намайе ондоо харахагүйт. 11Харуулха зарга шүүбэринь юун бэ гэбэл – энэ дэлхэйн Ноён гэмнүүлээд байна+.

12Би таанадта үшөө олон юумэ хэлэхэ һэм, теэд таанар мүнөөдөө ойлгохогүйт. 13Үнэн зүйлэй Нангин Һүлдэ таанарта ерэхэдээ, үнэн зүйлые дууһыень таанарта ойлгуулха. Нангин Һүлдэ өөрһөө хэлэхэгүй, зүбхэн лэ өөрөө дуулаһан юумэеэ дамжуулан хэлэхэ, ерээдүй сагта юун болохоб гэжэ таанарта дуулгаха байна+. 14Нангин Һүлдэ намайе алдаршуулха, тэрэнэй дуулгаһан юумэн таанадта намһаа дамжан ошохо. 15Эсэгэдэмни байһан бүгэдэ үнэн зүйл минии юм. Тиимэ ушарһаал, Нангин Һүлдын дуулгаһан юумэн таанадта намһаа дамжан ошохо юм гэжэ хэлээб+.

Зоболон жаргал тухай

16Һаяар иигээд таанар намайе ондоо харахагүйт, тиибэшье нэгэ хэды болоод, намайе дахин харахат+.

17Тиихэдэнь зарим шабинарынь өөһэд дундаа хөөрэлдэбэ:

– Энэмнай ямар удхатайгаар хэлэнэ гээшэб? «Һаяар иигээд таанар намайе ондоо харахагүйт, тиибэшье нэгэ хэды болоод, намайе дахин харахат», – гэнэл. «Ушарынь гэхэдэ, би һөөргөө Эсэгэдээ бусахамни», – гэжэ баһа хэлэнэл. 18«Һаяар иигээд» гэхэдээ юун гэнэб? Тэрэнэй юун тухай хэлэжэ байһые бидэ ойлгоногүйлди.

19Шабинарынь юу һурахаяа һанааб гэжэ урид мэдээд, Иисус иигэжэ хэлэбэ:

– «Һаяар иигээд таанар намайе ондоо харахагүйт, тиибэшье нэгэ хэды болоод, намайе дахин харахат гэхэдээ энэмнай ямар удхатайгаар хэлэнэб?» – гэжэ таанар бэе бэеһээ асуунат. 20Таанарта үнэн зүбые хэлэнэб: таанар уйлахат, гашуудахат, харин дэлхэйн зон баярлаха хүхихэ. Таанар уйдхар гашуудалда абтахат, теэд удаань баярлахат+. 21Эхэнэр хүн үхибүүгээ түрэхэ сагай ерэхэдэ, үбдэдэг зободог, теэд үхибүүгээ түрөөд байхадаа, дэлхэйдэ хүн түрэбэ гэжэ баярлахадаа, үбдэһэн зобоһоноо мартадаг. 22Тэрээндэл адляар мүнөө таанадшье уйдажа байнат, харин дахин таанараа харахадамни зүрхэ сэдьхэлтнай баяр баясхалангаар дүүрэхэ, тиин тэрэ баясхалангыетнай хэншье бууруулжа шадахагүй+. 23Тэрэ үдэр таанар намһаа юушье асуухагүйт. Таанадта үнэн зүбые хэлэнэб: минии нэрэ дурдан таанарай эриһэн бүхы юумые Эсэгэмни таанадта үгэхэ+. 24Минии нэрэ дурдажа, таанар юушье үшөө эреэгүйт. Эригты – абахат, тиин таанар баяр баясхалангаар дүүрэхэт!+

25Энээн тухай би һургаалта үгэнүүдээр таанадта хэлээб, теэд өөрынгөө Эсэгэ тухай һургаалта үгэнүүдээр бэшэ, харин сэхэ хэлэхэ сагни ерэжэ байна+. 26Тэрэ үдэр минии нэрэ дурдажа, Эсэгыемни гуйхат. Таанарай тула би Эсэгэеэ гуйхаб гэнэгүйб. 27Эсэгэмни өөрөө таанарта дуратай юм, юундэб гэбэл, таанар намда дуратай байнат, намайе Бурханһаа ерээ гэжэ этигэнэт+. 28Би энэ дэлхэйдэ Эсэгэһээ ерээб, мүнөө энэ дэлхэйе орхёод, Эсэгэдээ бусахамни+.

29– Одоо мүнөө ши һургаалта үгэнүүдээр бэшэ, харин сэхэ хэлэнэш, – гэжэ шабинарынь Иисуста хэлэбэ. – 30Ши бүхы юумэ мэдэнэш, шамһаа асуухаһаашье урда мэдэнэш гэжэ бидэ ойлгобобди. Тиимэһээ ши Бурханһаа ерээш гэжэ бидэ этигэнэбди+.

31– Одоо этигэбэ гүт? 32Шагнагты даа, намайе гансаарым орхёод гэр гэртээ гүйлдэн тараха сагтнай ерэжэ байна. Теэд би гансаараа бэшэб, минии Эсэгэ намтай суг хамта юм+. 33Минии досоо амгалан тайбан олохынтнай тула эдэ бүгэдые би таанарта хэлээб. Энэ дэлхэйдэ гашуудал зоболонтой ушархат, теэд сүхэршэгүй зоригтой байгты: би энэ дэлхэйе илааб! – гэжэ Иисус харюусаба+.

17

Иисус Бурханда зальбарна

17^1Эдэ үгэнүүдэйнгээ һүүлээр Иисус тэнгэри өөдэ хараад, иигэжэ хэлэбэ:

– Эсэгэ аа! Сагни ерэбэ. Хүбүүнэйшни шиниингээ нэрэ алдаршуулхын тула ши Хүбүүгээ алдаршуула+. 2Бүхы хүнүүдые зонхилхо эрхэ засаг Хүбүүндээ олгоһон хадаш Хүбүүншни өөртэнь даалгаһан бүхы хүнүүдтэш хэтэ мүнхын амидарал олгохо+. 3Хэтэ мүнхын амидарал гээшэ ори ганса үнэн бодото Бурхан бологшо шамайгаа, мүн шинии эльгээһэн Иисус Христосые мэдэхэ гэһэн удхатай. 4Намда даалгаһан ажал хэрэгыешни бэелүүлэн, би шамайе газар дээрэ суурхуулан нэрлүүлээб. 5Эсэгэмни аа, юртэмсэ дэлхэйн үшөө бии болоодүйдэ, шамтайгаа суг байхадаа суурхаһан минии алдар солоор намайгаа мүнөө өөртыгөө хамта суурхуула+.

6Дэлхэйн зонһоо илгажа намда үгэһэн хүнүүдтэ би шинии нэрэ нээбэб. Эдэ шинии хүнүүд гээшэ, эдэниие ши намда үгөөш. Эдэ хүнүүд шинии үгын ёһоор ажаһууна. 7Намда шинии үгэһэн бүхы юумэн шинии юм гэжэ одоол тэдэ ойлгоо. 8Намда шинии дамжуулан үгэһэн үгэнүүдые би тэдэндэ дамжуулбаб, тэдэнэр эдэ үгэнүүдыешни хүлеэн абаа, тиин намайе шамһаа ерээ гэжэ тэдэ үнэхөөрөө ойлгоо, намайе ши эльгээгээш гэжэ этигээ+. 9Эдэнэй тула би зальбаран гуйнаб, бүхы дэлхэйн тула зальбаран гуйнагүйб, харин намда шинии үгэгшэдэй тула зальбаран гуйнаб, юундэб гэбэл, тэдэнэр шинии мэдэлдэ байдаг юм+. 10Ушарынь гэбэл, намда байһан бүгэдэ шинии юм, шамда байһан бүхэн минии юм. Тэдэнэй ашаар би алдаршабаб+. 11Би дэлхэйдэ саашадаа байхаяа болёоб, шамдаа бусажа ерэхэмни, харин эдэмни дэлхэйдэ үлэхэнь. Гэгээн нангин Эсэгэмни аа! Өөрыншни нэрэ солын тулада, намда шинии үгэһэн эдэ хүнүүдые, ши бидэ хоёртол нэгэн адли байхынь тула абаран үлөөгыш даа+. 12Эдэнтэй сугтаа байхадаа, шинии намда үгэһэн нэрэ солын ашаар би өөрөө эдэниие хамгаалан хаража ябааб. Би тэдэниие хамгаалааб: хэнииньшье хосороогүй, харин хосорхо ёһотой байһан нэгэниинь лэ һалаа, юундэб гэхэдэ, иигэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй үгэнүүд хүсэлдэн бэелүүлэгдэбэ гээшэ+. 13Мүнөө би шамдаа бусахамни. Теэд минии баяр баясхалангые эдэнэймни намтай хубаалдан баясахын тула, газар дэлхэйдэ байһан дээрээ эдэ бүгэдые хэлэнэб+. 14Шинии Үгые би шабинартаа дамжуулааб, тиихэдэмни дэлхэйн хүн зон тэдэндэ зэбүүрхэн дурагүйлхөө, тэдэнэр намдал адли энэ дэлхэйн зоноор нэгэн бэшэ ха юм+. 15Тэдэниие энэ дэлхэйһээ абахыешни би гуйнагүйб. Тэдэниие аюулта хоротонһоо абархыешни гуйнаб+. 16Тэдэнэр, намда адли, энэ дэлхэйн зоноор нэгэн бэшэ ха юм. 17Эдэниие үнэн зүйлэй аша хүсөөр өөрынгөө болго, үнэн зүйл гээшэ – шинии Үгэ мүн. 18Намайе дэлхэйн хүн зондо шинии эльгээһэндэл адли, би тэдэниие баһал энэ дэлхэйн зондо эльгээгээб+. 19Эдэниие үнэн зүйлэй хүсөөр шинии болгохын тула, би өөрыгөө шамда зорюулааб.

20Теэд гансал эдэнэй тула шамайе гуйна бэшэб, мүн минии тухай эдэнэймни хэлэһэн үгын ашаар намда этигэгшэдэйшье тула гуйнаб. 21Эдэнэр бултадаа нэгэн хамта байг лэ, ши минии досоо байнаш, би шинии досоо байнаб, тэрээндэл адли, тэдэнэр бидэнэй досоо байг лэ. Тиихэдээ намайе ши эльгээгээш гэжэ дэлхэйн зон этигэхэ. 22Ши бидэ хоёртол адляар, тэдэнэй нэгэн хамта байхын тула, намда шинии үгэһэн алдар солые би тэдэндэ үгөөб+. 23Тэдэнэй сүм бүрин нэгэн хамта байхын тула би тэдэнэй досоо байнаб, ши минии досоо байнаш. Ши намайе эльгээгээш гэжэ, ши намда дуратай байдагтал адляар, эдэндэ дуратайш гэжэ дэлхэйн зон мэдэг лэ. 24Эсэгэмни аа! Шинии үгэһэн хүнүүдэй намтай хамта минии ошохо газарта байхыень хүсэнэб. Юртэмсэ дэлхэйн бии болохоһоо урда ши намда дуратай байжа намда олгоһон алдар солыеш тэдэнэр хараг үзэг лэ+. 25Үнэн сэхэ Эсэгэмни аа! Дэлхэйн зон шамайе мэдэнэгүй. Теэд би шамайе мэдэнэб, намайе ши эльгээгээш гэжэ тэдэмнишье мэдэнэ+. 26Намда шинии дурладагтал адли дуран тэдэнэй досоо байхын тула, мүн тэдэнэй досоо минии байхын тула би тэдэндэ шинии нэрые нээгээб, нээжэшье үгэхэб+.

18

Иисусые барижа хааба

18^1•Иигэжэ хэлэһэнэйнгээ һүүлээр Иисус шабинартаяа хамта Кедрон голой саада бэедэ байһан сэсэрлиг тээшэ шэглэн зорибо. Тэдэ бүгэдөөрөө сэсэрлиг руу ошобо+. 2Урбагша Иуда энэ газарые мэдэхэ байгаа – Иисус шабинартаяа хамта тэндэ ходо суглардаг һэн+. 3Иуда Римэй бүлэг сэрэгшэдые, мүн түрүү санаартанай, фарисейнүүдэй эльгээһэн Бурхан Һүмын харуулшадые абаад, баһа сэсэрлиг руу ерэбэ; тэдэнэр бултадаа буу зэбсэг, гэрэл фонарь, гал түүдэгүүдые гартаа барижа ябаа+. 4Иисус өөртэйнь ямар юумэ тохёолдохые уридшалан мэдэжэ байһанһаа, урдаһаань гаража:

– Таанар хэниие бэдэрнэбта? – гэжэ һураба+.

5– Назаредэй Иисусые бэдэрнэбди, – гэжэ тэдэнь харюусаба.

– Энэ би байнаб, – гэбэ Иисус.

Иуда урбагша баһал тэдэнтэй хамта байлсаа. 6«Энэ би байнаб» гэжэ Иисусай хэлэмсээр, тэдэнь гэдэргээ сухарин, газарта унашабад.

7– Таанар хэниие бэдэрнэбта? – гэжэ Иисус дахин тэдэнһээ асууба.

– Назаредэй Иисусые бэдэрнэбди, – гэжэ тэдэнь харюусаба.

8– Энэ би байнаб гэжэ таанарта хэлээ хамнайб. Хэрбээ таанарта би хэрэгтэй һаа, эдэ хүнүүдые табигты, – гэбэ Иисус. 9Тэрэ юундэ тиигэжэ хэлээб гэбэл:

«Намда шинии үгэһэн хүнүүдэй
нэгэнииньшье хосороогүй», – гэжэ Иисусай хэлэһэн үгэнүүд хүсэлдэн бэелүүлэгдэхэ ёһотой байгаа+.

10Һэлмэтэй байһан Симон Петр һэлмэеэ гаргаһан бэеэрээ ахамад санаартын зарасын баруун шэхые таһа сабшаба. Тэрэ зарасань Малх гэжэ нэрэтэй байгаа+.

11– Һэлмэеэ хуйдань хэ! Иимэ хуби заяа Эсэгэмни намда үгөө юм. Энээнһээ би арсаха аалби? – гэжэ Петрто Иисус хэлэбэ+.

Ахамад санаарта мүшхэбэ. Петр Иисусһаа арсаба

12•Тиихэдэнь Римэй сэрэгшэд даргатаяа хамта, мүн ахамад санаартын болон фарисейнүүдэй эльгээһэн Бурхан Һүмын харуулшад Иисусые барижа хүлибэ. 13Тэрээние түрүүн тэрэ жэлдэ ахамад санаарта байһан Кайафа гэгшын хадам эсэгэнь болохо Аннада абаашаба+. 14Бүхы еврей зоной орондо гансал хүн хосороо һаа дээрэ байха гэжэ еврейнүүдэй ахамадуудта зүбшэл үгэһэн хүниинь эгээл тэрэ Кайафа гэгшэ байгаа+. 15Иисусай хойноһоо Симон Петр, баһа нэгэ шабинь дахажа ябаа. Тэрэ шабинь ахамад санаартатай танил байһан дээрэһээ ахамад санаартын буусада Иисустай хамта оробо. 16•Харин Петр бартаагай саана үлэбэ. Удаань ахамад санаартатай танил шабинь газаа гаража, бартаагай үүдэ һахидаг зараса эхэнэртэй хөөрэлдөөд, Петрые хорёо соо оруулба.

17– Ши энэ хүнэй шабинь хаяаш? – гэжэ зараса эхэнэрынь Петрто хэлэбэ.

– Бэшэб даа, – гэжэ Петр харюусаа.

18Газаа хүйтэн байгаа. Зарасанар болон Бурхан Һүмын харуулшад гал түүдэг носоогоод, хажуудань дулаасажа һуугаа. Мүн Петршье тэдэнэй хажууда зогсоод, дулаасажа байгаа. 19•Тэрэ үедэнь ахамад санаарта Иисусай шабинар тухай, тэрэнэй һургаал номнол тухай Иисусһаа асуулта абажа байба.

20– Би бүгэдэ зоной урда сэхэ хэлэдэг һэнби. Би мүргэлэй гэрнүүд соо ба Бурхан Һүмэ соо хододоо һургаалаа номногшо һэм. Тэндэ бүхы еврейнүүд ерэдэг һэн, – гэжэ Иисус харюусаба. – Нюуса юумэ би огто хэлээгүйб+. 21Юундэ таанар намайе мүрдэжэ мүшхэжэ байна гээшэбта? Юу хэлэһэн тухаймни минии шагнагшадһаа һурыт, юун гэжэ хэлэһыемни тэдэ мэдэхэл.

22Иигэжэ хэлэхэдэнь, Иисусай хажууда зогсожо байһан харуулшадай нэгэниинь тэрэнэй нюурыень альгадаад:

– Ахамад санаартын урдаһаа юундэ иигэжэ дуугарнабши! – гэжэ зандаран хэлэбэ+.

23– Хэрбээ али-нэгэн буруу юумэ минии хэлээ һаа, ямар юумэниинь бурууб гэжэ намда хэлыш. Хэрбээ үнэн зүб юумэ хэлээ һаамни, ши намайе юундэ сохинобши, – гэбэ Иисус.

24Тиихэдэнь Анна Иисусые хүлеэтэй зандань ахамад санаарта Кайафада эльгээбэ[*]. 25Симон Петр газаа дулаасажа байба.

– Ши баһа Иисусай шабинь хаяаш? – гэжэ тэрээндэ хэлэбэд.

– Бэшэб, – гэжэ Петр харюусаба.

26– Сэсэрлиг соо шамайе Иисустай хамта байхыешни би хараа бэшэ һэн аалби? – гэжэ ахамад санаартын зарасанарай нэгэн асууба. Тэрэ зарасын түрэл болохо хүнэй шэхэ Петр һэлмээрээ таһа сабшаһан байгаа+.

27– Би шабинь бэшэб, – гэжэ Петр баһа мэлзэбэ. Тиигэмсээрнь эрэ тахяа дуугарба+.

Иисус Пиладай урда зогсобо

28•Эртэ үглөөгүүр еврейнүүд Иисусые удамаршын[*] ордондо Кайафаһаа асарба. Бэеэ бузарлахагүйн тула тэдэ римэй засаглагшын ордондо оробогүй, тэндэнь ороо һаа, тэдэндэ Паасхын зоог барижа болохогүй байгаа+. 29Тиимэһээ удамарша Пилат тэдэнтэй уулзахаяа гараба.

– Энэ хүниие таанар юун гэжэ зэмэлнэбта? – гээд тэрэ асууба+.

30– Хэрбээ гэм хээгүй һаань, бидэ энээниие шамда асархагүй һэмди, – гээд тэдэнь харюусаба.

31– Энээнээ өөһэдөө абаашаад, өөһэдынгөө хуулиин ёһоор шүүбэрилэгты, – гэбэ Пилат.

– Римэй засагаархин хүниие саазалха эрхэ бидэндэ олгоногүй ха юм, – гэжэ тэдэнь арсаба.

32Иигэжэ ямар үхэлөөр үхэхэ тухайгаа Иисусай хэлэһэн үгэнүүд хүсэлдэн бэелүүлэгдэбэ+. 33Пилат ордондоо дахин ороод, Иисусые дуудажа:

– Ши еврейнүүдэй хаан гүш? – гэжэ асууба+.

34– Нам тухай ши өөрөө тиигэжэ һанаһанаа хэлэнэ гүш, али ондоо хүнүүд шамда тиигэжэ хэлээ гү? – гээд Иисус һураба.

35– Би еврей аалби? Шинии өөрыншни нютагаархин, түрүү санаартан шамайе намда асаржа тушаагаа. Ямар тиимэ муу юумэ ши хээбши? – гэбэ Пилат.

36Иисус харюусаба:

– Минии хаан түрэ энэ дэлхэй дээрэхи засаг түрэдэл адли бэшэ юм. Хэрбээ минии хаан түрэ энэ дэлхэй дээрэхи засаг түрэдэл адли байгаа һаа, минии албатан намайе еврейнүүдэй ахамадуудай гарта оруулхагүй гэжэ оролдохо һэн. Минии мэдэлэй хаан түрэ энэ дэлхэй дээрэхи засаг түрэдэл адли бэшэ юм+.

37– Тиихэдээ ши яабашье һаа, хаан болоно хаяаш? – гэжэ Пилат асууба.

– Ши өөрөө намайе хаан гэнэш. Би үнэн зүйлые гэршэлхын тула түрэһэн, дэлхэйдэ ерэһэн байнаб. Үнэн зүйлые баримталагшад бултадаа минии хэлэһые дуулана, – гэбэ Иисус+.

38– Үнэн зүйл гэжэ юун бэ? – гээд Пилат асууба.

Иисусые саазалха шиидхэбэри гаргабад

Пилат дахин еврейнүүдтэй уулзахаяа гаража:

– Би энэ хүндэ зэмэ тохохо ямаршье баримта олоногүйб, – гэбэ. –+
39Паасхынтнай үедэ би нэгэ хүнииетнай таанарта саазаһаа сүлөөлжэ үгэдэгби – танайда тиимэ заншал бии ха юм. Еврейнүүдэй хааниие танда табихыемни хүсэнэ гүт+?

40– Үгы! Тэрээниие бэшэ! Бараббые бидэндэ таби! – гээд тэдэнь хашхаралдаба. Харин Барабба гэдэгынь үймүүлэгшэ байгаа.

19

19^1•Тиихэдэнь Пилат Иисусые ташуурдагты гэжэ захирба. 2Сэрэгшэдынь үүргэнээр гүрлөө гүрэжэ, толгой дээрэнь табиба, тэрээндэ улаан суба үмдэхүүлбэ. 3Иисуста дүтэлжэ ерээд:

– «Еврейнүүдэй хаан» мандаха болтогой! – гэлдэн, Иисусай нюур хасарые альгадана.

4Пилат дахин гаража, еврейнүүдтэ хандан:

– Тэрэниие таанадта харуулхамни. Таанар мэдэжэ байгты: би энэ хүндэ зэмэ тохохо ямаршье баримта олоногүйб, – гэбэ+.

5Тиихэдэнь Иисус ордон сооһоо гаража ерэбэ, хадхууртай үбһэн гүрлөө толгой дээрэнь табигданхай, улаан суба үмэдхүүлэнхэй байба.

– Тэрэ хүн энэл даа! – гэбэ Пилат.

6Теэд түрүү санаартан, харуулшад Иисусые хараад:

– Тэрээниие хэрээһэндэ хада, хэрээһэндэ хада! – гэжэ хашхаралдаба.

– Өөһэдөө барижа, энээнээ хэрээһэндэ хадагты! Би энээниие зэмэлхэ юумэ олоногүйб, – гэжэ тэдэндэ Пилат хэлэбэ.

7– Манай Хуулиин ёһоор энэ хүн үхэхэ ёһотой, юундэб гэхэдэ, өөрыгөө Бурханай Хүбүүн гэжэ айладхана, – гэжэ еврейнүүд харюусаба+.

8Пилат энээниие дуулаад, бүри ехээр айшаба. 9Дахин ордондоо ороод:

– Ши хаанаһаабши? – гэжэ Иисусһаа һураба.

Теэд Иисус харюусабагүй+.

10Тиихэдэнь Пилат:

– Намтай хөөрэлдэхэ дурагүй байна гүш? Би шамайе табюулхашье эрхэтэйб, саазалуулхашье эрхэтэйб – энээниие мэдэнэгүй гээшэ гүш? – гэбэ.

11– Хэрбээ дээрэһээ тиимэ эрхэ шамда үгтөөгүй һаа, ши намайе мэдэлдээ абажа заяандаашье шадахагүй һэнши. Тиимэһээ намайе шамда тушааһан хүнэй нүгэлынь бүришье ехэ юм+.

12Тиигэжэ хэлэхэдэнь, Пилат Иисусые хаалтаһаа сүлөөлхэ гэжэ оролдоһон байна. Теэд еврейнүүд:

– Хэрбээ ши энээниие табяа һаа, Римэй хаанай нүхэр бэшэш! Өөрыгөө хаан гээшэб гэдэг хүн хадаа императорай урдаһаа эсэргүүсэн тэмсэнэ гээшэ! – гэжэ хашхаралдаба+.

13Пилат энээнииень дуулаад, Иисусые ордон сооһоо гаргаһан бэеэрээ, заргашын һуудаг креслэдэ һууба. Энэнь «Шулуугаар дэбдигдэһэн газар» (еврей хэлээр «Габбата») гэжэ нэрэтэй. 14Энэ ушар Паасхын һайндэрэй урдахана, зургаан гарагай хахаддэрэй багаар болоо.

– Харагты даа, энэ таанарай хаан гээшэ! – гэжэ Пилат еврейнүүдтэ хандан хэлэбэ.

15– Үгы болог! Тонилог саашаа! Энээниие саазала! – гэжэ тэдэнь хашхаралдаба.

– Таанарай хааниие би саазалхамни гээшэ гү? – гэжэ Пилат асууба.

– Римэй хаанһаа бэшэ ондоо хаан маанадта байхагүй! – гэжэ түрүү санаартан харюусаба.

16Тиихэдэнь лэ Иисусые хэрээһэндэ хадажа саазалхыень Пилат зүбшөөһэн байна. Тиихэдэнь тэдэ Иисусые туужа абаашаба.

Иисусые хэрээһэндэ хадажа саазалба

Тиихэдэнь тэдэ Иисусые туужа абаашаба. 17•«Хохимой» (еврей хэлээр «Голгофо») гэжэ нэрэтэй газар хүрэтэр Иисус хэрээһэеэ бэе дээрээ үргэлөөд ябаха ёһотой байгаа. 18Тэндэ Иисусые хэрээһэндэ хадаад, һүүлдэ хэрээһыень бодхообо. Тэрээнтэй хамта үшөө хоёр хүниие: нэгыень баруун тээнь, нүгөөдыень зүүн тээнь, Иисусые дундань хэрээһэн дээрэ үргэбэ. 19Хабтагай модо бэлдээд, хэрээһэн дээрэнь хадаха гэжэ Пилат захирба. Тэрэ хабтагай дээрэнь: «Назаредэй Иисус, еврейнүүдэй хаан» гэжэ бэшээтэй байгаа. 20Тэрэниие олон еврейнүүд уншаа һэн. Юундэб гэбэл, Иисусай саазалуулһан газарынь городһоо холо бэшэ һэн, тэрэнь еврей, лата, грек хэлэнүүдээр бэшээтэй байгаа+. 21Еврейнүүдэй түрүү санаартан Пиладта иигэжэ хэлэһэн байнад:

– «Еврейнүүдэй хаан» гэжэ бү бэшэ! «Энэ хүн өөрыгөө еврейнүүдэй хаан гэдэг һэн» гэжэ бэшэ.

22– Юун гэжэ бэшээбиб, тэрээгээрээл байг, – гэжэ Пилат харюусаба.

23Сэрэгшэд Иисусые хэрээһэндэ хадажа саазалаад, тэрэнэй субые абажа, сэрэгшэдэй тоогоор – дүрбэн хэһэг болгожо, өөһэд хоорондоо хубааба. Зүйдэлгүйгөөр нэхэгдэһэн субыень баһа абаба.

24– Энээнииень бү шуулая, жээрэб хаяябди, хэндэмнай туданаб, тэрэ хүн абаха, – гэжэ өөһэд дундаа хэлсэбэ. Иигэжэ Нангин Бэшэг соо: «Минии хубсаһые хоорондоо хубаагаад абаа, минии хубсаһа тухай жээрэб хаяа» гэжэ бэшээтэй үгэнүүд хүсэлдэн бэелүүлэгдээ. Сэрэгшэд иимэл юумэ хэһэн байгаа.

25Иисусай хэрээһэнэй хажууда тэрэнэй эжы, нагаса эжынь, Клопасай һамган Мария, мүн Магдалай Мария гэгшэд зогсожо байгаа һэн+. 26Иисус эжыгээ, эжынгээ хажууда зогсожо байһан өөрынгөө дуратай шабиие хараад, эжыдээ:

– Эжымни, энэ болбол шинии хүбүүн гээшэ, – гэжэ хэлэбэ+. 27Удаань шабидаа: – Энэ болбол шинии эжы гээшэ, – гэбэ.

Тииһэнэйнь хойно тэрэ шабинь Иисусай эжые гэртээ асаржа байлгаа.

Иисус нүгшэбэ

28•Болохо юумэн боложо дүүрэхын заха үзэгдэхые Иисус ойлгожо, Нангин Бэшэг соо бэшэгдэһэн мүрнүүдые хүсэлдүүлэн:

– Ундам хүрэнэ! – гэбэ.

29Тэндэ дүүрэн домбо соо гашуун архи байба. Сэрэгшэд бамбагар юумэн дээрэ тэрэ архиһаа адхаад, тэрэнээ иссоп ургамалай мүшэр дээрэ табяад, Иисусай уралда ойртуулба. 30Иисус тэрэ улаан архииень амсаад:

– Бүтэбэ даа! – гэжэ хэлэбэ. Тиин тархяа тонгойлгон, ами табиба.

31Тиихэдэ пятница, субботодо бэлдэхэ үдэр байгаа. Саазалуулһан хүнүүдэй бэеые субботын үдэр үлгөөтэй зандань байлгахагүй гэжэ еврейнүүдэй ахамадууд оролдоо. Теэдшье тэрэ субботодо Паасхын ехэ һайндэр тудаа. Иимэ ушарһаа, саазалуулагшадай шэлбыень хуха сохёод, бэеыень хэрээһэнһээнь абхуулыт гэжэ еврейнүүдэй ахамадууд Пиладые гуйба. 32Сэрэгшэд ерэжэ, Иисустай хамта саазалуулһан нэгэ хүнэйнь шэлбые хухалба, удаань хоёрдохи хүнэйхииень хухалба. 33Тиигээд Иисусай хажууда ерээд харахадань, тэрэ үхэшэһэн байба, тиимэһээ шэлбыень хухалбагүй. 34Гэбэшье нэгэ сэрэгшэнь тэрэнэй һүбээе жадаараа сүмэ хадхаба. Тиигэмсээрнь тэндэһээнь шуһан ба уһан гоожобо+. 35Таанарайшье үнэншэхын тула бараниие өөрынгөө нюдөөр хараһан хүн энээн тухай хөөрөө бэлэй. Тэрэ хүнэй гэршэлэн харуулһаниинь үнэн зүб юм, үнэн зүб юумэ хэлэнэб гэжэ тэрэ хүн мэдэнэ+. 36Тэрэнэй гансаханшье яһаниинь хухархагүй гэһэн Нангин Бэшэгэй үгэнүүд хүсэлдэн бэелүүлэгдэбэ+. 37Сүм хадхаһан хүнөө тэдэ хараха гэжэ Нангин Бэшэгэй баһа ондоо тээ хэлэгдэнэ.

Иисусые хүдөөлүүлһэн тухай

38•Энээнэй һүүлдэ Аримафейн Иосиф гэдэг хүн ерэжэ, Иисусай бэеые абаашаха зүбшөөл Пиладһаа гуйба (Иосиф еврейнүүдэй засагаархинһаа айжа байһан дээрэһээ Иисусай нюуса шабинь байгаа). Пилат тэрээндэ зүбшөөлөө үгэбэ. Иосиф Иисусай бэеые абаашаба+. 39Нэгэтэ һүни Иисуста ерэһэн Никодим мүнөө баһа ерэлсэбэ. Никодим зуугаад һүүнтэ[*] һайхан үнэртэй смирна ба алой ургамалнуудай шүүһэ асарба+. 40Тэдэ хоёр Иисусай шарилые һайхан хангалтай шүүһэндэ дэбтээһэн бүдөөр орёобо (еврейнүүд тиигэжэ хүдөөлүүлдэг заншалтай байгаа)+. 41Иисусай саазалуулһан һууриһаа холо бэшэ сэсэрлиг бии һэн, тэндэнь урдань хэнэйшье хэбтээгүй шэнэ агы нүхэн түхеэрэгдээд байгаа. 42Субботын урдахи үдэр һэн тула, мүн шэнэ агы нүхэн дүтэхэн байһан дээрэһээ, Иисусые тэрэ агы нүхэндэ хадаглаба.

20

Хооһон агы нүхэн

20^1•Гарагай нэгэнэй, воскресениин эртэ үглөөгүүр, газаа харанхы байхада, Магдалай Мария агы нүхэндэ дүтэлэн ерэхэдээ, тэрэнэй амһарыень хаагаад байһан шулуунайнь хажуу тээшээ болгогдоод байхые обёорон хараба+. 2Магдалай Мария Симон Петрто, мүн Иисусай дуратай байһан нүгөөдэ шабидань гүйжэ ошоод:

– Дээдын Эзэнэй шарилые агы нүхэнһөөнь абаашаһан байна, хайшань абаашаһыень бидэ мэдэнэгүйбди, – гэжэ тэдэндэ дуулгаба+.

3Петр ба нүгөөдэ шаби хоёрынь агы нүхэн тээшэ ошобо. 4Хоюулаа гүйбэшье, нүгөөдэ шабинь Петрһоо хурдан байһан дээрэһээ, агы нүхэнэй хажууда түрүүн гүйжэ ерээ. 5Тонгойгоод харахадань, тэндэ Иисусые хүдөөлүүлхэдээ орёоһон бүдынь лэ байба. Теэд агы нүхэ руу тэрэ оробогүй. 6Хойноһоонь Симон Петр гүйжэ ерээд, агы соонь ороходоо, бүдынь хэбтэхые хараба. 7Мүн толгойень бооһон бүд тэндэ байба. Теэд толгойень бооһон бүд бэеыень орёоһон бүдтэй хамта бэшэ, харин байһан байрадаа монсогойлоотой, амяараа хэбтээ. 8Агы нүхэндэ түрүүн гүйжэ ерэһэн нүгөөдэ шабинь баһа тэндэ ороод, тиимэ юумэ харахадаа, этигэбэ. 9Теэд Иисус үхөөд амидырха гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байһан зүйлые тэдэ шабинарынь үшөөл ойлгоногүй байгаа+. 10Тэдэ гэртээ бусаба.

Магдалай Мария Иисусые хараба

11•Мария агы нүхэнэй хажууда зогсоод уйлажа байба. Уйлажа байгаад, агы нүхэ руу тонгойжо харахадаа, 12иимэ юумэ обёорбо: Иисусай бэеын хэбтэһэн газарта Бурханай хоёр эльгээмэл сагаан хубсаһа үмдэнхэй һуужа һууба – нэгэниинь толгой таладань, нүгөөдэнь – хүлзүүр таладань һууба+.

13– Эхэнэр аа, ши юундэ уйлажа байнабши? – гэжэ тэдэ хоёрынь асууба.

– Багшымни шарилые агы нүхэн сооһоонь абаашаһан байна, хайшань абаашаһыень би мэдэнэгүйлби, – гэжэ Мария харюусаба.

14Тиигэжэ хэлээд, гэдэргээ эрьежэ харахадань, урдань Иисус зогсожо байба. Теэд Мария тэрэниие танибагүй+.

15– Эхэнэр аа, ши юундэ уйлажа байнабши? Хэниие бэдэрнэбши? – гэбэ Иисус.

Энэнь саад таригша байна гэжэ һанаад, Мария тэрээндэ:

– Эзэмни аа, хэрбээ тэрэнэй шарилые ши абаашаа һаа, хаана орхёобши – хэлыш, би тэрэнииень абаашахамни, – гэбэ+.

16– Мария! – гэбэ Иисус.

Мария гэдэргээ эрьен хараад:

– Раббуни! – гэжэ еврей хэлэн дээрэ хашхараад абаба (энэнь «багша» гэһэн удхатай үгэ).

17– Намайе бү бари! – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ. – Би Эсэгэдээ үшөө бусаагүй байнаб. Минии аха дүүнэртэ ошоод, «Би өөрынгөө, мүн таанарай Эсэгэдэ, өөрынгөө, мүн таанарай Бурханда бусанаб», – гэжэ хэлэ+.

18Магдалай Мария шабинартань ерээд:

– Би Дээдын Эзэниие харааб! – гэбэ.

Тиигээд Иисусай хэлэһэн үгэнүүдые тэдэндэ дамжуулан дуулгаба.

Шабинарынь амидырһан Иисустай уулзаба

19•Тэрэл үдэрэйнгөө үдэшэ, ондоогоор хэлэхэдэ, гарагай нэгэнэй үдэшэ шабинарынь суглараад, еврейнүүдэй ахамадуудһаа айжа, үүдээ шэбхэдээд һууба. Тэрэ үедэнь Иисус орожо, тэдэнэй дунда зогсоод:

– Амгалан тайбаниие таанадта айладханаб! – гэбэ.

20Тиигээд тэдээндээ гараа, һүбээгээ харуулба. Шабинарынь Дээдын Эзэнээ хараад, ехэ баярлаба.

21– Таанарта амгалан тайбан! – гэжэ Иисус дабтан мэндэшэлбэ. – Намайе Эсэгэмни эльгээгээ, баһа бишье таанараа эльгээнэб+.

22Тиигэжэ хэлэмсээрээ, Иисус тэдэн тээшээ үлеэгээд:

– Нангин Һүлдые тогтоон абагты!
23Хэнэй нүгэлые хүлисэнэбта,
тэрэнэй нүгэлынь хүлисэгдэхэ,
хэнэйхииень хүлисэнэгүйбта,
тэрэнэй нүгэлынь хүлисэгдэхэгүй, – гэжэ хэлэбэ+.

Фома Иисусые хараба

24Иисусай ерэхэдэ, арбан хоёр шабиинь нэгэн Фома (далда нэрэнь – Эхир) тэдэнтэй байлсаагүй һэн+.

25– Дээдын Эзэниие бидэ хараабди! – гэжэ Фомада бэшэ шабинарынь хэлэбэ.

– Тэрэнэй гарта хадааһаар хадаһанай шарха хараадүйдөө, тэрэ шарха руунь хургаяа хэжэ үзөөдүйдөө, һүбээгэйнь шархые гараараа барижа үзөөдүйдөө, би этигэхэгүйб! – гэжэ Фома харюусаба.

26Долоо хоноод, Иисусай шабинарынь дахин сугларба, мүнөө тэдэнтэй хамта Фомашье байлсаа. Үүдэнь хаалтатай байгаа. Иисус орожо ерээд, тэдэнэй урда зогсон:

– Таанарта амгалан тайбан! – гэбэ. 27Удаань Фомада хандажа: – Хургаяа үгэ! Энэ минии гарые барижа үзэ. Гараа һарбайгаад, һүбээгэйм шарха руу хэ! Юумэндэ һэжэг түрэхэеэ боли, этигэжэ яба! – гэбэ.

28– Дээдын Эзэмни, Бурхамни! – гэжэ Фома хашхараад абаба+.

29– Ши намайе харахадаал этигэбэш. Теэд намайе хараагүй аад, этигэһэн хүнүүд жаргалтай! – гэжэ Иисус тэрээндэ хэлэбэ+.

30Мүн баһа ондоошье Иисусай бүтээһэн олон тоото гайхамшаг дүлгэ тэмдэгүүдые тэрэнэй шабинарынь хараһан байна. Энээн тухай энэ ном соо бэшэгдэбэгүй+. 31Теэд Иисус болбол Бурханай табисуурта, Бурханай Хүбүүн гэжэ таанарай этигэхын түлөө, Иисуста этигэдэгэйнгээ ашаар амиды ябахынтнай түлөө энэ бүхы юумэн бэшэгдэбэ гээшэ+.

21

Долоон шабинарынь Иисустай уулзаба

21^1Энээнэй удаа Тибериада нуурай[*] хажууда байһан шабинартаа Иисус дахин өөрыгөө үзүүлбэ. Энэ ушар иигээд болоһон байна+. 2Симон Петр, Эхир гэжэ ара нэрэтэй Фома, Галилейн Канаһаа гарбалтай Натанаил, Зэбэдэйн хүбүүд, Иисусай ондоо хоёр шабинар бултадаа сугларба+.

3– Би загаһа барихаяа ошохомни, – гэжэ Симон Петр тэдэндэ хэлээ.

– Бидэшье шамтай ошолсохомнай, – гэжэ бэшэниинь хэлэбэ.

Тэдэнэр онгосодо һуугаад, нуураар тамарба, теэд тэрэ һүни нэгэшье загаһа барибагүй. 4Үүр сайжа эхилхэдэ Иисус нуурай эрьедэ зогсожо байба. Теэд шабинарынь Иисусые танибагүй+.

5– Хүбүүд, загаһа бариба гүт? – гэжэ Иисус тэдэнһээ асууба.

– Баряагүйбди, – гэжэ тэдэнь харюусаба+.

6– Губшуураа онгосынгоо баруун тээнь хаягты, тиигээ һаа, барихат, – гэбэ Иисус.

Тэдэнь гүльмэеэ хаяба, тиихэдэнь гүльмэ соонь татажа гаргахын аргагүй олон загаһа орошоод байба+.

7– Энэ Дээдын Эзэн байна! – гэжэ Иисусай дуратай шабинь Петрто хэлэбэ.

Энэ Дээдын Эзэн байна гэжэ дуулахадаа, Симон Петр гадар хубсаһаа үмдөөд, уһа руу һүрэбэ. Энээнэй түрүүн Симон Петр загаһа барихаяа гадар хубсаһаа тайлаад байгаа+. 8Нүгөөдэ шабинарынь загаһатай гүльмэеэ хойноһоо шэрээд, онгосоороо эрье тээшэ тамарба. Нуурайнь эрье холо бэшэ һэн – зуугаад тухай метртэ байгаа. 9Уһанай эрьедэ гарахадаа, носожо байһан улаан сог, дээрэнь загаһа, хажуудань хилээмэ байхые шабинарынь хараба.

10– Мүнөө бариһан загаһанһаа үшөө нэгэ хэдые асарагты, – гэжэ Иисус тэдэндэ хэлэбэ.

11Симон Петр уһанай эрьедэ гараад, гүльмэеэ татажа гаргаба, тэндэнь зуун табин гурбан томо гэгшын загаһа дүүрэн ороод байба. Тиимэ олон загаһа ороод байбашье, гүльмэнь таһарбагүй.

12– Үглөөнэй хоол барихаяа һуугты, – гэбэ Иисус.

Ши хэн гээшэбши гэжэ тэрээнһээ асуухаяа шабинарай хэнииньшье зүрхэлбэгүй. Энэмнай Дээдын Эзэн байна гэжэ тэдэнь мэдээ ха юм. 13Иисус хажуудань ерэжэ, хилээмэ абаад, тэдэндээ хубааба, мүн загаһа хубаажа үгэбэ. 14Амидырһанайнгаа һүүлдэ шабинартаа Иисусай гурбадахияа өөрыгөө үзүүлхэдэнь, тиимэ ушар болоо һэн+.

Иисус Петр хоёр

15Тэдэнэй эдеэлһэн хойно Иисус Симон Петрто хандан:

– Иоаннай хүбүүн Симон, ши намда эдэнһээ бүри ехээр дуратай гүш? – гэжэ асууба.

– Тиимэ даа, Дээдын Эзэн, шамда минии дуратайе ши мэдэнэ ха юмши, – гэжэ Петр харюусаба.

– Минии хурьгадые харууһалжа бай, – гэбэ Иисус. 16Тэрээнһээ хоёрдохиёо: – Иоаннай хүбүүн Симон, ши намда дуратай гүш? – гэжэ һураба.

– Тиимэ даа, Дээдын Эзэн, шамда минии дуратайе ши мэдэнэ ха юмши, – гэжэ Петр харюусаба.

– Минии хонидые харууһалжа бай+.

17Иисус тэрээнһээ гурбадахияа:

– Иоаннай хүбүүн Симон, ши намда дуратай гүш? – гэжэ һураба.

Намда дуратай гүш гэжэ Иисусай гурбадахияа һурахадань, Петрой досоо уйдхартай байба.

– Дээдын Эзэн, ши бултыень мэдэжэ байналши. Шамда минии дуратайе ши мэдэнэ ха юмши, – гэжэ Иисуста Петр харюусаба.

Иисус тэрээндэ:

– Минии хонидые харууһалжа бай. 18Шамда үнэн зүбые хэлэнэб: залуу ябахадаа бүһэеэ ши өөрөө бүһэлөөд, дуратай тээшээ ошодог байгааш. Харин үтэлхэдэшни гарыешни уяад, шинии ошохо дурагүй байһан газарта шамайе хүтэлөөд абаашаха, – гэжэ хэлэбэ.

19Иигээд хэлэхэдээ, Петр ямар үхэлөөр үхэжэ Бурханиие алдаршуулхаб гэжэ Иисус ойлгуулһан байгаа. Тиигээд:

– Минии хойноһоо дахаад яба! – гэжэ Петрто хэлэбэ+.

Иисус ба тэрэнэй дуратай шабинь

20Петрой гэдэргээ эрьеэд харахадань, Иисусай дуратай шаби Петрой арада ябаба. Һүүлшын үдэшэ хоол барижа байха үедэ эгээл тэрэ шабинь Иисусай сээжэдэ толгойгоо налаад һуужа байһанаа: «Дээдын Эзэн аа! Шамайе хэн барижа үгэхэеэ байнаб?» – гэжэ һураа бэлэй+. 21Петр тэрэ шабииень хараад, Иисусһаа:

– Дээдын Эзэн аа, энэмнай яахань гээшэб? – гэжэ һураба.

22– Һөөргөө бусажа ерэтэрни энэ шабиингаа амиды байхые хүсөөшье һаамни, шамда ямар хэрэг байнаб? Ши минии хойноһоо дахаад яба! – гэжэ Иисус хэлэбэ+.

23Тиимэл ушарһаа тэрэ шабинь үхэхэгүй гэһэн һураг бэшэнүүдэйнь дунда тараба. Теэд үхэхэгүй гэжэ Иисус хэлээгүй, харин: «Һөөргөө бусажа ерэтэрни энэ шабиингаа амиды байхые минии хүсөөшье һаамни, шамда ямар хэрэг байнаб?» – гэжэ хэлээ һэн.

24Тэрэл шабинь энээн тухай хөөрэһэн, эдэ бүгэдые бэшэһэн байна. Тэрэ шабиинь энэ гэршэ баримта үнэн зүб юм гэжэ бидэ мэдэнэбди+.

25Иисус үшөөшье олон хэрэгүүдые бүтээһэн байна. Хэрбээ эдэ бүгэдыень тодорхойгоор бэшээ һаа, тиимэ олон номууд бүхы дэлхэйдэшье багтахагүй һэн гэжэ һананаб+.

* Грек хэлэнһээ «Логос» гэһэн ойлгосо бидэ «Үгэ» гэжэ оршуулнабди. Энэ ойлгосо хадаа хүнэй хэлэһэн үгэһөө гадна, хүнэй ухаанда болбосоржо байһан ухаан бодол, али юумэнэй удха, теэдшье бодожо үзэхэ арга шадабари тэмдэглэдэг. Бурханай мүнхэ Үгэ болбол тэрэнэй Сэсэн ухаан, оюун бодол болон үгэ мүн. Тэрэ Үгын ашаар Бурхан юртэмсэ дэлхэйе бүтээгээ. Тэрэ Үгэ хүн бэе бэелжэ түрөө. Тэрэ болбол Иисус Христос, Бурханай Хүбүүн, өөрөө Бурхан мүн, тиин Эсэгэ Бурхан Нангин Һүлдэ хоёртой нэгэн хамта юм.

* Моисей болбол барлагууд байһан еврей зониие Египедһээ гаргажа, тэдэндэ Бурханай Хуули дамжуулжа үгэһэн еврей зоной хүтэлбэрилэгшэ болоно.

* Христос (грек үгэ, еврей хэлэн дээрэ «Машиах») – «түрхигдэһэн» гэһэн удхатай. Урдандаа еврейнүүд хаан, санаарта ба лүндэншын нэрэ хүндэдэ хүртэһэн хүниие миро гэжэ нэрэтэй тусхай ургамалай шүүһээр түрхидэг бэлэй. Энэнь иимэ ажал ябуулгада Бурханай үршөөл үгтэбэ гэһые гэршэлдэг байгаа. Бурханһаа эльгээгдэһэн арад зоной Абарагшые, үнинэй хүлеэгдэһэн Хааниие энэ үгөөр нэрлэдэг болонхой.

* Левидүүд болбол Бурхан Һүмэдэ ажал хэгшэ хүнүүд болоно.

* Фарисейнүүд болбол еврей шажанай шухала гурбан бүлгэмэй нэгэн болоно. Фарисейнүүд Моисейн Хуулиин бүхы зүйлнүүдые тодорхойгоор гүйсэдхэхые баадхажа, тэрээнһээ гадна, энэ Хуулиин бүхы зүйлнүүдые ажабайдалай элдэб ушарнуудта хэрэглэхэ талаар нарин нягта бэлэдхэл хэжэ байгаа.

* Паасха болбол Египедһээ гараһан үдэрэй дурасхалда хабар бүхэн тэмдэглэгдэдэг еврейнүүдэй ехэ һайндэр мүн.

* Еврей ба грек хэлэн дээрэ «һалхин» ба «һүлдэ» гэһэн ойлгосонууд нэгэ үгөөр, «үлеэхэ» ба «амилха» гэһэн ойлгосонууд баһа нэгэ үгөөр тэмдэглэгдэдэг.

* Моисейн еврей зонтой Египедһээ гаража сүл губяар ябахадань, харгы замай хүндэһөө боложо, арад зон Моисей ба Бурхан хоёрые зэмэлэн гэмэрэлдэбэ. Тиихэдэнь Бурхан тэдэн тээшэ олон хорото могойнуудые эльгээбэ. Могойдо хадхуулжа, олон хүнүүд үхөө. Хүн зон өөһэдынгөө гэмые һүүлдэ мэдэржэ, Моисейдэ ерэжэ гуйба: «Маанадһаа могойнуудые зайлуулхыень Бурханиие гуйгыш!» Моисейн Бурханда зальбархадань, Бурхан иимэ харюу үгөө: «Зэдээр могой бүтээжэ, ута модондо үлгөөд, тэрэнэй өөдэнь үргэ. Хорото могойдо хадхуулһан хэн нэгэн энэ зэд могойе харабал, амиды үлэхэ». Баран хэлэһээрнь лэ бүтэбэ.

* Энэ хэһэг зарим эхэ бэшэгүүдтэ үгы байдаг.

* Еврейнүүдэй Хуули субботые амаралтын үдэр гэжэ тоолоно. Нангин Бэшэг соо иигэжэ бэшэгдэнхэй: Бурхан зургаан үдэрэй туршада бүхы юртэмсэ дэлхэйе ургамал амитадтайнь, хүнүүдтэйнь зохёон бүтээнэ, долоодохи үдэртэнь бүхы хэрэгүүдһээ амарна. Долоон хоногой долоодохи үдэрые Бурханда зорюулха тухай захяа заабари – Моисейн Хуулиин эгээл шухала захяа заабаринуудай нэгэн болоно. Иисус энэ захяа заабариие болюулаагүй, гэбэшье үршөөл хайратай байхань субботын захяа заабариие нарин нягтаар гүйсэдхэһөө бүри шухала гэжэ харуулаа.

* Динари – римэй мүнгэн, хүлһэншэ хүдэлмэришэнэй нэгэ үдэрэй салин болодог байгаа.

* Ман (еврей үгэ) – еврей зоной сүл губяар ябахадаа ехээр үлдэжэ, Бурхан Моисей хоёрые зэмэлэн гэмэрэлдэхэдэ, Бурхан тэнгэриһээ хүүрхэй сагаан юумэ эльгээбэ. Еврейнүүд тэрэниие хилээмэнэй орондо эдижэ, «ман» гэжэ нэрлэһэн байна.

* Зарим нэгэн урданай бэшэгүүдтэ энэ хэһэг үгы байдаг, нүгөө заримандань ондоо газарта дайралдадаг.

* Эдэ үгэнүүдээр Хуушан Хэлсээндэ Бурхан өөрыгөө элирүүлнэ. Эдэнь Иисус Эсэгэ Бурхантай нэгэн хамта байхые баталан харуулна. Жэшээнь, энэ найруулга саашадаа 8:28; 8:58; 13:19; 18:5 бүлэгүүд соо дайралдана.

* Энээн тухай бүри тодорхойгоор һүүлдэ хэлэгдэхэ (12:1–8 харагты).

* «Сионой басаган» гэхэдээ Иерусалим тухай хэлэгдэнэ, юундэб гэбэл, Иерусалим хото Сион хада дээрэ оршоно.

* Римэйхинэй Кайафые ахамад санаартаар томилжо табихын урда тээнь ахамад санаартын үүргэ Анна гүйсэдхэжэ байгаа, тиин һолигдоһонойгоо һүүлээршье тэрэ хүн зоной дунда ахамад санаартын нэрэ хүндэтэй ябаа.

* Иудейдэ дүүрэн эрхэтэй Римэй засаглагша.

* Гушан гурбан килограммай тухай.

* Ондоогоор Галилейн далай гэжэ нэрлэгдэдэг.

+ 1:1 Гэршэлгэ 19:13, Иоанн 20:28, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:20, Филиппынхидтэ 2:6

+ 1:3 1 Коринф 8:6, Колоссынхидтэ 1:16, Евр 1:2

+ 1:4 Иоанн 5:26, Иоанн 11:25, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:2, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:11, Иоанн 8:12, Иоанн 9:5, Иоанн 12:46

+ 1:6 Мат 3:1, Марк 1:4, Лука 1:80, Лука 3:2

+ 1:7 Иоанн 3:26, Иоанн 5:33, Иоанн 10:41, Иоанн 20:31, Элшэнэрэй 19:4

+ 1:9 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:9

+ 1:11 Иоанн 5:43

+ 1:12 Мат 5:9, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:1, Римэйхиндэ 8:14

+ 1:13 Иоанн 3:3, Яковай хандалга 1:18

+ 1:14 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:2, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:7, Тимофейдэ 1-дэхи 3:16, Евр 2:14

+ 1:15 Мат 3:11

+ 1:17 Иоанн 7:19, Иоанн 14:6

+ 1:18 Иоанн 6:46, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:12, Колоссынхидтэ 1:15, Тимофейдэ 1-дэхи 6:16

• 1:19 Мат 3:1-12, Марк 1:2-8, Лука 3:15-17
+ 1:20 Элшэнэрэй 13:25
+ 1:21 Мат 17:12-13, Лука 1:17,

+ 1:29 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:19, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:2, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:10

+ 1:31 Лука 1:17
+ 1:32 Мат 3:16, Марк 1:10, Лука 3:22
+ 1:33 Элшэнэрэй 1:5
+ 1:35 Мат 11:2, Марк 2:18, Лука 11:1
+ 1:36 Иоанн 1:29
+ 1:38 Иоанн 18:4, Иоанн 18:7
+ 1:40 Мат 4:18-20, Марк 1:16-20, Лука 5:2-11
+ 1:41 Иоанн 4:25

+ 1:42 Мат 16:18, Марк 3:16, Галадуудта 1:18, 1 Коринф 1:12

+ 1:44 Иоанн 12:21

+ 1:45 Иоанн 21:2, Лука 24:27, Мат 2:23, Лука 2:39

+ 1:47 Римэйхиндэ 9:6
+ 1:49 Мат 27:11, Мат 27:42, Иоанн 11:27
+ 2:1 Иоанн 4:46, Иоанн 21:2

+ 2:4 Марк 14:41, Иоанн 7:6, Иоанн 7:30, Иоанн 8:20, Иоанн 13:1

+ 2:6 Иоанн 3:25

+ 2:12 Марк 3:31, Марк 6:3, Иоанн 7:3, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19

• 2:13 Мат 21:12-13, Марк 11:15-17, Лука 19:45-46

+ 2:13 Иоанн 6:4, Иоанн 11:55
+ 2:16 Лука 2:49
+ 2:18 Иоанн 4:48, Иоанн 6:30, 1 Коринф 1:22

+ 2:19 Марк 8:31, Марк 14:58, Марк 15:29, Иоанн 10:18

+ 2:22 Лука 24:8, Иоанн 12:16
+ 2:23 Иоанн 11:45
+ 3:1 Иоанн 7:50, Иоанн 19:39

+ 3:5 Марк 16:16, Элшэнэрэй 2:38, Мат 5:20, 1 Коринф 15:50

+ 3:13 Иоанн 6:38, 1 Коринф 15:47, Эфесэйхиндэ 4:9

+ 3:14 Иоанн 8:28, Иоанн 12:32

+ 3:16 Римэйхиндэ 5:8, Эфесэйхиндэ 2:4, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:10

+ 3:17 Иоанн 8:15, Иоанн 12:47
+ 3:18 Марк 16:16
+ 3:19 Иоанн 1:4, Иоанн 8:12, Иоанн 7:7
+ 3:20 Эфесэйхиндэ 5:13
+ 3:22 Иоанн 4:1-2
+ 3:24 Мат 11:2, Марк 6:17-18, Лука 3:19-20
+ 3:25 Иоанн 2:6
+ 3:26 Иоанн 1:7, Иоанн 5:33
+ 3:27 1 Коринф 4:7
+ 3:28 Марк 1:2, Иоанн 1:20

+ 3:29 Мат 9:15, Мат 25:1-13, Гэршэлгэ 19:7, Гэршэлгэ 21:2, Мат 9:15, Марк 2:19

+ 3:33 Иоанн 8:26

+ 3:35 Мат 3:17, Мат 17:5, Иоанн 5:20

+ 3:36 Иоанн 5:24, Иоанн 6:40, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:12-13

+ 4:2 Иоанн 3:22
+ 4:3 Иоанн 2:11-12
+ 4:4 Лука 9:52-53
+ 4:14 Иоанн 7:38
+ 4:19 Иоанн 9:20
+ 4:22 Элшэнэрэй 13:23, Римэйхиндэ 3:1-2
+ 4:23 Римэйхиндэ 8:15, Эфесэйхиндэ 6:18,
+ 4:24 2 Коринф 3:17
+ 4:25 Иоанн 1:41, Мат 11:2,
+ 4:26 Иоанн 9:37

+ 4:34 Иоанн 5:30, Иоанн 6:38, Иоанн 9:4, Иоанн 14:31

+ 4:35 Мат 9:38, Лука 10:2

+ 4:36 1 Коринф 3:6-9

+ 4:42 Иоанн 1:29, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:14

+ 4:44 Мат 13:57, Марк 6:4, Лука 4:24
+ 4:45 Иоанн 2:23
+ 4:46 Иоанн 2:1, Иоанн 21:2, Иоанн 2:12
+ 4:48 Иоанн 2:18, Иоанн 6:30, 1 Коринф 1:22

+ 4:53 Мат 8:13, Элшэнэрэй 16:34, Элшэнэрэй 18:8

+ 4:54 Иоанн 2:11
+ 5:8 Мат 9:6-7, Марк 2:11, Лука 5:24
+ 5:16 Иоанн 15:20
+ 5:18 Иоанн 7:1, Филиппынхидтэ 2:6

+ 5:20 Мат 3:17, Мат 17:5, Иоанн 3:35, Иоанн 10:17, Иоанн 15:9, Иоанн 17:26

+ 5:21 Римэйхиндэ 8:11, 1 Коринф 15:45

+ 5:22 Иоанн 17:2, Элшэнэрэй 10:42

+ 5:23 Мат 10:40, Лука 10:16, Иоанн 13:20, Иоанн 15:23

+ 5:24 Иоанн 3:36, Иоанн 6:40, Иоанн 20:31, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:9-13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:14

+ 5:25 Мат 27:52-53, Эфесэйхиндэ 2:1, Эфесэйхиндэ 2:5

+ 5:26 Иоанн 1:4, Иоанн 11:25, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:2, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:11

+ 5:28 Иоанн 11:25, Иоанн 11:43
+ 5:30 Марк 14:36, Иоанн 6:38, Иоанн 8:16
+ 5:31 Иоанн 8:13
+ 5:33 Иоанн 1:7, Иоанн 3:26, Иоанн 10:41
+ 5:35 Мат 5:16, Пётрой 2-дохи хандалга 1:19

+ 5:36 Иоанн 8:18, Иоанн 10:25, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:9

+ 5:39 Лука 24:27

+ 5:41 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:6

+ 5:43 Иоанн 10:25, Иоанн 12:12, Иоанн 1:11, Иоанн 3:11-12

+ 5:44 Иоанн 12:43

• 6:1 Мат 14:13-21, Марк 6:30-44, Лука 9:10-17

+ 6:4 Иоанн 2:13, Иоанн 11:55
+ 6:5 Иоанн 1:44,
+ 6:8 Иоанн 1:40, Иоанн 1:44
+ 6:11 Мат 15:36
+ 6:14 Мат 11:2-3, Иоанн 4:25, Иоанн 11:27
• 6:16 Мат 14:22-27, Марк 6:45-52
+ 6:29 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:23

+ 6:30 Мат 12:38, Иоанн 2:18, Иоанн 4:48, 1 Коринф 1:22

+ 6:34 Иоанн 4:15
+ 6:35 Иоанн 4:14, Иоанн 7:37
+ 6:37 Иоанн 17:6

+ 6:38 Иоанн 3:13, 1 Коринф 15:47, Марк 14:36, Иоанн 5:30

+ 6:39 Мат 18:14, Иоанн 10:28-29

+ 6:40 Иоанн 3:35, Иоанн 5:24, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:12-13

+ 6:42 Мат 13:55
+ 6:44 Иоанн 12:32
+ 6:46 Мат 11:27, Иоанн 1:18
+ 6:51 Иоанн 3:13, Мат 26:26-28

+ 6:53 Марк 14:22-24, 1 Коринф 10:16, 1 Коринф 11:27

+ 6:56 Иоанн 15:4-5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:24

+ 6:62 Марк 16:19, Лука 24:51, Элшэнэрэй 1:9
+ 6:63 2 Коринф 3:6
+ 6:64 Иоанн 13:11
+ 6:69 Марк 1:24
+ 6:70 Иоанн 13:2, Иоанн 13:27
+ 6:71 Иоанн 18:2-3
+ 7:1 Иоанн 5:18, Иоанн 8:37, Иоанн 11:53

+ 7:3 Марк 3:31, Марк 6:3, Иоанн 2:12, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19

+ 7:6 Марк 14:41, Иоанн 2:4, Иоанн 8:20, Иоанн 13:1

+ 7:7 Иоанн 15:18, Иоанн 3:19
+ 7:13 Иоанн 19:38
+ 7:16 Иоанн 8:28, Иоанн 12:49, Иоанн 14:10
+ 7:18 Иоанн 5:41, Иоанн 8:50
+ 7:19 Иоанн 1:17
+ 7:20 Марк 3:22, Иоанн 8:48, Иоанн 10:20
+ 7:23 Мат 12:2, Иоанн 5:16
+ 7:24 Иоанн 8:15
+ 7:27 Иоанн 8:14, Иоанн 9:29, Иоанн 19:9
+ 7:29 Мат 11:27, Иоанн 8:55

+ 7:30 Иоанн 10:39, Марк 14:41, Иоанн 2:4, Иоанн 7:6, Иоанн 8:20, Иоанн 13:1

+ 7:31 Иоанн 8:30
+ 7:33 Марк 14:7, Иоанн 14:19, Иоанн 16:5
+ 7:34 Иоанн 8:21-22, Иоанн 13:33

+ 7:37 Мат 11:28, Мат 5:6, Иоанн 4:14, Иоанн 6:35

+ 7:39 Элшэнэрэй 2:4
+ 7:40 Иоанн 1:21
+ 7:42 Мат 2:1, Лука 2:4-7
+ 7:43 Иоанн 9:16, Иоанн 10:19
+ 7:48 1 Коринф 1:20, 1 Коринф 2:8
+ 7:50 Иоанн 3:1, Иоанн 19:39
+ 8:6 Лука 11:54, Лука 20:20
+ 8:7 Римэйхиндэ 2:1, Римэйхиндэ 2:22
+ 8:11 Иоанн 5:14

+ 8:12 Лука 2:30, Иоанн 1:4, Иоанн 1:9, Иоанн 12:35

+ 8:13 Иоанн 5:31
+ 8:14 Иоанн 13:3, Иоанн 16:28, Иоанн 7:27
+ 8:15 Иоанн 3:17, Иоанн 7:24, Иоанн 12:47
+ 8:16 Иоанн 5:30, Иоанн 16:32

+ 8:18 Иоанн 5:36, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:9

+ 8:19 Мат 11:27, Иоанн 16:3

+ 8:20 Марк 14:41, Иоанн 2:4, Иоанн 7:6, Иоанн 13:1

+ 8:21 Иоанн 7:34-35, Иоанн 13:33

+ 8:23 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:5, Иоанн 17:14

+ 8:26 Иоанн 15:15, Иоанн 3:33

+ 8:28 Иоанн 3:14, Иоанн 12:32, Иоанн 5:30, Иоанн 7:16

+ 8:29 Иоанн 4:34, Иоанн 6:38

+ 8:30 Иоанн 7:31

+ 8:32 Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Римэйхиндэ 6:18, 1 Коринф 7:22, 2 Коринф 3:17, Галадуудта 5:1

+ 8:33 Мат 3:9

+ 8:34 Пётрой 2-дохи хандалга 2:19, Римэйхиндэ 6:16-20, Тидтэ 3:3

+ 8:35 Галадуудта 4:30
+ 8:37 Иоанн 5:18, Иоанн 7:1, Иоанн 11:53
+ 8:39 Лука 19:9

+ 8:44 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:10, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:12, 2 Коринф 11:3, Гэршэлгэ 12:9

+ 8:48 Марк 3:22, Иоанн 7:20
+ 8:49 Иоанн 5:23
+ 8:50 Иоанн 5:41, Иоанн 7:18
+ 8:51 Иоанн 5:24, Иоанн 11:26

+ 8:54 Евр 5:5, Иоанн 17:1, Элшэнэрэй 3:13, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17

+ 8:55 Иоанн 7:28-29
+ 8:56 Мат 13:17, Лука 17:22
+ 8:59 Иоанн 10:31
+ 9:4 Иоанн 4:34, Иоанн 11:9, Иоанн 12:35
+ 9:5 Иоанн 1:4, Иоанн 8:12, Иоанн 12:46
+ 9:6 Марк 7:33, Марк 8:23
+ 9:7 Лука 13:4
+ 9:14 Иоанн 5:9
+ 9:16 Иоанн 7:43, Иоанн 10:19
+ 9:17 Иоанн 4:19, Иоанн 6:14
+ 9:22 Иоанн 7:13, Иоанн 12:42, Иоанн 16:2
+ 9:29 Иоанн 7:27, Иоанн 8:14
+ 9:37 Иоанн 4:26
+ 9:40 Римэйхиндэ 2:19
+ 9:41 Иоанн 15:22, Яковай хандалга 4:17
+ 10:6 Марк 6:52, Марк 8:17

+ 10:11 Евр 13:20, Иоанн 15:13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:16

+ 10:12 Мат 7:15, Элшэнэрэй 20:29
+ 10:15 Мат 11:27
+ 10:16 Иоанн 11:52, Лука 12:32
+ 10:17 Мат 3:17, Иоанн 5:20
+ 10:18 Иоанн 2:19
+ 10:19 Иоанн 7:43, Иоанн 9:16
+ 10:20 Марк 3:22, Иоанн 7:20, Иоанн 8:48,
+ 10:23 Элшэнэрэй 3:11, Элшэнэрэй 5:12
+ 10:24 Мат 26:63, Иоанн 1:24-25, Иоанн 1:41
+ 10:25 Иоанн 5:36
+ 10:28 Иоанн 3:16, Иоанн 17:12
+ 10:30 Иоанн 17:11
+ 10:31 Иоанн 8:59
+ 10:33 Мат 9:3
+ 10:36 Иоанн 3:17, Марк 2:7, Марк 14:64
+ 10:38 Иоанн 14:10
+ 10:39 Лука 4:30, Иоанн 7:30
+ 10:40 Иоанн 1:28
+ 10:41 Иоанн 1:7, Иоанн 3:26, Иоанн 5:33
+ 10:42 Иоанн 7:31
+ 11:1 Лука 10:38-39
+ 11:2 Иоанн 12:3
+ 11:8 Иоанн 8:59, Иоанн 10:31
+ 11:9 Иоанн 9:4, Иоанн 12:35
+ 11:11 Мат 9:24, Марк 5:39,

+ 11:16 Мат 10:3, Марк 3:18, Лука 6:15, Иоанн 14:5, Иоанн 20:24, Иоанн 21:2, Элшэнэрэй 1:13, Иоанн 13:37

+ 11:24 Лука 14:14, Иоанн 5:29, Иоанн 6:39

+ 11:25 Иоанн 1:4, Иоанн 5:26, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:2, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:11

+ 11:26 Иоанн 5:24, Иоанн 8:51

+ 11:27 Мат 11:2, Иоанн 1:49, Мат 16:16, Марк 8:29

+ 11:35 Лука 19:41
+ 11:37 Иоанн 9:6-7
+ 11:38 Мат 27:60
+ 11:41 Иоанн 17:1
+ 11:42 Иоанн 3:17
+ 11:43 Иоанн 5:28
+ 11:44 Иоанн 5:28
• 11:45 Мат 26:1-5, Марк 14:1-22, Лука 22:1-2
+ 11:45 Иоанн 2:23
+ 11:50 Иоанн 18:14
+ 11:51 Марк 10:45

+ 11:52 Иоанн 10:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:2

+ 11:53 Марк 14:1, Иоанн 5:18, Иоанн 7:1, Иоанн 8:37

+ 11:55 Иоанн 2:13, Иоанн 6:4,
+ 11:57 Иоанн 7:11
• 12:1 Мат 26:6-13, Марк 14:3-9, Лука 7:36-50

+ 12:1 Иоанн 11:55, Мат 21:17, Иоанн 11:1, Иоанн 11:18

+ 12:2 Лука 10:38
+ 12:3 Иоанн 11:2
+ 12:6 Иоанн 13:29
+ 12:9 Иоанн 11:44

• 12:12 Мат 21:4-9, Марк 11:7-10, Лука 19:35-38

+ 12:15 Мат 21:4-5
+ 12:16 Иоанн 2:22
+ 12:19 Иоанн 11:47-48
+ 12:21 Иоанн 1:44
+ 12:23 Иоанн 2:4, Иоанн 17:1
+ 12:24 1 Коринф 15:36
+ 12:25 Мат 10:39, Лука 14:26
+ 12:27 Марк 14:34, Иоанн 13:21
+ 12:28 Марк 1:11, Марк 9:7
+ 12:29 Элшэнэрэй 23:9
+ 12:30 Иоанн 11:42

+ 12:31 Иоанн 16:11, 2 Коринф 4:4, Колоссынхидтэ 2:15

+ 12:32 Иоанн 3:14, Иоанн 8:28, Иоанн 6:44

+ 12:33 Иоанн 18:32

+ 12:35 Иоанн 1:4, Иоанн 8:12, Эфесэйхиндэ 5:8, Иоанн 9:4, Иоанн 11:9, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:6

+ 12:36 Лука 16:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:5

+ 12:38 Римэйхиндэ 10:16

+ 12:40 Мат 13:15, Марк 4:12, Элшэнэрэй 28:27

+ 12:42 Иоанн 3:1, Иоанн 9:22, Иоанн 16:2
+ 12:43 Иоанн 5:44
+ 12:44 Мат 10:40, Иоанн 13:20, Иоанн 14:1
+ 12:45 Иоанн 14:9
+ 12:46 Иоанн 1:4, Иоанн 8:12, Иоанн 9:5
+ 12:47 Иоанн 3:17, Иоанн 4:42, Иоанн 8:15

+ 13:1 Иоанн 12:1, Марк 14:41, Иоанн 2:4, Иоанн 7:6, Иоанн 8:20

+ 13:2 Иоанн 6:70

+ 13:3 Мат 11:27, Иоанн 17:2, Иоанн 8:14, Иоанн 16:28

+ 13:5 Мат 20:28, Лука 22:27

+ 13:8 1 Коринф 6:11, Эфесэйхиндэ 5:26, Тидтэ 3:5, Евр 10:22

+ 13:10 Иоанн 15:3

+ 13:11 Иоанн 6:64, Иоанн 18:2

+ 13:13 Мат 7:22, Мат 23:8, Лука 6:46, Филиппынхидтэ 2:11

+ 13:14 Тимофейдэ 1-дэхи 5:10
+ 13:15 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:21
+ 13:16 Лука 6:40, Иоанн 15:20

+ 13:17 Мат 24:46, Лука 11:28, Яковай хандалга 1:22, Римэйхиндэ 2:13

• 13:18 Мат 26:21-25, Марк 14:18-21, Лука 22:21-23

+ 13:18 Иоанн 6:70,
+ 13:19 Марк 13:23, Иоанн 14:29, Иоанн 16:4
+ 13:20 Мат 10:40, Лука 10:16, Иоанн 12:44
+ 13:21 Марк 14:34, Иоанн 12:27

+ 13:23 Иоанн 19:26, Иоанн 20:2, Иоанн 21:7, Иоанн 21:20

+ 13:29 Иоанн 12:6
+ 13:31 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:11
+ 13:32 Иоанн 17:1, Иоанн 17:5
+ 13:33 Иоанн 7:34, Иоанн 8:21

+ 13:34 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:7-8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:11, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:5, Иоанн 15:12

• 13:36 Мат 26:31-35, Марк 14:27-31, Лука 22:31-34

+ 13:37 Иоанн 11:16, Иоанн 21:19
+ 13:38 Иоанн 18:27
+ 14:1 Иоанн 12:44

+ 14:3 Иоанн 14:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:17

+ 14:5 Иоанн 11:16
+ 14:6 Иоанн 1:17, Иоанн 11:25, Евр 10:20
+ 14:8 Иоанн 1:43, Иоанн 12:21
+ 14:9 Иоанн 12:45
+ 14:10 Иоанн 10:38
+ 14:11 Иоанн 5:36
+ 14:12 Иоанн 8:14, Иоанн 13:3, Иоанн 16:28

+ 14:14 Мат 7:7-8, Марк 11:24, Иоанн 15:16, Иоанн 16:23, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:22

+ 14:15 Мат 28:20, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:3, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:6, Римэйхиндэ 13:10

+ 14:16 Иоанн 15:26, Иоанн 16:13
+ 14:17 1 Коринф 2:14, Элшэнэрэй 2:4
+ 14:19 Иоанн 7:33
+ 14:21 Иоанн 16:27
+ 14:22 Лука 6:16, Элшэнэрэй 1:13
+ 14:23 Гэршэлгэ 3:20

+ 14:26 Иоанн 15:26, Иоанн 16:13, 1 Коринф 2:10, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:20, Лука 24:49

+ 14:27 Филиппынхидтэ 4:7, Колоссынхидтэ 3:15

+ 14:28 Иоанн 14:1-2, 1 Коринф 11:3, 1 Коринф 15:24

+ 14:29 Марк 13:23, Иоанн 13:19
+ 14:30 Иоанн 12:31, Эфесэйхиндэ 2:2
+ 15:2 Мат 3:10, Мат 7:19
+ 15:3 Иоанн 13:10
+ 15:4 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:6

+ 15:5 Римэйхиндэ 11:17, Иоанн 6:56, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:24, Марк 4:20

+ 15:6 Мат 13:42
+ 15:7 Иоанн 14:14
+ 15:9 Мат 3:17, Иоанн 5:20

+ 15:11 Иоанн 3:29, Иоанн 16:24, Иоанн 17:13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:4, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:12

+ 15:12 Иоанн 13:34

+ 15:13 Иоанн 10:11, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:16, Римэйхиндэ 5:7-8, Эфесэйхиндэ 5:2

+ 15:14 Марк 3:35

+ 15:15 Иоанн 3:32, Иоанн 8:26

+ 15:16 Мат 7:7-8, Марк 11:24, Иоанн 14:14, Иоанн 16:23

+ 15:17 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:7, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:11, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:5

+ 15:18 Марк 13:13, Иоанн 7:7, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:13

+ 15:19 Иоанн 8:23, Иоанн 17:14

+ 15:20 Мат 10:24, Лука 6:40, Иоанн 13:16, Иоанн 5:16, 1 Коринф 4:12, 2 Коринф 4:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:15, Тимофейдэ 2-дохи 3:12

+ 15:22 Иоанн 9:41
+ 15:23 Иоанн 5:23
+ 15:24 Иоанн 7:31, Иоанн 10:37

+ 15:26 Иоанн 14:17, Иоанн 16:13, Элшэнэрэй 5:32, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:6-8

+ 15:27 Лука 24:48, Иоанн 19:35, Элшэнэрэй 1:8

+ 16:2 Иоанн 9:22, Иоанн 12:42, Элшэнэрэй 8:1, Элшэнэрэй 9:1, Элшэнэрэй 26:9

+ 16:3 Иоанн 18:19
+ 16:4 Марк 13:23, Иоанн 13:19, Иоанн 14:29
+ 16:5 Иоанн 7:33, Иоанн 14:12
+ 16:7 Иоанн 15:26
+ 16:9 Иоанн 8:24
+ 16:11 Иоанн 12:31, Колоссынхидтэ 2:15

+ 16:13 Иоанн 14:17, Иоанн 15:26, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:20, 1 Коринф 2:10

+ 16:15 Иоанн 17:10
+ 16:16 Иоанн 7:33
+ 16:20 Мат 9:15
+ 16:22 2 Коринф 6:10

+ 16:23 Мат 7:7-8, Марк 11:24, Иоанн 14:14, Иоанн 15:16

+ 16:24 Иоанн 3:29, Иоанн 15:11, Иоанн 17:13, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:12

+ 16:25 Марк 8:32
+ 16:27 Иоанн 14:21
+ 16:28 Иоанн 8:14, Иоанн 13:3
+ 16:30 Иоанн 2:24-25
+ 16:32 Мат 26:31, Марк 14:27, Иоанн 8:16

+ 16:33 Иоанн 14:27, Колоссынхидтэ 3:15, Римэйхиндэ 8:37, Гэршэлгэ 3:21

+ 17:1 Иоанн 11:41, Иоанн 2:4, Иоанн 12:23, Иоанн 8:54, Иоанн 13:32

+ 17:2 Мат 28:18, Иоанн 5:22, Иоанн 13:3
+ 17:5 Иоанн 1:1-2
+ 17:8 Иоанн 6:69
+ 17:9 Лука 22:32
+ 17:10 Иоанн 16:15,
+ 17:11 Иоанн 10:30

+ 17:12 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:3, Иоанн 13:2, Иоанн 10:28

+ 17:13 Иоанн 3:29, Иоанн 15:11, Иоанн 16:24, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:12

+ 17:14 Иоанн 8:23, Иоанн 15:19
+ 17:15 Мат 6:13
+ 17:18 Иоанн 20:21
+ 17:22 Римэйхиндэ 8:30
+ 17:24 Иоанн 14:3
+ 17:25 Иоанн 8:55, Иоанн 10:15
+ 17:26 Мат 3:17, Иоанн 5:20

• 18:1 Мат 26:47-56, Марк 14:43-50, Лука 22:47-53

+ 18:1 Мат 26:36
+ 18:2 Лука 22:39
+ 18:3 Элшэнэрэй 1:16
+ 18:4 Иоанн 13:1, Иоанн 1:38, Иоанн 20:15
+ 18:9 Иоанн 17:12
+ 18:10 Лука 22:38
+ 18:11 Марк 10:38, Марк 14:36

• 18:12 Мат 26:57-58, Марк 14:53-54, Лука 22:54

+ 18:13 Лука 3:2, Элшэнэрэй 4:6

+ 18:14 Иоанн 11:50

• 18:16 Мат 26:69-70, Марк 14:66-68, Лука 22:55-57

• 18:19 Мат 26:59-66, Марк 14:55-64, Лука 22:66-71

+ 18:20 Иоанн 7:26
+ 18:22 Элшэнэрэй 23:2, Элшэнэрэй 23:4
+ 18:26 Иоанн 18:10

+ 18:27 Мат 26:64, Марк 14:72, Лука 22:60, Иоанн 13:38

• 18:28 Мат 27:1-2, Мат 27:11-14, Марк 15:1-5, Лука 23:1-5

+ 18:28 Элшэнэрэй 10:28,

+ 18:29 Лука 3:1, Лука 13:1, Элшэнэрэй 3:13, Элшэнэрэй 4:27, Тимофейдэ 1-дэхи 6:13

+ 18:32 Марк 10:33, Иоанн 12:33
+ 18:33 Мат 2:2
+ 18:36 Иоанн 8:23, Иоанн 17:14

+ 18:37 Иоанн 3:11, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:6

+ 18:38 Лука 23:41, Евр 4:15

+ 18:39 Марк 15:6-7

• 19:1 Мат 27:15-31, Марк 15:6-20, Лука 23:13-25

+ 19:4 Лука 23:41, Евр 4:15
+ 19:7 Иоанн 10:36,
+ 19:9 Элшэнэрэй 8:32-33
+ 19:11 Иоанн 18:2, Иоанн 18:14
+ 19:12 Элшэнэрэй 3:13

• 19:17 Мат 27:32-44, Марк 15:21-32, Лука 23:26-43

+ 19:20 Евр 13:12
+ 19:25 Лука 24:18, Лука 8:2
+ 19:26 Иоанн 13:23

• 19:28 Мат 27:45-56, Марк 15:33-41, Лука 23:44-49

+ 19:34 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:6

+ 19:35 Иоанн 15:27, Элшэнэрэй 1:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:1-3, Гэршэлгэ 1:2

+ 19:36 Мат 1:23, Мат 21:4, Мат 26:56

• 19:38 Мат 27:57-61, Марк 15:42-47, Лука 23:50-56

+ 19:38 Иоанн 7:13
+ 19:39 Иоанн 3:1, Иоанн 7:50, Мат 2:11
+ 19:40 Иоанн 11:44
• 20:1 Мат 28:1-10, Марк 16:1-8, Лука 24:1-12
+ 20:1 Лука 8:2
+ 20:2 Иоанн 13:23
+ 20:9 Лука 24:27
• 20:11 Марк 16:9-11
+ 20:12 Лука 24:4, Элшэнэрэй 1:10
+ 20:14 Лука 24:16, Лука 24:31, Иоанн 21:4
+ 20:15 Иоанн 1:38, Иоанн 18:4
+ 20:17 Мат 28:10, Римэйхиндэ 8:29, Евр 2:11

• 20:19 Мат 28:16-20, Марк 16:14-18, Лука 24:36-49

+ 20:21 Иоанн 17:18
+ 20:23 Мат 16:19, Мат 18:18
+ 20:24 Иоанн 11:16

+ 20:28 Иоанн 1:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:20, Филиппынхидтэ 2:6

+ 20:29 Марк 15:32, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:8

+ 20:30 Иоанн 21:25

+ 20:31 Мат 14:33, Лука 1:35, Иоанн 1:7, Элшэнэрэй 19:4, Иоанн 3:14-15, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:13

+ 21:1 Иоанн 6:1

+ 21:2 Иоанн 11:16, Иоанн 14:5, Иоанн 20:24, Иоанн 1:45, Иоанн 2:1, Мат 4:21, Лука 5:10

+ 21:4 Лука 24:16, Лука 24:31, Иоанн 20:14
+ 21:5 Лука 24:41
+ 21:6 Лука 5:4
+ 21:7 Иоанн 13:23
+ 21:14 Иоанн 20:19, Иоанн 20:26

+ 21:16 Элшэнэрэй 20:28, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:1

+ 21:19 Иоанн 13:37, Пётрой 2-дохи хандалга 1:14

+ 21:20 Иоанн 13:23, Иоанн 13:25

+ 21:22 Мат 16:27, Марк 9:1

+ 21:24 Иоанн 15:27, Иоаннай 3-дахи хандалга 1:12

+ 21:25 Иоанн 20:30

Элшэнэрэй Бүтээһэн Хэрэгүүд

Элшэнэрэй Бүтээһэн Хэрэгүүд

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

1

Элшэнэрэй бүтээһэн хэрэгүүд

11-2Хүндэтэ Феофил! Иисусай хэрэгүүдээ бүтээжэ эхилһэн сагһаа тэнгэри өөдэ дэгдэхэ саг хүрэтэрөө юу хэжэ, юундэ хүнүүдые һургажа байһан тухайнь би түрүүшынгээ ном соо бэшээ һэнби. Тэнгэри өөдэ дэгдэхынгээ урда тээ Иисус Нангин Һүлдын хүсөөр шэлэжэ абаһан элшэнэртээ захяа үгэһэн юм+. 3Хэрээһэндэ хадагдажа зоболон эдлэһэнэйнгээ удаа дүшэн хоногой туршада тэрэ өөрынгөө амиды байһые баталан, элшэнэртээ оло дахин ерэдэг бэлэй. Элшэнэрынь тэрэниие харадаг, тиихэдэ Иисус тэдэндээ Бурханай хаан орон тухай хөөрэдэг байгаа+. 4Нэгэтэ элшэнэрээрээ хамта байхадаа, Иисус тэдэнэртээ:

– Иерусалимдаа байгты. Минии түрүүн хэлэһэнээр таанадта Эсэгымни үгэхэб гэжэ найдуулһан юумые хүлеэжэ байгты+. 5Иоанн уһаар арюудхадаг байгаа, харин таанад Нангин Һүлдөөр мэнэ гэһээр арюудхадаг болохот, – гэжэ захяа һэн+.

Иисусай дэгдэһэн тухай

6Элшэнэр суглараад байхадаа, Иисуста хандан:

– Дээдын Эзэн, ши тиихэдээ Израилиин хаан орониие сүлөөлжэ, захирха эрхыень бусаахашни гү? – гэбэ+.

7– Таанарта Эсэгын эрхэ мэдэлээр тогтоогдоһон саг болзорой ерэхые мэдэхэ хэрэггүй+. 8Гэбэшье Нангин Һүлдын танай дээрэ буухада, таанад хүсэтэй боложо, Иерусалимай, бүхы Иудейн болон Самариин нютагуудһаа эхилээд, газарай заха хизаар хүрэтэр минии гэршэнүүд болохот, – гэжэ тэрэнь харюусаба+.

9Эдэ үгэнүүдээ хэлэһээр Иисус элшэнэрэйнгээ хаража байтар тэнгэри өөдэ дэгдэжэ захалба, тииһээр үүлэндэ халхалуулба+.

10Тэрэнэй дэгдэхые хаража, тэнгэри өөдэ шэртэжэ байһан элшэнэрэй хажууда сагаан хубсаһатай хоёр хүн гэнтэ бии болобо+.

11– Галилейнхид! Юугээ тэнгэри өөдэ шэртэн зогсоо хүмта? Тэнгэри өөдэ таанадһаа үргэгдэжэ абтаһан Иисус танай хараһаар байтар тэнгэридэ дэгдэһэндээл тон адляар бусажа ерэхэ, – гэжэ тэдэ хоёр хэлэбэ+.

Матвийе һунгаһан тухай

12Тиигээд тэдэ элшэнэр хотоһоо нэгэ модоной газарта оршодог Элеон хадаһаа буужа, Иерусалимдаа бусаба. 13Гэртээ ерэжэ, өөһэдынгөө байрладаг дээдэ дабхарай таһалгада тэдэ ошобод. Тэдэ элшэнэрэй нэрэнүүдынь Пётр, Иоанн, Яков, Андрей, Филипп, Фома, Варфоломей, Матвей, Алфейн хүбүүн Яков, Симон Зелот, Яковай хүбүүн Иуда болоно+. 14Тэдэнэр Иисусай эхэ Мариятай, тэрэнэй аха дүүнэртэй болон бусад эхэнэрнүүдтэй хамта сугларжа, һанал сэдьхэлээрээ нэгэдэн, ходо зальбардаг байгаа+.

15Хэдэн хоногой удаа зуун хорёод һүзэглэгшэдэй суглараад байхада Пётр өөдөө бодожо хэлэбэ:

16– Аха дүүнэрни, аа! Иудын хуби заяан тухай Нангин Һүлдын Давидаар уридшалан хэлүүлһэн Нангин Бэшэгэй мүрнүүд үнэн дээрээ бэелхэ ёһотой байгаа. Иисусые бэдэрһэн зондо Иуда байһан газарыень заажа үгөө+. 17Иуда бидэнтэй хамта Бурханда алба хэхээр һунгагдаһан хадаа бидэнэй нэгэн байһан юм+.

18(Тэрэ хүн өөрынгөө хара хэрэгээр олоһон мүнгөөрөө газар худалдажа абаа. Тиигээд тэндээ толгойгоо сохин унажа, ехээр гэмтээ: гүзээниинь хахаржа, бүхы гэдэһэ доторынь гарашаба. 19Энээн тухай бүхы Иерусалимай хүн зон дуулажа, тэрэ газарые өөрынгөө хэлэн дээрэ «Акелдама» гэжэ нэрлээ һэн, тэрэнь «Шуһата газар» гэһэн удхатай үгэ байгаа.)+

20Энээн тухай «Бурханай дуунуудай ном» соо:

«Тэрэнэй гэр байра хооһорхонь болтогой,
тэндэ хэншье байрлахагүйнь болтогой», – гэжэ бэшэгдэнхэй.

Үшөө ондоо газарта:

«Тэрэнэй орондо ондоо хүн алба хэхэнь болтогой», – гэжэ бэшээтэй байдаг.

21-22Тиимэһээ Иудые ондоо хүн һэлгэхэ ёһотой. Тэрэ хүн Иоаннай уһаар арюудхахаһаа эхилээд, Иисусай тэнгэри өөдэ дэгдэһэн саг хүрэтэр үргэлжэ маанадтай хамта Дээдын Эзэн Иисусые дахажа ябаһан хүнүүдэй нэгэн, тэрэнэй амидыралгын гэршэнэрэй нэгэн байха ёһотой+.

23Юст гэжэ ара нэрэтэй Иосиф (тэрэниие баһа Баршабба гэжэ нэрлэдэг һэн) ба Матвий хоёрые һунгаха гэһэн дурадхал оробо+.

24-25– Дээдын Эзэн, аа! Ши хүнүүдэй һанал бодолые мэдэнэш. Тиимэһээ байха ёһотой газартаа ошохо гэжэ алба хэхэеэ болиһон Иудын орондо алба хэжэ, элшэн болохыень эдэ хоёрой хэниие шэлэжэ абаһанаа бидэндэ харуулыш, – гэжэ суглараашад зальбарба+.

26Жээрэб татахадань, Матвийда тудаа. Тиин Матвий арбан нэгэн элшэнэрээр хамтаран, арбан хоёрдохи элшэн болобо.

2

Нангин Һүлдын бууһан тухай

2^1Тэдэнэр булта нэгэ газарта Табидахи үдэрэй һайндэртэ сугларба+. 2Гэнтэ шанга һалхин бууһандал мэтэ ехэ шууяан тэнгэриһээ дуулдаад, элшэнэрэй байһан гэрые тэрэ шууяан дүүргэбэ. 3Элшэнэр галай дүлэн мэтэ юумэнэй сасаржа байхые хараһан байна. Тэдэ дүлэнүүд хубааралдан, хүн бүхэнэйнь дээрэ тогтошобо+. 4Тиин тэдэнэр булта Нангин Һүлдөөр дүүрэн, Һүлдын хүсөөр элдэб хэлэнүүд дээрэ дуугаралдаба+.

5Тэрэ үедэ Иерусалим хотодо дэлхэйн элдэб орон нютагуудһаа Бурханда шүтэдэг еврейнүүд ерээд байгаа. 6Тэдэ булта шууяа дуулаад, олоороо сугларжа, нютагайнгаа хэлэн дээрэ тэдэнэй дуугархые дуулахадаа сошолдобод.

7– Энэ дуугаржа байһан хүнүүд булта Галилейнхид бэшэ аал? – гэжэ тэдэ гайхан ханан байжа бэе бэеһээ һурабад, – 8Тиихэдээ манай түрэл нютагуудай аялга дээрэ дуугаржа байхыень бидэ яагаад дуулана гээшэбибди? Бидэнэй дунда 9Парфиин, Мидиин, Эламай, Месопотамиин, Иудейн, Каппадокиин, Понтын, Асиин, 10Фригиин, Памфилиин, Египедэй болон Киреней хотын хажуудахи Ливиин оршон тойронхи нютагуудһаа, Римһээ уг гарбалтай 11еврейнүүд болон бусад арадай дундаһаа еврейнүүдэй шажанда оруулагдаһан зон, кридүүд болон арабууд бии. Тиигээд Бурханай агууехэ хэрэгүүд тухай нютагаймнай хэлэнүүд дээрэ тэдэ хүнүүдэй дуугаржа байхые дууланабди!+

12Гайхалаа баран:

– Энэ юун болоно гээшэб? – гэжэ ором дүрэмыень оложо ядаһан тэдэнэр бэе бэеһээ һуража байбад.

13Харин нүгөөдүүлынь тэдэниие наада барин:

– Ай, эдэ һогтоо байна! – гэлдэбэ+.

14Тиигээд Пётр нүгөө арбан нэгэн элшэнэртэйгээ хамта бодожо, сугларааша зондо хандан, шангаар айладхаба:

– Иудейнүүд, аа! Иерусалимынхид, аа! Хэлэһыемни шагнагты даа. 15Эдэ хүнүүдые һогтуу гэжэ дэмы һананат. Мүнөө үглөөнэй юһэн лэ саг боложо байна. 16Эндэ боложо байһан бүхы юумэн тухай Иоиль лүндэншэн уридшалан иигэжэ хэлээ һэн:

17«Иимэл юумэн һүүлшын үдэрнүүдтэ болохо
гэжэ Бурхан хэлэнэ:
Һүлдөөрөө хүн бүхэниие нэбтэрүүлхэб,
Хүбүүд, басагадтнай лүндэн буулгажа эхилхэ,
Залуушуултнай үзэгдэл үзэжэ захалха,
Үбгэд хүгшэдтнай зүүдэ зүүдэлхэ.

18Өөрынгөө зарасанарые, эрэшүүлые, эхэнэрнүүдые

Тэрэ үдэр би Һүлдөөрөө нэбтэрүүлхэб,
Тиин тэдэ лүндэн буулгаха.
19Дээдэхи огторгойдо юрэ бусын үзэгдэлнүүдые,
Доодохи газар түбидэ гайхамшагта тэмдэгүүдые:
Шуһа, гал дүлэ, бөөн хара утаа үзүүлхэб+.
20Дээдын Эзэнэй агууехэ алдарта үдэрэй
ерэхын урда тээ
наран балартаха,
һара шуһан улаан болохо+.
21Дээдын Эзэнэй нэрэ дурдаһан
хүн бүхэн абарагдаха»+.

22Израилиин зон, намайе шагнагты! Бурхан Назаредэй Иисусаар агууехэ хэрэгүүдые, гайхамшагта үзэгдэлнүүдые ба тэмдэгүүдые бүтээлгэн, тэрэниие эльгээһэн тухайгаа таанадта гэршэлһэн байна. Эдэ бүхэн танай дунда ушараа. Тиимэһээ таанад өөһэдөө энээн тухай мэдэнэт+. 23Бурханай үни баталһан түсэбэй ёһоор танай гарта үгтэһэн Иисусые таанад хуули эбдэгшэдэй гараар хэрээһэндэ хадажа алаат+. 24Гэбэшье Бурхан тэрэниие үхэлэй зоболонһоо аршалан амидыруулаа, юундэб гэхэдэ, үхэл тэрэниие һабартаа барижа шадахагүй байгаа бшуу+. 25Давид тэрээн тухай иигэжэ хэлэнэ:

«Би Дээдын Эзэниие үргэлжэ урдаа харагша һэнби:

Минии айжа һүрдэхэгүйн тула
Тэрэ баруун таладамни байдаг.
26-27Тиимэһээ зүрхэ сэдьхэлни баяраар халяа,
Хэлэ амамни дорюун болоо,
Махабад бэемни хүсэл найдалаар дүүрээд байна,
Юундэб гэхэдэ, ши һүнэһэ һүлдыемни
үхэлэй орондо орхихогүйш,
Өөрынгөө шударгы Зарасые
агы нүхэндэ гутаажа үмхирүүлхэгүйш.
28Ажамидарха зам ши намда харуулааш,
Өөрынгөө хажууда байлгажа,
Ши баяр баясхаланда намайгаа хүртөөхэш»+.

29Аха дүүнэрни! Таанадта сэхэ хэлэһүүб: манай үбгэ эсэгэ Давид наһа бараад хүдөөлүүлэнхэй, тэрэнэй хүдөөлүүлһэн агы нүхэн мүнөө болотор хэбээрээ байдаг+. 30Давидай хаан шэрээдэ үри һадаһыень һуулгахаб гэжэ Бурханай үгэһэн тангаригые Давид лүндэншэ байһан дээрэһээ мэдэжэ байгаа. 31Тиимэһээ Бурханай юу хэхые мэдэжэ байгаад, Бурханай табисууртын амидырха тухай тэрэ иигэжэ хэлээ:

Бурхан һүнэһэ һүлдыень үхэлэй орондо орхёогүй,

Тэрэнэй махабад бэе агы нүхэндэ гутажа үмхирөөгүй.

32Бурхан Иисусые амидыруулаа, тиин бидэ булта энэ ушарай гэршэнэр болонобди. 33Иисус Эсэгынгээ баруун талада дэгдүүлэн, найдуулһан Нангин Һүлдэдэнь хүртэбэ, тиигээд тэрэ Һүлдөөрөө бидэниие нэбтэрүүлээ. Мүнөө таанад энээниие харанат, дууланат+. 34-35Давид өөрөө тэнгэри өөдэ дэгдээгүйшье һаа, иигэжэ дуулгаа:

«Хүлэйшни ула доро дайсадыешни оруултарни
Минии баруун талада һуу гэжэ
Дээдын Эзэн минии Эзэндэ хэлээ»+.

36Тиимэ ушарһаа таанадай саазалһан Иисусые Бурхан өөрөө Дээдын Эзэн болон Бурханай табисуурта болгожо табяа. Израилиин бүхы зон, энээниие хадуужа абагты.

37Иимэ юумэ дуулаһан хүнүүд зүрхэеэ доһолгон:

– Аха дүүнэр аа, бидэ яаха болоо гээшэбибди? – гэжэ Пётрһоо, мүн бусадшье элшэнэрһээ һураба+.

38– Нүгэл хэхэеэ болигты. Нүгэлыетнай Бурханай хүлисэхын тула хүн бүхэнтнай Иисус Христосой нэрэ алдараар уһаар арюудхуулаг. Тиихэдээ таанад Бурханай үршөөһэн Нангин Һүлдэдэ хүртэхэт+. 39Таниие, танай хүүгэдые болон Дээдын Эзэнэй, манай Бурханай өөртөө уряалһан, холууршье байһан хүн бүхэниие, Бурхан найдуулһан байгаа, – гэжэ Пётр тэдээндэ харюусаба+.

40Мүн ондоошье олон үгэнүүдээр Пётр тэдэниие һэргылэн идхаба:

– Энэ забхай ябадалтан дээрэ бууха Бурханай хэһээлтэһээ яажа бэеэ абархаяа бодогты.

41Пётрой үгэдэ этигэһэн хүнүүд уһан арюудхалгада хүртэжэ, гурбан мянга тухай хүнөөр һүзэглэгшэдэй тоо нэмэгдэбэ. 42Тэдэ зон элшэнэрэй һургаал шагнадаг, бэе бэетэйгээ һайнаар харилсадаг, хамта хоол баридаг, зальбардаг бэлэй.

Һүзэглэгшэдэй амидарал

43Элшэнэр олон гайхамшагта хэрэгүүдые болон дүлгэ тэмдэгүүдые харуулжа байгаа. Тиимэһээ хүн бүхэн ехэтэ һүрдэжэ байгаа. 44Һүзэглэгшэд байһан юумээрээ хоорондоо хубаалдадаг, бэе бэедээ һайнаар хандадаг һэн+. 45Тэдэнэр зөөри зөөшэеэ худалдажа, хүн бүхэндэ хэрэглэхэ зэргээрнь юумэ хубаажа үгэдэг болоо. 46Тэдэнэр үдэр бүри һанал нэгэдэн Бурхан Һүмэдэ сугларжа, гэр бүхэндэ хамта хоол баридаг, баяр баясхалангаар дүүрэн, сэдьхэл һанаа тэнюун эдеэ хоолоо барижа, 47Бурханаа алдаршуулан, бүхы арад зондо һайшаагдажа байгаа. Тиин Дээдын Эзэн абарагдаһан зоной тоо үдэрһөө үдэртэ олошоруулжа байгаа.

3

Дохолон хүниие эдэгээбэ

3^1Нэгэтэ үдын гурбан сагта мүргэлэй болохоёо байхада Пётр Иоанн хоёр Бурхан Һүмэ руу ошожо ябаа. 2Бурхан Һүмын «Үзэсхэлэнтэ» гэгдэдэг хаалгын хажууда түрэхэһөөн дохолон хүниие үдэр бүри асаржа һуулгадаг байгаа. Тэрэ хүн Бурхан Һүмэ руу ерэһэн зонһоо юумэ гуйраншалдаг һэн+. 3Һүмэ руу орохоёо байһан Пётр Иоанн хоёрые хараһаар тэрэ дохолон хүн тэдээнһээ баһа юумэ гуйба. 4Үнөөхи хоёрынь тэрэниие шэртэжэ:

– Наашаа хара! – гэжэ тэрээндэ Пётр хэлэбэ.

5Үнөөхи гуйраншань юумэ үгэхэнь гэжэ горидон, тэдээн тээшэ хараба. 6Харин Пётр тэрээндэ:

– Алта мүнгэн намда үгы, гэбэшье намда байгаа юумээ би шамда үгэхэб. Бодоод яба гэжэ Назаредэй Иисус Христосой нэрэ алдараар захирнаб! – гээд хэлэбэ+.

7Пётр тэрэниие баруун гарһаань баряад, өөдөө бодоходонь туһалба. Тиихэдэ үнөөхи дохолон хүнэй хүлдэ хүсэ шадал орожо, тэрэ хүл дээрээ һуга харайн бодоод, ябажа эхилбэ+. 8Тиигээд тэрэ дэбхэрэн собхорон байжа, Бурханиие алдаршуулан, Бурхан Һүмэ руу Пётр Иоанн хоёртой хамта ябаад оробо+. 9Тэрэ хүнэй хүлөөрөө ябажа, Бурханиие алдаршуулжа байхые бүхы зон хараа бэлэй. 10Бурхан Һүмын «Үзэсхэлэнтэ» хаалгын хажууда һуудаг гуйранша энэ мүн байна гэжэ танихадаа, тэрээнтэй юунэй ушарһые ойлгоходоо, тэдэ зон ехэ гайхажа байба.

Пётр Бурхан һүмэ соо үгэ хэлэнэ

11Тэрэ хүнэй Пётр Иоанн хоёрһоо һалан һандангүй ябахада, ехээр гайхалдаһан зон Соломоной бахананууд гэгдэдэг газарта гүйлдэжэ ерээд, тэдэнэрые тойрошобо+. 12Пётр тэдэниие обёороод хэлэбэ:

– Израильшууд! Энээниие хараад яатараа гайхабат? Өөһэдынгөө хүсэ шадалаар, һүзэгөөрөө энэ хүниие бидэнэй ябадаг болгоһон мэтэ таанад юундэ бидэниие иитэрээ шэртэнэбта? 13Абраһам, Исаак, Яковай Бурхан, манай үбгэ эсэгэнэрэй Бурхан өөрынгөө зараса Иисусые алдаршуулаа. Таанад Иисуста урбаһан байнат, тэрэниие Пиладай сүлөөлэн табиха гэхэдэнь, таанад арсаһан байнат+. 14Бурханай хүнһөө, үнэн сэдьхэлтэнһээ арсажа, харин алууршые табиит гэжэ таанад гуйһан байгаат+. 15Таанадай Амидарал бүтээгшые алабашье, Бурхан тэрэниие амидыруулаа юм. Бидэ тэдэ үйлэ хэрэгүүдэй гэршэнэр гээшэбди. 16Таанадай һайн мэдэхэ, таниха дохолон хүниие Иисусай нэрэ алдарай хүсэн эдэгээгээ. Иимэ гайхалтай юумэн Иисусай нэрэ алдарта этигэһэнһээ болобо. Энэ хүн Иисуста этигэжэ, таанадай хараһаар байтар аргалагдаба.

17Гэбэшье, аха дүүнэрни, таанадай, танай захирагшадай үйлэдэһэн юумые мэдэхэгүй байһан дээрэһээл тэрэ буруу ябадал хээт гэжэ би мэдэнэб+. 18Бурханай табисуурта зоболон эдлэхэ гэжэ Бурханай лүндэншэдэй үнинэй уридшалан хэлэһэниинь бүтэбэ даа. 19Нүгэл шэбэлээ Бурханаар хүлисүүлхэ гэбэл, таанад нүгэл хэхэеэ болижо, Бурханда хандагты. 20Тиигээ һаа, Дээдын Эзэн таанадта Нангин Һүлдын хүсэ шадал олгохо. Дээдын Эзэн таанадта заяагдаһан Бурханай табисуурта – Иисусые эльгээхэ. 21Гэгээн лүндэншэдөөрөө үни гэхэдэ дамжуулан найдуулһан ёһоороо Бурханай бүхы юумые шэнэлүүлтэр Христос тэнгэридэ оршожо байха ёһотой+. 22«Намайе эльгээһэндэл адляар Дээдын Эзэн Бурхантнай өөһэдынтнай дундаһаа таанадта Лүндэншые эльгээхэ. Таанад тэрэнэй хэлэһэн үгэ бүхэниие дуулаха ёһотойт+. 23Тэрэ Лүндэншын үгэ дуулаагүй хүн арад зонһоо тусгаарлагдан һүнөөгдэхэ», – гэжэ Моисей хэлээ һэн. 24Самуил, мүн тэрэнэй удаадахи олон лүндэншэд энэ үдэрнүүд тухай уридшалан айладхаһан юм. 25Таанад лүндэншэдэй үри һадаһад мүн гээшэт, тиин танай үбгэ эсэгэнэрэй Бурхантай баталһан хэлсээндэ таанад баһа хабаатай болонот. «Шинии үри һадаһаар дамжан бүхы дэлхэйн арад зон үршөөл хайрада хүртэхэ», – гэжэ Бурхан Абраһамда хэлэһэн байна. 26Хүн бүхэнииетнай муу муухай хэрэгүүдһээ зайсуулжа, үршөөл хайрадаа хүртөөхын тула Бурхан зарасаяа амидыруулаад, тэрэнээ анха түрүүн таанадта эльгээгээ юм.

4

Пётр Иоанн хоёр Зүблэлэй гэшүүдэй урда

4^1Пётр Иоанн хоёрой иигэжэ хүн зонтой хөөрэлдэжэ байтар, тэдээндэ санаартан, Бурхан Һүмын харуулай дарга, үшөө саддукейнэр хүрэжэ ерэбэд+. 2Тэдэ элшэнэрэй хүн зониие һургажа, Иисусай жэшээ дээрэ үхэһэн хүнүүдэй амидырха тухай айладхажа байхада, ехэ дураа гутаба. 3Орой болошоод байһан хадань, тэдэ Пётр Иоанн хоёрые баряад, үглөө болотор түрмэдэ хаагаа+. 4Тиигээшье һаань, элшэнэрые шагнаһан хүнүүдэй олониинь тэдээндэ этигэжэ, һүзэглэгшэдэй тоо ниитэдээ табан мянга шахуу хүн болобо.

5Хойто үдэрынь иудейнүүдэй захирагшад, ахамадууд болон Хуули заадаг багшанар Иерусалимда сугларба. 6Тэндэ ахамад санаарта Анна, Кайафа, Иоанн, Александр мүн олон тоото түрүү санаартанай түрэлхид байлсаба+. 7Тэдэнэр Пётр Иоанн хоёрые урдаа байлгажа:

– Ямар хүсэ шадалаар, хэнэй нэрэ алдараар энэ хэрэг үйлэдэбэт? – гэжэ һураба+.

8Тиихэдэнь Пётр Нангин Һүлдөөр дүүрээд, тэдээндэ иигэжэ хэлэбэ:

– Захирагшад, ахамадууд, аа!+
9Үбшэн хүндэ һайн юумэ хэһэнэймнай түлөө, тэрэниие яажа аргалһан тухаймнай мүнөөдэр эндэ мүшхэбэ гүт+? 10Назаредэй Иисус Христосой нэрэ алдараар энэ хүн мүнөө элүүр мэндэ болоод, урдатнай зогсожо байна гэжэ таанад булта, бүхы Израилиин хүн зон мэдэжэ байгты. Таанар Иисус Христосые хэрээһэндэ хадаһан байгаат, харин Бурхан тэрэниие амидыруулаа һэн. 11Тэрэ болбол –

«таанадай, барилгашадай голоһон шулууниинь аад,
байрын түшэг тулгууринь болоо»+.

12Ондоо нэгэшье хүн таниие абархагүй, бидэниие абаржа шадаха ондоо хүниие энэ дэлхэйдэ Бурхан үгөөгүй юм+.

13Зоригтой дорюун Пётр Иоанн хоёрые эрдэм номгүй юрын хүнүүд байна гэжэ ойлгоходоо, Зүблэлэй гэшүүд түрүүн ехээр гайхалсажа, һүүлээрнь Иисустай ябаһан хүнүүд байна гэжэ ажаглан тэмдэглэбэд. 14Тэрэ хоёрой хажууда аргалһан хүнииень хараад, тэдэнэр хэлэхэ юумэеэ олобогүй+. 15Зүблэлэй гэшүүд элшэнэрые эндэһээ гарагты гэжэ захиран, хоорондоо зүблөө зарлаба.

16– Эдэ хүнүүдые бидэ яаха гээшэбибди? Иимэ гайхамшагта хэрэг эдэнэр бүтээгөө гэжэ бүхы Иерусалимай хүн зон ойлгоо, тиимэһээ бидэ бүтээһэн хэрэгыень буруушаажа яашье шадахагүйбди. 17Гэбэшье арад зоной дунда энэ бүхэн саашадаа тарахагүйн тула, Иисус тухай хүнүүдтэ дахин юумэ бү хэлэгты гэжэ тэдээндэ захирая, – гэлдэбэ.

18Тэдэнэр Пётр Иоанн хоёрые дахин дуудажа асараад, Иисусай нэрэ алдараар юумэ бү хэлэгты, һургаал бү номногты гэжэ элшэнэртэ захирба. 19Гэбэшье Пётр Иоанн хоёр:

– Таанадай үгэ Бурханай үгэһөө үлүү һайнаар дуулажа байгаа һаа, бидэ Бурханай урда зүб юумэ хэхэ гүбди? Өөһэдөө бодоод үзэгты даа+. 20Бидэ хараһан дуулаһан юумэн тухайгаа хөөрэнгүй байжа шадахагүйбди, – гэжэ харюусаба.

21Занаһан зааһанайнгаа удаа зүблөө зарлагшад элшэнэрые табиба. Болоһон үйлэ хэрэгэй түлөө бүхы зоной Бурханиие алдаршуулжа байхадань, элшэнэрые хэһээжэ шадахагүй байһанаа Зүблэлэй гэшүүд ойлгоо+. 22Гайхамшаг аргаар эдэгэһэн тэрэ хүн дүшэ гаран наһатай болоод байгаа бшуу.

Һүзэглэгшэдэй зальбарһан тухай

23Сүлөөдэ гараад, Пётр Иоанн хоёр өөһэдынхидтөө ерэжэ, түрүү санаартанай болон ахамадуудай хэлэһые хөөрэжэ үгэбэд. 24Хэлэһыень дуулахадаа, тэдэ булта шангаар Бурханда хандан зальбарба: «Дээдэ огторгой, газар дэлхэй, уһан далай мүн досоонь оршодог хамаг юумые Бүтээгшэ, Дээдын Эзэмнай, 25Ши, Нангин Һүлдын ашаар, зарасаараа, манай үбгэ эсэгэ Давидаар дамжуулан хэлээш:

Яагаад бусад арадууд үһөөрхөөб,
Яагаад хүн зон дэмы юумэ һанаашалааб?
26Газарай хаашуул, засаглагшад
хоорондоо үгэсэлдэн хэлсэжэ,
Дээдын Эзэнэй болон Бурханай табисууртын
урдаһаа эсэргүүсэн бодобо.

27Нээрээшье Ирод ба Понтий Пилат хоёр Израилиин арад зонтой болон бусад арадуудтай энэ хотодо үгэсэлдэн, шинии табисуурта, нангин Зарасын урдаһаа эбээ нэгэдхэбэ+. 28Шинии эрхэ засагаар, шинии хүсэлөөр урдань шиидэгдэһэн юумые тэдэнэр бэелүүлхэеэ хамтарба. 29Дээдын Эзэн, эдэнэй заналта дуулаад, Үгыешни айлтагүйгөөр номнохо арга мүнөө зарасанартаа олгыш даа+. 30Шинии нангин зараса Иисусай нэрэ алдараар хүнүүдые аршалан эдэгээжэ, гайхамшаг хэрэгүүдые болон тэмдэгүүдые үзүүлхымнай тула һүр хүсөө харуулыш даа». 31Иигэжэ зальбарһанайнь һүүлдэ сугларһан байрадань газар хүдэлжэ, тэдэнэр булта Нангин Һүлдөөр дүүрээд, Бурханай Үгэ айлтагүйгөөр номножо оробо+.

Һүзэглэгшэд зөөреэрөө хубаалсана

32Һүзэглэгшэд булта нэгэ һанал бодолтой байгаа. Тэдэнэй хэнииньшье хубита зөөри зөөшэеэ минии гэдэггүй һэн, харин байһан бүхы юумэеэ бэе бэетэйгээ хубаалсажа байдаг һэн+. 33Дээдын Эзэн Иисусай амидырһан тухай элшэнэрынь улам эршэтэйгээр гэршэлжэ байба, тиин Бурхан тэдэниие үршөөл хайрадаа элбэг дэлбэгээр хүртөөжэ байба. 34-35Тэдэнэй дунда юумээр дуталдаһан хүнүүд үгы һэн. Гэр байратай, газартай зон зөөри зөөшэеэ худалдажа, ороһон олзоёо элшэнэртэ асаржа үгэдэг һэн. Тиин элшэнэр тэрэ мүнгыень юумээр дуталдаһан хүнүүдтэ хубаажа үгэдэг бэлэй+. 36Жэшээлхэдэ, элшэнэрэй дунда Варнава гэһэн алдартай («һанаа амаруулагша» гэжэ оршуулагдана), Кипрһээ уг гарбалтай Иосиф гэдэг левит хүн,+
37өөрынгөө таряалан газарые худалдаад, мүнгыень элшэнэртэ асаржа үгөө һэн.

5

Анания Сапфира хоёр

5^1Анания гэжэ нэрэтэй нэгэ хүн Сапфира һамгатаяа хоюулан таряалан газараа худалдаад, 2хоорондоо зүбшэжэ, олзынгоо нэгэ хубииень өөртөө орхёод, үлэһыень элшэнэртэ асаржа үгэбэ. 3Пётр:

– Анания, таряалан газараа худалдаад, олоһон олзынгоо хубиие юундэ нюужа, Нангин Һүлдэдэ худалаар хэлээбши? – гэбэ. – Иихэдээ яатараа Сатана шинии зүрхые эзэлээ юм? 4Худалдахыншни урда тээ тэрэ таряалан газар шинии байгаа бэшэ гү? Тэрэ газараа худалдаһанайшье һүүлдэ мүнгэниинь баһа шинии мэдэлдэ байгаа бэшэ гү? Тиигэһэн хойно яагаад иимэ юумэ хэхэ гэһэн бодол өөрынгөө сэдьхэлдэ түрүүлбэш? Ши хүнүүдтэ худал юумэ хэлээ бэшэ, харин Бурханда худал юумэ хэлээ гээшэш.

5Эдэ үгэнүүдые дуулахадаа Анания амяа табин унаба. Болоһон ушар тухай дуулаһан хүнүүд бултадаа аргагүй ехээр айн һүрдэбэ. 6Һүзэглэгшэдэй залуушуул ерэжэ, тэрэ үхэһэн хүниие бүдөөр орёогоод, газаашань гаргажа хүдөөлүүлбэ. 7Юунэйшье болоһые мэдээгүй тэрэ хүнэй һамганиинь гурбан шахуу сагай үнгэрһэн хойно орожо ерээ. 8Тиин Пётр тэрээнһээ:

– Хэлыш даа, таанад таряалан газараа тэды мүнгөөр худалдаа гүт? – гэжэ һураба.

– Тиимэ, тэды мүнгөөр, – гэжэ тэрэ эхэнэр харюусаба.

9– Дээдын Эзэнэй Һүлдые та хоёр яагаад туршаха гэбэт? Нүхэрыешни хүдөөлүүлһэн хүнүүд үүдэндэ дүтэлнэ, тэдэ шамайешье абажа гаргаха, – гэжэ Пётр тэрэ эхэнэртэ хэлэбэ.

10Тэрэ эхэнэрынь удангүй хүлдэнь унажа, амяа табиба. Газааһаа ороһон залуу һүзэглэгшэд тэрэнэй наһа бараһые хараад, гэрһээ гаргаад, нүхэрэйнь хажууда хүдөөлүүлбэ. 11Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэйхин бултадаа, мүн энээн тухай дуулаһан бүхы хүнүүд аргагүй ехээр айн һүрдэбэ.

Гайхамшагта үзэгдэлнүүд ба дүлгэ тэмдэгүүд

12Элшэнэрэй гараар хүн зоной дунда олон гайхамшагта үзэгдэлнүүд болон дүлгэ тэмдэгүүд бүтээгдэдэг байгаа. Һүзэглэгшэд булта Соломоной бахананууд гэгдэг хушалтатай газарта һаналаа нэгэдүүлэн суглардаг һэн+. 13Бусад зон тэдэнээр нэгэдэхэеэ зүрхэлдэггүй байбашье, һүзэглэгшэдые ехэтэ хүндэлдэг һэн. 14Бүри олон эхэнэрнүүд, эрэшүүл Дээдын Эзэндэ этигэжэ, һүзэглэгшэдэй тоо олошоржол байба ха. 15Үнгэржэ ябаһан Пётрой һүүдэрэйньшье үбшэн хүн дээрэ тудахынь тула үбшэнтэниие дэбисхэртэйнь газаашань гаргажа табидаг байгаа+. 16Иерусалимай оршон тойронхи хотонуудһаа хүн зон олоороо үбшэн хүнүүдые, ада шүдхэртэ барюулһан зониие хүтэлжэ асардаг бэлэй. Тиин тэдэнь булта аргалуулан эдэгэшэдэг байгаа.

Элшэнэрэй зоболон

17Тиихэдэнь ахамад санаарта, мүн тэрээндэ хамаатай саддукей бүлэгэй хүнүүд хоро шараяа бусалаад,+
18элшэнэрые барижа, хотын түрмэдэ хааба+. 19Гэбэшье Дээдын Эзэнэй Эльгээмэл һүниндөө түрмын үүдэ нээжэ, элшэнэрые гаргаа бэлэй. Тиихэдээ тэрэ Эльгээмэл:+

20– Ябагты, Бурхан Һүмэ соо орожо, шэнэ Амидарал тухай бултыень хүн зондо хөөрэжэ үгэгты, – гэжэ хэлэбэ.

21Элшэнэр тэрэнэй үгэ дуулажа, эртэ үглөөгүүр Һүмэ соо ороод, хүн зониие һурган номнобо.

Ахамад санаарта өөрынгөө хүнүүдтэй ерээд, Зүблэлэй гэшүүдые болон Израилиин зоной бүхы ахамадуудые суглуулаад, элшэнэрые түрмэһөө абаад ерэхыень хүнүүдые эльгээбэ ха. 22Теэд албатан түрмэдэ ороод, хэнииешье олобогүй. Бусажа ерээд, тэдэ:

23– Бидэнэй ошоходо түрмын үүдэн бүхөөр шэбхэгдээтэй, хаалгын хажууда харуул табигданхай байгаа. Гэбэшье хаалга нээжэ ороходомнай досоонь хэншье үгы байгаа, – гэжэ мэдүүлбэ.

24Эдэ үгэнүүдые дуулаһан Бурхан Һүмын харуулай дарга болон түрүү санаартад юун болоһые ойлгожо ядан, гайхалдан гэлылдэбэд. 25Тэрэ үедэ хэншьеб орожо:

– Шагныт ээ, таанадай түрмэдэ хааһан хүнүүд мүнөө Бурхан Һүмэ дотор хүн зониие һурган номножо байна, – гэбэ.

26Тиихэдэнь Бурхан Һүмын харуулай дарга албатанаараа суг ошожо, арад зондо шулуудуулхаһаа айжа байгаад, хүсэ шадал хэрэглэнгүйгөөр элшэнэрые абажа ерэбэ+.

27Тэдэ элшэнэрые Зүблэлэй гэшүүдэй урда асаржа байлгаба. Ахамад санаарта тэдэнһээ:+

28– Иисусай нэрэ алдараар һурган номнохыетнай бидэ хорёо бэшэ һэн гүбди? Харин таанад өөһэдынгөө һургаалые бүхы Иерусалимаар номноод, үшөө Иисусай адхарһан шуһые манһаа нэхэхэ һанаатай байна гүт? – гэжэ һураба+.

29– Бидэ анха түрүүн хүнүүдэй бэшэ, харин Бурханай үгэ дуулаха ёһотойбди!+
30Таанадай модон хэрээһэндэ хадажа саазалһан Иисусые манай үбгэ эсэгэнэрэй Бурхан амидыруулаа юм. 31Израилиин хүн зоной нүгэл хэхэеэ болижо, нүгэлөө хүлисүүлхын тула Бурхан тэрэниие өөрынгөө баруун талада Ударидагша болон Абарагша болгон һуулгаа. 32Бидэнэр өөһэдөөшье, Нангин Һүлдэшье эдэ бүхэнэй гэршэнэрбди. Бурхан үгыень дууладаг хүн бүхэндэ Нангин Һүлдые үгэдэг юм, – гэжэ Пётр болон бусад элшэнэр харюусаба+.

33Зүблэлэй гэшүүд хэлэһыень дуулахадаа хиирэн гааража, элшэнэрые алаха гэбэ+. 34Тиихэдэ хүн зоной дунда ехэ хүндэтэй Хуули заадаг багша, Гамалиил гэжэ нэрэтэй фарисей хүн, Зүблэлэй гэшүүдэй урда зогсобо. Тэрэ элшэнэрые ойро зуура гаргахыень захирба,+
35тиигээд Зүблэлэй гэшүүдтэ хандаба:

– Израильшууд! Эдэ хүнүүдтэй юу хэхэ байһанаа түрүүн һайн бодожо үзэгты. 36Һаяар Февда гэжэ нэрэтэй нэгэ хүн тодороод, өөрыгөө агууехэ хүнби гэжэ нэрлэхэдэнь, тэрэниие дүрбэн зуугаад хүн дахаа бэлэй. Гэбэшье тэрэнэй алуулхада, дахалдагшадынь булта зугадан таража, юуншье үлөөгүй һэн. 37Һүүлдэнь, хүн зоной тоо бүридхэжэ байха үедэ, Галилейн Иуда бии боложо, өөрынгөө хойноһоо нилээд олон хүниие дахуулаа бэлэй. Тэрэнэй алуулхада, дахалдагшадынь булта таража хосороо һэн+. 38Тиимэһээ мүнөө би эдэ уладые орхигты гэжэ хэлэхэ байнаб! Эдэниие табигты! Хэрбээ тэдэнэй зорилго, үйлэ хэрэгынь хүнһөө эхитэй юм болбол, тэрэнь хосорон һалаха. 39Хэрбээ энэ зорилго, үйлэ хэрэгынь Бурханһаа байбал, таанад эдэ хүнүүдые зогсоожо шадахагүйт, харин Бурханай урдаһаа эсэргүүсэн тэмсэгшэд болохот! Зүблэлэй гэшүүд тэрэнэй үгые дуулаба. 40Тиигээд элшэнэрые дуудажа оруулаад, ташуурдаад, Иисусай нэрэ алдараар номнохыень хорёод табиба. 41Иисусай нэрэ алдарай түлөө иигэжэ доромжолуулан зобохонь зохистой гэжэ тоолоһон элшэнэр баяртайгаар Зүблэлэй суглаанһаа гаража ошобод+. 42Үдэр бүхэн Бурхан Һүмэдэ гү, али айлуудаар ябажа тэдэнэр Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлые номнодог байгаа.

6

Долоон туһалагшад

6^1Шабинарай тоо олошорон нэмэгдэхэ тэрэ үдэрнүүдтэ грек хэлэтэй еврейнүүд нютагайнгаа еврейнүүдтэ гэмэрэлдэбэ, юундэб гэхэдэ, үдэр бүхэн хубаагдадаг эдеэ хоол тэдэнэй бэлбэһэн эхэнэрнүүдтэ хүртэдэггүй байгаа+. 2Тиихэдэ арбан хоёр элшэнэр бүхы шабинараа суглуулжа хэлэбэ:

– Бурханай үгэ номнохоёо мартажа, эдеэ хоолой, алта мүнгэнэй асуудалнуудые шиидхэжэ байбалнай зохихогүй юм. 3Аха дүүнэр, Нангин Һүлдөөр дүүрэһэн, сэсэн ухаатай долоон эрэшүүлые өөһэдынгөө дундаһаа шэлэжэ абагты. Тиихэдэтнай бидэ энэ хэрэгые тэдэндэ даалгахабди,+
4харин өөһэдөө Бурханай үгэ номножо, зальбаран амидаржа байхабди.

5Энэ дурадхалые бүхы һүзэглэгшэд дэмжэжэ, этигэлтэй, Нангин Һүлдөөр дүүрэһэн Стефан, Филипп, Прохор, Никанор, Тимон, Пармениие, ондоо яһатануудай дундаһаа һүзэглэһэн Антиохой Николайе шэлэжэ абабад+. 6Тиигээд тэдэниие элшэнэрэй урда байлгахадань, элшэнэр зальбаржа, тэдэниие гараараа адислаба+.

7Бурханай үгэ хаа хаанагүй дэлгэрэн таража, Иерусалимда шабинарай тоо ехэ олошоржо байгаа. Тиихэдэ санаартанай дундаһаашье олон хүн этигэжэ байгаа бэлэй+.

Стефаниие бариба

8Бурханай үршөөл, хүсэ шадалда хүртэһэн Стефан арад зоной дунда гайхамшагта үзэгдэлнүүдые, дүлгэ тэмдэгүүдые бүтээжэ байгаа. 9«Сүлөөлэгшэд» гэгдэдэг мүргэлэй гэрэй Киреней, Александрийһаа уг гарбалтай хүнүүд, баһа Килики, Асиһаа уг гарбалтай хүнүүд Стефантай арсалдажа оробод. 10Гэбэшье Нангин Һүлдын болон сэсэн ухаанай хүсөөр Стефанай хэлэжэ байһан юумые буруушааха тэдэ аргагүй байгаа+. 11«Моисейе, Бурханиие доромжолһон үгэнүүдые Стефанай хэлэжэ байхые дуулаа һэмди», – гэжэ хэлэхыень хэдэн хүнүүдые тэдэ доохонуур тухирба+. 12Тиигэжэ тэдэ ахамадууд, Хуули заадаг багшанар олон хүнүүдые тэрээндэ эсэргүү һанаатай болгобо. Һүүлдэ тэдэ Стефанда добтолжо, тэрэниие баряад, Зүблэлэй гэшүүдтэ асарба. 13Тиигээд худал хуурмаг гэршэнэрые гаргажа:

– Энэ хүн манай гэгээн Һүмэ, Хуулиие үргэлжэ муудхажа байдаг+. 14Назаредэй Иисус манай Һүмэ һандаргажа, Моисейн бидэндэ дамжуулжа үгэһэн бүхы ёһо гурим хубилгаха гэжэ байхыень бидэ өөһэдөө дуулаа һэмди, – гэжэ хэлүүлбэ+.

15Зүблэлэй гэшүүдэй анхаралтайгаар Стефаниие шэртэхэдэнь, тэрэнэй шарай Бурханай Эльгээмэлэй шарайдал адляар үзэгдэбэ.

7

Стефанай Зүблэлэй гэшүүдтэ хэлэһэн үгэ

7^1– Энэ үнэхөөрөө тиимэ гү? – гэжэ ахамад санаарта Стефанһаа һураба.

2– Аха дүүнэрни, үбгэ эсэгэнэрни, намайе шагнагты! Манай үбгэн эсэгэ Абраһамай Харан хото нүүхын урда тээ, Месопотамида байхадань, алдарта Бурхан тэрээндэ ерэжэ, 3«Энэ орон нютагаа, түрэлхидөө орхижо, минии зааһан газар нютаг ошо» гэжэ хэлээ һэн. 4Тиихэдэнь тэрэ Халдейн орон нютагһаа гаража, Харанда нютагжаа. Эсэгынь наһа бараһан хойно Бурхан тэрэниие таанадай мүнөө ажаһуудаг газар дайда руу нүүлгэһэн байна. 5Гэбэшье тэрэ газар нютаг, тэрэ газар нютагай алхамшье газар эзэмдэжэ байхаарнь Бурхан Абраһамда үгөөгүй юм. Гэхэтэй сасуу тэрэ газар үгэхэб, удаань тэрэнэй, үри һадаһадайнь мэдэлдэ тэрэ газар орохо гэжэ Бурхан найдуулһан байгаа. Абраһамай үхибүүдгүй байха үедэ Бурхан тэрэниие тиигэжэ найдуулһан байна. 6«Шинии үри һадаһад хариин газарта нүүхэ, тэдэниие барлагууд болгоод, дүрбэн зуугаад жэлэй туршада дарлажа байха. 7Гэбэшье тэдэниие дарлажа байһан яһатаниие би хэһээхэб», – гэжэ Бурхан хэлээ юм. «Һүүлдэ тэрэ газарһаа гараад, энэ газарта ерээд, намда мүргэжэ байха», – гэжэ Бурхан баһа хэлээ юм. 8Абраһамтай хэлсэһэнэй баталан, Бурхан бэлгээ отолуулха заншал тогтообо. Абраһам Исаак хүбүүтэй болоходоо, наймадахи үдэртэнь тэрэнэйнгээ бэлгэ отолуулаа, Исаак Яковай бэлгэ отолуулаа, тиин Яков манай арбан хоёр үбгэ эсэгэнэрые отолуулһан байна.

9Үбгэ эсэгэнэрнай Иосифто атаархажа, тэрэниие барлаг болгон Египедтэ худалдаһан байгаа. Гэбэшье Бурхан тэрэниие орхёогүй, 10ямаршье гай аюулһаа абардаг байгаа. Тиигээд тэрээндэ сэсэн ухаа үршөөжэ, Египедэй хаанда һайшаалгаа. Тиимэһээ хаан Иосифые Египедэй болон бүхы хаанай ордоной эрхилэгшээр табяа һэн. 11Тэрэ үедэ Египет, Ханаан оронуудта ехэ гай зоболон асарһан үлэн хооһон байдал тохёолдобо. Манай үбгэ эсэгэнэртэшье эдихэ юумэ олдохоёо болёод байгаа. 12Египедтэ талха таряа байна гэжэ дуулахадаа, Яков манай үбгэ эсэгэнэрые тиишэнь түрүүшынхиеэ эльгээгээ һэн. 13Хоёрдохиёо ерэхэдэнь, Иосиф аха дүүнэртээ өөр тухайгаа сэхыень хэлээ, фараоншье тэрэнэй гэр бүлэ тухай мэдээ. 14Тиигээд Иосиф Яков эсэгэеэ, далан табан хүнһөө бүридэһэн гэр бүлэеэ уриһан захяа эльгээбэ. 15Урилга абаһан Яков Египет руу нүүгээ һэн. Тэндэ тэрэ өөрөөшье, манай үбгэ эсэгэнэршье наһа бараһан байна. 16Тэдэнэй шарилые Абраһамай мүнгөөр Емморой хүбүүдһээ Сихемдэ худалдажа абаһан агы нүхэн соо хүдөөлүүлээ бэлэй.

17Бурханай Абраһамда найдуулһан үгын хүсэлдэхэ сагай ойртожо байхада, манай яһатан Египедтэ тэнжэжэ, хүн зонойнь тоо олошоржо байгаа. 18Тиимэ байдал Иосифые мэдэхэгүй ондоо хаанай Египедэй хаан шэрээдэ һуутар үргэлжэлжэ байгаа. 19Тэрэ хаан манай арад зониие мэхэлдэг, шэрүүнээр дарладаг, үбгэ эсэгэнэрыемнай нарай үхибүүдээ гэрһээн гаргажа хаяхыень бааладаг һэн, тиин хаягдаһан үхибүүд үхэжэ хосордог һэн.

20Тэрэ үедэ сэбэр гоё Моисей хүбүүн түрөө һэн. Гурбан һара хүрэтэрнь тэрэниие эсэгынь гэртэ тэнжүүлээ+. 21Моисейе гэрһээн гаргажа орхиходонь, тэрэниие фараоной басаган үргэжэ абаад, өөрынгөө хүбүүндэл хүмүүжүүлээ. 22Моисей Египедэй эрдэм ухааниие бүгэдыень шудалжа, уран һайханаар үгэ хэлэдэг, шадамар бэрхэ ажалша хүн болоо һэн.

23Моисей дүшэ хүрөөд байхадаа, аха дүүнэрээ, Израилиин хүбүүдые харахаяа һанаба. 24Нэгэтэ египет хүнэй еврей хүниие доромжолон сохижо байхые хараад, тэрэ оролсожо, египет хүниие хэһээн алаба. 25Бурхан тэрэнэй гараар еврейнүүдтэ абарал үгэнэ гэжэ аха дүүнэрынь ойлгохо бэзэ гээд Моисей найдаһан байгаа. Зүгөөр тэдэнь ойлгобогүй. 26Хойто үдэрынь хоёр еврейнүүдэй өөһэд хоорондоо хэрэлдэжэ байхые тэрэ хараад, тэдэниие эбтэй болгохо һанаатайгаар: «Үгы, шагныт, таанад аха дүүнэр ха юмта! Юундэ бэе бэедээ муугаар хандана гээшэбта?», – гэбэ. 27Гэбэшье нэгэ шуһанайнгаа хүниие сохижо байһан нүгөөдэн хэрүүлхэн, Моисейе түлхеэд: «Хэн шамайе манай дээрэ ноён болгоо юм, зарга шиидхэгшээр табяа юм? 28Үсэгэлдэр египет хүниие алаһандаал адли намайе алахаяа һанаа гүш?» – гэжэ хэлэбэ. 29Моисей хэлэһыень дуулахадаа орон нютагһаа зугадажа, Мидидэ нютагжаба. Тэндээ хоёр хүбүүтэй болоо һэн.

30Дүшэн жэлэй үнгэрһэн хойно Синай хадын хаяада оршодог губида шатажа байһан үүргэнын гал соо Бурханай Эльгээмэл Моисейдэ ерэбэ. 31Иимэ юумэ хараад, Моисей ехээр гайхан, лаб харахаяа тэрээндэ дүтэлхэдэнь, Дээдын Эзэнэй абяан дуулдаба: 32«Би шинии үбгэ эсэгэнэрэй, Абраһамай, Исаагай, Яковай Бурханби». Моисей айн шэшэржэ, тэрээн тээшэ харахаяашье зүрхэлбэгүй. 33Дээдын Эзэн тэрээндэ: «Шинии зогсожо байһан газар арюун нангин газар гээшэ. Тиимэһээ ши гуталаа тайла. 34Арад зонойнгоо Египедтэ ехээр тулижа зобожо байхые би харааб, тэдэнэй гэнэн ёолохые дуулааб, тиимэһээ тэдэниие аршалан сүлөөлхын тула газар дэлхэйдэ буужа ерээб. Мүнөө ши яба, би шамайе Египет эльгээнэб», – гэжэ хэлэбэ.

35«Хэн шамайе манай дээрэ ноён болгоо юм, зарга шиидхэгшээр табяа юм?» гэжэ еврейнүүдтэ буруушаалгаһан эгээл тэрэ Моисейе Бурхан ударидагшаар болон абарагшаар томилон эльгээгээ юм. Шатажа байһан үүргэнын галда бии болоһон Бурханай Эльгээмэлэй гараар Бурхан тиимэ юумэ хээ. 36Египедэй газар нютагаар, Улаан далайн шадар, мүн сүл губяар дүшэн жэлэй туршада ябахадаа, тэрэ гайхамшагта хэрэгүүдые бүтээн, юрэ бусын дүлгэ тэмдэгүүдые харуулан, хүн зониие Египедһээ гаргаа бэлэй.

37Эгээл тэрэ Моисей израильшуудта: «Бурхан намайе эльгээһэндээл адляар таанадай аха дүүнэрэй дундаһаа таанадта Лүндэншые шэлэн эльгээхэ», – гэжэ хэлээ бэлэй+. 38Эгээл тэрэ Моисей израилиин арад зонтой сүл губида хамта байжа, өөртэйнь болон манай үбгэ эсэгэнэртэй Синай хада дээрэ хөөрэлдэһэн Бурханай Эльгээмэлтэй уулзажа, амиды үгэнүүдые хүлеэн абаад, бидэндэ дамжуулан үгөө бэлэй.

39Гэбэшье манай үбгэ эсэгэнэр тэрэнэй үгэ дуулаха дурагүй байгаа. Тэдэнэр Моисейе буруушаажа, Египет руугаа бусахые хүсэжэ байгаа. 40«Бидэниие дахуулжа ябаха бурхадые бүтээжэ үгыш даа. Бидэниие Египедһээ гаргаһан Моисейтэй юунэй тохёолдоһые бидэ мэдэнэгүйбди», – гэжэ тэдэнэр Аарондо хэлэбэд. 41Тиигээд тэдэнэр бухын дүрсэтэй онгон хээд, тэрээндээ үргэл үргэжэ, гараараа бүтээһэн юумэеэ хүндэлэн, найр зугаа найрлаба. 42Тиихэдэнь Бурхан тэдэниие буруу хаража, лүндэншэдэй номууд соо бэшэгдэһэн ёһоор огторгойн одо мүшэдтэ мүргэхэдэнь һаалта хээгүй:

«Израилиин арад зон!

Дүшэн жэлэй туршада сүл губида байхадаа,

Таанад амитадые гаргаад,
намда үргэл тахижа байгаа гүт?

43Молохой Майханиие болон Рефан-одон бурханиие

Бэедээ абажа ябаа бэшэ гүт?

Тэдэтнай таанадай мүргэжэ байһан онгонууд бэшэ гү?

Тиимэһээ би таанадые Вавилонһоо сааша сүлэн ябуулхаб».

44Сүл губида ябаһан манай үбгэ эсэгэнэр Гэршэлгын майхантай байгаа. Тэрэ майханиие Бурханай хэ гэхэдэ, Моисей харуулһан маягаарнь хэһэн байна+. 45Навинай Иисусай хүтэлбэри доро манай үбгэ эсэгэнэр энэ майханиие Бурханай намнажа гаргаһан ондоо үндэһэ яһатанай газар дайдада асараа бэлэй. Энэ майхан Давид хаанай үдэрнүүд хүрэтэр тэрэл газартаа байгаа. 46Бурхан Давидта дуратай һэн. Давид Яковай Бурханда мүргэлэй гэр бариха зүбшөөл Бурханһаа һураба. 47Гэбэшье тэрэ Бурханай гэр Соломон баряа юм.

48Теэд хүнүүдэй бариһан гэртэ Дээдын Бурхан ажаһуудаггүй. Лүндэншэ энээн тухай иигэжэ хэлэнэ:+

49«Огторгой тэнгэри – минии хаан шэрээ,
Газар дайда – хүлэймни гэшхэхэ
түшэг тулгуури мүн,
Ямар гэр таанад намда барихабта,

Минии амарха газар хаана байнаб гэжэ Дээдын Эзэн һураба.

50Эдэ бүгэдые би өөрөө бүтээгээ бэшэ гүб?»

51Бурханай һургаал дуулаха дурагүй, мэдэлдэнь байдаггүй зүрюу зон! Таанад өөһэдынгөө үбгэ эсэгэнэртэл адли Нангин Һүлдэдэ ходо эсэргүүсэнэт. 52Танай үбгэ эсэгэнэртнай лүндэншэдэй хэниие хашан мүрдөөгүйб? Үнэн сэдьхэлтэнэй ерэхэ тухай урда айладхаһан хүнүүдые тэдэ алаа, харин таанад мүнөө тэрэ Үнэн сэдьхэлтэндэ урбажа, тэрэниие алабат+. 53Бурханай Эльгээмэлнүүдээр дамжуулан таанадта үгтэһэн Хуули абаһан аад, тэрэнииень сахибагүйт+.

Стефаниие шулуудана

54Эдэ бүхэниие дуулахадаа Зүблэлэй гэшүүд хоро шараяа бусалжа, шүдөө хабиралдан байбад+. 55Харин Нангин Һүлдөөр дүүрэһэн Стефан огторгой өөдэ шэртэхэдээ, Бурханай алдар, Бурханай баруун талада Иисусай байхыень хараба+.

56– Харагты! Огторгой нээгдэбэ. Бурханай баруун талада Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүнэй зогсожо байхые би мүнөө харанаб! – гэжэ Стефан хэлэбэ+.

57Оог хашхараа табин, шэхэеэ бүтүүлжэ, тэдэ булта Стефанда добтолбо, 58тэрэниие хотоһоо гаргаад, шулуудаба. Гэршэнэр өөһэдынгөө субые тайлаад, Саул гэжэ нэрэтэй хүбүүнэй хүлдэнь орхибо+. 59Стефаниие шулуугаар шэдэжэ байхадань:

– Дээдын Эзэн Иисус, һүлдыемни абыш даа! – гэжэ тэрэ гуйба+.

60Тэрэ үбдэг дээрээ һэхэрэн һуугаад:

– Дээдын Эзэн, эдэнэй энэ нүгэлыень хүлисыш даа, – гэжэ шангаар хашхарба. Иигэжэ хэлээд, Стефан наһа бараа+.

8

8^1Стефаниие алаһан хэрэг Саулда ехэ һайшаагдаба.

Саул һүзэглэгшэдэй бүлгэмые хашан мүрдэнэ

Энэ үдэрһөө хойшо Иерусалимда һүзэглэгшэдые ехэтэ хашан мүрдэжэ захалба. Тиимэһээ элшэнэр лэ хотодо үлөөд, бусад һүзэглэгшэд булта Иудейн ба Самариин нютагуудаар тараба+. 2Бурханда һүзэглэдэг зарим зон Стефаниие хүдөөлүүлхэдээ шаналан уйлажа байба.

3Харин Саул һүзэглэгшэдэй бүлгэмые һандаргажа, гэрһээ гэртэ сүмэрэн орожо, эрэшүүл, эхэнэрнүүдые шэрэн гаргажа, түрмэ шорондо хаадаг байгаа+.

Филипп Самариин нютагта номноно

4Тэрьедэһэн хүнүүд бүхы ороноор таража, Һайн Мэдээсэл номножо байба+. 5Филипп Самариин нэгэ хото ороод, тэндэ Бурханай табисуурта тухай номнобо+. 6Сугларһан олон зон Филиппэй хэлэһэн үгэнүүдые анхаралтайгаар шагнажа, бүтээһэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдыень хаража байба. 7Олон ада шүдхэрнүүдынь оог хашхараа табин гаража, олон саа үбшэнтэн болон дохолон хүнүүд эдэгэһэн байна+. 8Тиимэһээ тэрэ хотодо ехэ баяр тудаа.

9Тэрэ хотодо эльбэ шэдиеэ харуулжа, бүхы самариин хүн зониие гайхуулдаг Симон гэжэ нэрэтэй хүн ажаһуугаа. Тэрэ өөрыгөө агууехэб гэдэг, 10тиин зон ехэ багагүй тэрэниие анхаран, «энэмнай Агууехэ гэгдэдэг Бурханай хүсэн», – гэжэ хөөрэлдэгшэ һэн. 11Симон олон жэлэй туршада эльбэ шэдеэрээ зониие тон ехээр гайхуулжа байһан тула тэрэниие хүнүүд анхаралтайгаар шагнадаг һэн. 12Гэбэшье тэдэ хүнүүд Бурханай хаан орон болон Иисус Христосой нэрэ алдар тухай айладхаһан Филипптэ этигээд, эхэнэрнүүдтэйгээ, эрэшүүлтэйгээ булта уһаар арюудхуулһан байна. 13Симоншье өөрөө этигээд, уһаар арюудхуулһан байгаа. Филиппэй хойноһоо тэрэ хаа хаанагүй дахажа, тэрэнэй бүтээжэ байһан гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдыень, дүлгэ тэмдэгүүдыень харахадаа ехэтэ гайхадаг һэн+.

14Самариин хүн зон Бурханай үгэ угтан абаа гэжэ Иерусалимда байһан элшэнэр дуулахадаа, Пётр Иоанн хоёрые тэдээндэ эльгээбэ+. 15Тэдэ хоёр Самари хүрэжэ ерээд, Нангин Һүлдэ эдэ зондо үгтэһэй гэжэ тэдэнэй түлөө зальбарба+. 16Юуб гэхэдэ, тэдэнэй хэндэшье үшөө Нангин Һүлдэ үгтөөгүй, тэдэ зон Дээдын Эзэн Иисусай нэрэ алдараар миин лэ уһаар арюудхуулһан байгаа+. 17Пётр Иоанн хоёрой тэдэниие гараараа адислахадань, тэдэнь Нангин Һүлдые тогтоон абаба+.

18Элшэнэрэй гараараа хүрэхэдэнь, Нангин Һүлдын үгтэжэ байхые Симон харахадаа, элшэнэртэ мүнгэ асаржа:

19– Минии гараараа хүрэһэн хүн бүхэн Нангин Һүлдые тогтоон абажа байхын тула намда баһа иимэ хүсэ шэди олгожо хайрлыт даа, – гэжэ гуйба.

20– Ши мүнгэтэйгөө суг хосоро! Бурханай үршөөһэн бэлэгые мүнгөөр худалдаад абахаяа һанаа гүш? – гэбэ Пётр. – 21Манай хэрэгтэ ши хубишье, эрхэшье үгыш, юундэб гэхэдэ, шинии зүрхэ сэдьхэлшни Бурханай урда сэбэр бэшэ бшуу. 22Иимэ нүгэл хэхэеэ болижо, энэ һанал бодолыешни хүлисэхыень Дээдын Эзэниие гуй+. 23Атаа жүтөөндэ, нүгэл шэбэлдэ баригданхай байхыешни би харанаб.

24Тиихэдэ Симон:

– Хэлэһэн бүхы юумэншни намтай ушархагүйн тула ши минии түлөө Дээдын Эзэндэ зальбарыш даа, – гэжэ Пётрые гуйба.

25Һургаал номнолоо гэршэлэлгэнүүдээрээ баталан, Дээдын Эзэнэй үгые айладхан, элшэнэр Иерусалимаа бусаба. Замдаа тэдэ Самариин олохон тосхон нютагуудаар ябажа, хүн зондо Һайн Мэдээсэл дуулгаба+.

Филипп болон эфиоп түшэмэл

26Бурханай Эльгээмэл Филипптэ:

– Бодоод, урагшаа яба. Иерусалимһаа Гааза ошоһон эзэгүй харгы дээрэ гара, – гэбэ+.

27Филипп түхеэрээд гараба. Энэ үедэ эфиопой кандагай (али хатанай) түшэмэл, хатанай бүхы баялиг зөөриие сахигша, ордондо албалагша эфиоп хүнтэй тэрэ ушарба. Энэ хүн Иерусалимда мүргэл хээд, 28мүнөө ута тэргэ дээрээ һуугаад, лүндэншэ Исайягай бэшэһые уншан, гэртээ бусажа ябаа. 29Нангин Һүлдэ Филипптэ:

– Тэргэдэ дүтэлөөд, хажуудань яба, – гэжэ хэлэбэ+.

30Тиигээд Филипп тэргэ тээшэ гүйжэ ошоод, тэндэ һууһан хүнэй лүндэншэ Исайягай ном уншажа байхыень дуулаба.

– Уншажа байһан юумэеэ ши ойлгоно гүш? – гэжэ Филипп тэрээнһээ һураба.

31– Нэгэшье хүнэй намда тайлбарилжа үгэнгүй байхада, би хаанаһаа ойлгохобиб? – гэжэ тэрэнь харюусаба.

Тиигээд Филиппые тэргэ дээрэ гаража, зэргэлээд һуухыень тэрэ эфиоп уриба+. 32Тэрэнэй уншажа байһан номой хэһэг иимэ:

«Гаргахаяа хүтэлжэ ябаһан хониндол
тэрэниие дахуулжа ябаа,
Хайшалжа байһан хүнэй урда
дуугүй хурьган шэнги
тэрэ абяагүй байгаа.
33Зүб зарга сүүд хэхэ эрхэ олгонгүй
Тэрэниие доромжолбо.
Теэд тэрэнэй үри ашанар тухай хэн хэлэхэ юм?
Газар дэлхэй дээрэ тэрэнэй ами наһан
таһалуулагдаһан байна ха юм».

34– Хэлыш даа намда, энэ хэн тухай лүндэншэ хэлэнэ гээшэб, өөр тухайгаа гү, али ондоо хүн тухай гү? – гэжэ түшэмэл Филиппһээ һураба.

35Филипп Нангин Бэшэгэй энэ хэһэгые түрүүн тайлбарилаад, һүүлдэнь Иисус тухай Һайн Мэдээсэл бултыень тэрээндэ дуулгаба+. 36Замаа үргэлжэлүүлһээр тэдэнэр уһатай газарта хүрэжэ ерэбэд.

– Энэ уһан байнал. Уһаар арюудхуулхадамни намда юун һаалта болоноб? – гэбэ түшэмэл.

37– Хэрбээ үнэн зүрхэнһөө этигэбэлшни, уһаар арюудхажа болохо, – гэжэ Филипп хэлэбэ.

– Бурханай Хүбүүн Христос бии юм гэжэ этигэнэб, – гээд нүгөөдынь харюусаба[*]. 38Түшэмэл тэндэ зогсоод, Филипптэй хоюулан уһанда оробо, тиигээд Филипп тэрэниие уһаар арюудхаба. 39Тэдэ хоёрой уһанһаа гарахадань, Дээдын Эзэнэй Һүлдэ түшэмэл дээрэ тогтобо, харин Филиппые Бурханай Эльгээмэл дээшэнь дэгдээбэ. Түшэмэл тэрэниие ондоо хараагүй, гэбэшье ехэ баяртай юумэн замаа саашань үргэлжэлүүлбэ. 40Харин Филипп Азотдо бии боложо, оршон тойронхи нютагуудаар ябажа, Һайн Мэдээсэл бүхы хотонуудаар номнон, Кесари хүрэжэ ерэбэ.

9

Дээдын Эзэн Саулда хандаба

9^1Саул урдынхидаал адляар Дээдын Эзэнэй шабинарые алахаб гэжэ занаһаар байба. Тэрэ ахамад санаартада ерэжэ,+
2Дамаскын мүргэлэй гэрнүүдтэ бэшэг бэшэжэ үгэхыень гуйба. Тэрэ бэшэгэй ёһоор Дээдын Эзэнэй зам баримталагша, эхэнэрнүүд, эрэшүүлые барижа, Иерусалим туужа абаашаха эрхэ Саулда үгтэжэ байгаа.

3Дамаскда дүтэлжэ ябахадань, гэнтэ Саулые тэнгэриһээ туяа гэрэлтүүлбэ+. 4Газарта унаад, тэрэ:

– Саул, Саул, юундэ ши намайе хашан мүрдэнэбши? – гэһэн абяа дуулаба.

5– Эзэмни, ши хэн гээшэбши? – гэжэ Саул һураба.

– Шамда хашуулан мүрдүүлэгшэ Иисус гээшэлби даа, – гэжэ Дээдын Эзэн харюусаба. – Мүнөө бодоод, хото ошо, тэндэ юу хэхэ тухайшни шамда хэлэгдэхэ.

6– Дээдын Эзэн аа, иигэхэдээ би яаха болонобиб? – гэжэ ехээр айн һүрдэһэн Саул хэлэбэ.

– Мүнөө бодоод хото ошо, юу хэхэ тухайшни тэндэ шамда хэлэгдэхэ, – гэжэ Дээдын Эзэн харюусаба[*].

7Саулай замайнь нүхэд абяа аниргүй болоод зогсобо, тэдэнэр абяа дуулаһаншье һаа, хэнииешье харабагүй. 8Саулай бодожо нюдөө нээхэдэнь, нюдэниинь юумэ харахаяа болишоод байба. Тэрэниие гарһаань хүтэлөөд, Дамаск хото асарба. 9Тэрэ гурбан хоногой туршада юушье харангүй, юумэ эдингүй, уунгүй байба.

10Дамаск хотодо Анания гэжэ нэрэтэй шаби байгаа. Дээдын Эзэн тэрээндэ үзэгдэжэ:

– Анания! – гээд дуудаба.

– Би энэ байнаб, Дээдын Эзэн! – гээд Анания харюусаба+.

11– Бодоод, Сэхэ гэжэ гудамжа бэдэржэ ошо. Тэндэ Иудын гэртэ Саул гэжэ нэрэтэй Тарс хотын хүниие бэдэржэ олоорой. Мүнөө тэрэ зальбаржа байна,+
12Анания гэжэ нэрэтэй хүн гэртэнь ороод, тэрэниие хараатай болгохын тула гараа дээрэнь табиба гэһэн үзэгдэл хараба, – гээд Дээдын Эзэн тэрээндэ хэлэбэ.

13– Дээдын Эзэн, аа! Шамда һүзэглэдэг Иерусалимынхидта энэ хүн хэды ехэ хоро хүргөөб гэжэ би мэдэнэб. Энэ хүн тухай би олон хүнүүдһээ дуулаа һэнби. 14Мүнөөшье тэрэ шинии нэрэ алдарта һүзэглэгшэдые барижа хааха эрхэ түрүү санаартадһаа абаад иишэ ерээ, – гэжэ Анания харюусаба.

15Гэбэшье Дээдын Эзэн Ананияда:

– Ошо! Би тэрэниие намда алба хүүлэхэ гэжэ шэлэжэ абааб. Тэрэ минии нэрэ алдар тухай бүхы арадуудта, хаашуулда, Израилиин хүн зондо дуулгаха+. 16Минии түлөө аргагүй ехэ зоболон эдлэхыень би өөрөө тэрээндэ харуулхаб, – гэжэ хэлэбэ+.

17Анания тэрэ гэртэ ороод, Саулай дээрэ гараа табин хэлэбэ:

– Саул дүүмни, харгыда ябахадашни шамда үзэгдэһэн Дээдын Эзэн Иисус шамайе дахин хараатай болгожо, Нангин Һүлдөөр дүүргэхын тула намайе иишэнь эльгээгээ+.

18Тэрэ дороо Саулай нюдэнһөө ямар нэгэн хашарһандал мэтэ юумэн унажа, тэрэ дахин хараатай болобо. Тиигээд уһаар арюудхуулаад, 19эдеэлээд, тэнхээ тамир оробо.

Саул Дамаскда номноно

Саул шабинартай хамта хэдэн үдэр Дамаскда байхадаа+
20Иисус болбол Бурханай Хүбүүн гэжэ мүргэлэй гэрнүүдтэ номножо захалба. 21Тэрэниие шагнаһан зон булта ехээр гайхалдан:

– Үгы, энэ хүмнай Иисусай нэрэ алдарта һүзэглэгшэ зониие гайтайгаар хашан мүрдэдэг бэшэ һэн гү? Тэдэниие баряад, түрүү санаартадта туужа абаашахаяа иишээ ерээ бэшэ һэн гү? – гэжэ хоорондоо хэлсэбэд+.

22Гэбэшье Иисус гээшэмнай Бурханай табисуурта гэжэ Саул улам эршэтэйгээр баталан гэршэлжэ, Дамаскда ажаһуудаг еврейнүүдые мухардуулдаг һэн+.

23Хэдэн үдэрэй үнгэрһэн хойно еврейнүүд тэрэниие алаха гэжэ шиидэбэ,+
24харин Саул тэдэнэй нюуса хэлсээн тухай мэдэбэ. Тэрэниие алаха гэһэн еврейнүүд үдэр һүнигүй хотын үүдэнэй хажууда тэрэниие гэтэн һахижа байгаа. 25Харин шабинар һүниндөө Саулые түрсүүг соо һуулгаад, ханада хэгдэһэн нүхөөр газаашань буулгаа бэлэй+.

Саул Иерусалим ерэбэ

26Иерусалим ерээд, Саул шабинартай ниилэхэеэ һанаа, харин тэдэнь Саул үнэн дээрээ шаби байна гэжэ этигэжэ ядан, тэрээнһээ айжа байгаа. 27Гэбэшье тэрэниие Варнава дэмжэжэ, элшэнэртэ асараад, Саулай харгыдаа Дээдын Эзэниие хараһан, Дээдын Эзэнэй тэрээнтэй хөөрэлдэһэн, тиихэдэ ямар зоригтойгоор Саул Дамаск хотодо Иисусай нэрэ алдарые номноһон тухайнь хөөрэжэ үгэбэ+. 28Тиигэжэ Саул шабинартай хамтараад, Иерусалимаар ябажа, Дээдын Эзэн тухай айлтагүйгөөр номнодог болобо. 29Нэгэтэ тэрэ грек хэлэтэй еврейнүүдтэй хөөрэлдэхэдөө үгөө ойлголсобогүй. Тиимэһээ тэдэнь Саулые алаха гэжэ шиидэбэ+. 30Энээн тухай мэдэһэн шабинар тэрэниие Кесари абаашаад, тэндэһээ Тарс ябуулба+.

31Тэрэ үедэ бүхы Иудейн, Галилейн, Самариин нютагуудай һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ энхэ тайбан мандажа, Нангин Һүлдын аша хүсөөр тэдэ бэхижэжэ, олошоржо, Дээдын Эзэнэй урда һүгэдэжэ байгаа.

Пётр Лидда болон Иоппи хотонуудта

32Пётр бүхы хото нютагуудаар ябаад, Лиддада ажаһуудаг Бурханай хүнүүдтэ хүрэжэ ерэбэ. 33Тэндэ саа үбшэн хүрөөд, найман жэлэй туршада хэбтэриин болоод байһан Эней гэжэ хүнтэй Пётр уулзаба.

34– Эней, шамайе Иисус Христос аргална. Өөдөө бодоод, дэбдихэрээ хумижархи, – гэжэ Пётр тэрэ хүндэ хэлэбэ.

Үбшэн хүниинь тэрэ дороо бодобо+. 35Энэ бүхэниие хараһан Лидда ба Шарон хотонуудай зон Дээдын Эзэндэ этигэбэ ха.

36Иоппи хотодо Тавита гэжэ нэрэтэй нэгэ шаби басаган ажаһуугаа. (Тавита гээшэнь «газель» гэһэн удхатай, буряадаар «зээрэн»). Тэрэ басаган хүнүүдтэ һайе хэдэг, ядарһан дуталдаһан зондо туһалдаг байгаа+. 37Тэдэ үдэрнүүдтэ Тавита үбдэжэ, наһа бараа. Тэрэнэй бэеые угаажа, дээдэ дабхарай таһалгада табиба. 38Тэрэ үедэ Пётр элшэн Лиддада ерээд байгаа. Лидда хотын Иоппиһоо холо бэшэ хадань һүзэглэгшэд түргэхэн манда хүрэжэ ерыт даа гэһэн гуйлтатайгаар хоёр хүниие Пётрто эльгээбэ. 39Пётр дары тэдэнтэй ошолсобо. Тэрэнэй ерэхэтэй сасуу дээдэ дабхарай таһалгада хүргэбэ. Тэндэ сугларһан бэлбэһэн эхэнэрнүүд Пётрые тойрожо, уйлан улилдаһаар тэрээндэ Газель басаганай амиды ябахадаа нэхэжэ оёһон олон суба болон элдэб янзын хубсаһануудые харуулба. 40Пётр тэдэниие бултыень таһалгаһаа гаргаад, үбдэг дээрээ һуугаад зальбарба, тиигээд наһа бараһан басаган тээшэ хараад:

– Тавита, бодо, – гэбэ.

Тэрэнь нюдөө нээжэ, Пётрые хараһаар бодобо+. 41Пётр тэрээндэ гараа үгэжэ, бодоходонь туһалан, Бурханай хүнүүдые болон бэлбэһэн эхэнэрнүүдые дуудажа, амиды Тавитае тэдэндэ харуулба+. 42Энэ ушар тухай Иоппиин зон булта дуулаад, Дээдын Эзэндэ олоороо һүзэглэбэ. 43Пётр үшөө нилээн Иоппидо Симон гэжэ арһа элдэгшэ хүнэйдэ байрлаба.

10

Пётр Корнелий хоёр

10^1Кесарида Корнелий гэжэ нэрэтэй Италиин сэрэгэй зуунай дарга байгаа. 2Тэрэ гэр бүлөөрөө Бурханда һүзэглэдэг, тэрээнһээ айн һүгэдэдэг, ядажа тулижа ябаһан зондо үргэл бадар ехээр асардаг, Бурханда үргэлжэ зальбардаг һэн+. 3Нэгэтэ үдын гурбан саг багаар тэрэ хүн үзэгдэл хараһан байна. Тэрээндэ Бурханай Эльгээмэл орожо:

– Корнелий, – гэжэ дуудахыень тэрэ элеэр дуулаба+.

4Корнелий тэрэниие айһан юумэн шэртэжэ:

– Юун болооб даа, Эзэмни? – гэжэ асууба.

– Шинии зальбарал болон хэһэн буяншни Бурханда хүрөө. Тэрэ шамайе һанажа байна, – гээд Бурханай Эльгээмэл Корнелидэ хэлэбэ. –+
5Мүнөө дээрээ хүнүүдые Иоппи эльгээ, Пётр гэжэ нэрэтэй Симониие дуудуула. 6Тэрэ мүнөө арһа элдэгшэ Симонэйдэ далайн хажуудахи гэртэ байна+.

7Тэрээнтэй хөөрэлдэһэн Бурханай Эльгээмэлэй ябаһан хойно Корнелий хоёр зарасаяа, үнэн сэдьхэлтэ сэрэгэй нэгэ туһалагшаяа дуудажа, 8ушарһан бүхэниие тэдээндэ хөөрэжэ үгөөд, Иоппи хото эльгээбэ.

9Үглөөдэрынь, үдэ багта тэдэнэрэй хотодо ойртожо байхада, Пётр Бурханда зальбархаяа гэрэй орой дээрэ гараад байба+. 10Тэрэ ехээр үлдэжэ, эдеэлхэ дураниинь хүрэбэ. Эдеэ хоолой бэлдэгдэжэ байхада, Пётр үзэгдэл хараба: 11огторгойн нээгдэхые, тэндэһээ газарта дүрбэн үзүүрһээнь баряад буулгагдажа байһан бүд хараба. 12Бүд дээрэ элдэб янзын дүрбэн хүлтэй амитадые, газар дэлхэйн мүлхигшэдые, тэнгэриин шубуудые хараба. 13Абяан гаража:

– Бодо, Пётр. Дуратай юумэ гаргаад эди, – гэжэ Пётрто хэлэбэ.

14– Үгы даа, яабашье эдихэгүйб, Дээдын Эзэн. Би сэбэр бэшэ, бузар юумэндэ нэгэшье ама хүрөөгүй һэнби, – гэжэ Пётр харюусаба.

15Абяан хоёрдохиёо гаража:

– Бурханай сэбэрлэһэн юумые бузар бү гэ, – гэжэ Пётрто хэлэбэ+.

16Энэнь гурба дахин дабтагдаба, тиигээд бүднь огторгой өөдэ татагдан абтаба.

17Хараһан үзэгдэлэйнгөө удхыень Пётрой тайлбарилжа ядан, гайхан һуухадань, Корнелиин эльгээһэн хүнүүд Симонэй гэрые оложо, үүдэнэйнь хажууда зогсобо. 18Пётр гэжэ нэрлэгдэдэг Симон эндэ байрлана гү гэжэ тэдэ шангаар һурабад.

19Хараһан үзэгдэл тухайгаа Пётрой бодомжолжо байхада, Нангин Һүлдэ тэрээндэ:

– Симон, гурбан хүн шамайе бэдэржэ байна, харана гүш+? 20Тэдэниие би өөрөө шамда эльгээгээ хүнби. Тиимэһээ энэ бэеэрээ доошоо буужа, татагалзангүй тэдэнтэй яба, – гэжэ хэлэбэ.

21Пётр доошоо буугаад, ерэһэн уладһаа:

– Бэдэрһэн хүнтнай би гээшэб. Ямар хэрэгээр таанад иишэ ерээбта? – гэжэ һураба.

22– Бидэниие зуунай дарга Корнелий эльгээгээ. Тэрэ үнэн сэдьхэлтэн, Бурханда һүзэглэдэг хүн, тэрэниие бүхы еврей зон ехээр хүндэлдэг юм. Хэлэһэн юумыешни Корнелиин шагнахын тула Бурханай Эльгээмэл тэрэниие шамда эльгээжэ, шамайе гэртээ дуудажа асархыень захираа, – гэжэ тэдэ хүнүүд харюусаба+.

23Пётр тэдэниие гэртэ урижа айлшалуулба. Хойто үдэрынь Пётр түхеэрээд, тэдэнтэй хамта харгы замда мордобо. Тэдэнтэй хэдэн һүзэглэгшэд Иоппиһоо нүхэр болон ошолсобод.

24Хойто үдэрынь тэдэнэр Кесари хото хүрэжэ ерэбэ. Корнелий бүхы түрэлхидөө, хани нүхэдөө суглуулаад, тэдэниие хүлеэжэ байгаа. 25Пётрой орохотой сасуу Корнелий тэрэниие угтан, хүлдэнь мүргэн унаба+.

26– Бодыш даа, – гэжэ тэрэниие Пётр бодхообо. – Бишни юрын хүн гээшэб+.

27Пётр Корнелитэй хөөрэлдэһөөр гэртэнь орожо, тэндэнь сугларһан олон зониие хараба.

28– Манай Хуулиин ёһоор еврей хүн ондоо яһатанаар харилсаха, гэртэнь орохо ёһогүй гэжэ таанад һайн мэдэнэ ёһотойт. Теэд Бурхан намда ямаршье хүниие сэбэр бэшэ, бузар гэжэ хэлэжэ болохогүй байһые харуулба+. 29Тиимэһээ хойноһоомни эльгээхэдэтнай, би арсангүй ерээб. Ямар хэрэгээр таанад хойноһоомни эльгээгээбта гэжэ би мүнөө һураха һанаатайб, – гэжэ Пётр тэдэндэ хандан хэлэбэ.

30– Гурбан үдэрэй урда тээ эгээл энэ сагта, үдын гурбан сагай багаар би гэртээ Бурханда зальбаржа байгаа һэнби. Гэнтэ ялалзаһан хубсаһатай хүн урдамни зогсоод: 31«Корнелий, шинии зальбарал болон хэһэн буяншни Бурханда хүрөө. Тэрэ шамайе һанажа мэдэжэ байна. 32Хүнүүдые Иоппи эльгээ, Пётр гэжэ нэрэтэй Симониие дуудуула. Тэрэ мүнөө арһа элдэгшэ Симонэйдэ далайн хажуудахи гэртэ байна», – гэжэ хэлэбэ. 33Тиигээд би тэрэ дороо хойноһоошни эльгээгээ һэнби. Шинии ерэһэншни ехэ һайн гээшэ. Мүнөө бидэ булта Бурханай урда зогсожо, Дээдын Эзэнэй шамда хэлэ гэжэ захирһан бүхэниие шамһаа дуулахаяа эндэ суглараабди.

Пётрой хэлэһэн үгэ

34– Бурхан яһа илгадаггүй гэжэ би одоол үнэн дээрээ ойлгооб, – гээд Пётр хэлэбэ. –+
35Бурхан тэрээндэ һүгэдэгшэ, үнэн сэхээр амидарагша ямаршье яһатанай хүниие угтан абадаг+. 36Иисус Христосоор дамжуулан, амгалан байдал тухай һургаал номнолые Бурхан бүхы Израилиин хүн зондо айладхаһан байна. Иисус Христос хүн бүхэнэй Дээдын Эзэн гээшэ. 37Иоаннай уһаар арюудхуулагты гэжэ хүн зониие уряалһанһаа хойшо Галилейһээ эхилэн, бүхы Иудей соогуур юунэй болоһые таанад өөһэдөө һайн мэдэнэт+. 38Бурхан Назаредэй Иисусые Нангин Һүлдөөр болон хүсэ шадалаар дүүргэхэдэнь, тэрэ хаа хаанагүй ябажа, буянтай юумэ хэжэ, шолмосто баригдаһан хүн бүхэниие эдэгээжэ байһыень таанад баһа мэдэнэт. Юундэб гэхэдэ, Бурхан тэрээнтэй хамта байгаа+. 39Бидэ Иудейн орон нютагта болон Иерусалимда Иисусай бүтээһэн бүхы хэрэгүүдэйнь гэршэнэрбди. Тэрэниие модон хэрээһэндэ хадажа саазалаа һэн. 40Гэбэшье Бурхан тэрэниие гурбадахи үдэртэнь амидыруулаа, хүнүүдтэ үзэгдэхэ арга тэрээндэ олгоо бэлэй. 41Харин бүхы хүн зондо бэшэ, ганса Бурханай шэлэжэ абаһан гэршэнэртэ, бидэндэ өөрыгөө тэрэ үзүүлээ юм. Тэрэнэй амидырһан хойно бидэ тэрээнтэй суг эдижэ уужа ябаа һэмди. 42Үхэһэн ба амиды хүнүүдэй Зарга шүүгшэ, Бурханай табисуурта гэжэ тэрээн тухай гэршэлхыемнай, хүн зондо Һайн Мэдээсэл номнохыемнай тэрэ бидэндэ захяа бэлэй+. 43Тэрээндэ этигэһэн хүн бүхэндэ тэрэнэй нэрэ алдарай хүсөөр нүгэлынь хүлисэгдэхэ гэжэ бүхы лүндэншэд гэршэлнэ+.

Бусад арадууд Нангин Һүлдые тогтоон абана

44Пётрой үшөө хэлэжэ байха үедэ һургаал шагнажа байһан хүн бүхэндэ Нангин Һүлдэ бууба. 45Тиимэһээ Пётртой ерэһэн еврей һүзэглэгшэд Нангин Һүлдын бусад зондо үгтэһэндэ ехэ гайхалдаба. 46Элдэб янзын хэлэнүүд дээрэ Бурханиие магтахые тэдэ дуулаба ха юм+.

47– Эдэ хүнүүд бидэндэл адляар Нангин Һүлдые тогтоон абаа. Тиимэһээ мүнөө эдэнэй уһаар арюудхуулхада юун һаалта болохо юм? – гэжэ Пётр хэлэбэ+.

48Иисус Христосой нэрэ алдараар уһаар арюудхуулхыень Пётр тэдэндэ захирба. Тиигээд тэдэ һүзэглэгшэд Пётрые тэдэнтэй хамта хэдэн үдэр байлсахыень гуйба+.

11

Иерусалимай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ Пётрой хэлэһэн үгэ

11^1Бусад арадууд Бурханай үгые баһа мэдэбэ гэжэ Иудейн орон нютагуудаар эндэ тэндэ байһан элшэнэр болон һүзэглэгшэд дуулаба. 2Тиимэһээ Пётрой Иерусалим ерэхэдэнь, еврей һүзэглэгшэд тэрэниие зэмэлэн:+

3– Ши бэлгээ отолуулаагүй хүнүүдэй гэртэ оробош, тэрээнһээ гадна тэдэнтэй эдеэ хоол барибаш, – гэжэ хэлэбэ+.

4Пётр тохёолдоһон ушарые тэдэндэ эхинһээнь ойлгуулан хөөрэбэ:

5– Иоппи хотодо Бурханда зальбаржа байхадаа би зальбаралдаа бүрин абтан, үзэгдэл хараа һэнби. Дүрбэн үзүүрһээнь баряад огторгойһоо доошоо буулгагдажа байһан ехэ бүд мэтэ юумые би харааб. Тэрэ бүд зогсожо байһан газартамни бууба+. 6Шагаажа, досоонь юун байнаб гэжэ харахадамни, тэндэ элдэб янзын амитад, зэрлиг ангууд, мүлхигшэд, тэнгэриин шубууд байба. 7Удаань: «Бодо, Пётр. Дуратай юумээ гаргаад эди», – гэжэ намда хандажа хэлэһые дуулааб. 8«Үгы даа, яабашье эдихэгүйб, Дээдын Эзэн. Би нэгэтэшье сэбэр бэшэ, бузар юумэндэ ама хүрөөгүй һэнби», – гэжэ би харюусабаб. 9Огторгойһоо абяан хоёрдохиёо гаража: «Бурханай сэбэрлэһэн юумые бузар бү гэ», – гэбэ+. 10Энэнь гурба дахин дабтагдаад, тиигээд тэрэ бүд огторгой өөдэ татагдан абтаа һэн. 11Эгээл тэрэ сагта айлшалжа байһан гэрэймни урда хойноһоомни Кесариһаа эльгээгдэһэн гурбан хүн зогсожо байба. 12Таталдангүй тэдэнтэй ошо гэжэ намда Нангин Һүлдэ хэлээ. Намтай энэ зургаан һүзэглэгшэд баһа ошолсоо юм, бидэ сугтаа тэрэ хүнэй гэртэ ороо һэмди+. 13Тэрэ хүн бидэндэ Бурханай Эльгээмэлые гэртээ хараһан тухайгаа, мүн тэрэнэй: «Иоппи хото хүнүүдые эльгээжэ, Пётр гэжэ нэрэтэй Симониие дуудажа асара+. 14Тэрэ шамайе, гэрынхидыешни абарха мэдээсэл шамда хөөрэжэ үгэхэ», – гэһыень хэлэбэ. 15Минии хөөрэжэ эхилхэтэй сасуу бидэндэ урдань буудагтал тон адляар тэдээндэ Нангин Һүлдэ буугаа һэн+. 16Тиихэдэ би «Иоанн уһаар арюудхаа, харин таанад Нангин Һүлдөөр арюудхагдахат», – гэжэ Дээдын Эзэнэй хэлэһые һанаандаа оруулааб+. 17Дээдын Эзэн Иисус Христосто этигэхэдэмнай бидэндэ үгтэһэн бэлэгтэл тон адли бэлэгые Бурхан тэдэндэ үгөө. Тиихэдэ Бурханда һаалта хэхэ би хэн гээшэбиб+?

18Эдэ үгэнүүдые дуулахадаа еврей һүзэглэгшэд Пётрые буруушаахаяа болижо:

– Тиихэдээ Бурхан бусад арадуудташье нүгэл хэхэеэ болихо арга олгожо, Амидарал үгэбэ гээшэ ха! – гэжэ хэлэн, Бурханиие алдаршуулба.

Антиох хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм

19Стефанай наһа бараһан сагһаа хойшо хашалга мүрдэлгэнүүдһээ зугадаһан һүзэглэгшэд Финики, Кипр, Антиох ерэжэ, һургаалаа гансал еврейнүүдтэ номножо байба+. 20Тэдэнэй дунда Кипрһээ, Киренейһээ уг гарбалтай хүнүүд байһан тула тэдэнэр Антиох ошожо, Дээдын Эзэн Иисус тухай Һайн Мэдээсэлые грегүүдтэшье номнобо. 21Дээдын Эзэн тэдэнээр байлсажа, ехэ олон зон тэрээндэ һүзэглэн хандаба.

22Энээн тухай һураг Иерусалимай һүзэглэгшэдэй бүлгэм дуулаад, тэрэ хото руу Варнавые эльгээбэ+. 23Варнава Антиох хүрэжэ ерэхэдээ, Бурханай үршөөл хайраар бүтээгдэһэн юумэнүүдые өөрөө хаража, ехэтэ баярлаба. Тиигээд бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ Дээдын Эзэндэ үнэн сэхэ байхыень тэрэ хүн зониие уряалаа. 24Варнава Нангин Һүлдөөр болон этигэлээр дүүрэһэн һайн хүн байгаа, тиимэһээ Дээдын Эзэндэ үшөө олон зон һүзэглэбэ+.

25Варнава Саулые бэдэрхэеэ Тарс ошожо, тэрэниие олоод,+
26Антиох абажа ерэбэ. Тэдэнэр бүтэн жэл соо һүзэглэгшэдэй бүлгэмтэй байжа, хоюулан ехэ олон зониие һургагша һэн. Тиихэдэ Антиохдо шабинарые анха түрүүшынхиеэ «христос шажантан» гэжэ нэрлэдэг болобо.

27Тэдэ үдэрнүүдтэ Иерусалимһаа Антиохдо хэдэн лүндэншэд ерээ+. 28Агав гэжэ нэрэтэй тэдэнэй нэгэн бодожо, бүхы газар дэлхэйдэ ехэ үлэсхэлэн болохо гэжэ Нангин Һүлдын ашаар уридшалан хэлэбэ. (Тиимэ үлэсхэлэн Клавдий хаанай захирха үедэ болоо һэн)+. 29Тиихэдэ шабинар Иудейдэ ажаһуудаг аха дүүнэртээ шадаха зэргээрээ туһалха, тэдэндээ юумэ эльгээхэ гэжэ шиидэбэ. 30Тэдэ шиидэһэнээ хүсэлдүүлэн, Варнава Саул хоёроор бүлгэмэй хүтэлэгшэдтэ өөһэдынгөө мүнгэн туһаламжа дамжуулба.

12

Яковые алаба. Пётрые түрмэдэ хааба

12^1Эгээл тэрэ үедэ Ирод хаан һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй зарим хүнүүдые хашан мүрдэжэ захалба. 2Хаан Иоаннай аха Яковай тархииень сабшагты гэжэ захирба+. 3Энэнь еврейнүүдтэ һайшаагдаба гэжэ мэдэхэдээ, баһа Пётрые барижа хааба. Энэ ушар Эһээлтэгүй Хилээмэнэй һайндэртэ тохёолдоһон байна. 4Ирод Пётрые түрмэдэ хаагаад, дүрбэ дүрбэн сэрэгшэдһээ бүридэһэн дүрбэн халаанай харуулаар тэрэниие харууһалуулба. Тиигээд Паасхын һайндэрэй үнгэрхэтэй сасуу тэрэниие улад зоной урда шүүбэрилхэ гэжэ шиидэбэ+. 5Пётрые түрмэдэ барижа байхадань, һүзэглэгшэдэй бүлгэм тэрэнэй түлөө үргэлжэ Бурханда зальбаржа байгаа+.

Пётрые түрмэһөө гаргаба

6Иродэй Пётрые улад зоной урда шүүбэрилхэ гэһэн үдэрэй урда һүни Пётр хоёр сэрэгшэдэй хоорондо дабхар гэнжээр хүлеэтэй унтажа байгаа һэн. Тиихэдэ түрмын үүдэнэй хажууда үшөө харуул табигданхай байба. 7Гэнтэ Дээдын Эзэнэй Эльгээмэл бии боложо, Пётрой байһан газарта гэрэл туяа сасарба. Эльгээмэл Пётрые түлхин һэреэжэ:

– Түргөөр бодо! – гэжэ хэлэбэ.

Тиихэдэ Пётрой гарһаа гэнжэнүүдынь мултаран унаба+.

8– Бүһэеэ бүһэлэ, гуталаа үмдэ, – гэжэ Эльгээмэл хэлэбэ.

Пётр үгынь дуулажа, хэлэһыень дүүргэбэ.

– Субаа нэмэрээд, хойноһоомни яба, – гэжэ Эльгээмэл баһа хэлэбэ.

9Бурханай Эльгээмэлэй хэжэ байгаашань үнэхөөрөө юм гү, али үгы гү гэжэ ойлгожо ядан, хии үзэгдэл хаража байна хаб гэжэ бодон, Пётр хойноһоонь гаража ябаба. 10Тэдэнэр хоёр харуулай хажуугаар үнгэржэ, хото ошоһон түмэр үүдэндэ хүрэжэ ерэбэ. Үүдэн урдань өөрөө нээгдэбэ. Тэдэнэр үүдээр гараад, саашаа ябаба. Нэгэ гудамжа үнгэрһэнэй һүүлээр Дээдын Эзэнэй Эльгээмэл гэнтэ харагдахаяа болишоо+.

11Пётр мэдээ ороходоо:

– Дээдын Эзэн өөрынгөө Эльгээмэлые эльгээн, намайе Иродэй гарһаа мултаруулба, еврей зоной хүлеэжэ байһан саазаһаа аршалба. Энэнииень би мүнөөл һайн ойлгобоб, – гэжэ өөртөө хэлэбэ+.

12Пётр энээниие ойлгоходоо, Марк гэдэг Иоаннай эхэ Мариягай гэртэ хүрэжэ ерэбэ. Тэндэ олон хүн суглараад, Бурханда зальбаржа байба+. 13Пётрой үүдэ тоншоходо, Рода гэжэ нэрэтэй зараса эхэнэр үүдэндэ ойртоо. 14Пётрой дуу танихадаа тэрэ эхэнэр тон ехээр баярлажа, үүдээшье нээхэеэ мартаад, Пётр үүдэндэ зогсоно гэжэ дуулгахаяа гүйжэ ошобо.

15– Ай, ухааншни муудаа ха, – гэжэ бусад зон Родада хэлэбэ.

Гэбэшье тэрэ эхэнэрэй өөрынхёорөөл болоод һалахагүйдэнь, тэдэ:

– Пётрой Эльгээмэл байгаа ёһотой, – гэжэ буруушаабад+.

16Харин Пётр һалангүй үүдэ тоншожо байгаа. Үүдэ нээхэдэ гэртэ байһан хүнүүд Пётрые харахадаа угаа ехээр гайхалдаба. 17Шэмээгүй бологты гэжэ Пётр гараараа харуулаад, Дээдын Эзэнэй яажа тэрэниие түрмэһөө гаргаһан тухай хөөрэжэ үгэбэ.

– Яковта, аха дүүнэртэ энээн тухай дуулгагты, – гэжэ Пётр хэлээд, тэдэниие орхёод, ондоо тээшээ ошобо+.

18Пётртой юун ушарааб гэһэн хүл хөөрсэгэнөөн үүр сайхада сэрэгшэдэй дунда болобо. 19Иродшье Пётрые бэдэрүүлээд олобогүй. Тэрэ харуулшадые һайса мүшхэжэ саазалхыень захираад, өөрөө Иудейһээ Кесари ошожо, тэндээ үлэбэ.

Иродэй үхэл тухай

20Ирод хаан Тир, Сидон хотынхидтэ тон ехээр сухалдажа байба. Тиимэһээ тэдэнь өөһэд хоорондоо хэлсэжэ, хаанай ордоной захирагша Бластые бэе тээшээ татаад, тэрээнтэй сугтаа хаанда ошожо, эб найрамдал тогтоохо тухай гуйба. Юундэб гэхэдэ, Тир, Сидон хотынхид Иродэй газарһаа эдеэ хоолоор хангагдадаг бэлэй.

21Хүнүүдтэй уулзахаар тогтоогдоһон үдэр Ирод хаан субаа нэмэржэ, хаан шэрээдээ һуугаад, зоной урда юумэ хэлэжэ оробо.

22– Энэмнай хүн хэлэнэ бэшэ, Бурхан хэлэнэ! – гэжэ улад зон шангаар хашхаралдаба.

23Бурханай алдар соло дуудангүй байһанайнь түлөө Дээдын Эзэнэй Эльгээмэл Иродые гэнтын үбшэнгөөр дайража, Ирод хаан үтэ хорхойдо барюулан үхэбэ+.

24Тиихэдэ Бурханай Мэдээсэл хаа хаанагүй таража байгаа+. 25Варнава Саул хоёр даалгагдаһан хэрэгүүдээ бүтээжэ, Марк гэдэг Иоанные абаад, һөөргөө Иерусалим ерэбэ+.

13

Варнава Саул хоёрые Һайн Мэдээсэл номнохыень эльгээбэ

13^1Антиохой һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ Варнава, Нигер гэһэн ара нэрэтэй Симеон, Киреней хотын Лукий, Саул, бага байхадаа хаанай хүбүүн Иродтэй хүмүүжүүлэгдэһэн Менахем гэһэн лүндэншэд, багшанар байгаа һэн+.

2Нэгэтэ тэдэнэй Дээдын Эзэндэ алба хэжэ, масаглажа байхада Нангин Һүлдэ тэдээндэ:

– Ямар үүргэ хэрэг даалган Варнава Саул хоёрые дуудаа һэнби, тэрэ хэрэгыемни бүтээхыень тэдэ хоёрые намда табигты, – гэжэ хэлэбэ+.

3Масаглажа, мүргэл зальбаралаа дүүргэһэн хойноо тэдэ зон үнөөхи хоёрые гараараа адислан табиба.

Кипр аралда

4Нангин Һүлдын нүлөөгөөр харгы замдаа гараһан Варнава Саул хоёр Селевки хүрэжэ ерээд, тэндэһээ Кипр аралда тамаран ошобо. 5Саламин хүрэжэ ерээд, тэдэнэр мүргэлэй гэрнүүдтэ Бурханай Үгэ номнобо. Тиихэдэ тэдэнтэй Иоанн ябалсажа, тэдэндэ туһалжа байгаа+.

6Бүхы Кипр аралые гаталан, тэдэ Пафос хото хүрэжэ ерэбэд. Тэндэ Бар-Иисус гэжэ нэрэтэй эльбэшэ, хуурмаг лүндэншэ еврей хүнтэй уулзаба+. 7Бар-Иисус аралые захирагша Сергий Павел гэдэг эрдэм ухаа ехэтэй хүнэй нүхэрынь байгаа. Сергий Павел гээшэнь Бурханай һургаал үгэ дуулаха дуратай байжа, Варнава Саул хоёрые өөртөө дуудаа һэн. 8Теэд Элим гэжэ (энэнь тэрэнэй грек нэрэ) эльбэшэн захирагшын этигэхэдэ һаалта хэжэ, шабинарта эсэргүүсэбэ. 9Саул (ондоогоор Павел) Нангин Һүлдөөр дүүрэн, Элим тээшэ анхаралтайгаар шэртэн хараад:+

10– Ши, худал хуурмагай бэелэл, шолмосой хүбүүн, али бүхы үнэн юумэнэй дайсан! Дээдын Эзэнэй арюун сэхэ замые саашадаашье хазагайруулжа ябахаб гэжэ һанана гүш? 11Мүнөө Дээдын Эзэнэй гар шам дээрэ зогсоо. Ши һохор боложо, хэдэн сагай туршада наранай туяа харахагүйш, – гэжэ хэлэбэ.

Тэрэ дороо Элимые боро хараан бүрхөөн хушажа, хүтэлжэ ябаха хүниие бэдэрэн, тэрэ иишэ тиишээ тэмтэрбэ. 12Ушарһан бүхэниие хараһан захирагша ехээр гайхан, Дээдын Эзэн тухай һургаалда этигээ һэн.

Писидиин Антиохдо

13Павел замайнгаа нүхэдтэй Пафосһаа тамаржа гараад, Памфилиин нютагай Пергэ хото хүрэжэ ерэбэ. Тэндэ Иоанн тэдэниие орхёод, Иерусалимаа бусажа ошоо һэн+. 14Харин үлэһэн нүхэдынь Пергэһээ Писидиин Антиох зорижо ерээд, субботын үдэр мүргэлэй гэртэ орожо һуубад. 15Хуулиин, лүндэншэдэй номһоо хэһэгүүдые уншаһанай хойно мүргэлэй гэрэй ахамадууд:

– Аха дүүнэр, хүн зониие урмашуулхаар юумэн танда байгаа һаа, хэлыт даа, – гэжэ айлшадта хандаба+.

16Павел өөдөө бодожо, шэмээгүй бологты гэжэ гараараа харуулаад:

– Израильшууд, Бурханиие хүндэлэгшэд, шагныт даа! 17Израилиин арад зоной Бурхан манай үбгэ эсэгэнэрые шэлэжэ абаад, хариин газарта, Египедтэ ажаһуухадань, тэдэниие агууехэ үндэһэн болгоо һэн. Тиигээд хүсэн түгэлдэр гараараа Бурхан тэдэниие Египедһээ гаргажа, 18дүшэн жэлэй туршада сүл губида тэдэнтэй тэсэжэ байгаа бэлэй. 19Ханаанай газар нютагта долоон үндэһэтэниие тэрэ һүнөөгөөд, газарыень манай үбгэ эсэгэнэртэ эзэлжэ байхаарнь үгөө һэн. 20Иигэжэ дүрбэн зуун табин жэл үнгэрөө.

Тэрэнэй удаа Бурхан тэдэндэ заргашадые үгөө һэн. Тэдэ заргашад лүндэншэ Самуилай үе саг хүрэтэр байгаа. 21Һүүлдэ хааниие манда үгыш гэжэ израильшуудай гуйхадань, Бурхан тэдэндэ Вениаминай угсаатанай Кисэй Саул хүбүүе үгэбэ, тиин тэрэнь дүшэн жэлэй туршада хаан шэрээдэ һууба. 22Тэрэниие тушаалһаань халажа, Бурхан Давидые израильшуудай хаан болгожо табяа хаш. Тиин тэрээн тухай Бурхан: «Би Иесейн Давид хүбүүе шэлэжэ абааб, тэрэ минии һанаа сэдьхэлдэ тааруу байна, тэрэ захиралтануудыемни бултыень дүүргэхэ», – гэжэ хэлээ юм. 23Бурхан найдуулһан ёһоороо Давидай үри һадаһан болохо Абарагша Иисусые Израильда эльгээгээ. 24Тэрэнэй заларан ерэхые Иоанн уридшалан айладхажа, нүгэл үйлэдэхэеэ болёод, уһаар арюудхахыень бүхы Израилиин хүн зониие уряалаа бэлэй+. 25Үүргэеэ дүүргэжэ байхадаа Иоанн: «Намайе хэн гэжэ һананабта? Би таанадай хүлеэһэн хүн бэшэлби. Таанадай хүлеэһэн хүн минии хойноһоо заларжа ябана, тиин би тэрэнэй гуталайнь ооһорыешье тайлаха эрхэгүйб!» – гэжэ хэлээ һэн+.

26Аха дүүнэрни! Абраһамай үри һадаһад, Бурханиие хүндэлэгшэд, абаралга тухай энэ мэдээсэл бидэндэ эльгээгдэһэн байна. 27Иерусалимда ажаһуугшад ба захирагшад Христосые таняагүй, тэрэниие гэмнээд, суббото бүхэндэ уншадаг лүндэншэдэй ном соо бэшэгдэһые бүтээгээ гээшэ+. 28Тэрэниие саазалха нэгэшье баримта олонгүй, тэдэ зон Иисусые саазала гэжэ Пиладые баалаа+. 29Тиигэжэ тэдэнэр Иисус тухай Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй байһан бүгэдые бэелүүлбэ. Тэдэнэр Иисусые хэрээһэнһээ буулгажа, агы нүхэндэ хүдөөлүүлээ һэн+. 30Гэбэшье Бурхан тэрэниие амидыруулаа+. 31Галилейһээ Иерусалим хүрэтэр тэрээнтэй хамта ерэлсэһэн хүнүүдтэ олон үдэрэй туршада тэрэ үзэгдөө, тиимэһээ тэдэнь мүнөө улад зондо Иисус тухай баталан гэршэлнэ+. 32Харин бидэ манай үбгэ эсэгэнэртэ үгтэһэн үгэ бүтэбэл даа гэжэ Һайн Мэдээсэлые айладхажа байнабди+. 33Бурхан Иисусые амидыруулхадаа, бидэндэ, тэдэнэй үри хүүгэдтэ найдуулһанаа бүтээгөө гээшэ. Энээн тухай «Бурханай дуунай номой» хоёрдохи дуун соо иигэжэ бэшэгдэнхэй юм:

«Ши минии хүбүүнши,

Мүнөөдэр би эсэгэшни болооб».

34Бурханай тэрэниие амидыруулһан, гутаан үмхирүүлээгүй тухай:

«Давидта үгэһэн нангин бата үгэнүүдээ
би таанадай дунда бэелүүлхэб», – гэжэ бэшээтэй байдаг юм+.

35Тиимэһээ Нангин Бэшэгэй ондоо газарта:

«Ши өөрынгөө шударга Зарасые
агы нүхэндэ гутаажа үмхирүүлхэгүйш», – гэжэ хэлэгдэнэ+.

36Давид бүхы наһаараа Бурханай уг зорилгые бүтээжэ, һүүлдэ наһа барахадаа үбгэ эсэгэнэртэйгээ суг хүдөөлүүлэгдэһэн байгаа, бэень эсэстээ гутажа үмхирөө юм+. 37Харин Бурханай амидыруулһан хүн гутажа үмхирхэгүй юм. 38-39Тиимэһээ, аха дүүнэрни, Иисусаар дамжуулан, Бурхан таанадта нүгэл хүлисэхэ тухай айладхаа гэжэ мэдэжэ абагты. Моисейн Хуули сахяадшье хүлисүүлхэ аргагүй нүгэлнүүдые Иисуста этигэдэг хүн бүхэндэ Иисусай хүсөөр тэрэ нүгэлнүүдынь хүлисэгдэбэ гээшэ++. 40Лүндэншэдэй иигэжэ хэлэһэн үгэнүүд таанадтай тохёолдохогүйн тула таанад һэргэг байгты:

41«Харагты даа, шоглон гасаалагшад,
гайхалдагты, хосорогты!
Таанадта хүнэй дуулгаашье һаа,
танай үнэншэхөөр бэшэ
Агууехэ үйлэ хэрэг
танай эдэ үдэрнүүдтэ
би бүтээжэ байнаб».

42Павел Варнава хоёрой мүргэлэй гэрһээ гаража байхада, мүнөө хөөрэһэн юумэеэ ерэхэ субботодо үргэлжэлүүлэн хэлэхыень хүнүүд тэдэниие уриба. 43Сугларһан зоной таража эхилхэдэ, еврейнүүд болон еврейнүүдэй шажанда этигэһэн олон хүнүүд Павел Варнава хоёрые дахан ябаба, харин тэдэ хоёрынь саашадаашье Бурханай үршөөл хайрада амидархыень тэдэ зониие идхажа байба+.

44Нүгөө субботодо бүхы хотын зон тооной Дээдын Эзэнэй Мэдээсэл шагнахаяа сугларба. 45Еврейнүүд иимэ олон зониие харахадаа, ехээр атаархажа, Павелые муудхан, тэрээнтэй арсалдаба+. 46Павел Варнава хоёр зоригтойгоор иигэжэ хэлэбэ:

– Бидэ Бурханай үгэ анха түрүүн таанадта асарха ёһотой байгаабди. Харин энэ үгые таанадай буруушаажа, мүнхын амидаралда хүртэхөөр бэшэбди гэжэ өөһэд тухайгаа һанаа юм һаатнай, бидэ мүнөө бусад арадуудта ошохомнай+. 47Дээдын Эзэн бидэндэ:

«Газар дэлхэйн заха хизаар хүрэтэр
абаралга асархыншни тула
Би шамайе бусад арадуудай
гэрэл туяа болгон табяаб», – гэжэ захяа һэн+.

48Хэлэһыень дуулахадаа бусад арадууд ехээр баярлажа, Дээдын Эзэнэй үгые алдаршуулба, тиигээд мүнхэ ажамидархаар шэлэгдэһэн хүнүүд булта һүзэглэбэ ха.

49Бурханай үгэ энэ орон нютагаар хаа хаанагүй дэлгэрэн тараа. 50Гэбэшье еврейнүүд хотын түрүү хүнүүдые болон Бурханда һүзэглэһэн хүндэтэ эхэнэрнүүдые Павел Варнава хоёрто эсэргүү һанаатай болгобо. Тэдэ хоёрые хашан мүрдэжэ, тэрэ нютагһаа намнаба+. 51Тиихэдэнь Павел Варнава хоёр хүлдөө халдаһан тооһо гүбижэ, Икони хото ошоо һэн+. 52Тэрэ үедэ Антиохдо байһан шабинар баяраар халин, Нангин Һүлдөөр дүүрээд байба+.

14

Икони хотодо

14^1Павел Варнава хоёрой Иконидо мүргэлэй гэртэ орожо, этигэл түрүүлмээр хөөрэхэдэнь, еврейнүүд болон бусад арадууд олоороо этигэбэ+. 2Харин этигээгүй еврейнүүд еврей-бэшэнүүдэй һанаа бодолыень һамааруулжа, һүзэглэһэн аха дүүнэрэйнгээ урдаһаа тухирба. 3Гэбэшье Павел Варнава хоёр нилээд удаан саг соо тэндэ байгаад, Дээдын Эзэн тухай зоригтойгоор номнобо, харин Дээдын Эзэн өөрынгөө талаһаа Бурханай үршөөл хайра тухай номнолыень баталан, тэдэндэ гайхамшагта хэрэгүүдые болон дүлгэ тэмдэгүүдые үзүүлхэ арга олгожо байба+. 4Хотынхидой һанаа бодолынь хубааржа: зарим нэгэниинь еврейнүүдые, нүгөө зариманиинь элшэнэрые дэмжэжэ байгаа+.

5Бусад арадууд, еврейнүүд хотын захирагшадтай хэлсэжэ, тэдэниие шулуудаха һанаатай байна гэжэ элшэнэр дуулахадаа, 6Ликаони руу тэрьедэжэ, Листра ба Дербэ хотонуудта, мүн оршон тойронхи нютагуудта+
7Һайн Мэдээсэлые тунхаглаба.

Павел Варнава хоёр Листра ба Дербэ хотонуудта

8Листрада түрэхынгөө хүл муутай, хүлөөрөө нэгэшье ябаагүй, һуумгай хүн ажаһуугаа+. 9Нэгэтэ тэрэнэй Павелай номнол шагнажа һуухадань, Павел тэрэниие анхаралтайгаар шэртэжэ, эдэгэхээр ехэ этигэлтэй байхыень хараад:+

10– Хүл дээрээ бодо! – гэжэ шангаар ооглобо.

Үнөөхинь хүл дээрээ һүрэн бодоод ябашаба+. 11Павелай юу бүтээһые харахадаа улад зон өөһэдынгөө ликаон хэлэн дээрэ:

– Хүнэй бэе бэелжэ маанадта бурхад бууба, – гэжэ һүхирэлдэбэд+.

12Тэдэ зон Варнавые Зевс гэжэ, Павелые ехээр юумэ хэлэдэг байһанайнь түлөө Гермес гэжэ нэрлэбэд. 13Хотоһоо холо бэшэ Зевсын һүмэ оршодог байгаа. Зевсын санаарта хүн зоноор хамта бухануудые, баглаа сэсэгүүдые тэдэндэ үргэл болгон бариха һанаатай байгаа.

14Варнава Павел хоёр энээн тухай дуулахадаа, хубсаһа хунараа шуу татажа, хүн зондо гүйжэ ошоод, хорин хашхаралдабад:+

15– Хүнүүд, юу хэжэ байгаа юмта? Бидэ таанадтал адли юрын хүнүүд гээшэбди! Таанадай онгонуудһаа зайсажа, тэнгэри огторгой, газар дэлхэй, уһа далай болон тэдээн соо байдаг бүхы юумые бүтээһэн Амиды Бурханда һүгэдэн хандахынтнай тула бидэ таанадта Һайн Мэдээсэл асараа гээшэбди+. 16Бүхы үндэһэ яһатанда өөһэдынгөө харгы замаар ябахыень Бурхан урдань буруушаадаггүй байгаа. 17Тэрэ үедэ Бурхан һайн һайхан үйлэ хэрэгүүдые бүтээн, өөр тухайгаа гэршэлжэ, тэнгэриһээ хура бороо, үрэжэлтэ сагай уларил хайрлажа, эдеэ хоолоор хангажа, зүрхэ сэдьхэлыетнай баяр баясхалангаар дүүргэдэг һэн+.

18Павел Варнава хоёр иигэжэ хэлэжэ байгаад, үргэл үргэхэеэ байһан зониие арай гэжэ зогсообо.

19Һүүлдэ Антиох, Икони хотонуудһаа еврейнүүд ерэжэ, хотынхидые элшэнэрэй урдаһаа эсэргүүсүүлбэ. Тиигээд тэдэнэр Павелые шулуудажа, тэрэниие үхөө гэжэ һанаад, хотоһоо шэрэжэ гаргаад хаяба+. 20Павелые тойрон шабинарайнь зогсоходо, тэрэнь бодожо, хото руу оробо. Хойто үдэрынь тэрэ Варнаватай суг Дербэ хото ошобо.

Сириин Антиох бусажа ерэһэн тухай

21Тэдэ Дербэдэ Һайн Мэдээсэл номножо, олон хүниие Дээдын Эзэндэ хандуулба. Һүүлдэнь Листра, Икони, Писидиин Антиох хотонуудаа эрьежэ, 22ябаһан газараа шабинарые урмашуулан, зоригжуулан, этигэлээ алдангүй, харин бэхижүүлжэ байхыень уряалба. Бурханай хаан орондо орохынгоо урда тээ таанад аргагүй ехэ зоболон дабахат гэжэ тэдэ хэлэбэ+. 23Павел Варнава хоёр һүзэглэгшэдэй бүлгэм бүхэндэ хүтэлэгшэдые томилжо, масаглаад, зальбараад, этигэһэн Дээдын Эзэндэнь тэдэ һүзэглэгшэдые даалгаба+.

24Тэдэнэр Писидиин можоор ябажа, Памфилиин можо хүрэжэ ерэбэд. 25Тиигээд Бурханай Үгэ Пергэдэ номноод, удаань Аттали хото зорибо. 26Мүнөө тэдэ Атталиһаа Антиох руу бусажа тамарба. Түрүүн Антиохдо байхадань, Бурханай үршөөл хайра ажалаа ябуулхадань байха болтогой гэжэ зальбаран, Павел Варнава хоёрые ябуулаа бэлэй. Мүнөө тэдэнэр үнөөхи ажалаа бүтээгөөд, бусажа ерэбэд+.

27Антиохдо ерээд, бүхы һүзэглэгшэдые суглуулжа, Бурхан тэдэнээр юу бүтээлгэһыень болон тэрэнэй бусад арадуудта этигэлэй үүдэ нээжэ үгэһыень тэдэнэр хөөрэжэ үгэбэ. 28Тиигээд тэдэнэр шабинартай хамта нилээд удаан байлсаба.

15

Иерусалимда болоһон суглаан

15^1Иудейһээ Антиохдо хэдэн хүн ерээд, «Моисейн захиһан ёһоор бэлгээ отолуулаагүй һаа, таанад абарагдахагүйт», – гэжэ һүзэглэгшэдые һургаба. 2Энэ асуудалай талаар Павел Варнава хоёр тэдэнтэй нилээд заргалдаба, арсалдаба. Тиимэһээ энэ асуудалые элшэнэртэй ба бүлгэмэй хүтэлэгшэдтэй зүбшөөд ерэхыень Павел Варнава хоёрые хэдэн һүзэглэгшэдтэй хамта Иерусалим эльгээхэ гэжэ шиидэбэ+. 3Антиохой һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй эльгээһэн зон Финикиин ба Самариин нютагуудаар ябахадаа, бусад арадуудай Бурханда яажа хандаһан тухай хөөрэжэ байба, тиихэдэнь бүхы һүзэглэгшэд угаа ехээр баярлажа байба. 4Иерусалимда ерэхэдэнь, тэдэниие һүзэглэгшэдэй бүлгэм, элшэнэр, бүлгэмэй хүтэлэгшэд уриба. Хүрэжэ ерэһэн зон Бурханай тэдэнээр бүтээлгэһэн бүгэдые хөөрэжэ үгөө. 5Иисуста этигэһэн фарисейнүүдэй дундаһаа хэдэн хүн үгэ хэлэхэдээ:

– Еврей-бэшэнүүд бэлгээ баһа отолуулха ёһотой, Моисейн Хуули сахихыень тэдэниие уялгаха хэрэгтэй, – гэжэ баадхабад.

6Элшэнэр, бүлгэмэй хүтэлэгшэд энэ асуудалаар зүбшэн хэлсэхэ гэжэ сугларба. 7Арсалдаан гараһаар нилээд удаан саг үнгэрһэнэй хойно Пётр бодожо:

– Аха дүүнэрни! – гэбэ. – Бусад арадуудай дунда Һайн Мэдээсэл номнон этигэл түрүүлхымни тула Бурхан үни гэһээр намайе таанадай дундаһаа шэлэжэ абаа һэн гэжэ таанад һайн мэдэнэт+. 8Хүнүүдэй һанал бодол мэдэдэг Бурхан бидэндэ үгэһэндөөл адляар тэдэндэ Нангин Һүлдэ үгэхэдөө, өөрынгөө үршөөл хайра баһа бусад арадуудта үршөөбэ гээшэ+. 9Бурхан маанадай болон бусад арадуудай хоорондо ямаршье илгаа гарганагүй, юундэб гэхэдэ, тэдэнэй зүрхэ сэдьхэл этигэлээр арюудхагдаа гээшэ+. 10Тиигээд үбгэ эсэгэнэртэмнайшье, маанадташье даагдахагүй хүндэ ашаае шабинарай хүзүүндэ тээхэеэ оролдон, Бурханиие мүнөө юундэ туршаа юмта+. 11Бидэ гансал Дээдын Эзэн Иисусай үршөөл хайраар абарагдаабди гэжэ этигэнэбди, тиин тэдэшье баһа Иисусай үршөөл хайраар абарагдаа+.

12Сугларһан зон абяагүй болоод, ямар гайхамшагта дүлгэ тэмдэгүүдые, үйлэ хэрэгүүдые Бурхан Павел Варнава хоёрой гараар бусад арадуудай дунда бүтээгөө юм гэжэ тэдэ хоёрой хөөрэһые шагнаба. 13Тэдэнэй хөөрэжэ дүүргэхэдэ, Яков хэлэжэ эхилбэ:

– Аха дүүнэрни, намайе шагныт!+
14Бурханай өөрынгөө нэрэ алдараар анха түрүүшынхиеэ бусад арадуудай дундаһаа хүнүүдые шэлэжэ абаһан тухай Симеон бидэндэ хөөрэжэ үгөө. 15Лүндэншэдэйшье үгэнүүд эдэ бүхэниие тобшолно:

16«Тэрэнэй һүүлдэ би бусажа ерээд,
Давидай унаһан майханиие дахин бодхоохоб.
Һандаран һалаад байһан тэрэниие бодхоожо,
Дахин шэнээр һэргээхэб.
17-18Тиихэдэ минии хүнүүд болохоор
Дуудуулһан бусад яһатан
Болон ондоошье улад зон
Дээдын Эзэниие бэдэрхэ.
Эртэ урда сагһаа энээн тухай дуулгаһан
Дээдын Эзэн иигэжэ хэлэнэ».

19Тиимэһээ Бурханда хандажа байһан еврей-бэшэ хүниие бидэ хорихо зобоохо ёһогүйбди гэжэ тоолоноб. 20Харин онгонуудта үргэжэ бузарлагдаһан эдеэ хоол барихыень, забхайрхыень, боожо алаһан амитадай мяха, шуһа амсахыень хориһон бэшэг бэшэжэ, тэдээндэ эльгээхэ ёһотойбди+. 21Юундэб гэхэдэ, Моисейн Хуули эртэ урда сагһаа хото бүхэндэ номногдожо, мүргэлэй гэрнүүдтэ суббото бүхэндэ уншагдана ха юм.

Бусад арадуудай дундаһаа һүзэглэһэн зондо эльгээгдэһэн бэшэг

22Тиигээд элшэнэр, бүлгэмэй хүтэлэгшэд һүзэглэгшэдтэйгөө хамта хэдэн хүниие өөһэдынгөө дундаһаа шэлэжэ абаад, Павел Варнава хоёртой Антиох руу эльгээхэ гэжэ шиидэбэ. Тэдэ һүзэглэгшэдэй дундаһаа нэрэ хүндэтэй Баршабба гэжэ ара нэрэтэй Иудые, мүн Силые шэлэжэ абаад,+
23тэдэнэй дамжуулха ёһотой иимэ бэшэг бэшэбэд: «Элшэнэр, Иерусалимай бүлгэмэй хүтэлэгшэд болон бүхы һүзэглэгшэд Антиох, Сири, Киликидэ ажаһуудаг бусад арадуудай дундаһаа Христосто һүзэглэһэн зониие амаршална. 24Зарим һүзэглэгшэднай манһаа абаагүй захиралтаар һанал бодолыетнай һамааруулна, таанадые зобооно гэжэ бидэ дуулаабди+. 25-26Тиимэһээ манай Дээдын Эзэн Иисус Христосто алба хэжэ өөрынгөө ами наһые хайрладаггүй, манда ехэ һайшаагдадаг Варнава Павел хоёртой хэдэн хүнүүдые шэлэжэ эльгээхэ гэжэ бидэ зүбшэбэбди. 27Иуда Сила хоёрые эдэ бүгэдые таанадта тайлбарилжа үгэхыень эльгээнэбди. 28-29Онгонуудта үргэжэ бузарлагдаһан эдеэ хоол, боожо алагдаһан амитадай шуһа, мяха амсангүй, забхайрангүй байгаарайгты. Энээнһээ гадна ондоо захиралта таанадта үгэхэгүй гэжэ Нангин Һүлдэ болон бидэнэр шиидэбэбди. Дээрэ дурдагдаһан юумэнүүдые сахижа байбал, бүхы юумэн һайн байха. Баяртай!»+

30Антиох хүрэжэ ерээд, эльгээгдэһэн хүнүүдынь һүзэглэгшэдэй бүлгэм суглуулаад, үнөөхи бэшэгээ дамжуулжа үгэбэ. 31Энэ урмашуулһан бэшэг уншаад, зон угаа ехээр баярлаа. 32Иуда Сила хоёр лүндэншэд байһан туладаа үгэ хэлэжэ, һүзэглэгшэдые зоригжуулан урмашуулба+. 33-34Тиигээд тэдэ хоёр хэдэн сагай турша соо Антиохдо байба, һүүлдэнь һүзэглэгшэ аха дүүнэрынь тэдэниие үреэгөөд, элшэнэртэ һөөргэнь ябуулба[*].

35Павел Варнава хоёр Антиохдо үлэбэ. Тэдэ бусад олон һүзэглэгшэдөөр хамта улад зониие һургажа, Дээдын Эзэнэй Һайн Мэдээсэл номножо байбад+.

Павел Варнава хоёр хахасабад

36Нэгэ хэды болоод Павел Варнавада:

– Дээдын Эзэнэй Үгэ ямар хотонуудта номноо һэмди, тэдэ хотонуудаар ябаад, тэндэ ажаһууһан аха дүүнэрээ эрьеэд, хэрэгүүдынь ямархан бэ гэжэ харая, – гэһэн дурадхал оруулба.

37Варнава болбол Марк гэжэ нэрэтэй Иоанные абажа ябалсаха һанаатай байгаа+. 38Гэбэшье Памфилида тэдэниие хаяжа, хэрэгыень бүтээлсэхэеэ арсаһан Маркые Павел абажа ябаха дурагүй байгаа+. 39Энээн дээрэһээ Павел Варнава хоёр зүрилдөөд хахасабад. Варнава Маркые дахуулаад, Кипр арал руу тамаран ошобо. 40Харин Павел Силые замай нүхэр болгон ябаба. Аха дүүнэрынь тэдэниие Дээдын Эзэнэй үршөөл хайрада даалгажа табяа һэн+. 41Тэдэ Сириин, Киликиин хотонуудаар аха дүүнэрээ батадхан ябабад.

16

Тимофей Павел Саул хоёртой нэгэдэбэ

16^1Павел Дербэ ошоод, удаань Листра хүрэжэ ерэбэ. Тэндэ Дээдын Эзэндэ һүзэглэдэг еврей эхэтэй, грек эсэгэтэй Тимофей гэжэ нэгэ шаби ажаһуугаа+. 2Тэрээн тухай Листра Икони хотонуудта ажаһуудаг һүзэглэгшэд һайнаар хэлэдэг һэн. 3Павел тэрэниие дахуулжа ябаха һанаатай байгаа. Тимофейн эсэгэнь грек хүн гэжэ мэдэдэг байһан энэ нютагай еврейнүүдһээ боложо хүбүүнэй бэлгэ отолуулһан байгаа+. 4Павел Тимофей хоёр нэгэ хотоһоо нүгөө хото орожо, Иерусалимдахи элшэнэрэй, мүн бүлгэмэй хүтэлэгшэдэй тогтооһон ёһо гуримые сахижа байхыень хүн зониие уряалба+. 5Һүзэглэгшэ аха дүүнэрэй этигэл бүри бэхижэжэ, үдэрһөө үдэртэ һүзэглэгшэдэй тоо олошоржол байба+.

Павелай хараһан үзэгдэл

6Нангин Һүлдэ Асида Бурханай үгэ бү номногты гэһэн тула тэдэ бүхы Фригиин болон Галадай можонуудаар ябаба ха+. 7Тэдэнэй Мисси можын хилэдэ хүрэжэ ерээд, Бетини орохоёо байхадань, Иисусай Һүлдэ тиишээ орохыень зүбшөөбэгүй+. 8Тиимэһээ тэдэ Миссиие үнгэржэ, Троада хото хүрэжэ ерэбэд+. 9Македониин эрэ хүн урдань зогсожо: «Македони ерэжэ, манда туһалыш даа!» – гэһэн үзэгдэл Павел тэрэ һүниндөө хараба. 10Энэ үзэгдэлэй һүүлдэ Бурхан бидэниие Һайн Мэдээсэл номнохыемнай дуудаба гэжэ тобшолон, тэрэ бэеэрээ Македони ошохоёо түхеэрбэбди.

Лидия Иисус Христосто һүзэглэбэ

11Иигэжэ бидэ Троадаһаа тамаржа гараад, сэхэ Самофраки аралда, хойто үдэрынь Неаполь портдо хүрэжэ ерээбди. 12Тэндэһээ Македониин нэгэ аймагай түб хотодо, римэй колониин Филипп хото хүрэжэ ерээбди. Энэ хотодо бидэ хэдэн үдэр хоноо һэмди+. 13Бидэ субботодо хотын үүдээр гадагшаа гаража, еврейнүүдэй зальбардаг газарай һуури бэдэрэн, голой эрье зубшажа ябаа һэмди. Тэндэ бидэ сугларһан эхэнэрнүүдээр һуужа хөөрэлдэбэбди. 14Тэдэ эхэнэрнүүдэй дунда Тиатир хотын Лидия гэжэ нэрэтэй, улаан бүд наймаалдаг Бурханда һүзэглэдэг эхэнэр бидэниие шагнажа байгаа. Дээдын Эзэн Павелай хэлэжэ байһан үгэнүүдые энэ эхэнэрэй дуулажа абахын тула оюун ухааень нээбэ+. 15Тэрэ эхэнэр гэр бүлөөрөө уһаар арюудхуулба, һүүлдэ бидэниие гэртээ уриба. «Дээдын Эзэндэ этигэл дүүрэн байна гэжэ таанад үнэн дээрээ нам тухай бодожо байгаа һаа, минии гэртэ ерэжэ байрлагты», – гэжэ тэрэ хэлээд, бидэниие үгэдөө оруулба+.

Павел Сила хоёр түрмэ соо

16Нэгэтэ мүргэлэй газар ошожо ябахадаа бидэ ерээдүйе уридшалан хэлэдэг һүлдэдэ барюулһан зараса эхэнэртэй уулзаабди. Тэрэ эхэнэр хүнэй саашадахи хуби заяа хэлэжэ үгөөд, өөрынгөө эзэдтэ ехэхэн мүнгэ асардаг байгаа. 17Тэрэ эхэнэр Павелые болон маанадые дахажа:

– Эдэ зон Дээдын Бурханай зарасанар гээшэ. Эдэ таанадта абаралгын харгы зам тухай айладхана, – гэжэ ооглон һүхирдэг бэлэй.

18Тэрэ эхэнэр олон үдэрэй үргэлжэдэ иимэ маягаар һүхиржэ байгаа. Һүүлэй һүүлдэ Павел тэсэжэ ядаад, гэдэргээ хаража, тэрэ һүлдэдэ хандан:

– Иисус Христосой нэрээр энэ эхэнэрһээ гара гэжэ шамда захирнаб, – гэбэ.

Тэрэ һүлдэнь дары гаража талиигаа бэлэй+. 19Харин мүнгэ олохо найдабарияа гээһэн тэрэ зараса эхэнэрэй эзэд Павел Сила хоёрые барижа, хотын талмай тээшэ захирагшадта абаашаба ха. 20Захирагшадта тэдэниие асараад:

– Эдэ еврейнүүд манай хото үймүүлнэ, 21римэй эрхэтэн маанадай сахиха ёһогүй, гүйсэдхэхэ аргагүй ёһо заншалнуудые айладхан, сахигты гэжэ баадхана, – гэжэ хэлэбэ.

22Тиимэһээ сугларһан олон зон баһа Сила Павел хоёрой урдаһаа үһөөрхэн бодобо. Захирагшад тэдэ хоёрой хубсаһа хуулан хаяжа, модоор тэдэниие хэһээгты гэжэ захирба+. 23Тэдэниие зада сохёод, түрмэдэ хаагаад, һайнаар һахижа байхыень түрмын харуулшада захирбад. 24Иимэ захиралта абаһан харуулшан тэдэ хоёрые доторхи түрмэдэ оруулжа, хүлнүүдыень хулуудада һуулгаба+.

25Һүниин тэн багаар Павел Сила хоёрой Бурханда зальбаржа, Бурханиие алдаршуулһан дуунуудые дуулажа байхадань, хаалтада байһан бусад зон тэдэниие шагнажа байгаа. 26Гэнтэ газар ехээр хүдэлжэ, түрмын гэр иишэ тиишээ найгалзан хэлбэлзэбэ. Тэрэ дороо түрмын бүхы үүдэнүүд нээгдэжэ, хаалтада байһан зоной гэнжэнүүдынь мултаран унаба+. 27Түрмын харуулшан һэрижэ, нээлтэтэй түрмын үүдэнүүдые харахадаа, хаалтын зон тэрьедэбэ гэжэ һанаад, бэеэ хорлохо һанаатайгаар һэлмээ гаргаба+.

28– Бэеэ бү хорло! Бидэ булта эндэ байна ха юмбибди, – гэжэ Павел шангаар хашхарба.

29Харуулшан гал асархые гуйгаад, түрмэдэ гүйжэ ороод, шэшэрһэн юумэн Павел Сила хоёрой хүлдэ дохин унажа:+

30– Эзэдни, абарагдахын тула би юу хэхэ ёһотой гээшэбиб? – гэжэ тэдэ хоёрые гаргаха зуураа һураба+.

31– Дээдын Эзэн Иисуста этигэ, тиигэбэл ши өөрөө, шинии гэр бүлэ абарагдаха, – гэжэ тэдэ харюусаба+.

32Үнөөхи харуулшанда, тэрэнэй гэр бүлэдэ Павел Сила хоёр Дээдын Эзэнэй үгэ номнобо. 33Орой һүни харуулшан тэдэниие түрмэһөө гаргажа, шархануудыень угаагаад, гэр бүлөөрөө уһаар арюудхуулба+. 34Тэрэ харуулшан Павел Сила хоёрые гэртээ асаржа, урдань хоол табиба. Бурханда һүзэглэһэндөө бүхы гэр бүлөөрөө баяртай байбад+.

35Хойто үдэрынь римэй захирагшад тэрэ хүнүүдые таби гэһэн захиралтатайгаар сэрэгшэдээ эльгээбэ. 36Харуулшан захиралтыень Павелда дамжуулба:

– Захирагшад таанадые табиха гэһэн захиралта үгэбэ. Мүнөө эндэһээ гаража ошоходотнай болохо.

37– Римэй эрхэтэн маанадые зарга шүүбэригүй зоной урда модоор хэһээжэ, түрмэдэ хаяһан аад, мүнөө нюусаар намнаха һанаатай байна гү? Үгы даа! Өөһэдөө ерэжэ, бидэниие эндэһээ гаргаг! – гэжэ Павел харуулшанда хэлэбэ+.

38Сэрэгшэд Павелай хэлэһые захирагшадта дамжуулба. Тэдэнь Павел Сила хоёрой римэй эрхэтэн байһыень мэдэхэдээ, айжа һүрдэбэ. 39Захирагшад ерэжэ хүлисэл гуйгаад, түрмэһөө гаргаад, хотоһоо гаража ошохыень гуйба+. 40Павел Сила хоёр түрмэһөө гараад, Лидиягайда ошобо. Тэндэ аха дүүнэртэйгөө уулзажа, тэдэнээ урмашуулаад, хотоһоо гаража ошобод+.

17

Павел Сила хоёр Фессалоники хотодо

17^1Павел Сила хоёр Амфиполь, Аполлони хотонуудаар дайраад, Фессалоники хото хүрэжэ ерэбэ. Тэндэ мүргэлэй гэр бии һэн+. 2Павел урдынгаа заншалаар тиишэ орожо, гурбан субботын туршада Нангин Бэшэгһээ жэшээнүүдые дурдан,+
3Бурханай табисууртын ехэ зоболон дабажа, һүүлдэнь амидырха ёһотой байһан тухай тэдэ зониие һургаба. «Минии таанадта хөөрэжэ байгаа Иисус эгээл тэрэ Бурханай заяаһан Абарагша юм», – гэжэ тэрэ хэлэбэ+. 4Мүргэлэй гэртэ байһан хүнүүдэй зариманиинь этигэжэ, Павел Сила хоёртой нэгэдэбэ. Тэдэнһээ гадна ори ганса Бурханиие хүндэлдэг олон тоото грегүүд, нэрэ хүндэтэй эхэнэрнүүд Дээдын Эзэндэ һүзэглөө бэлэй.

5Гэбэшье еврейнүүд атаархан зэбүүрхэжэ, гудамжын үгытэй зоной дундаһаа хэдэн хара һанаатай хүнүүдые шэлэжэ, олон зониие суглуулаад, хотынхидой дунда худхаляа хуймаа гаргаба. Тэдэ зон Павел Сила хоёрые олоод, зоной урда шиидхэхын тула Ясоной гэртэ сүмэрэн оробо+. 6Тэдэ хоёрые оложо ядахадаа, тэдэнэр Ясониие, баһа хэдэн һүзэглэгшэдые хотын захирагшадта шэрэжэ абаашаад:

– Эдэ оршолон дэлхэйе үймүүлһэн зон гээшэ, мүнөө манай хотодо ерээд байна, – гэжэ хашхаралдаба. 7– Ясон тэдэниие гэртээ байрлуулаа. Ондоо хүниие, Иисусые хаан гэжэ нэрлэхэдээ, тэдэнэр римэй хаанай зарлигые буруушаана+.

8Эдэ бүхэниие дуулахадаа хотын захирагшадшье, хүн зоншье айн һүрдэбэ. 9Ясоной, бусад һүзэглэгшэдэй барюулга орхиходонь лэ тэдэниие табиһан байгаа.

Павел Сила хоёр Бери хотодо

10Һүни болохотой сасуу һүзэглэгшэд Павел Сила хоёрые Бери хото руу ябуулба. Хото хүрэжэ ерээд, тэдэ хоёр мүргэлэй гэртэ ошобо. 11Энэ хотын зон Фессалоникиинхидтэ ороходоо Бурханай үгэ үлүү ехээр шагнаха дуратай байжа, номнол анхаралтайгаар хүлеэн абаад, Павел Сила хоёрой хэлэһэниинь үнэн гү гэжэ мэдэхын тула Нангин Бэшэгые үдэр бүхэн шудалжа байба. 12Тиигэжэ тэдэ зоной олониинь этигээ бэлэй. Тэдэнэй дунда олон нэрэ хүндэтэ грек эхэнэрнүүд, эрэшүүл байгаа һэн. 13Гэбэшье Фессалоникидэ ажаһуудаг еврейнүүд Бурханай үгэ Бери хотодошье Павел номноно гэжэ дуулахадаа, баһа тиишэ ошожо, хүн зониие үймүүлэн хүлгөөбэ. 14Һүзэглэгшэд дары Павелые далай хүргэжэ ошобо, харин Сила Тимофей хоёрынь Беридэ үлэбэ. 15Павелые үдэшэһэн хүнүүд тэрэниие Афины хото хүргөөд, Сила Тимофей хоёр аргатай байбал түргөөр ерэг гэһэн Павелай захиралта абамсаараа һөөргөө бусаба.

Павел Афины хотодо

16Павел тэрэ хоёроо Афины хотодо хүлеэжэ байхадаа, хотоор дүүрэн бодхоогдоһон онгонуудые хаража гашуудаба+. 17Тэрэ мүргэлэй гэртэ еврейнүүдтэй болон бусад арадуудай дундаһаа Бурханда һүзэглэһэн зонтой, мүн талмай дээрэ уулзаһан хүн бүхэнтэй үдэр бүри хөөрэлдэдэг байгаа һэн. 18Эпикур болон стоик һургаалай философууд тэрээнтэй уулзажа:

– Энэ хооһон үгэтэй хүн юу хэлэхэ һанаатай байнаб? – гэжэ нэгэ зариманиинь хэлсэжэ байба.

– Үгы, энэшни хариин бурхадууд тухай номноно ха, – гэжэ нүгөөдүүлынь хэлэжэ байба.

Юундэ тиигэжэ хэлсээб гэхэдэ, Павел Иисус тухай, тэрэнэй амидыралга тухай номноһон байгаа. 19Философууд Павелые Ареопаг хүтэлжэ абаашаад:

– Шинии номножо байһан шэнэ һургаалые маанадта шагнажа болохо гү? – гэжэ һурабад. –+
20Ши нэгэл жэгтэй һонин юумэ бидэндэ дуулгажа байнаш. Тиимэһээ энэшни юун ааб гэжэ бидэ мэдэхэ һанаатайбди.

21Афины хотынхид, тэндэ ажаһуугша хариин зон шэнэ үзэлнүүдые шагнан, тэдэниие зүбшэн хэлсэһээр лэ сүлөө сагаа үнгэргэдэг байгаа.

22Павел Ареопагай дунда зогсожо:

– Афинынхин, таанарай аргагүй һүзэгтэй зон байхые би ажаглажа байнаб. 23Юундэб гэхэдэ, танай мүргэл шүтөөнүүдые хаража байхадаа, «мэдэгдээгүй Бурханда» гэжэ бэшээтэй үргэлэй шэрээ би оложо харааб. Танай мэдээгүй аад, шүтэжэ мүргэжэ байгаа эгээл тэрэ Бурхан тухай би танда номножо байнаб. 24Юртэмсэ дэлхэйе, тэрээн дээрэ оршодог хамаг юумэ бүтээһэн Бурхан газар тэнгэриин Эзэн юм, гараар бодхоогдоһон һүмэдэ амидардаггүй юм+. 25Хүнэй ямаршье туһаламжа Бурханда хэрэггүй. Тэрэ өөрөө амитай бүхы юумэндэ ами наһа, амисхал, бүгэдые үгэнэ гээшэ. 26Бүхы дэлхэйгээр нютагжахынь тула амидарха саг болзорыень болон байрлаха хилэ хизаарыень тогтоон, ори ганса хүнһөө бүхы хүн түрэлхитэниие тэрэ бүтээгөө юм. 27Бурхан хүн бүхэнһөөмнай холо бэшэ гэжэ мэдэрэн, тэрэниие бэдэржэ олохын тула эдэ бүгэдые зохёогоо юм. 28«Бидэнэр Бурханай ашаар амидаржа, хүдэлжэ, ажаһуужа байнабди». Танай шүлэгшэдэй зариманиинь баһал: «Бидэ тэрэнэй угсаатан гээшэбди», – гэжэ хэлээ бэлэй.

29Хэрбээ бидэ Бурханай угсаатан юм һаа, Бурхан гээшэмнай хүнэй һанаашалгаар алтаар гү, али мүнгөөр гү, али шулуугаар дүрсэлһэн уран бүтээлэй юумэн гэжэ бодохо ёһогүйбди. 30Бурханиие мэдээгүй сагта Бурхан эдэ бүгэдые хүнүүдтэ хүлисэдэг байгаа. Харин мүнөө хаа хаанагүй ажаһуудаг хүн зониие нүгэл үйлэдэхэеэ болихыень Бурхан захирна,+
31юундэб гэхэдэ, Бурхан юртэмсэ дэлхэйе үнэн зүб зарга шиидхэбэреэр шүүхэ үдэрөө тогтоогоо, тиин Зарга шүүгшэеэ тэрэ томилон табяа. Тэрэниие Бурхан амидыруулжа, бүхы хүнүүдтэ гэршэ баримта болгон үгөө ха юм+.

32Үхэһэн хүнүүдые амидыруулһан тухай дуулахадаа, нэгэ зарим зон ташаганаса энеэлдэбэ, нүгөө зариманиинь:

– Бидэ шамайе үшөө дахин шагнуужамди, – гэлдэбэ.

33Тиихэдэнь Павел тэдэниие орхижо ошоо. 34Гэбэшье хэдэн хүн Дээдын Эзэндэ этигэжэ, Павелай шабинар болобо. Тэдэнэй дунда Ареопагай гэшүүн Дионисий, Дамарида гэжэ нэрэтэй эхэнэр болон бусадшье зон байгаа бэлэй.

18

Павел Коринф хотодо

18^1Эдэ бүхэнэй һүүлдэ Павел Афиныһаа Коринф хото хүрэжэ ерэбэ. 2Тэндэ Павел Понтһоо уг гарбалтай Аквила гэдэг еврейтэй, тэрэнэй Прискилла һамгатай уулзаа бэлэй. Клавдий хаанай бүхы еврейнүүдтэ Рим хотые орхижо ошохыень захирһан хада тэдэ һаял Италиһаа ерэһэн байба. Павел тэдэнэйдэ айлшалба+. 3Тиигээд нэгэ ажал урлалгатай байһан тула Павел тэдэнээр суг хүдэлбэ. Тэдэнэр майхануудые хэдэг байгаа. 4Павел еврейнүүдыешье, грегүүдыешье этигүүлхэеэ оролдон, суббото бүхэн мүргэлэй гэртэ номнодог бэлэй+.

5Сила Тимофей хоёрой Македониһоо ерэхэдэнь, Павел Һайн Мэдээсэл номноходо өөрыгөө бүрин зорюулжа, Иисус гээшэмнай Бурханай табисуурта гэжэ еврейнүүдтэ баталан гэршэлжэ байгаа+. 6Теэд тэдэ зоной арсалдажа, хэрүүл татахадань, Павел өөрынгөө хубсаһа гүбеэд:

– Бурханай абаралгаһаа арсажа байһандаа таанад өөһэдөө зэмэтэйт. Би зэмэгүйб, тиин мүнөө бусад арадуудта ошохомни, – гэжэ хэлэбэ+.

7Тэдэ зониие орхижо, Павел Бурханда һүзэглэдэг Титий Юст гэдэг хүнэй гэртэ ошобо. Энэ хүнэй гэрынь мүргэлэй гэрэй хажууда байдаг һэн. 8Крисп гэжэ нэрэтэй мүргэлэй гэрэй дарга бүхы гэр бүлөөрөө баһа Дээдын Эзэндэ этигэһэн байгаа. Тиин номнол дуулаһан олон коринфууд баһал этигэжэ уһаар арюудхуулһан байгаа+.

9Нэгэтэ һүни Павел Дээдын Эзэниие үзэгдэлдөө хараба. Дээдын Эзэн:

– Бү ай, саг үргэлжэ номножо бай. 10Би шамтай байнаб, хэншье шамда хоро хүргэхэгүй, юундэб гэхэдэ, энэ хотодо минии хүнүүд олон бии, – гэжэ хэлэбэ.

11Тиимэһээ Павел тэндэ жэл хахад соо Бурханай үгэ номножо байба.

12Ахайя можын захирагшаар Галлиониие табихада, еврейнүүд хоорондоо үгэсөөд, Павелай урдаһаа бодожо, тэрэниие сүүдлэхэеэ шэрэжэ асарба.

13– Энэ хүн манай хуулида хэлэгдээгүй ёһоор Бурханда мүргэгты гэжэ хүнүүдые үгэдөө оруулжа байна, – гэлдэбэ тэдэ.

14Павелай амаа нээжэ үрдеэгүй байтар, Галлион еврейнүүдтэ хандажа:

– Ай, еврейнүүд, хэрбээ ямар нэгэн гэмтэ ябадал гү, али муу үйлэ тухай хэлэбэлтнай, би таанадые шагнаха байгааб. 15Харин үгэнүүдһээ, нэрэ алдарһаа боложо, өөһэдынгөө хуулиин асуудалнуудаар арсалдаа юм бол, өөһэдөө шиидхэгты. Энэ асуудалаар танай заргаша байха аргамгүй, – гэбэ+.

16Тиигэжэ хэлээд, Галлион заргын газарһаа тэдэ еврейнүүдые намнажархиба. 17Харин тэдэнь мүргэлэй гэрэй дарга Сосфендэ добтолон орожо, зарга шиидхэдэг газарай урда тээ тэрэниие зада наншаба. Гэбэшье Галлион эдэ бүгэдые ойндоо абаагүй.

Павел Антиох хото бусажа ерэбэ

18Павел үшөө олон үдэр тэндэ байгаад, удаань аха дүүнэртэйгөө хахасан, Прискилла Акила хоёрые абаад, Сириин орон нютаг тамаран ошобо. Хэзээ нэгэтэ үгэһэн дашаа тангаригайнь болзор дүүрэжэ, Павел Кенхрейдэ үһэеэ абхуулаа+. 19Эфес хото тамаржа ерэхэдээ, Павел нүхэдөө орхёод, мүргэлэй гэртэ ошожо, еврейнүүдтэй хөөрэлдэбэ+. 20Тэрэниие үлыт даа гэжэ еврейнүүдэй гуйхадань, тэрэ зүбшөөбэгүй.

– 21Ойртожо байгаа һайндэрые би заатагүй Иерусалимда үнгэргэхэ ёһотойб. Хэрбээ Бурханай хүсэбэл, би таанадта дахин бусажа ерэхэб, – гэжэ хэлээд, тэдэнтэй хахасан, Эфесһээ тамаран ошобо+.

22Тэрэ Кесари хүрэжэ ерээд, тэндэһээ Иерусалим зорёо бэлэй. Тэндэ һүзэглэгшэ зонтой уулзаад, Антиох ошоо һэн. 23Хэдэн саг Антиохдо байһанайнгаа һүүлдэ Павел замдаа мордожо, бүхы Галадай болон Фригиин нютагуудаар ябажа, шабинарай этигэлые батадхан бэхижүүлбэ+.

Аполлос гэдэг хүн Эфес ба Коринф хотонуудта

24Александриһаа уг гарбалтай Аполлос гэдэг еврей хүн Эфес хотодо бии болоо хаш. Тэрэ ехэ уран хэлэтэй, Нангин Бэшэг һайн мэдэдэг һэн+. 25Аполлос Дээдын Эзэн тухай һургаалые дуулаһан байгаа. Гансал Иоаннай уһан арюудхалга мэдэжэ байһаншье мүртөө ехэ оролдосотойгоор, үнэн зүбөөр Иисус тухай һургадаг һэн+. 26Тэрэ хүн мүргэлэй гэртэ зоригтойгоор номножо эхилбэ. Прискилла Аквила хоёр тэрэниие шагнаад, гэртээ урижа, Бурханай зам тухай тэрээндэ бүри тодорхойгоор хөөрэжэ үгэбэ+. 27Тэрэнэй Ахайя ошохо гэжэ шиидэхэдэ, тэрээниие угтажа абахыень гуйһан бэшэг аха дүүнэр тэндэхи шабинарта бэшээ бэлэй. Ахайя ерээд, Бурханай үршөөлөөр һүзэглэһэн зондо Аполлос ехэ туһалба+. 28Юуб гэхэдэ, тэрэ олон зоной дунда еврейнүүдтэй заргалдан, тэдэниие буруушаажа, Нангин Бэшэгһээ хэһэгүүдые хэрэглэн, Иисус гээшэмнай Бурханай табисуурта мүн гэжэ баталжа байгаа+.

19

Павел Эфес хотодо

19^1Аполлосой Коринфда байха үедэ Павел Галадай ба Фригиин газар дайдые дабан, Эфес хүрэжэ ерэхэдээ, хэдэн шабинартай уулзаа бэлэй+. 2Тэдэнтэй хөөрэлдэжэ байхадаа Павел:

– Һүзэглэхэдөө таанад Нангин Һүлдые тогтоон абаа һэн гүт? – гэжэ һураба.

– Бидэ Нангин Һүлдэ тухай ойро наашашье дуулаагүй байнабди, – гэжэ тэдэнь харюусаба.

3– Тиихэдээ таанад ямар уһан арюудхалда хүртэбэ гээшэт?

– Иоаннай уһан арюудхалда хүртэһэн байгаабди+.

4– Хүнүүдэй нүгэл хэхэеэ болихын тула Иоанн уһаар арюудхаа юм. Тиихэдээ минии хойноһоо заларжа ябаа хүндэ, ондоогоор хэлэбэл Иисуста, таанад этигэхэ ёһотойт гэжэ Иоанн хүнүүдтэ хэлэдэг байгаа, – гэжэ Павел тэдээндэ хэлэбэ+.

5Энээн тухай мэдэхэдээ, тэдэ шабинар Дээдын Эзэн Иисусай нэрэ алдараар уһан арюудхалда хүртэбэ+. 6-7Павелай тэдэ арбан хоёр оршом шабинар дээрэ гараа табихадань, Нангин Һүлдэ тэдэндэ буужа, тэдэ элдэб хэлэнүүд дээрэ дуугаржа, номножо эхилбэ+.

8Павел гурбан һарын үргэлжэдэ мүргэлэй гэртэ ерэжэ, заргалдан, Бурханай хаан орон тухай зоригтойгоор хөөрэжэ, баталан һургажа байба+. 9Зарим хүнүүдэй зүрюу зан гаргажа, этигэхэ дурагүй байхадань, Дээдын Эзэнэй замые зоной дунда хардажа эхилхэдэнь, Павел шабинартайгаа тэдэниие орхижо ошобо. Тиигээд Павел Тиранн гэдэг хүнэй һургуулида үдэр бүри номнодог болобо. 10Тиигэжэ хоёр жэлэй турша соо Аси можодо ажаһуудаг еврейнүүдшье, грегүүдшье Дээдын Эзэн тухай соносожо байгаа бэлэй.

Скевын хүбүүд

11Бурхан Павелай гараар олон гайхамшагта хэрэгүүдые бүтээбэ. 12Павелай нюурай аршуул гү, али хормойбшо үбшэн зондо асархадань, тэдэнь эдэгэжэ, ада шүдхэрнүүд бэеһээнь гаража, тонилон ошодог байгаа+. 13Тиихэдэ ада шүдхэрнүүдые дарадаг зарим еврей тэнүүлшэд ада шүдхэртэ барюулһан хүниие аргалхадаа Дээдын Эзэн Иисусай нэрэ дурдадаг болобо. «Павелай номножо байһан Иисусай нэрээр таанадта захирнаб», – гэжэ тэдэ хэлэдэг байгаа+.

14Еврейнүүдэй ахамад санаарта Скевын долоон хүбүүд баһал тиигэжэ захирба. 15Гэбэшье ада шүдхэр тэдэндэ: «Би Иисусые мэдэнэб, Павелыешье би танинаб. Харин таанад хэд гээшэбта?» – гэбэ+. 16Тиигээд ада шүдхэртэй хүнэй тэдэндэ добтолжо, бултыень наншахада, тэдэнь салдаган шархатаһан юумэд гэрһээ зугадан гүйлдэбэ.

17Энэ ушар тухай Эфес хотодо ажаһуудаг еврейнүүд, еврей-бэшэнэр баран дуулаа бэлэй. Тэдэ булта айн һүрдэжэ, Дээдын Эзэн Иисусай нэрэ хүндэлжэ эхилбэ. 18Һүзэглэһэн зоной олонхинь хэһэн элдэб шэбшэлгынгээ муу ёрые мэдэрэн, тэрээн тухайгаа хүн зондо хөөрэжэ үгэбэ+. 19Эльбэ жэльбэ хэрэглэдэг зарим зон номуудаа асаржа, хүн зоной урда галда шатаагаа бэлэй. Тэдэ номуудай сэнгыень тоолоходо, тэдэнь таби мянган мүнгэнэй сэнтэй байшаба.

20Иимэл хүсэ эршэтэйгээр Дээдын Эзэнэй үгэ таража, олон хүнүүд һүзэглэжэ байба+.

Эфестэ болоһон үймөөн

21Эдэ ушарнуудай һүүлдэ Павел Македониин ба Ахайяын нютагуудаар ябажа, Иерусалим ошохо гэжэ шиидэбэ.

– Удаань би Рим хүрэхэ ёһотойб, – гэжэ Павел хэлэбэ+.

22Тэрэ Тимофей Эраст хоёр туһалагшадаа Македони эльгээжэ, өөрөө халта зуура Аси можодо үлэбэ+.

23Тэрэ үедэ Дээдын Эзэнэй замһаа боложо ехэхэн арсалдаан хёмороон гараба. 24Мүнгөөр урлагша Димитрий гэдэг хүн Артемидын һүмын мүнгэн дүрсэнүүдые бүтээдэг байгаа. Тэрэнэй ашаар бусадшье олон урладаг зон бага бэшэ олзо олодог бэлэй. 25Димитрий тэдэниие, мүн ондоошье урлагшадые суглуулаад:

– Эрэшүүл аа, энэ урлал ажалһаа манай ажабайдал дулдыдана гэжэ таанад һайн мэдэнэт. 26Павелай гансашье Эфес хотодо бэшэ, харин бүхы Асида номнолоороо олон зоной тархи толгой эрьюулһыень таанад хаража дуулажа байгаа бэзэт. Гараар бүтээгдэһэн юумэн бурхан байжа шадахагүй гэжэ тэрэ хэлэнэ. 27Энээнһээ боложо манай урлал ажал хэндэшье хэрэггүй болохоһоо гадна, агууехэ бурхан Артемидыншье һүмэ хэрэггүй болохо аюул тохёолдохоёо байна. Тиигэбэл бүхы Асиин болон юртэмсын шүтэжэ байһан бурханай һүр жабхалангынь буураха бшуу, – гэжэ хэлэбэ.

28Хэлэһыень дуулаһан зон хоро шараяа ехээр бусалжа:

– Эфесэй Артемида алдаршаһай! – гэжэ хашхаралдаба.

29Хотынхид үймөө буһалгаа татажа, Павелай замай нүхэд болохо Македониин Гай Аристарх хоёрые театр руу шэрэбэ+. 30Павелай өөрөө тэдэ зоной урда гараха гэхэдэнь, шабинарынь тэрэниие табибагүй. 31Аси можын зарим захирагшад Павелай нүхэд байһан дээрэһээ театр ошохоһоонь тэрэниие һэргылэн хүнүүдые эльгээгээ бэлэй. 32Театрта сугларһан зоной зариманиинь нэгэ юумэ һүхиржэ, нүгөөдүүлынь ондоо юумэ хашхаржа байба. Суглаанай эмхи гуримгүй үнгэржэ байхада, тэндэ байһан зоной олонхинь юундэ сугларһанаашье ойлгонгүй байба. 33Тиимэһээ сугларһан зоной зариман Александр гэжэ нэрэтэй хүндэ юу боложо байһые тайлбарила гэһэн эрилтэ табиба. Александрые еврейнүүд өөһэдынгөө дундаһаа түлхижэ урагшань гаргаһан байгаа. Тэрэ шэмээгүй бологты гэжэ гараараа харуулаад, бэеэ сагааруулха һанаатай байхадань, 34тэрэниие еврей байна гэжэ мэдэхэдээ, зон нэгэн дуугаар: «Агууехэ Эфесэй Артемида алдаршаһай», – гэжэ хоёр сагай туршада зогсонгүй хашхаралдаба.

35Һүүлэй һүүлдэ хотын захирагшадай нэгэн зониие номгоруулжа:

– Эфесэй эрхэтэн! – гэжэ хандаба. – Эфес хото агууехэ бурхан Артемидын һүмые, огторгойһоо унаһан нангин шулууе хамгаалан сахигша хото гэжэ мэдэхэгүй хүн олдохо аал? 36Энэ арсашагүй баримта юм, тиимэһээ таанад номгоржо, үймэлдэхэ шууялдахаяа болигты. 37Таанадай иишэнь шэрэжэ асарһан зон һүмэ дээрмэдээгүй, тиихэдэ Артемида бурханииемнайшье муудхаагүй ха юм. 38Хэрбээ Димитрий болон тэрээнтэй ерэһэн урлагшадай хэн нэгэниие зэмэлээ һаань, заргашада гү, али захирагшадта гэмнэлгэ нэхэбэритэйгээ хандаг лэ. 39Хэрбээ бүри шухала юумэ нэхэбэлтнай, хэрэгтнай хуулиин ёһоор зарлагдаһан эрхэтэнэй суглаан дээрэ шиидхэгдэхэ. 40Үгы һаа, бидэниие үймөө татаа гэжэ зэмэлхэдээ болохо, яахадааб гэбэл, мүнөөдэр юундэ эндэ сугларһанаа бидэ тайлбарилжа шадахагүйбди, юугээршье өөһэдыгөө сагааруулха аргагүйбди. Иигэжэ хэлээд, тэрэ захирагша сугларһан зониие тарааба.

20

Павел Македони болон Ахайя руу зорибо

20^1Үймөөнэй үнгэрһэн хойно Павел шабинараа суглуулжа урмашуулан зоригжуулаад, тэдэнтэйгээ хахасажа, Македони ошобо+. 2Македониин газараар ябахадаа, Павел һүзэглэгшэ зонтой оло дахин хөөрэлдэжэ, тэдэниие зоригжуулжа байба. Һүүлэй һүүлдэ тэрэ Эллада[*] хүрэжэ ерээд, 3тэндэ гурбан һара байба. Элладаһаа Сири тамаран ошохо һанаатай байхадань, еврейнүүд эсэргүү нюуса хэлсээ зохёобо гэжэ мэдэхэдээ, Павел дахин Македонёор ябаад, һөөргөө бусаха гэжэ шиидэбэ+. 4Тэрэниие харгыдань Бери хотодо түрэһэн Пиррэй Сопатр хүбүүн, Фессалоникиин Аристарх ба Секунд хоёр, Дербэһээ уг гарбалтай Гай, Тимофей болон Асиһаа уг гарбалтай Тихик, Трофим гэгшэд дахажа ябаа+. 5Тэдэнэр урдамнай орожо, бидэниие Троадада хүлеэжэ байгаа+. 6Харин бидэ Эһээбэригүй Хилээмэн гэдэг һайндэрэй үнгэрһэн хойно Филиппһээ тамаран гаража, табан үдэрэй удаа Троада хүрөөд, тэндэ долоон хоног байгаабди+.

Павел һүүлшынхиеэ Троада хотодо байна

7Гарагай нэгэндэ, воскресенидэ бидэ бултадаа үдэшын хоол барихаяа суглараа бэлэйбди. Хойто үдэрынь ябахаяа түхеэржэ байһан дээрэһээ Павел шабинартайгаа удаан саг соо, һүниин тэн болотор хөөрэлдөө һэн+. 8Бидэнэй сугларһан дээдэ дабхарай таһалга соо олон дэн аһаалгаатай байгаа. 9Евтихий гэжэ залуу хүбүүн сонхын табсан дээрэ һуугаа һэн. Павелай ехэ удаан номножо байхада тэрэ хүбүүн нойртоо диилдэжэ, гурбадахи дабхарай сонхоһоо унашоо һэн. Шабинарайнь гүйжэ ошоходо, тэрэ үхэшэһэн байгаа. 10Гэбэшье Павел доошоо буугаад, дээрэнь тонгойжо, хүбүүе шангаар тэбэрибэ. «Һанаагаа бү зобогты, тэрэ амиды байна», – гэжэ Павел хэлэбэ. 11Бусажа дээшээ гараад, хилээмэ хухалжа эдеэд, Павел үүр сайтар номнобо. Тиигээд гаража ябаа һэн. 12Харин үнөөхи хүбүүнэй амидырхадань, бултадаа ехэ баяртай юумэд гэртэнь абаашаа һэн.

Павел Троадаһаа Милет хото руу аяншалба

13Бидэ Павелые хүлеэнгүй, корабльда һуужа, Асс хото зорёо бэлэйбди. Тэндэ Павелые корабльдаа тодожо абаха ёһотой байгаабди. Павел Асс хүрэтэр ябагаар ошохо гэжэ шиидэһэн байгаа. 14Тэрэниие Асста тодожо, корабльдаа һуулгаад, бидэ Мителен тамаржа ерээбди. 15Мителенһээ гараад, хойто үдэрынь бидэ Хиос хото тамаржа ерээбди. Тэндэһээ гаража нэгэ хоноод, Самос хото ерээбди. Тиигээд Самосһоо гаража нэгэ хоноод, Милет хото хүрэжэ ерээ бэлэйбди. 16Павел Асида удаан болохогүйн тула, Эфес хото руу зогсонгүй тамарха гэжэ шиидэбэ. Арга байбал, Табидахи үдэрэй һайндэрые Иерусалимда угтаха һанаатай тэрэ ехэл яаралтай ябаа бэлэй+.

Павел Эфесэй бүлгэмэй хүтэлэгшэдтэй хөөрэлдэнэ

17Милет хотодо байхадаа, Павел Эфесэй бүлгэмэй хүтэлэгшэдэй хойноһоо хүнүүдые Эфес хото эльгээбэ ха. 18Тэдэнэй хүрэжэ ерэхэдэ Павел иигэжэ хэлэбэ:

– Асиин газарта ерэһэн түрүүшынгээ үдэрһөө хойшо таанадтай үргэлжэ байһыемни өөһэдөө мэдэнэт+. 19Даруу зантайгаар, нулимсаа гарган, еврейнүүдһээ, тэдэнэй зохёоһон нюуса хэлсээнүүдһээ боложо, хүндэ хүшэр бэрхэшээлнүүдтэ орожо байгаад, Дээдын Эзэндэ яажа алба хэжэ байһыемни таанад баһа мэдэнэт. 20Зонойшье дунда, гэрээршье ябаад таанадые һургахадаа, таанадта туһатай юумэ огто нюудаггүй бэлэйб. 21Би еврейнүүдыешье, ондоо яһатанииешье нүгэл хэхэеэ болижо, Бурханда хандахыень, манай Дээдын Эзэн Иисуста этигэхыень гуйдаг бэлэйб. 22Харин мүнөө би Нангин Һүлдын захиралта дүүргэн, Иерусалим ошожо байнаб, юун намайе тэндэ хүлеэжэ байһые би мэдэнэгүйб. 23Гэбэшье ямаршье хотодо хүрэжэ ерэхэдэмни, хаанашье байхадамни намайе түрмэ зоболон хоёр хүлеэжэ байна гэжэ Нангин Һүлдэ хэлэжэ байдаг+. 24Харин би ами наһаяа оройдоошье хайрланагүйб. Бурханай үршөөл хайра тухай Һайн Мэдээсэл айладхажа бай гэжэ Дээдын Эзэнэй намда даалгаһан үүргэ гүйсэдхэн, ябаха ёһотой замаараа ябажа түгэсхэбэлни һайн гээшэ+.

25Таанадта Бурханай хаан орон тухай номножо байһан намайе дахин харахагүйт гэжэ би мүнөө мэдэнэб. 26Тиимэһээ хэн нэгэнэйтнай абарагдаагүй һаа, би огто зэмэгүйб гэжэ хэлэнэб. 27Юундэб гэхэдэ, Бурханай эрхэ хүсэлые таанадта мэдүүлхэдээ, би юушье таанадһаа нюугаагүйб. 28Нангин Һүлдын харууһалжа байхаар таанадта даалгаһан һүрэгөө, өөһэдыгөө анхаржа байгты. Һүзэглэгшэ хүнүүдһээ бүридэһэн һүрэгөө харууһалжа байгты, юуб гэхэдэ, Бурхан энэ һүрэг хүбүүнэйнгээ шуһанай сэнгээр олоо юм+. 29Минии ябаһан хойно таанадта хэрзэгы шононууд ерэжэ, һүрэгыетнай хайрлахагүй гэжэ би мэдэнэб+. 30Өөһэдынтнайшье дундаһаа буруу номногшод гаража, шабинарыемни дахуулха+. 31Тиимэһээ гурбан жэл соо үдэр һүнигүй нулимсаа дуһаан, таанадай хүн бүхэнииетнай һургажа байһыемни һанан, һэргэг байгты+.

32Би таанадые Бурханда, Бурханай үршөөл хайра тухай һургаалда даалганаб. Бурханай үршөөл хайра тухай һургаал таанадые үлүү һайн һургажа магадгүй. Һүзэглэгшэ зондо бэлдээтэй зөөри зөөшэһөө тэрэ һургаал таанадта баһа үгэхэ+. 33Би алта, мүнгэ, хубсаһа хунар өөртөө олзолхоёо огто һанаагүйб+. 34Хара хүлһөөрөө өөрыгөө, замынгаа нүхэдые тэжээдэг байһыемни таанар мэдэнэт+. 35Тиигэжэ би таанадта яажа хүдэлхэб, ядуу һула зондо туһалхаб гэһэн жэшээ харуулаа бэлэйб. «Үгэхэнь абахаһаа бүри жаргалтай», – гэжэ Иисусай хэлэһые һанажа ябагты+.

36Иигэжэ хэлээд, Павел үбдэглэн һуугаад, бусад зоноор хамта зальбараа бэлэй+. 37Булта айхабтар ехээр уйлалдан, Павелые тэбэрижэ таалабад. 38Намайе дахин харахагүйт гэжэ хэлэһэн туладань тэдэ ехээр гуниглажа байгаа. Удаань тэдэнэр булта Павелые корабль хүрэтэр үдэшөө һэн.

21

Павел Иерусалим ошобо

21^1Бидэ Эфесэй бүлгэмэй хүтэлэгшэдтэй хахасаһаар Кос арал тамаржа ерээбди, тиигээд хойто үдэрынь Родос арал хүрэжэ, тэндэһээ Патара хото тамараа бэлэйбди. 2Патарада бидэ Финики ошохо корабль оложо һуугаабди. 3Кипр аралые зүүн таладаа орхижо, Сири тээшэ тамарбабди, тиигээд корабльнай ашаагаа буулгахаяа Тир хотодо зогсоо бэлэй. 4Тиртэ бидэ шабинарые оложо, тэдэнтэй долоо хонообди. Тэдэ шабинар Павелые Иерусалим бү ошыш даа гэжэ гуйба, юундэб гэхэдэ, Нангин Һүлдэ тэдэндэ тиигэжэ захиһан байна+. 5Долоон хоногой үнгэрхэдэ замдаа гарахадамнай, һүзэглэгшэд эхэнэр үхибүүдээрээ суг бидэниие корабль хүрэтэрнай үдэшөө һэн. Эрье дээрэ бидэ үбдэглэн һуужа зальбараад,+
6хахасажа, корабльдаа һуубабди, һүзэглэгшэд гэртээ бусаба.

7Тир хотоһоо бидэ Птолемаида хото хүрэтэр тамаржа ерээд, эрье дээрэнь буужа, һүзэглэгшэ аха дүүнэртээ айлшалан, тэдэнэйдээ нэгэ хоноо һэмди. 8Хойто үдэрынь бидэ Кесари хото хүрэжэ, Һайн Мэдээсэл номнодог долоон туһалагшадай нэгэн болохо Филиппэй гэртэ зогсоо бэлэйбди+. 9Тэрэ хадамда гараагүй дүрбэн басагатай һэн. Басагадынь булта лүндэншэд байгаа+. 10Тэрэнэйдэ хэдэн үдэр байһанаймнай һүүлээр Агав гэжэ нэрэтэй лүндэншэн Иудейһээ ерээ+. 11Агав манай байһан газарта ерэжэ, Павелай бүһэ абажа, хүл гараа хүлеэд:

– «Энэ бүһын эзэниие еврейнүүд Иерусалимда иигэжэ хүлеэд, бусад арадуудта тушааха» гэжэ Нангин Һүлдэ хэлэжэ байна, – гэбэ.

12Энээниие дуулахадаа бидэшье, эндэхи һүзэглэгшэдшье бултадаа Павелые Иерусалим бү ошыш даа гэжэ гуйгаа бэлэйбди+. 13Тиихэдэмнай Павел:

– Үгы, яана гээшэбта? Юундэ уйлалдажа бархиралдажа, минии зүрхэ сэдьхэлые зобооно гээшэбта? Би Иерусалим ошоод, хүлюулхэһээ гадна, Дээдын Эзэн Иисусай нэрэ алдарай түлөө үхэхэеэшье бэлэнби, – гэжэ харюусаба+.

14Павелые үгэдөө оруулха аргагүй байһанаа ойлгоходоо, бидэ аргадахаяа болижо:

– Дээдын Эзэнэй эрхэ мэдэлээр лэ болог даа! – гэлсээ бэлэйбди.

15Хэдэн үдэрэй үнгэрхэдэ бидэ харгыдаа түхеэржэ, Иерусалим тээшэ зорёо һэмди. 16Бидэнэрээр суг Кесариһаа хэдэн шабинар ябалсаа һэн. Тэдэнэр бидэниие Кипрһээ уг гарбалтай, түрүүшын шабинарай нэгэн болохо Мнасон гэжэ хүнэйдэ абаашаха байгаа. Бидэ тэрэнэйдэ зогсохо ёһотой байгаабди.

Павел Яковтай уулзана

17Иерусалим хүрэжэ ерэхэдэмнай, аха дүүнэрнай бидэниие ехэ дулаанаар угтажа абаа.

18Хойто үдэрынь Павел бидэнэрээр суг Яковта ошоо һэн. Ошоһон газартань бүлгэмэй хүтэлэгшэдшье булта суглараа ха+. 19Тэдэниие мэндэшэлээд, бусад арадуудай дунда Бурханай тэрээгээр хүүлэһэн юумэнүүд тухай Павел тодорхойгоор хөөрэжэ үгэбэ. 20Тэрэниие шагнаад, сугларагшад Бурханиие магтан алдаршуулба, һүүлдэнь:

– Павел аха, олон мянган еврейнүүдэй этигэжэ, Хуули ханамжатай һайнаар сахижа байһые ши харана гүш+? 21Тэдэ зон шам тухай: «Тэрэ бусад арадуудай дунда ажаһуудаг еврейнүүдые Моисейн Хуулиһаа холодуулан, хүбүүдээ бү отолуулагты, ёһо гуримуудаа бү сахигты гэжэ һургана», – гээд хэлсэнэ+. 22Яаха гээшэб? Хүн зон ерэһэн тухайшни заатагүй дуулаха. 23Тиимэһээ манай хэ гэһэн юумые хэ даа. Бурханда тангариг үгэһэн дүрбэн хүн эндэ бии юм. 24Тэдэнэрээр хамта ошожо, заншалай ёһоор өөрыгөө арюудха, тиигээд үһөө абхуулха мүнгэ тэдэндэ үгөөрэй. Тиигэбэл ши Хуули сахинаш гэжэ, шам тухай дэмы юумэ шашалдана гэжэ булта ойлгохо+. 25Бусад арадуудай дундаһаа Христосто һүзэглэһэн зон тухай хэлэбэл, тэдэ бидэнэй урдань бэшэһэн захиралтые дүүргэхэ ёһотой: тэдэ ондоо бурхадта үргэһэн эдеэ хоол, шуһа болон боожо алаһан амитадай мяха эдихэ ёһогүй, забхайралдаха ёһогүй+.

26Хойто үдэрынь Павел тэдэ дүрбэн хүнүүдээр хамта өөрыгөө арюудхаха, арюудхалгын ёһололой дууһаха үдэрые дуулгаха гэжэ Бурхан һүмэдэ оробо. Тэрэ үдэр тэдэ зон өөһэдынгөө түлөө үргэл хэхэ ёһотой байгаа.

Павелые Һүмэ соо бариба

27Үлэһэн долоон үдэрэй үнгэржэ байхада, Аси можын еврейнүүд Павелые һүмэ соо харахадаа, хүн зониие хөөрсэгэнүүлжэ, тэрэниие бариба.

28– Израильшууд! Туһалыт! – гэжэ тэдэ һүхиржэ байба. – Энэл хүн манай улад зон, Хуули, энэ газар доромжолһон һургаал хүн бүхэндэ хаа хаанагүй номноно. Мүнөө грегүүдые һүмэдэ асаржа, нангин газар бузарлаа!+

29Юундэ тиигээб гэбэл, урдань тэдэ зон хотодо Павелые Эфесэй Трофимтай хараһан байгаа, тиимэһээ Павел тэрээниие дахуулаад, Бурханай һүмэ асараа гэжэ бодоһон байна+.

30Хөөрсэгэнэһэн хотын зон булта гүйлдэжэ ерээд, Павелые барижа, һүмэ сооһоо шэрэн гаргаба. Тэрэнэй хойноһоо һүмын үүдэ хааба. 31Тэдэ зоной Павелые алахаяа забдажа байхада, бүхы Иерусалим үймэжэ байна гэжэ түмэнэй даргада дуулгаба. 32Тэрэ дарга удангүй зуунай дарганартай, сэрэгшэдтэйгээ хамта тиишээ ошобо. Түмэнэй даргые сэрэгшэдтэйнь харахадаа, улад зон Павелые наншахаяа болибо. 33Түмэнэй дарга тэдэндэ дүтэлжэ, Павелые дабхар гэнжээр хүлихыень захираад, һүүлдэ тэрэнэй хэн байһан, юу хэһэн тухай һураашалба+. 34Зон элдэб юумэ хашхаржа байба, гэбэшье шууяатай байһан дээрэһээ тэрэ дарга юушье ойлгобогүй. Тиимэһээ тэрэ Павелые хэрэм руу туужа абаашаад, тэндэ хаахыень захирба+. 35Павелай гэшхүүрэй дээдэ табсан дээрэ гараад байхадань, хүн зон бүри ехээр гааралдан дошхоржо, сэрэгшэд тэрэниие гар дээрээ үргөөд ябаха баатай болобо. 36Олон зон хойноһоонь дахалдан:

– Энээниие алагты! – гэжэ хашхаралдажа байгаа бэлэй.

Павел өөрыгөө үмэглэнэ

37Хэрэмдэ оруулхынь урда тээ Павел түмэнэй даргада хандажа:

– Шамда юумэ хэлэжэ болохо гү? – гэжэ грек хэлэн дээрэ һураба.

– Ши грек хэлэ мэдэхэ гүш? – гэжэ урдаһаань түмэнэй дарга һураба. – 38Тиихэдээ ши һая үймөө татажа, өөрынгөө хойноһоо сүл губи руу дүрбэн мянган алууршадые дахуулжа ошоһон египет хүн бэшэ гүш?

39– Би еврей хүнби, – гэжэ Павел буруушааба, – Килики ороной Тарс гэдэг түб хотын эрхэтэн хүнби. Эдэ зонтой хөөрэлдэхыемни зүбшөөгыш даа, – гэжэ тэрэ гуйба+. 40Дарга зүбшөөбэ. Павел гэшхүүрэй дээдэ табсан дээрэ зогсоод, аалин бологты гэжэ гараараа зондо харуулба. Булта аниргүй боложо, Павел еврей хэлэн дээрэ дуугарба:

22

22^1– Аха дүүнэр, эсэгэнэр! Минии үмэглэлгын үгэ мүнөө шагнажа хайрлыт!

2Павелай еврей хэлэн дээрэ хэлэжэ байхые дуулахадаа тэдэ зон бүри намдаба.

3– Би Килики ороной Тарс хотодо түрэһэн еврей хүнби. Тэрэ хотодо Гамалиилай хүтэлбэри доро үбгэ эсэгэнэрэй Хуули ехэ нягтаар сахижа хүмүүжүүлэгдэһэн хүнби. Би таанадтал адли Бурханай урда бүхы үүргэнүүдээ оролдосотойгоор дүүргэдэг һэнби+. 4Дээдын Эзэнэй Замаар зоригшо зониие үхэтэрынь хашан мүрдэжэ, эрэшүүлыешье, эхэнэрнүүдыешье барижа түрмэдэ хаядаг һэнби+. 5Минии хэлэһые ахамад санаарташье, Зүблэлэй гэшүүдшье баталха. Тэдэнһээ би бэшэг абаад, Христосто һүзэглэдэг тэндэхи зониие барижа хүлеэд, Иерусалим хэһээхыень абажа ерэхээр аха дүүнэртээ Дамаск ошохо гэжэ гараа бэлэйб+.

Павел Христосто һүзэглэһэн тухайгаа хөөрэнэ

6Гэбэшье үдэ багта, Дамаскһаа холо бэшэ ябахадамни ялагар туяа тэнгэриһээ сасаран, намайе гэрэлтүүлбэ+. 7Би газарта унажа: «Саул, Саул, юундэ ши намайе хашан мүрдэнэбши?» – гэһэн абяа дуулааб. 8«Эзэмни, үгы ши хэн гээшэбши?» – гэжэ би һурабаб. «Шамда хашуулан мүрдүүлэгшэ Назаредэй Иисус гээшэлби даа», – гэжэ тэрэ харюусаба. 9Харгы замаймни нүхэд гэрэл туяа харабашье, намда хандаһан абяа дуулаагүй юм. 10«Дээдын Эзэн, тиихэдээ би яаха болонобиб?» – гэжэ һурабаб. «Мүнөө дээрээ ши бодоод, Дамаск хото ошо. Юу хэхэ тухайшни тэндэ шамда хэлэгдэхэ», – гэжэ Дээдын Эзэн намда харюусаа бэлэй. 11Тэрэ гэрэл туяагай толондо юумэ харахаяа болёод байхадамни, намтай ябаһан хүнүүд гарһаамни хүтэлжэ, Дамаск хото хүргэжэ асараа һэн.

12Тэндэ Хуули хэшээлтэйгээр сахидаг Анания гэжэ хүн намда ерээ бэлэй. Тэрэ хүниие Дамаск хотын бүхы еврейнүүд ехэ хүндэлдэг юм+. 13Тэрэ намда ерэжэ, хажуудамни зогсоод: «Саул, нүхэрни, нюдэншни харадаг болог лэ!» – гэжэ хэлээ һэн. Тэрэ дороо би хараатай боложо, тэрэниие хараа бэлэйб. 14«Манай үбгэ эсэгэнэрэй Бурхан эрхэ хүсэлөө шамда мэдүүлхын тула Үнэн сэдьхэлтэниие шамда харуулхын тула, тэрэнэй абяа дуулахыншни тула шамайе шэлэжэ абаа, – гэжэ Анания үргэлжэлүүлбэ. – 15Юундэб гэхэдэ, ши хараһан дуулаһан бүхэнөө бүхы зондо дуулган, Дээдын Эзэн тухай гэршэлхэ ёһотойш+. 16Тиихэдээ юундэ удааржа байнабши? Бодоод, Дээдын Эзэнэй нэрэ алдарые дуудан, уһаар арюудхуулаад, нүгэл шэбэлээ арилга»+.

17Иерусалим бусажа ерээд, Бурхан һүмэ соо зальбаржа байхадаа, би үзэгдэлдөө+
18Дээдын Эзэниие хараа бэлэйб. «Энэ дороо яаралтайгаар Иерусалимые орхижо ошо, юундэб гэхэдэ, энэ хотодо нам тухай гэршэлхэдэшни этигэхэгүй», – гэжэ тэрэ хэлээ. 19«Дээдын Эзэн аа! – гэжэ би үгэлбэб, – мүргэлэй гэрнүүдээр ябажа байгаад, шамда һүзэглэдэг зониие барижа, түрмэдэ хаажа, сохижо байһан тухаймни тэдэ мэдэнэ ха юм. 20Мүн шинии гэршэ Стефанай шуһа адхархада би хажуудань байгааб, тэрэнэй алууршадай тала барин, хубсаһануудыень харууһалжа байгааб»+. 21Тиихэдэ тэрэ намда: «Яба, би шамайе эндэһээ холо бусад арадуудта эльгээхэмни», – гэжэ хэлээ бэлэй.

Павел түмэнэй дарга хоёр

22Эдэ үгэнүүдээ хэлэтэрынь хүн зон тэрэниие шагнажа байһанаа, мүнөө шаг шууяа табижа:

– Иимэ хүн газар дээрэ ябаха ёһогүй. Энэ хүн амиды ябаха ёһогүй! – гэжэ хашхаралдаба.

23Тэдэнэй иигэжэ хашхаралдажа, хубсаһаяа шуура татажа, шорой сасажа байхада, 24түмэнэй дарга Павелые хэрэмдэ туужа абаашаад, яахадаа зон иигэжэ тэрэнэй урдаһаа хашхаралдааб гэжэ мэдэхын тула тэрэниие ташуурдагты гэһэн захиралта үгэбэ. 25Павелые баханада уяжа хүлихэдэнь, тэрэ хажуудань байһан зуунай даргада хандан:

– Таанар римэй эрхэтэниие зарга шүүбэригүйгөөр ташуурдаха эрхэтэй аалта? – гэжэ Павел асууба+.

26Энээниие дуулахадаа, зуунай дарга түмэнэй даргада ошожо:

– Үгы, ши юу хэхэеэ байнабши? Энэ хүншни римэй эрхэтэн байнал, – гэбэ.

27Тиихэдэнь түмэнэй дарга Павелда ойртожо:

– Хэлыш даа, ши үнэхөөрөө римэй эрхэтэн гүш? – гэжэ һураба.

– Тиимэ, – гэжэ Павел харюусаба.

28– Би ехэ мүнгэ түлэжэ римэй эрхэтэн болоо һэнби, – гэжэ түмэнэй дарга хэлэбэ.

– Харин би түрэхэһөө римэй эрхэтэнби, – гэбэ Павел.

29Павелые ташуурдаха ёһотой байһан сэрэгшэд түргэхэн тэрээнһээ холо болобо. Харин түмэнэй дарга римэй эрхэтэниие гэнжээр хүлибэб гэжэ мэдэхэдээ ехээр айн һүрдэбэ.

Павел Зүблэлэй гэшүүдэй урда

30Хойто үдэрынь Павелые юунэй түлөө еврейнүүд зэмэлнэб гэжэ тодорхойлхо һанаатай түмэнэй дарга тэрэнэй гэнжыень тайлажа, түрүү санаартадай болон Зүблэлэй гэшүүдэй суглархые захиржа, Павелые тэдэнэй урда байлгаба.

23

23^1Павел Зүблэлэй гэшүүдые шэртэн хараад:

– Аха дүүнэр! Бүхы наһаараа энэ үдэр хүрэтэр би Бурханда үнэн сэхээр алба хээб, – гэжэ хэлэбэ+.

2Анания гэжэ нэрэтэй ахамад санаарта хажуудань байһан зондо нюур амыень альгадагты гэжэ захирба+.

3– Ай, сагаанаар будагдаһан хана, шамайе Бурхан сохихо, – гэжэ тэрээндэ Павел хэлэбэ. – Хуулиин ёһоор намайе шиидхэхэ гэжэ эндэ һууһан аад лэ, намайе сохигты гэжэ захирхадаа Хуули эбдэбэш.

4– Ши Бурханай ахамад санаартые доромжолнош, – гэжэ хажуудань байһан хүнүүд хэлэбэ+.

5– Аха дүүнэр, энэ хүн ахамад санаарта гэжэ би мэдээгүйлби, – гэжэ Павел харюусаба. – «Улад зонойнгоо захирагша тухай муу юумэ бү хэлэ», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй юм.

6Зүблэлэй гэшүүдэй нэгэ зариманиинь саддукейнэр, нүгөөдүүлынь фарисейнүүд байна гэжэ харахадаа, Павел шангаар ооглобо:

– Аха дүүнэрни, би фарисейнүүдэй хүбүүн гээшэб, өөрөө фарисей хүнби. Үхэһэн хүнүүдэй амидыралгада этигэжэ байһанаймнай түлөө намайе сүүдлэжэ байна+.

7Иигэжэ хэлэһэнэйнь һүүлээр фарисейнэр ба саддукейнэр хоорондоо арсалдажа, сугларһан зоной һаналнуудынь хубаарба. 8Ушарынь юуб гэхэдэ, саддукейнэр үхэһэн хүнүүд амидырдаггүй, Бурханай Эльгээмэлнүүдшье, һүлдэшье үгы юм гэжэ баталдаг байгаа, харин фарисейнүүд эдэ бүгэдэ бии гэжэ тоолодог байгаа+. 9Шанга хүхирэлдөөн боложо, фарисейнүүдэй дундаһаа хэдэн Хуули заадаг багшанар бодоод:

– Энэ хүниие гэмнэхээр нэгэшье юумэ олоногүйбди. Энэ хүнтэй Һүлдэ гү, али Бурханай Эльгээмэл хөөрэлдэһэн байхадаа болохо, – гэжэ хэлэбэ+.

10Арсалдаанай улам шангадахада, Зүблэлэй гэшүүд Павелые таһара удара татана аа гү гэжэ түмэнэй дарга айгаад, сэрэгшэдтэй суглаанай таһалга руу ороод, Павелые абажа, хэрэм туужа абаашахыень захирба. 11Хойто һүнинь Дээдын Эзэн Павелай урда бии боложо: «Зоригтой бай! Иерусалимда нам тухай гэршэлһэндээл адляар, ши мүнөө Рим хотодо гэршэлхэш», – гэбэ+.

Павелые алаха гэһэн нюуса хэлсээн

12Хойто үдэрынь еврейнүүд хоорондоо хэлсээ үүдхэн сугларжа, Павелые алаагүй һаа, юумэ эдихэ уухагүйбди гэжэ тангариглаба. 13Энэ хэлсээе дүшэ гаран зон үүдхэһэн байгаа. 14Тэдэнэр түрүү санаартадта болон ахамадуудта ерээд:

– Павелые алаагүй һаа, амандаа юушье хэхэгүйбди гэжэ тангариглаабди. 15Мүнөө таанар, мүн Зүблэлэй гэшүүд Павелай хэрэгые дахин шалгажа хараха һанаатайбди гэһэн хэбэр үзүүлэн, түмэнэй даргада хүнүүдые эльгээжэ, тэрэниие асаруулагты. Бидэ бэлэн байхабди, иишэ орохоһоонь урда тэрэниие алахабди, – гэбэ.

16Гэбэшье энэ хэлсээн тухай Павелай эгэшын хүбүүн мэдээд, хэрэм ерэжэ, Павелда дуулгаба. 17Тиихэдэ Павел зуунай даргые дуудуулаад:

– Энэ хүбүүн түмэнэй даргада юушьеб дуулгаха һанаатай байна. Энээниие тэрээндэ хүргэжэ үгыш, – гэбэ.

18Зуунай дарга хүбүүниие түмэнэй даргада хүргэжэ:

– Хаалтада байһан Павел намайе дуудажа, энэ хүбүүн шамда юушьеб дуулгаха һанаатай юм гэжэ хэлээд, энээниие шамда асархыемни гуйгаа, – гэжэ элидхэбэ.

19Түмэнэй дарга тэрэ хүбүүе гарһаань хүтэлжэ хажуу тээшэнь абаашаад:

– Зай, намда юу дуулгахаяа байнабши, – гэжэ һураба.

20– Павелые Зүблэлэй гэшүүдтэ абаашахые шамһаа гуйха тухай еврейнүүд хоорондоо үгэсэн хэлсэбэд, – гэжэ хүбүүн харюусаба. – Тэдэ Павелай хэрэгые дахин шалгажа хараха һанаатайбди гэһэн хэбэр үзүүлхэ. 21Гэбэшье ши тэдэнэй үгэдэ бү ороорой. Павелые алаагүй һаа, юумэ эдихэ уухагүйбди гэжэ тангариглаһан дүшэ гаран хүн тэрэниие һахин хүлеэжэ байха. Тэдэ мүнөөшье бэлэн байна, гансал шинии захиралта хүлеэнэ.

22– Намда хөөрэһэн юумэеэ ши хэндэшье бү хэлээрэй, – гэжэ түмэнэй дарга хүбүүндэ хэлээд, тэрэниие табиба.

Павелые Феликс захирагшада эльгээбэ

23Тиигээд түмэнэй дарга хоёр зуутаниие дуудажа:

– Хоёр зуун сэрэгшэдые, далан морин сэрэгшэдые ба хоёр зуун жадашадые бэлдэгты. Тэдэнэр үдэшын юһэн сагта Кесари ошохо ёһотой. 24Павелда моридые бэлдээд, захирагша Феликсдэ тэрэниие бүтэн бүрин зандань хүргэжэ үгэгты, – гэбэ+.

25Түмэнэй дарга Феликсдэ иимэ бэшэг бэшээ: 26«Эрхим хүндэтэ захирагша Феликс, шамайе би, Клавдий Лисий амаршалнаб. 27Энэ хүниие еврейнүүд баряад, алаха гэһэн байна. Тэрэ римэй эрхэтэн байна гэжэ мэдэхэдээ, би бүлэг сэрэгшэдтэйгээ тэрэниие абарааб+. 28Юундэ тэрэниие зэмэлнэб гэжэ тодоруулха һанаатайгаар тэрэниие Зүблэлэй гэшүүдтэ асараа һэнби+. 29Амииень хороохоор, али түрмэдэ хаахаар нэгэшье муу юумэ хээгүй, харин тэдэнэй Хуулиин арсалдаатай асуудалай түлөө тэрэниие зэмэлжэ байна гэжэ би элирүүлбэб+. 30Энэ хүнэй урдаһаа нюуса хэлсээн үүдхэгдэжэ байна гэһэн мэдээсэл абамсаараа, энээниие шамда эльгээжэ, харин гэмнэгшэдтэнь өөрынгөө гэмнэлгые шамда хэлэхыень захирбаб»+.

31Абаһан захиралтынгаа ёһоор сэрэгшэд Павелые һүниндөө Антипатри хото хүргэбэ. 32Хойто үдэрынь морин сэрэгшэдые Павелтай ябуулаад, сэрэгшэд өөһэдөө хэрэмээ бусажа ерэбэ. 33Харин морин сэрэгшэд Кесари хүрэжэ ерээд, захирагшада Павелые, түмэнэй даргын бэшэг дамжуулжа үгэбэ. 34Захирагша абаһан бэшэгээ уншаад, ямар можоһообши гэжэ Павелһаа һураба. Килики можоһоо гэжэ мэдэхэдээ:+

35– Шинии гэмнэгшэдэй иишэ хүрэжэ ерэхэдэ би хэрэгыешни шагнуужамби, – гэжэ тэрэ хэлэбэ.

Тиигээд захирагша Павелые Иродэй ордондо харуул доро байлгаха гэһэн захиралта үгэбэ.

24

Еврейнүүд Павелые зэмэлнэ

24^1Табан үдэрэй үнгэрһэн хойно ахамад санаарта Анания хэдэн ахамадуудтай, Тертулл гэдэг үмэглэгшэтэй хүрэжэ ерэбэ. Тэдэ Павелда тохожо байгаа гэмнэлгэеэ захирагшада мэдүүлбэ+. 2Павелые дуудуулжа асархадань, Тертулл тэрэниие гэмнэн, захирагшада хандаба:

– Эрхим хүндэтэ Феликс! Шинии ашаар бидэ энхэ тайбан ажаһуунабди, оюун ухаанайшни хүсөөр энэ арад түмэнэй дунда хэгдэһэн ехэ хубилалтануудыешни 3бидэ хэзээшье, ямаршье талаһаань һайшаадагбди, баяр баясхалангаар дүүрэдэгбди. 4Юумэ удаан хэлэжэ шамайе хашараахаяа хүсэнэгүйб. Манай богони хөөрөөе шагнажа хайрлыш даа гэжэ гуйналби. 5Энэ хүн Назорейн шажанай бүлгэм толгойлжо, хёмороо татадаг хүн юм, юртэмсэ дэлхэйгээр хаа хаанагүй ажаһуудаг еврейнүүдэй дунда үймөө татаа юм+. 6-7Энэ хүн Бурханай Һүмыешье бузарлаха һанаатай байгаа, теэд бидэ энээниие барижа үрдеэбди[*]+. 8Энээниие өөрөө мүшхэжэ, манай гэмнэлгын зүбые баталха байхаш.

9Тертуллай хэлэһэниинь үнэн гэжэ еврейнүүдшье баталан, тэрэниие дэмжэбэ.

Павел Феликсын урда өөрыгөө үмэглэнэ

10Захирагшын Павелда дохёо тэмдэг үгэхэдэнь, тэрэ иигэжэ хэлэбэ:

– Ши олон жэлэй үргэлжэдэ манай арад зоной зарга шүүгшэ байгааш гэжэ мэдэдэг ушарһаа би өөрыгөө гүйсэд үмэглэхэб. 11Арбан хоёр үдэрэй урда тээхэнэ Иерусалим хото мүргэл хэхэеэ ерэһыемни ши өөрөө лаблаха байхаш. 12Намайе Бурхан Һүмэдэ хэн нэгэнтэй арсалдажа, мүргэлэй гэртэ, али ондоо газарта үймөө татажа байхыемни хэншье хараагүй юм. 13Намда тохожо байгаа зэмэ эдэ зон өөһэдөөшье баримталан харуулжа шадахагүй. 14Буруу шажанай бүлгэм гэжэ эдэ зоной нэрлэдэг Зам баримталжа байһан дээрэһээл би үбгэ эсэгэнэрэйнгээ Бурханиие хүндэлнэб гэжэ шамда мэдүүлхэ байнаб. Моисейн Хуулида болон лүндэншэдэй номууд соо бэшэгдэһэн бүхы юумэндэ би этигэнэб. 15Эдэ зоной Бурханда найдадагтал адляар би баһал үнэн сэдьхэлтэншье, бусадшье зон амидырха гэжэ найдадаг хүнби+. 16Тиимэһээ би Бурханайшье, хүнүүдэйшье урда арюун һайн сэдьхэлтэй байха гэжэ ходо оролдодогби+.

17Иерусалимда олон жэл ерэнгүй байгаад, һаяар би арад зондоо мүнгэ сангын туһаламжа хүргэхэеэ, үргэл асархаяа ерээ һэм+. 18Эдэ зон намайе Бурхан һүмэ соо бэеэ арюудхажа байхадамни хараһан байна. Тэрэ үедэ хажуудамни олон зоншье байгаагүй, үймэлдөөншье болоогүй һэн+. 19Харин хэдэхэн Асиин еврейнүүд лэ... Хэрбээ тэдэ зон намайе зэмэлхэ шалтагаантай байбал, урдашни зогсожо, намайе зэмэлхэ ёһотой байгаа. 20Зүблэлэй гэшүүдэй урда зогсоходомни ямар гэмтэ ябадалда хабаатай байһыемни тодоруулһанаа эдэ зон өөһэдөө хэлэжэ үгэг лэ. 21Тэдэнэй урда зогсожо байхадаа: «Үхэһэн зоной амидыралгын түлөө таанад мүнөөдэр намайе шүүбэрилнэт!» – гэжэ хэлэһэнэймни түлөө үһөөрхэһэн байжа магадгүй+.

22Дээдын Эзэнэй Зам тухай хэнһээшье һайн мэдэжэ байһан Феликс хэрэгэй шиидхэбэриеэ хойшолуулан:

– Түмэнэй дарга Лисиин иишэ хүрэжэ ерэхэдэ би танай хэрэг шиидхэхэб, – гэжэ хэлэбэ.

23Павелые хатуу бэшэ харуул доро байлгагты, нүхэдэйнь туһалхада һаад бү хэгты гэжэ Феликс зуунай даргада захирба.

Павел Феликс болон Друзилла хоёрой урда

24Хэдэн үдэрэй үнгэрһэн хойно Феликс Друзилла һамгатаяа (тэрэнь еврей эхэнэр байгаа) ерэжэ, Павелые дуудажа асаруулаад, Христос Иисуста һүзэглэдэг тухайгаа хөөрэхыень шагнаба. 25Теэд Павелай үнэн зүб ажамидарха, бэеэ бариха тухай, ерээдүй зарга шүүбэри тухай хөөрэхэдэнь, Феликс айгаад:

– Зай, иигээд мүнөөдэр болоо. Яба. Сүлөө саг гарабал, би шамайе дуудуужаб, – гэжэ хэлэбэ+.

26Тиихэдэ Павел мүнгэ үгэнэ аа гү гэжэ найдан, Феликс хойноһоонь оло дахин эльгээжэ, тэрээнтэй хөөрэлдэдэг байгаа.

27Хоёр жэлэй үнгэрһэн хойно Феликсын орондо захирагшын тушаалда Поркий Фест оробо. Феликс еврейнүүдэй һайшаалда хүртэхын тула Павелые харуул доро орхёо бэлэй.

25

Павел римэй хаанай зарга сүүд шаардана

25^1Албан тушаалда ороһоор гурба хоноод, Фест захирагша Кесариһаа Иерусалим хото ошобо. 2Түрүү санаартад, хотын нэрэ хүндэтэй зон Павелые Фестын урда гэмнэбэ, 3тиин тэрэнэй талаһаа һайн хандалга хүлеэжэ, Павелые Иерусалим асарха зүбшөөл гуйба. Юундэ тиигээб гэхэдэ, тэдэнэр Павелые харгыдань алаха гэжэ хэлсэһэн байгаа+. 4Гэбэшье Павел Кесари хотын түрмэдэ харуул доро үлэхэ, би өөрөөшье мэнэ гэһээр тиишээ ошохо һанаатайб гэжэ Фест харюусаба.

5– Таанадай ахамадууд намтай ябалсаг. Хэрбээ тэрэ хүнэй буруу юумэ хэһэн байбалнь, тэрэниие тэндэ ошоод зэмэлээрэйт, – гэжэ Фест хэлэбэ.

6Иерусалимда арба шахуу үдэр байгаад, Фест Кесарияа бусаба. Хойто үдэрынь тэрэ заргашын шэрээдэ һуугаад, Павелые асархыень захирба. 7Павелай ерэхэтэй сасуу Иерусалимһаа ерэһэн еврейнүүд тэрэниие тойрожо, гэршэлэн баталхын аргагүй олон зэмэ тэрээндэ тохобо.

8– Би еврейнүүдэй Хуулиин, Бурхан Һүмын, римэй хаанайшье урда зэмэгүйб, – гэжэ Павел өөрыгөө үмөөрбэ.

9Фест еврейнүүдэй һайшаалда хүртэхэ һанаатай:

– Иерусалим ошожо, тэндэ хэрэгээ намаар шиидхүүлхэеэ хүсэнэ гүш? – гэжэ Павелһаа һураба.

10– Би римэй хаанай зарга шүүбэридэ ороод байнаб, тиимэһээ минии хэрэг эндэ шиидхэхэ ёһотой, – гэжэ Павел харюусаба. – Би еврейнүүдтэ ямаршье муу юумэ хээгүйб гэжэ ши өөрөө һайн мэдэнэш+. 11Хэрбээ хуули бусын юумэ хэһэн, саазада хүртэмөөр юумэ үйлэдэһэн байбал, би үхэхэдэшье бэлэнби. Хэрбээ эдэнэй намда тохоһон зэмэдэ хабаагүй һаамни, хэншье намайе эдэнэй гарта үгэхэ эрхэгүй. Би римэй хаанай зарга шүүбэри шаарданаб.

12Тиихэдэнь Фест зүблэлтэйгөө зүбшөөд:

– Ши римэй хаанай зарга шүүбэри шаардаба гүш? Римэй хаанда ошохош, – гэбэ+.

Павел Агриппа хаанай урда

13Хэдэн үдэрэй үнгэрһэн хойно Агриппа хаан Берника һамгатаяа Кесари хото Фестдэ айлшаар ерэбэ. 14Тэдэнэй нэгэ хэды хоноһон хойно Фест Агриппа хаанда Павелай хэрэг тухай хөөрэжэ үгэбэ:

– Феликсын хаалтада байлгаһан нэгэ хүн эндэ бии. 15Иерусалим ошоходомни түрүү санаартад болон еврейнүүдэй ахамадууд тэрэниие зэмэлжэ, тэрэнэй талаар гэмнэлгын шиидхэбэри гаргахыемни шаардаа. 16Тиихэдэ гэмнэгдэһэн хүниие зэмэлһэн хүнүүдтэйнь уулзуулангүй, зэмэлэгдэжэ байһан ушараар өөрыгөө үмэглэхэ арга олгонгүй хэһээхэнь римэй эрхэтэнэй заншал ёһоор бэшэ гэжэ би харюусаа һэм. 17Тэдэ зоной намтай иишэ ерэхэдэнь, би хэрэгыень хойшолуулангүй, хойто үдэрынь заргашын шэрээдэ һуугаад, тэрэ зэмэлүүлһэн хүниие асарагты гэжэ захираа һэнби. 18Зэмэлэгшэд гэмнэһэн хүнтэйгөө уулзахадаа тэрээндэ тохохо гэжэ минии һанаһан ямаршье зэмэ тохоогүй һэн. 19Харин тэдэ өөһэдынгөө шажанай талаар, Павелай амиды гэжэ баталан хэлэдэг Иисус гэдэг үхэһэн хүн тухай асуудалаар арсалдаа бэлэй+. 20Яажа энэ асуудалаар мүрдэлгэ хэхэб гэжэ гайхан, Иерусалим ошожо, тэндэ намаар хэрэгээ шиидхүүлхэ дуратай гүш гэжэ би Павелһаа һурааб. 21Тиигээд тэрэнэй римэй хаанай зарга шүүбэри шаардахадань, римэй хаанда ябуулха арга олоторни тэрэниие хаалтада байлгагты гэжэ би захирааб.

22– Би баһа тэрэниие шагнаха дуратай байнаб, – гэжэ Фестдэ Агриппа хэлэбэ.

– Үглөө ши шагнаарай, – гэжэ нүгөөдынь харюусаба.

23Хойто үдэрынь Агриппа Берника хоёр ялалзаһан талалзаһан юумэд суглаанай таһалга руу түмэнэй дарганартай, хотын изагууртантай хамта оробо. Тиигээд Фестын захиралтаар Павелые оруулба.

24– Агриппа хаан, эндэ сугларһан бүхы зон! Энэ хүниие амиды ябаха ёһогүй гэжэ Иерусалимайшье, эндэхишье еврейнүүд гэмнэн, олоороо намда хандаа бэлэй+. 25Өөрынгөө талаһаа энэ хүн саазада хүртэхөөр нэгэшье муу юумэ хээгүй байна гэһэн тобшолол хээб. Тиигээд энэ хүнэй римэй хаанай зарга шүүбэри шаардаа юм хадань би тэрэниие римэй хаанда эльгээхэ гэжэ шиидээб+. 26Гэбэшье римэй хаанда юу бэшэхэеэ һайн ойлгожо ядан, мүрдэлгэ хээд, юу бэшэхэеэ ойлгохын тула би энэ хүниие, Агриппа хаан, урдашни байлгааб. 27Юундэ тиигээб гэхэдэ, хаалтада һууһан хүнэй зэмыень заангүйгөөр эльгээхэнь бодолгүй хэрэг гэжэ би һананаб.

26

Павел өөрыгөө хамгаална

26^1Үмэглэлтын үгөө хэлэхыеш зүбшөөнэбди, – гэжэ Павелда Агриппа хэлэбэ. Тиихэдэнь Павел гараа үргөөд, өөрыгөө хамгаалан иигэжэ хэлэбэ:+

2– Агриппа хаан! Еврейнүүдэй намда тохожо байгаа зэмэдэ хабаагүйб гэжэ мүнөөдэр шинии урда өөрыгөө үмэглэжэ байһандаа би өөрыгөө хуби заяатай хүн гэжэ тоолоноб. 3Ши еврейнүүдэй ёһо заншалыешье, арсалдаан гаргадаг асуудалнуудыешье һайн мэдэнэш. Тиимэһээ намайе тэсэбэритэйгээр шагнахыешни гуйнаб.

4Минии ажамидарал эдир залуу наһанһаа эхилэн еврейнүүдэй дунда мэдээжэ. Би түрүүн өөрынгөө арад зоной дунда, һүүлдэнь Иерусалимда ажаһуудаг һэм+. 5Эдэ еврейнүүд үнинэй намайе мэдэхэ, тиимэһээ дуратай һаа, манай шажанай эгээл хатуу журамтай фарисей бүлгэмэй гэшүүн байһан тухаймни баталжа үгэхэ+. 6Бурханай үбгэ эсэгэнэртэмнай найдуулһан юумэндэ мүнөөшье этигэжэ байһан дээрэһээ би танай урда шүүлгэн зогсоноб. 7Тиихэдэ манай арбан хоёр угсаатаншье энэ найдуулга бүтэхэ гэжэ этигэһээр лэ үдэр һүнигүй Бурханда алба хэдэг байгаа. Хаан, энэ бүхэнэйл түлөө намайе еврейнүүд зэмэлнэ+. 8Үхэһэн зониие Бурхан амидыруулха аргагүй гэжэ таанар яахадаа һананабта+?

9Би өөрөөшье Назаредэй Иисусай нэрэ алдарай урдаһаа шадалаараа тэмсэхэ ёһотойб гэжэ һанадаг байгааб+. 10Иерусалимда би энэ бүхэниие гүйсэдхэжэ байгаа бэлэйб. Түрүү санаартадай үгэһэн эрхээр би Христосто һүзэглэдэг олон зониие түрмэдэ хаагаа һэнби. Тиихэдэ хэн нэгэниие саазалха тухай асуудалай шиидхэгдэхэдэ, би ходо саазада хүртүүлхэ гэжэ хэлэдэг байгааб+. 11Тиин мүргэлэй гэр бүхэндэ Иисусһаа арсахыень баадхан, һүзэглэгшэдые хэһээдэг һэм. Би тэдээндэ айхабтар ехээр хоро шараяа бусалан, хариин хото нютагуудааршье ябажа, тэдэниие мүрдэн мүшхэдэг байгааб+.

Павел Христосто һүзэглэһэн тухайгаа хөөрэнэ

12Нэгэтэ би түрүү санаартадһаа һүзэглэгшэдые хэһээхэ эрхэ болон зүбшөөл абажа, Дамаск хото ошоо һэм+. 13Хаан, үдэ багта намайе, мүн замаймни нүхэдые тэнгэриһээ сасаран гэрэлтүүлһэн, наранһаа үлүү ялагар гэрэл туяа би хараа бэлэйб. 14Бидэ булта газарта унажа, намда еврей хэлэн дээрэ: «Саул, Саул, юундэ ши намайе хашан мүрдэнэбши? Ташуурай урдаһаа зүдхэһэн зүрюу бухадал адляар ши өөрыгөө зобоонош!» – гэһэн абяа дуулааб. 15«Эзэмни, үгы ши хэн гээшэбши?» – гэжэ би һурабаб. «Шамда хашуулан мүрдүүлэгшэ Иисус гээшэб, – гэжэ Дээдын Эзэн харюусаа. – 16Мүнөө ши хүл дээрээ бодо. Шамайе өөрынгөө зараса болгохын тула, мүнөөдэр хараһан үзэһэн, мүн ерээдүйдэ минии харуулха бүхы юумэнэй гэршэ болохыншни тула би шамда үзэгдэбэ гээшэб. 17-18Би шамайе еврейнүүдһээ, мүн бусад арадуудһаа абархаб. Мүнөө тэдэнэй нюдыень нээжэ, харанхы мунхагһаа гэрэл туяада шэглүүлхыншни тула, сатанагай эрхэ мэдэлһээ Бурханай эрхэ мэдэлдэ оруулхыншни тула, мүн намда этигэн тэдэнэй нүгэл шэбэлээ хүлисүүлжэ, Бурханай арад зоной дунда өөрынгөө һуури эзэлхынь тула би шамайе тэдэндэ эльгээнэб»+.

Павел ажал тухайгаа хөөрэнэ

19Агриппа хаан, энээнһээ боложо би тэнгэридэ үзэгдэһые буруушаангүй, 20түрүүн Дамаск хотынхидтэ, һүүлдэнь Иерусалимай зондо, удаань бүхы Иудейн орон нютагайхинда, һүүлэй һүүлдэ бусад яһатанда нүгэл хэхэеэ болигты, нүгэл хэхэеэ болиһоноо бодото хэрэгүүдээрээ баталжа, Бурханда хандагты гэжэ уряалаа бэлэйб+. 21Энээнэй түлөө еврей зон намайе Бурхан Һүмэ соо барижа алаха гээ+. 22Гэбэшье Бурханай хүсэ туһаламжаар би энэ саг хүрэтэр сухаришагүй зогсоноб, юрыншье, нэрэ хүндэтэйшье зондо гэршэлнэб. Лүндэншэдэй болон Моисейн уридшалан хэлэһэндэ нэмэжэ би нэгэшье үлүү юумэ хэлээгүйб. 23Харин Бурханай табисуурта ехэ зоболон эдлэжэ, үхэһэн зоной дундаһаа эгээн түрүүн амидыржа, манайшье арад зондо, бусад арадуудташье абаралга тухай хөөрэхэ гэжэ тэдэнэй бэшэһые хэлэһэн байгааб+.

24Иигэжэ Павелай өөрыгөө үмэглэжэ байхада Фест:

– Павел шинии ухааншни муудаа! Ши ехэ эрдэм номһоо боложо үбэштэйрөөш, – гэжэ шангаар хашхарба.

25– Эрхим хүндэтэ Фест, би үбэштэйрөөгүйб, – гэжэ Павел буруушааба. – Би үнэн зүб, сэсэн удхатай үгэнүүдые хэлэнэб. 26Хаанда иимэ зоригтойгоор хандажа байнаб. Хааншье энээниие мэдэнэ. Эдэ бүхэниие хаан анхарангүй орхихогүй гэжэ би этигэнэб, юундэб гэхэдэ, энэ бүхэн ямар нэгэн харанхы буланда ушараа бэшэ ха юм. 27Агриппа хаан, ши лүндэншэдтэ этигэнэ ха юмши? Этигэнэш гэжэ мэдэнэб!

28– Ушаргүй түргөөр намайе христос шажанда хандуулха һанаатай гүш! – гэжэ Агриппа Павелда хэлэбэ.

29– Түргөөр гү, түргөөр бэшэ гү, гэбэшье гансал ши бэшэ, харин мүнөөдэр намайе шагнажа байгаашад булта (энэ гэнжэнүүдһээ гадна) намдал адли болохыень би Бурханда зальбарнаб, – гэжэ Павел харюусаба+.

30Хаан өөдөө бодобо, хойноһоонь захирагша, Берника, бусадшье улад бодобо. 31Таһалгаһаа гараад, тэдэ бэе бэедээ:

– Энэ хүн саазалуулхаар гү, али түрмэдэ һуухаар нэгэшье муу юумэ хээгүй байна, – гэлдэбэ+.

32– Римэй хаанай зарга шүүбэри шаардаагүй юм һаань, энэ хүниие сүлөөдэ табижа болохо байгаа, – гэжэ Агриппа хаан Фестдэ хэлэбэ+.

27

Павел Рим руу тамарба

27^1Бидэнэй Итали тамарха гэжэ шиидэһэн хойно Павелые хаалтада байһан үшөө хэдэн хүнүүдтэй римэй хаанай түмэнэй Юлий гэдэг зуунай даргада даалгаба+. 2Асиин эрье зубшан тамарха ёһотой Адрамиттиһаа ерэһэн корабльда бидэ һуугаад тамарбабди. Маанадай дунда Фессалоникиһаа уг гарбалтай Аристарх гэжэ македон хүн байлсаа+. 3Хойто үдэрынь бидэ Сидон хотодо зогсообди, Юлий Павелда ехэ уян хандажа, нүхэдтэйгөө уулзан, хэрэгтэй юумэ абажа ерэхыень зүбшөөбэ. 4Сидонһоо гараад, бидэ Кипр аралай хажуугаар һалхинһаа хоргодон тамараабди, юундэб гэхэдэ, һалхин урдаһаамнай үлеэжэ байгаа.

5Бидэ Килики, Памфили аралнуудые тамаран үнгэржэ, далай гаталаад, Лики нютагай Миры хотодо зогсообди. 6Тэндэ зуунай дарга Итали тамаржа ошохо гэһэн Александриин корабль бэдэржэ олоод, бидэниие һуулгаа+. 7Бидэ хэдэн үдэр ехэ удаан тамаржа, һүүлэй һүүлдэ арайл гэжэ Книд хото хүрөө бэлэйбди. Бидэнэй тамарха зүгһөө һалхин үлеэжэ, һалхинһаа хоргодон, бидэ Салмоне хушууе үнгэрөөд, Крит аралые урда зүгһөөнь тойрон тамараа һэмди. 8Кридэй эрье зубшан арай шамай тамарһаар бидэ Ласея хотын ойро оршодог «Номгон гавань» гэжэ нэрэтэй газарта хүрөөбди.

9Бидэ ехэ саг гээжэ, Масаглалгын Үдэрэй үнгэрһэн тула саашадаа тамархань ехэ аюултай боложо байгаа.

10– Нүхэд, минии һаналаар саашадахи тамаралга ехэ аюултай байжа магадгүй, ганса ашаа корабль хоёрнай аюулда орохо бэшэ, маанадшье аюул оһолдо орожо магадгүйбди, – гэжэ Павел аргадаба.

11Харин зуунай дарга кораблиин эзэнэй, корабль хүтэлэгшын үгэ дуулаад лэ, Павелай хэлэһые анхарбагүй. 12Кораблиин тогтоһон газар үбэлжэхэдэ таарахагүй байһан дээрэһээ ехэнхи зон эндэһээ гаража, арга байбал урда баруун ба хойто баруун талаһаа нээлтэтэй Крит аралай Финик пристаньда тамаржа ошоод, тэндэ үбэлжэе гэһэн дурадхал оруулба.

Далайн шуурган

13Урдаһаань аалин һалхинай үлеэхэдэ, тэдэнэр тухайлаашань бэелхэ гэжэ бодоод, бархагуудаа дээшэнь татажа абаад, Крит аралай эрье зубшан тамарба. 14Гэбэшье удангүй аралай саанаһаа «Зүүн хойто зүгэй» гэжэ нэрэшэһэн айхабтар шанга һалхин буужа, зогсонгүй үлеэбэ+. 15Корабль һалхинда абтажа, бидэ һалхинай урдаһаа юушье хэхэ аргагүй байгаабди. Тиимэһээ бидэ оролдохоёо болижо, корабльнай һалхинда туугдаба. 16Клавда гэжэ нэгэ аралай хажуугаар үнгэрэн гарахадаа, кораблиингаа онгосые бидэ арай гэжэ бүтэн үлөөбэбди. 17Тэрэ онгосо кораблиингаа табсан дээрэ гаргаад, һүүлдэнь таталгаар бүһэлэн уяабди. Сиртай гэдэг харьялтай мүргэлдэнэ гүбди гэжэ айгаад, морягууд бархагаа хаяжа, һалхинда туулгаһан онгосомнай саашаа гүйбэ. 18Һалхи шуурган улам шангаржа байһан дээрэһээ бидэ ашаанайнгаа заримыень хаябабди, 19үшөө нэгэ хоноод, кораблиингаа түхеэрэлгые уһа руу хаяа бэлэйбди. 20Нилээд олон үдэр огторгойдо нараншье, одо мүшэдшье харагдабагүй. Шуурганай яажашье зогсохогүйдэ бидэ абарагдахабди гэжэ найдахаяашье болёобди.

21Хүнүүд үнинэй эдеэлхэеэшье болёод байгаа. Тиихэдэ Павел тэдэнэй урда гараад, иигэжэ хэлэбэ:

– Нүхэд, минии үгэ дуулажа, Крит арал дээрэ үлэхэ байгаабди. Тиигээ һаа, бидэ иимэ гай оһолдо орохогүй һэмди, иимэ ехэ гарзашье гарахагүй байгаа. 22Харин мүнөө зоригоо бү алдагты гэжэ уряалнаб. Хэншье хосорхогүй, гансал корабльнай хосорон һалаха. 23Эрхэ мэдэлдэнь байдаг, минии шүтэдэг Бурхан үнгэрһэн һүни Эльгээмэлээ намда эльгээгээ+. 24Тэрэ Бурханай Эльгээмэл: «Павел бү ай! Ши римэй хаанай урда зогсохо ёһотойш, тиимэһээ Бурхан шинии аша туһада замайншни нүхэдтэ ами наһа үршөөн хайрлана», – гэжэ хэлээ+. 25Нүхэд, тиимэһээ зоригтой байгты! Би Бурханда этигэнэб! Тэрэнэй хэлэһэн ёһоор хамаг юумэн болохо. 26Корабльнай ямаршьеб даа аралда заатагүй туугдажа ерэхэ+.

27Дундада далайда арбан дүрбэдэхи һүниеэ долгиндо туугдан дабшажа байхадамнай һүниин тэн багаар матросууд гэнтэ газарта дүтэлжэ байһанаа мэдэрбэ. 28Уһанай гүнзэгые хэмжэжэ үзэхэдэнь, гушан долоон метр шахуу байба, нэгэ хэды болоод дахин хэмжэжэ үзэхэдэнь, хорин долоо хахад метр гүнзэгы харуулжа байба. 29Уһан дорохи хада корабляараа мүргэнэ гүбди гэжэ айн, тэдэ түргэхэн үдэр болоһой гэжэ зальбарһаар корабльһаа дүрбэн бархаг хаяба. 30Морягууд корабльһаа тэрьедэхэ гэжэ шиидээд, хушуун талаһаа бархагуудые бүхэлжэ уяха һанаатайбди гэһэн хэбэр үзүүлжэ, бага онгосо уһанда буулгаба.

31– Хэрбээ эдэ зоной корабль дээрээ үлөөгүй һаа, таанад бэеэ абаржа шадахагүйт, – гэжэ Павел зуунай даргада болон сэрэгшэдтэ хэлэбэ.

32Тиихэдэнь сэрэгшэд бага онгосые барижа байһан аргамжануудые таһа сабшажа, онгосонь далайда шэнгэбэ.

33Үүр сайхын урда тээ Павел хүнүүдые эдеэлыт даа гэжэ аргадаба:

– Таанад арбан дүрбэн үдэр найдан хүлеэһээр огто эдеэлбэгүйт, амандаашье юумэ абабагүйт. 34Тиимэһээ бэеэ абархын тула эдеэлыт даа гэжэ таанадые гуйнаб. Та бүхэнэй тархиһаа нэгэшье үһэн унахагүй!+

35Иигэжэ хэлээд, Павел хилээмэ абажа, бултанай байхада Бурханда баясхалан хүргэн зальбаржа, хилээмэеэ хухалан эдижэ оробо+. 36Булта урма зориг орожо, баһа эдеэ хоол бариба. 37Корабль дээрэ бидэ ниитэдээ хоёр зуун далан зургаан хүн байгаабди. 38Эдеэлжэ садаад, тэдэ зон таряа талхаа уһа руу хаяжа, корабляа хүнгэлбэ.

Кораблиин хосорһон тухай

39Үдэр болоходо морягууд танигдахагүй хуурай газар хараба. Элһэн эрьетэй далайн тохой обёороод, тиишэнь корабляа оруулжа, тэндэ зогсожо туршая гэжэ тэдэ шиидэбэ. 40Бархагуудаа таһалжа далайда орхихотойгоо сасуу тэдэ жолоодогшо һэльбүүрнүүдые бариһан аргамжануудаа тайлаад, һалхинда туугдахын тула далбагаа татан, эрьедэ дүтэлжэ байба. 41Гэбэшье тэдэ хушуурһан элһэн газарта тээгдэжэ, корабль элһэндэ шаагдаад, хүдэлхэгүйгөөр байшаба, харин далайн эбхэрээн кораблиин хойто талые сохижо, бутаргажа захалба.

42Тиихэдэнь хаалтын зон эрьедэ гараад зугадана гү гэжэ айһан сэрэгшэд тэдэниие алаха гэжэ шиидэбэ. 43Гэбэшье зуунай дарга Павелые абарха һанаатай байжа, сэрэгшэдэй һанаашалһанаа бэелүүлхэдэнь һаалта хэбэ. Зуунай дарга тамаржа шадаха хүн бүхэндэ түрүүн уһанда һүрэхыень,+
44харин үлэһэн зониие эрье хүрэтэр модон дээрэ гү, али кораблиин хэлтэрхэй дээрэ тамаржа ошохыень захирба. Тиигэжэ булта хуурай газар дээрэ бүтэн бүрин юумэд гараба.

28

Павел Мальта аралда

28^1Маанадай бэеэ абарһан арал Мальта гэжэ нэрэтэй байһыень мэдэбэбди. 2Тэндэхи зон бидэниие угаа һайнаар угтаа. Бороо орожо, ехэ хүйтэн байһан хадань тэдэнэр түүдэг аһаажа, бултыемнай дуудаба. 3Павелай тэбэри бургааһа түүжэ асараад, түүдэг руу хаяжа байхадань хорото могой гартань аһашаба. Тэрэ могой халуун галһаа тэрьелжэ, түүдэгэй бөөн бургааһан сооһоо мүлхижэ гараа бшуу. 4Гартань аһашоод байһан могойе харахадаа Мальтын зон бэе бэедээ: «Энэ хүн алууршан байгаа ёһотой. Далайһаа абарагдаһаншье һаа, Үһөөгөө абалгын бурхан энээниие амиды орхиногүй», – гэлдэбэ. 5Харин Павел өөртөө ямаршье гэм хүргэнгүй тэрэ могойе галда һэжэрэн хаяба+. 6Павелай хабдахые гү, али гэнтэ амигүй унахыень зон хүлеэбэ. Ехэ удаан хүлеэжэ, Павелтай муу юумэнэй тохёолдонгүй байһыень харахадаа, һанамжаяа хубилган, энэмнай ямар нэгэн бурхан байна гэлсэбэд+.

7Тэндэһээ холо бэшэ Публий гэжэ нэрэтэй аралай захирагшын гэр буусань оршодог байгаа. Тэрэ бидэниие ехэ дулаанаар угтаа, бидэ тэрэнэйдэ гурбан үдэр айлшалаа һэмди. 8Эгээл энэ үедэ Публиин эсэгэнь дизентеригээр үбдөөд, халууржа хэбтээ. Павел таһалгадань орожо зальбараад, тэрэниие гараараа адислан эдэгээбэ+. 9Энээнэй һүүлдэ үбшэн байһан аралай бусад зон Павелда ерэжэ, өөһэдыгөө эмнэлүүлдэг байгаа. 10Тамаржа ошохоёо байхадамнай, тэдэ зон хүндэлһэнэй тэмдэг үзүүлэн, бидэндэ ехэ бэлэг асаржа, бүхы шухала юумээр маниие хангаба.

Мальтаһаа Рим аяншалһан тухай

11Гурбан һара үнгэрһэн хойно энэ аралда үбэлжэһэн Александриин «Диоскуры» гэжэ корабльда һуужа, бидэ саашаа тамараа бэлэйбди+. 12Сиракуз хото ерэжэ, гурбан үдэрөөр зогсоод, 13тэндэһээ гараад, Реги хото тамаран хүрэбэбди. Хойто үдэрынь урда зүгһөө һалхин үлеэбэ, тиимэһээ хоёр хоноод бидэ Путеол портдо байгаабди. 14Тэндэ һүзэглэгшэ аха дүүнэртэйгөө уулзажа, гуйһан ёһоорнь долоон хоног айлшалбабди. Тиигэжэ бидэ Рим хото хүрэбэбди. 15Тэндэхи һүзэглэгшэ аха дүүнэрнай бидэнэр тухай дуулахадаа, урдаһаамнай угтан гараба. Нэгэ зариманиинь Аппиевай Форум гэжэ, нүгөөдүүлынь Айлшадай гурбан буудал гэжэ газарта хүрэжэ ерэбэд. Тэдэниие харахадаа, Павел Бурханда баясхалан хүргэжэ, урмашаба.

Рим хотодо

16Павелай Рим ерэхэдэнь, харууһалжа байһан сэрэгшэтэйнь хамта тусгаар газарта байрлаха зүбшөөл үгтэһэн байгаа.

17Гурбан үдэрэй үнгэрһэн хойно Павел эндэхи нютагай еврей бүлгэмэй хүндэтэй хүнүүдые өөртөө уриба. Тэдэнэй ерэхэдэнь, Павел иигэжэ хэлэбэ:

– Аха дүүнэрни! Арад зондоо эсэргүү гү, али үбгэ эсэгэнэрэйнгээ ёһо заншал буруушааһан ямаршье муу юумэ хээгүй байхадамни намайе Иерусалимда барижа, римэйхинэй гарта тушаагаа. 18Тэдэ намайе мүшхэжэ, саазалхаар юумэ хээгүй хадамни табиха һанаатай байгаа+. 19Еврейнүүдэй арсажа байһан дээрэһээ би римэй хаанай зарга шүүбэри шаардаха баатай болооб. Гэбэшье би арад зоноо зэмэлхын тула энэ бүхэниие хээ бэшэб. 20Энэ талаар уулзажа хөөрэлдэхын тула би таанадые өөртөө дуудааб. Юуб гэхэдэ, Израилиин зоной найдажа байһан хүнэй түлөө би гэнжэлүүлээд ябанаб.

21– Бидэ шамда хабаатай ямаршье бэшэг Иудейһээ абаагүйбди, аха дүүнэрэймнай хэнииньшье тэндэһээ ерэжэ шам тухай мэдээсэл, муу юумэ дуулгаагүй. 22Гэбэшье өөрыншни һанамжа бидэ дуулаха дуратай байнабди, юуб гэхэдэ, һүзэглэгшэдэй энэ бүлгэм хаа хаанагүй арсалдаа гаргадаг гэжэл бидэ мэдэнэбди.

23Павелтай хэлсэжэ тогтооһон үдэр тэрэнэй байрада ехэ олон зон сугларба. Үглөөнһөө үдэшэ орой болотор Павел Бурханай хаан орон тухай номнобо. Иисус тухай хэлэһэн үгэнүүдэйнгээ үнэн зүб байһыень Моисейн Хуулиин ба лүндэншэдэй гэршэнүүдээр баталжа байгаа+. 24Нэгэ зарим шагнагшадынь тэрэнэй үгэдэ этигэжэ, нүгөө зариманиинь этигэнгүй байба. 25Нэгэ һаналда ерэнгүй тэдэнэй таража эхилхэдэ, Павел тэдэниие иимэ үгэнүүдээр үдэшэбэ:

– Нангин Һүлдэ лүндэншэ Исайягаар дамжуулан манай үбгэ эсэгэнэртэ сохом үгэнүүдые хэлээ һэн:+

26«Шэхээрээ шагнаад, ойлгохогүйт,
Нюдөөрөө хараад, харахагүйт
гэжэ тэрэ арадта ошожо хэлэ.
27Энэ арадай зүрхэниинь өөхөөр хушагдаа,
Шэхээрээ арай гэжэ дуулана,
нюдэниинь анилдаад байна.
Тиигээгүй һаа, нюдөөрөө хараха,
шэхээрээ дуулаха,
зүрхөөрөө ойлгохо һэн.
Тиигээд намда хандаха һэн,
тиин би тэдэниие эмшэлэн эдэгээхэ һэм»+.

28-29Абаралга тухай энэ Бурханай Мэдээсэл бусад арадуудта эльгээгдээ гэжэ таанад мэдэгты. Тиигээд тэдэл дуулаха[*]+.

30Аяар хоёр жэл соо Павел хүлһэлжэ байрлаһан байрадаа ерэһэн хүн бүхэниие угтажа абадаг һэн. 31Тэрэ Бурханай хаан орон тухай номножо, Дээдын Эзэн Иисус Христос тухай зоригтойгоор һургажа байгаа. Хэншье тэрээндэ һаалта хэдэггүй һэн+.

* Зарим эртын грек эхэ бэшэгүүдтэ энэ хэһэг үгы байдаг.

* Зарим эртын грек эхэ бэшэгүүдтэ энэ хэһэг үгы байдаг.

* 34-дэхи зүйл олонхи эхэ бэшэгүүд соо үгы байдаг.

* Греци.

* Зарим эртын грек эхэ бэшэгүүдтэ иимэ хэһэг нэмээтэй байдаг: 24:7 Теэд Лисий гэдэг түмэнэй дарга тэрэниие манһаа абаржа, шамда эльгээбэ. 24:8а Зэмэлжэ байһан маанадыешье хамта ошолсогты гэжэ захирба.

* 29-дэхи зүйл олонхи эхэ бэшэгүүд соо үгы байдаг.

+ 1:1 Лука 1:3, Марк 16:19, Лука 24:51

+ 1:3 Мат 28:17, Марк 16:14, Лука 24:15-49, Иоанн 20:19-29, 1 Коринф 15:5-7

+ 1:4 Лука 24:49
+ 1:5 Лука 3:3,
+ 1:6 Лука 17:20, Лука 19:11
+ 1:7 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:1

+ 1:8 Элшэнэрэй 8:1, Элшэнэрэй 8:14, Лука 24:48-49, Марк 16:15

+ 1:9 Марк 16:19
+ 1:10 Марк 9:3, Иоанн 20:12
+ 1:11 Мат 16:27
+ 1:13 Мат 10:2-4, Марк 3:17-18, Лука 6:14-16

+ 1:14 Марк 3:31, Марк 6:3, Иоанн 2:12, Иоанн 7:3, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19

+ 1:16 Лука 22:47, Лука 22:37, Лука 24:44
+ 1:17 Иоанн 6:71, Иоанн 13:21
+ 1:19 Мат 27:8
+ 1:22 Лука 3:3, Лука 24:48
+ 1:23 Элшэнэрэй 18:7, Колоссынхидтэ 4:11
+ 1:24 Элшэнэрэй 15:8
+ 2:1 Элшэнэрэй 20:16
+ 2:3 Мат 3:11

+ 2:4 Элшэнэрэй 4:31, Элшэнэрэй 13:52, Лука 24:49, Элшэнэрэй 1:4-5

+ 2:11 Элшэнэрэй 6:5, Элшэнэрэй 13:43
+ 2:13 1 Коринф 14:23
+ 2:19 Мат 24:30, Лука 21:11, Гэршэлгэ 8:7
+ 2:20 Гэршэлгэ 6:12
+ 2:21 Римэйхиндэ 10:13
+ 2:22 Иоанн 3:2
+ 2:23 Лука 22:22, Лука 23:33
+ 2:24 Лука 24:5-6, Римэйхиндэ 8:11
+ 2:28 Мат 7:14, Элшэнэрэй 13:35
+ 2:29 Элшэнэрэй 13:36

+ 2:33 Марк 16:19, Элшэнэрэй 7:55-56, Римэйхиндэ 8:34, Евр 1:3

+ 2:34 Лука 20:42-43

+ 2:37 Лука 3:10, Элшэнэрэй 16:30

+ 2:38 Марк 1:4, Элшэнэрэй 10:48, Лука 11:13, Элшэнэрэй 8:15

+ 2:39 Эфесэйхиндэ 2:13
+ 2:44 Элшэнэрэй 4:32-37
+ 3:2 Элшэнэрэй 14:8
+ 3:6 2 Коринф 6:10

+ 3:7 Марк 1:31, Марк 5:41, Марк 9:27, Элшэнэрэй 9:41

+ 3:8 Элшэнэрэй 14:10

+ 3:11 Иоанн 10:23, Элшэнэрэй 5:12

+ 3:13 Иоанн 8:54, Иоанн 17:1, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17, Лука 23:14, Иоанн 19:12

+ 3:14 Лука 23:18
+ 3:17 Элшэнэрэй 13:27, Тимофейдэ 1-дэхи 1:13
+ 3:21 Лука 1:69-70, Римэйхиндэ 1:2
+ 3:22 Мат 17:5, Элшэнэрэй 7:37
+ 4:1 Мат 22:23, Элшэнэрэй 23:8
+ 4:3 Лука 21:12
+ 4:6 Мат 26:3, Лука 3:2, Иоанн 18:13
+ 4:7 Лука 20:2

+ 4:8 Марк 13:11, Элшэнэрэй 6:10, Элшэнэрэй 13:9

+ 4:9 Элшэнэрэй 3:6-8

+ 4:11 Лука 20:17, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:7

+ 4:12 Мат 1:21
+ 4:14 Элшэнэрэй 3:11
+ 4:19 Элшэнэрэй 5:29
+ 4:21 Лука 20:6, Лука 22:2, Элшэнэрэй 5:26
+ 4:27 Лука 23:1, Лука 23:11, Элшэнэрэй 3:13
+ 4:29 Эфесэйхиндэ 6:19
+ 4:31 Элшэнэрэй 2:4, Элшэнэрэй 13:52
+ 4:32 Элшэнэрэй 2:44
+ 4:34 2 Коринф 8:14

+ 4:36 Элшэнэрэй 9:27, Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 15:36, Галадуудта 2:9

+ 5:12 Марк 16:20, Иоанн 10:23, Элшэнэрэй 3:11

+ 5:15 Марк 6:55, Элшэнэрэй 19:11-12

+ 5:17 Элшэнэрэй 4:1, Элшэнэрэй 23:8, Марк 15:10, Элшэнэрэй 13:45

+ 5:18 Лука 21:12, Элшэнэрэй 4:3
+ 5:19 Элшэнэрэй 12:7-10, Элшэнэрэй 16:26
+ 5:26 Лука 20:6, Лука 22:2, Элшэнэрэй 4:21
+ 5:27 Мат 10:17, Мат 26:59
+ 5:28 Элшэнэрэй 4:17-18, Мат 27:25
+ 5:29 Элшэнэрэй 4:19
+ 5:32 Лука 24:48, Иоанн 15:26
+ 5:33 Элшэнэрэй 7:54
+ 5:34 Элшэнэрэй 22:3,
+ 5:37 Лука 2:2

+ 5:41 Мат 5:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:13-14, 2 Коринф 12:10

+ 6:1 Элшэнэрэй 9:29

+ 6:3 Тимофейдэ 1-дэхи 3:8

+ 6:5 Элшэнэрэй 8:5, Элшэнэрэй 21:8, Элшэнэрэй 2:11, Элшэнэрэй 13:43

+ 6:6 Тимофейдэ 1-дэхи 4:14, Тимофейдэ 1-дэхи 5:22, Тимофейдэ 2-дохи 1:6

+ 6:7 Элшэнэрэй 12:24, Элшэнэрэй 19:20
+ 6:10 Элшэнэрэй 4:8, Лука 21:15
+ 6:11 Мат 26:59
+ 6:13 Элшэнэрэй 21:28
+ 6:14 Мат 26:61, Иоанн 2:19-22, Мат 5:17
+ 7:20 Евр 11:23
+ 7:37 Элшэнэрэй 3:22
+ 7:44 Гэршэлгэ 15:5,
+ 7:48 Элшэнэрэй 17:24
+ 7:52 Мат 23:37
+ 7:53 Галадуудта 3:19, Евр 2:2
+ 7:54 Элшэнэрэй 5:33
+ 7:55 Марк 16:19

+ 7:56 Марк 1:10, Марк 16:19, Элшэнэрэй 7:56, Евр 1:3

+ 7:58 Элшэнэрэй 8:1, Элшэнэрэй 22:20
+ 7:59 Лука 23:46
+ 7:60 Лука 22:41, Лука 23:34
+ 8:1 Элшэнэрэй 22:20, Иоанн 16:2, Мат 10:23

+ 8:3 Галадуудта 1:13, 1 Коринф 15:9, Филиппынхидтэ 3:6

+ 8:4 Марк 4:14, Элшэнэрэй 11:19
+ 8:5 Элшэнэрэй 6:5, Элшэнэрэй 21:8
+ 8:7 Лука 4:35, Марк 16:17-18

+ 8:13 Мат 28:19, Элшэнэрэй 16:33, Элшэнэрэй 18:8

+ 8:14 Элшэнэрэй 1:8

+ 8:15 Элшэнэрэй 2:38

+ 8:16 Мат 28:19, Элшэнэрэй 19:5, Элшэнэрэй 10:44, Элшэнэрэй 11:15

+ 8:17 Элшэнэрэй 9:17, Элшэнэрэй 19:6
+ 8:22 Тимофейдэ 2-дохи 2:25
+ 8:25 Иоанн 4:39

+ 8:26 Элшэнэрэй 5:19, Элшэнэрэй 10:4, Элшэнэрэй 11:13, Элшэнэрэй 12:7, Элшэнэрэй 27:23

+ 8:29 Элшэнэрэй 10:19
+ 8:31 Римэйхиндэ 10:14
+ 8:35 Лука 24:27
+ 9:1 Элшэнэрэй 8:3, Иоанн 16:2
+ 9:3 Элшэнэрэй 22:6-11, Элшэнэрэй 26:12-18
+ 9:10 Элшэнэрэй 22:12,
+ 9:11 Элшэнэрэй 21:39, Элшэнэрэй 22:3

+ 9:15 Римэйхиндэ 1:5, Галадуудта 1:15-16, Тимофейдэ 1-дэхи 2:7,

+ 9:16 Элшэнэрэй 20:23, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:3

+ 9:17 Элшэнэрэй 8:17, Элшэнэрэй 19:6
+ 9:19 Галадуудта 1:17
+ 9:21 Галадуудта 1:13, Галадуудта 1:23
+ 9:22 Тимофейдэ 1-дэхи 1:12, Элшэнэрэй 18:28
+ 9:23 Элшэнэрэй 20:3, Элшэнэрэй 23:30
+ 9:25 2 Коринф 11:32-33

+ 9:27 Элшэнэрэй 4:36, Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 15:36, Галадуудта 2:9, 1 Коринф 9:6, Галадуудта 1:18-19

+ 9:29 Элшэнэрэй 6:1
+ 9:30 Элшэнэрэй 11:25
+ 9:34 Элшэнэрэй 3:6

+ 9:36 Иоанн 13:14, Тимофейдэ 1-дэхи 2:10, Тимофейдэ 1-дэхи 5:10

+ 9:40 Мат 9:25, Элшэнэрэй 28:8, Яковай хандалга 5:16

+ 9:41 Марк 1:31, Марк 5:41, Марк 9:27, Элшэнэрэй 3:7

+ 10:2 Мат 8:10, Лука 7:4-5
+ 10:3 Элшэнэрэй 3:1
+ 10:4 Элшэнэрэй 8:26, Гэршэлгэ 8:4
+ 10:6 Элшэнэрэй 9:43
+ 10:9 Элшэнэрэй 11:5-14

+ 10:15 Марк 7:15-16, Римэйхиндэ 14:14, Тимофейдэ 1-дэхи 4:4, Тидтэ 1:15

+ 10:19 Элшэнэрэй 8:29
+ 10:22 Лука 7:4-5
+ 10:25 Элшэнэрэй 16:29
+ 10:26 Гэршэлгэ 19:10, Гэршэлгэ 22:8-9
+ 10:28 Иоанн 4:9, Иоанн 18:28
+ 10:34 Римэйхиндэ 2:11, Римэйхиндэ 10:12
+ 10:35 Римэйхиндэ 10:12
+ 10:37 Марк 1:14

+ 10:38 Мат 3:16, Иоанн 1:32-33, Мат 4:24, Лука 13:16

+ 10:42 Иоанн 5:22, Элшэнэрэй 17:31, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:5, Тимофейдэ 2-дохи 4:1

+ 10:43 Лука 24:27, Римэйхиндэ 3:21
+ 10:46 Марк 16:17, 1 Коринф 12:10
+ 10:47 Элшэнэрэй 2:4
+ 10:48 Элшэнэрэй 2:38
+ 11:2 Элшэнэрэй 15:1, Галадуудта 2:12
+ 11:3 Лука 15:2, Галадуудта 2:12
+ 11:5 Элшэнэрэй 10:9-32
+ 11:9 Марк 7:19, Элшэнэрэй 10:15
+ 11:12 Элшэнэрэй 15:9
+ 11:13 Элшэнэрэй 8:26
+ 11:15 Элшэнэрэй 10:44
+ 11:16 Элшэнэрэй 1:5
+ 11:17 Элшэнэрэй 2:38
+ 11:19 Элшэнэрэй 8:1

+ 11:22 Элшэнэрэй 4:36, Элшэнэрэй 9:27, Элшэнэрэй 13:1

+ 11:24 Элшэнэрэй 6:5
+ 11:25 Элшэнэрэй 9:30
+ 11:27 Элшэнэрэй 13:1, Элшэнэрэй 15:32

+ 11:28 Элшэнэрэй 21:10, Мат 24:7, Элшэнэрэй 18:2

+ 12:2 Лука 5:10, Марк 10:39
+ 12:4 Лука 22:33
+ 12:5 2 Коринф 1:11, Эфесэйхиндэ 6:18
+ 12:7 Элшэнэрэй 8:26, Элшэнэрэй 16:26
+ 12:10 Элшэнэрэй 5:19, Элшэнэрэй 16:26
+ 12:11 2 Коринф 1:10

+ 12:12 Элшэнэрэй 13:5, Элшэнэрэй 15:37, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:13, Колоссынхидтэ 4:10, Тимофейдэ 2-дохи 4:11, Филимондо 1:24

+ 12:15 Мат 18:10-11, Евр 1:14

+ 12:17 Элшэнэрэй 15:13, Элшэнэрэй 21:18, Яковай хандалга 1:1, Галадуудта 1:19, Галадуудта 2:9

+ 12:23 Гэршэлгэ 16:9,
+ 12:24 Элшэнэрэй 6:7, Элшэнэрэй 19:20
+ 12:25 Элшэнэрэй 11:29-30, Элшэнэрэй 12:12

+ 13:1 Элшэнэрэй 11:27, Элшэнэрэй 4:36, Элшэнэрэй 11:22, Лука 3:1

+ 13:2 Лука 2:37, Римэйхиндэ 1:1, Галадуудта 1:15

+ 13:5 Элшэнэрэй 12:12, Элшэнэрэй 15:37, Колоссынхидтэ 4:10

+ 13:6 Мат 7:15
+ 13:9 Элшэнэрэй 4:8, Элшэнэрэй 6:10
+ 13:13 Элшэнэрэй 15:38
+ 13:15 Лука 8:41, Элшэнэрэй 18:8
+ 13:24 Лука 3:3
+ 13:25 Лука 3:16, Иоанн 1:20, Иоанн 1:27
+ 13:27 Элшэнэрэй 3:17, Лука 24:26-27
+ 13:28 Лука 23:23
+ 13:29 Лука 23:53
+ 13:30 Лука 24:6
+ 13:31 Элшэнэрэй 1:3, Лука 24:48
+ 13:32 Евр 1:5, Евр 5:5
+ 13:34 Римэйхиндэ 6:9,
+ 13:35 Элшэнэрэй 2:27
+ 13:36 Элшэнэрэй 2:29

+ 13:38 Мат 1:21, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:12

+ 13:39 Римэйхиндэ 3:20, Галадуудта 2:16, Галадуудта 3:11, Римэйхиндэ 3:28

+ 13:43 Элшэнэрэй 2:11, Элшэнэрэй 6:5

+ 13:45 Элшэнэрэй 5:17

+ 13:46 Элшэнэрэй 4:30, Эфесэйхиндэ 6:19, Мат 10:11, Мат 22:8, Гэршэлгэ 3:4, Марк 12:9, Элшэнэрэй 18:6

+ 13:47 Элшэнэрэй 26:23
+ 13:50 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:15
+ 13:51 Мат 10:14, Марк 6:11, Лука 9:5
+ 13:52 Элшэнэрэй 2:4, Элшэнэрэй 4:31
+ 14:1 Элшэнэрэй 13:5
+ 14:3 Элшэнэрэй 4:30, Эфесэйхиндэ 6:19
+ 14:4 Мат 10:34, Лука 12:51
+ 14:6 Мат 10:23
+ 14:8 Элшэнэрэй 3:2
+ 14:9 Мат 9:2
+ 14:10 Элшэнэрэй 3:8
+ 14:11 Элшэнэрэй 28:6
+ 14:14 Марк 14:63
+ 14:15 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:9
+ 14:17 Мат 5:45,
+ 14:19 2 Коринф 11:25

+ 14:22 Колоссынхидтэ 1:23, Иоанн 15:20, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:21, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:3, Тимофейдэ 2-дохи 3:12

+ 14:23 Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 20:32
+ 14:26 Элшэнэрэй 13:3
+ 15:2 Галадуудта 5:2
+ 15:7 Элшэнэрэй 10:20

+ 15:8 Элшэнэрэй 1:24, Элшэнэрэй 10:44, Элшэнэрэй 10:47

+ 15:9 Элшэнэрэй 11:12,

+ 15:10 Галадуудта 5:1

+ 15:11 Эфесэйхиндэ 2:8, Тидтэ 2:11, Тидтэ 3:7

+ 15:13 Элшэнэрэй 12:17, Яковай хандалга 1:1, Галадуудта 1:19, Галадуудта 2:9

+ 15:20 1 Коринф 8:1, 1 Коринф 10:19-20, Гэршэлгэ 2:14,

+ 15:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:12, 2 Коринф 1:19, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:1

+ 15:24 Галадуудта 1:7, Галадуудта 5:10
+ 15:28 Элшэнэрэй 15:20
+ 15:32 Элшэнэрэй 11:27
+ 15:35 Элшэнэрэй 13:1

+ 15:37 Элшэнэрэй 12:12, Элшэнэрэй 13:5, Колоссынхидтэ 4:10

+ 15:38 Элшэнэрэй 13:13

+ 15:40 Элшэнэрэй 15:32

+ 16:1 Римэйхиндэ 16:21, 1 Коринф 4:17, Филиппынхидтэ 2:19, Колоссынхидтэ 1:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:2, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:1, Тимофейдэ 1-дэхи 1:2, Тимофейдэ 2-дохи 1:2

+ 16:3 1 Коринф 9:20, Галадуудта 2:3
+ 16:4 Элшэнэрэй 15:28-29
+ 16:5 Элшэнэрэй 6:7
+ 16:6 Элшэнэрэй 18:23
+ 16:7 Филиппынхидтэ 1:19

+ 16:8 Элшэнэрэй 20:5, 2 Коринф 2:12, Тимофейдэ 2-дохи 4:13

+ 16:12 Филиппынхидтэ 1:1
+ 16:14 Лука 24:45
+ 16:15 Элшэнэрэй 11:14, Элшэнэрэй 16:33-34
+ 16:18 Марк 9:38
+ 16:22 2 Коринф 6:4-5, 2 Коринф 11:23-25
+ 16:24 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:2

+ 16:26 Элшэнэрэй 4:31, Элшэнэрэй 5:19, Элшэнэрэй 12:7, Элшэнэрэй 12:10

+ 16:27 Элшэнэрэй 12:19
+ 16:29 Элшэнэрэй 10:25
+ 16:30 Лука 3:10, Элшэнэрэй 2:37
+ 16:31 Марк 16:16, Римэйхиндэ 10:9
+ 16:33 Элшэнэрэй 11:14, Элшэнэрэй 16:15
+ 16:34 Иоанн 4:53, Элшэнэрэй 18:8
+ 16:37 Элшэнэрэй 22:25
+ 16:39 Мат 8:34
+ 16:40 Элшэнэрэй 16:14
+ 17:1 Филиппынхидтэ 4:16
+ 17:2 Элшэнэрэй 13:5, Элшэнэрэй 14:1
+ 17:3 Лука 24:26-27
+ 17:5 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:14-16
+ 17:7 Лука 23:2
+ 17:16 Пётрой 2-дохи хандалга 2:8
+ 17:19 Марк 1:27
+ 17:24 Мат 11:25, Элшэнэрэй 7:48

+ 17:30 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:14, Римэйхиндэ 3:25-26, Эфесэйхиндэ 4:18

+ 17:31 Мат 12:36, Иоанн 5:22, Элшэнэрэй 10:42, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:5

+ 18:2 Римэйхиндэ 16:3, 1 Коринф 16:19, Тимофейдэ 2-дохи 4:19, Элшэнэрэй 11:28

+ 18:4 Элшэнэрэй 13:5
+ 18:5 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:6
+ 18:6 Элшэнэрэй 13:46

+ 18:8 Лука 8:41, Элшэнэрэй 13:15, 1 Коринф 1:14, Иоанн 4:53, Элшэнэрэй 16:34

+ 18:15 Элшэнэрэй 23:29
+ 18:18 Элшэнэрэй 18:2, Римэйхиндэ 16:1,
+ 18:19 Элшэнэрэй 19:1, Элшэнэрэй 20:16
+ 18:21 Яковай хандалга 4:15
+ 18:23 Элшэнэрэй 16:6

+ 18:24 Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 3:5, 1 Коринф 4:6, 1 Коринф 16:12, Тидтэ 3:13

+ 18:25 Лука 3:3, Элшэнэрэй 19:3
+ 18:26 Элшэнэрэй 4:30, Эфесэйхиндэ 6:19
+ 18:27 1 Коринф 16:3, 2 Коринф 3:1
+ 18:28 Элшэнэрэй 9:22
+ 19:1 Элшэнэрэй 18:21
+ 19:3 Элшэнэрэй 18:25
+ 19:4 Лука 3:3, Иоанн 1:7
+ 19:5 Мат 28:19, Элшэнэрэй 8:16

+ 19:6 Элшэнэрэй 8:17, Элшэнэрэй 9:17, Элшэнэрэй 10:46

+ 19:8 Элшэнэрэй 4:30, Эфесэйхиндэ 6:19
+ 19:12 Элшэнэрэй 5:15
+ 19:13 Мат 12:27, Марк 9:38, Лука 9:49
+ 19:15 Лука 4:34, Яковай хандалга 2:19
+ 19:18 Марк 1:5, Яковай хандалга 5:16
+ 19:20 Элшэнэрэй 6:7, Элшэнэрэй 12:24

+ 19:21 Римэйхиндэ 15:26, 1 Коринф 16:5, Римэйхиндэ 15:23-24

+ 19:22 Элшэнэрэй 16:1

+ 19:29 Элшэнэрэй 19:29, Колоссынхидтэ 4:10, Филимондо 1:24

+ 20:1 Элшэнэрэй 19:21

+ 20:3 Элшэнэрэй 9:23, Элшэнэрэй 23:30

+ 20:4 Элшэнэрэй 19:29, Эфесэйхиндэ 6:21, Колоссынхидтэ 4:7, Тимофейдэ 2-дохи 4:12, Тимофейдэ 2-дохи 4:20, Тидтэ 3:12

+ 20:5 Элшэнэрэй 16:8
+ 20:6 Элшэнэрэй 12:3
+ 20:7 1 Коринф 16:2, Гэршэлгэ 1:10
+ 20:16 Элшэнэрэй 2:1

+ 20:18 Элшэнэрэй 18:19, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:5

+ 20:23 Элшэнэрэй 9:16, Элшэнэрэй 21:33

+ 20:24 Тимофейдэ 2-дохи 4:7

+ 20:28 Иоанн 21:16-17, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:2, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:18-19

+ 20:29 Мат 7:15, Иоанн 10:12

+ 20:30 Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, 2 Коринф 11:13, Тимофейдэ 1-дэхи 4:1

+ 20:31 Марк 14:38

+ 20:32 Элшэнэрэй 14:23, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:4

+ 20:33 2 Коринф 7:2
+ 20:34 Элшэнэрэй 18:3
+ 20:35 Мат 10:8
+ 20:36 Элшэнэрэй 21:5
+ 21:4 Элшэнэрэй 20:23
+ 21:5 Элшэнэрэй 20:36
+ 21:8 Элшэнэрэй 6:5, Элшэнэрэй 8:5
+ 21:9 Лука 2:36, Элшэнэрэй 2:17-18
+ 21:10 Элшэнэрэй 11:28
+ 21:12 Мат 16:21-23
+ 21:13 Элшэнэрэй 20:24, Филиппынхидтэ 2:17
+ 21:18 Элшэнэрэй 12:17, Яковай хандалга 1:1
+ 21:20 Римэйхиндэ 10:2
+ 21:21 Римэйхиндэ 2:28-29, 1 Коринф 7:19
+ 21:24 Элшэнэрэй 18:18
+ 21:25 Элшэнэрэй 15:29
+ 21:28 Элшэнэрэй 6:13,
+ 21:29 Элшэнэрэй 20:4
+ 21:33 Элшэнэрэй 20:23, Элшэнэрэй 21:11
+ 21:34 Элшэнэрэй 19:32
+ 21:39 Элшэнэрэй 9:11, Элшэнэрэй 22:3

+ 22:3 Элшэнэрэй 9:11, Элшэнэрэй 21:39, Элшэнэрэй 5:34, Филиппынхидтэ 3:6

+ 22:4 Элшэнэрэй 8:3
+ 22:5 Элшэнэрэй 9:1-2
+ 22:6 Элшэнэрэй 9:3-6, Элшэнэрэй 26:12-18
+ 22:12 Элшэнэрэй 9:17
+ 22:15 Элшэнэрэй 9:15
+ 22:16 Элшэнэрэй 9:18
+ 22:17 Элшэнэрэй 9:26
+ 22:20 Элшэнэрэй 7:58
+ 22:25 Элшэнэрэй 16:37

+ 23:1 1 Коринф 4:4, 2 Коринф 1:12, Тимофейдэ 2-дохи 1:3, Евр 13:18

+ 23:2 Элшэнэрэй 24:1,

+ 23:4 Иоанн 18:22

+ 23:6 Элшэнэрэй 4:1, Филиппынхидтэ 3:5, 1 Коринф 15:13

+ 23:8 Мат 22:23, Лука 20:27
+ 23:9 Иоанн 12:29
+ 23:11 Элшэнэрэй 27:23
+ 23:24 Элшэнэрэй 24:3, Элшэнэрэй 25:14
+ 23:27 Элшэнэрэй 21:32-33, Элшэнэрэй 22:27
+ 23:28 Элшэнэрэй 22:30
+ 23:29 Элшэнэрэй 18:15
+ 23:30 Элшэнэрэй 9:23, Элшэнэрэй 20:3
+ 23:34 Элшэнэрэй 21:39
+ 24:1 Элшэнэрэй 23:2
+ 24:5 Лука 23:2
+ 24:6 Элшэнэрэй 21:27-29
+ 24:15 Гэршэлгэ 20:6, Гэршэлгэ 20:13
+ 24:16 Элшэнэрэй 23:1, Евр 13:18

+ 24:17 Римэйхиндэ 15:25-28, 1 Коринф 16:1, Галадуудта 2:10

+ 24:18 Элшэнэрэй 21:26
+ 24:21 Элшэнэрэй 23:6
+ 24:25 Элшэнэрэй 17:32
+ 25:3 Элшэнэрэй 23:12
+ 25:10 Римэйхиндэ 13:1
+ 25:12 Элшэнэрэй 23:11
+ 25:19 Элшэнэрэй 18:15, Элшэнэрэй 23:29
+ 25:24 Элшэнэрэй 22:22
+ 25:25 Лука 23:14, Элшэнэрэй 23:29
+ 26:1 Мат 10:18, Элшэнэрэй 9:15
+ 26:4 Галадуудта 1:13
+ 26:5 Элшэнэрэй 23:6, Филиппынхидтэ 3:5
+ 26:7 Мат 19:28, Яковай хандалга 1:1
+ 26:8 1 Коринф 5:12
+ 26:9 Иоанн 16:2, Тимофейдэ 1-дэхи 1:13
+ 26:10 Элшэнэрэй 8:3
+ 26:11 Элшэнэрэй 9:1
+ 26:12 Элшэнэрэй 9:3-6, Элшэнэрэй 22:6-11
+ 26:18 Евр 2:14-15
+ 26:20 Элшэнэрэй 9:20
+ 26:21 Элшэнэрэй 21:27, Элшэнэрэй 21:30

+ 26:23 1 Коринф 15:20, Колоссынхидтэ 1:18, Гэршэлгэ 1:5, Элшэнэрэй 13:47

+ 26:29 Элшэнэрэй 21:33
+ 26:31 Элшэнэрэй 23:29
+ 26:32 Элшэнэрэй 25:12
+ 27:1 Элшэнэрэй 25:12
+ 27:2 Элшэнэрэй 19:29
+ 27:6 Элшэнэрэй 28:11
+ 27:14 Марк 4:37
+ 27:23 Элшэнэрэй 8:26
+ 27:24 Элшэнэрэй 23:11
+ 27:26 Элшэнэрэй 28:1
+ 27:34 Лука 21:18
+ 27:35 Мат 15:36
+ 27:43 Элшэнэрэй 27:3
+ 28:5 Марк 16:18, Лука 10:19
+ 28:6 Элшэнэрэй 14:11
+ 28:8 Элшэнэрэй 9:40, Яковай хандалга 5:16
+ 28:11 Элшэнэрэй 27:6
+ 28:18 Элшэнэрэй 23:29, Элшэнэрэй 26:31-32
+ 28:23 Лука 24:27
+ 28:25 Мат 15:7
+ 28:27 Мат 13:15, Марк 4:12, Иоанн 12:40
+ 28:28 Лука 3:6
+ 28:31 Элшэнэрэй 4:29, Эфесэйхиндэ 6:19

Яковай Хандалга

Яковай Хандалга

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1

Яковай бэшэһэн хандалга

Һүзэг этигэл болон ухаан бодол тухай

1^1Бүхы газар дэлхэйгээр тараһан арбан хоёр угсаата Бурханай зон, таанадые Бурханай болон Дээдын Эзэн Иисус Христосой Яков зараса мэндэшэлнэ+.

2Аха дүүнэрни, элдэб олон бэрхэшээл зоболонгуудые үзэхэдөө, өөһэдыгөө жаргалтайбди гэжэ тоологты+. 3Һүзэгэйтнай туршагдахада, тэсэбэритэй болонобди гэжэ өөһэдөө мэдэнэ гүбта даа+. 4Эрхим түгэс, алишье талаараа болбосон, дутагдал дутуугүй байхын тула таанад ямаршье юумые эсэс хүрэтэрнь тэсэжэ гараха ёһотойт+. 5Хэрбээ хэн нэгэнэйтнай сэсэн ухаагаар дуталдабалнь, тэрэ тиимэ сэсэн ухаае таанадта хайрладаг Эзэн Бурханиие гуйг лэ, Эзэн Бурхан хүн бүхэндэ гуйһанииень элбэг дэлбэгээр, уур сухалгүйгөөр үгэдэг ха юм. 6Зүгөөр Бурханиие гуйхадаа һүзэгтэйгөөр, маргангүй гуйгты. Маргаһан хүн далайн долгинуудай һалхинда иишэ тиишээ туугдаһантай адли гүб даа+. 7-8Тиимэһээл һанаа бодолоо хубилгадаг, хэжэ байһандаа гүйсэд этигэдэггүй хүн Дээдын Эзэнһээ ямаршье юумэ абахаб гэжэ бү найдаг+.

Үгытэй болон баян хүнүүд тухай

9Бурханай үгытэй һүзэглэгшые дээгүүр үргэһэндэ тэрэ хүн баярлажа байг+. 10Баяншье хүниие Бурханай доошонь дарахадань, тэрэ хүн баярлажа байг, юуб гэбэл, тэрэ уданшьегүй талын сэсэгтэл һүнэхэ ха юм. 11Наран шангаар шаража, сэсэг ногоое хатаана, һалбарһан сэсэгэй үнгэнь буурана. Энээндэл адляар баян хүн өөрынгөө замаар ябахадаа, хосорон һаладаг юм+.

Хорхойтуулгаар туршаха тухай

12Туршалгануудые дабажа гараһан хүн жаргалтай юм, юуб гэбэл, туршалгануудые дабахадаа, тэрэ хүн Бурханай өөртэнь дуратай зондо найдуулһан мүнхын амидаралда хүртэнэ ха юм+. 13Туршалгада ороходоо «Бурхан намайе туршана» гэжэ бү хэлээрэйт, юундэб гэбэл, Бурханиие харатай юумээр туршадаггүй, тиин тэрэ өөрөөшье хүнүүдые туршадаггүй юм. 14Харин хүн бүхэн өөрынгөө нүгэлтэ хүсэлэнгүүдтэ хүтэлүүлэн, альбандань орон, хорхойтуулгада абтадаг юм. 15Харата хүсэлэнгүүднай бүрилдэһөөр нүгэл түрүүлнэ, харин нүгэлнай ехэ боложо халихадаа, үхэл түрүүлнэ+. 16Хайрата нүхэдни, өөһэдыгөө бү мэхэлүүлэгты+. 17Бүхы һайн һайхан, эгээн эрхим бэлэгүүд дээрэһээ, тэнгэриин одо мүшэдые, нара һарые бүтээһэн, хэзээдэшье хубилдаггүй, тэдэ ододто адли һүүдэр хэзээшье татадаггүй Бурханһаа үгтэдэг юм+. 18Бурхан өөрынгөө һайн дураар үнэн зүб мэдээсэлэй ашаар бүхы зохёон бүтээгдэһэн юумэнүүдэйнгээ дээжэнь болгохын тула маанадые мүндэлүүлһэн байгаа+.

Бурханай үгэ дуулажа, тэрэниие баримталжа байха тухай

19Тиимэһээл, инаг хайрата аха дүүнэрни, шагнахадаа шамдуухан, хэлэхэдээ, уурлахадаа яаралгүй байгты. 20Таанад уурлаха сухалдахадаа Бурханай хүсэһэн һайн һайхан юумэнүүдые бүтээжэ шадахагүйт. 21Элдэб янзын забхай зальхай, нүгэлтэ юумэнүүдые үйлэдэхэеэ болёод, зүрхэ сэдьхэлдэтнай һуулгагдаһан, таанадые абарха аргатай мэдээсэлые зосоогоо тогтоожо байгаарайгты+. 22Тэрэ мэдээсэлые гансал шагнан өөһэдыгөө мэхэлнэгүй, ажамидаралдаа хэрэгжүүлжэ байгаарайгты+. 23Тэрэ үгые шагнаад, харин ажамидаралдаа хэрэглээгүй хүнүүд өөһэдыгөө гэрэлдэ хараад, дүрэмни жэнхэни бодото гэжэ үзэһэн хүнүүдтэл адли юм. 24Тэдэнэр өөһэдыгөө гэрэлдэ харахаяа болихотойгоо сасуу ямар дүрэтэй байһанаа мартажархидаг. 25Хүнүүдые эрхэ сүлөөтэй болгодог эрхим түгэс хуули таа бүгэдын мэдэржэ, анхаржа байбалтнай, шагнаад, һүүлээрнь мартадаггүй, ажамидаралдаа хэрэглэдэг байбалтнай, ажамидаралтнай үлзы буянтай байхал+. 26Хэн нэгэнтнай һүзэг һүлдэтэйб гэжэ өөр тухайгаа һанана гү? Хэрбээ таанад хэлэ амаа татажа шададаггүй юм һаа, һүзэг һүлдэтнай дэмы хооһон гээшэ, таанад миин лэ өөһэдыгөө мэхэлнэт+. 27Үншэн үхибүүдтэ, бэлбэһэн эхэнэрнүүдтэ туһалха, юрын байдалаар өөрыгөө бузарлахаһаа болгоомжолхонь лэ Эсэгэ Бурханда һайшаагдадаг һүзэг һүлдэ юм+.

2

Хүнүүдые илгажа байха хэрэггүй

2^1Аха дүүнэрни, манай алдарта Дээдын Эзэн Иисус Христосто һүзэглэдэг юм хадаа хүнүүдые нюураарнь илгаха ёһогүйт+. 2Танай суглаанда алтан бэһэлигтэй, баян хубсаһатай хүн, мүн элэһэн хубсаһа үмдэһэн үгытэй хүн орожо ерэбэ гээд бодоод үзэгты. 3Та баян хубсаһатай хүниие ехээр хүндэлжэ: «Танда эндэ һуубалтнай дээрэ», – гэжэ хэлээд, харин үгытэй хүндэ: «Ши тээ тэндэхэнэ хүл дээрээ зогсоод бай», али үгы һаа «минии хүлөөр эндэ шала дээрэ һуу», – гэжэ хэлэбэлтнай, 4сэдьхэлдээ хүнүүдые илгадаг, муу һанаатай зарга шүүгшэ байһыетнай харуулха бэшэ гү?

5Хайрата аха дүүнэрни, шагнагты даа: Бурхан үгытэйшүүлые этигэл һүзэгөөрөө баян бардам байхыень, өөртэнь дуратай хүнүүдтэ үгэхэб гэжэ найдуулһан хаан оронойнгоо залгамжалагшад болохыень шэлэжэ абаа бэшэ һэн гү+? 6Харин таанар үгытэй хүниие гомдохообот! Тиихэдээ таанадые баяшуул лэ хашажа мүрдэжэ, зарга шүүбэридэ оруулдаг бэшэ аал? 7Таанадта үгтэһэн Дээдын Эзэнэй алдар нэрые тэдэнэр лэ муулан муудхана бэшэ аал?

8«Бусад зондо өөртөөл адли дуратай бай», – гээд Нангин Бэшэг соо бэшээтэй Хуули сахижа байдаг һаа, таанад зүб юумэ хэнэт. 9Харин хүнүүдые нюураарнь, гадаада шэнжээрнь илгадаг байбал, таанад нүгэл абанат, тиигээд Хуулида заагдаһан ёһоор хуули эбдэгшэд болонот. 10Хэрбээ хэн нэгэн Хуулиин зүйл бүхэниие сахижа байгаад, нэгыеньшье эбдэһэн байбал, Хуулиин бүхы зүйлнүүдые эбдэһэн болоно+. 11Ушарынь юуб гэбэл, «Хурисалтай юумэ бү хэ» гэжэ хэлэһэн лэ нэгэн «Бү ала» гэжэ хэлэһэн байгаа юм. Тиимэһээ хурисалтай үйлэ хээгүй аад, хүниие алаһан байбал, таанад Хуули эбдэһэн хүн болонот. 12Маанадые эрхэ сүлөөтэй болгохо хуулиин зарга шүүбэридэ орохо хүсэлтэй хүнүүдтэ зохихоор юумэ хэлэжэ, хэжэ ябагты+. 13Ушарынь хэлэбэл, үршөөл хайра үзүүлдэггүй хүниие Бурхан үршөөл хайрагүйгөөр шүүбэрилхэ юм; тиихэдэ үршөөл хайра зарга шүүбэриһээ дээгүүр үргэгдэхэ+.

Һүзэг этигэл ба үйлэ хэрэгүүд тухай

14Аха дүүнэрни, этигэл һүзэгтэй байһанаа гэршэлхэ ямаршье юумэ хэдэггүй аад, этигэл һүзэгтэйб гэжэ хэлэдэгынь ямар аша туһатай юм бэ? Тиимэ этигэл һүзэг таанадые абарха аал? 15Хубсаһа хунаргүй, эдихэ хоолгүй аха дүүнэр байгаа гэжэ бодоод үзэгты. 16Тиигээд хэн нэгэнэйтнай тэдэндэ хэрэгтэй юумэ үгэнгүй, зүгөөр: «Би таанадта һайн һайханиие хүсэнэб, таанад дулаасагты, эдеэлэгты», – гэжэ хэлэһэниинь ямар аша туһатай юм бэ+? 17Этигэл һүзэгшье баһал тиимэ: үйлэ хэрэгүүдээр баталагдаагүй һаа, тиимэ этигэл һүзэг дэмы хооһон юм.

18Хэн нэгэн зүбшөөнгүй: «Һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээншьегүй этигэл һүзэгтэй байжа болохол», – гэжэ хэлэхэ. «Һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээнгүй, өөрынгөө этигэл һүзэгые харуула. Тиихэдэ би хэрэгүүдээрээ этигэл һүзэгөө харуулхаб», – гэһэн харюу би үгэхэб+. 19Бурхан ори ганса юм гэжэ ши этигэнэш. Тэрэшни һайн. Ада шүдхэрнүүдшье баһа тиимэ этигэлтэй байһан дээрэһээ айн һүрдэн һалаганадаг юм+. 20Тэнэг амитан, үйлэ хэрэгүүдээр баталагдаагүй этигэл һүзэгэй дэмы хооһон байһыень ши мэдэхэ хүсэлтэй аалши? 21Манай үбгэ эсэгэ Абраһам Исаак хүбүүгээ үргэлэй газарта тахил болгон үргэжэ, тэрэ хэрэгээрээ үнэн сэдьхэлтэй байһанаа баталаа бэшэ гү? 22Харагты даа, тэрэнэй этигэл һүзэгынь хэрэгүүдтэнь хамһалсажа, тиигээд хэрэгэйнь ашаар этигэл һүзэгынь эрхим түгэс болоо+. 23«Абраһам Бурханда этигээ, тиигэхэдэнь Бурхан тэрэниие үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоолоо», – гээд Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн юумэн бэелбэ даа. Тиигэжэ Абраһам Бурханай нүхэр гэжэ нэрлэгдэбэ+. 24Харана гүт, хүн гансал этигэл һүзэгөөрөө бэшэ, харин хэһэн хэрэгүүдээрээ Бурханай урда үнэн зүб болодог юм.

25Янхан эмэ Раавтай тон тиимэ юумэн ушараа һэн. Тэрэ израилиин тагнуулшадые гэртээ оруулжа хүндэлөөд, ондоо харгыгаар тэрьедэхэдэнь туһалһан байгаа. Тиигэжэ тэрэ өөрынгөө хэрэгүүдээр Бурханай урда үнэн зүб гэжэ тоологдоо.

26Тиимэһээл, һүнэһэгүй махабад бэе яажа үхэһэн байдаг бэ, тон тиигэжэл үйлэ хэрэгээр баталагдаагүй этигэл һүзэг дэмы хооһон байдаг юм.

3

Хэлэн тухай

3^1Аха дүүнэрни, таанад бүгэдөөрөө багшанар болохо гэжэ бү оролдогты, бидэ багшанар бүри шэрүүн зарга шүүбэридэ орохобди гэжэ таанад мэдэнэ ха юмта+. 2Бидэ булта олон нүгэл шэбэл хэдэгбди. Тиихэдээ хэлэ амаараа нүгэл хэдэггүй хүн эрхим түгэс гээшэ, тэрэ хүн өөрыгөө хазаарлажа шадаха юм+. 3Бидэ мори жолоодохын тулада хазаарладагбди, тиигээд лэ тэрэниие дуратай тээшээ ябуулха аргатай байдагбди. 4Али үгышье һаа, далайн онгосонуудые хараад үзэгты: тэдэнэр абарга томо, айхабтар шанга һалхинда туугдадагшье һаа, багахан жолоогоор хүтэлүүлэгдэн, жолоодогшын һанаһан лэ зүг руу ябадаг юм. 5Хэлэн тон тиимэ юм: бишыхан эрхэтэн аад лэ, тэрэ агууехэ юумэнүүд тухай айладхадаг юм.

Хараад үзэгты, галай багахан дүлөөр ямар ехэ ой модон шатаагдадаг бэ. 6Хэлэн гал дүлэнтэй адли, бэеын ондоо бүхы эрхэтэнүүдые бузарладаг нүгэлтэ хүсэн юм, тиигээд хүнэй бүхы амидаралые тамын оёорһоо гаража байһан гал дүлөөр шатаадаг юм+. 7Бидэ хүнүүд шубуудые, мүлхигшэдые, далайн амитадые, бусадшье элдэб янзын амитадые номгоруулха аргатайбди, номгоруулһаншье байгаабди. 8Теэд нэгэшье хүн хэлээ номгоруулжа шадаагүй юм. Тэрэмнай үхэлэй хоро сасадаг баригдашагүй хорон юм. 9-10Бидэ хэлээрээ магтаалшье, хараалшье хэлэдэгбди. Бидэ хэлээрээ Эсэгэдээ болон манай Дээдын Эзэндэ баяр баясхалан хүргэнэбди, Бурхантай адли байхаар бүтээгдэһэн хүнүүдые хараалда хүртөөнэбди. Тиимэ юумэн байха ёһогүй. 11Нэгэ булагһаа нэгэ зэргэ амтатай болон гашуун уһан дэлбэрхэ аргатай аал? 12Аха дүүнэрни, боди модонһоо олива гараха аал, үгы һаа үзэмэй модонһоо боди модоной жэмэс гараха аал? Тэрээндэл адляар гашуун уһатай булагһаа амтатай уһан урдаха аал?

Дээрэһээ үршөөгдэһэн ухаан бодол тухай

13Танай хэнтнай сэсэн ухаатайб, юумэ ойлгодог бэ? Тэрэнээ үнэн зүбөөр ажамидаран, дарууханаар болон бодолтойгоор һайн һайхан үйлэ хэрэгүүдые бүтээн гэршэлэгты+. 14Теэд сэдьхэлдээ хорон атаархалтай, ганса бэеэ бододог аад, сэсэн ухаатайб гэжэ һайрхан, худал юумэ хэлэн, үнэн зүбые бү далдалагты. 15Тиимэ ухаан дээдэ тэнгэриһээ үгтэнэ бэшэ, харин энэ дэлхэйһээ, ганса бэеэ бодоһонһоо, ада шүдхэрһөө эхитэй ухаан юм+. 16Хүнүүдэй атаа жүтөөндэ абтаһан, ганса бэеэ бодоһон ушарта эмхи журамгүй байдал, элдэб янзын нүгэл шэбэл дайралдадаг. 17Харин дээрэһээ үгтэдэг ухаан маанадые арюун сэбэр, эб найрамдалтай, номгон даруу, энэрхы сэдьхэлтэй, үршөөл хайратай, аша туһатай, хүнэй нюур харадаггүй, үнэн сэхэ болохо тээшэ хүтэлдэг юм. 18Эб найрамдал найруулагшад эб найрамдалай үрэ тарихадаа үнэн зүбэй ургаса хададаг юм+.

4

Бурханай мэдэлдэ байгты

4^1Юундэ таанад бэе бэедээ үһөөрхэлдэнэ, хоорондоо арсалдана гээшэбта? Тэдэтнай танай махабад бэеые мэдэлдээ абахын тула оролдодог хүсэлэнгүүдһээ болоно бэшэ гү+? 2Таанад ямар нэгэн юумэтэй болохые хүсэнэт, теэд тиимэ юумэтэй боложо шаданагүйт, тиимэһээ таанад алахадашье бэлэн байнат. Юумэнүүдтэй байхые угаа ехээр хүсэнэт, теэд тэдэ юумэнүүдтэй болохо аргагүй байһанһаа хэрүүл ама гарганат, үһөөрхэнэт. Хүсэһэн юумэнүүдээ Бурханһаа гуйгаагүй юм хадаа таанад тэдэнээ абанагүйт. 3Тиихэдэ гуйхадаашье тэдэ юумэнүүдээ абанагүйт, юундэб гэхэдэ, таанад һайн һайханай тула бэшэ, харин өөрынгөө хүсэлэнгүүдые хангахын тула гуйнат. 4Бурханда урбагша зон, энэ оршолон дэлхэйдэ дуратай байхадаа таанад Бурханай дайсад болонот гэжэ мэдэнэгүй аалта? Тиин энэ оршолон дэлхэйтэй нүхэсэхэеэ һанабал, Бурханай дайсан болонот+. 5«Зосоомнай оршоһон һүлдын үнэн сэхэ байхые Бурхан хүсэжэ байна», – гэжэ Нангин Бэшэг соо дэмы хэлэгдээгүй юм+. 6Тиихэдэ Бурхан маанадые бүришье элбэг дэлбэгээр үршөөл хайрадаа хүртөөнэ. «Омог бардам зониие Бурхан буруушаана, харин номгон даруу зониие үршөөл хайрадаа хүртөөнэ», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байна ха юм+.

7Тиимэһээ Бурханай мэдэлдэ байгты. Шолмосто эсэргүүсэгты, тиигэбэлтнай тэрэ таанадһаа зайлаха+. 8Бурханда дүтэлэгты, тиихэдэтнай тэрэ танда ойртохо. Нүгэлтэн, ажамидаралаа арюудхагты; билдагуушад, зүрхэ сэдьхэлээ арюудхагты+. 9Гашуудагты, бархирагты, гэгэн уйлагты. Энеэлдэхэеэ болёод, уйлалдагты. Баярлахын орондо гашуудажа байгты. 10Бурханай урда номгон даруу байгты, тиин тэрэ таанадые агууехэ гэжэ тоолохо.

Бэе бэеэ бү шүүмжэлэгты

11Аха дүүнэр, бэе бэеэ бү шүүмжэлэгты. Һүзэглэгшэ нүхэрөө шүүмжэлхэдээ, али зэмэлхэдээ, таанад Бурханай Хуули шүүмжэлнэ, зэмэлнэ гээшэт. Зүгөөр Хуули зэмэлхэдээ, таанад Хуули сахигша бэшэ, харин Хуули шүүбэрилэгшэ болобо гээшэт+. 12Гансал Бурхан Хуули үгэдэг ба шүүбэрилдэг юм. Гансал тэрэ абарха, али үгы һаа һүнөөхэ аргатай. Харин ши ондоо хүниие зэмэлхэдээ өөрыгөө хэн гэжэ тоолобош+?

Ехэрхүү зан бү гаргагты

13Зай, «Мүнөөдэр гү, али үглөөдэр тэрэ хото ошохобди, тэндэ нэгэ жэл соо худалдаа наймаа хээд, ехэхэн алта мүнгэ олохобди», – гэжэ хэлэдэг таанад мүнөө намайе шагнагты. 14Үглөөдэр таанадтай юу тохёолдохые таанад мэдэнэгүйлта. Таанад халта зуура бии болоод, һүүлээрнь үгы болошодог утаа ууралтай адлит+. 15«Дээдын Эзэнэй хүсэбэл бидэ амиды байхабди, тиимэ юумэ, али ондоо юумэ хэхэбди», – гэжэ хэлэжэ байхын орондо+
16таанад бардам зангаараа бүдүүрхэнэт, теэд тиигэжэ бүдүүрхэхэнь буруу юм.

17Бидэ һайн һайхан юумэ хэхэ ёһотой байһанаа мэдэжэ байгаад, хэдэггүй байбал, нүгэл абана гээшэбди+.

5

Баяшуулда һэргылэмжэ үгэнэ

5^1Баяшуул, мүнөө таанад намайе шагнагты! Таанад орилон бархирагты, гэгэн уйлагты, танай тархи дээрэ оһол гай буухаяа байна ха юм+. 2Баялиг зөөритнай үмхирөө, хубсаһа хунартнай хибэндэ эдюулшоо+. 3Алта мүнгэнтнай жэбэдэ даруулаа, тиин тэрэ жэбэ таниие зэмэлхэ, махабад бэеыетнай галда мэтэ шатаажархиха. Таанад зөөри зөөшэеэ эдэ һүүлшын үдэрнүүдтэ дэмы суглуулжал байнат+. 4Таряалан дээрэтнай ажаллаһан хүдэлмэришэдтэ хүлһыень түлэхэеэ таанад арсабат, харин мүнөө тэдэнэй түлэгдөөгүй салингынь таанадые зэмэлэн хашхаржа байна. Һүр жабхаланта Дээдын Эзэн ургасыетнай хадаһан хүдэлмэришэдэй гэгэхые дуулаа. 5Эндэ, газар дэлхэй дээрэ байхадаа таанад гансал өөһэдынгөө гэдэһэ дүүргэхэ ба наартайгаар сагаа үнгэргэхэ тухайл бододог байгаат. Харин мүнөө таанад гаргахаяа абаашажа байһан шахамал буруундал адли байнат. 6Таанадта эсэргүүсээшьегүй үнэн сэдьхэлтэниие таанад зэмэлжэ алаһан байгаат.

Тэсэбэритэй, сагаан сэдьхэлтэй байгты

7Зай, аха дүүнэр, Дээдын Эзэнэй заларан ерэтэр тэсэбэритэй байгты. Таряашаниие хараад үзыт, тэрэ газарһаа ургаса абахын тула ехэл тэсэбэритэйгээр намарай болон хабарай бороо хүлеэжэ байдаг. 8Таанадшье тэдэ таряашанда адли ехэ тэсэбэритэй байгты, зоригоо бү алдагты. Дээдын Эзэнэй заларжа ерэхэ үдэр ойртоод байна+.

9Аха дүүнэр, бэе бэедээ гомдохол бү баригты, тиигэбэл таанад гэмнүүлхэгүйт; Заргаша Бурхан үүдэнэй саана зогсожо байнал+. 10Дээдын Эзэнэй нэрээр айладхажа байһан лүндэншэдые һанагты. Бэрхэшээл зоболондо ороходоо тэдэнэй ехэл тэсэбэритэй байдагые жэшээ болгон һажаажа байгты+. 11Аргагүй ехэ тэсэбэриинь түлөө бидэ тэдэ зониие жаргалтай гэжэ тоолодогбди. Таанад Иовой ямар тэсэбэритэй байһые, Дээдын Эзэнэй һүүлэй һүүлдэ тэрээниие буян хэшэгтээ хүртөөһые һаныт. Дээдын Эзэн үршөөл хайратай, энэрхы сэдьхэлтэй байһан дээрэһээ тиигэжэ туһалһан байгаа+.

12Аха дүүнэрни, гол шухал юумэ хэлэхэмни: тэнгэреэршье, газар дэлхэйгээршье, ондоошье юумээр бү тангариглагты. Харин гэмнүүлхэгүйн тула „тиимэ“ гээ һаа, зүбшөөгты, „үгы“ гээ һаа, үгы гэһээрээ байгты+. 13Зоболон бэрхэшээлдэ ороһон байбал, таанад зальбаржа байха ёһотойт. Баяртай хүхюутэй ябабал, Бурханиие магтаһан дуунуудые дуулажа ябаха ёһотойт+. 14Хэн нэгэнэйтнай үбдөөд байгаа һаа, һүзэглэгшэдэй бүлгэмһөө хүтэлэгшэдые дуудагты. Тэдэнэр Дээдын Эзэнэй нэрэ алдарые дуудан, үбшэн хүнэй толгойдо оливай тоһо түрхеэд, хажуудань зальбарха+. 15Этигэл һүзэгтэйгөөр зальбархада үбшэн хүн эдэгэхэ, Дээдын Эзэн тэрэниие хүл дээрэнь бодхоохо. Тэрэ хүнэй нүгэл хэһэн байгаа һаань, нүгэлынь хүлисэгдэхэ. 16Эдэгэхэ гэбэл бэе бэедээ нүгэл шэбэл тухайгаа хөөрэжэ үгөөд, бэе бэеынгээ түлөө зальбарагты: үнэн сэдьхэлтэнэй зальбаралга ехэ юумэ хэхэ аргатай+. 17Илия маанадтал адли хүн байгаад, бороо бү ороһой гэжэ ханалтайгаар зальбаран мүргөө, тиин бороо гурба хахад жэл соо ороогүй юм+. 18Бороо ороһой гэжэ тэрэ дахин зальбаран мүргэбэ, тиихэдэнь огторгойһоо газар дээрэ бороо адхаржа, ургаса гараба.

19Аха дүүнэрни! Хэрбээ хүнэй зүб замһаа хадуурхада, хэн нэгэн тэрэниие сэхэ харгыдань оруулбал,+
20нүгэлтэниие буруу харгыһаань холодуулһан хүн тэрэниие үхэлһөө аршалжа, тэрэнэй олон нүгэлынь хүлисүүлбэ гэжэ мэдэг+.

+ 1:1 Мат 13:55, Элшэнэрэй 12:17, Элшэнэрэй 15:13, Элшэнэрэй 21:18, Галадуудта 1:19, Галадуудта 2:9, Лука 22:30, Иоанн 7:35, Элшэнэрэй 26:7, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:1

+ 1:2 Мат 5:11-12, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:6-7

+ 1:3 Римэйхиндэ 5:3
+ 1:4 Пётрой 2-дохи хандалга 1:6, Мат 5:48
+ 1:6 Мат 21:21, Марк 11:24
+ 1:7 Яковай хандалга 4:8
+ 1:9 1 Коринф 1:31, 2 Коринф 10:17
+ 1:11 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:24

+ 1:12 Мат 10:22, Марк 13:13, Яковай хандалга 5:11, Тимофейдэ 2-дохи 4:8, Гэршэлгэ 2:10

+ 1:15 Римэйхиндэ 5:12, Римэйхиндэ 6:23

+ 1:16 Марк 13:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3

+ 1:17 Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:5

+ 1:18 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13, Гэршэлгэ 14:4, Иоанн 1:13

+ 1:21 Колоссынхидтэ 3:8

+ 1:22 Лука 11:28, Иоанн 13:17, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:18, Римэйхиндэ 2:13

+ 1:25 Яковай хандалга 2:12, Лука 11:28

+ 1:26 Яковай хандалга 3:2-3

+ 1:27 Мат 25:36, Пётрой 2-дохи хандалга 3:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:18, Тимофейдэ 1-дэхи 5:22

+ 2:1 Мат 22:16, Лука 20:21, Римэйхиндэ 2:11

+ 2:5 1 Коринф 1:27-28, 2 Коринф 8:9, Гэршэлгэ 2:9

+ 2:10 Мат 5:19, Галадуудта 3:10
+ 2:12 Яковай хандалга 1:25
+ 2:13 Мат 6:15, Мат 18:35, Лука 6:37

+ 2:16 Мат 25:35, Лука 3:11, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:17-18

+ 2:18 Мат 7:16, Галадуудта 5:6

+ 2:19 Мат 8:29, Марк 1:24, Марк 5:7, Элшэнэрэй 16:17, Элшэнэрэй 19:15

+ 2:22 Евр 11:17-18
+ 2:23 Римэйхиндэ 4:3, Галадуудта 3:6,
+ 3:1 Мат 23:8

+ 3:2 Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:8-10, Римэйхиндэ 3:23, Яковай хандалга 1:26

+ 3:6 Мат 12:34, Мат 15:18,
+ 3:13 Яковай хандалга 2:18
+ 3:15 Тимофейдэ 1-дэхи 4:1, Гэршэлгэ 2:24
+ 3:18 Мат 5:9, Галадуудта 6:8
+ 4:1 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:11

+ 4:4 Иоанн 15:19, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:15, Римэйхиндэ 8:7

+ 4:5 1 Коринф 6:19

+ 4:6 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:5

+ 4:7 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:8-9, Эфесэйхиндэ 4:27

+ 4:8 Яковай хандалга 1:7-8,

+ 4:11 Римэйхиндэ 14:4, Римэйхиндэ 14:10

+ 4:12 Яковай хандалга 5:9, Лука 12:5, Мат 7:1

+ 4:14 Лука 12:18-20,
+ 4:15 Элшэнэрэй 18:21
+ 4:17 Иоанн 9:41
+ 5:1 Лука 6:24
+ 5:2 Мат 6:19-20
+ 5:3 Римэйхиндэ 2:5
+ 5:8 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:7
+ 5:9 Мат 7:1, Яковай хандалга 4:12

+ 5:10 Мат 5:12, Мат 23:34, Элшэнэрэй 7:52, Евр 11:32-38

+ 5:11 Мат 10:22, Марк 13:13, Яковай хандалга 1:12, Гэршэлгэ 2:10,

+ 5:12 Мат 5:34-37
+ 5:13 1 Коринф 14:15, Эфесэйхиндэ 5:19
+ 5:14 Марк 6:13

+ 5:16 Марк 1:5, Элшэнэрэй 19:18, Элшэнэрэй 9:40, Элшэнэрэй 28:8

+ 5:17 Лука 4:25
+ 5:19 Галадуудта 6:1
+ 5:20 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:8

Пётрой 1-дэхи Хандалга

Пётрой 1-дэхи Хандалга

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1

Пётрой бэшэһэн түрүүшын хандалга

Амаршалга

1^1Понт, Галат, Каппадоки, Аси, Бетани нютагуудаар таража һууһан ерүүл зон, Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүд, таанадые Иисус Христосой Пётр элшэн амаршална+. 2Иисус Христосой үгэ дуулажа, шуһаарнь сэбэрлүүлхын[*] тула таанад Эсэгэ Бурханай эрхэ мэдэлээр шэлэгдэжэ абтаһан байгаат, тэрэнэй Нангин Һүлдын ашаар арюудхагдаһан байгаат. Бурханай үршөөл хайра, амгалан тайбан та бүхэнтэй элбэг дэлбэг байхань болтогой+.

Амиды найдал

3Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэ Бурханда баяр хүргэе! Үхэһэн Иисус Христосые амидыруулхадаа, Бурхан агууехэ үршөөл хайраараа шэнэ амидарал бидэндэ үршөөгөө. Тиин маанадые амиды найдалаараа дүүргээ,+
4тиимэһээ Бурханай өөрынгөө хүнүүдтэ үгэхөөр хадагалжа байһан элбэг дэлбэг буян хэшэгтэ хүртэхэбди гэжэ бидэ найданабди. Тэрэ буян хэшэг таанадта тэнгэри дээрэ хадагалагдана, тэрэ үмхирхэгүй, һүнэхэгүй, бузарлагдахагүй+. 5Бурханай хүсэн этигэл һүзэгэйтнай ашаар сагай эсэстэ абаралгада хүртэтэртнай таанадые һахижа байна+. 6Тиимэһээ энээндэ баясажа байгты. Мүнөө түр зуура элдэб янзын туршалгануудһаа зобожо тулижашье байбал, баясажа байгты+. 7Юундэб гэхэдэ, тэдэ зоболонгууд танай һүзэг этигэл бодото байна гү гэжэ туршана, батална гээшэ. Галда шатажа үгы болодог алтаншье галаар туршагдадаг ха юм, зүгөөр танай һүзэг этигэл алтанһаа үлүү үнэтэй, тиимэһээл тэрэнэйтнай үнэн байһыень заабол туршаха, баталха хэрэгтэй юм. Тиигээд лэ таанад Иисус Христосой заларан ерэхэ Үдэр магтаалда, алдар солодо, нэрэ түрэдэ хүртэхэт+. 8Тэрэниие хараагүйшье һаа, таанад тэрээндэ дуратай байнат; мүнөө тэрэниие харангүйшье байхадаа, тэрээндэ этигэжэ байнат. Тиимэһээ таанад үгэнүүдээр дамжуулхын аргагүй, гайхалтай баяраар баясанат,+
9юундэб гэхэдэ, өөрыгөө абарха һүзэг этигэлэйнгээ зорилгодо хүрэжэ байнат.

10Таанадта үгтэхэ Бурханай иимэ үршөөл хайра тухай энэ абаралгада хабаатай, бүхы юумэнүүдые шудалжа, шүүбэрилжэ байһан лүндэншэд уридшалан хэлээ юм+. 11Ямар сагта, яажа тэрэ буян хэшэгэй үгтэхые лүндэншэд досоогоо байһан Христосой Һүлдын зааһан сагаар тодоруулха гэжэ оролдоо. Тиихэдээл Христос зоболонгуудые дабажа гараад, һүүлдэнь алдаршаха гэжэ Һүлдэ уридшалан хэлээ юм+. 12Өөһэдынгөө аша туһада бэшэ, харин һүзэглэгшэ таанадай аша туһада тэдэнэр алба хэнэ гэжэ Бурхан тэдэ лүндэншэдтэ элирхэйлээ, тиимэһээ тэнгэриһээ эльгээгдэһэн Нангин Һүлдын дамжуулһан Һайн Мэдээсэлые айладхаһан хүнүүдые таанад мүнөө шагнаба гээшэт. Тэрэ нюуса Бурханай Эльгээмэлнүүдшье нээжэ мэдэхэ хүсэлтэй байна+.

Арюун нангин ажамидаралтай байгты

13Тиимэһээ һэргэлэн байгты, оюун ухаагаараа хүдэлхэдэ бэлэн байгты. Иисус Христосой ерэхэ Үдэр таанадта үгтэхэ буян хэшэгтэ аргагүй ехээр найдажа байгты+. 14Бурханиие мэдэхэгүй байһан үе сагтаа ажамидаралыетнай хүтэлдэг байһан хүсэлэнгүүдые дахангүй, Бурханай мэдэлдэ байгты+. 15Таанадые дуудаһан Бурханай арюун нангин байдагтал адляар, таанад алишье талаһаа арюун нангин байгты+. 16«Би арюун нангин байнаб, тиимэһээ таанадшье арюун нангин байгты», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэнэ.

17Нюур харангүй бүхы хүнүүдые хэһэн хэрэгүүдэйнь хэмжээгээр шүүбэрилдэг Бурханиие таанад Эсэгэмнай гэжэ нэрлэнэт, тиимэһээ эндэ, энэ дэлхэйдэ байха үдэрнүүдээ тэрээндэ һүрдэн һүгэдэн үнгэргыт даа+. 18Үбгэ эсэгэнэрһээ залгамжалһан удхагүй хооһон ажамидаралһаа таанад үмхирдэг мүнгэ алтаар абтаһан бэшэт,+
19харин бэеын дутагдалгүй, сэбэр Хурьганай, Христосой үнэтэй сэнтэй шуһаар худалдажа абтагдаһан байгаат. 20Юртэмсэ дэлхэйн зохёон бүтээгдэхэһээ урда таанадайл аша туһада Бурхан Христосые шэлэжэ абаа юм, үе сагай дүүрэжэ байхада тэрэниие элирхэйлэн харуулаа юм+. 21Тэрэнэйл аша туһаар таанад Бурханда этигэнэт. Бурхан тэрэниие үхөөд байхадань амидыруулаа, алдаршуулаа, тиимэһээл таанад Бурханда һүзэглэнэт, найданат.

22Үнэн зүбые дахажа, Бурханда һүзэглэдэг аха дүүнэртээ үнэн зүрхэнһөө дуратай байхын тула таанад сэдьхэл зүрхэеэ арюудхабат. Тиимэһээ бүхы һанал бодолоороо бэе бэедээ дуратай байгты+. 23Юундэб гэхэдэ, таанад үмхирдэг үрэһөө бэшэ, харин үмхирдэггүй үрэһөө дахин түрэһэн байгаат. Тэрэ үрэ болбол амиды Бурханай бодото Үгэ юм+.

24«Ямаршье махабад бэе ногоондо адли.

Ямаршье хүнэй алдар нэрэ талын сэсэг мэтэ.

Ногооной хатахада сэсэгынь унадаг.

25Гэхэтэй хамта Дээдын Эзэнэй Үгэ
хэтын хэтэдэ мүнхэ оршодог», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ.

Энэ Дээдын Эзэнэй Үгэ таанадта номногдоһон Һайн Мэдээсэл гээшэ+.

2

Амиды шулуун болон Бурханай хүнүүд

2^1Худалаар хэлэхэеэ, нүгэл хэхэеэ болигты, хүнэй нюур бү харагты, хүндэ бү атаархагты, худалаар бү гэршэлэгты+. 2Һая түрэһэн үхибүүд яажа һүндэ дуратай байдаг бэ, тэдэндэл адляар таанадшье Бурханай Үгэдэ дуратай байгты. Тэрэнэй ашаар таанад ургахат, абарагдахат+. 3«Дээдын Эзэнэй үршөөлые таанад мэдэрээт», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэнэ ха юм.

4Хүнүүдэй голоһон, зүгөөр Бурханай шэлэжэ абаһан, Бурханай нюдэндэ үнэтэй сэнтэй байдаг амиды шулуунда – Дээдын Эзэндэ – ерэгты+. 5Таанад амиды шулуунуудта адли Бурханда ерэгты, тиигээд Бурхан таанадһаа һүмэ бодхоохо, тиигээд тэрэ һүмэдөө таанад нангин санаартан болоод, Иисус Христосоор дамжуулан Нангин Һүлдэһөө Бурханда һайшаагдаха оюун ухаанай үргэл асаржа байгты+. 6Нангин Бэшэг соо: «Эгээн шухала, шэлэгдэжэ абтаһан, үнэтэй сэнтэй шулууе Сион дээрэ мүнөө би табинаб; тэрээндэ этигэһэн хүн хэзээшье эшэхэгүй», – гэжэ хэлэгдэнэ+. 7Тиимэһээ һүзэглэгшэ таанадта Христос агууехэ баялиг болоно, харин һүзэглэдэггүй хүнүүдтэ тэрэ «барилгашадай голоһон шулуун» байһан аад, эгээн шухала,+
8хүнүүдэй бүдэрдэг шулуун, хүнүүдэй торожо унадаг шулуун болоо. Һайн Мэдээсэлдэ этигэдэггүйл хадаа тэдэнэр бүдэржэ байна. Тэдэнэр тиимэ табилантай юм+.

9Тиихэдэ таанад шэлэгдэжэ абтаһан угсаатан гээшэт, Хаанай санаартад, нангин арад, Бурханай хүнүүд болонот, шэб харанхыһаа таанадые гайхалтай гэрэл туяадаа дуудаһан Бурханай агууехэ үйлэ хэрэгүүд тухай номнохоор шэлэгдэһэн хүнүүд гээшэт+.

10Урдань таанад Бурханай хүнүүд бэшэ һэнта,
зүгөөр мүнөө таанад тэрэнэй хүнүүд гээшэт.

Урдань таанад Бурханай үршөөл хайрые мэдэхэгүй һэнта,
мүнөө таанад тэрэнэй үршөөл хайрада хүртэбэт+.

Һүзэглэгшэдэй баримталха ёһотой дүримүүд

11Хүндэтэ аха дүүнэрни, энэ дэлхэйдэ таанад хариин, ерүүл хүнүүд юм хадаа танай ухаан бодолые һамааруулдаг нүгэлтэ хүсэлэнгүүдһээ холодожо,+
12бусад арадуудай дунда өөһэдыгөө һайн абажа ябагты гэжэ гуйнаб. Тиигэбэлтнай мүнөө таанадые нүгэл хэгшэд гэжэ хардажа байһан зон таанадай һайн һайхан үйлэ хэрэгүүдые харахадаа, Бурханай газар дэлхэй дээрэ хүнүүдые шалгахаяа ерэхэдэнь, тэрэниие алдаршуулха+.

13Дээдын Эзэнэй түлөө засаг захиргаанай үгэ дуулажа байгты: дээдэ засаг захиргааниие түлөөлһэн хаанай мэдэлдэ байгты,+
14хуули эбдэһэн хүнүүдые хэһээхын тула, һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээһэн хүнүүдые урмашуулхын тула хаанай табиһан захирагшадай үгэ дуулажа байгты+. 15Бидэ һайн һайхан лэ хэрэгүүдые бүтээжэ, хэрэггүй юумэ шашадаг тэнэг хүнүүдэй амыень хааха ёһотойбди. Бурхан тэрэнииел хүсэдэг. 16Эрхэ сүлөөтэй хүнүүдтэл адляар ажамидарагты. Зүгөөр элдэб янзын нүгэлнүүдээ нюухын тула тэрэ эрхэ сүлөөгөө бү хэрэглэгты. Таанад Бурханай зарасанарта адляар ажамидарагты+. 17Хүн бүхэниие хүндэлжэ байгты. Һүзэглэгшэ бүлгэмдөө дуратай байгты. Бурханһаа айн һүрдэгты, хааниие хүндэлжэ ябагты+.

Зарасанарай баримталха ёһотой дүримүүд

18Зарасанар, эзэдээ хүндэлжэ, үгыень дуулажа байгты. Гансал һайн аашатай, зөөлэн зантай эзэдээ бэшэ, харин шэрүүншье зантай эзэдээ дуулажа байгты+. 19Бурханай дура хүсэлые мэдэрһэн дээрэһээ гэм зэмэгүй зобожо, гай гасалан дабажа байһан хүниие Бурхан буян хэшэгтээ хүртөөхэ+. 20Зэмэтэй байһандаа сохюулаад лэ, тэсэжэ ябабалтнай, тэрэтнай таанадта аша туһатай байха аал? Харин һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ байхадаа тэсэбэритэйгээр зоболон эдлэжэ байбалтнай, Бурхан таанадые һайшааха.

21Тиимэ тэсэбэритэй байхынтнай тула Бурхан таанадые дуудаа, тиихэдэ Христос өөрыень һажаажа байхынтнай тула таанадай түлөө зоболон эдлэжэ, таанадта жэшээ харуулаа+. 22Тэрэ ямаршье нүгэл хээгүй, тэрэнэй худал юумэ хэлэжэ байхыень нэгэшье хүн дуулаагүй. 23Тэрэниие доромжолжо байхада, тэрэ доромжолһон харюу үгөөгүй, тэрэ зобожо байхадаа, зобоогшодойнгоо урдаһаа занаагүй, зүгөөр тэрэ өөрыгөө үнэн сэхэ Заргашын гарта үгөө юм+. 24Бидэнэй нүгэл шэбэлһээ зайсажа, үнэн зүбөөр амидархымнай тула Иисус өөр дээрээ нүгэл шэбэлыемнай үргэлжэ абаа, модон дээрэ үргэгдөө: тэрэнэй шархаар таанад аршалагдан эдэгээгдэһэн байгаат+. 25Таанад төөриһэн хонид мэтэ адуулагшагүй ябаат, мүнөө Адуулагшадаа, харууһалагшадаа таанад бусажа ерээт+.

3

Эхэнэрнүүдэй баримталха ёһотой дүримүүд

31-2Эхэнэрнүүд, таанад баһал нүхэдэйнгээ мэдэлдэ байгты; хэрбээ тэдэнэрэй дунда Бурханай Үгэдэ этигэдэггүй хэн нэгэн байгаа һаа, эхэнэрэйнгээ арюун сэбэр, һүзэгтэй ажамидаралые хараад, этигэхэл. Тиихэдэ таанадта юумэ хэлэжэ байхын хэрэг үгы+. 3Гоё һайхан болохын тула таанад өөһэдыгөө гадна талаһаа шэмэглэжэ, үһэеэ гоёожо гү, али алтан зүүдхэлнүүдые зүүжэ гү, али зөөлэн хубсаһа үмдэжэ бү байгты. 4Харин Бурханда аргагүй һайшаагдадаг сэдьхэлэй даруу ба зөөлэн занһаа гараһан үнэн бодото мүнхын гоёолтоор өөһэдыгөө шэмэглэгты+. 5Урдань Бурханда найдадаг эхэнэрнүүд өөһэдыгөө тиигэжэл шэмэглэдэг, нүхэдэйнгээ үгэ дууладаг байһан юм. 6Сарра тиигэжэл Абраһамай үгэ дууладаг, тэрэнээ эзэмни гэжэ нэрлэдэг һэн. Һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ, ямаршье юумэнһээ айдаггүй байбал, таанадшье баһал Саррын басагад гээшэт.

7Эрэшүүл, таанадшье һамгадаа хүндэлжэ, ойлгожо байгты, тэдэтнай таанадта ороходоо һула хүнүүд ха юм. Тиихэдэ тэдэтнай таанадтайл адлихан Бурханай ажамидаралай шагналда хүртэхэ. Бурханай үгын ёһоор эхэнэрнүүдтээ хандажа байбалтнай, ямаршье юумэн зальбархадатнай һаалта болохогүй+.

Һүзэглэгшэдэй баримталха ёһотой үшөө хэдэн дүримүүд

8Түгэсхэлдэнь хэлэхэдэ, таанад булта нэгэ һанал бодолтой байгты, адляар юумэндэ хандажа байгты, бэе бэедээ аха дүүнэдтэл адли дуратай байгты, бэе бэеэ хайрлажа, даруухан ажамидарагты+. 9Таанадта муу юумэ хэхэдэнь, харюудань муу юумэ бү хэгты; таанадые хараахадань, урдаһаань бү хараагты. Харин буян хэшэгтээ хүртөөхын тула Бурхан таанадые уряалан дуудаа гэжэ мэдэн, һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ, һайн үгөөр үреэлжэ байгты+.

10«Ажамидаралда дуратай,
һайн һайхан үдэрнүүдые
үзэхэ дуратай хүн
нүгэлтэ юумэ бү хэлэг,
худалаар дуугархаяа болиг.
11Тэрэ хүн нүгэл үйлэдэхэеэ болёод,
һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ байг,
энхэ тайбан байдалые найруулжа байг,
энхэ тайбан байдалые тогтоожо байг.

12Дээдын Эзэн үнэн сэдьхэлтэниие хаража байдаг,
тэдэнэй зальбаралнуудые дуулажа байдаг,
харин муу юумэ хэгшэдые тэрэ буруушаадаг юм», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ.

13Һайн юумэ хэхэ дуратай байбалтнай, хэн таанадта һаалта болохоб? 14Зүб юумэ хэжэ байһанайнгаа түлөө зоболон эдлэжэ байбалтнай, Бурхан ашыетнай харюулхал! Хэнһээшье бү айгты, һанаагаа бү зобогты+. 15Харин зүрхэ сэдьхэлдээ Дээдын Эзэн Христосые аргагүй хүндэлжэ ябагты. Ямаршье хүнэй ажамидаралайтнай найдал тухай һурабалнь, хэзээшье харюу үгэхэдэ бэлэн байгты+. 16Тиихэдээ дарууханаар, хүндэлһэнөө харуулан харюусаарайт. Һэшхэлтнай арюун сэбэр байг, тиигэбэл Христосто һүзэглэдэг танай үлзытэй ажамидаралые хардадаг хүнүүд өөһэдынгөө хэлэһэн үгэнүүдһээ эшэхэл+. 17Бурханай хүсэлөөр нүгэл хэжэ байһанайнгаа түлөө бэшэ, харин һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ байһанайнгаа түлөө зобожо байһань дээрэ юм+.

18Бидэниие Бурханда хандуулхын тула Христос манай нүгэл шэбэлэй түлөө нэгэтэ зоболон эдлэһэн байна. Тэрэ үнэн сэдьхэлтэн хара һанаатай зоной түлөө бэеэ һүнөөлгэжэ, һүлдөөрөө амидырһан юм+. 19Тиигээд һүлдөөрөө хаалтада байһан һүлдэнүүдтэ ошожо номноо юм+. 20Нойн томо корабль барижа дүүргэхые Бурханай ехэ тэсэбэритэйгээр хүлеэжэ байха үе сагта тэдэ һүлдэнүүд мэдэлдэнь байхаяа арсаа бэлэй. Нойн бариһан корабльда үсөөн хүн, хамтадаа найман хүн уһанһаа абарагдаһан юм. 21Тиигэжэ уһанһаа абарагдаһаниинь мүнөө бидэниие абаржа байдаг уһан арюудхалай бэлгэ тэмдэг болоо. Уһан арюудхалга бэеын муухайе арилгана бэшэ, харин Иисус Христосой амидыралгын ашаар һайн һайхан сэдьхэл үршөөхыень Бурханһаа гуйна+. 22Христос тэнгэридэ дэгдээд, бүхы Эльгээмэлнүүдые, тэнгэриин бүхы захиргаан, хүсэнүүдые эрхилэн, Бурханай баруун таладань оршоно+.

4

4^1Христос махабад бэеэрээ зоболон эдлээ, тиимэһээ таанадшье тиигэжэ зобоходо бэлэн байха ёһотойт, юундэб гэхэдэ, зобожо байһан хүн нүгэл хэхэеэ болидог. Христосой түлөө зобохые хүсэхэдөө, таанад нүгэл хэхэеэ болиһоноо баталнат+. 2Энэ сагһаа эхилээд, газар дэлхэй дээрэ үнгэргэхэ үдэрнүүдтээ хүнэй хүсэлэнгүүдые дахаха бэшэ, харин Бурханай дура хүсэлөөр ажамидарха ёһотойт+. 3Урдань таанад бусад арадуудай хэхэ дуратай юумэнүүдые хэжэ, нилээн саг үнгэргөөт. Зохихогүй юумэнүүдые үйлэдэжэ, зальхайржа, архидажа, һогтуу хүнүүдээр ниилэжэ, найрлажа, онгонуудта жэрхэдэһэтэйгээр мүргэжэ байгаат. 4Мүнөө тэдэнээр ниилэн зальхайрха, забхайрхаяа болиходотнай тэдэтнай ехээр гайхалдана, тиимэһээл таанадые доромжолно+. 5Гэхэтэй хамта амиды ба үхэһэн хүнүүдые һаядаа шүүхэ Бурханай урда тэдэнэр үйлэдэһэн бүхы юумэнүүдэйнгээ түлөө харюусаха+. 6Тиимэһээл Христос Һайн Мэдээсэлые үхэһэн хүнүүдтэ баһа номноо гээшэ. Тэдэнэр махабад бэеэрээ хүн бүхэндэл адли зарга шүүбэридэ үгтэхэ, харин һүлдөөрөө тэдэнэр Бурхандал адляар амидарха боломжотой юм.

7Бүхы юумэнэй эсэс ойртожо байна. Тиимэһээ һүбэлгэн байгты, бэеэ баригты, тиигэбэл зальбарха аргатай байхат+. 8Юумэнэй түрүүндэ үнэн зүрхэнһөө бэе бэедээ дуратай байгты, юундэб гэхэдэ, дуран олон нүгэлнүүдые хүлисэн арилгадаг юм+. 9Бэе бэеэ гэртээ айлшалуулхадаа, элдэбээр бү гэмэрэгты+. 10Хүн бүхэнтнай Бурханһаа абьяастай юм, тиин тэрэ олон янзын абьяаснуудаа ухаатайгаар, бэе бэедээ аша туһатайгаар хэрэглэжэ байгыт даа+.

11Номножо байһан хүн
Бурханай Мэдээсэлые номножо байг лэ;
алба хэжэ байһан хүн
Бурханай үршөөһэн хүсэ шадалаар
өөрыгөө бэхижүүлжэ байг лэ.
Бүхы юумэнүүд Иисус Христосоор дамжан
Бурханиие алдаршуулжа байг лэ!
Бурхан хэтын хэтэдэ алдар солотой,
хүсэ шадалтай байхань болтогой!
Зобоходоо баясажа байгты+.

12Хүндэтэ аха дүүнэрни, зоболонто туршалгануудай тохёолдобол, бү гайхаарайт, гайхалтай юумэн гэжэ бү бодооройт+. 13Зүгөөр, Христосой зоболонгуудые хубаалсажа байһандаа баясажа байгаарайт, тэрэнэй һүр жабхалантайгаар ерэхэ Үдэрнь таанад баясахат, хүхихэт+. 14Христосой нэрэ алдарай түлөө таанадые хүнүүдэй доромжолболнь, таанад жаргалтайт. Ушарынь хэлэбэл, алдар солын Һүлдэ, Бурханай Һүлдэ таанад соо оршоно гээшэ+. 15Алууршан, хулгайшан, хүнэй хэрэгүүдтэ оролсодог, хуули эбдэһэн хүн байһанһаа боложо хэнтнайшье зоболон эдлэхэгүйнь болтогой. 16Гэхэтэй сасуу христос шажанай түлөө зоболон эдлэбэл, бү эшэгты, тиимэ хубитай байһандаа Бурханиие алдаршуулжа байгты+.

17Зарга шүүбэриин эхилхэ саг дүтэлөөд байна. Тиихэдэ Бурханай хүнүүд хамагай түрүүн зарга шүүбэридэ орохо. Хэрбээ заргаяа бидэнһээ эхилбэл, Бурханда һүзэглэхэеэ арсаһан хүнүүд ямар хойшолонтой байхань гээшэб+?

18«Һайн хүнүүдэй абарагдахада хүшэр байхадань,

Һүзэггүй, нүгэлтэй зон яахань гээшэб?» – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ.

19Тиимэһээ Бурханай дура хүсэлөөр зоболон эдлэжэ байһан хүнүүд үнэн сэхэ Бүтээгшэдэ өөһэдыгөө бүрин бүтэн даалгаг лэ, һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ байг лэ+.

5

5^1Мүнөө би танай һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшэдтэ ханданаб. Би өөрөө бүлгэмэй хүтэлэгшэб, Христосой зобохыень хараа һэнби, һаядаа элирхэйлэгдэхэ тэрэнэй алдарые хубаалсахаб+. 2Таанадта даалгагдаһан Бурханай һүрэгые адуулжа байгты. Баалалтаар хэжэ байһан мэтэ бэшэ, харин сэдьхэлээрээ энэ хэрэгые бүтээжэ байгты. Олзо олохо зорилготойгоор бэшэ, харин оролдосотойгоор алба хэжэ байгты+. 3Таанадта даалгагдаһан хүнүүдые захирха гэжэ бү оролдогты, харин тэдэндээ һайн жэшээ харуулжа байгты+. 4Тиигэбэл, таанад эгээн ехэ Адуулагшын ерэхэдэ, һүнэшэгүй алдарай шагналда хүртэхэт+.

5Залуушуул, таанад баһал бүлгэмэй хүтэлэгшэдэй үгэ дуулажа байгты. Таанад булта бэе бэедээ номгон даруугаар хандажа байгты. «Бурхан омог зантай зониие буруушаадаг, харин даруу номгон зондо үршөөлтэйгөөр хандадаг», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ+. 6Тиимэһээ һүр хүсэтэй Бурханай урда даруухан байгты, тиигэбэлтнай сагай ерэхэдэ, Бурхан таанадые дээшэнь үргэхэл. 7Бүхы бэрхэшээлнүүдээ Бурханда даалгагты, тэрэ хойноһоотнай хаража байхал+.

8Һэргэлэн байгты, бү унтагты. Танай дайсан болохо шолмос эдихэ зууха хүниие бэдэржэ байһан арсалан мэтэ хүрхиржэ ябана+. 9Хатуу этигэл һүзэгтэй зогсогты, шолмосто бү абтагты; бүхы дэлхэйгээр аха дүүнэртнай тиимэл зоболонгуудые дабажа байна гэжэ мэдэжэ байгты+. 10Зүгөөр танай зоболонгууд һаядаа дууһаха. Иисус Христостой нэгэдүүлэн, мүнхэ алдараараа хубаалсахын тула таанадые дуудаһан, элдэб үршөөлнүүдэй эхин болохо Бурхан таанадые заһаха, бэхижүүлхэ, хүсэ шадалтай болгохо, батадхаха+. 11Тэрэ хэтын хэтэдэ захиржа байг лэ. Болтогой![*]+

12Христосой шударгы һүзэглэгшэ Силуанай туһаламжаар би таанадта энэ богонихон бэшэг бэшээб. Таанадые урмашуулха ба Бурханай буян хэшэгые таанадта дамжуулха зорилготойгоор бэшээб. Энэ буян хэшэгые хатуу баримталжа байгты+.

13Таанадтал адли шэлэгдэжэ абтаһан Вавилондохи эгэшэтнай, Марк хүбүүмни таанадта мэндые хүргэнэ+. 14Аха дүүнэрэй дура элирхэйлэн бэе бэеэ таалан амаршалагты. Христостой нэгэн хамта та бүхэн энхэ тайбан байхатнай болтогой+.

* «Гаралгын» номой 24 бүлэгэй 3-8 зүйлнүүдтэ энээн тухай бүри тодорхой бэшээтэй байһые анхарагты. Израилиин зон Хэлсээнэй тахилай шуһаар өөһэдыгөө сасажа, Хэлсээндэ хабаатай болодог байгаа. Христосой Бурхантай баталһан хэлсээндэ христос шажантанай хабаатай байһые Пётр иимэ метафораар зураглана.

* Тэрэ хэтын хэтэдэ захиржа, алдар солотой байг лэ.

+ 1:1 Мат 4:18-21, Иоанн 1:40-42, Яковай хандалга 1:1

+ 1:2 Евр 12:24, Пётрой 2-дохи хандалга 1:2, Иудын хандалга 1:2

+ 1:3 2 Коринф 1:3, Эфесэйхиндэ 1:3, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:21, Иоанн 3:3, Тидтэ 3:5

+ 1:4 Мат 6:20, Мат 19:21, Колоссынхидтэ 1:5
+ 1:5 Эфесэйхиндэ 2:8
+ 1:6 Мат 5:11-12, Яковай хандалга 1:2-3
+ 1:7 1 Коринф 3:13, Римэйхиндэ 2:10
+ 1:8 Иоанн 20:29
+ 1:10 Пётрой 2-дохи хандалга 1:19
+ 1:11 Римэйхиндэ 8:9, Лука 24:26
+ 1:12 Элшэнэрэй 2:2-4

+ 1:13 Марк 13:33-34, Эфесэйхиндэ 6:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:6

+ 1:14 Элшэнэрэй 17:30, Эфесэйхиндэ 4:18-19, Римэйхиндэ 12:2, Тидтэ 3:3

+ 1:15 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:3, Пётрой 2-дохи хандалга 3:11

+ 1:17 2 Коринф 6:18
+ 1:18 Иоанн 1:29, Элшэнэрэй 20:28, Евр 9:14
+ 1:20 Евр 1:2
+ 1:22 Иоанн 13:34, Римэйхиндэ 12:9, Евр 13:1
+ 1:23 Иоанн 1:13, Евр 4:12
+ 1:25 Яковай хандалга 1:10-11
+ 2:1 Эфесэйхиндэ 4:31, Колоссынхидтэ 3:8
+ 2:2 Мат 18:3, 1 Коринф 3:2, Евр 5:13
+ 2:4 1 Коринф 10:4
+ 2:5 Эфесэйхиндэ 2:20-22,
+ 2:6 Римэйхиндэ 9:33, Римэйхиндэ 10:11
+ 2:7 Марк 12:11, Элшэнэрэй 4:11
+ 2:8 Римэйхиндэ 9:33
+ 2:9 Гэршэлгэ 1:6, Гэршэлгэ 5:10, Иоанн 1:9
+ 2:10 Римэйхиндэ 9:25

+ 2:11 Яковай хандалга 4:1, Римэйхиндэ 7:23, Римэйхиндэ 13:14, Галадуудта 5:24

+ 2:12 Мат 5:16, 2 Коринф 9:13, Галадуудта 1:24

+ 2:13 Римэйхиндэ 13:1, Тидтэ 3:1

+ 2:14 Римэйхиндэ 13:3-4

+ 2:16 Иоанн 8:32, Яковай хандалга 1:25, Яковай хандалга 2:12, Римэйхиндэ 6:18, 1 Коринф 7:22, 2 Коринф 3:17, Галадуудта 5:1, Галадуудта 5:13, 1 Коринф 7:22

+ 2:17 Римэйхиндэ 13:7

+ 2:18 Эфесэйхиндэ 6:5, Колоссынхидтэ 3:22, Тимофейдэ 1-дэхи 6:1, Тидтэ 2:9

+ 2:19 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:14, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:17, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:16

+ 2:21 Элшэнэрэй 14:22, Иоанн 13:15

+ 2:23 Мат 5:39, Лука 23:46

+ 2:24 Римэйхиндэ 6:2, Галадуудта 2:19, Галадуудта 5:24,

+ 2:25 Лука 15:6

+ 3:1 1 Коринф 14:34, Эфесэйхиндэ 5:22, Колоссынхидтэ 3:18, Тидтэ 2:5

+ 3:4 Тимофейдэ 1-дэхи 2:9
+ 3:7 Эфесэйхиндэ 5:25, Колоссынхидтэ 3:19
+ 3:8 Римэйхиндэ 12:16

+ 3:9 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:15, Римэйхиндэ 12:17, Мат 5:44, Римэйхиндэ 12:14, 1 Коринф 4:12

+ 3:14 Мат 5:10, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:19-20, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:14-16,

+ 3:15 Колоссынхидтэ 4:6

+ 3:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:12, Лука 13:17

+ 3:17 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:20

+ 3:18 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:21, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:1, Евр 9:26-28

+ 3:19 Пётрой 2-дохи хандалга 2:5

+ 3:21 Римэйхиндэ 6:4, Марк 16:16, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3

+ 3:22 Лука 24:51, Элшэнэрэй 1:9, Марк 16:19, Римэйхиндэ 8:34, Римэйхиндэ 8:38, 1 Коринф 15:24, Эфесэйхиндэ 1:21

+ 4:1 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:18, Римэйхиндэ 6:2, Римэйхиндэ 6:7, Галадуудта 5:24, Колоссынхидтэ 3:3

+ 4:2 Римэйхиндэ 6:14, Римэйхиндэ 14:7-8, 2 Коринф 5:15, Тидтэ 2:12

+ 4:4 Эфесэйхиндэ 4:17-19, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:16

+ 4:5 Иоанн 5:22, Элшэнэрэй 10:42, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:5

+ 4:7 Яковай хандалга 5:8, 1 Коринф 7:29, 1 Коринф 7:31, Марк 14:38

+ 4:8 Яковай хандалга 5:20

+ 4:9 Евр 13:2

+ 4:10 Римэйхиндэ 12:6-8, 1 Коринф 7:7, Лука 12:42-43

+ 4:11 Иоанн 13:31, 1 Коринф 10:31, Иудын хандалга 1:24-25, Гэршэлгэ 1:6, Гэршэлгэ 5:13

+ 4:12 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:7
+ 4:13 Элшэнэрэй 5:41, Филиппынхидтэ 3:11
+ 4:14 Мат 5:11
+ 4:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:19-20
+ 4:17 Римэйхиндэ 2:9,
+ 4:19 Лука 23:46
+ 5:1 Лука 24:48, Римэйхиндэ 8:17

+ 5:2 Иоанн 21:16-17, Элшэнэрэй 20:28, Тимофейдэ 1-дэхи 3:8, Тидтэ 1:7

+ 5:3 Мат 20:25-26, Филиппынхидтэ 3:17, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:9, Тимофейдэ 1-дэхи 4:12, Тидтэ 2:7

+ 5:4 Иоанн 10:11, Евр 13:20, 1 Коринф 9:25
+ 5:5 Яковай хандалга 4:6
+ 5:7 Мат 6:25, Филиппынхидтэ 4:6

+ 5:8 Марк 13:33-34, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:8, Эфесэйхиндэ 6:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:6, 2 Коринф 2:11, Эфесэйхиндэ 6:11

+ 5:9 Яковай хандалга 4:7, Элшэнэрэй 14:22, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:3

+ 5:10 Тимофейдэ 2-дохи 2:10

+ 5:11 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:11

+ 5:12 Элшэнэрэй 15:22, Элшэнэрэй 15:40, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:1, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:1

+ 5:13 Элшэнэрэй 12:12, Элшэнэрэй 13:5, Элшэнэрэй 15:37

+ 5:14 Римэйхиндэ 16:16

Пётрой 2-дохи Хандалга

Пётрой 2-дохи Хандалга

1. 1

2. 2

3. 3

1

Пётрой бэшэһэн хоёрдохи хандалга

Амаршалга

1^1Манай Бурхан ба Абарагша болохо Иисус Христосой үршөөһэн үнэн сэдьхэлэй ашаар маанадтал адли этигэл һүзэгтэй болоһон хүнүүд, таанадта Иисус Христосой зараса болон элшэн Симон Пётр бэшэнэ+.

2Манай Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисусые мэдэрһэнэйтнай ашаар Бурханай үршөөл хайра, амгалан тайбан та бүхэнтэй элбэг дэлбэг байхань болтогой!+

Бурханай хүнүүдые дуудаһан, шэлэжэ абаһан тухай

3Бурханай эрхэ мэдэлээр ажамидаржа байхымнай тула тэрэниие мэдэрһэнэймнай ашаар Иисусһаа эхитэй Бурханай хүсэн бүхы хэрэгтэй юумые маанадта үгөө. Бурхан алдараараа болон буян хэшэгээрээ хубаалсахын тула бидэниие дуудаа, 4тэдэнэйнгээ ашаар бидэндэ агууехэ, ехэ үнэтэй найдуулга үгөө. Энэ дэлхэйн хүсэлэнгүүдтэй холбоотой үхэлые дабажа, Бурханай ажамидаралаар ажаһуухынтнай тула энэ найдуулга үгтөө юм+. 5-7Тиимэһээл таанад һайн һайхан хэрэгүүдээрээ һүзэг этигэлээ бэхижүүлхые бүхы хүсэ шадалаараа оролдогты, һайн һайхан хэрэгүүдһээ гадна эрдэм ухаантай байхые, эрдэм ухаантай байхаһаа гадна бэеэ бариха аргатай, бэеэ барихаһаа гадна тэсэбэритэй байхые, тэсэбэритэй байхаһаа гадна Бурханда өөрыгөө зорюулан ажамидархые, Бурханда өөрыгөө зорюулан ажамидархаһаа гадна аха дүүнэрэй найрамдалтай, аха дүүнэрэй найрамдалһаа гадна хайра дуратай байхые бүхы хүсэ шадалаараа оролдожо байгты++. 8Иимэ һайн һайхан шанарнуудаа бэхижүүлжэ байбалтнай, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосые мэдэрхэдэ тэдэтнай таанадые үрэ дүнгүй, аша туһагүй байлгахагүйл+. 9Харин иимэ шанарнуудгүй хүнүүд холо харадаггүй һохорнууд юм: урданайгаа нүгэлнүүдһээ аршалагдаһанаа мартажархидаг юм+. 10Тиимэһээл, аха дүүнэр, Бурханда дуудуулһанаа, шэлэгдэжэ абтаһанаа баталхые һайса оролдогты. Тиигэжэ байбал таанад зүб замһаа хадуурхагүйт+. 11Тиигэбэлтнай манай Дээдын Эзэн, Абарагша Иисус Христосой мүнхын хаан орондо орохо бүрин эрхэ таанадта үгтэхэл+.

12Эдэ бүгэдые мэдээд, таанадта үгтэһэн үнэн зүбые хатуу баримталжа байгаашье һаатнай, би эдэниие таанадта дахин дахин һануулжа байхаб+. 13Амиды ябаха хаһадаа эдэ бүгэдые таанадта ходо һануулжа байхань зүб гэжэ бодоноб. 14Ушарынь юуб гэбэл, мүнхынгөө гэртэ мордохо сагни ойртоо гэжэ би мэдэнэб, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосшье тиигэжэ намда хэлээ+. 15Үхэһэншье хойномни хэдыдэшье эдэ бүгэдые һанажа байхынтнай тула би бүхы хүсэ шадалаа үгэхэб.

16Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой заларан ерэхэ тухай хэлэхэдээ бидэ хэн нэгэнэй зохёоһон үльгэрнүүдые дабтаагүйбди. Бидэ өөһэдөө тэрэнэй һүр жабхалангые үзэһэн гэршэнэр байгаабди+. 17«Энэ минии дуратай Хүбүүн, би тэрэниие һайшаанаб» гэжэ Бурханай Агууехэ Алдарай дуугай һонортонь хүрэхэтэйнь зэргэ Бурхан Эсэгэһээ нэрэ түрэдэ, алдар солодо хүртэхэдэнь бидэ байгаа һэмди+. 18Тэрээнтэй хамта нангин хада дээрэ байхадаа, тэнгэриһээ бууһан энэ Бурханай дууе бидэ өөһэдөө дуулаа һэмди. 19Тиимэһээ таанад лүндэншэдэй айладхаһан юумэнүүдтэ бүришье ехээр этигэжэ байгты. Үдэр мандаад, үглөөнэй толон зүрхэ сэдьхэлдэтнай бадарха үе саг болотор харанхы газарта аһажа байһан зуладал адли лүндэншэдэй үгэнүүдтэ анхаралаа хандуулбал, таанад зүб юумэ хэхэт+. 20Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэһэн лүндэншэдэй үгэнүүдые хүн өөрөө тайлбарилжа шадахагүй гэжэ таанад нэн түрүүн һанажа байгты. 21Юундэб гэхэдэ, нэгэшье лүндэншэ өөрынгөө дура хүсэлөөр уридшалан хэлээгүй, харин Нангин Һүлдөөр хүтэлүүлэгдэн Бурханай үгэ айладхадаг байгаа+.

2

Хуурмаг һургагшанар тухай

2^1Урдань израильшуудай дунда хуурмаг лүндэншэдэй бии болодогтол адляар таанадай дунда хуурмаг һургагшад байха. Тэдэнэр зүб замһаа хадууруулдаг хуурмаг һургаалнуудые нюусаар асарха, тэдэниие эрхэ сүлөөтэй болгоһон Дээдын Эзэнһээ арсаха, тиигэжэ тэдэнэр өөһэдтөө түргэн хосорол олохо+. 2Олон хүнүүд тэдэнэрэй бузар хэрэгүүдые һажааха, тиигэжэ Үнэн бодото зам муушалха шалтаг тэдэнэр бусад зондо үгэхэ. 3Тэдэ хомхой хуурмаг һургагшад, зохёоһон үльгэрнүүдээ таанадта хөөрөөд, нилээн олзо өөһэдтөө олохо. Гэхэтэй сасуу хэһэн хэрэгүүдэйнь түлөө хэһээлтэ үни гэһээр бэлэн хүлеэжэ байна, тэдэнэй үхэлынь удахагүй+.

4Бурханай Эльгээмэлнүүдэйшье нүгэл хэхэдэ Бурхан тэдэниие хайрлаагүй юм, Зарга сүүдэй Үдэрэй ерэтэр тэдэниие тамада мүнхын харанхыда хүлеэд барижа байгаа+. 5Бурхан урдын хүнүүдыешье хайрлаагүй, муу муухай ябадал гаргагшадые уһан галабаар һүйдхөө юм. Тиихэдэ Бурханда үнэн зүбөөр хандаха тухай һургадаг Нойе, тэрээнтэй хамта үшөө долоон хүнэй амиие үлээгөө юм+. 6Муу муухай ябадал гаргадаг зониие һэргылэн, Бурхан Содом ба Гоморро хотынхидые гэмнээд, үнэһэ болгон усадхаа. 7Зүгөөр тэрэ зальхай забхай хүнүүдэй дунда арай шамай тэсэжэ байһан үнэн сэдьхэлтэй Лотые абараа. 8Тэрэ үнэн сэдьхэлтэн тэдэ зоноор ажамидархадаа, нүгэлтэ үйлэ хэрэгүүдыень харахадаа, дуулахадаа, үдэр бүхэн аргагүй ехээр тулижа байгаа бэлэй+. 9Үнэн сэдьхэлтэй зониие туршалгануудһаа яажа аршалхые, муу муухай ябадал гаргагшадые Зарга шүүбэриин Үдэрэй хэһээлтэ хүрэтэр яажа һахижа байхые Дээдын Эзэн мэдэхэ юм гэжэ урда хэлэгдэһэн харуулна+. 10Илангаяа энэнь махабад бэеынгээ муу муухай хүсэлэнгүүдэй мэдэлдэ байдаг, Бурханай эрхэ засагые тоодоггүй хүнүүдтэ хабаатай юм.

Тэдэ убайгүй, һэшхэлгүй хуурмаг һургагшанар огторгойншье хүсэнүүдые доромжолхоёо айдаггүй+. 11Эдэ хуурмаг һургагшадта ороходоо нилээн хүсэтэй, һүр жабхалантай Бурханай Эльгээмэлнүүдшье тэдэ огторгойн хүсэнүүдые доромжолдоггүй, Дээдын Эзэнэй урда тэдэниие зэмэлдэггүй. 12Харин эдэ хүнүүд гансал зүнгөөрөө мэдэдэг, баригдажа алуулхын тула түрэдэг зэрлиг амитадтал адли юм: ухаанаараа ойлгохо аргагүй юумэнүүдээ хардадаг юм, тиимэһээ тэдэ зэрлиг амитадтал адли үхэхэ+. 13Тэдэнэр хүнүүдтэ хүргэһэн гэмээ эдлэнэ. Тэдэнэр үдэр дунда найрлаха, архидаха, һамгадаар орёолдохонь зохистой гэжэ тоолодог. Тиимэһээ таанадтай хамта хоол барихадаа тэдэнэр өөһэдынгөө худал хуурмаг ябадалаар сэдьхэл ханажа, танай нэрэ түрые унагаадаг, бузарладаг юм. 14Тэдэнэй нюдэдынь ташаяан хүсэлэнгөөр дүүрэнхэй, тэдэ нүгэл хэжэ бэеэ ханахагүй. Тэдэнэр тулгагүй ахир хүнүүдыел зангадаа оруулдаг. Тэдэнэй сэдьхэлынь хомхолзожо һуршанхай. Тэдэнэр үхэхэл табилантай юм. 15Тэдэ сэхэ замһаа хадуураад, төөришэбэ; буруу юумэ хэжэ, мүнгэ абаха дуратай байһан Веорой Валаам хүбүүнэй замаар ябаба+. 16Гэбэшье Валаамай нүгэлынь элирүүлэн шүүмжэлэгдээ: хэлэгүй элжэгэнь хүндэл адли дуугаржа, лүндэншын тэнэг юумэ хэхэ гэжэ байхадань зогсоогоо юм.

17Тэдэ хүнүүд хатаһан булагуудта, шуурганда туугдаһан үүлэнүүдтэл адли дэмы юм: Бурхан тэдэндэ хаб харанхыда газар бэлдээд байна+. 18Бардам хооһон үгэнүүдые хэлэн, тэдэнэр буруу замда ороһон хүнүүдһээ арай шамай холодоһон хүнүүдые бэеын хурисалай, зальхайралай зангада оруулдаг+. 19Өөһэдөө үхэлэй барлагууд байһан мүртөө мэхэдээ оруулһан хүнүүдтэ эрхэ сүлөө амалдаг. Бидэниие ямар юумэн иланаб, бидэ тэрэ юумэнэй барлагууд болонобди+. 20Манай Дээдын Эзэн, Абарагша Иисус Христосые мэдэрээд, энэ дэлхэйн бузарнуудһаа мултаржа шадаһан аад, һүүлдэнь дахин тэдэ хүсэнүүдтэ баригдажа илагдаһан хүнүүд һүүлэй һүүлдэ түрүүшынхиһээ бүри муу нүхэсэлдэ ороно гээшэ+. 21Үнэн сэдьхэлтэнэй замые мэдээд, өөһэдтэнь даалгагдаһан Бурханай нангин захяа заабариие сахихаяа болинхаар, тэдэ хүнүүдэй тэрэ замые юрэдөө мэдэнгүй байһань холо дээрэ байгаа+. 22«Нохой бөөлжэһэндөө бусажа ошодог», «Угаагдаһан гахай һөөргөө шабар шабхайда хэбтэхэеэ ошодог» гэһэн үнэн зүб оньһон үгэнүүдтэ тэдэ хүнүүдэй тушаа хэлэгдэнэ гээшэ.

3

Дээдын Эзэнэй хоёрдохиёо заларан ерэхэ тухай

3^1Хайрата аха дүүнэрни, таанадта хоёрдохиёо бэшэнэб. Түрүүн бэшэһэн юумэнүүдээ һануулан, зосоотнай арюун һанал бодолнуудые түрүүлхэ гэжэ оролдобоб+. 2Гэгээн лүндэншэдэй хэлэһэн үгэнүүдые, элшэнэрэйтнай таанадта дамжуулһан Дээдын Эзэнэй ба Абарагшын захяа заабариие һануулха хүсэлтэй байгааб+. 3Нэн түрүүн таанад һүүлшын үдэрнүүдтэ хүсэлэнгүүдэйнгээ мэдэлдэ байдаг хүнүүд ерэхэ гэжэ мэдэжэ байха ёһотойт. Тэдэнэр таанадые наада барин, 4«Ерэхэб гэжэ үгөө таанадта үгөө бэшэ һэн гү? Тиигээд хаанаб тэрэтнай? Үбгэ эсэгэнэрнайшье наһа бараа, теэд бүхы юумэн юртэмсэ дэлхэйн бүтээгдэһэнһээ хойшо тэрэл хэбээрээ байна бэшэ аал?» – гэжэ хэлэхэ. 5-6Эртэ урда сагта Бурханай өөрынгөө үгөөр огторгой бүтээһэниие, уһые хумяад ба уһа тойруулаад хуурай газар бии болгоһониие, тэрэ уһанһаа боложо тэрэ үеын газар дэлхэй уһан галабта абтаад һүнөөгдэһэниие тэдэнэр зорюута анхарангүй байна. 7Харин мүнөө оршожо байһан огторгой дэлхэй хоёр галда һүнөөлгэхын тула тэрэл Бурханай үгөөр хадагалагдажа байгаа юм. Тэдэнэр Бурханиие буруушааһан хүнүүдэй шүүбэрилүүлжэ хосорхо Зарга шүүбэриин үдэрэй ерэтэр хадагалагдажа байха. 8Хайрата аха дүүнэрни, Дээдын Эзэндэ нэгэ үдэр мянган жэлнүүдтэ адли, тиин мянган жэлнүүд нэгэ үдэртэл адли юм. Энээниие бү мартаарайгты. 9Дээдын Эзэн найдуулһан юумэеэ бэелүүлхэеэ яаранагүй гэжэ зарим хүнүүд һанадаг. Үнэндөө болбол тэрэ маанадай нэгэшье хүнэй хосоронгүй, нүгэлөө мэдэрэн гэмшэхыемнай тэсэбэритэйгээр хүлеэжэ байгаа юм+.

10Гэхэтэй сасуу Дээдын Эзэнэй Үдэр хулгайшандал адли һанамсаргүй байхада ерэхэ. Тэрэ Үдэр огторгой шангаар дуугаран үгы болохо, огторгойдо байһан нара, һара, одо мүшэд шатажа һүнэхэ, газар дэлхэй болон дээрэнь оршоһон бүхы юумэнүүд галда шатан усадхагдаха+. 11Эдэ бүхы юумэнүүдэй иимэ аргаар һүнэжэ байхада таанад ямархан хүнүүд байха ёһотойбта? Таанад гэгээн амидаралтай, өөһэдыгөө Бурханда зорюулһан байха ёһотойт,+
12огторгойн шатажа һүнэхэ, огторгойдо байһан нара, һара, одо мүшэдэй галда хайлаха Бурханай тэрэ Үдэрые хүлеэжэ, тэрэ үдэрые ойртуулхын тула бүхы шадалаараа оролдохо ёһотойт+. 13Тиихэдэ бидэ Бурханай найдуулһан ёһоор ажамидарха шэнэ огторгой ба шэнэ газар дэлхэй хүлеэжэ байнабди+.

14Тиимэһээ, хайрата аха дүүнэрни, тэрэ Үдэрые хүлеэжэ байхадаа, Бурханай урда ямаршье бузаргүй, арюун сэбэр байхые, Бурхантай энхэ тайбан оршожо байхые оролдыт даа+. 15Бидэндэ абарагдаха боломжо үгэн, манай Дээдын Эзэн аргагүй удаан тэсэжэ байна гэжэ бодогты. Тон тиигэжэл хайрата Павел аха Бурханай хайрлаһан ухаанай хүсөөр таанадта бэшээ бэлэй+. 16Павел хандалга бүхэндөө энээн тухай хэлэнэ. Тэрэнэй хандалганууд соо ойлгоходо хүшэр юумэнүүд баһа бии, тэрэнииень үндэһэ һууригүй, харанхы мунхаг хүнүүд Нангин Бэшэгэй ондоошье номуудтал адли буруугаар, хазагайруулан тайлбарилдаг юм. Тиигэжэ тэдэ зон өөһэдтөө үхэл бэдэрнэ гээшэ+.

17Хайрата аха дүүнэрни, таанад энээн тухай мэдэн болгоомжотой байгты, эдэ Бурханиие буруушааһан хүнүүдтэл адли үндэһэ һууригүй зон бү бологты. 18Зүгөөр, манай Дээдын Эзэн ба Абарагша Иисус Христосые саашадаашье мэдэржэ, үршөөл хайрадань хүртэжэ байгты. Тэрэ мүнөөшье, хэтын хэтэдэшье алдар солотой байһай! Болтогой!+

+ 1:1 Мат 4:18-21, Иоанн 1:40-42, Тидтэ 2:13

+ 1:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:2, Иудын хандалга 1:2

+ 1:4 Пётрой 2-дохи хандалга 2:18

+ 1:6 Яковай хандалга 1:3-4

+ 1:7 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:16, 1 Коринф 13:13, Евр 13:1

+ 1:8 Тидтэ 3:14

+ 1:9 Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:7, Эфесэйхиндэ 5:26, Евр 9:14

+ 1:10 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:4
+ 1:11 Колоссынхидтэ 1:13
+ 1:12 Иудын хандалга 1:5
+ 1:14 Иоанн 21:18-19, Тимофейдэ 2-дохи 4:6

+ 1:16 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Лука 9:32, Иоанн 1:14

+ 1:17 Мат 3:17, Мат 17:5, Марк 1:11, Марк 9:7, Лука 9:35, Иоанн 8:54, Иоанн 17:1, Элшэнэрэй 3:13

+ 1:19 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:10, Иоанн 5:35, 2 Коринф 4:6

+ 1:21 Тимофейдэ 2-дохи 3:16,

+ 2:1 Мат 7:15, Элшэнэрэй 20:30, 2 Коринф 11:13, Тимофейдэ 1-дэхи 4:1, Иудын хандалга 1:4, 1 Коринф 6:20, 1 Коринф 7:23

+ 2:3 Римэйхиндэ 16:18, Колоссынхидтэ 2:4
+ 2:4 Иудын хандалга 1:6
+ 2:5 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:19-20,
+ 2:8 Элшэнэрэй 17:16
+ 2:9 1 Коринф 10:13, Гэршэлгэ 3:10

+ 2:10 Иудын хандалга 1:16, Иудын хандалга 1:8-9

+ 2:12 Иудын хандалга 1:10
+ 2:15 Иудын хандалга 1:11, Гэршэлгэ 2:14
+ 2:17 Иудын хандалга 1:12-13
+ 2:18 Пётрой 2-дохи хандалга 1:4

+ 2:19 Галадуудта 5:13, Иоанн 8:34, Римэйхиндэ 6:16-20, Тидтэ 3:3

+ 2:20 Мат 12:45, Лука 11:26
+ 2:21 Римэйхиндэ 7:12
+ 3:1 Пётрой 2-дохи хандалга 1:13
+ 3:2 Иудын хандалга 1:17-18

+ 3:9 Римэйхиндэ 2:4, Тимофейдэ 1-дэхи 2:4, Тимофейдэ 1-дэхи 2:6

+ 3:10 Мат 24:43, Лука 12:39, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:2, Марк 13:31

+ 3:11 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:15
+ 3:12 Иудын хандалга 1:21
+ 3:13 Гэршэлгэ 21:1, Гэршэлгэ 21:27

+ 3:14 Яковай хандалга 1:27, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:18, Тимофейдэ 1-дэхи 5:22

+ 3:15 Римэйхиндэ 2:4, Гэршэлгэ 2:21

+ 3:16 Евр 5:10

+ 3:18 Эфесэйхиндэ 4:15, Колоссынхидтэ 1:10, Колоссынхидтэ 2:19, Римэйхиндэ 11:36

Иоаннай 1-дэхи Хандалга

Иоаннай 1-дэхи Хандалга

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1

Иоаннай бэшэһэн нэгэдэхи хандалга

Амидаралгын Үгэ тухай

1^1Бидэ амидаралгын Үгэ тухай иигэжэ мэдээсэнэбди: анханһаа нааша амидаралгын Үгэ бии байгаа, бидэ тэрэ Үгэ дуулаа шагнаабди, нюдөөрөө хараабди, гараараа хүрөөбди+. 2Тэрэ амидаралга бидэндэ харуулагдаһан байна, тэрэ амидаралгые хараабди. Тиин тэрэ амидаралга тухай гэршэлнэбди. Хэтэ мүнхын тэрэ амидаралга Эсэгэтэй хамта байжа, бидэндэ үзүүлэгдэһэн юм гээд бидэ таанарта мэдээсэнэбди+. 3Бидэнтэй таанарай нүхэсэхын тула хараһан, дуулаһан юумэеэ бидэ таанарта мэдээсэнэбди. Харин бидэнэр Эсэгэ Бурхантай, тэрэнэй хүбүүн Иисус Христостой нүхэсэнэбди+. 4Ехэтэ баясахынгаа тула бидэ энээн тухай бэшэнэбди+.

Бурхан хадаа гэрэл туяа мүн

5Тэрээнһээ дуулаһан мэдээсэлээ бидэ таанарташье дуулганабди: Бурхан хадаа гэрэл туяа мүн, харанхы ямаршье юумэн Бурханда байдаггүй!+
6«Бидэ Бурхантай нүхэсэнэбди», – гэжэ хэлээд, урдынхяараал нүгэлэй харанхы соо һуугаа һаа, бидэ худалаар хэлэһэн болонобди, үнэн зүб бэшээр ажаһууна гээшэбди+. 7Хэрбээ Бурхандал адляар гэрэл туяа соо бидэн байгаа һаа, хоорондоо бидэ эбтэй гээшэбди, тиин Бурханай Хүбүүн Иисусай шуһаниинь маниие ямаршье нүгэл шэбэлһээ арюудхан сэбэрлэнэ гээшэ+. 8Бидэ нүгэл хилэнсэ хээгүйбди гээ һаа, бидэ өөһэдыгөө мэхэлнэбди. Энэнь манда үнэн зүб юумэн үгы гэһэн удхатай болоно+. 9Хэрбээ нүгэл шэбэл хэһэнээ бидэнэй мэдэрээ юм һаа, үнэншэ зүб Бурхан нүгэл шэбэл хэһыемнай хүлисэхэ, бүхы муу юумэнһээ маниие арюудхан сэбэрлэхэ. 10«Бидэ нүгэл хээгүйбди», – гэжэ бидэнэй хэлээ һаа, Бурханиие бидэ худалша мэтээр харуулһан болонобди. Бурханай Үгэ бидэнтэй байгаагүй болоно гээшэ+.

2

Христос маниие Хамгаалагша мүн

2^1Үхибүүдни, саашадаа нүгэл шэбэл хэхэгүйнтнай тула би энээниие бэшэнэб. Хэрбээ хэн нэгэнэй нүгэл хээ һаа, Эсэгэ Бурханай урда маниие Хамгаалагша, үнэн сэдьхэлтэ Иисус Христос бии юм+. 2Бидэнэй хэһэн нүгэлэй, гансашье бидэнэй бэшэ, харин бүхы дэлхэйнхинэй хэһэн нүгэлэйнь түлөө Иисус өөрыгөө үргэл болгоһон байна+. 3Бурханай захяа заабариие сахидаг болоходоол Бурханиие бидэ мэдэнэбди гэжэ лаб найдахабди+. 4Бурханай захяа заабариие сахидаггүй аад, «Бурханиие би мэдэнэб», – гэжэ хэлэдэг хүн худалша гээшэ, үнэн юумэн тэрэ хүндэ үгы!+
5Бурханай үгэ дуулагша хүн Бурханда үнэн сэдьхэлһээ дуратай байна. Бурхантай нэгэн хамта байһанаа бидэ иигэжэл мэдэхэ болонобди+. 6Бурхантай нэгэн хамта байнаб гэгшэ болбол Иисустал адляар ажаһууха ёһотой.

Шэнэ захяа заабари

7Инаг хайрата нүхэдни, минии бэшэжэ байһан юумэн шэнэ захяа заабари бэшэ, хуушан захяа заабари юм. Энэ захяа заабариие таанар анханһаа хойшо мэдэнэт. Тэрэ хуушан захяа заабари – бидэнэй дуулаһан мэдээсэл гээшэ+. 8Гэхэтэй хамта, минии бэшэжэ байһан юумэн шэнэшье захяа заабари мүн. Энэ захяа заабари үнэн зүб юм гэжэ Христосойшье, таанарайшье ажабайдал харуулна. Нүгэлэй харанхы һүнэн ошожо байна, ёһотой гэрэл туяа сасаран гэрэлтэжэ байна!+
9Би гэрэл туяа соо байнаб гэдэг аад, өөрынгөө аха дүүдэ дурагүй хүн мүнөө болотор нүгэлэй харанхыда байна гээшэ+. 10Аха дүүдээ дуратай хүн гэрэл туяа соо ябана. Тэрэ хүн өөрынгөө аяг зангаар дүтынгөө хүниие нүгэлдэ оруулха ушар шалтагааниинь болохогүй+. 11Аха дүүдээ дурагүй хүн нүгэлэй харанхы соо ябана, тэрэ хүн хайшаа тэмтэржэ ябаһанаа мэдэнэгүй, яахадааб гэбэл, тэрэ хүниие нүгэлэй харанхы һохор болгоно. 12Үхибүүдни, би таанадта хандажа бэшэнэб: таанарай хэһэн нүгэл хилэнсэтнай Христосой алдар нэрын аша туһада хүлисэгдэбэ+. 13Эсэгэнэр, би таанадта хандажа бэшэнэб: анханһаа хойшо оршожо байдаг Бурханиие таанар мэдэнэт. Залуушуул, би таанадта хандажа бэшэнэб: таанар шолмосые диилээт+. 14Үхибүүд, би таанадта бэшэбэб: таанар Эсэгэ Бурханиие мэдэбэт. Эсэгэнэр, би таанадта бэшэбэб: анханһаа хойшо оршожо байдаг Бурханиие таанар мэдэбэт. Залуушуул, би таанадта бэшэнэб: таанар ехэ хаба шадалтайт, Бурханай Үгэ таанартай байна, тиин таанар шолмосые диилээт. 15Газар дэлхэйдэ бү дурлагты, газар дэлхэй дээрэхи юумэндэ бү дурлагты. Газар дэлхэйдэ дурлаа һаа, Эсэгэ Бурханда дурагүй гээшэт+. 16Ушарынь гэбэл, газар дэлхэйн бүхы юумэнүүд: нүгэл шэбэлые хэхэ шунал, нюдэнэй хүсэл шунал, омог бардам зан Эсэгэ Бурханһаа заяагдаагүй, харин газар дэлхэйһээ бии болоо. 17Харин газар дэлхэй энэ дэлхэйдэ һайшаагдадаг бүхы юумэнтэй хамта һүнэн һалаха. Эсэгэ Бурханай дура хүсэлые сахин бэелүүлэгшэл хэтэ мүнхэдөө амиды ябаха юм+.

Христосой дайсан

18Үхибүүд, һүүлшын саг хүрэжэ ерэбэ! Христосой дайсан ерэхэ ёһотой гэжэ таанар дуулаһан байхат. Тиин Христосой дайсад мүнөө олон болонхой. Иихэдээ һүүлшын саг хүрэжэ ерэбэ гэжэ мэдэнэбди+. 19Христосой дайсад маниие хаяад ябаа һэн, теэд тэдэнэр манай хүнүүд байгаа гэхын аргагүй. Хэрбээ манай хүнүүд байгаа һаа, тэдэнэр манаар сугтаа үлэхэ һэн. Теэд бидэниие орхёод ошоһон ушарынь тодоруулбал, тэдэ манай хүнүүд бэшэ һэн+. 20Таанарта Нангин Һүлдэ Бурханһаа үгтөө, тиимэһээ таанар бүхы юумэ мэдэнэт+. 21Таанар үнэн зүбые мэдэнэгүйт гэжэ би таанадта бэшээгүйб. Үгы даа, таанадта иигэжэ бэшээ һэм: таанар үнэн зүбые мэдэнэт, тиин ямаршье худал юумэн үнэн юумэнһээ тад ондоо байдаг гэжэ бэшээб. 22Худалша гээшэмнай хэн гээшэб? Иисусые Бурханай табисуурта Христос гэжэ тоолодоггүй хүн худалша мүн. Христосой дайсан хадаа Эсэгэ Бурханай, тэрэнэй Хүбүүнэй оршожо байһые арсагша юм+. 23Хүбүүндэнь этигэдэггүй һаа, Эсэгэгүй байна гэһэн удхатай юм. Хүбүүндэнь этигэдэг хүн Эсэгэтэйнь хамта байна+. 24Анха түрүүн юун гэжэ дуулаа һэмта, тэрээндээл этигэжэ байгты! Хэрбээ энээндэ саашадаа этигэжэ байгаа һаа, таанар Хүбүүнтэйнь, Эсэгэтэйнь хамта байхат+. 25Христос бидэндэ мүнхын Амидаралга үгэхэб гэжэ найдуулаа! 26Таанарые мэхэлхэеэ һанагшад тухай эдэ бүгэдые би таанадта бэшэбэб+. 27Бурханай таанадта үгэһэн Нангин Һүлдэ сэдьхэлдэтнай байна, тиимэһээ таанарые хэн нэгэнэй һургаһанай хэрэгынь үгы. Нангин Һүлдэ таанарта үнэн зүб юумэ хэлэнэ, худал юумэ хэлэнэгүй, тиигэжэ таанарые бүхы юумэндэ һургана. Нангин Һүлдын һургаһан ёһоор таанар Христостой нэгэн хамта байгты+.

Бурханай үхибүүд

28Үхибүүд, мүнөө таанар Христостой нэгэн хамта байгты. Тиигээ һаа, тэрэнэй бусажа ерэхэдэнь, бидэ айхые мэдэхэгүйбди, эшэхэгүйбди+. 29Христосые үнэн сэдьхэлтэй гэжэ таанар мэдэдэгта, тиимэһээ үнэн сэдьхэлээрнь байдаг хүн Бурханһаа түрэһэн хүн гэжэ таанар баһа мэдэнэт+.

3

3^1Таанар хараад үзыт, Эсэгэ Бурхан маанадта ямар ехэ дуратай байгаа гээшэб! Бидэнэр Бурханай үхибүүд гэжэ нэрлэгдэнэбди. Үнэхөөрөөшье тиимэбди! Газар дэлхэйнхин бидэниие Бурханай үхибүүд гэжэ мэдэнэгүй, юундэб гэбэл, Бурханиие тэдэ мэдэнэгүй бшуу+. 2Инаг хайрата аха дүүнэрни, бидэ мүнөө Бурханай үхибүүд гээшэбди, теэд саашадаа ямар болохомнай үшөөл мэдэгдэнэгүй. Христосой ерэхэдэ тэрээндэл адли болохобди гэжэ ойлгонобди, юундэб гэбэл, бидэ тэрэниие үнэн бодото зандань харахабди+. 3Христосто иимэ этигэл найдабаритай байгаа һаа, алишье хүн өөрыгөө арюудхана, ушарынь гэбэл, Христос арюун нангин байгаа+. 4Нүгэл хилэнсэ хэгшэ хүн бүхэн гэмтэ ябадал гаргана; нүгэл хилэнсэ болбол гэмтэ ябадал мүн. 5Христос өөрөө нүгэл хээгүй аад, хүнүүдые хэһэн нүгэлһөөнь сүлөөлхэеэ ерээ гэжэ таанар мэдэнэт+. 6Тэрээнтэй нэгэн хамта байгшад нүгэл хэдэггүй. Нүгэл хэгшэд Христосые хараагүй, мэдэрээгүй гээшэ+. 7Үхибүүд аа, хэншье таанарые зүб харгыһаатнай бү хадууруулаг! Үнэн зүб юумэ хэгшэ Христостол адли үнэн зүб байгты+. 8Нүгэл шэбэл хэгшэ шолмосһоо болоно, юундэб гэбэл, шолмос анханһаа хойшо нүгэл хилэнсэ хэдэг юм. Тиимэһээ шолмосой үйлэ уршагые үгы хэхын тула Бурханай Хүбүүн ерэһэн юм+. 9Бурханһаа мүндэлэн гарагша нүгэл хэдэггүй, яахадааб гэхэдэ, тэрэ хүн Бурханай үршөөһэн шэнэ амидаралай ёһоор ажаһууна. Тэрэ хүн ондоо нүгэл хэхэгүй, ушарынь гэхэдэ, тэрэ Бурханһаа мүндэлөө+. 10Бурханай үхибүүд шолмосой үхибүүд хоёр хоорондоо иимэ илгаатай: үнэн зүб юумэ хэдэггүй хүнүүд, өөрынгөө ахада дурагүй хүнүүд адли – Бурханай бэшэ юм+.

Бэе бэедээ дуратай байгты

11Бидэ бэе бэедээ дуратай байха ёһотойбди гэһэн мэдээсэл таанар анханһаа хойшо дуулаат+. 12Бидэнэр Каин шэнги байха ёһогүйбди. Каин хадаа шоломосой түрэлэй байжа, дүүгээ алаа һэн. Юундэ тиигээб гэхэдэ, Каинай үйлэ хэрэгынь харатай муухай байгаа, харин дүүгэйнь хэрэг үнэн зүб байгаа бшуу+. 13Аха дүүнэрни, таанарта газар дэлхэйнхин дурагүй байна гэжэ бү гайхагты+. 14Үхөөд амидыраат гэжэ бидэ мэдэнэбди, ушарынь хадаа, аха дүүнэртээ бидэ дуратайбди. Аха дүүнэртээ дурагүй хүнүүд үхэһэн зандаа үлэнэ+. 15Аха дүүгээ үзэн ядагша алууршан гээшэ. Харин ямаршье алууршан мүнхын амидаралда хүртэдэггүй гэжэ таанар мэдэнэт+. 16Өөрынгөө ами наһые бидэнэй түлөө Христосой үгэһыень дуран гээшэ гэжэ бидэ ойлгонобди. Тиин бидэшье аха дүүнэрэйнгээ түлөө ами наһаяа үгэхэ ёһотойбди+. 17Энэ дэлхэйдэ юумээр дутадаггүй баян һуудаг хүн аад, аханар дүүнэрэйнгээ үгытэй ядуу һуухадань һанаагаа зободоггүй хүн: Бурханда дуратайб гэжэ яагаад хэлэжэ шадаха гээшэб+? 18Үхибүүдни, иигэжэ дэмы хооһон ама хэлээрээ дурлаһан хэбэр үзүүлээд бү байя, харин үнэхөөрөө дуратай байһанаа үнэн бодото хэрэгээрээ харуулая!+

Бурханай урда этигэл зоригтой байха

19-20Үнэн бодото хэрэгтэ хабаатай байһанаа, Бурханай урда этигэл зоригтой байһанаа яажа мэдэхэбибди. Хэрбээ маниие зүрхэ сэдьхэлнай зэмэлээ һаа, Бурхан бидэнэй зүрхэ сэдьхэлһээ ехэ, бүгэдые мэдэгшэ юм гэжэ бидэ ойлгонобди. 21Инаг хайрата аха дүүнэрни, хэрбээ зүрхэ сэдьхэлнай маниие зэмэлээгүй һаань, Бурханай урда этигэл зоригтой байхабди+. 22Тиин бүхы эриһэн юумэеэ Бурханһаа абанабди, юундэб гэбэл, тэрэнэй захяа заабариие бэелүүлэн сахинабди, тэрээндэ һайшаагдаха юумэ хэнэбди+. 23Бурханай захяа заабаринь иимэ: Бурханай Хүбүүн Иисус Христосто этигэхэ, Иисус Христосой захиһан ёһоор бэе бэедээ дуратай байха зэргэтэйбди+. 24Бурханай захяа заабариие сахигшад тэрээнтэй нэгэн хамта байна, Бурхан тэдэнтэй нэгэн хамта байна. Иигэжэл Бурханай бидэнтэй нэгэн хамта байдагые бидэ мэдэхэ аргатайбди, бидэндэ Бурханай заяаһан Нангин Һүлдын ашаар мэдэхэ аргатайбди+.

4

Бурханай Һүлдэ, Бурханай дайсанай һүлдэ

4^1Инаг хайрата аха дүүнэрни, али бүхы һүлдэнүүдтэ бү этигэгты, Бурханһаа эльгээгдэһэн һүлдэнүүд гү гэжэ шалгагты, юундэб гэбэл, худал хуурмаг лүндэншэд газар дэлхэй дээрэ олон болошонхой+. 2Бурханай һүлдые иигээд мэдэхэт: Иисус Христос хүн боложо, газарта ерээ гэдэг һүлдэ бүхэн Бурханай Һүлдэ мүн+. 3Иисусые хүн боложо, газарта ерээгүй гэдэг һүлдэ Бурханай бэшэ, харин Христосой дайсанай һүлдэ гээшэ. Тиимэ һүлдэ тухай таанар дуулаһан байнат, тэрэ һүлдэ газар дэлхэйдэ ерэхэ гэжэ таанар мэдэнэт, тэрэнь дэлхэйдэ ерэшоод байна+. 4Үхибүүд, таанар Бурханһаат, тиимэһээ худал хуурмаг лүндэншэдые диилээт, яахадааб гэбэл, таанарай досоо байдаг Бурхан газар дэлхэйдэ байдаг шолмосһоо ехэ юм. 5Тэдэ хуурмаг лүндэншэд газар дэлхэйнхин мүн, юундэб гэбэл, тэдэнэр газар дэлхэйнхинэй хэлээр дуугаралсана, газар дэлхэйнхин тэдэ лүндэншэдэй хэлэһые шагнана+. 6Харин бидэнэр Бурханай хүнүүдбди. Тиимэһээ Бурханиие мэдэгшэнь бидэниие шагнана, Бурханай бэшэ хүн шагнанагүй. Иигэжэл бидэ үнэн зүбэй һүлдые худал хуурмагай һүлдэһөө илгаруулан мэдэнэбди+.

Бурхан гээшэ дуран мүн

7Инаг хайрата аха дүүнэрни, бэе бэедээ дуратай байябди, юундэб гэбэл, хайра дуран Бурханһаа заяагдаһан юм. Али бүхы хайра дуратай зон Бурханһаа түрөө, Бурханиие мэдэнэ+. 8Хайра дурагүй хүн Бурханиие мэдэнэгүй, яахадааб гэхэдэ, Бурхан гээшэ дуран мүн. 9Бидэндэ дуратай байдагаа Бурхан иигэжэ харуулаа: Хүбүүгээрнь дамжан бидэнэй мүнхэдөө амиды ябахын тула Бурхан ори ганса Хүбүүгээ газар дэлхэйдэ эльгээгээ+. 10Дуран гээшэ иимэ: Бурханда бидэ дурлаагүйбди, Бурхан өөрөө бидэндэ дурлажа, бидэнэй хэһэн нүгэлэй түлөө үргэл болгон, өөрынгөө Хүбүүе эльгээгээ+. 11Инаг хайрата аха дүүнэрни, Бурханай иимэ ехээр манда дурлаһан хадань бидэшье бэе бэедээ дуратай байха ёһотойбди. 12Бурханиие хэншье хэзээшье хараагүй юм. Теэд хэрбээ бидэнэй бэе бэедээ дуратай байхада, Бурхан бидэнтэй нэгэн хамта байна гээшэ. Бурханай дураниинь бидэнэй зүрхэ сэдьхэлдэ тон ехэ юм+. 13Бурхан бидэнтэй нэгэн хамта байна гү, бидэ Бурхантай нэгэн хамта байна гүбди гэжэ маанадта Бурханай заяаһан Нангин Һүлдөөрнь мэдэнэбди+. 14Эсэгэ Бурхан газар дэлхэйе Абарагша болгон, Хүбүүгээ эльгээгээ гэжэ бидэ хараабди, гэршэлэн баталнабди+. 15Иисус болбол Бурханай Хүбүүн гэжэ мэдэрдэг хүн Бурхантай нэгэн хамта байна, Бурхан тэрэ хүнтэй нэгэн хамта байна+. 16Бидэндэ Бурхан дуратай гэжэ мэдээд, бидэ тэрэ дурандань этигэн найданабди. Бурхан болбол дуран гээшэ. Хайра дуратай хүн Бурхантай нэгэн хамта байдаг, Бурхан тэрэ хүнтэй нэгэн хамта байдаг, Бурхан тэрэ хүнэй досоонь байдаг. 17Энээгээрээ дуран бидэнэй зүрхэ сэдьхэлдэ тон ехэ байна. Тиимэһээ Зарга шүүбэриин болохо Үдэрые бидэ айнгүйгөөр угтахабди, юундэб гэбэл, энэ дэлхэйдэ бидэнэр Христостол адляар ажаһуунабди+. 18Дуран айхые мэдэдэггүй: ёһотой дуран айлтые зайлуулдаг, яахадааб гэбэл, айха гээшэ хэһээлтэтэй холбоотой, тиигээд хэн айнаб, тэрэ хүн дуранай эрхим шанарые туйлаагүй гээшэ. 19Бидэ Бурханда дуратайбди, юундэб гэбэл, бидэндэ түрүүшээр Бурхан дурлаа. 20«Би Бурханда дуратайб» гэдэг аад, өөрынгөө ахада дурагүй хүн худалша гээшэ. Ахаяа хаража байгаад, тэрээндээ дурагүй хүн Бурханиие хараагүй аад, Бурханда дурлахагүй бшуу+. 21Бидэндэ Бурхан иимэ захяа заабари үгөө: Бурханда дуратай хүн ахадаашье дуратай байха ёһотой+.

5

Бурханда этигэдэг хүн оршолонто дэлхэйе диилэнэ

5^1Иисус Бурханай табисуурта мүн гэжэ этигэдэг хүн бүхэниие Бурхан бүрилдүүлээ. Эсэгэ Бурханда дуратай хүн Бурханай үхибүүдтэшье дуратай юм+. 2Бурханай үхибүүдтэ дуратай байһанаа иигэжэ мэдэнэбди: Бурханда дуратай һаа, тэрэнэй захяа заабарииень сахинабди+. 3Бурханай захяа заабариие сахихадаа, Бурханда бидэ дуратай байнабди. Бурханай захяа заабаринь хүшэр хүндэ бэшэ юм+. 4Бурханһаа түрэһэн хүн оршолонто дэлхэйе диилэгшэ юм. Бидэнэй этигэл найдабари болбол илалта мүн. Тэрэ этигэлэйнгээ ашаар бидэ оршолонто дэлхэйе диилэнэбди+. 5Иисус Бурханай Хүбүүн гэжэ этигэдэг хүн лэ дэлхэйе илагша юм+. 6Тэрэ бидэндэ уһа шуһан хоёрой ашаар ерээ. Тэрэмнай Иисус Христос мүн. Иисус уһанһаа гадна, уһа шуһан хоёртой хамта ерээ. Энээниие Нангин Һүлдэ гэршэлнэ, яахадааб гэбэл, Нангин Һүлдэ үнэн бодото зүйл мүн+. 7Тэнгэридэ гурбан гэршэ бии бшуу: Эсэгэ, Үгэ, Нангин Һүлдэ гурбан. Эдэ гурбан гэршэнүүд нэгэл юумые баталан гэршэлнэ. 8Газар дээрэ һүлдэ, уһан, шуһан гурбан гэршэлнэ. 9Бидэ хүнэй гэршэлһыел хараадаа абанабди, харин Бурханай гэршэлгэ хүнэй гэршэлгэһээ холо шухала юм. Энэ Бурханай өөрынь гэршэлгэ мүн: Бурхан өөрынгөө Хүбүүн тухай гэршэлнэ+. 10Бурханай Хүбүүндэ этигэдэг хүнэй зүрхэ сэдьхэлдэнь энэ гэршэлгэнь байна. Харин Бурханда этигэдэггүй хүн Бурханиие худалша мэтэ харуулжа байна, ушарынь гэбэл, Бурханай өөрынгөө Хүбүүн тухай гэршэлхэдэнь, тэрэ хүн этигээгүй+. 11Иимэ гэршэлгэ байгаа: Бурхан бидэндэ хэтэ мүнхын амидарал олгоо. Бурханай Хүбүүн хэтэ мүнхын амидаралай эхин мүн+. 12Бурханай Хүбүүнтэй хүндэ хэтэ мүнхын амидарал үршөөгдэхэ, Бурханай Хүбүүнгүй байһан хүндэ тиимэ амидарал үгтэхэгүй.

Хэтэ мүнхын амидарал тухай

13Таанадта хэтэ мүнхын амидаралай үршөөгдэһые мэдэжэ байхынтнай тула Бурханай Хүбүүнэй алдар нэрэдэ этигэгшэ таанарта хандан, эдэ бүгэдые би бэшэбэб+. 14Тиимэһээл Бурханай урда этигэл зоригтой байхабди. Бурханай дура хүсэлөөр бидэнэй юушье эреэ һаа, Бурхан дуулажа байна. Энээндэ бидэ этигэн найданабди+. 15Юу эриһыемнай Бурханай дуулажа байһые мэдэжэ байһан туладаа, Бурханһаа эриһэн бүхы юумые бидэ абахабди гэжэ мэдэнэбди. 16Хэрбээ ахань үхэлдэ хүргэдэггүй нүгэл хэнэ гэжэ мэдэжэ хаража байһан хүн Бурханда мүргэг, тиихэдэнь Бурхан тэрээниие амиды байлгаха. Үхэлдэ хүргэдэггүй нүгэл хэһэн хүн тухай эндэ би хэлэжэ байнаб. Харин үхэлдэ хүргэдэг нүгэл гэжэ бии юм. Тиимэ нүгэл хэгшэдэй түлөө зальбарха ёһотой гэжэ би эндэ хэлэнэгүйб+. 17Үнэн бэшэ алишье үйлэ нүгэл гээшэ, теэд үхэлдэ хүргэдэггүй нүгэл гэжэ бии юм. 18Бурханһаа түрэһэн хүн бүхэн нүгэл хэгшэгүй гэжэ бидэ мэдэнэбди: Бурханһаа түрэһэн хүниие Бурханай Хүбүүн хаража аршалжа байдаг. Шолмос тэрэ хүндэ муу юумэ хэжэ шадахагүй+. 19Бидэ Бурханай үхибүүдбди, бүхы газар дэлхэйнхин шолмосой эрхэ мэдэлдэ байна гэжэ мэдэнэбди+. 20Ёһотой Бурханиие бидэнэй танидаг болохын тула маанадта Бурханай Хүбүүн ерэжэ ойлгуулаа гээд бидэ мэдэнэбди. Бидэ Бурхантай нэгэн хамта, тэрэнэй Иисус Христостой нэгэн хамта байнабди. Иисус Христос хадаа ёһотой Бурхан гээшэ, хэтэ мүнхын амидарал гээшэ+. 21Үхибүүд, өөһэдыгөө хуурмаг бурхадһаа һэргылжэ ябагты+.

+ 1:1 Лука 24:39, Иоанн 1:14, Иоанн 20:27, Пётрой 2-дохи хандалга 1:16

+ 1:2 Иоанн 1:4, Иоанн 5:26, Иоанн 11:25, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:11, Иоанн 15:27, Иоанн 1:1, Иоанн 1:18

+ 1:3 Иоанн 17:21, 1 Коринф 1:9

+ 1:4 Иоанн 15:11

+ 1:5 Иоанн 1:4, Иоанн 8:12, Яковай хандалга 1:17

+ 1:6 Иоанн 12:35, 2 Коринф 6:16
+ 1:7 Эфесэйхиндэ 1:7, Евр 9:14
+ 1:8 Яковай хандалга 3:2, Римэйхиндэ 3:23

+ 1:10 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:10, Иоанн 5:38, Иоанн 8:37

+ 2:1 Иоанн 14:26, Римэйхиндэ 8:34, Евр 7:25

+ 2:2 Иоанн 1:29, Иоанн 11:52, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:10, Римэйхиндэ 3:25-26

+ 2:3 Иоанн 14:15, Иоанн 15:10, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:3

+ 2:4 Тидтэ 1:16

+ 2:5 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:12

+ 2:7 Иоанн 13:34, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:5

+ 2:8 Иоанн 13:34, Иоанн 1:9, Иоанн 8:12, Римэйхиндэ 13:12, Эфесэйхиндэ 5:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:5

+ 2:9 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:20
+ 2:10 Иоанн 11:10
+ 2:12 Элшэнэрэй 10:43, Элшэнэрэй 13:38
+ 2:13 Эфесэйхиндэ 6:11, Иоанн 14:7
+ 2:15 Яковай хандалга 4:4
+ 2:17 1 Коринф 7:31

+ 2:18 Мат 24:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:3, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:7, Тимофейдэ 1-дэхи 4:1, Тимофейдэ 2-дохи 3:1

+ 2:19 Элшэнэрэй 20:30, 1 Коринф 11:19

+ 2:20 Иоанн 14:26, Иоанн 16:13, 1 Коринф 2:10

+ 2:22 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:3
+ 2:23 Мат 10:33
+ 2:24 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:11

+ 2:26 Марк 13:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3

+ 2:27 Евр 8:11

+ 2:28 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19

+ 2:29 Мат 6:1, Иоаннай 3-дахи хандалга 1:11

+ 3:1 Иоанн 3:16, Римэйхиндэ 5:8, Эфесэйхиндэ 2:4, Мат 5:9, Иоанн 1:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:1, Римэйхиндэ 8:14, Иоанн 16:3, Иоанн 17:25

+ 3:2 Римэйхиндэ 8:15-16, Галадуудта 3:26, Эфесэйхиндэ 1:5, Римэйхиндэ 8:29, 2 Коринф 3:18, Филиппынхидтэ 3:21, 1 Коринф 13:12, Гэршэлгэ 22:4

+ 3:3 2 Коринф 7:1

+ 3:5 Иоанн 1:29, Евр 9:26, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:22, 2 Коринф 5:21, Евр 4:15

+ 3:6 Иоаннай 3-дахи хандалга 1:11

+ 3:7 Марк 13:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:26, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3

+ 3:8 Иоанн 8:44, Евр 2:14

+ 3:9 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:18

+ 3:10 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:20

+ 3:11 Иоанн 13:34, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:24, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:5

+ 3:12 Иоанн 8:44, Иудын хандалга 1:11, Евр 11:4

+ 3:13 Марк 13:13, Иоанн 7:7, Иоанн 15:18
+ 3:14 Иоанн 5:24
+ 3:15 Мат 5:22, Гэршэлгэ 21:8
+ 3:16 Иоанн 10:11, Иоанн 15:13
+ 3:17 Яковай хандалга 2:15-16
+ 3:18 Яковай хандалга 1:22, Римэйхиндэ 2:13
+ 3:21 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:28
+ 3:22 Мат 7:7-8, Иоанн 14:13-14
+ 3:23 Иоанн 6:29

+ 3:24 Иоанн 6:56, Иоанн 15:4-5, Римэйхиндэ 8:9, Римэйхиндэ 8:16

+ 4:1 1 Коринф 14:29, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:20-21, Гэршэлгэ 2:2, Мат 7:15, Марк 13:22, Пётрой 2-дохи хандалга 2:1

+ 4:2 Иоанн 1:14, Тимофейдэ 1-дэхи 3:16, Евр 2:14, 1 Коринф 12:3

+ 4:3 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:18, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:22, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:7

+ 4:5 Иоанн 3:31, Иоанн 8:23, Иоанн 15:19

+ 4:6 Иоанн 18:37, Иоанн 14:17, Тимофейдэ 1-дэхи 4:1

+ 4:7 1 Коринф 13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:10-11

+ 4:9 Иоанн 3:16

+ 4:10 Иоанн 1:29, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:10, Иоанн 3:16, Римэйхиндэ 5:8

+ 4:12 Иоанн 1:18, Тимофейдэ 1-дэхи 6:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:5

+ 4:13 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:24
+ 4:14 Иоанн 3:17
+ 4:15 Мат 14:33, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:5

+ 4:17 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:28, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:21

+ 4:20 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:9, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:10

+ 4:21 Мат 19:19, Мат 22:39, Марк 12:31

+ 5:1 Иоанн 1:12

+ 5:2 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:24, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:13

+ 5:3 Иоанн 14:15, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:6, Мат 11:30

+ 5:4 Иоанн 16:33, Эфесэйхиндэ 6:16
+ 5:5 Мат 14:33, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:15
+ 5:6 Иоанн 14:17, Иоанн 15:26
+ 5:9 Иоанн 5:36
+ 5:10 Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:10, Мат 3:17

+ 5:11 Иоанн 1:4, Иоанн 5:26, Иоанн 11:25, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:2

+ 5:13 Иоанн 20:31

+ 5:14 Мат 7:7-8, Иоанн 14:13-14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:22

+ 5:16 Мат 12:31-32, Марк 3:29, Евр 6:4-6, Евр 10:26

+ 5:18 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:9
+ 5:19 Лука 4:6, Галадуудта 1:4
+ 5:20 Иоанн 1:1, Иоанн 20:28
+ 5:21 1 Коринф 10:7, 1 Коринф 10:14

Иоаннай 2-дохи Хандалга

Иоаннай 2-дохи Хандалга

1. 1

1

Иоаннай бэшэһэн хоёрдохи бэшэг

Амаршалга

1^1Һүзэглэгшэ бүлгэмэй ахалагшаһаа – Бурханай шэлэжэ олоһон Хатанда. Танда, танай үхибүүдтэ би үнэхөөрөө дуратайб. Гансашье би бэшэ, мүн үнэн зүб юумые мэдэһэн бүхы хүнүүд таанадта дуратай+. 2Юундэб гэбэл, Бурханай үнэн зүбынь бидэнтэй байна. Тэрэ үнэн зүбынь хододоо маанадтай хамта байлсаха. 3Үнэн зүбөөр, бэе бэедээ дуратайгаар ажаһуугша бидэндэ Эсэгэ Бурханай, тэрэнэй Хүбүүн Иисус Христосой дураниинь, үршөөл хайрань, энхэ тайбан байдалынь үршөөгдэхэ+.

Бурханай үнэн зүбынь, тэрэнэй дуран тухай

4Эсэгэ Бурханһаа бидэнэй зааһан заабаряар, үнэн зүбөөр ажаһуугшадые шинии үхибүүдэй дунда олоод, би ехэ баярлааб+. 5Бэе бэедээ дуратай байял даа гэжэ одоо би шамайе, хүндэтэ Хатан, гуйнаб. Мүнөө минии бэшэжэ байһан юумэн шэнэ захяа заабари бэшэ юм. Энэ заабариие бидэ анханһаа хойшо абаабди!+
6Эсэгэ Бурханай захяа заабаряар бидэнэй һуугаа һаа, тэрэмнайл дуран гээшэ. Энэмнайл анханһаа хойшо таанарай дуулагша захяа заабари мүн, тиин энэ захяа заабариие сахиха ёһотойбди+. 7Юундэб гэбэл, олон тоото мэхэшэд газар дэлхэй руу ошобо. Иисус Христосые хүн боложо газарта ерэһые тэдэ мэдэрнэгүй. Тиимэ хүнүүд мэхэшэд, Христосой дайсад гээшэ+. 8Тиимэһээ бэеэ нарин нягтаар абажа ябагты, юунэй түлөө бидэнэй ажаллаһые миин бү хосороогты, теэд ажалайнгаа түлөөһые хүсэд дүүрэнээр абаха гэжэ оролдогты+. 9Христосой һургаалһаа холодон, тэрэ һургаалые дахадаггүй хүн Бурхангүйгөөр ажаһууна гээшэ. Харин Христосой һургаалые хэн баримталан сахинаб, тэрэ хүн Эсэгэ Бурхантай, тэрэнэй Хүбүүнтэй нэгэн хамта байна+. 10Хэрбээ Христосой һургаалгүйгөөр танда хэн нэгэнэй ерээ һаа, тэрэ хүниие гэртээ бү оруулагты, тэрээнтэй бү мэндэшэлэлсэгты+. 11Тэрээнтэй мэндэшэлэлсэһэн хүн тэрэнэй хорото муухай хэрэгтэ өөрөө хабаадалсаһан болоно.

Түгэсхэл

12Таанарта бэшэхэ гэһэн юумэн намда олон бии. Теэд саарһа, бэхэ хэрэглэжэ бэшэхэ дурагүй байнаб. Би өөрөө ерээд, таанартай хөөрэлдэхэб гэжэ найданаб. Тиихэдэл бидэнэй баяр баясхалан хүсэд дүүрэн болохо+. 13Мүн баһал Бурханай шэлэжэ олоһон эгэшыншни үхибүүдтэ мэндые хүргэнэм.

+ 1:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Иоанн 8:32

+ 1:3 Тимофейдэ 1-дэхи 1:2, Тимофейдэ 2-дохи 1:2

+ 1:4 Иоаннай 3-дахи хандалга 1:4

+ 1:5 Иоанн 13:34, Иоанн 15:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:11

+ 1:6 Иоанн 14:15, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:3

+ 1:7 Иоанн 1:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:2, Тимофейдэ 1-дэхи 3:16, Евр 2:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:18, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:3

+ 1:8 1 Коринф 3:8

+ 1:9 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:23

+ 1:10 Римэйхиндэ 16:17, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:22

+ 1:12 Иоанн 15:11, Иоанн 16:24, Иоанн 17:13, Иоаннай 3-дахи хандалга 1:13-14

Иоаннай 3-дахи Хандалга

Иоаннай 3-дахи Хандалга

1. 1

1

Иоаннай бэшэһэн гурбадахи бэшэг

1^1Һүзэглэгшэ бүлгэмэй ахалагшаһаа – инаг дуратай Гайда! Би шамда үнэн сэдьхэлһээ дуратайб+. 2Минии инаг хайрата дүү, шинии сэдьхэл һанаанай сэбэр һайхан байдагтал адляар, шинии ажабайдал баһал һайн байһай. Шинии бэе хододоо элүүр мэндэ байһай. Эдэ бүгэдын түлөө Бурханда мүргэнэб. 3Бодото зүб хэрэгтэ ши үнэн сэхэ зандаа байнаш гэжэ дуулахадаа, би ехэ баярлааб. Энэ һониниие намда ерэһэн аха дүүнэр дуулгаа. 4Минии үхибүүд бодото зүб хэрэгтэ үнэн сэхэ зандаа гэжэ дуулахадаа, энээнһээ бүри ехэ баяр баясхалан намда байдаггүй юм+.

Гай гэгшые магтан

5Инаг хайрата дүүмни, аха дүүнэрэйнгээ түлөө, харгы замда ябагшадай түлөө шинии бүтээдэг али бүхы ажал хэрэгшни шинии үнэн сэхэ байдагые батална+. 6Шинии дуратай байһые аха дүүнэршни һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй урда хэлээ. Бурханай зохидшоомо харгы замаа тэдэ аяншадайнгаа үргэлжэлүүлхэдэ туһалыш даа. 7Тэдэ хүнүүд Христосой алдар нэрын лэ түлөө харгы замда ябаа, бусад арадуудһаа тэдэ туһаламжа абангүй гараа бшуу. 8Үнэн бодото ябадалай түлөө хамта ажаллахынь тула тиимэ хүнүүдые һайшаан дэмжэхэ ёһотойбди+.

Иоанн Диотрефые буруушаана, Деметриие һайшаана

9Һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ тобшо тэды бэшэг бэшээб, теэд ноёрхохо дуратай Диотреф маниие тооногүй. 10Хэрбэеэ ерэхэ аргатай болоо һаа, тэрэнэй хэдэг бузар муухай үйлэ хэрэгые, бидэн тухай тэрэнэй тараадаг шал худал хардалгануудые би тэрээндэ һануулхаб. Тиин Диотреф энээгээр һанаагаа ханаагүй: аха дүүнэрыемнай өөрөө тэрэ угтажа абанагүй, бэшэнүүдэйшье угтажа абаха гэхэдэнь һаалта хэнэ. Хэтэрхэдээ, аха дүүнэрыемнай һүзэгтэнэй бүлгэмһөө үлдэжэ гаргана. 11Инаг хайрата дүүмни, муу юумэ хэгшэдые бү дахаарай, һайн юумэ хэгшэдые дахаад ябаарай. Һайн юумэ хэгшэд Бурханай хүнүүд гээшэ. Харин муу юумэ хэгшэд Бурханиие хараа үзөөгүй юм+. 12Деметри тухай бултадаа имагтал һайн юумэ хэлэнэ. Үнэн зүб ушар энээниие мүн лэ гэршэлнэ. Бидэшье баһа тиигэжэл хэлэнэбди, бидэнэй хэлэһэн гэршэ үгэнүүд үнэн зүб байдаг гэжэ ши мэдэнэш+.

Түгэсхэл

13Шамда бэшэхэ гэһэн юумэн намда олон бии, теэд бэхэ, гуурһа хэрэглэжэ бэшэхэ дурагүй байнаб+. 14Һаядаа шамтай нюур нюураараа уулзахабди гэжэ найданаб, тиихэдээ хөөрэлдэхэбди. 15Энхэ амгалан байгаарай. Нүхэдшни шамда амар мэндые хүргэнэ. Шишье хажуудахи нүхэдөө нэрэ нэрээрнь дурдажа, мэндые хүргөөрэй.

+ 1:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:18, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:1

+ 1:4 Иоаннай 2-дохи хандалга 1:4
+ 1:5 Галадуудта 6:10, Евр 13:1
+ 1:8 Тимофейдэ 1-дэхи 5:18

+ 1:11 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:29, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:6

+ 1:12 Иоанн 21:24

+ 1:13 Иоаннай 2-дохи хандалга 1:12

Иудын Хандалга

Иудын Хандалга

1. 1

1

Иудын бэшэһэн хандалга

Амаршалга

1^1Эсэгэ Бурханай хайра дурада хүртэһэн, Иисус Христосой харьяалда байһан Бурханда дуудуулһан хүнүүд аа, таанадые Иисус Христосой зараса, Яковай дүү Иуда амаршална+. 2Үршөөл хайра, энхэ тайбан ба хайра дуран таанадай дунда оршожо байг лэ!+

Хуурмаг һургагшадһаа һэргылнэ

3Хүндэтэ аха дүүнэрни, бидэ бүгэдын абарагдаха тухай би бэшэхэ һанаатай байгааб. Тиихэ зуураа Бурханай зондо нэгэтэ, гэхэдэ хэтын хэтэдэ үгтэһэн һүзэгэй түлөө таанад тэмсэхэ ёһотойт гэжэ уряалан бэшэхэ хэрэгтэй гэжэ тоолоноб+. 4Өөһэдынгөө харата хэрэгүүдые сагааруулха зорилготойгоор Бурханаймнай буян хэшэг тухай һургаалые хазагайруулдаг, буруу болгодог, манай Захирагша болон Дээдын Эзэн Иисус Христосые буруушаадаг һүзэг шүтөөнгүй зарим хүнүүд бидэнэй дунда шургажа ороо. Тэдэ зон хэһээлтэдэ орохо гэжэ Нангин Бэшэгтэ эртэ урдын сагһаа хойшо бэшээтэй байдаг+.

5Дээдын Эзэнэй өөрынгөө арадые Египедһээ гаргажа абарһан тухайнь, тиигээд тэрээндэ һүзэглэдэггүй зониие үгы хэһэн тухайнь һанагты+. 6Эрхэ түрэеэ алдаад, байраяа орхиһон Эльгээмэлнүүдые Бурхан харанхыда хэтын хэтэдэ гэнжээр хүлиһэн тухайнь һанагты. Тэдэ Эльгээмэлнүүд агууехэ үдэр зарга шүүбэридэ оротороо тэндэ байха юм+. 7Тэдэндэл адли зальхай забхай ажамидаралтай Содом, Гоморро хотынхидой, хажуудахи хотонуудайнь зоной мүнхын галда шатан, аймшагтай саазада хүртэһэн тухай һанагты. Таанадай эдэ бүхэниие мэдэжэ байһаншье һаатнай, би һануулжа хэлээб+.

8Тэдэнэй хэһээлтэ хүн бүхэндэ һэргылэмжэ болоно. Тэдэ зондол адли өөһэдынгөө үзэгдэлнүүдые баримталан, хуурмаг һургагшад бэеэ бузарлуулна, засаг буруушаана, огторгойн хүсэнүүдые муушална+. 9Гэхэтэй сасуу Михаил гэдэг Бурханай ахалагша Эльгээмэлшье Моисейн махабад бэе тухай шолмостой арсалдахадаа, хорото үгөөр тэрэниие зэмэлжэ шадаагүй юм, тэрэ гансал: «Дээдын Эзэн шамайе хориг лэ!» – гэжэ хэлээ ха юм+. 10Харин тэдэ хуурмаг һургагшад ойлгохогүй юумэнүүдээ хорото үгэнүүдээр хараажа, хэлэгүй малдал мэтэ зүнгөөрөө мэдэдэг юумэнүүдээрээ өөһэдыгөө хосорооно+. 11Тэдэнэр Каинай замаар ябана, Валаамда адли алта мүнгэндэ шунан, зониие буруудхана, Корейдэ адли зүрюу зан гаргаад, хосорно. Тэдэнэр гай зоболон амсахал+. 12Тэдэ зон бузарта адли юм. Таанарай аха дүүнэрээрээ хамта хоол барихада, тэдэнэр өөһэд тухайгаал бодон, эшэхэ нюургүйгөөр гүзээгээ дүүргэн, таанадые бузарладаг юм. Тэдэнэр һалхинда туугдаһан бороогүй үүлэнүүд юм. Тэдэнэр үндэһэтэйгөө абтажа хаягдаһан, голоороо хаташаһан, намартаашье үрэжэлгүй модод юм+. 13Тэдэнэй бузар хэрэгүүд дошхон далайн долгиной хөөһэн мэтэ эли. Тэдэ мүнхын харанхыда байха табилантай, төөриһэн одод мэтэ. 14Тэдэнэр тухай Адамай долоодохи үеын үри һадаһан болохо Енох иигэжэ уридшалан хэлээ: «Тоогүй олон гэгээнүүдтэйгээ хамта Дээдын Эзэн ерэнэ+. 15Бүхы хүнүүдые шүүхэеэ, харата хэрэгүүдэйнь түлөө, өөрыень буруушаажа хэлэһэн зүрюу үгэнүүдэйнь түлөө Бурханда һүзэглэдэггүй нүгэлтэниие шүүмжэлэн элирүүлхэеэ ерэнэ». 16Тэдэнэр бүхы юумэндэ дурагүйсэһэн гэмэрэлдэгшэд, тэдэнэр ташаяангы хүсэлэнгүүдээ дахажа ажамидардаг, ёһорхуу омог үгэнүүдээр өөһэдыгөө магтадаг, алта мүнгэндэ обтожо билдагуушалдаг юм+.

Нүхэдөө һэргылнэ, захяа үгэнэ

17Хүндэтэ аха дүүнэрни, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой элшэнэрэй уридшалан хэлэһые һанажа ябагты+. 18Һүүлэй үедэ харатай хүсэлэнгүүдээ хангадаг, таанадые наада баридаг хүнүүд бии болохо гэжэ тэдэнэр таанадта хэлэдэг һэн. 19Тэдэ зонһоо боложо хүнүүд эбээ таһалдаг, тэдэ зон махабад бэеынгээ хүсэлэнгүүдтэ хүтэлүүлэн, Нангин Һүлдэгүй ажамидардаг+. 20-21Харин таанад, хүндэтэ аха дүүнэрни, Дээдын Эзэн Иисус Христосой хизааргүй үршөөлөөрөө таанадта мүнхын амидарал үгэхыень хүлеэжэ байхадаа, өөһэдыгөө нангин һүзэг дээрэ һуурижуулан ургуулжа байгты. Нангин Һүлдын урмашуулгаар зальбаржа, Бурханда дуратай байгты++. 22Маргажа байһан зониие үршөөхые хэшээгты. 23Хүнүүдые хэһээлтын галһаа аршалжа байгты. Бусад зониие үршөөжэ хайрлагты, тиибэшье тэдэнһээ болгоомжолжо, нүгэлөөр бузарлуулагдаһан хубсаһанһаань жэрхэжэ байгты+.

Баяр хүргэжэ зальбарна

24Таанадые нүгэл шэбэлдэ унахаһаатнай аршалжа, өөрынгөө Алдарай урда тээ хирэгүй сэбэр, баяртай юумэдые байлгажа шадаха,+
25Дээдын Эзэн Иисус Христосоор дамжан бидэниие абарһан ори ганса Бурханда анханһаа эхилээд, мүнөө саг болотор хэтын хэтэдэ алдар соло, һүр жабхалан, хаан түрэ, эрхэ засаг байһай! Болтогой!

+ 1:1 Элшэнэрэй 12:17, Яковай хандалга 1:1, Мат 13:55

+ 1:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:2, Пётрой 2-дохи хандалга 1:2

+ 1:3 Тимофейдэ 1-дэхи 6:12, Тимофейдэ 2-дохи 4:7

+ 1:4 Пётрой 2-дохи хандалга 2:1
+ 1:5 Пётрой 2-дохи хандалга 1:12, Евр 3:17
+ 1:6 Пётрой 2-дохи хандалга 2:4
+ 1:7 Пётрой 2-дохи хандалга 2:6, Мат 25:41
+ 1:8 Пётрой 2-дохи хандалга 2:10

+ 1:9 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 12:7,

+ 1:10 Пётрой 2-дохи хандалга 2:12

+ 1:11 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:12, Евр 11:4, Пётрой 2-дохи хандалга 2:15,

+ 1:12 Пётрой 2-дохи хандалга 2:17, Мат 15:13

+ 1:14 Элшэнэрэй 7:53, Галадуудта 3:19, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:13, Евр 12:22

+ 1:16 Пётрой 2-дохи хандалга 2:10
+ 1:17 Пётрой 2-дохи хандалга 3:2-3
+ 1:19 Римэйхиндэ 8:9
+ 1:20 Эфесэйхиндэ 6:18
+ 1:21 Пётрой 2-дохи хандалга 3:12
+ 1:23 Гэршэлгэ 3:4

+ 1:24 Филиппынхидтэ 2:15, Колоссынхидтэ 1:22, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:11, Римэйхиндэ 11:36, Гэршэлгэ 1:6, Гэршэлгэ 5:13

Римэйхиндэ

Римэйхиндэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

Павелай Римэйхиндэ бэшэһэн хандалга

11-7Бурханай хайра дурада хүртэһэн, тэрэнэй нангин арадынь байхаар дуудуулагдаһан Рим хотын бүгэдэ зон, таанадта Иисус Христосой зараса, элшэнгээр һунгагдаһан Павел бэшэнэ. Манай Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ!

Бурхан Һайн Мэдээсэл номнохыемни намайе шэлэжэ абаа юм. Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэнэй ёһоор Бурхан тэрэ Һайн Мэдээсэлые урдань лүндэншэдөөрөө дамжуулан найдуулһан байгаа. Тэрэ Мэдээсэлнь Бурханай Хүбүүн, манай Дээдын Эзэн Иисус Христос тухай. Иисус хүнэй бэе бэелхэдээ Давидай үри һадаһан боложо түрөө. Харин тэрэнэй һүр хүсэтэй Бурханай Хүбүүн байһыень, үхөөд амидырхадань Нангин Һүлдэ харуулаа. Бүхы яһатаниие, тиихэдэ Иисус Христосой дуудаһан таанадые этигэл һүзэгтэй, мэдэлдэ оросотой болгохын тула Бурхан Хүбүүгээрээ дамжан, тэрэнэй аша туһада намайе элшэн болгон үршөөгөө юм++++.

8Бүхы газар дэлхэйнхидэй танай этигэл һүзэг тухай дуулажа байһандань би Иисус Христосоор дамжуулан та бүхэнэй түлөө нэн түрүүн Бурханда баяр баясхалан хүргэнэб+. 9-10Зальбарха бүхэндөө таанад тухай дурдажа, таанадтай хэзээшьеб уулзуулхыень гуйдаг байһыемни Бурхан мэдэхэ. Би Хүбүүн тухайнь Һайн Мэдээсэл номнон, үнэн зүрхэнһөө тэрээндэ алба хэнэ ха юмбиб++. 11Би таанадтай уулзажа, Бурханай Һүлдын үршөөһэн аша буянгаар хубаалсахаяа аргагүй ехээр хүсэжэ байнаб. Тиигэбэл этигэл һүзэгтнай бэхижэхэ байгаа. 12Этигэл һүзэгөөрөө бидэ бэе бэеэ урмашуулха байгаалди.

13Аха дүүнэр, таанадта ошохо гэжэ минии оло дахин тэмүүлдэг байһые мэдэжэ байха ёһотойт. Гэхэдэ, нэгэл юумэн намда ходо һаалта болодог байгаа. Бусад арадуудай дунда хүнүүдые Христосто хандуулдагтайгаал адляар таанадайшье дунда үрэ дүнтэйгөөр ажаллаха дуратай байгааб+. 14-15Хүнүүд хүмүүжүүлэгдэһэн гү, али хүмүүжүүлэгдээгүй гү, эрдэм ухаантай гү, али ном болбосоролгүй байна гү, илгаагүй юм. Би хүн бүхэндэ Һайн Мэдээсэлые номнохо ёһотой хүм. Тиимэл ушарһаа би Римдэ байһан таанадташье ошожо номнохые аргагүй ехээр хүсэжэ байнаб+.

Һайн Мэдээсэлэй һүр хүсэн тухай

16Һайн Мэдээсэл тухай номнохоёо би эшэнэгүйб. Ушарынь юуб гэхэдэ, тэрэ һүзэглэһэн хүн бүхэниие, нэн түрүүн еврейнүүдые, тиихэдэ баһал бусад арадуудые абарха Бурханай һүр хүсэн юм+. 17Гансал этигэл һүзэгэй ашаар хүнүүдые Бурханай үнэн сэдьхэлтэн болгодогынь Һайн Мэдээсэл соо элеэр харуулагдана. «Үнэн сэдьхэлтэн этигэл һүзэгэйнгөөл ашаар ажамидарха», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй+.

Хүн түрэлхитэн гэмтэй

18Нүгэлтэ болон бузар муухай юумэнүүдые үйлэдэжэ, үнэн зүбые даража байһан хүнүүдтэ ехэ уур сухалтай байһанаа Бурхан тэнгэриһээ харуулна+. 19Бурхан тухай мэдэжэ болохо бүхы юумэнүүдые тэдэ зон мэдэнэ, юундэб гэхэдэ, тэдэ зондо бултандань Бурхан өөрыгөө элирүүлэн харуулаа юм+. 20Бурханай харагдадаггүй мүнхэ һүр хүсэн болон Бурханай мүн шанарынь газар дэлхэйн зохёон бүтээгдэхэһээ эхилэн тэрэнэй бүхы бүтээһэн юумэнүүдэй ашаар эли харуулагдана. Тиимэһээл үнөөхи зондо өөһэдыгөө хамгаалха юумэн байхагүй. 21Тэдэнэр Бурханиие мэдэһэншье һаа, Бурханда алдар соло дуудаагүй, баяр баясхаланшье хүргөөгүй. Тэдэнэй һанал бодолынь удхагүй хооһон боложо, тэнэг зүрхэ сэдьхэлынь харанхыда хушагдаба+. 22Тэдэнэр өөһэд тухайгаа ухаантай сэсэнбди гэнэ, үнэн дээрээ тэдэнэр үбэштэй тэнэгүүд юм+. 23Тэдэнэр алдарта, мүнхэ Бурханда һүгэдэхын орондо мүнхэ амидаралгүй хүнүүдтэ гү, али шубуудта, амитадта, мүлхигшэдтэ адли онгонуудта шүтэнэ.

24Тиимэһээ Бурхан тэдэ зониие өөһэдынь замаар ябуулаа. Тэдэнэр хэхэ дуратай юумэеэ хээ, бузар муухай һанал бодолнуудынь эшэхээр юумэнүүдые хүүлэн, бэеыень бузарлуулжа байгаа. 25Тэдэнэр Бурхан тухай үнэн зүбые худал хуурмагаар һэлгээ, тиигээд хэтын хэтэдэ магтаал солотой байха Бүтээгшэ Бурханда шүтэхын орондо Бурханай бүтээһэн юумэнүүдтэ шүтэжэ байна.

26Тиигэхэдэнь өөһэдынгөө хүсэлэнгүүдые дахан ажамидархадань Бурхан тэдэндэ һаалта хээгүй. Тэдэнэй эхэнэрнүүдыньшье дэлхэйн жама ёһоор хурисалда орохоёо болёод, юрэ бусын аргаар хурисалда ородог болобо+. 27Эрэшүүлшье тон тиигэжэл ябадаг болоо. Тэдэнэр эхэнэрнүүдтэй унтахаяа болёод, эрэ хүнтэй унтахые аргагүй ехээр хүсэдэг болоо. Тиигэжэ эрэшүүл бэе бэетэйгээ эшэмээр юумэ худхана, тиигээд һүүлэй һүүлдэ буруу ябадалнуудайнгаа түлөө хэһээлтэдэ хүртэнэ. 28Тэдэ зоной Бурхан тухай бодожо байхаяа арсаһан хадань тэдэнэй тэнэг хооһон ухаан бодолойнгоо хүсэлэнгөөр ябахадань Бурхан һаалта хээгүй. Тиимэһээл тэдэ зон хэхэ ёһогүй юумэнүүдые хэнэ. 29Тиимэһээл тэдэнэр нүгэл шэбэлдэ унаһан, зальхай забхай ябадалтай, алта мүнгэндэ шунаһан, хара һанаатай зон. Тэдэнэр атаархадаг, аладаг, хэрүүл ама гаргадаг, худалаар хэлэдэг, харата ааша гаргадаг, хүниие хардадаг, 30хоблодог, Бурханда дурагүй байдаг, хүниие доромжолдог, өөрөөрөө омогорходог, һайрхадаг, муу муухай юумые ходо һанаашалжа байдаг, аба эжынгээ үгэ дууладаггүй юм. 31Тэдэнэр тэнэг хооһон, хэлэһэн үгэдөө хүрэдэггүй, хүниие үршөөхэ, хайрлаха гэжэ мэдэдэггүй юм+. 32Тиимэ юумэ үйлэдэжэ байһан хүн бүхэн үхэлдэ хүртэхэ табилантай гэжэ Бурханай хэлэһые мэдэжэ байһаншье һаа, тэдэнэр нүгэлтэ юумэ хэжэл байдаг, үшөө тиихэдэ бусад зониие тиимэ юумэ үйлэдүүлхэдэ түлхидэг юм+.

2

Бурханай зарга шүүбэри

2^1Заримантнай буруу юумэ хэжэ байһан зониие шүүбэрилдэг. Зүгөөр тиигэжэ байһандатнай таанадта ямаршье хүлисэл байхагүй. Бусад зониие зэмэлхэдээ, таанад өөһэдыгөө зэмэлнэт, ушарынь юуб гэхэдэ, таанад үнөөхил зонтойгоо адли буруу юумэ хэһэн гэмтэй болонот+. 2Тиимэ мэтын юумэнүүдые үйлэдэжэ байһан хүнүүдые гэмнэн шүүбэрилжэ байһан Бурхан үнэн зүб юм гэжэ бидэ мэдэнэбди. 3Гэмнэжэ байһан хүнүүдтэйгээл тон адли юумэ үйлэдэжэ байхадаа таанад Бурханай хэһээлтэдэ хүртэхэгүйбди гэжэ үнэхөөрөө һанана гүт? 4Али таанад Бурханай агууехэ үршөөл хайра, хүлисэл, тэсэбэри тооногүй аалта? Таанадые өөртөө хандуулхын тула Бурхан танда үршөөл хайратай байна гэжэ мэдэнэгүй аалта+? 5Харин таанад зүрюутэжэ, Бурханда хандахаяа арсанат. Тиигэжэ тэрэнэй уур сухалаа элирүүлхэ, газар дэлхэйнхидые гэмнэн шүүбэрилхэ үдэр хүрэтэр таанад өөһэдтөө бүрил муу хэһээлтэ бэлдэжэ байнат+. 6Бурхан хүн бүхэнииемнай хэһэн хэрэгүүдээрнь шиидхэхэ юм. 7Һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ ябадаг, алдар соло, нэрэ түрэ, һүнэшэгүй ажамидарал бэдэржэ байдаг зондо Бурхан мүнхын амидарал үршөөхэ. 8Харин өөһэд тухайгаал бододог, үнэн зүбые буруушаадаг, тиихэдэ буруу хэрэг үйлэдэхэ дуратай зондо Бурхан уур сухалаа, хоро шараяа харуулха. 9Харата бузар юумэ үйлэдэжэ байһан хүн бүхэндэ, нэн түрүүн еврей хүндэ, баһа ондоошье яһатанай хүндэ зоболон ба бэрхэшээл тудаха юм+. 10Харин һайн һайхан юумэ бүтээжэ байһан хүн бүхэндэ, нэн түрүүн еврей хүндэ, баһа ондоошье яһатанай хүндэ Бурхан алдар соло, нэрэ түрэ, амгалан байдал үршөөхэ юм+. 11Бурхан яһа илгадаггүй юм!+

12Бусад арадуудта Моисейн Хуули байгаагүй. Тэдэнэр Хуулигүйгөөр нүгэл шэбэл хээ, тиимэһээ Хуулигүйгөөр хосорхо. Еврейнүүд Хуулитай байгаа. Тэдэнэр Хуули доро нүгэл шэбэлээ хээ, тиин Хуулиин ёһоор гэмнүүлэн шүүлгэхэ юм+. 13Хуули юрэ шагнажа байһан хүнүүд бэшэ, харин тэрэниие сахижа байһан хүнүүд Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байха+. 14Бусад арадуудай зарим хүнүүд Хуулигүй байһаншье һаа, Хуулиин заабаринуудые зүнгөөрөө мэдэн сахижашье байдаг. Тиимэһээ тэдэнэр Хуулигүй байһаншье һаа, сэдьхэл дотороо хуулитай байһанаа харуулна. 15Тэдэнэр өөрынгөө үйлэ хэрэгүүдээр Хуулиин эрилтэнүүдэй зүрхэ сэдьхэлдэнь бэшээтэй байһые харуулна. Тэдэнэй һэшхэлшье тэрэ ушар гэршэлнэ: заримдаа һанал бодолнуудынь тэдэниие зэмэлнэ, заримдаа хамгаална. 16Тон энээндэл адляар номноһон Һайн Мэдээсэлэймни ёһоор тэрэ Үдэр Иисус Христосой ашаар бүхы хүнүүдэй нюуса һанал бодолнуудыень Бурхан гэмнэн шүүхэ юм.

Еврейнүүд болон Хуули

17Заримантнай өөһэдыгөө еврейби гэжэ нэрлэнэ, Хуулида найдана, Бурханаар бахархана+. 18Өөһэдыгөө яажа абажа ябабалтнай Бурхан һайшаахаб гэжэ мэдэнэт, Хуули шудалан, үнэн зүбые илгадаг болобот. 19Һохор хүнүүдэй хүтэлэгшэдынь, харанхыда ябагшадай гэрэл туяань гээшэбди гэжэ өөһэд тухайгаа бата этигэлтэй байнат+. 20Хуули соо эрдэм ухаанай ба үнэн зүйлэй байхада таанад тэнэг зондо заабарилха, залуушуулые һургаха аргатайбди гэжэ бодонот. 21Бусадые һургадаг аад лэ, юундэ өөһэдөө һуранагүйбта? Хулгай хэжэ болохогүй гэжэ номножо байгаад, өөһэдөө хулгай хэнгүй байдаг аалта+? 22Гэрлэхэдээ нүхэртөө үнэн сэхэ байха хэрэгтэй гэжэ хүнүүдтэ хэлээд, өөһэдөө үнэн сэхэ байдаг аалта? Таанад онгонуудые үзэжэ яданат, үшөө тиихэдэ һүмэнүүдые тононот. 23Таанад Хуулитай байһандаа бахарханат, гэхэтэй сасуу Хуули сахингүй Бурханай нэрэ гутаанат. 24«Еврей таанадһаа боложо бусад арадууд Бурханиие муудхана», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг.

25Бэлгээ отолуулһан ушарта Хуули сахижа байбалтнай, тэрэ отолуулга танда аша туһатай юм. Хэрбээ Хуули сахидаггүй байбал, отолуулаагүй зонһоо таанад юугээрээшье дээрэ бэшэт+. 26Хэрбээ отолуулаагүй хүнэй Хуулиин тогтоолнуудые сахижа байгаа һаа, Бурхан тэрэниие отолуулһантай адляар бодохо бэшэ аал+? 27Тиимэһээ хэзээшье отолуулаагүй Хуули сахидаг хүн бүхэн еврейнүүдые гэмнэхэ бэшэ аал? Таанад отолуулһан байнат, Хуулитай байнат, гэхэдэ таанад тэрэ Хуули сахинагүйт+. 28Гадна талаһаа еврейдэл адляар ажамидарһантнай, отолуулһан байдалтнай таанадые жэнхэни еврейнүүд болгоногүй+. 29Жэнхэни еврей болбол гансал махабад бэеэ отолуулһан бэшэ, харин зүрхэ сэдьхэлэйнгээ гүн соо отолуулһан байха ёһотой. Энэнь Хуулиин тогтоолнуудай бэшэ, харин Нангин Һүлдын ажал юм. Тиимэ хүн уладай магтаалда бэшэ, харин Бурханай магтаалда хүртэхые хүсэдэг+.

3

3^1Еврей байхада юугээрээ һайн юм? Отолуулһан байхада ямар аша туһатай юм+? 2Алишье талаһаа һайн, илангаяа еврейнүүдтэ Бурханай һургаалай даалгагдаһаниинь шухала юм. 3Үнэн дээрээ тэдэнэй зариманиинь тэрэ һургаалда этигээгүй. Тиин тэдэнэй этигэл һүзэггүй байхада Бурхан найдабаригүй байха аал+? 4Үгыл даа. Хүн бүхэнэй худал хуурмаг юумэ хэлэжэ байбашье, Бурхан үнэн зүбые хэлэдэг юм.

«Хэлэһэншни үнэн зүб байһыеш баталха,

Зарга шүүбэриин болоходо ши илажа гарахаш», – гэжэ Нангин Бэшэг соо Бурхан тухай хэлэгдэнэ.

5Хэрбээ Бурханай үнэн зүб байһые нүгэлтэ хэрэгүүднай элирүүлжэ байбал, бидэ юун гэжэ хэлэхэбибди? Уур сухалаа хүрөөд маанадые хэһээжэ байһан Бурхан буруу юумэ хэнэ аал? (Энэ оршолонгой зон тиигэжэ һурадаг юм). 6Үгыл даа. Бурхан үнэн зүб бэшэ һаа, газар дэлхэйнхидые яажа шүүбэрилхэб?

7«Хэрбээ манай буруу ябадал Бурханай үнэн сэхэ байһые харуулан, тэрээндэ агууехэ алдар соло олгожо байбалнь, юундэ Бурхан мүнөө болотор маанадые нүгэлтэн гэжэ нэрлэнэб»,+
8үшөө «Нүгэлтэ юумэ үйлэдэжэ байя, тиигэбэл тэрэмнай һайн үрэ дүнтэй байха», – гэлдэнэбди гэжэ зарим зон маанадые зэмэлнэ. Зүгөөр Бурхан тэдэниие үнэн зүб зарга шүүбэридэ оруулха+.

Хэншье үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоологдохогүй

9Зай, хэлэһэн бүхы юумэмнай ямар удхатайб? Бидэ еврейнүүд бусад яһатанһаа дээрэ болоно гээшэ гүбди? Үгыл даа. Еврейнүүд бусад яһатанай зондол тон адляар нүгэл шэбэлдэ хүтэлүүлэгдэдэг юм гэжэ би һаяхан хэлээ һэнби+. 10Нангин Бэшэг соо иигэжэ хэлэгдэнэ:

«Үнэн сэдьхэлтэй нэгэшье хүн үгы,
Бурханда һайшаагдаха нэгэшье хүн үгы,
11Сэсэн ухаатай, Бурханиие бэдэрһэн
нэгэшье хүн үгы.
12Булта Бурханһаа хадуураа,
Булта хэндээшье хэрэггүй болоо.
Хэншье, нэгэшье хүн үнэн зүб юумэ хэнэгүй.
13Тэдэнэй үгэнүүдынь үхэлэй зам руу татадаг,

Хэлэнүүдынь худал хуурмаг юумэ үгүүлхэдээ бэрхэ.

Үгэ бүхэниинь могойн хэлэндэ адли аюултай.

14Тэдэ хорон үгэ, хараалһаа ондоо юумэ хэлэдэггүй.

15Тэдэнэр гэмтээхэ, алахадаа түргэн юм.

16Гэшхэһэн газартаал тэдэнэр һүйдхэл һүнэлгэ асардаг.

17Тэдэнэр эб найрамдалда ажамидархые мэдэхэгүй юм.

18Тэдэнэр Бурханһаашье айн һүрдэдэггүй юм».

19Хүн түрэлхитэнэй өөрыгөө сагааруулхаяа болихын тула, бүхы газар дэлхэйнхидые Бурханай зарга шүүбэридэ оруулхын тула Хуули соо хэлэгдэһэн бүхы юумэнүүд Хуулиин мэдэлдэ байһан хүнүүдтэ хандуулаатай гэжэ бидэ мэдэнэбди. 20Юундэб гэхэдэ, Хуулиин тогтоолнуудые дүүргэжэ байһанаараа нэгэшье хүн Бурханда һайшаагдахагүй. Хуули болбол маанадай нүгэлтэй байһые мэдэрүүлхэ зорилготой юм+.

Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байха тухай

21Харин мүнөө Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байха арга зам харуулагдаба. Тэрээн тухай Моисейн Хуулиин ба лүндэншэдэй гэршэлһэншье байбалнь, тэрэ арга зам Хуулида ямаршье хабаагүй юм+. 22Иисус Христосто һүзэглэһэн этигэл һүзэгэйнь ашаар Бурхан хүн бүхэниие, ямаршье илгаагүйгөөр, үнэн сэдьхэлтэнэй тоондо оруулна. 23Ушарынь юуб гэхэдэ, хүн бүхэн нүгэл шэбэл хээд, Бурханай алдарта хүртэнэгүй+. 24Зүгөөр маанадые сүлөөлһэн Иисус Христосой ашаар бидэ Бурханай аша буянда хүртэн, үнэн сэдьхэлтэй болонобди+. 25-26Бурхан маанадтай эбтэй эетэй болохын тула Христосые тахил болгон эльгээгээ. Тиимэһээ бидэ тэрээндэ һүзэглэһэнэйнгөө ашаар Бурхантай эблэрнэбди. Бурхан урдань тэсэбэритэй, нүгэлтэнүүдые тоонгүй байһанаараа үнэн зүб байһанаа харуулба. Баһа Иисуста һүзэглэһэн зониие үнэн сэдьхэлтэй гэжэ тоолоходоо Бурхан үнэн зүб байһанаа харуулна+. 27Зай, тиихэдээ юугээрээ бахархахамнайб? Юугээршье бахархалтагүй. Хуули сахиһанаараа үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо ороо гүбди? Үгыл даа. Этигэл һүзэгэйнгөө ашаар үнэн сэдьхэлтэн болообди+. 28Ушарынь юуб гэхэдэ, хүн Хуулиин тогтоолнуудые дүүргэһэнээрээ бэшэ, харин этигэл һүзэгэйнгөө ашаар Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй болодог гэжэ бидэ тоолонобди+. 29Али Бурхан гансал еврейнүүдэй Бурхан болоно гү? Тэрэ баһал бусад арадуудай Бурхан бэшэ аал? Тиимэл даа,+
30Бурхан ори ганса юм хадаа бүхы арадуудай Бурхан мүн. Тиин Бурхан бусад арадуудые еврейнүүдтэй тон адляар этигэл һүзэгэйнь ашаар өөрынгөө урда үнэн сэдьхэлтэй байлгадаг юм+. 31Тиихэдээ бидэ этигэл һүзэгөөрөө Хуули хүсэгүй болгоно гүбди? Үгыл даа, бидэ Хуули бүришье хүсэн түгэлдэр болгонобди+.

4

Абраһам үльгэр жэшээ мүн

4^1Зай, өөрынгөө үбгэ эсэгэ Абраһам тухай юун гэжэ хэлэхэбибди? 2Хэрбээ тэрэ хэһэн хэрэгүүдээрээ Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоологдобол, бахархаха юумэтэй байха. Гэхэтэй сасуу Абраһам тэрэ хэрэгүүдээрээ Бурханай урда хэзээшье бахархажа шадахагүй юм. 3«Абраһамай Бурханда этигэһэн хадань Бурхан тэрэниие үнэн сэдьхэлтэнэй тоондо оруулаа», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг+. 4Хүдэлмэришэндэ түлэгдэһэн мүнгэн болбол бэлэг бэшэ юм. Тэрэ мүнгые хүн хүлһөөрөө олоно. 5Хүнүүд хэһэн юумээрээ бэшэ, харин этигэл һүзэгөөрөө Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоологдохо юм+. 6Хэһэн хэрэгүүдтэйнь холбонгүй хүниие үнэн сэдьхэлтэн гэжэ Бурханай тоолоходонь, тиимэ хүниие Давид аза жаргалтай гэжэ нэрлэбэ.

7«Хара хэрэгүүдынь хүлисэгдэһэн,
нүгэл шэбэлнүүдынь сагааруулагдаһан хүнүүд жаргалтай юм,

8Дээдын Эзэнэй хэһэн нүгэлнүүдыень хүндэ тохоогүй һаа,
тэрэ хүн жаргалтай юм»+.

9Үнөөхи Давидай хэлээшэ аза жаргал гансал отолуулһан зондо хабаатай аал? Үгыл даа. Тэрэнь отолуулаагүйшье зондо адлихан хабаатай юм. «Абраһамай Бурханда этигэһэн хадань Бурхан тэрэниие үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо оруулаа», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһые бидэ дурдаа һэмди+. 10Тэрэнь хэзээ ушарһан байгааб? Абраһамай отолуулһанһаа урда гү, али отолуулһан хойнонь гү? Отолуулһанайнь хойно бэшэ, харин отолуулхынь урда тээ болоһон байгаа. 11Абраһам этигэл һүзэгэйнгөө түлөө үшөө отолуулхынгаа урда тээ үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо ороод, тэрэнээ баталан отолуулһан байгаа. Тиигэжэл Абраһам отолуулаагүй аад, Бурханда һүзэглэһэнэйнгөө ашаар үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоологдоһон бүхы һүзэглэгшэдэй эсэгэнь болоо юм. 12Тэрэнэй отолуулхынгаа урда тээ Бурханда һүзэглэдэгтэйнь адляар һүзэглэдэг отолуулһаншье хүн бүхэнэй эсэгэнь болоо юм.

Һүзэглэгшэдтэ Бурханай үгэһэн найдуулга

13Бурхан Абраһамда, тэрэнэй үри һадаһадта газар дэлхэйе залгамжалан абахаш гэһэн найдуулга үгэһэн байгаа. Абраһамай Хуули сахижа байһан дээрэһээнь бэшэ, харин Бурханда һүзэглөөд, үнэн сэдьхэлтэй болоһон хадань тэрэ найдуулга үгтэһэн байгаа+. 14Хэрбээ тэрэ найдуулгын Хуули сахиһанай түлөө үгтэһэн байбалнь, этигэл һүзэг юуншье бэшэ, найдуулга ямаршье үрэ дүнгүй байха һэн+. 15Хуули эбдэхэдэ Бурханай уур сухалынь хүрэдэг юм. Харин Хуулиин үгы байбал, тэрэниие эбдэхын аргагүй юм+.

16Тиимэһээ найдуулга этигэл һүзэг дээрэ үндэһэлнэ, тиин Абраһамай бүхы үри һадаһадта, гансашье Хуули сахидаг бэшэ, харин Абраһамдал адляар һүзэглэһэн хүн бүхэндэ Бурханай агууехэ үршөөл хайраар тэрэ найдуулгань батаар үгтэбэ. Абраһам бултанаймнай эсэгэ+. 17Нангин Бэшэг соо: «Би шамайе олон арадуудай эсэгээр табяаб», – гэжэ хэлээтэй байдаг. Үхэһэн юумые амидыруулдаг, байхагүй юумые захиралтаараа бии болгодог Бурханда һүзэглэһэн Абраһам манай эсэгэ юм+. 18Найдаха шалтагаанайшье үгы байхада, Абраһам этигээ, найдаа, тиимэһээ «олон арадуудай эсэгэнь» болоо, Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн ёһоор үри һадаһадынь одо мүшэдтэл адли тоогүй олон байха. 19Тэрэ үедэ Абраһам зуу хүрэхэ тооной байгаа, зүгөөр үхэхын наана болоһон махабад бэе тухайгаа, үри хүүгэдые түрэхэ сагайнь үнгэрһэн Сарра тухайгаа бодоходоо, тэрэнэй этигэл һүзэгынь һулараагүй+. 20Абраһам Бурханай найдуулгые һэжэглээгүй, тэрээндэ бата этигэжэ байгаа, тиин этигэл һүзэгынь бүришье ехэ болоо. Тэрээгээрээ Абраһам Бурханиие алдаршуулаа. 21Бурхан найдуулһан юумэеэ дүүргэхэ аргатай гэжэ Абраһам бата этигэлтэй байгаа. 22Тиимэһээл Абраһам этигэл һүзэгэйнгөө ашаар «үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо оруулагдаһан байгаа». 23«Үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо оруулагдаа», – гэдэгынь гансал Абраһамда хабаатай бэшэ. 24Тэрэнь баһал манай Дээдын Эзэн Иисус Христосые амидыруулһан Бурханда һүзэглөөд, үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо ороһон маанадта хабаатай юм+. 25Бурхан манай нүгэл шэбэлэй түлөө Иисусые үхэлдэ үгөөд, үнэн сэдьхэлтэй байхымнай тула һүүлдэнь тэрэниие амидыруулаа юм+.

5

Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байха тухай

5^1Мүнөө бидэ этигэл һүзэгэйнгөө ашаар Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй болообди, тиин манай Дээдын Эзэн Иисус Христосоор дамжан Бурхантай эбээ нэгэдхээбди+. 2Христос баһа этигэл һүзэгэймнай ашаар маанадые мүнөө манай оршожо байһан Бурханай үршөөл хайрада хүтэлэн асараа. Тиимэһээ Бурханай алдарта хүртэхэбди гэжэ найдан, баяр жаргалтай байнабди+. 3Бидэ зобожо байһандаа баһа баяр жаргалтай байнабди, юундэб гэхэдэ, зоболон бэрхэшээлнүүд тэсэбэри тэнхээтэй болгодог,+
4харин тэсэбэри тэнхээтэй байхада Бурхан һайшаадаг, тиихэдэ Бурханай һайшаал найдабари түрүүлдэг, 5тиимэһээ тэрэ найдабари маанадай урма хухалхагүй. Эдэ бүхы юумэнүүд Бурханай маанадта хайрлаһан Нангин Һүлдэһээ, тэрэнэй зүрхэ сэдьхэлдэмнай бүрилдүүлдэг хайра дуранһаа эхитэй юм+.

6Христос Бурханай тогтооһон сагта манай түлөө маанадай ахир һула, нүгэл шэбэлтэй байхада үхөө гээшэ. 7Үнэн сэдьхэлтэнэй түлөө үхэхые хүн үнэндөө хүсэдэггүй, тиихэдэ эрхим һайн хүнэй түлөө үхэхые хэншьеб хүсэһэн байжа магадгүй. 8Харин манай үшөө нүгэлтэй байхада Бурхан маанадай түлөө Христосые үхэлдэ хүртөөгөөд, манда аргагүй ехэ дуратай байһанаа баталаа+.

9Христосой адхарһан шуһанай ашаар бидэ мүнөө Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй болоод, Бурханай хэһээлтэһээ заатагүй абарагдахабди+. 10Хэрбээ Бурханай дайсадынь байхадамнайшье тэрэ өөрынгөө Хүбүүнэй үхэлөөр маанадтай эбээ нэгэдхэһэн байгаа хадаа, мүнөө эбтэй эетэй байхадамнай, тэрэ Хүбүүнэйнгээ аминай ашаар маанадые хэһээлтэһээ заабол абарха бэшэ аал+. 11Бурханай маанадтай эб найрамдал тогтоохоор Дээдын Эзэн Иисус Христосые эльгээһэн ушарта бидэ аргагүй баяртай байнабди.

Адам Христос хоёр тухай

12Нүгэл нэгэ хүнөөр дамжан газар дэлхэйдэ буугаа, тиигээд тэрэ нүгэл үшөө үхэл дахуулан асараа. Тиимэһээ хүн бүхэнэй нүгэлтэй байһан хадань, хүн түрэлхитэнэй дунда үхэл тараһан байгаа+. 13Хуулиин үгтэхэһөөшье урда газар дэлхэй дээрэ нүгэл байгаа. Зүгөөр Хуулиин үгы байхада нүгэлшье тоогдодоггүй+. 14Адамай үе сагһаа эхилээд, Моисейн үе саг хүрэтэр бүхы хүн түрэлхитэниие, тэдэнэй тоодо Бурханай захиралтые Адамай эбдэһэндэл адляар зүршөөгүй байһан хүнүүдыешье үхэл мэдэлдээ абаад байгаа.

Адам болбол һүүлдэнь ерэһэн Христосой анхан жэшээ байгаа+. 15Гэхэтэй сасуу Бурханай элбэг дэлбэгээр үршөөһэн бэлэгынь Адамай нүгэлтэй адли бэшэ. Тэрэ нүгэл бусад олон зондо үхэл асараа. Харин гансал Иисус Христосой олон зондо асарһан Бурханай буян хэшэгтэ бэлэг бүришье һүр жабхалантай байгаа+. 16Адамай нүгэлэй ба Бурханай бэлэгэй хоорондо тон ехэ илгаа байна. Үнөөхи нүгэл хэһээлтэдэ хүтэлжэ байгаа. Харин Бурханай үршөөл бэлэгынь олон нүгэл шэбэлнүүдыемнай хүлисүүлэн, маанадые үнэн зүб болгожо байна. 17Ганса хүнэй нүгэлөөр дамжан, тэрэ ганса хүнһөө боложо, үхэл захиржа байһан юм. Гэхэтэй сасуу ганса хүнэй, Иисус Христосой бүтээһэн үрэ дүн бүришье агууехэ юм. Бурханай элбэг үршөөл бэлэгээр үнэн зүб болоһон хүн бүхэн Иисус Христосой ашаар ажамидаржа, захиржа байха+. 18Тиимэһээ нэгэ нүгэлэй бүхы хүнүүдые гэмнэн буруудхажа байхада, үнэн зүб нэгэ хэрэгэй ашаар хүн бүхэн үнэн сэдьхэлтэй болоно, ами наһанда хүртэнэ+. 19Нэгэ хүнэй Бурханай мэдэлһээ гарахада яажа бүхы хүнүүд нүгэлтэнүүд болоо һэм, тон тиигэжэл нэгэ хүнэй Бурханай мэдэлдэ байһанай ашаар хүнүүд булта үнэн сэдьхэлтэй болохо+.

20Нүгэл шэбэлые элеэр харуулхын тула Хуули үгтэһэн байгаа. Зүгөөр нүгэл шэбэлэй ехэ элбэг байһан газарта Бурханай үршөөл хайрашье бүри элбэг дэлбэг үгтэжэ байгаа+. 21Хүн бүхэниие нүгэлэй хүтэлэн үхэлдэ хүргэдэг байһантайл тон адляар Бурханай үршөөл хайра маанадые хүтэлэн, үнэн сэдьхэлтэй болгодог, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар мүнхын амидаралда хүргэдэг+.

6

Нүгэлэй эрхэ мэдэлһээ мултараад, Христосой эрхэ мэдэлдэ байха тухай

6^1Зай, яахабибди? Бурханай үршөөл хайрын элбэгжэжэ байхын тула саашадаашье нүгэл шэбэл хэжэл байхамнай гээшэ гү? 2Үгыл даа. Нүгэлэй талаар үхөөд, эрхэ мэдэлһээнь мултарһан хадаа яажа саашадаашье нүгэл хэжэ ажамидархабибди+? 3Иисус Христостой нэгэдэн уһаар арюудхагдахадаа бидэ тэрэнэй үхэлыешье хубаалсан, тэрээнтэй нэгэдэһэн байгаабди гэжэ мэдэнэгүй аалта? 4Уһаар арюудхуулхадаа бидэ Христостой хамта үхөөд хүдөөлүүлэгдэһэн байгаабди. Тиимэһээ Эсэгынь алдарта һүр хүсэнэй Христосые амидыруулһандал адляар бидэшье ажамидаралай шэнэ зүргөөр ябахабди+.

5Хэрбээ бидэ Иисустай үхэлыень хубаалсан нэгэдэһэн байбал, тэрээнтэй хамта баһа амидыруулагдахабди+. 6Нүгэлтэ махабад бэемнай саашадаа маанадые нүгэлэй барлаг болгохогүйн тула урданаймнай байдал Христостой хамта хэрээһэн дээрэ хадагдан һүнэгдөө юм гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 7Хүн үхэхэдөө нүгэлэй мэдэлһээ мултарна+. 8Христостой хамта үхэһэн хадаа бидэ тэрээнтэйл хамта амидархабди гэжэ этигэнэбди+. 9Ушарынь юуб гэбэл, Христос үхөөд амидыруулагдаһан байгаа, тиигээд дахин үхэхэгүй, юундэб гэбэл, үхэл тэрээн дээрэ ондоо ямаршье эрхэ засаггүй ха юм+. 10Христос нэгэл дахин манай нүгэлнүүдэй түлөө үхөөд, мүнөө Бурханай түлөө ажамидаржа байна+. 11Тиимэһээ таанадшье нүгэлэй талаар үхөөбди, харин Иисус Христосой үгэһэн амяар Бурханай түлөө ажамидарнабди гэжэ өөһэд тухайгаа бодохо ёһотойт.

12Махабад бэеынгээ хүсэлэнгүүдые дахахагүйн тула хүүртэ бэеэ нүгэлэй мэдэлдэ бү байлгагты. Һүүлэй һүүлдэ махабад бэетнай һүнэн хосорхо, тиимэһээ тэрэнэй хүсэлэнгүүдые дахажа бү ябагты. 13Махабад бэеынгээ алишье эрхэтэниие нүгэлдэ хүтэлхэ хуурмаг ябадалай зэбсэг бү болгогты. Зүгөөр үхөөд амидырһан зондол адляар өөһэдыгөө Бурханда зорюулан, махабад бэеынгээ алишье эрхэтэниие Бурханай хэрэглэхэ зүб ябадалай зэбсэг болгогты+. 14Нүгэл танай ажамидаралые захирха ёһогүй. Таанад Хууляар бэшэ, харин Бурханай үршөөл хайраар ажамидарна ха юмта.

15Зай, тиигээд яахамнайб? Хуулиин доро бэшэ, харин Бурханай үршөөл хайра доро ябажа байгаа хадаа нүгэл шэбэлээ саашадаашье үйлэдэхэмнай гээшэ гү? Үгыл даа! 16Хэнэй үгэ дууланат, тэрэнэйл барлагынь болонот гэжэ таанад мэдэнэгүй аалта? Таанад нүгэлэй барлагынь байбал, үхэлдэ хүртэхэт, али үгы һаа, Бурханай үгөөр байдаг барлагынь байбал, үнэн сэдьхэлтэй болохот+. 17Бурханда баяр баясхалан хүргэе! Таанад нэгэ үедэ нүгэлэй барлагууд байһан аад, номногдоһон һургаалай үнэн зүбые бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ дуулажа абаат. 18Тиин нүгэлэй мэдэлһээ мултараад, таанад зүб юумэнэй барлагууд болобо гээшэт+. 19Таанадай үшөөл гүйсэд болбосороогүй хада би юрын жэшээнүүдые хэрэглэнэб. Урдань таанад бузар муухай юумэнүүдые үйлэдэхэ зорилготойгоор махабад бэеынгээ эрхэтэнүүдые нүгэлэй барлаг болгоһон байгаат. Харин мүнөө махабад бэеынгээ бүхы эрхэтэнүүдые нангин хэрэгүүдые бүтээжэ байхаарнь зүб юумэнэй барлагууд болгогты.

20Нүгэлэй барлагууд байхадаа таанад зүб юумэндэ ямаршье хабаагүй байгаат. 21Урдань үйлэдэдэг хэрэгүүдһээ таанад юу оложо абабат? Мүнөө тэдэ хэрэгүүдһээ эшэжэ улайхаһаа бэшэ ондоо юумэн үгы, тэдэтнай таанадые үхэлдэ хүтэлжэ байгаа ха юм. 22Мүнөө таанад нүгэл шэбэлһээ сүлөөлэгдөөд, Бурханай барлагууд болобот. Тэрэнэй үрэ дүндэнь таанад арюун гэгээн болобот, мүнхын амидаралда хүртэбэт+. 23Хэһэн нүгэл шэбэлэйтнай түлөөһэниинь үхэл юм. Харин манай Дээдын Эзэн Иисус Христостой нэгэдэн мүнхэ амидархань Бурханай үршөөл бэлэг юм+.

7

Гэрлэлгэһээ жэшээ дурдая

7^1Аха дүүнэрни, таанад Хуули ойлгонот, тиимэһээ Хуули гансал амиды хүнүүдые захиржа шадаха гэжэ мэдэнэт. 2Жэшээлбэл, хуулиин ёһоор хадамтай эхэнэр нүхэрэйнгөө амиды мэндэ байха үедэл нүхэртэйгөө холбоотой юм; хэрбээ нүхэрынгөө наһа барабалнь, тэрэ эхэнэр гэрлэлгын Хуулиһаа сүлөөтэй болоно+. 3Тиимэһээ нүхэрэйнгөө амиды мэндэ байха сагта ондоо хүнтэй ханилбалнь, тэрэ эхэнэр эрэдээ урбагша гэжэ нэрлэгдэхэ, харин нүхэрэйнь нүгшэһэн байбал, тэрэ эхэнэр хуулиин ёһоор сүлөөтэй болоод, ондоо хүнтэй һугаашье һаа, эрэдээ урбагша гэжэ тоологдохогүй+. 4Аха дүүнэрни, таанадай ушар тон тиимэл юм. Таанад мүнөө Христосой бэеын эрхэтэн болоод, Хуулитай холбоогоо таһалба гээшэт. Мүнөө таанад Бурханда алба хэжэ аша туһатай байхын тула үхөөд амидырһан Христосой хүнүүд болобот+. 5Энэ дэлхэйн жама ёһоор ажамидархадамнай Хуули махабад бэеымнай нүгэлтэ хүсэлэнгүүдые һэргээдэг байгаа, бидэ булта үхэхэ хойшолонтой байгаабди. 6Харин мүнөө бидэ урдань маанадые хүлеэд байһан Хуулиин талаар үхөөд, эрхэ мэдэлһээнь мултараабди. Саашадаа бидэ бэшэгдэһэн Хуули сахижа, хуушан аргаар алба хэхэгүйбди, харин шэнэ аргаар Һүлдын мэдэлдэ байгаад, Бурханда алба хэхэбди+.

Хуули ба нүгэл тухай

7Зай, тиигээд Хуули өөрөө нүгэлтэй гэжэ хэлэхэмнай гү? Үгыл даа! Зүгөөр Хуулиин үгы байбал, би нүгэл гээшэ юун бэ гэжэ мэдэхэгүй байха һэнби. «Ондоо хүнэй юумэндэ бү һанаарха», – гэжэ Хуулиин хэлээгүй юм һаа, би тиигэжэ һанаархаха гээшэ нүгэл юм гэжэ мэдэхэгүй һэм+. 8Зүгөөр нүгэл тэрэ захяа заабариин ашаар элдэб янзын харата хүсэлэнгүүдые зосоомни түрүүлээ. Нүгэл Хуулигүйгөөр ямаршье хүсэгүй+. 9Урдань Хуули мэдэхэгүй байхадаа би амиды ябааб, теэд энэ захяа заабариие дуулахадаа, зосоомни нүгэл бүрилдэбэ, 10тиигээд би хосорооб. Тиигэжэ амидарал асарха ёһотой байһан захяа заабари намда үхэл асараа. 11Боломжо гарахада, нүгэл энэ захяа заабаряар намайе мэхэлбэ, тиигээд алаба.

12Тиибэ яабашье Хуули өөрөө арюун нангин юм, захяа заабаринууднь баһа арюун нангин, үнэн зүб, һайн һайхан юм. 13Зай, тиихэдээ һайн һайхан юумэн намда үхэл асараа гээшэ гү? Үгыл даа, нүгэл үхэлые асараа. Үнэн байдалаа элирүүлхын тула нүгэл һайн һайхан юумые хэрэглэн, зосоомни үхэл түрүүлээ. Тиимэһээ захяа заабариин ашаар нүгэлэй бүришье аймшагтай, бүришье бузар булай байһаниинь харуулагдаа юм.

14Хуули оюун сэдьхэлтэй холбоотой, харин би бэе махабадтаа хүлюулээд, нүгэлэй богоолынь болон худалдагдаһан байгааб гэжэ би мэдэнэб. 15Би юу хэжэ байһанаашье ойлгоногүйб, юундэб гэхэдэ, би хэхэ дуратай юумэеэ хэнэгүйб, харин хэхэ дурагүй байһан юумэеэ үйлэдэжэ байнаб+. 16Хэхэ дурагүй юумэеэ хэжэ байхадаа би Хуулиин үнэн зүб байһые баталнаб+. 17Тиимэһээ үнэндөө болбол би бэшэ, харин зосоомни оршожо байһан нүгэл тиимэ юумэ үйлэдэнэ гээшэ. 18Һайн һайхан юумэн зосоомни, махабад бэе соомни оршоногүй гэжэ би мэдэнэб. Һайн һайхан юумэ бүтээхэ хүсэлтэй байдагшье һаа, үнэндөө бүтээжэ шададаггүй хүм. 19Хэхэ дуратай байһан һайн һайхан юумые хэнэгүйб, харин орондонь хэхэ дурагүй байһан харатай муухай юумые үйлэдэнэб+. 20Хэрбээ хэхэ дурагүй байһан юумэеэ хэжэ байгаа юм хадаа би өөрөө тиимэ юумэ хэнэгүйб, харин зосоомни оршожо байһан нүгэл тиимэ юумэ үйлэдэнэ.

21Тиимэһээ һайн һайхан юумэ бүтээхэ дуратай байхадамни, харата һаналнууд намда һаалта болодог заншалтай. 22Зүрхэ сэдьхэлдээ би Бурханай Хуули дэмжэжэ байна ха юмбиб. 23Харин бэеымни эрхэтэнүүдые хүдэлгэдэг ёһон ухаан бодолоймни дэмжэдэг хуулита ёһонтой тулалдадаг юм. Бэе махабад соомни хүдэлдэг нүгэлэй ёһон намайе богоолшолоод байна+. 24Ямар азагүй хүн гээшэбиб! Үхэлдэ хүргэжэ байһан энэ махабад бэеһээмни хэн намайе аршалхань гээшэб? 25Бурханда баяр баясхалан хүргэнэб, тэрэ манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар аршалха юм.

Зай, иигээд би бэеэрээ нүгэлэй хуулида, харин ухаан бодолоороо Бурханай Хуулида алба хэжэ байгаа хүнби.

8

Бурханай Һүлдын хүсөөр ажамидарха тухай

8^1Иисус Христостой нэгэдэн ажамидаржа байһан хүнүүд мүнөө зэмэлэгдэхэгүй. 2Ушарынь юуб гэбэл, Иисус Христостой хамта ажамидаруулжа байһан Һүлдын хуули намайе нүгэлэй ба үхэлэй хуулиһаа сүлөөлөө юм+. 3Манай нүгэлтэ мүн шанарһаа боложо Хуулиин бүтээжэ шадаагүй юумые Бурхан бүтээбэ. Тэрэ Хүбүүгээ нүгэлтэ маанадтайл адли бэетэйгээр нүгэлнүүдэймнай түлөө тахил болгон эльгээжэ, махабад бэеэрнь манай нүгэлнүүдые гэмнэн шүүбэрилээ юм+. 4Өөһэдынгөө хүсэлэнгүүдые дахангүй, харин Һүлдые дахан ажамидардаг маанад соо Хуулиин шаардаһан нангин зүйл бүтэхын тула Бурхан тиигээ+. 5Нүгэлтэ шанарай хүсэлэнгүүдые дахан ажамидардаг хүнүүдэй ухаан бодолынь нүгэлтэ шанарай хүсэлэнгүүдэй мэдэлдэ байдаг. Харин Һүлдын хэлэһэн ёһоор ажамидардаг хүнүүдэй ухаан бодолынь Һүлдын эрхэ мэдэлээр болодог юм+. 6Нүгэлтэ мүн шанарай мэдэлдэ байһань үхэлдэ хүргэдэг, харин Һүлдын мэдэлдэ байһань амидарал ба энхэ тайбан найруулдаг. 7Хүнүүд махабад бэеынгээ мэдэлдэ байхадаа Бурханай дайсадынь байдаг, ушарынь хэлэбэл, тэдэнэр Бурханай хуулиие сахинагүй, сахижа шадахашьегүй юм+. 8Нүгэлтэ мүн шанарайнгаа хүсэлэнгөөр ажамидарһан хүнүүд Бурханда таатай байжа шадахагүй.

9Таанад нүгэлтэ мүн шанарайгаа хүсэлэнгүүдые даханагүйт, тиин зосоотнай Бурханай Һүлдын оршожо байхадань, Һүлдын эрхэ хүсэлөөр ажамидарнат. Зосоогоо Христосой Һүлдэгүй хүн тэрэнэй бэшэ юм+. 10Хэрбээ зосоотнай Христосой оршожо байбал, нүгэл шэбэлһээ боложо бэе махабадайтнай һүнэхэдэ, Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байһан ашаартнай һүнэһэ һүлдэтнай амиды байха. 11Иисусые үхэхэдэнь амидыруулһан Бурханай Һүлдын зосоотнай оршожо байхадань, Христосые Амидыруулагша зосоотнай оршожо байһан Һүлдөөрөө таанадайшье үхэлтэ бэедэ ами үршөөхэл+.

12Тиимэһээл, аха дүүнэрни, бидэ нүгэлтэ мүн шанар байдалайнгаа хүсэлэнгүүдые дахан ажамидарха ёһогүйбди. 13Тиигэжэ ажамидараа хадаа үхэхэт, харин Һүлдөөрөө нүгэлтэ хэрэгүүдээ һүнөөжэ байбал, амиды байхат+. 14Бурханай Һүлдөөр хүтэлүүлэгдэһэн хүнүүд Бурханай үхибүүдынь гээшэ+. 15Бурханай Һүлдэ таанадые тэрээнһээ айжа байдаг барлаг болгоогүй, харин Бурханай үхибүүдынь болгоо, тиин Һүлдын хүсөөр бидэ Бурханиие: «Аба, Эсэгэмнай!» – гэжэ нэрлэдэгбди+. 16Бурханай Һүлдэ манай һүнэһэ һүлдэтэй ниилэн, маанадые Бурханай үхибүүд гэжэ батална+. 17Бидэ тэрэнэй үхибүүдынь хадаа өөрынгөө хүнүүдтэ хадагалажа байһан буян хэшэгэйнь залгамжалагшад гээшэбди, баһа Христосто бэлдээтэй юумые Христостой хамта залгамжалхабди. Христосой зоболонгуудые хубаалсаа юм хадаа, тэрэнэй алдарташье хүртэлсэхэ ха юмбибди+.

Бурханай хүнүүдэй ерээдүй алдар тухай

18Мүнөөнэй сагта зобожо байһамнай ерээдүйдэ маанадта үгтэхэ алдарай хажууда юуншье бэшэ гэжэ бодоноб+. 19Бүтээгдэһэн бүхы юумэнүүд Бурханай өөрынгөө үхибүүдые элирүүлэн харуулхыень аргагүй ехээр хүлеэжэ байна. 20Бүтээгдэһэн бүхы юумэнүүд өөһэдынгөө дура зоргоор бэшэ, харин Бурханай эрхэ хүсэлөөр зорилгоёо бэелүүлээгүй юм. 21Тэдэ өөһэдөө үхэлтэ богоолшолгоһоо нэгэ сагта мултаржа, Бурханай үхибүүдэй һүр жабхаланта эрхэ сүлөөе хубаалсаха юм гэжэ Бурхан түлэблэжэ байгаа ха. 22Мүнөөнэйшье саг хүрэтэр бүтээгдэһэн бүхы юумэнүүд үхибүү түрэхэдөө үбдэжэ байһан эхэнэртэл адляар үбдэн ёолоно гэжэ бидэ мэдэнэбди. 23Гансашье бүтээгдэһэн бүхы юумэнүүд ёолоно бэшэ, харин Бурханай түрүүшын үршөөл бэлэгтэ, Һүлдэдэнь хүртэһэн бидэшье Бурханай маанадые үхибүүдынь болгохые, махабад бэеыемнай сүлөөлхые хүлеэжэ байхадаа баһал зосоогоо ёолонобди+. 24Ушарынь хэлэбэл, бидэ иимэ найдалтай болоод абарагдаһан байгаабди. Хэрбээ маанадай найдажа байһан юумэеэ хаража байбалнай, тэрэмнай бодото найдал бэшэ байха һэн. Хаража байһан юумэндээ яажа найдалтайб+? 25Харин хараагүй юумэндээ найдажа байхадаа бидэ ехэл тэсэбэритэйгээр хүлеэжэ байдагбди.

26Маанадай шадал тэнхээгүй байхада маанадта Һүлдэ туһалдаг. Яажа зальбарха хэрэгтэйб гэжэ мэдэхэгүй байхадамнай Һүлдэ тайлбарилхын аргагүй ёолоогоор манай түлөө зальбардаг. 27Харин зүрхэ сэдьхэлыемнай соо харадаг Бурхан Һүлдын һанал бодолые мэдэжэ байдаг юм. Һүлдэ Бурханай эрхэ хүсэлөөр лэ тэрэнэй арадай түлөө тэрээниие гуйна ха юм.

28Бурханда дуратай, тэрэнэй эрхэ хүсэлөөр дуудуулагдаһан хүнүүдэй бүхы юумэнүүдтэнь Бурхан урагшатай байдаг. 29Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүд Хүбүүндэнь адли байха табилантай, тиин Хүбүүниинь олон һүзэглэгшэ аха дүүнэрэй дунда ууган Хүбүүниинь байха юм+. 30Бурхан шэлэжэ абаһан хүнүүдээ дуудаа, дуудаһан хүнүүдээ үнэн сэдьхэлтэй болгоо, үнэн сэдьхэлтэнгүүдые алдар солодоо хүртөөгөө+.

Бурханай хайра дуран

31Эдэ бүхэн тухай бидэ юун гэжэ хэлэхэбибди? Хэрбээ Бурханай манай талада байбал, маанадта эсэргүүсэһэн хүн байха аал? 32Бурхан өөрынгөө Хүбүүниие хайрлангүй, бидэнэй бултанаймнай түлөө үргэһэн байгаа. Бурхан маанадта Хүбүүгээ үгэжэ байбал, бусадшье бүхы юумэнүүдээ элбэгээр үгэхэ бэшэ гү+? 33Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүдые хэн гэмнэхэб? Бурхан өөрөө тэдэниие зэмэгүй гээ ха юм+. 34Тиихэдээ хэн тэдэниие зэмэлхэб? Үхөөд, тиигээд амидыраад, Бурханай баруун гарынь болоһон, маанадай түлөө гуйлта үргэжэ байһан Христос Иисус тэдэниие гэмнэхэгүйл!+
35Тиихэдээ юун бидэниие Христосой хайра дураһаа холодуулхаб? Зоболонгууд гү, али бэрхэшээлнүүд гү, али хашалга мүрдэлгэнүүд гү, али үлбэр үлэсхэлэн байдал гү, али ядуу тулюур байдал гү, али аюул оһол гү, али үхэл холодуулха болоно гү?

36«Шинии түлөө бидэ үдэр бүхэн
үхэлэй аюултай тохёолдонобди.
Гаргуулхаяа байһан хониндол адли байнабди», –

гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ+.
37Эдэ бүхы ушарнуудта бидэ маанадта дуратай байһан Христосой ашаар илалта туйлан гаранабди+. 38Амиды байна гүбди, али үхэһэн байна гүбди, юуншье бидэниие Бурханай хайра дуранһаа хаһаахагүйл. Эльгээмэлнүүдшье, бусад огторгойн хүсэнүүдшье, оршон үеын юумэнүүдшье, ерээдүй сагай юумэнүүдшье,+
39дээдын хүсэнүүдшье, доодын хүсэнүүдшье, бүтээгдэһэн бүхы юумэнүүдшье манай Дээдын Эзэн Христос Иисус соо оршоһон Бурханай хайра дуранһаа маанадые холодуулжа шадахагүй гэһэн бата этигэлтэй байнаб.

9

Бурхан болон тэрэнэй арад

9^1Христосто һүзэглэдэг би үнэн зүбые хэлэнэб, худалаар хэлэнэгүйб. Тиин Нангин Һүлдэшье, һэшхэлнишье минии хэлэһые үнэн гэжэ гэршэлнэ+. 2Би угаа ехээр уйдана гашууданаб, зүрхэ сэдьхэлни зогсонгүй үбдэнэ. 3Өөрынгөө арадые абархын түлөө Бурханай хараалда хүртөөд, Христосһоо холодуулхадашье би бэлэнби+. 4Тэдэ израильшууд Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүд юм. Бурхан тэдэндэ алдараа харуулаа, тэдэнтэй хэлсээ баталаа, тэдэндэ Хуули, тиигээд шүтэлгын Һүмэ ба найдуулгаа үгөө. 5Тэдэнэр агууехэ үбгэ эсэгэнэртэй юм, тиихэдэ Бурханай табисуурта махабад бэеэрээ баһал тэдэнэй яһанай хүн юм. Бүхы юумые захиржа байһан Бурхан хэтын хэтэдэ магтаал солотой байһай гэжэ би зальбарнаб! Болтогой!

6Бурхан амалһан юумэеэ дүүргээгүй гэжэ хэлэхын аргагүй. Һүүлэй һүүлдэ Израилиин арад зон бултадаа Бурханай бодото хүнүүд бэшэ+. 7Тиин Абраһамай үри һадаһад бултадаа Бурханай үхибүүд бэшэ. «Ши Исаагаар лэ дамжан минии амалһан үри һадаһадтай болохош», – гэжэ Бурхан Абраһамда хэлэһэн байгаа+. 8Ондоогоор хэлэбэл, юрын аргаар түрэһэн үхибүүд[*] Бурханай үхибүүд бэшэ. Бурханай найдуулһанай ёһоор лэ түрэһэн үхибүүд бодото үри һадаһад гэжэ тоологдодог гээшэ+. 9«Хойто жэл энэл сагтаа би дахин ерэхэб, тиин Саррашни хүбүүтэй болоод байха», – гэжэ хэлэһэниинь Бурханай найдуулһан үгэ байһан юм.

10Энээнһээ гадна Ребекка ба манай үбгэ эсэгэ Исаагай хоёр хүбүүтэй болоходо тиимэ юумэн баһа тохёолдоо һэн. 11-12Үшөө тэдэ хоёрой түрөөгүй, һайн гү, али муу юумэ хээгүй байхадань, «Ехэ хүбүүншни дүүдээ алба хэжэ байха», – гээд Дээдын Эзэн Ребеккэдэ хэлэһэн байгаа. Тиигэжэ хэлэхэдээ Дээдын Эзэн хүнүүдэй хэрэгүүдээр бэшэ, харин өөрынгөө эрхэ хүсэлөөр шэлэжэ байһанаа харуулһан байгаа. 13«Яковта би дуратай, харин Исаавта дурагүй байгааб», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг.

14Зай, тиихэдээ Бурхан үнэн зүб бэшэ гэжэ хэлэхэмнай гээшэ гү? Үгыл даа! 15Тэрэ Моисейдэ: «Дуратайл хүнөө би үршөөхэб, дуратайл хүнөө би хайрлахаб», – гэжэ хэлэһэн байгаа. 16Тиимэһээ бүхы юумэн бидэ хүнэй хүсэһэнһөө гү, али хэһэнһээ бэшэ, харин Бурханайл үршөөһэнһөө дулдыдана. 17«Шамаар дамжан һүр жабхалангаа харуулхын тула, бүхы газар дэлхэйн зоной магтаал солодо хүртэхын тула би шамайе хаанаар табяа хүм», – гэжэ Дээдын Эзэн Египедэй фараондо Нангин Бэшэг соо хэлэнэ. 18Тиимэһээ Бурхан дуратайл хүнөө үршөөнэ, дуратайл хүнөө зүрюу болгоно.

19«Тиигэбэл Бурхан яахадаа хүниие зэмэлнэб? Бурханай эрхэ хүсэлдэ хэн эсэргүүсэхэ аргатайб?» – гэжэ хэн нэгэн намһаа һураха+. 20Ай, нүхэр, Бурханда үсэрхэжэ байхаар ши хэн гээшэбши? Бүтээлынь тэрэниие бүтээгшэдэ: «Юундэ намайе иигэжэ бүтээгээбши?» – гэжэ хэлэхэ аал? 21Домбонуудые бүтээдэг хүн нэгэл адли шабарһаа тусгай хэрэглэлэй домбо ба үдэр бүхэн хэрэглэгдэдэг юрын домбо бүтээхэ эрхэтэй бэшэ аал+?

22Бурхан уур сухалаа харуулха, һүр жабхалангаа элирүүлхэ һанаатай байгаа, гэхэдэ, хосорхо заяатай байһан хүнүүдтэ тэрэ ехэл тэсэбэритэйгээр хандана. 23Бурхан алдартаа хүртөөхэ гэжэ бэлдээд байһан үршөөлтэ хүнүүдтээ баһал элбэг дэлбэг алдараа элирүүлхэ дуратай байна. 24Бидэ гансал еврейнүүдэй дундаһаа бэшэ, харин бусадшье арадуудай дундаһаа шэлэгдэжэ абтаһан хүнүүд гээшэбди+. 25Тон тиигэжэл Дээдын Эзэн Осиин ном соо хэлэнэ: «Минии арад бэшэшье байгаа һаань,

Би тэдэниие өөрынгөө арад болгохоб.

Дурагүй байһан яһатандаа

Би хайра дуратай болохоб»+.

26«Таанад минии арад бэшэт гэжэ хэлэгдэһэн
эгээл тэрэ һууринда тэдэнэр

Амиды Бурханай үхибүүд гэжэ нэрлүүлхэ».

27-28«Дээдын Эзэн зарга шүүбэреэ газар дэлхэй дээрэ шуумгайгаар ябуулха. Тиимэһээ Израилиин арад зоной далайн элһэндэл адли тоогүй олон байгаашье һаань, тэдэнэй үсөөниинь абарагдаха», – гэжэ Израилиин арад зон тухай Исайя лүндэншэн айладхаа юм. 29«Хэрбээ Һүр хүсэтэй Дээдын Эзэн зарим үри һадаһадые маанадта үлөөгөөгүй юм болбол, бидэ Содомдол адли һүнөөгдэхэ, Гоморродол адли усадхагдаха байгаабди», – гэжэ баһал Исайя лүндэншэн уридшалан хэлэнэ.

Израиль болон Һайн Мэдээсэл

30Зай, юун гэжэ хэлэхэбибди? Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байхые оролдоогүй бусад арадууд этигэл һүзэгэйнгөө ашаар үнэн сэдьхэлтэй болоо+. 31Харин Хуули сахин үнэн сэдьхэлтэй болохые зориһон Израилиин арад зон үнэн сэдьхэлтэй болоогүй+. 32Юундэ болоогүйб? Юуб гэбэл, тэдэнэр этигэл һүзэгтөө бэшэ, харин хэрэгүүдтээ найдаһан байгаа. Тиимэһээ «бүдэрдэг шулуунда» тэдэнэр бүдэрһэн байгаа. 33Бурхан Нангин Бэшэг соо тон тиигэжэ хэлэнэ: «Хара даа! Би Сион дээрэ хүнүүдэй бүдэрдэг, хүнүүдые гомдохоодог шулуу табинаб. Харин тэрээндэ этигэл һүзэгтэй хүнүүд хэзээдэшье урмаа хухархагүй»+.

10

10^1Аха дүүнэр! Израилиин арад зоной абарагдахые би бүхы зүрхэ сэдьхэлээрээ хүсэнэб, тэрээн тухай Бурханда зальбарнаб. 2Тэдэнэр Бурханда һүгэдэдэг гэжэ гэршэлнэб, гэхэтэй сасуу тэдэнэй хайра дуран үнэн зүб мэдэрэл дээрэ оршоногүй+. 3Тэдэнэр Бурханай урда яажа үнэн сэдьхэлтэй байхые мэдэнгүй, өөһэдынхеэрээ болоод, Бурханай мэдэлһээнь гаран, үнэн сэдьхэлтэй болгодог Бурханай замһаа хадуурна+. 4Ушарынь хэлэбэл, һүзэглэһэн хүн бүхэнэй үнэн сэдьхэлтэй болохын тула Христос Хуулиин зорилго бэелүүлнэ+.

Һүзэглэгшэдэй абарагдаха тухай

5Хуули сахин үнэн сэдьхэлтэй болохо тухай: «Хуулиин захяа заабаринуудые сахиһан хүн бүхэн амиды байха», – гэжэ Моисей бэшээ+. 6Харин этигэл һүзэгэйнгөө ашаар үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоологдодог зондо хэлэгдэнэ: «Христосые өөһэдтөө доошонь буулгахаяа тэнгэри өөдэ гараһанай хэрэггүй». 7Али «Христосые үхэлһөө бодхоохын тула үхэлэй доодо орондо бууһанай хэрэггүй»+.

8Юундэб гэбэл, «Бурханай мэдээсэл хажуудашни байна, хэлэ амандашни, зүрхэ сэдьхэлдэшни байна». Эгээл тэрэ мэдээсэлые бидэ таанадта номнонобди. 9Хэрбээ Иисусые Дээдын Эзэн гэжэ айладхаад, Бурхан тэрэниие амидыруулаа гэжэ зүрхэ сэдьхэлээрээ этигэжэ байбал, ши абарагдахаш+. 10Зүрхэ сэдьхэлээрээ һүзэглэһэнэйнгөө ашаар бидэ үнэн сэдьхэлтэн болонобди, хэлэ амаараа айладхан абарагданабди. 11«Тэрээндэ һүзэглэһэн хүн бүхэн урмаа хухархагүй», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ+. 12Еврей хүн гү, али ондоо яһанай хүн гү, ямаршье илгаагүй юм. Дээдын Эзэн хүн бүхэндэ ори ганса юм, тиин тэрээндэ хандаһан хүн бүхэниие тэрэ элбэг дэлбэгээр үршөөлдөө хүртөөдэг+. 13«Дээдын Эзэниие дуудаһан хүн бүхэн абарагдаха», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг ха юм+.

14Тиигээд һүзэглөөгүй байһан хүнөө яажа гуйн дуудалтайб? Тиихэдэ тэрээн тухай дуулаагүй аад, яажа һүзэглэлтэйб? Тиихэдэ хүнэй номноогүй ушарта яажа мэдээсэлые дуулалтайб+? 15Тиихэдэ номногшодые ябуулаагүй һаа, яажа мэдээсэлые номнолтойб? «Һайн Мэдээсэл асаржа байһан номногшодой ерэхые харахада үзэсхэлэнтэ гоё юм», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ. 16Гэхэтэй сасуу Һайн Мэдээсэлдэ булта этигээгүй юм. «Дээдын Эзэн, хэн манай мэдээсэлдэ этигээб?» – гэжэ Исайя лүндэншэн хэлэнэ+. 17Тиимэһээ этигэл һүзэгтэй болохын тула хүн мэдээсэл дуулаха ёһотой, тиин мэдээсэлэй үгтэхын тула Христос тухай номногдохо ёһотой+.

18Израилиин арад зон мэдээсэл дуулаагүй аал гэжэ би асуужа байнаб. Юундэ дуулаагүй байха юм,

«Тэдэнэй дуун бүхы газар дэлхэйгээр тараа,
тэдэнэй үгэнүүдынь газар дэлхэйн заха хизаар хүрөө», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ ха юм.

19Израилиин арад зон ойлгоо гү, али үгы гү гэжэ би дахин асуунаб. Моисей өөрөө энээндэ Дээдын Эзэнэй нэрһээ харюу үгөө юм:

«Юуншье бэшэ яһатанаар
би арад зонойнгоо атаархал түрүүлхэб,
юушье ойлгодоггүй хүнүүдээр
би арад зонойнгоо уур сухалынь хүргэхэб».
20«Намайе бэдэрээгүй хүнүүд намайе олоо.
Нам тухай асуужа байгаагүй хүнүүдтэ
би өөрыгөө нээгээб», – гэжэ Исайяшье Бурханай нэрһээ зоригтой хатуугаар айладхана.

21«Үгэ дууладаггүй, үһэрхүү зүрюу арадта Дээдын Эзэн бүхэли үдэртөө гараа һарбайжа байгаа», – гэжэ Исайя Израилиин арад тухай хэлэнэ.

11

Израильда үгтэһэн Бурханай үршөөл хайра тухай

11^1Зай, тиихэдээ Бурхан өөрынгөө арадһаа арсаба гээшэ гү гэжэ би һуранаб. Үгыл даа! Би өөрөөшье Израилиин хүн, Абраһамай үри һадаһан, Вениаминай обогой хүн гээшэб+. 2Эхинһээ нааша шэлэжэ абаһан арадһаа Бурхан арсаагүй. Нангин Бэшэг соо Израилиин арадые зэмэлэн Илиягай Бурханда хандаһые һананагүй аалта? 3Тэрэ: «Дээдын Эзэн, тэдэнэр шинии лүндэншэдые алаа, үргэлэй газарнуудыешни һандаргаа, би гансаараал үлөөд байнаб, тиин тэдэнэр намайешье алаха гэжэ забдана», – гээ һэн. 4Бурхан харюудань юун гэжэ хэлээ һэм? «Хуурмаг бурхан Ваалда мүргөөгүй долоон мянган хүнүүдые би өөртөө үлөөгөөб». 5Мүнөөнэйшье сагта тон тиимэ: Бурханай үршөөл хайраар шэлэгдэжэ абтаһан хүнүүд үшөөл бии юм+. 6Тэрэ хүнүүдые хэһэн хэрэгүүдээрнь бэшэ, харин үршөөл хайраараа шэлэжэ абадаг юм. Тиигээгүй болбол тэрэнэй үршөөл хайра бодото бэшэ байха һэн.

7Зай юун болоноб? Израилиин арад зон бэдэрһэн юумэеэ олоогүй. Зүгөөр үсөөхэн лэ Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүд бэдэрээшэеэ олоо юм, харин бусад зониинь Бурханай уряалые анхараагүй юм+. 8Нангин Бэшэг соо хэлэһэнэй ёһоор: «Бурхан тэдэнэй сэдьхэлые мэдэрэлгүй болгоо, тиин тэдэнэр мүнөөдэршье болотор хараха гү, али дуулаха аргагүй байна».

9«Найр баярай шэрээдэ һуухадаа
тэдэнэр зангада орог,
бүдэржэ унаг, хэһээлтэдэ орог!
10Хаража шадахагүй байхаар
Тэдэ һохорог лэ!
Бэрхэшээл зоболонгуудта дарагдан
хэтын хэтэдэ тахииг лэ!» – гэжэ Давид бэшэнэ.

11Тиигэбэл еврейнүүд дахин хэзээшье һэргэжэ бодохогүйгөөр бүдэржэ унаа гү гэжэ би һуранаб. Үгыл даа! Тэдэнэй нүгэл шэбэлдэ унахада, атаархалынь хүргэжэ байхаар бусад арадууд абаралда хүртөө. 12Еврейнүүдэй нүгэлһөө боложо газар дэлхэйнхид элбэг дэлбэгээр буян хэшэгтэ хүртөө, тэдэнэй оюун сэдьхэлэй ядуу байһанһаа бусад арадууд баян бардамаар буян хэшэгтэ хүртөө. Тиихэдэ еврейнүүдэй Бурханда хандабалнь, буян хэшэг бүришье элбэг дэлбэгээр үгтэхэ бэшэ аал.

Бусад арадуудай абарагдаха тухай

13Бусад арадууд, мүнөө би таанадта ханданаб. Бусад арадуудай элшэнээр ажаллажа байһандаа би бахархажа байхаб+. 14Тиигэжэ өөрынгөө яһанай аха дүүнэрэй дунда атаархал түрүүлжэ, заримыеньшье абаржа магадгүйб. 15Тэдэнһээ арсахадаа, Бурхан бусад арадуудтай эбгүй байһанаа эбтэй эетэй болоо. Харин Бурханай еврейнүүдые ойртуулбалнь, юун болохоб? Тиигэбэл үхэһэн хүнүүдэй амидырһантай адли байха!+

16Хэрбээ дээжынь Бурханда зорюулаатай байбал, үлэһэнииньшье арюун сэбэр байхал. Хэрбээ модоной үндэһэниинь Бурханда зорюулаатай байбал, эшэ һалаануудыньшье баһа арюун сэбэр байха юм. 17Һуулгагдаһан модоной зарим һалаануудыень таһалаад, орондонь зэрлиг оливай һалаануудые һуурижуулба ха. Бусад арадуудай түлөөлэгшэ таанад эгээл тэрэ зэрлиг оливай модотой адлит, мүнөө таанад үндэһэндэ, шэмэ шүүһэндэ баһа хабаатай болобот+. 18Тиимэһээ таанад үнөөхи һалаануудта адляар таһалагдажа хаягдаһан хүнүүдые доогуур бү харагты. Яахадаа таанад хамараа дээгүүр үргэбэбта? Таанад миин лэ һалаанууд ха юмта, таанад үндэһэ тэнжүүлэн баринагүйт, харин үндэһэн таанадые тэнжүүлэн барина.

19«Минии һуурижахын лэ тула һалаанууд таһалагдаһан байгаа», – гээд таанад хэлэхэт. 20Тэрэшни зүб. Тэдэнэр этигэл һүзэггүй байһан хадаа таһаржа унаа, харин таанад этигэл һүзэгөөрөөл тэрэ һууринда баригдажа байнат. Тиимэһээ тэрээгүүрээ бү бахархагты, зүгөөр айжа һүрдэжэ байгты. 21Бурхан жэнхэни һалаанууд болохо еврейнүүдыешье хайрлаагүй, тиихэдэ тэрээндэ үһэрхэбэлтнай, тэрэ таанадые бүришье хайрлахагүй+. 22Бурхан ямар үршөөл хайратай, ямар уур сухалтай байдаг бэ гэжэ таанад эндэһээ харабат. Бурхан өөртэнь үһэрхэһэн зондо уур сухалтайгаар, зүгөөр тэрэнэй үршөөл хайрада байһан танда үршөөл хайратайгаар хандадаг. Тэрэнэй үршөөл хайрадань оршоогүй һаатнай, таанадые баһал таһалжа хаяха. 23Харин үнөөхи этигэл һүзэггүй еврейнүүд хубилбал, дахин һууриндаа байрлуулагдаха. Бурхан тэдэниие бусаажа һууриндань байрлуулха арга хүсэтэй юм. 24Бусад арадууд таанад зэрлиг оливай һалаа набшаһадта адлит. Хэрбээ өөһэдынгөө зэрлиг модонһоо таһалагдаад, ондоо таримал оливай модондо һуурижуулагдадаг байхадань, таримал модоной һалаада адли еврейнүүдые түрэл һууриндань һуулгахада Бурханда бүришье амархан бэшэ гү?

Бүхы зондо үзүүлһэн Бурханай үршөөл

25Аха дүүнэр, өөһэдыгөө сэсэн ухаатайбди гэжэ бодожо байхагүйнтнай тула энэ нюуса үнэниие таанадта мэдүүлхэ һанаатайб. Израилиин зарим хүн зон хододоо тиимэ зүрюу байхагүй, тэдэнэр шэлэгдэһэн бусад арадуудай бүрин Бурханда ерэтэр лэ тиимэ байха. 26Тиигэжэ Израилиин бүхы арад зон абарагдаха.

«Сион хадаһаа Абарагша ерэхэ,

Яковай үри һадаһадһаа нүгэл шэбэлые зайсуулха.

27Тэдэнэй нүгэл шэбэлыень зайсуулаад,

Би тэдэнтэй энэ хэлсээ баталхаб», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг.

28Бусад арадууд таанадай аша туһада Һайн Мэдээсэлые буруушааһан еврейнүүд Бурханай дайсадынь болоо. Харин Бурханай шэлэжэ абаһанай, үбгэ эсэгэнэртэнь үгэһэн найдуулгын ашаар тэдэнэр Бурханай нүхэдынь юм. 29Ушарынь юуб гэбэл, Бурхан шэлэжэ абаһан, буян хэшэгтээ хүртөөһэн хүнүүд тухайгаа һаналаа хубилгадаггүй. 30Бусад арад таанадай урдань Бурханай үгэ дууладаггүй байһантайтнайл адляар мүнөө еврейнүүд баһа Бурханай үгэ дууладаггүй. Тэрээнһээнь боложо таанад Бурханай үршөөл хайрада хүртэбэт+. 31Тон тиигэжэл танай хүртэһэн үршөөл хайрада хүртэхын тула еврейнүүд Бурханай үгэ дууланагүй. 32Үршөөл хайраяа бултанда харуулхын тула Бурхан бүхы хүнүүдые үсэд зүрюу ябадалайнь түлөө баряад байгаа.

33Хэн Бурханай баян бардамые, сэсэн ухааниие, мэдэрэл ойлгосые хэмжэжэ барахаб? Хэн тэрэнэй шиидхэбэри шүүбэриие тайлбарилжа шадахаб? Хэн тэрэнэй харгы замые ойлгохоб+?

34Бурханай һанал бодолнуудые мэдэжэ байһан,
али тэрээндэ зүблэл үгэжэ байһан хүн олдохо аал+?

35Бусаажа үгэхэ уялгатайгаар

Дээдын Эзэндэ юумэ зээлидэһэн хүн байха аал?

36Бүхы юумые тэрэ бүтээһэн байна, бүхы юумэн тэрэнэй ашаар ба тэрэнэй тулада оршоно ха юм. Бурхан хэтын хэтэдэ алдар солотой байһай! Болтогой+.

12

Бурханда алба хэжэ ажаһууха тухай

12^1Зай, аха дүүнэрни, Бурханай үршөөл хайраар өөһэдыгөө арюун сэбэр, таатай, амиды үргэл болгон Бурханда асарагты гэжэ гуйжа байнаб. Тиигэбэл тэрэтнай танай бодото алба болохо+. 2Энэ дэлхэйн зондо адли бү байгты, харин ухаан бодолоо шэнэлүүлэн, өөһэдыгөө бүрин хубилгагты. Тиигэбэл таанад Бурханай эрхэ мэдэлые: тэрээндэ һайн һайхан, таатай, эрхим түгэс байхые мэдэжэ байхат+.

3Бурханай намда үршөөһэн абьяас бэлэгэй ашаар таанадай хүн бүхэндэ хэлэнэб: байһанһаан үлүү ехээр өөр тухайгаа бү һанажа байгты. Зүгөөр Бурханай шамда үгэһэн этигэл һүзэгэй хэмжээгээр өөр тухайгаа дарууханаар бодомжолжо байгты+. 4Манай ганса бэедэ олон эрхэтэнүүд байна ха юм, тиин бэеын эрхэтэн бүхэн ондо ондоо зорилготой гээшэ+. 5Тон тиигэжэл бидэ олоншье байһан мүртөө бултадаа Христостой хамта нэгэ бэе болонобди, тиин бидэ нэгэ бэеын ондо ондоо эрхэтэнүүдтэл адли бэе бэетэйгээ холбоотойбди+. 6Тиимэһээ Бурханай маанадта хайрлаһан элдэб янзын абьяас бэлигүүдээ хэрэглэнэбди. Хэрбээ Бурханай хэлэһые дамжуулха абьяас бэлигтэй байгаа һаа, этигэл һүзэгэйнгөө хэмжээгээр лэ хүргэхэ ёһотойбди+. 7Бусад зондо алба хэхэ табилантай һаа, алба хэхэ ёһотойбди; һургаха табилантай һаа, һургаха ёһотойбди;+
8бусадые урмашуулха табилантай һаа, урмашуулха ёһотойбди. Бусадтай хубаалсажа байгаа һаа, бардам баянаар хубаалсажа бай; хүтэлэгшэ юм һаа, бүхы хүсэ шадалаараа захиржа бай; буян хэгшэ юм һаа, баяртайгаар буян хэжэ бай+.

9Хүнүүдтэ үнэн зүрхэнһөө дуратай байгты; нүгэлтэ юумэнүүдһээ зайсажа байгты; һайн һайхан юумэндэ эрмэлзэжэ байгты+. 10Бэе бэедээ аха дүүнэртэйл адляар дуратай байгты, бусад зониие өөрһөөн дээгүүр хүндэлэгты+. 11Дээдын Эзэндэ урматайгаар, оролдосотойгоор алба хэжэ байгты. 12Найдалаараа урмашажа, зоболон бэрхэшээлнүүдтэ тэсэбэритэй байжа, саг үргэлжэ зальбаржа байгты+. 13Дуталдажа байһан һүзэглэгшэдтэй хубаалсажа, аяншадые гэртээ оруулан хүндэлжэ байгты+.

14Таанадые хашан мүрдэжэ байһан хүнүүдые үреэжэ, хараалгүйгөөр үреэжэ байгты+. 15Баяр жаргалтай байһан зонтой баярлажа, уйлажа гашуудажа байһан зонтой гашуудажа байгты+. 16Хоорондоо нэгэ һанал бодолтой байгты. Омогорхон бахархангүй, юрын хүнүүдтэй нүхэсэжэ байгты. Өөһэд тухайгаа сэсэн ухаантайбди гэжэ бү бодогты+.

17Таанадта муу юумэ хэһэн хүндэ харюудань муу юумэ бү хэгты. Харин хүн бүхэнэй һайн гэжэ бододог юумэ бүтээхэеэ оролдогты+. 18Хүн бүхэнтэй эбтэй эетэй байхын тула бүхы шадалаараа шармайжа байгты+. 19Аха дүүнэр, үһөөгөө абаха гэжэ бү забдагты, харин Бурханай уур сухалда тэрэнээ даалгагты. «Би үһөөгөө абахаб, би харюулхаб гэжэ Дээдын Эзэн хэлэнэ», – гээд Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй байдаг ха юм+. 20«Хэрбээ дайсаншни үлэсэжэ байбал, тэрээндээ эдеэ хоол үгэ; хэрбээ ангажа байбал, тэрээнээ ундалуула. Тиигэбэлшни тэрэ эшэһэндээ газар доро орон алдахал», – гэжэ Нангин Бэшэг соо баһа хэлэгдэнэ+. 21Харатай муу юумэн шамайе бү илаг, харин орондонь ши харатай муу юумые һайн һайхан юумээр илажа бай.

13

Засаг захиргаанай урда дүүргэхэ уялганууд тухай

13^1Хүн бүхэн засаг баригшадай үгэ дуулажа байха ёһотой, ушарынь юуб гэбэл, ганса Бурханай зүбшөөлөөр лэ хүндэ засаг бариха эрхэ үгтэдэг юм, тиин мүнөөнэй засаг баригшадые Бурхан лэ табиһан болоно+. 2Засаг захиргаанай урдаһаа эсэргүүсэһэн хүн Бурханай тогтоолдо эсэргүүсэнэ, тиимэһээ тэрэ хэһээлтэдэ орохо. 3Засаг захиргаан һайн юумэ бүтээжэ байһан зондо бэшэ, харин харата муухай юумэ үйлэдэжэ байһан зондо аймшагтай байдаг. Засаг захиргаанһаа айхын хэрэггүй: һайн юумэл бүтээжэ байгаарай, тиигэбэл засаг захиргаанай магтаалда хүртэхэш. 4Тэдэнэршни шинии һайн һайханай түлөө ажаллажа байһан Бурханай зарасанар ха юм. Хэрбээ харата муухай юумэ үйлэдэжэ байбал, тэдээнһээ айжа бай, тэдэшни хэһээхээр бодото хүсэ шадалтай юм. Тэдэ засаг баригшадшни харата муухай юумэ үйлэдэжэ байһан зониие хэһээдэг Бурханай зарасанар юм+. 5Тиимэһээл ши гансал хэһээлтэһээ айгаад бэшэ, харин зүб юумэ хэнэб гэжэ һэшхэлээрээ ойлгон засаг баригшадай мэдэлдэ байха ёһотойш.

6Засаг баригшад Бурханай ажал хэхэ уялгатай, тиимэһээл таанад тэдэндэ татабари түлэнэт. 7Үгэхэ ёһотой юумэеэ бүхы хүнүүдтэ үгэжэ байгты: татабари үгэхэ ёһотой болбол, татабаряа үгэгты; алба түлэхэ ёһотой болбол, албаяа түлэгты; һүрдэхэ ёһотой болбол, һүрдэжэ байгты; хүндэлэл үзүүлхэ ёһотой болбол, хүндэлэл үзүүлжэ байгты+.

Хайра дуран тухай

8Хэндэшье үритэй байха ёһогүйт, зүгөөр бэе бэедээ дуратай байһантнай гансал үри шэритнай байха ёһотой. Ондоо хүндэ дуратай байхадаа хүн Хуулиин зүйлнүүдые гүйсэдхэбэ гээшэ+. 9«Эрэдээ гү, али эхэнэртээ бү урба; бү ала; бү хулгайла; хүнэй юумэндэ бү һанаарха» гэһэн захяа заабаринууд болон бусадшье олон заабаринууд «Дүтынгөө хүндэ өөртөөл адли дуратай бай» гэһэн гансал захяа заабари соо тобшологдоно ха юм. 10Хэрбээ таанад бусад зондо дуратай байбал, тэдэ зондоо хэзээшье муу юумэ хэхэгүйт. Хайра дуратай байхань Хуулиин зүйлнүүдые гүйсэдхэхэтэй адли юм+.

11Ямар сагай ерээд байһые таанад мэдэнэ ха юмта: нойрһоо һэрихэ сагтнай болоо, анхан этигэһэн хаһада ороходоо абарагдаха сагтнай бүри ойртоо+. 12Һүни үнгэрөөд, үдэр болохонь ойртобо. Харанхы мунхагта хабаатай юумэнүүдые хэхэеэ болёод, зэр зэбсэг баряад гэрэл туяа соо тулалдахаяа бэлэн байял!+
13Үдэрэй гэрэл туяада ажамидаржа байһан зондо зохихоор өөһэдыгөө абажа ябаял: забхай найр наада хэнгүй, архидангүй, ташаяаралдангүй, зальхайралдангүй, хэрүүл ама гаргангүй, атаархалдангүй байжа үзэел+. 14Харин Дээдын Эзэн Иисус Христосые хуяг дуулгадал адли үмдэел, нүгэлтэ мүн шанар байдалаа анхархаяа, хүсэлэнгүүдыень хангахаяа болиёл+.

14

Ондоо хүнүүдые бү шүүбэрилэ

14^1Этигэл һүзэгөөр һула хүнүүдые хүндэлжэ байгты, һанал бодол тухайнь тэдэнтэй бү арсалдагты+. 2Зарим хүнүүдэй этигэл һүзэгынь ямаршье юумэ эдихые зүбшөөдэг, харин этигэл һүзэгөөр һула хүнүүд гансал ургамал эдидэг+. 3Ямаршье юумэ эдидэг хүн нүгөөдэ эдидэггүй хүнөө доогуур бү хараг; тиин гансал ургамал эдидэг хүн үнөөхи ямаршье юумэ эдидэг хүнөө бү шүүбэрилэг, Бурхан тэрэ хүниие һайшаагаад байна ха юм+. 4Ондоо хүнэй зарасые шүүбэрилжэ байхаар ши хэн гээшэбши? Тэрэ хүнэйшни эзэниинь лэ зарасынгаа зүб гү, али буруу байһыень мэдэхэ юм. Тэрэ зүб байха, юундэб гэбэл, Дээдын Эзэн тэрэниие зүб байлгаха арга хүсэтэй юм+.

5Зарим хүнүүд нэгэ үдэрые бусад үдэрнүүдтэ ороходоо шухала гэжэ тоолоод, тусгайгаар тэмдэглэдэг, тиихэдэнь нүгөө зарим хүнүүд үдэрнүүдые хоорондонь илгадаггүй. Хүн бүхэмнай хэжэ бодожо байһанайнгаа ушар шалтагынь ойлгожо байг+. 6Нэгэ үдэрые бусад үдэрнүүдтэ ороходоо шухала тусхай гэжэ тоолодог хүн Дээдын Эзэнэй алдарта тиигэнэ. Ямаршье юумэ эдидэг хүн Дээдын Эзэнэй алдарта эдинэ, тэрэ эдеэ хоолойнгоо түлөө Бурханда баяр баясхалан хүргэнэ ха юм. Зарим юумэнүүдые эдидэггүй хүн Дээдын Эзэнэй алдарта эдинэгүй, тэрэ хүн Бурханда баяр баясхалан хүргэдэг юм+. 7Бидэ ганса бэеэ бодон ажамидардаггүйбди, али ганса бэеэ бодон үхэдэггүйбди+. 8Ажамидархадаа бидэ Дээдын Эзэниие бодон ажамидарнабди, үхэхэдөө бидэ Дээдын Эзэниие бодон үхэнэбди. Тиимэһээ амидарна гүбди, али үхэнэ гүбди, бидэ Дээдын Эзэнэйл хүмди+. 9Амиды ба үхэһэн хүнүүдэй Дээдын Эзэн байхын тула Христос үхөөд амидырһан байгаа+. 10Тиихэдээ ши юундэ һүзэглэгшэ аха дүүгээ шүүбэрилээ хүмши? Али яахадаа ши һүзэглэгшэ аха дүүгээ доогуур хараа хүмши? Бидэ бултадаал Бурханай зарга шүүбэридэ орохо ха юмбибди+.

11«Яһатан бүхэн урдамни мүргэхэ,
ямаршье хэлэтэй хүн намайе Бурхан гэжэ айладхаха,
ами наһаараа тангаригланаб гэжэ

Дээдын Эзэн хэлэнэ», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлээтэй байдаг+.

12Хүн бүхэмнай өөрынгөө үйлэ ябадалай түлөө Бурханай урда тоосохо юм+.

Бусад зониие бү доройтуула

13Зай, бэе бэеэ шүүбэрилхэ шүүмжэлхэеэ болиёл даа. Харин бусад зониие бүдэрүүлхэ гү, али нүгэл шэбэлдэ унагааха юумэ хэхэгүй гэжэ оролдожо байял+. 14Ямаршье эдеэ хоол эдижэ болохо гэжэ Дээдын Эзэн Иисус намда бата этигэл үгөө. Хэрбээ таанад зарим эдихэ юумээ бузартай гэжэ тоолоо һаа, тэрэ эдеэнтнай танда бузартай байха+. 15Хэрбээ эдижэ байһан юумээрээ ши ондоо хүниие гомдохооболшни, ши хайра дураар хүтэлүүлэгдэнэгүйш. Эдижэ байһан хоолоороо ши тэрэ хүниие доройтуулан бү хосороо. Тэрэ хүнэйшни түлөө Христос өөрынгөө амиие үгөө ха юм+. 16Шинии һайн гэжэ бодожо байһан юумэнүүдые хүнүүд бү шүүбэрилэг. 17Ушарынь юуб гэбэл, Бурханай хаан орон эдихэ, ууха тухай бэшэ, харин Нангин Һүлдэһөө эхи абадаг үнэн сэдьхэл, энхэ тайбан, баяр жаргал тухай юм+. 18Таанад тиимэ маягаар Христосто алба хэжэ байбал, Бурханда таатай ба хүн зондо хүндэтэй байхат.

19Тиимэһээл бидэ энхэ тайбаниие найруулдаг, бэе бэеынгээ этигэл һүзэг бэхижүүлдэг юумэнүүдтэ зорижо байха ёһотойбди+. 20Эдеэ хоолһоо боложо Бурханай хэһэн юумэ бү һандарга. Ямаршье эдеэ хоол эдижэ болохо юм, гэхэтэй сасуу ондоо хүниие нүгэл шэбэлдэ унагааха шалтаг болохо юумэ эдихэнь буруу юм+. 21Бусад һүзэглэгшэдые доройтон унагааха шалтаг болохо ямаршье юумэ хэнгүй, мяха эдингүй, архи уунгүй байхань зүб юм. 22Эдэ мэтэ этигэжэ бодожо байһан юумэнүүдээ зосоогоо баряад, Бурхандаал мэдүүлээд бай. Эдиһэн ууһан юумээрээ һэшхэлдээ гэмнүүлээгүй хүн жаргалтай байна! 23Харин эдижэ байһан юумэн тухайгаа һэжэглэһэн хүниие Бурхан тэрэ юумээ эдижэ байхадань гэмнэдэг, юундэб гэбэл, тэрэ хүн этигэл һүзэгэйнгөө ёһоор болоногүй ха юм. Тиин этигэл һүзэгэй ёһоор хэгдэдэггүй юумэнүүд булта нүгэлтэй юм.

15

Ганса бэе тухайгаа бү бодогты, бусадта аша туһатай байгты

15^1Бата этигэл һүзэгтэй бидэнэр ганса бэеэ бодохо ёһогүйбди, харин этигэл һүзэгөөр бирагүйхэн зониие дэмжэхэ ёһотойбди+. 2Бусад һүзэглэгшэдэй эрхим һайн байхын түлөө, этигэл һүзэгынь бата бэхи болгохын тула бидэ булта тэдэндэ аша туһатай юумэ хэхэ ёһотойбди+. 3Юундэб гэбэл, Христосшье ганса бэеэ бодожо байгаагүй юм. Харин: «Шамайе доромжолһон баһалтанууд нам дээрэ буугаа», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшэгдэһэнэй ёһоор болоо юм+. 4Нангин Бэшэг соо хэлээтэй бүхы юумэнүүд маанадта найдал үгэхэ зуураа һургаха, тэсэбэритэй болгохо, урмашуулха зорилготойгоор бэшээтэй байгаа+. 5Маанадые тэсэбэритэй байлгадаг, урмашуулдаг Бурхан Христос Иисусай жэшээгээр таанадые нэгэ һанал бодолтой байлгаһай+. 6Тиигэбэл таанад бултадаа нэгэ дуугаар Бурханда, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэдэ алдар соло дуудахат.

Һайн Мэдээсэл еврейнүүдтэ болон бусад арадуудта үгөөтэй юм

7Христосой таанадые хүндэлдэг байһандал адляар таанадшье бэе бэеэ хүндэлжэ, Бурханда магтаал соло дуудажа байгты. 8Бурханай үбгэ эсэгэнэртэ үгэһэн найдуулгын бүтэһые харуулан, Христос еврейнүүдэй зарасань болон ерээ гэжэ би хэлэнэб. 9Баһа бусад арадуудай үршөөл хайрынь түлөө Бурханда магтаал соло дуудажа байхын тула Христос ерээ юм.

«Бусад арадуудай дунда
би шам тухай айладхажа байхаб,
шинии нэрэ алдарта
би магтаалнуудые дуулажа байхаб», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг+.

10«Бусад яһатад, Бурханай арадтай хамта баярлагты», – гэжэ баһа бэшээтэй байдаг.

11«Бусад яһатад, бултадаа

Дээдын Эзэндэ магтаал соло дуудагты,
бүхы арад, тэрээниие алдаршуулагты!» – гэжэ баһа бэшээтэй байдаг.

12«Иессэй үри һадаһан бии болохо,
тэрэ бусад арадые захирхаяа ерэхэ,
харин тэдэнэрынь тэрээндэ найдажа байха», – гэжэ баһа Исайя хэлэнэ.

13Найдал үршөөдэг Бурхан этигэл һүзэгэйтнай ашаар таанадые бүтэн баяр жаргалаар ба амгалан байдалаар дүүргэг лэ, тиигэжэ Нангин Һүлдын хүсөөр этигэл найдалтнай нэмэгдэжэ байг лэ.

Павелай сэхыень бэшэһэнэй шалтагаан

14Аха дүүнэрни, таанад эрхим һайнта, элдэб янзын эрдэм мэдэрэлтэйт, бэе бэеэ һургаха аргатайт гэжэ би хатуу этигэлтэй байнаб. 15Энэ бэшэг соогоо зарим юумэнүүдые һануулхадаа би сэхыень хэлээб. Бурханай үршөөл хайраар би 16бусад арадуудай аша туһада Христос Иисусай зараса болооб. Бусад арадые Нангин Һүлдын ашаар Бурханда таатай арюун нангин үргэл болгохын тула би Бурханай Һайн Мэдээсэлые номнон, санаартанай ажал ябуулнаб+. 17Иисус Христосой ашаар Бурханда алба хэжэ байһанаараа би бахархаха аргатайб. 18-19Бусад арадуудые Бурханай мэдэлдэ оруулхын тула Христос гайхамшагта тэмдэгүүдээр ба үйлэ хэрэгүүдээр, Бурханай Һүлдын хүсэ шадалаар намаар юу хэлүүлээ, хүүлээ һэм, тэрээн лэ тухай би хөөрэхэеэ зүрхэлхэб. Аяншалжа ябахадаа би Иерусалимһаа Иллирик хүрэтэр хаа хаанагүй Христос тухай Һайн Мэдээсэл номножо байгааб+. 20Тиихэдээ би ондоо хүнэй татаһан һуури дээрэ барихагүйн тула Христос тухай хүнүүдэй огто дуулаагүй газар дайдаар номнохо гэжэ оролдожо байгааб+. 21Нангин Бэшэгэй хэлэһэн ёһоор:

«Тэрээн тухай мэдээсэлгүй байһан хүнүүд хараха,

Тэрээн тухай юумэ дуулаагүй хүнүүд ойлгохо».

Павелай Рим хото ошохо түлэблэлгэ

22Таанадта оло дахин ошохо гэхэдэмни, энэ ажални намайе табидаггүй байгаа+. 23Харин мүнөө эдэ нютагуудта ажалаа дүүргэһэн, олон жэлэй туршада таанадтай ошожо уулзаха һанаатай байһан юм хадаа+
24Испани ошохо замдаа таанадые дайрахаб. Тиигээд нэгэ хэды саг соо таанадтайгаа уулзажа баярлахаб, һүүлдэнь замаа үргэлжэлүүлхэдэмни туһалхат гэжэ найданаб. 25-26Харин мүнөө би Македониин ба Ахайяын һүзэглэгшэдэй һайн дураараа суглуулһан алта мүнгэ дуталдажа байһан Бурханай хүнүүдтэ хубаажа үгэхөөр Иерусалим хото ошоноб++. 27Тэдэ һүзэглэгшэд туһалха гэһэн шиидхэбэри өөһэдөө гаргаа. Гэхэтэй зэргэ үнэн бодолоороо тэдэнэр туһалха ёһотойшье юм. Хэрбээ еврейнүүд оюун сэдьхэлэй буян хэшэгээрээ бусад арадуудтай хубаалдаһан байбал, бусад арадуудшье алта мүнгэнэй буян хэшэгээрээ еврейнүүдтэ туһалха ёһотой юм+. 28Тэдэндэ суглуулагдаһан алта мүнгэ хүргэхэ ажалаа бүтээгээд, би таанадаа дайран Испани руу ябахаб. 29Таанадта ерэхэдээ би Христосой буян хэшэгээр таанадтай элбэг дэлбэгээр хубаалсахаб гэжэ мэдэнэб.

30Аха дүүнэр, намтай хамта минии түлөө Бурханда ханалгатайгаар зальбаржа байгыт даа гэжэ гуйнаб. Бидэ манай Дээдын Эзэн Иисус Христосто нэгэ адли этигэл һүзэгтэй, Һүлдын үршөөдэг нэгэ адли хайра дуратай ха юмбибди. 31Иудейн һүзэггүй зонһоо Бурхан намайе аршалһай, Иерусалимда хэхэ ажални тэндэхи Бурханай зондо һайшаагдаһай гэжэ зальбарыт даа+. 32Тиигэбэл би, Бурханай хүсөө һаа, таанадта баяр жаргалтай ерэхэб, таанадтайгаа уулзаад һанаагаа амархаб+. 33Амгалан байдал үршөөдэг Бурхан та бүхэнтэй оршожо байхань болтогой!+

16

Хүнүүдые амаршална

16^1Кенхрейын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хүдэлдэг Фойбэ эгэшэтэй таанадые танилсуулхамни+. 2Тэрэниие Бурханай хүнүүдтэ зохихо ёһоор Дээдын Эзэнэй нэрээр угтажа абаарайгты, хэрэгүүдтэнь өөһэдынгөө зүгһөө шадалаараа хамһалсажа байгаарайгты. Тэрэ эхэнэр намдашье, бусадшье олон зондо ехэ туһа хүргөө юм+. 3Акила Прискилла хоёрто намһаа мэндэ дамжуулаарайгты. Тэдэнэр намтай хамта Христос Иисуста гансашье алба хэжэ байгаа бэшэ,+
4харин минии түлөө ами наһанай аюул оһолдошье орожо байгаа. Гансашье би бэшэ, харин еврей-бэшэ һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүд бултадаа тэдээндэ баяр баясхалан хүргэжэ байна. 5Тэдэнэй гэртэ суглардаг һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ амар мэндэ хүргөөрэйгты.

Аси можын Христосто һүзэглэгшэдэй түрүүшын хүниинь байһан инаг хайрата Эпанэт нүхэртэмни мэндэ дамжуулаарайгты+. 6Таанадай аша туһада аргагүй ехээр хүдэлжэ байһан Марияда амар мэндэ хүргөөрэйгты. 7Намтай хамта түрмэдэ һууһан манай яһанай Андроник Юния хоёрто мэндэ дамжуулаарайгты. Тэдэ хоёр элшэнэрэй дунда мэдээжэ, намһаа урда Христосто һүзэглэһэн түүхэтэй юм.

8Дээдын Эзэнээр намда ехэл хайра дуратай байдаг Амплиатда мэндэ дамжуулаарайгты. 9Маанадаар хамта Христосто алба хэдэг Урбанда, минии инаг хайратай Стахида амар мэндэ хүргөөрэйгты. 10Туршалгануудые дабахадаа Христосто үнэн сэхэ байһанаа баталһан Апеллестэ мэндэ дамжуулаарайгты. Аристобулай гэр бүлэдэ амар мэндэ хэлээрэйгты. 11Минии яһанай Иродиондо, Христосто һүзэглэдэг Наркисай гэр бүлынхидтэ амар мэндэ хүргөөрэйгты.

12Дээдын Эзэндэ алба хэжэ байһан Трюфана Трюфоса хоёрто, Дээдын Эзэнэй аша туһада аргагүй ехэ ажал бүтээһэн инаг хайрата Персидэдэ мэндэ дамжуулаарайгты. 13Дээдын Эзэнэй шэлэжэ абаһан Руфта, намда хүбүүндээл адли хандадаг тэрэнэй эжыдэ мэндыемни дамжуулаарайгты+. 14Асинкрит, Флегонт, Ерми, Патроб, Ерма болон тэдэнтэй байһан бусад һүзэглэгшэ аха дүүнэртэ мэндыемни дамжуулаарайт. 15Филолог Юлия хоёрто, Нерейдэ, тэрэнэй дүү басаганда, Олимпда, тэдэнтэй хамта байһан Бурханай бүхы хүнүүдтэ мэндыемни дамжуулаарайгты.

16Бэе бэеэ таалажа амаршалаарайгты. Христосой һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмүүд таанадта мэндэеэ дамжуулжа байна+.

Түгэсхэлэй захибари

17Аха дүүнэр, таанадай һуража абаһан бүхы юумые буруушаан, бэрхэшээл зоболон тулгаруулдаг, һүзэглэгшэдэй бүлгэмые хоорондонь хубаадаг хүнүүдһээ болгоомжолжо байгты гэжэ гуйнаб. Таанад тиимэ зонһоо зайсажа байгты+. 18Тэдэ зон тиимэ юумэ хэхэдээ, манай Дээдын Эзэн Христосто бэшэ, харин өөрынгөө гэдэһэ ходоодо алба хэнэ гээшэ. Тэдэнэр уран гоё үгэ хүүрээрээ гэнэн гэдэргэ зонииел зангадаа оруулдаг юм+. 19Дээдын Эзэнэй мэдэлдэ бүрин байдагыетнай хүн бүхэн мэдэхэ, тиимэһээ би таанадай түлөө баярлажа байдаг хүнби. Һайн һайхан юумые ойлгожо байгаад, нүгэлтэ муухай юумэнһээ зайсажа байһайт гэжэ хүсэнэб+. 20Маанадта амгалан байдал үршөөдэг Бурхан удангүй сатанае танай ула доро оруулан һүнөөхэ.

Манай Дээдын Эзэн Иисусай үршөөл хайра таанадтай оршожо байхань болтогой!+

21Намтай хамта хүдэлдэг Тимофей, баһа манай яһатанай хамаатан Луций, Иасон, Сосипатр гэгшэд таанадта мэндые дамжуулна+.

22Энэ бэшэгые саарһан дээрэ буулгаһан һүзэглэгшэ Тертий би баһа таанадта амар мэндые дамжуулнаб.

23Гэртээ намайе айлшалуулжа байһан, һүзэглэгшэдэй бүлгэмые суглуулжа байһан Гай таанадта мэндые дамжуулна. Хотын мүнгэнэй һан эрхилэгшэ Эраст, Кварт дүүмнай таанадта баһа мэндые дамжуулна+. 24Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байһай!

Түгэсхэлэй зальбаралга

25Бурханда магтаал соло дуудая! Тэрэ болбол Иисус Христос тухай минии номноһон Һайн Мэдээсэлэй ёһоор танай этигэл һүзэгые бэхижүүлхэ аргатай юм. Урдань тэрэ Һайн Мэдээсэл үни удаан саг соо далда нюуса байгаа+. 26Харин мүнөө тэрэ үнэн зүбые лүндэншэдэй бэшэгүүд нээгээ; бүхы хүнүүдэй һүзэглэжэ, үгыень дуулажа байхын тула мүнхэ Бурхан захиралтаараа бүхы арадуудта тэрэниие мэдүүлээ+. 27Ори ганса, сэсэн мэргэн Бурхан Иисус Христосой ашаар хэтын хэтэдэ алдар солотой байһай! Болтогой!+

* Эндэ Абраһам ба Агари гэдэг барлаг эхэнэр хоёрһоо түрэһэн Измаил хүбүүнэй үри һадаһад тухай хэлэгдэнэ.

+ 1:2 Лука 1:69-70, Тидтэ 1:1-2
+ 1:3 Мат 1:1
+ 1:5 Элшэнэрэй 9:15
+ 1:7 1 Коринф 1:2

+ 1:8 Римэйхиндэ 16:19, Филиппынхидтэ 1:3, Тимофейдэ 2-дохи 1:3, Филимондо 1:4

+ 1:9 Римэйхиндэ 9:1, 2 Коринф 1:23, Филиппынхидтэ 1:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:5

+ 1:10 Римэйхиндэ 15:32

+ 1:13 Римэйхиндэ 15:22-23, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:18, Филиппынхидтэ 4:17

+ 1:14 1 Коринф 9:16

+ 1:16 Марк 8:38, Филиппынхидтэ 1:20, Римэйхиндэ 2:9-10, 1 Коринф 1:18

+ 1:17 Римэйхиндэ 3:21, Галадуудта 3:11, Евр 10:38

+ 1:18 Эфесэйхиндэ 5:6, Колоссынхидтэ 3:6
+ 1:19 Элшэнэрэй 14:17, Элшэнэрэй 17:24-27
+ 1:21 Эфесэйхиндэ 4:17-18
+ 1:22 1 Коринф 1:20, 1 Коринф 3:19
+ 1:26 Колоссынхидтэ 3:5
+ 1:31 Тимофейдэ 2-дохи 3:2-4
+ 1:32 Римэйхиндэ 6:21
+ 2:1 Мат 7:2, Лука 6:37, Иоанн 8:7

+ 2:4 Пётрой 2-дохи хандалга 3:9, Пётрой 2-дохи хандалга 3:15, Гэршэлгэ 2:21

+ 2:5 Яковай хандалга 5:3

+ 2:9 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:17, Римэйхиндэ 1:16,

+ 2:10 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:7

+ 2:11 Мат 22:16, Лука 20:21, Элшэнэрэй 10:34

+ 2:12 1 Коринф 9:21
+ 2:13 Лука 11:28, Яковай хандалга 1:22-23
+ 2:17 Римэйхиндэ 3:27, Римэйхиндэ 9:4-5
+ 2:19 Иоанн 9:40
+ 2:21 Мат 23:3
+ 2:25 Галадуудта 5:3
+ 2:26 Эфесэйхиндэ 2:11
+ 2:27 2 Коринф 3:6, Мат 12:41
+ 2:28 Римэйхиндэ 9:6-8, 1 Коринф 7:19

+ 2:29 Эфесэйхиндэ 2:11, Филиппынхидтэ 3:3, Колоссынхидтэ 2:11, 2 Коринф 10:18

+ 3:1 Иоанн 4:22
+ 3:3 Римэйхиндэ 9:6, Тимофейдэ 2-дохи 2:13
+ 3:7 Римэйхиндэ 9:19

+ 3:8 Римэйхиндэ 6:1, Римэйхиндэ 6:15, 2 Коринф 6:8

+ 3:9 Римэйхиндэ 5:12, Галадуудта 3:22, Римэйхиндэ 1:18-32, Римэйхиндэ 2

+ 3:20 Элшэнэрэй 13:39, Галадуудта 2:16, Галадуудта 3:11, Римэйхиндэ 7:7

+ 3:21 Римэйхиндэ 1:17, Галадуудта 2:16, Лука 24:27, Элшэнэрэй 10:43

+ 3:23 Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:8-10

+ 3:24 Тидтэ 3:7

+ 3:25 Иоанн 1:29, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:2, Элшэнэрэй 17:30, Римэйхиндэ 2:4

+ 3:27 Римэйхиндэ 2:17, 1 Коринф 1:29, Эфесэйхиндэ 2:9

+ 3:28 Элшэнэрэй 13:39
+ 3:29 Римэйхиндэ 9:24, Римэйхиндэ 10:12
+ 3:30 Галадуудта 3:20, Галадуудта 3:8
+ 3:31 Мат 5:17
+ 4:3 Яковай хандалга 2:23, Галадуудта 3:6
+ 4:5 Римэйхиндэ 3:22
+ 4:8 2 Коринф 5:19
+ 4:9 Римэйхиндэ 3:30
+ 4:13 Галадуудта 3:16, Евр 7:6
+ 4:14 Галадуудта 3:17-18

+ 4:15 1 Коринф 15:56, Галадуудта 3:10, Римэйхиндэ 7:7

+ 4:16 Галадуудта 3:22
+ 4:17 Иоанн 5:21
+ 4:19 Евр 11:12,
+ 4:24 1 Коринф 9:9-10, Римэйхиндэ 10:9

+ 4:25 Мат 20:28, Галадуудта 1:4, 2 Коринф 5:21

+ 5:1 Галадуудта 3:28

+ 5:2 Римэйхиндэ 8:17, Эфесэйхиндэ 3:16, Филиппынхидтэ 3:21

+ 5:3 Мат 5:11-12, 2 Коринф 12:10, Яковай хандалга 1:3-4

+ 5:5 Элшэнэрэй 2:17, Тидтэ 3:6

+ 5:8 Иоанн 3:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:10

+ 5:9 Римэйхиндэ 3:25, Мат 3:7, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:10

+ 5:10 2 Коринф 5:18-20, Эфесэйхиндэ 2:16, Колоссынхидтэ 1:20-21

+ 5:12 Яковай хандалга 1:15, Римэйхиндэ 6:23, Римэйхиндэ 3:9, Эфесэйхиндэ 2:3

+ 5:13 Римэйхиндэ 3:20
+ 5:14 1 Коринф 15:45
+ 5:15 1 Коринф 15:21, 2 Коринф 5:14
+ 5:17 Гэршэлгэ 22:5
+ 5:18 Иоанн 12:32
+ 5:19 Евр 5:8
+ 5:20 Галадуудта 3:19
+ 5:21 Иоанн 1:17

+ 6:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:24, Галадуудта 2:19, Галадуудта 5:24, Колоссынхидтэ 2:20, Колоссынхидтэ 3:3

+ 6:4 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:21, Галадуудта 3:27, 2 Коринф 5:17, Эфесэйхиндэ 4:24, Колоссынхидтэ 2:12, Колоссынхидтэ 3:10

+ 6:5 2 Коринф 4:10, Филиппынхидтэ 3:10

+ 6:6 Галадуудта 2:19-20, Галадуудта 5:24, Галадуудта 6:14

+ 6:7 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:1
+ 6:8 Тимофейдэ 2-дохи 2:11, Гэршэлгэ 20:4
+ 6:9 Римэйхиндэ 14:9, Гэршэлгэ 1:18
+ 6:10 Евр 7:27
+ 6:13 Колоссынхидтэ 3:5, Римэйхиндэ 12:1
+ 6:16 Иоанн 8:34

+ 6:18 Иоанн 8:32, Иоанн 8:34, Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, 1 Коринф 7:22, 2 Коринф 3:17, Галадуудта 5:1

+ 6:22 1 Коринф 7:22
+ 6:23 Яковай хандалга 1:15, Римэйхиндэ 5:12
+ 7:2 1 Коринф 7:39
+ 7:3 Мат 5:32

+ 7:4 Галадуудта 5:22, Эфесэйхиндэ 5:19, Галадуудта 2:19, Галадуудта 5:18, Эфесэйхиндэ 2:15, Колоссынхидтэ 2:14

+ 7:6 Римэйхиндэ 6:4
+ 7:7 Римэйхиндэ 3:20, Римэйхиндэ 4:15,
+ 7:8 1 Коринф 15:56
+ 7:15 Галадуудта 5:17
+ 7:16 Тимофейдэ 1-дэхи 1:8
+ 7:19 Галадуудта 5:17

+ 7:23 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:11, Галадуудта 5:17

+ 8:2 1 Коринф 15:45

+ 8:3 Евр 7:18, Филиппынхидтэ 2:7, 2 Коринф 5:21

+ 8:4 Галадуудта 5:16, Галадуудта 5:25
+ 8:5 Галадуудта 5:19-25
+ 8:7 Яковай хандалга 4:4, 1 Коринф 2:14

+ 8:9 1 Коринф 3:16, 1 Коринф 6:19, 2 Коринф 6:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:24, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:11, Иудын хандалга 1:19

+ 8:11 Иоанн 5:21, Элшэнэрэй 2:24

+ 8:13 Колоссынхидтэ 3:5,

+ 8:14 Мат 5:9, Иоанн 1:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:1

+ 8:15 Тимофейдэ 2-дохи 1:7, 1 Коринф 2:12

+ 8:16 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Галадуудта 3:26, Эфесэйхиндэ 1:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:24, 2 Коринф 1:22, Эфесэйхиндэ 1:13

+ 8:17 Галадуудта 3:29, Галадуудта 4:7, Эфесэйхиндэ 3:6, Тидтэ 3:7, 2 Коринф 1:5, Филиппынхидтэ 3:10, Колоссынхидтэ 1:24, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:1, Римэйхиндэ 5:2, Эфесэйхиндэ 3:16, Филиппынхидтэ 3:21

+ 8:18 2 Коринф 4:17
+ 8:23 2 Коринф 5:2, Галадуудта 5:5
+ 8:24 2 Коринф 4:18, Евр 11:1

+ 8:29 Мат 28:10, Иоанн 20:17, Колоссынхидтэ 1:15, Евр 2:11, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, 2 Коринф 3:18, Филиппынхидтэ 3:21

+ 8:30 Иоанн 17:22

+ 8:32 Иоанн 3:16

+ 8:33 Марк 13:20, Лука 18:7, Колоссынхидтэ 3:12, Тидтэ 1:1,

+ 8:34 Марк 16:19, Элшэнэрэй 7:55-56, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:1, Римэйхиндэ 8:34, Евр 7:25

+ 8:36 1 Коринф 4:9

+ 8:37 Иоанн 16:33, 1 Коринф 15:57

+ 8:38 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:22, 1 Коринф 15:24, Эфесэйхиндэ 1:21

+ 9:1 2 Коринф 11:10, Тимофейдэ 1-дэхи 2:7, Римэйхиндэ 1:9, Филиппынхидтэ 1:8

+ 9:3 1 Коринф 16:22, Галадуудта 1:8

+ 9:6 Римэйхиндэ 3:3, Иоанн 1:47, Римэйхиндэ 2:28

+ 9:7 Евр 11:17
+ 9:8 Галадуудта 4:23, Галадуудта 4:28
+ 9:19 Римэйхиндэ 3:7
+ 9:21 Тимофейдэ 2-дохи 2:20
+ 9:24 Римэйхиндэ 3:29
+ 9:25 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:10
+ 9:30 Галадуудта 2:16, Галадуудта 3:24

+ 9:31 Галадуудта 5:4, Римэйхиндэ 11:7, Филиппынхидтэ 3:9

+ 9:33 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:6-8, Римэйхиндэ 10:11

+ 10:2 Элшэнэрэй 21:20
+ 10:3 Римэйхиндэ 1:17, Римэйхиндэ 3:21
+ 10:4 Мат 5:17, Галадуудта 3:24
+ 10:5 Галадуудта 3:12, Филиппынхидтэ 3:9
+ 10:7 Гэршэлгэ 9:1

+ 10:9 Мат 10:32, Лука 12:8, Марк 16:16, Элшэнэрэй 16:31

+ 10:11 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:6, Римэйхиндэ 9:33

+ 10:12 Элшэнэрэй 10:34-36, Римэйхиндэ 3:29
+ 10:13 Элшэнэрэй 2:21
+ 10:14 Элшэнэрэй 8:31
+ 10:16 Иоанн 12:38
+ 10:17 Галадуудта 3:2
+ 11:1 2 Коринф 11:22, Филиппынхидтэ 3:5
+ 11:5 Римэйхиндэ 9:27
+ 11:7 Римэйхиндэ 9:31
+ 11:13 Элшэнэрэй 9:15, Римэйхиндэ 15:16

+ 11:15 Лука 15:24, Эфесэйхиндэ 2:1, Эфесэйхиндэ 2:5, Колоссынхидтэ 2:13, Гэршэлгэ 3:1

+ 11:17 Иоанн 15:5

+ 11:21 1 Коринф 10:12

+ 11:30 Эфесэйхиндэ 2:2, Колоссынхидтэ 1:21, Тидтэ 3:3

+ 11:33 Колоссынхидтэ 2:3,

+ 11:34 1 Коринф 2:16

+ 11:36 1 Коринф 8:6, Колоссынхидтэ 1:16, Евр 2:10, Пётрой 2-дохи хандалга 3:18, Эфесэйхиндэ 3:21

+ 12:1 Римэйхиндэ 6:13

+ 12:2 Эфесэйхиндэ 5:17, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:3, 2 Коринф 4:16, Эфесэйхиндэ 4:23

+ 12:3 Эфесэйхиндэ 3:2,

+ 12:4 1 Коринф 12:12-14, Эфесэйхиндэ 4:16

+ 12:5 1 Коринф 10:17, 1 Коринф 12:27, Эфесэйхиндэ 4:25

+ 12:6 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:10, 1 Коринф 12:4

+ 12:7 1 Коринф 12:5

+ 12:8 Тимофейдэ 1-дэхи 5:17, 2 Коринф 9:7

+ 12:9 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:22, Тимофейдэ 1-дэхи 1:5,

+ 12:10 Иоанн 13:34, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:22, Пётрой 2-дохи хандалга 1:7, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:9, Евр 13:1, Филиппынхидтэ 2:3

+ 12:12 Лука 18:1, Лука 21:36, Эфесэйхиндэ 6:18, Колоссынхидтэ 4:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:17

+ 12:13 Римэйхиндэ 15:25, 1 Коринф 16:1, Тимофейдэ 1-дэхи 6:18

+ 12:14 Мат 5:44, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9

+ 12:15 1 Коринф 12:26

+ 12:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:8, Филиппынхидтэ 2:2

+ 12:17 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:15

+ 12:18 Марк 9:50, 2 Коринф 13:11, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:13

+ 12:19 Евр 10:30
+ 12:20 Мат 5:44,
+ 13:1 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:13, Тидтэ 3:1
+ 13:4 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:14,

+ 13:7 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:17, Мат 17:27, Мат 22:21, Марк 12:17

+ 13:8 Иоанн 13:34
+ 13:10 Иоанн 14:15
+ 13:11 Эфесэйхиндэ 5:14

+ 13:12 Иоанн 1:9, Иоанн 8:12, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:8, Эфесэйхиндэ 5:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:5, Эфесэйхиндэ 5:11, Эфесэйхиндэ 6:11, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:8

+ 13:13 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:12

+ 13:14 Галадуудта 3:27, Яковай хандалга 4:1, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:11, Римэйхиндэ 7:23, Галадуудта 5:16, Галадуудта 5:24

+ 14:1 Римэйхиндэ 15:1, 1 Коринф 8:9-11, 1 Коринф 9:22

+ 14:2 Тимофейдэ 1-дэхи 4:3
+ 14:3 Колоссынхидтэ 2:16
+ 14:4 Мат 7:1, Яковай хандалга 4:11
+ 14:5 Галадуудта 4:10, Колоссынхидтэ 2:16
+ 14:6 Мат 15:36, 1 Коринф 10:30-31

+ 14:7 Римэйхиндэ 6:2, Римэйхиндэ 6:7, Галадуудта 5:24, Колоссынхидтэ 3:3

+ 14:8 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:2, Галадуудта 2:20, 2 Коринф 5:15, Филиппынхидтэ 1:20

+ 14:9 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:10
+ 14:10 Мат 7:1, Лука 6:37, 2 Коринф 5:10
+ 14:11 Филиппынхидтэ 2:10-11
+ 14:12 Мат 12:36, Мат 25:19, Галадуудта 6:5
+ 14:13 Мат 7:1

+ 14:14 Марк 7:15-16, Элшэнэрэй 10:15, 1 Коринф 8:8

+ 14:15 1 Коринф 8:11

+ 14:17 Колоссынхидтэ 2:16, Евр 9:10, Галадуудта 5:22

+ 14:19 Тимофейдэ 2-дохи 2:22
+ 14:20 Тидтэ 1:15, 1 Коринф 8:9-13
+ 15:1 Римэйхиндэ 14:1, Галадуудта 6:2
+ 15:2 Филиппынхидтэ 2:4-5
+ 15:3 Филиппынхидтэ 2:5, Филиппынхидтэ 2:8,
+ 15:4 Римэйхиндэ 4:23-24
+ 15:5 Римэйхиндэ 12:16
+ 15:9 Римэйхиндэ 3:29,
+ 15:16 Элшэнэрэй 9:15, Римэйхиндэ 11:13
+ 15:19 Элшэнэрэй 15:12, 2 Коринф 12:12
+ 15:20 1 Коринф 3:10-11

+ 15:22 Римэйхиндэ 1:13, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:18

+ 15:23 Элшэнэрэй 19:21

+ 15:25 Элшэнэрэй 24:17, 1 Коринф 16:3, 2 Коринф 9:1

+ 15:26 Элшэнэрэй 19:21, 2 Коринф 8:4

+ 15:27 1 Коринф 9:11

+ 15:31 2 Коринф 1:10-11, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:2

+ 15:32 Римэйхиндэ 1:10

+ 15:33 2 Коринф 13:11, Филиппынхидтэ 4:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:23, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:16, Евр 13:20

+ 16:1 Элшэнэрэй 18:18

+ 16:2 Филиппынхидтэ 2:29

+ 16:3 Элшэнэрэй 18:2, 1 Коринф 16:19, Тимофейдэ 2-дохи 4:19

+ 16:5 Колоссынхидтэ 4:15

+ 16:13 Марк 15:21

+ 16:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:14, 1 Коринф 16:20, 2 Коринф 13:12, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:26

+ 16:17 Тимофейдэ 1-дэхи 6:3, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:10

+ 16:18 Пётрой 2-дохи хандалга 2:3, Колоссынхидтэ 2:4

+ 16:19 Римэйхиндэ 1:8
+ 16:20 Римэйхиндэ 15:33,
+ 16:21 Элшэнэрэй 16:1
+ 16:23 1 Коринф 1:14
+ 16:25 Эфесэйхиндэ 1:9, Колоссынхидтэ 1:26
+ 16:26 Колоссынхидтэ 4:3-4
+ 16:27 Иудын хандалга 1:24-25

Коринфынхидтэ 1-дэхи

Коринфынхидтэ 1-дэхи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

Павел элшэнэй Коринф хотынхидто бэшэһэн түрүүшын хандалга

Павелай амаршалга

11-2Коринф хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, Иисус Христостой нэгэдэн Бурханда зорюулагдаһан зон, Бурханай хүнүүд болохоор дуудуулагдаһан зон, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосто, тэдэнэй болон манай Дээдын Эзэндэ газар бүхэндэ зальбарагша бүгэдэ зон, Бурханай эрхэ мэдэлээр Христос Иисусай элшэн болохоор дуудуулагдаһан Павел, тиихэдэ һүзэглэгшэ Сосфен хоёр таанадта бэшэнэ+. 3Манай Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ!

4Та бүхэнэй түлөө, Христос Иисусаар дамжуулан таанадта үгтэһэн абьяас бэлигүүдэй түлөө би Бурханда үргэлжэ баяр баясхалан хүргэдэгби. 5Христостой нэгэдэхэдээ, таанад алишье талаһаа баяжабат, зондо Бурханай мэдээсэл дуулгахадаашье, тэрэниие ойлгоходоошье эрхим һайн болобот+. 6Тиигэжэ Христос тухай гэршэлһэнэймнай үнэн зүб байһаниинь таанадта баталагдаба. 7Тиимэһээ манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхые хүлеэхэ үедээ таанад ямаршье абьяас бэлигээр дуталданагүйт+. 8Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхэ үдэр ямаршье гэмгүй байхынтнай тула тэрэ таанадые һүүл хүрэтэрнь батадхажа байхал+. 9Өөрынгөө Хүбүүтэй, манай Дээдын Эзэн Иисус Христостой харилсахаар таанадые дуудаһан Бурхан найдабаритай юм+.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй дотороо хубаарһан тухай

10Аха дүүнэр, хоорондоо хубааралдажа байхагүйн тула һаналаа нэгэдүүлжэ байгты, нэгэ һанал бодолтой, нэгэ зорилготой байгты гэжэ Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрэ түрөөр та бүхэндэ гуйн ханданаб+. 11Юундэ тиигэжэ хэлэнэбиб гэхэдэ, та аха дүүнэрэй хоорондо арсалдаан гарана гэжэ намда Хлоягай гэр бүлынхид дуулгаа юм+. 12Таанад бэе бэедээ ондо ондоо юумэ хэлэдэг байнат: нэгэ заримантнай «Бидэ Павелые даханабди», нүгөөдэтнай «Бидэ Аполлосые даханабди», үшөө нүгөөдэтнай «Бидэ Пётрые даханабди», заримантнай «Бидэ Христосые даханабди» гэлдэнэ+. 13Тиихэдээ Христос хубаараа гээшэ гү? Тиихэдээ Павел таанадай түлөө хэрээһэн дээрэ саазалуулагдаһан байгаа гээшэ гү? Али Павелай нэрэ алдараар таанад уһаар арюудхагдаһан байгаа гээшэ гүт+?

14Крисп Гай хоёрһоо ондоо бэшэ хэнииетнайшье уһаар арюудхаагүй байһандаа би Бурханда баяр хүргэнэб+. 15Минии нэрэ алдараар уһаар арюудхагдааб гэжэ нэгэнтнайшье хэлэхэ аргагүй юм. 16Ай, мартааб, үшөө Стефанай гэр бүлые уһаар арюудхаа бэлэйб. Үшөө хэниие уһаар арюудхаһанаа, али үгыгөө һанахагүй байнаб+. 17Христос намайе уһаар арюудхахын тула эльгээгээ бэшэ, харин Һайн Мэдээсэл сэсэрхэһэн уран үгэнүүдые хэрэглэнгүй номнохыемни эльгээгээ юм. Хэрбээ сэсэрхэһэн уран үгэнүүдые хэрэглэбэлни, Христосой үхэлһөө эхитэй хүсэн бууража магадгүй байгаа+.

Христос болбол Бурханай һүр хүсэ, эрхэ засаг мүн

18Христосой хэрээһэн дээрэ үхэһэн тухай мэдээсэл хосорогшодто ямаршье удхагүй тэнэг юм, харин абарагдажа байһан бидэндэ тэрэ мэдээсэл Бурханай һүр хүсэн болоно+. 19Нангин Бэшэг соо: «Сэсэн мэргэн хүнүүдэй сэсэнииень һүнөөхэб, ухаатайшуулай ухаан бодолыень буруушаахаб», – гэжэ хэлэгдэнэ. 20Тиимэһээ сэсэн мэргэн хүнүүд хаанаб? Али эрдэмтэй ухаатайшуул хаанаб? Али энэ дэлхэйн уран арсалдагша боосолдогшод хаанаб? Энэ дэлхэйн сэсэн мэргэнэй тэнэг байһыень Бурхан харуулаа бэшэ аал+?

21Энэ дэлхэйн зоной өөһэдынгөө ухаагаар Бурханиие мэдэрхын аргагүй байхыень Бурхан өөрөө оюун ухаагаараа заяагаа, тиигээд «тэнэг» гэгдэдэг мэдээсэлээр һүзэглэгшэ зониие абарха гэжэ шиидээ. 22Хэрбээ иудейнүүд гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдээр юумэнүүдэй баталагдахые хүлеэдэг байбалнь, бусад арадууд сэсэн мэргэнээр юумэнүүдэй баталагдахые хүлеэдэг юм+. 23Харин бидэ саазалуулагдаһан Христос тухай, еврейнүүдэй дурые гутаадаг, бусад арадуудта, ямаршье удхагүй байдаг мэдээсэлые номнонобди+. 24Харин еврейнүүдэйшье, бусад арадуудайшье дундаһаа Бурханай дуудаһан хүнүүдтэ энэ мэдээсэл – Бурханай һүр хүсэн, Бурханай оюун ухаан болохо Христос гээшэ+. 25Бурханай тэнэг гүүлэдэг юумэнь хүнүүдэй ухаанһаа сэсэн юм, Бурханай бирагүй һула гүүлэдэг юумэнь хүнүүдэй хүсэ шадалһаа хүсэтэй юм.

Бурхан яажа шэлэжэ абадаг бэ?

26Аха дүүнэр, Бурханай таанадые дуудахада таанад ямар байһанаа һаныт: хүнүүдэй хэмжээгээр харабал, үсөөнтнайл сэсэн ухаантай, хэдыхэнтнайл һүр хүсэтэй, хэдыхэнтнайл дээгүүр уг изагууртай байгаа бэлэй. 27Тиимэһээ Бурхан энэ дэлхэйн сэсэн мэргэниие номгоруулхын тула ямаршье удхагүй гэжэ тоологдодог юумэнүүдые шэлэжэ абаа, энэ дэлхэйн һүр хүсые сарахын тула хүнүүдэй дундаһаа ахир һула гэжэ тоологдодогуудыень шэлэжэ абаа. 28Бурхан энэ дэлхэй дээрэ шухала гэжэ тоологдодог юумые болюулхын тула хүнүүдэй дундаһаа ямаршье уг изагуургүй, дарлагдаһануудыень шэлэжэ абаа+. 29Эдэ бүхэн Бурханай урда нэгэшье хүн һайрхахагүй гэһэн удхатай юм+. 30Юуб гэбэл, Бурхан лэ таанадые Христос Иисустай нэгэдүүлээ, Христосые манай сэсэн ухаан болгоо. Христосой ашаар бидэ үнэн сэдьхэлтэнгүүд, Бурханай нангин хүнүүд, сүлөөтэй хүнүүд болообди+. 31«Һайрхаһан хүн Дээдын Эзэнэй бүтээһэн лэ юумээр һайрхаг», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэнэй ёһоор бүхы юумэн бүтэжэ байг лэ+.

2

Христос болон хэрээһэн тухай мэдээсэл

2^1Аха дүүнэр, Бурханай гэршэлгые номнохоёо таанадта ерэхэдээ, би уран гоё үгэнүүдые гү, али агууехэ ухаа хэрэглээгүй һэнби+. 2Таанадтай байха хаһадаа би Иисус Христосһоо, илангаяа тэрэнэй хэрээһэн дээрэ үхэһэн ушарһаа бэшэ бүхы юумые мартахань дээрэ гэжэ бодоо бэлэйб+. 3Тиимэһээ таанадта ерэхэдээ би һуларшаһан, ехэл һүрдэһэн амитан байгаа бэлэйб,+
4үгэнүүдээ хэлэхэдээ, номноходоо би уран үгэнүүдые хэрэглэн идхаагүйб, харин Бурханай Һүлдын һүр хүсэн хэлэһыемни баталан идхажа байгаа+. 5Тиимэһээ танай һүзэг хүнүүдэй сэсэн ухаанһаа эхи татана бэшэ, харин Бурханай һүр хүсэн дээрэ һуурижана+.

Бурханһаа үгтэһэн сэсэн ухаан тухай

6Зүгөөр сэсэн ухаан тухай мэдээсэлые би һүзэг этигэлээрээ болбосон хүнүүдтэ номнодогби. Гэхэдээ тэрэ сэсэн ухаан энэ дэлхэйн бэшэ юм, эрхэ засагаа алдадаг энэ дэлхэйе захирагшадай бэшэ юм+. 7Минии номнодог сэсэн ухаан хүнүүдһээ далда хадагалагдаһан Бурханай нюуса ухаан юм, гэхэтэй зэргэ Бурхан манай магтаал солотой байхын тула газар дэлхэйн үшөө бүтээгдээгүй байхада тэрэ ухаа заяагаа юм+. 8Тэрэ сэсэн ухаае энэ дэлхэйн захирагшадай нэгэньшье мэдэрээгүй. Хэрбээ мэдэрһэн байбал, тэдэ алдарта Дээдын Эзэниие саазалхагүй байгаа+. 9Яаба тиибэшье, Нангин Бэшэг соо иигэжэ бэшээтэй байдаг:

«Нэгэшье хүнэй хараагүй, дуулаагүй,
тиимэ юумэн болохо гэжэ
нэгэшье хүнэй ойндоо оруулаагүй байһан юумые

Бурхан өөртэнь дуратай хүнүүдтэ бэлдээд байна».

10Тэрэ нюусаа Бурхан бидэндэ бүхы юумые харадаг, далда байһан Бурханайшье зорилгые харадаг Һүлдынгөө ашаар нээгээ+. 11Гансал зосоомнай оршодог һүлдэ бидэн тухай хамагые мэдэдэг бэшэ аал? Тон тиигэжэл ганса Бурханай Һүлдэ Бурхан тухай хамагые мэдэдэг юм. 12Бидэ энэ дэлхэйн зондол адляар бодомжолхогүйн тула энэ дэлхэйн һүлдые тогтоожо абаагүй хүмди, зүгөөр Бурханай эльгээһэн Һүлдые тогтоожо абаа хүмди, тиимэһээ Бурханай маанадта үршөөһэн бүхы юумые мэдэхэбди+.

13Тиимэһээ бидэ хүнүүдэй сэсэн ухаанай һургаһан үгэнүүдээр дуугарна бэшэбди, харин Һүлдын һургаһан үгэнүүдээр дуугарнабди. Тиигэжэл бидэ Һүлдые тогтоожо абаһан хүнүүдтэ оюун сэдьхэлэй үнэн зүбые Һүлдын үршөөһэн үгэнүүдээр тайлбарилна гээшэбди+. 14Зүгөөр Һүлдые тогтоожо абаагүй хүн Бурханай Һүлдын үгэһэн абьяас бэлигүүдые абажа шадахагүй. Тиимэ хүн тэдэ абьяас бэлигүүдые ойлгохогүй, тэдэниие ямаршье удхагүй гэжэ тоолохо. Ушарынь юуб гэхэдэ, тэдэ юумэнүүдые гансал оюун сэдьхэлээрээ ойлгожо болохо юм+. 15Тиихэдэ Һүлдэтэй хүн ямаршье юумые шүүбэрилхэ аргатай, харин тиимэ хүниие нэгэшье хүн шүүбэрилхэ аргагүй юм. 16«Дээдын Эзэнэй һанал бодолые хэн мэдэрээб? Хэн тэрэниие һургажа шадааб?» гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг. Гэхэтэй зэргэ бидэ Христосой һанал бодолые мэдэнэбди+.

3

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй дотороо хубаарһан тухай

3^1Аха дүүнэр, Һүлдэ тогтооһон хүнүүдтэл адляар таанадта хандан хэлэхэ аргагүй байгааб, харин энэ дэлхэйн хүнүүдтэл, Христосто һүзэглэһэнөөрөө нарай үхибүүд байһан хүнүүдтэл мэтэ хандан хэлээ бэлэйб. 2Таанадай хатуу юумэ эдижэ шадахагүй байһан хада би таанадые һүгөөр тэжээһэн байгааб. Зүгөөр, мүнөөшье таанад хатуу юумэ эдижэ шадахагүйт+. 3Ушарынь юуб гэхэдэ, таанад үшөөл энэ дэлхэйн хүнүүдэй жама ёһоор ажамидарнат. Бэе бэедээ атаархалдадаг, хоорондоо арсалдадаг байһантнай таанадай энэ дэлхэйн хүнүүдэй заншалаар бэеэ абажа ябадаг энэ дэлхэйн хүнүүд байһыетнай харуулна бэшэ аал+? 4Нэгэнтнай «Бидэ Павелые даханабди», нүгөөдэтнай «Бидэ Аполлосые даханабди» гэжэ байхадаа, таанад энэ дэлхэйн хүнүүд бэшэ аалта?

5Эсэсэй эсэстэ Аполлос гэдэгтнай хэн гээшэб? Тиихэдэ Павел гэдэгтнай хэн гээшэб? Бидэ таанадай Христосто һүзэглэхэдэ туһалһан юрэ Бурханай зарасанар гээшэбди. Бидэ Дээдын Эзэнэй хүн бүхэндэмнай үгэһэн ажалыел бүтээгээбди:+
6Би үрэнүүдые тариһан, Аполлос уһалһан, харин Бурхан ургуулһан байгаа+. 7Тиимэһээ тариһан, уһалһан хүнүүдынь ямаршье хабаагүй, зүгөөр ургуулһан Бурхан гол шухала юм+. 8Тариһан, али уһалһан хүнүүдэй хоорондо ямаршье илгаа үгы, Бурхан хүн бүхэниие хэһэн ажалайнь зэргээр шагнаха+. 9Бидэ Бурханай түлөө хамтаран ажаллагшад гээшэбди, харин таанад – Бурханай таряалан гээшэт. Тиихэдээ таанад баһа Бурханай барилга гээшэт+. 10Бурханай намда үгэһэн абьяас бэлиг хэрэглэн, би сэсэн барилгашандал мэтэ барилгын һуури татааб, үшөө ондоо хүн тэрэ һуурин дээрэ байра барина. Гэхэтэй сасуу хүн бүхэн яажа барижа байһанаа анхарха ёһотой+. 11Бурхан гансал Иисус Христосые һуури болгон табиһан байгаа, тиимэһээ ондоо ямаршье һуури табигдаха аргагүй+. 12Зарим хүнүүд энэ һуурин дээрэ алта гү, али мүнгэ гү, али эрдэни шулуунуудые хэрэглэн бариха, нүгөө зарим хүнүүд модо гү, али үбһэ гү, али һолоомо хэрэглэн бариха. 13Тиихэдэ хүн бүхэнэй ажалай шанарынь Христосой ерэхэ Үдэр мэдэгдэхэ. Тэрэ Үдэр хүн бүхэнэй ажалые гал дүлэн элирүүлхэ, гал дүлэн тэрэниие туршаха, тиигээд бодото шанарыень харуулха+. 14Һуурин дээрэ баригдаһан, гал дүлые тулажа гараһан хүнэй ажал байбал, барилгашань шагналаа абаха. 15Хэрбээ хүнэй ажалынь галда шатабал, тэрэ хүн гарзатай байха, тиигэбэшье тэрэ хүн өөрөө абарагдаха, галда шатахаһаа абарагдаха гэжэ хэлэхэдэ болохо.

16Таанад Бурханай һүмэ гээшэт, зосоотнай Бурханай Һүлдэ оршоно гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта+? 17Бурханай һүмэ нангин юм, таанад өөһэдөө Бурханай һүмэ гээшэт. Тиимэһээ Бурханай һүмые һандаргаһан хүн бүхэниие Бурхан хэһээхэ+.

18Таанад өөһэдыгөө бү мэхэлэгты. Хэрбээ таанадай хэн нэгэн энэ дэлхэйн шатада өөрыгөө сэсэн мэргэнби гэжэ тоолоболнь, үнэндөө сэсэн мэргэн болохын тула тэнэг болохо ёһотой. 19Энэ дэлхэйн сэсэн мэргэн гэжэ тоологдодог юумэнүүд Бурханай урда ямаршье удхагүй юумэнүүд юм. «Бурхан сэсэн мэргэн хүнүүдые мэхэ гохоорнь баридаг», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг+. 20«Сэсэн мэргэн хүнүүдэй һанал бодолынь ямаршье аша туһагүй юм гэжэ Дээдын Эзэн мэдэхэ», – гээд Нангин Бэшэгэй ондоо газартань хэлэгдэнэ. 21Тиимэһээ хэнтнайшье ямар нэгэн бүлгэмэй гэшүүнби гэжэ бү омогорхог лэ, юуб гэбэл, бүхы юумэн таанадай ха юм: 22Павелшье, Аполлосшье, Пётршье, энэ газар дэлхэйшье, аминшье, үхэлшье, оршон үешье, ерээдүй сагшье илгаагүй таанадай ха юм, 23тиихэдэ таанад Христосой ха юмта, тиин Христос Бурханай ха юм+.

4

Христосой элшэнэр тухай

4^1Бурханай нюуса тайлбарилжа байхаар табигдаһан юрэ Христосой зарасанар байһыемнай таанад ойлгохо ёһотойт. 2Тиимэ зарасанар булта эзэндээ үнэн шударга байха ёһотой. 3Таанадай гү, али ондоо хүнүүдэй намайе шүүмжэлхэ шүүбэрилхэнь намда ямаршье хамаагүй, би өөрөөшье өөрыгөө шүүбэрилдэггүйб. 4Сэдьхэлни арюуншье һаа, үнэхөөрөө ямаршье гэмгүй байһамни энээгээр баталагданагүй, юундэб гэбэл, гансал Дээдын Эзэн минии заргаша юм+. 5Тиимэһээ тогтоогдоһон сагай болоогүйдэ хэнииешье бү шүүбэрилэ. Дээдын Эзэн ерэхэдээ, шэб харанхыда хоргодоһон юумэнүүдые гэрэлтүүлхэ, хүнүүдэй далда һанаа зорилгые элирүүлхэ, тиихэдэ хүн бүхэн хэһэн зэргээрээ Бурханайл магтаалда хүртэхэ+.

6Аха дүүнэр, таанадайл аша туһада би эдэ бүхэниие Аполлос бидэ хоёрой жэшээ дээрэ харуулбаб. Хүн бүхэнтнай Бурханай һургаалые гүйсэдхэжэ байһай гэжэ хүсэнэб. Хэнтнайшье нэгэ хүнөө хүндэлөөд, нүгөөдэеэ баһаад бү ябаһай+. 7Хэн таанадые бусадһаа дээгүүр табяа юм? Таанадта байһан бүхы юумые Бурхан лэ таанадта үгөө бэшэ аал? Тиихэдээ танда байһан бүхы юумэнүүд дээрэһээ үгтэһэн бэлэг бэшэ юм шэнгеэр яахадаа ямбархаа хүмта+?

8Зай, тиихэдээ таанад садхалдиба гүт? Баяжаба гүт? Бидэнэй хаан шэрээдэ һуугаагүй байхада таанад хаанууд болобо гүт? Үнэхөөрөө таанадай хаан шэрээдэ һуухые хүсэнэб, тиигэбэл бидэшье таанадтай хамта захирха һэмди+. 9Бүлэг зоной урда үхэхэ табилантай зондол адли Бурхан элшэнэр бидэндэ хамагай һүүлэй һууринуудые үгөө гэжэ намда һанагдадаг. Бурханай Эльгээмэлнүүдэйшье, хүнүүдэйшье, бүхы юртэмсэ дэлхэйн урда үзэсхэлэн болоо ха юмбибди+. 10Бидэ Христосой түлөө тэнэг болообди, зүгөөр таанад Христостой хамтаран сэсэн мэргэн болобот! Бидэ ахир һулабди, тиихэдэ таанад хүсэтэй болобот! Бидэнэй нэрые гутаагаа, харин таанад алдар солодо хүртэбэт!+
11Мүнөө болотор бидэ үлэн хооһон, амаа ангажа, үмхирһэн хахарһан хубсаһатай ябанабди, маанадые сохино, бидэ нэгэ газарһаа нүгөө газарта тэнэжэ ябанабди+. 12Бидэ хүшэр хүндэ ажал хэжэ хүлһөө гоожуулнабди. Маанадые хараалда хүртөөхэдэ, бидэ үреэнэбди, маанадые хашан мүрдэхэдэ, бидэ тэсэбэритэй байнабди,+
13маанадые хардахадань, бидэ энхэргэн үгэнүүдээр харюусанабди. Бидэ энэ дэлхэйн хаягдал гээшэбди, бидэ мүнөө болотор газарай хог болоод байнабди.

14Эшээхэ улайлгаха зорилготойгоор энэниие таанадта бэшэнэ бэшэб, харин инаг хайрата үхибүүдээ һургаһандал адляар таанадта ухаа заанаб+. 15Яажа Христостой ажамидархаб гэжэ таанадые һургадаг үй түмэн хүтэлэгшэд байхаданьшье, таанадта гансал эсэгэ байна. Христос Иисустай нэгэдэхэдэтнай би таанадта Һайн Мэдээсэлые хүргэн, эсэгэтнай болооб+. 16Тиимэһээ намайе һажаажа ябагты гэжэ таанадые ехэтэ гуйнаб+. 17Тиимэл зорилготойгоор Дээдын Эзэндэ үнэн сэхэ Тимофейе таанадта эльгээнэб. Тэрээндэ би Хүбүүндээл адли дуратай хүнби. Хаанашье ябахадаа һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмүүдые һургадаг байһан тухаймни – Христос Иисустай нэгэдэһэн ажамидаралдаа баримталдаг юумэнүүд тухаймни таанадта тэрэ һануулха+.

18Таанадые би эрьежэ ошохогүйб гэжэ бодон заримантнай хамараа үргэшэбэ. 19Гэбэшье Дээдын Эзэнэй үршөөбэл би һаядаа таанадта ошохоб, тиигээд тэрэ хамараа үргэһэн зоной хэлэһэн юумэнүүдыень бэшэ, харин хүсыень туршажа мэдэхэб+. 20Ушарынь гэхэдэ, Бурханай хаан орондо үгэнүүд бэшэ, харин һүр хүсэн шухала юм+. 21Минии таанадта ташууртай ерэхыемни хүсэнэ гүт, али энхэргэн зөөлэн, хайра дурын һүлдэтэй ерэхыемни хүлеэнэ гүт+?

5

Таанадай дунда забхай зон байха ёһогүй

5^1Таанадай дунда забхай зальхай ябадал тохёолдоно, нэгэнтнай хойто эхэтэйгээ орёолдоно гэһэн һураг минии һонорто хүрэбэ. Тиимэ бузар забхайралга бусад арадуудайшье дунда дуулдаагүй юм байна+. 2Харин тиихэдэ таанад омогорхолдобот! Орондонь таанад уйдаха гашуудаха байгаат, тиимэ бузар юумэ хэһэн хүниие өөһэдһөө холодуулха ёһотой байгаат. 3-5Танай хажууда байгаагүйшье һаа, һанал бодолоороо таанадтай хамта байнаб. Тиигээд таанадтай хамта байһан мэтэл би манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрээр тэрэ бузар булай юумэ хэһэн хүниие гэмнэбэб. Таанад суглархадаа, һанал бодолоороо тантай байхадамни, манай Дээдын Эзэн Иисусай һүр хүсэнэй маанадтай оршохо сагта тэрэ бузар булайе сатанада гардуулан, махабад бэеыень һүнөөлгэхэ ёһотойт. Тиигэжэ тэрэ хүнэй һүнэһэ һүлдэ Дээдын Эзэнэй ерэхэ Үдэр абарагдаха++.

6Таанадай омогорхолдожо байһантнай буруу. Багахан эһээбэри бүхы эдьхүүр эһээдэг гэдэгые таанад мэдэхэгүй аалта+? 7Таанад шэнэ эдьхүүр байхын тула хуушан нүгэлтэ эһээбэриһээ өөһэдыгөө арилгагты. Тиигэбэшье таанад эһээбэригүй арюунта, юундэб гэбэл, манай Паасхын хурьган болохо Христос тахил болгон үргэгдэһэн байгаа ха юм. 8Паасхынгаа Һайндэрые нүгэл шэбэлтэй ба худал хуурмагтай хуушан эһээбэреэр эдьхэһэн хилээмэнтэй бэшэ, харин ямаршье эһээбэригүй, арюун сэбэр, үнэн зүб хилээмэтэйгээр тэмдэглэе+.

9Забхай зоноор бү харилсагты гэжэ би бэшэг соогоо бэшээ һэнби+. 10Зүгөөр, юрэнь забхай, алта мүнгэндэ шунаһан зоноор, дээрмэшэдээр, онгонуудта шүтэдэг зоноор огто бү харилсагты гэһэн удхаар бү ойлгооройт, тэдэ зонһоо зугадабал таанад энэ дэлхэйһээ огто гаража ошохо байгаат. 11Харин өөрыгөө Христосто һүзэглэдэг хүн гэжэ нэрлэжэ байһан мүртөө забхай ябадалтай, али алта мүнгэндэ шунахай, али онгонуудта шүтэдэг, али хорон хэлэтэй, али архинша, али хулгайшан зонтой бү харилсагты гэһэн удхатайгаар бэшэһэн байгааб. Тиимэ хүнүүдээр хамта хоолшье эдихэ хэрэггүй+.

12-13Гаднын хүнүүдые гэмнээд яахабиб даа. Бурхан тэдэниие шиидхэхэ. Харин өөһэдынгөө бүлэгэй хүнүүдые бидэ зэмэлхэ ёһотойбди. «Өөһэдыгөө нүгэл үйлэдэдэг хүнһөө арилгагты», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй ха юм+.

6

Һүзэглэгшэд хоорондоо заргалдаха ёһогүй

6^1Та һүзэглэгшэд хоорондоо заргалдахадаа, яахадаа Бурханай хүнүүдтэ ошонгүй, харин һүзэггүй зоноор заргаяа шиидхүүлнэ гээшэбта+? 2Бурханай хүнүүд энэ дэлхэйн зониие шиидхэхэ юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Хэрбээ таанад энэ дэлхэйн зониие шиидхэхэ ушартай юм болбол, жэжэ асуудалнуудаар шиидхэбэри гаргаха аргагүй аалта+? 3Бидэ Бурханай Эльгээмэлнүүдтэ шиидхэбэри гаргахабди гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Тиихэдэ энэ дэлхэйн хэрэгүүдые бүришье бэлээр шиидхэхэ бэшэ аалта? 4Харин таанад заргалдаанай хэрэгүүдые шиидхэхэдээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ ямаршье нэрэ хүндэгүй хүниие яахадаа заргашанаар табижа, тэрээндэ заргаяа үргэнэбта? 5Ай, эшхэбтэр юумэ байна! Һүзэглэгшэдэй хоорондохи арсалдаае шиидхэхэ аргатай сэсэн ухаантай нэгэшье хүн таанадай дунда олдобогүй гээшэ гү+? 6Харин тиихэдэ һүзэглэгшэ хүн һүзэглэгшэ аха дүүгэйнгээ урдаһаа зарга барижа, үшөө тиихэдэ һүзэггүй зоноор асуудалаа шиидхүүлжэ байна.

7Хоорондоо заргалдаһан ушартнай таанадай илагдаһые харуулна. Гомдохуулһан, мэхэлүүлһэн байбалтнай дээрэ байха бэшэ һэн гү+? 8Тиигэхын орондо таанад өөһэдөө бэе бэеэ, һүзэглэгшэ аха дүүнэрээ гомдохоонот, мэхэлнэт. 9Харата хэрэг үйлэдэгшэд Бурханай хаан орониие залгамжалхагүй юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Бү эндүүрэгты: забхайралдагшадшье, онгонуудта шүтэгшэдшье, нүхэртөө, али эхэнэртээ урбагшадшье, эрэшүүлтэй гүйлдэдэг эрэ хүнүүдшье,+
10хулгайшадшье, алта мүнгэндэ шунагшадшье, архиншадшье, хардагшадшье, мэхэшэдшье, эдэнэй али нэгэньшье Бурханай хаан орониие залгамжалхагүй+. 11Танай заримантнай урдань тиимэл нүгэлтэн байһан юм. Гэхэдээ таанад нүгэлнүүдһээ арилгагдаһан, Бурханда зорюулагдаһан, Дээдын Эзэн Иисус Христосой ба манай Бурханай Һүлдын ашаар Бурханай урда сагааруулагдаһан байгаат+.

Дээдын Эзэндэ зорюулһан бэе тухай

12Бидэ ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйбди гэжэ зарим хүнүүд хэлэхэ, гэхэтэй зэргэ бүхы юумэн таанадта аша туһатай бэшэ юм. Би ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйб гэжэ хэлэхэб, гэхэтэй сасуу би алишье юумэнэй барлагынь болохогүйб+. 13Эдеэ хоол ходоододол орохын тула байдаг, харин ходоодо хоол барихын тула байдаг юм гэжэ зарим хүнүүд хэлэхэ. Гэхэдэ Бурхан али алинииеньшье үгы болгохо. Махабад бэе ташаяан хурисалай тулада бүтээгдээ бэшэ, харин Дээдын Эзэндэ алба хэхээр бүтээгдэһэн юм, тон тиигэжэл Дээдын Эзэншье махабад бэеые хаража анхаржа байдаг юм. 14Бурхан Дээдын Эзэниие амидыруулаа, тиин бидэнииешье һүр хүсөөрөө амидыруулха.

15Танай махабад бэе Христосой бэеын хэһэгынь юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Тиихэдээ би Христосой бэеын хэһэгые абажа, янханай бэеын хэһэг болгохо аалби? Үгыл даа!+
16Янхан эмэтэй ниилэһэн хүн тэрээнтэй нэгэ бэе болоно гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? «Хоёр хүн нэгэ бэе болохо», – гэжэ Нангин Бэшэг соо элеэр бэшээтэй ха юм+. 17Харин Дээдын Эзэнтэй ниилэһэн хүн һүнэһэ һүлдөөрөө тэрээнтэй нэгэдэдэг юм+.

18Ташаяан хурисалһаа зайсажа байгты. Хүнэй үйлэдэдэг бусад нүгэлнүүд махабад бэеые ехэ гэмдэ орууладаггүй юм, харин янхаржа байһан хүн өөрынгөө бэеые ехэл гэмдэ оруулна гээшэ+. 19Танай махабад бэе зосоотнай оршодог Бурханһаа таанадта үгтэһэн Нангин Һүлдын һүмэ юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Таанад өөһэдынгөө дураар бэшэт, таанад Бурханай мэдэлдэ байнат+. 20Бурхан таанадые үнэтэй сэнгээр худалдажа абаа. Тиимэһээ махабад бэеэрээ Бурханиие алдаршуулжа байгты+.

7

Гэрлэлгэ тухай

7^1Таанадай намда бэшэһэн юумэн тухай хэлэбэл, эрэ хүнэй һамга абаагүй һаань һайн юм. 2Гэхэтэй сасуу ташаяан хурисалһаа бэеэ һэргылхын тула хүн бүхэн һамгантай байха, эхэнэр хүн нүхэртэй байха ёһотой. 3Эрэ хүн һамганайнгаа урда өөрынгөө уялга гүйсэд дүүргэхэ албатай, тиин эхэнэр хүншье нүхэрэйнгөө урда өөрынгөө уялга гүйсэд дүүргэхэ албатай юм. 4Эхэнэр хүн өөрынгөө бэеын эзэн бэшэ, нүхэрынь һамганайнгаа бэеын эзэн гээшэ, тон тиигэжэл эрэ хүн өөрынгөө бэеын эзэн бэшэ, һамганиинь нүхэрэйнгөө бэеын эзэн гээшэ. 5Бэе бэетэйгээ инаглан харилсажа байгты, зальбаржа сагаа үнгэргэхэ гэжэ хоюулан зүбшэһэн сагтаа инаглан харилсахаяа болигты, тиигээд бэеэ барижа шадахагүй байхадатнай сатанагай таанадые хорхойтуулхагүйн тула дахин бэе бэедээ няалдагты+. 6Энээниие би таанадта заабаришална бэшэб, харин зүбшөөрэн хэлэнэб+. 7Хүн бүхэн намдал адли һамгагүй байһай гэжэ би хүсэнэб, гэхэтэй сасуу хүн бүхэн Бурханһаа өөрын тусгай абьяас бэлигтэй юм, нэгэ хүн иимэ абьяастай, нүгөө хүн тиимэ абьяастай гээшэ+.

8Намдал адли саашадаа гансаараа байбалтнай һайн гэжэ би гэрлээгүй хүнүүдтэ, бэлбэһэн хүнүүдтэ хэлэхэ байнаб. 9Харин тэдэ хүнүүдэй бэеэ бариха аргагүй байбал, гэрлэгты гэжэ хэлэхэ байнаб. Хүсэлэнгөөр бэеэ туляахын орондо гэрлэһэниинь дээрэ юм+. 10Гэрлэһэн хүнүүдтэ өөрһөө бэшэ, харин Дээдын Эзэнһээ иимэ заабари буулганаб: эхэнэр хүн нүхэрһөө һалаха ёһогүй+. 11Хэрбээ нүхэрһөө һалабал, дахин хадамда гараха ёһогүй, али үгы һаа нүхэртэйгөө эблэрхэ ёһотой. Эрэ хүн һамгаяа орхихо ёһогүй+.

12Бусад зондо өөрһөөн (Дээдын Эзэнэй заабари бэшэ) хэлэхэ байнаб: Христосто һүзэглэдэг хүн һүзэггүй һамгантай байбал, тэрэ һамганайнь нүхэртэйгөө һууха дуратай байбал, нүхэрынь тэрэ һамгаяа орхихо ёһогүй. 13Тон тиигэжэл Христосто һүзэглэдэг эхэнэр һүзэггүй нүхэртэй байгаад, тэрэ нүхэрэйнь һамгантайгаа һууха дуратай байбал, тэрэ эхэнэр нүхэрөө орхихо ёһогүй. 14Юундэб гэхэдэ, һүзэглэдэггүй эрэ һүзэглэдэг һамганайнгаа ашаар арюудхагдана, тон тиигэжэл һүзэглэдэггүй эхэнэр һүзэглэдэг нүхэрэйнгөө ашаар Бурханай урда арюудхагдана гээшэ. Тиигээгүй һаа, тэдэнэй үхибүүдынь сэбэр бэшэ байха һэн, үнэндөө болбол тэдэ үхибүүд Бурханай урда арюун сэбэр юм. 15Һүзэглэдэггүй хүн һүзэглэдэг ханиһаан һалаха хүсэлтэй байбал, һалаг лэ. Тиимэ ушарта һүзэглэдэг ханинь, эхэнэршье хүн байг, эрэшье хүн байг, дураараа болог. Бурхан бидэниие энхэ тайбан ажамидархымнай түлөө дуудаа юм. 16Христосто һүзэглэдэг эхэнэр, нүхэрөө абарха магадгүй байһанаа ши мэдэхэ аалши? Али Христосто һүзэглэдэг эрэ, һамганаа абарха магадгүй байһанаа ши мэдэхэ аалши+?

17Дээдын Эзэнэй табилангаар лэ хүн бүхэнтнай ажамидаржа байг лэ, Бурханай таанадые дуудахада ямар байгаа һэмта, тиимээрээл үлөөрэйгты. Тиигэжэл би бүхы һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ заабаришалжа байдагби. 18Бэлгээ отолуулһан хүниие Бурханай дуудабалнь, тэрэ хүн отолуулһан мүрнүүдээ зайлуулха гэжэ бү оролдог лэ, отолуулаагүй хүниие Бурханай дуудабалнь, тэрэ хүн отолуулха ёһогүй+. 19Отолуулһан байна гү, али отолуулаагүй гү, ямаршье илгаагүй юм, гансал Бурханай захяа заабаринуудые дүүргэжэ байһаниинь шухала юм+. 20Бурханай таанадые дуудахада ямар байдалтай һэмта, тэрэл хэбээрээ хүн бүхэнтнай үлэхэ ёһотой. 21Бурханай дуудахада барлаг байһан хүн һанаагаа бү зобоорой. Хэрбээ эрхэ сүлөөтэй болохо аргатай байбал, тэрэ арга боломжоёо ашаглаарай. 22Юундэб гэхэдэ, Дээдын Эзэнээр дуудуулагдаһан барлаг Дээдын Эзэнэй эрхэ сүлөөтэй хүниинь гээшэ, тон тиигэжэл Христосоор дуудуулагдаһан эрхэ сүлөөтэй хүн тэрэнэй барлагынь гээшэ+. 23Бурхан таанадые худалдажа абаа юм, тиимэһээ хүнүүдэй барлагууд бү бологты+. 24Аха дүүнэр, Бурханай таанадые дуудахада ямар байгаа һэмта, тэрэл хэбээрээ хүн бүхэнтнай Бурханай урда үлэхэ ёһотой.

Гэрлээгүй зон тухай

25Хадамда гараагүй басагадай талаар Дээдын Эзэнһээ намда ямаршье заабари үгтөөгүй, гэхэтэй сасуу Дээдын Эзэнэй үршөөл хайраар найдабаритай байһан хубидаа би өөрынгөө һанал бодолоор таанадтай хубаалсаха һанаатайб+.

26Энэ бэрхэшээлтэй байдалай талаар бодоходоо, хүн ямар байгааб, тиигээд лэ байбалнь дээрэ гэжэ бодоноб. 27Һамгатай һаа, тэрээнһээ һалаха шалтагаа бү бэдэрэ. Һамгагүй байгаа һаа, һамга бү бэдэрэ. 28Һамга абаашье һаа, ши нүгэл шэбэлдэ унахагүйш, хадамгүй басаганшье хадамда гарабал, нүгэл шэбэлдэ унахагүй. Гэрлэһэн хүнүүдтэ үдэр бүхэн бэрхэшээлнүүд тулгардаг юм, тиин би таанадые тэдэ бэрхэшээлнүүдһээ һэргылнэб.

29Аха дүүнэр, би таанадта иимэ удхатайгаар хэлэнэб: саг багал үлэжэ байна, тиимэһээ гэрлэһэн хүнүүд гэрлээгүй хүнүүдтэл адли ажамидарха ёһотой. 30Уйлажа байһан хүнүүд гашуудал амсаагүй хүнүүдтэл адляар, баярлажа байһан хүнүүд жаргал амсаагүй хүнүүдтэл адляар, юумэ худалдажа абаһан хүнүүд зөөри зөөшэгүй хүнүүдтэл адляар ажамидарха ёһотой+. 31Энэ дэлхэйн баялигуудые ашаглажа хэрэглэжэ байһан хүнүүд энэ дэлхэйн баялигуудта шуналгүй хүнүүдтэл адляар ажамидарха ёһотой, юундэб гэхэдэ, оршон үеын һүнэхэ сагынь ойртожо байна+.

32Ямаршье тухашаралгүй амидарһайт гэжэ таанадта хүсэнэб. Гэрлээгүй хүн Дээдын Эзэндэ һайшаагдаха гэжэ Дээдын Эзэнэй ажалда бүхы һанал бодолоо хандуулдаг+. 33Харин гэрлэһэн хүн эхэнэртээ һайшаагдахын тула энэ дэлхэйн юумэнүүдтэ һанаагаа табидаг, 34тиигэжэ тэрэ хоёр ондоо тээшээ татагдадаг юм. Хадамда гараагүй эхэнэр гү, али басаган бэеэ, һүнэһэ һүлдэеэ дууһан Дээдын Эзэндэ зорюулжа, хамаг һаналаа Дээдын Эзэнэй ажалда хандуулдаг. Харин хадамда гараһан эхэнэр нүхэртөө һайшаагдахын тула энэ дэлхэйн юумэнүүдтэ һаналаа табидаг.

35Таанадые дарамталха зорилготойгоор бэшэ, харин үнэн зүб ба хэрэгтэй юумые дүүргэжэ, өөһэдыгөө Дээдын Эзэндэ гүйсэд зорюулан алба хэхыетнай хүсэн, танай аша туһада би эдэ бүгэдые таанадта хэлэнэ гээшэб.

36Гэрлэхэб гэжэ үгөө үгэһэн хүн һамганиинь болохо басаганайнгаа энэ наһандаа хадамгүй байхань аягүй гэжэ тоолоод, заабол гэрлэхэ хэрэгтэй гэжэ бодобол, өөрынгөө дураар болог. Һамга абахадаа, тэрэ хүн ямаршье нүгэл хэнэгүй. 37Харин тиимэ юумэ хэхэ ямаршье хашалтагүйгөөр һамга абахагүйб гэжэ досоогоо хатуугаар шиидэһэн, өөрынгөө хүсэлые гүйсэд мэдэлдээ абаһан, юу хэхэеэ һанал бодолдоо шиидээд байһан эрэ хүндэ һамга абангүй байбалнь һайн юм. 38Тиимэһээ гэрлэхэ басагаяа һамга абаһан хүн һайн юумэ хэнэ, гэхэтэй сасуу һамга абаагүй хүн бүришье һайн юумэ хэнэ гээшэ+.

39Хадамтай эхэнэр нүхэрэйнгөө элүүр мэндэ байха сагта нүхэртэйгөө холбоотой юм. Харин нүхэрэйнь нүгшэбэл, тэрэ эхэнэр сүлөөтэй боложо, дуратай хүндөө дахин хадамда гараха эрхэтэй, гэхэтэй сасуу тэрэ хүниинь заабол Христосто һүзэглэдэг хүн байха ёһотой+. 40Хэрбээ тэрэ эхэнэр дахин хадамда гарангүй байбал бүри жаргалтай гээшэ. Энэ миниил һанал юм, гэхэдэ бишье баһа Бурханай Һүлдэтэй байнаб гэжэ өөр тухайгаа бодоноб.

8

Онгонуудта үргэгдэһэн хоол тухай

8^1Мүнөө таанадай бэшэһэн онгонуудта үргэгдэһэн эдеэн тухай хөөрэлдэе. Бидэ булта мэдэлгэтэйбди гэжэ тэдэнэй хэлээшэ үнэн зүб юм. Гэхэдэ тиимэ мэдэлгэ хүниие омог бардам болгодог, харин хайра дуран бэхижүүлдэг юм+. 2Ехэ юумэ мэдэнэб гэжэ бодоһон хүн үнэндөө болбол юушье мэдэдэггүй+. 3Тиихэдэ Бурханда дуратай хүниие Бурхан мэдэхэ юм+. 4Онгонуудта үргэгдэһэн хоол бариха тухай хэлэбэл, онгонууд юуншье бэшэ, гансал ори ганса Бурхан бии юм гэжэ бидэ мэдэнэбди. 5Тэнгэри дээрэ гү, али газар дээрэ бурхад гэжэ нэрлэгдэдэг юумэнүүдэй байбашье, олон түрэлэй бурхадай, эзэдэй байбашье, 6бидэндэ ори гансал Эсэгэ Бурхан, ори ганса Эзэн Иисус Христос бии юм. Эсэгэ Бурхан бүхы юумые бүтээһэн байгаа, бидэ тэрэнэй түлөө ажамидарнабди; бүхы юумэн Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар бүтээгдэһэн байгаа, бидэ тэрэнэй ашаар ажамидарнабди+.

7Энэ үнэн юумые зарим зон мэдэдэггүй. Зарим хүнүүд мүнөө болотор онгонуудта үргэгдэһэн хоол эдихые онгонуудые тахиһантай адляар урдынхяараа бододог. Тиин тэрэ эдеэ амсан, ахир һула һэшхэлээ бузарлуулдаг+. 8Эдеэ хоол бидэниие Бурханда ойртуулдаггүй юм, тиимэһээ тэрэ эдеэ амсаагүй һаа, бидэ юушье алдахагүйбди, тэрэ эдеэ амсаһан байбал, бидэ юушье олохогүйбди+.

9Гэхэтэй сасуу танай эрхэ сүлөөтнай ахир һула һүзэгтэй зониие нүгэлдэ бү оруулуужа. 10Тиимэ ахир һула һүзэгтэн онгонуудта шүтэдэг газарта юумэ мэдэрһэн шинии эдеэлжэ байхыешни хараад, онгонуудта үргэгдэһэн эдеэ амсахаяа һанахагүй аал гэжэ бодоод үзыш+. 11Тиигэжэ мэдэлгэһээшни боложо ахир һүзэгтэй аха дүүшни хосорхол. Харин Христос тэрэнэй түлөө ами наһаяа үргэһэн байгаа ха юм+. 12Тиигэжэ таанад һүзэглэгшэ аха дүүгэйнгээ урда нүгэл абахадаа, ахир һула һэшхэлыень доро даража, Христосой урда нүгэл хэнэ гээшэт. 13Тиимэһээ эдеэ хоол аха дүүемни нүгэлдэ оруулха байбал, аха дүүгээ нүгэлдэ оруулхагүйн тула би дахин хэзээшье мяха эдихэгүйб+.

9

Элшэнэрэй эрхэ тухай

9^1Би эрхэ сүлөөтэй хүн бэшэ аалби? Би элшэн бэшэ аалби? Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосые би хараа бэшэ аалби? Таанад Дээдын Эзэнэй түлөө ажалһанаймни үрэ дүн бэшэ аалта+? 2Бусад зон намайе элшэн гэжэ тоолоогүйшье һаа, таанадта би элшэн гээшэб, юундэб гэхэдэ, танай ажамидарал Дээдын Эзэнэй элшэн байһыемни батална.

3Хүнүүдэй намайе шүүмжэлхэдэ би иигэжэ өөрыгөө хамгаалдагби: 4Али хэһэн ажалайнгаа түлөө бидэ эдихэ, ууха эрхэгүй гээшэ гүбди+? 5Али бусад элшэнэрые, Дээдын Эзэнэй дүүнэрые, Пётрые һажаан, һүзэглэгшэ һамгаяа замай хани болгон абажа ябаха эрхэгүй аалди+? 6Али гансал Варнава бидэ хоёр ажамидархын тула ажаллаха ёһотой гээшэ гүбди+? 7Сэрэгшэд өөһэдынгөө түлөө түлэжэ алба хэдэг аал? Али үзэм тарилгашан өөрынгөө сэсэрлигэй үзэмһөө амсадаггүй аал? Һүрэг малаа адуулдаг ямар хүн малайнгаа һүнһөө уудаггүйб+?

8Эдэ юрын жэшээнүүдээр би өөрыгөө хизаарлахагүйб, Хуули соошье баһал тиимэ юумэнүүд тухай хэлэгдэнэ. 9«Талха таряа хадажа байһан сарай эдихэдэнь һаалта бү хэ», – гээд Моисейн Хуули соо бэшээтэй байдаг. Бурхан сарнуудта һанаагаа зобоно гээшэ гү+? 10Али үнэндөө бидэниие бодожо хэлэнэ гээшэ гү? Зүб даа, энэ бидэндэ зорюулан бэшээтэй. Хахалжа, али хадажа байһан алишье хүн хүдэлмэриингөө эсэстэнь хубияа абаха найдалтайгаар лэ ажаллаха ёһотой юм+. 11Бидэ таанад соо оюун сэдьхэлэй үрэһэ тариһан байгаабди. Тиигээд харюудань таанадһаа энэ дэлхэйн юумэнүүдые абабалнай буруу хэрэг гээшэ гү+? 12Хэрбээ бусад зоной таанадһаа түлөөһэ хүлеэхэ эрхэтэй байхадань, бидэ бүришье ехэ эрхэтэй бэшэ аалди?

Тиигэбэшье бидэ энэ эрхэеэ хэрэглээгүйбди. Орондонь бидэ Христос тухай Һайн Мэдээсэл ямаршье уршаг бэрхэшээлгүй тараахын тула бүхы юумые тэсэбэритэйгээр дабанабди. 13Һүмэдэ алба хэгшэдэй Һүмэһөө эдеэ хоолоо олодогые, тиин тахилай газарта ажаллагшадай тахилай юумэнһээ хубаалсажа абадагые таанад мэдэхэгүй аалта? 14Тон тиигэжэл номнолгоороо хоолойгоо тэжээжэ байхыень Дээдын Эзэн Һайн Мэдээсэл номногшодто захираа юм+.

15Гэхэтэй зэргэ би энэ дурдаһан эрхэнүүдээ нэгэтэшье хэрэглээгүй һэнби, тиин эрхэеэ мэдүүлхын тулашье энэ бүхэниие мүнөө бэшэнэ бэшэб. Тиигээ һаа, үхэбэлни дээрэ. Хэншье минии хүлһөөрөө олоһон магтаалые хооһон үгэ болгожо шадахагүй+. 16Тиигээдшье гансал Һайн Мэдээсэлые номножо байһанаараа би омогорхохо эрхэгүйб. Энэ минии уялга юм. Һайн Мэдээсэлые номноогүй һаа, гай гашуудал толгой дээрэмни буухал+. 17Хэрбээ би ажалаа һайн дураараа хэжэ байбал, шагналда хүртэхэ байгааб; гэхэдэ би Бурханай намда даалгаһан албые дүүргэжэ байнаб+. 18Тиихэдээ би ямар шагналда хүртэхэбиб? Түлөөһэгүйгөөр Һайн Мэдээсэл номножо байһамни, номногшынгоо эрхэнүүдые мэдүүлэнгүй ажаллажа байһамни минии шагнал гээшэ+.

19Эрхэ сүлөөтэй хүн байһан аад, би боломжоороо олон хүнүүдые олохын тула өөрыгөө хүн бүхэнэй барлаг болгооб+. 20Иудейнүүдтэй байхадаа, би иудейнүүдые татахын тула иудейнүүдтэл адляар өөрыгөө абажа ябааб. Би өөрөө Моисейн Хуулиин мэдэлдэ бэшэшье һаа, тэрэ Хуулиин мэдэлдэ байһан хүнүүдые татахын тула өөрөө тэрэ Хуулиин мэдэлдэ байһанда адляар ажамидаржа байгааб+. 21Хуулигүй бусад арадуудай дунда байхадаа, би тэдэниие татахын тула Хуулигүй бусад арадай түлөөлэгшэдэл адляар байгааб. Тиихэдээ би Бурханай Хуулиин мэдэлһээ гараагүйб, Христосой Хуули баримталжа байгааб+. 22Ахир һүзэгтэй зоной дунда байхадаа, тэдэниие татахын тула ахир һүзэгтэнүүдэй нэгэниинь шэнги болоод ябааб. Хүнүүдэй заримыеньшье шадаха зэргээрээ абархын тула би бүхы хүнүүдтэ бүхы юумэн болоһон байгааб+. 23Эдэ бүгэдые би Һайн Мэдээсэлэй түлөө, тэрэнэй буян хэшэгые хубаалсахын түлөө хэжэ байгааб. 24Урилдаанда хабаадалсагшадай бултанайнь нэгэниинь лэ шагналда хүртэдэг юм гэжэ таанад һайн мэдэнэт. Тиимэһээ шагналда хүртэхын тула гүйгты+. 25Урилдагшад мүнхэ оршодоггүй титимээр титимнүүлхын түлөө бултадаа хатуу журам баримталдаг, харин бидэ мүнхэдөө оршодог шагналай түлөө урилдана гээшэбди+. 26Тиимэһээ би зорилгодоо хүрэхын тула сэхэ гүйнэб, тиимэһээ би хүсэеэ дэмы бууруулдаггүй барилдаашан мэтэ барилданаб. 27Бусад зондо номножо байгаад, өөрөө хаһуулхагүйн тула бэеэ ехээр һорижо, дадаажа, бүрин мэдэлдээ оруулнаб.

10

Маанадта үгтэһэн һэргылэмжэ тухай

10^1Аха дүүнэр, Моисейе дахажа ябаһан үбгэ эсэгэнэртэймнай юунэй болоһые би таанадта һануулха һанаатайб. Тэдэниие бултыень үүлэн хамгаалжа ябаа, тэдэнэр бултадаа Улаан далайе аюулгүй гаталһан байгаа. 2Үүлэн соо, далай соо тэдэнэр Моисейтэй нэгэдэн «уһаар арюудхагдаһан» байгаа. 3Тэдэнэр булта нэгэ адли гайхамшагтай эдеэ эдижэ, 4нэгэ адли гайхамшагтай унда уужа байгаа һэн. Тэдэнтэй хамта ябаһан гайхамшагтай хабсагайһаа тэдэ уужа байгаа. Тэрэ хабсагай болбол Христос өөрөө байһан юм. 5Тиигэбэшье тэдэнэй олониинь Бурханда һайшаагдаагүй, тиимэһээ тэдэнэр сүл губида хосорһон байгаа.

6Үбгэ эсэгэнэрэйнгээ нүгэлтэ ябадалнуудые дабтаха дураа хүрэхэгүйн тула эдэ бүхэн бидэндэ һэргылэмжэ болоо. 7Тэдэнэй зариманиие һажаажа онгонуудта бү шүтэгты. «Хүн зон эдихэ, уухаяа һууба, найрлажа нааршаажа оробо», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг. 8Тэдэнэй зариманиинь янхараад, нэгэ үдэр соо хорин гурбан мянган хүн үхэһэн байгаа. Тиимэһээ бидэ тэдээндэл адли янхарха ёһогүйбди. 9Тэдэнэй зариманиинь Дээдын Эзэниие туршаад, хорото могойнуудта хадхуулан үхэһэн байгаа. Тиимэһээ бидэ тэдэндэл адли Дээдын Эзэниие туршаха ёһогүйбди. 10Тэдэнэй зариманиинь гэмэрэлдээд, Үхэлэй Эльгээмэлээр амяа һүнөөлгэһэн байгаа. Тиимэһээ бидэ тэдэндэл адли гэмэрэлдэхэ ёһогүйбди.

11Тэдэ юумэнүүд бусад зониие һэргылхын тула үбгэ эсэгэнэртэймнай тохёолдоһон байгаа, тиин бүхы юумэнэй эсэсэйнь ерэхэ сагта ажамидарһан бидэниие һэргылхын тула бэшэгдэһэн байгаа+.

12Тиимэһээ батаар зогсоноб гэжэ өөр тухайгаа бодожо байһан хүн унашахагүйн тула болгоомжотой байг+. 13Таанадай дабаһан ямаршье туршалганууд юрэ хүнүүдтэ тулгардаг юумэнүүд юм. Гэхэтэй сасуу Бурхан амалһан юумэеэ дүүргэжэ, даахын аргагүй туршалгануудые таанадта тулгаруулхагүй, тиигээд туршахадаа, тэсэжэ гараха хүсэ шадал таанадта үгэхэ юм+.

Онгонуудта бү шүтэгты

14Тиимэһээ, инаг хайрата аха дүүнэрни, онгонуудта шүтэхэһөө зайсажа байгты+. 15Би таанадые бодомжолхо аргатай хүнүүд гэжэ тоолон хэлэнэб, тиимэһээ хэлэһэн юумэнүүд тухаймни өөһэдөө бодооройгты. 16Бурханда баяр хүргэдэг, тэрэнэй үхэлые дурасаһан аягаһаа уухадаа, бидэ Христосой шуһанда хабаатай болонобди. Хилээмэ хухалаад эдихэдээ, бидэ Христосой бэедэ хабаатай болонобди+. 17Хилээмэн ори ганса юм, тиимэһээ ори ганса хилээмэ хубаалсажа байхадаа, бидэ олоороо ганса бэе гээшэбди+.

18Үргэлэй юумые эдижэ байһан израильшууд тухай бодоод үзэгты, тэдэнэр үргэлэй газарта Бурханда алба хэхэдэ хабаадалсана бэшэ гү? 19Онгонууд гү, али онгонуудта үргэгдэһэн юумэнүүд үнэндөө ямар нэгэн ушартай юм гэжэ хэлэхэ һанаатай гээшэ гүб+? 20Үгыл даа, бусад арадуудай онгонуудта үргэдэг юумэнүүд Бурханда бэшэ, харин ада шүдхэрнүүдтэ зорюулаатай юм гэжэ би хэлэхэ һанаатай байнаб. Тиимэһээ таанадай ада шүдхэрнүүдтэй нэгэдэхые хүсэнэгүйб. 21Таанад Дээдын Эзэнэй аягаһаа ба ада шүдхэрэй аягаһаа нэгэ зэргэ уужа шадахагүйт, таанад Дээдын Эзэнэй шэрээдэ ба ада шүдхэрэй шэрээдэ нэгэ зэргэ хоол барижа шадахагүйт+. 22Али бидэ Дээдын Эзэнэй уур сухал хүргэхэмнай гээшэ гү? Өөһэдыгөө тэрээнһээ хүсэтэйбди гэжэ тоолоно гүбди?

Һүзэглэгшэдэй эрхэ сүлөө тухай

23Бидэ ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйбди гэжэ зарим хүнүүд хэлэдэг, гэхэтэй сасуу бүхы юумэн һайн бэшэ юм. «Бидэ ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйбди», гэхэтэй сасуу бүхы юумэн аша туһатай бэшэ юм+. 24Нэгэнтнайшье өөрынгөө һайн һайханай түлөө бү оролдог, харин бусадай һайн һайханай түлөө оролдожо байг+.

25Худалдаа наймаанай газарһаа абаһан ямаршье юумэн тухайгаа һанаагаа зобонгүй, асуултагүйгөөр эдижэ байгты+. 26«Газар дэлхэй болон дээрэнь байһан бүхы юумэнүүд Дээдын Эзэнэй юм», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй ха юм.

27Хэрбээ һүзэглэдэггүй хүнэй таанадые урихада, таанад ошохо гэжэ шиидэбэл, һанаагаа зобонгүй, ямаршье асуултагүйгөөр урдатнай табиһан бүхы юумэнүүдые эдижэ байгты+. 28Харин хэн нэгэнэй: «Энэ эдеэн онгонуудта үргэгдэһэн юм», – гэжэ таанадта хэлэбэлнь, тэрэ хэлэһэн хүнэй аша туһада, бусадай һанаае зобоохогүйн тула тэрэ эдеэнһээ бү амсаарайт. 29Би танай һэшхэл тухай бэшэ, харин бусад зоной һэшхэл тухай бодон хэлэнэб. Минии эрхэ сүлөө бусад зоной һэшхэлээр бү шүүмжэлэгдэһээ гэжэ хүсэнэб. 30Хэрбээ үгтэһэн эдеэ хоолой түлөө Бурханда баяраа хүргэбэлни, баяр хүргэһэн эдеэ хоолоймни түлөө яахадаа намайе хүн шүүмжэлхэ юм+? 31Тиихэдээ эдинэ гүт, али ууна гүт, али ямаршьеб даа ондоо юумэ хэнэ гүт, бүхы юумые Бурханай алдарай түлөө хэжэ байгты+. 32Иудейнүүдтэшье, бусад арадай зондошье, Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэшье ямаршье гомдохол түрүүлэнгүй ажамидарагты+. 33Ямаршье юумэ хэхэдээ, би өөрынгөө һайн һайханай түлөө бэшэ, харин бүхы хүнүүдэй абарагдахын тула тэдэнэй һайн һайханай түлөө оролдодогби+.

11

11^1Христосые һажаажа байһандамни адли таанад намайе һажаажа байгты+.

Бурхан бүхы юумэнэй толгойлогшо мүн

2Намайе ходо һанажа, таанадта дамжуулһан һургаалнуудыемни баримталжа байһанайтнай түлөө би таанадые магтанаб. 3Христос бүхы эрэшүүлэй толгойлогшо, нүхэр һамганайнгаа толгойлогшо, тиин Бурхан Христосой толгойлогшо байһые ойлгоһойт гэжэ хүсэнэб+. 4Тиимэһээ толгой дээрээ юумэ табяад зальбарһан, али үгы һаа, Бурханай мэдээсэл элирүүлһэн алишье эрэ толгойгоо гутаана. 5Толгой дээрээ юумэ табингүй зальбарһан, али үгы һаа, Бурханай мэдээсэл элирүүлһэн алишье эхэнэр толгойгоо гутаана, юундэб гэхэдэ, тиимэ эхэнэрэй ба үһэеэ хюһаһан эхэнэрэй хоорондо ямаршье илгаа үгы юм+. 6Толгойгоо хушаха дурагүй эхэнэр үһэеэ хюһажа хаяг. Тиигэжэ эхэнэр тайрагдаһан үһэтэй, али хюһагдаһан толгойтой ябахаяа эшэбэл, толгойгоо юумээр хушаг лэ. 7Эрэ хүн Бурханай дүрэ алдар һаргажа байгаа хадаа толгойгоо хушангүй ябаха эрхэтэй. Тиихэдэ эхэнэр хүн нүхэрэйнгөө алдар һаргана. 8Юундэб гэхэдэ, эрэ хүн эхэнэрһээ бүтээгдээгүй, харин эхэнэр хүн эрэ хүнһөө бүтээгдэһэн байгаа. 9Тиихэдэ эрэ хүн эхэнэрэй тула бэшэ, харин эхэнэр хүн эрэ хүнэй тулада бүтээгдэһэн байгаа. 10Энэ ушарһаа, үшөө тиихэдэ Бурханай Эльгээмэлнүүдһээ боложо эхэнэр хүн толгой дээрээ эрхэ засагай тэмдэгтэй байха ёһотой. 11Дээдын Эзэнтэй нэгэдэһэн манай ажамидаралда эхэнэр хүн эрэ хүнһөө дулдыдана, эрэ хүн эхэнэр хүнһөө дулдыдана+. 12Ушарынь юуб гэхэдэ, яажа эхэнэр хүн эрэ хүнһөө бүтээгдэһэн байгааб, тон тиигэжэл эрэ хүн эхэнэр хүнһөө түрэдэг юм, тиин бүхы юумэн Бурханһаа юм.

13Өөһэдөө бодожо үзыт, олон зоной дунда эхэнэр хүнэй толгойгоо хушангүй Бурханда зальбархань зохид аал? 14Эрэ хүн ута үһэ табихадаа, өөрыгөө гутаадаг гэжэ оршолон һургана бэшэ аал? 15Харин ута үһэн эхэнэрэй гоёолтонь болоно, толгойгоо хушахынь тула үгтэнэ. 16Хэн нэгэнэй энэ асуудалаар арсалдаха һанаатай байбал, бидэшье, Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмшье ондоо тиимэ ёһо заншал үгы юм гэжэ би хэлэхэ байнаб.

Үдэшын хоол

17Мүргэлдэ суглархадаа, таанад аша туһа хүргэхын орондо хоро хүргэнэт, тиимэһээ саашадахи заабаринуудые үгэхэдөө, би таанадые магтахагүйб. 18Нэн түрүүн, танай бүлгэм суглархадаа хоорондоо хубаарана гэжэ би дуулааб, нэгэ талаараа тиимэл байха гэжэ би бодоноб+. 19Зүб, үнэн бодото хүнүүдэй элирүүлэгдэхын тула таанадай дунда элдэб һанал бодолнууд байха ёһотой+. 20Тиигэжэ бүлгэмөөрөө суглархадаа, таанад Дээдын Эзэнэй Үдэшын хоол тэмдэглэнэгүйт. 21Юундэб гэхэдэ, хүн бүхэнтнай бусадһаа түрүүн эдеэ хоолоо барина, тиимэһээ заримантнай үлэн хооһон үлэнэ, нүгөө заримантнай амаараа гаратар эдеэлээд, мэдээгээ алдатараа ууна. 22Таанад эдижэ, уужа байхаар гэргүй юм гүт? Али таанад Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмые тоонгүй, дуталдаһан зониие доромжолно гүт? Энээн тухай юу гэхыемни хүлеэнэбта? Таанадые магтаха ёһотой гүб? Үгы даа, энээнэй түлөө магтахагүйб!

23Би Дээдын Эзэнһээ абаһан һургаалаа таанадта дамжуулһан байгааб: Дээдын Эзэн Иисуста урбаһан һүни тэрэ хилээмэ абаад,+
24Бурханда баяр хүргөөд, хилээмээ хухалаад: «Энэ танай түлөө хухалагдаһан махабад бэемни гээшэ. Минии дурасхаалда иимэ юумэ хэжэ байгаарайт», – гэжэ хэлэһэн байгаа+. 25Һүүлээрнь аяга абаад: «Энэ аяга болбол минии шуһаар баталагдаһан Бурханай шэнэ хэлсээн гээшэ. Ямаршье сагта уухадаа, минии дурасхаалда уужа байгаарайт», – гэжэ хэлээ юм+. 26Энэ хилээмэ эдихэ, энэ аягаһаа ууха бүхэндөө таанад Дээдын Эзэнэй ерэтэр тэрэнэй үхэл тухай айладхажа байнат. 27Дээдын Эзэнэй хилээмэ эдихэдээ, аягаһаань уухадаа өөрыгөө доогуур абажа ябаһан хүн Дээдын Эзэнэй махабад бэеын ба шуһанай урда зэмэтэй байха+. 28Тиимэһээ хүн бүхэнтнай түрүүн өөрыгөө шалгаг, тэрэнэй һүүлдэ хилээмэнһээ эдижэ, аягаһаа ууг. 29Хилээмэнһээ эдихэдээ, аягаһаа уухадаа Дээдын Эзэнэй махабад бэеын удха мэдэрээгүй һаа, таанад эдиһэн, ууһанаараа өөһэдыгөө зэмэдэ оруулнат. 30Тиимэ ушарһаа олонтнай үбшэн ядуу, ахир һула байна, заримантнай үхэбэ. 31Хэрбээ бидэ түрүүн өөһэдыгөө шалгабал, Бурханай заргада орохогүй байгаабди. 32Харин бидэ Дээдын Эзэнэй заргада ороод, хэһээлтэдэнь хүртэжэ байнабди, тиимэһээ энэ дэлхэйн зоноор хамта зэмэлэгдэхэгүйбди.

33Тиимэһээ, аха дүүнэрни, Дээдын Эзэнэй Үдэшын хоолдо суглархадаа, бэе бэеэ хүлеэжэ байгты. 34Суглархадаа Бурханай заргада орохогүйнтнай тулада үлэн хооһон байһан зонтнай гэртээ эдеэлжэ байг. Бусад асуудалнуудые таанадта ерэхэдээ тайлбарилжа үгэхэб.

12

Нангин Һүлдэһөө үгтэһэн абьяас бэлигүүд тухай

12^1Аха дүүнэр, мүнөө Нангин Һүлдэһөө үгтэһэн абьяас бэлигүүд тухай үнэниие таанадта мэдүүлхэ һанаатай байнаб+. 2Һүзэглөөгүй байхадатнай таанадые оло дахин төөрюулдэг, дуугүй онгонуудта шүтэхэдэ түлхидэг байгаа гэжэ мэдэнэт+. 3Бурханай Һүлдөөр хүтэлүүлһэн ямаршье хүн: «Иисус хараалда хүртэг лэ», – гэхэгүйл, тон тиигэжэл Нангин Һүлдөөр хүтэлүүлһэн хүнһөө ондоо ямаршье хүн: «Иисус болбол Дээдын Эзэн», – гэхэгүйл гэжэ таанадта дуулганаб+.

4Оюун сэдьхэлэй абьяас бэлигүүд элдэб янзын байдаг, гэхэтэй сасуу тэдэниие бултыень нэгэл Нангин Һүлдэ үршөөдэг юм+. 5Элдэб янзын албанууд бии, гэхэтэй сасуу нэгэл Дээдын Эзэндэ алба хэдэг юм+. 6Элдэб янзын абьяастайгаар албаяа хэжэ болохо, гэхэтэй сасуу нэгэл Бурхан хүн бүхэндэ тусхай ажал хэхэдэнь абьяас бэлиг хайрладаг юм+. 7Нангин Һүлдэ хүн соо оршоходоо, бултанайл аша туһада ямар нэгэн абьяас бэлигээр элирхэйлэгдэдэг. 8Зарим хүнүүдтэ Һүлдэ сэсэн мэргэн үгэ хайрладаг, тэрэл Һүлдэ нүгөө зариманда тусгай мэдэлгэ хайрладаг. 9Тэрэл Һүлдэ хэһэг хүнүүдтэ агууехэ этигэл һүзэг хайрлана, нүгөө хэһэг хүнүүдтэ үбшэн зониие эмнэхэ хүсэ шадал олгоно+. 10Тэрэл Һүлдэ нэгэ хүнүүдтэ гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээхэ хүсэ шадал үгэнэ, нүгөөдүүлдэ Бурханай мэдээсэл тайлбарилха абьяас хайрлана, үшөө нүгөөдүүлдэ һүлдэнүүдые хоорондонь илгаха абьяас олгоно, зарим хүнүүдтэ элдэб янзын танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарха бэлиг хайрлана, үшөө зариманда тэрэ хэлэһэн юумыень тайлбарилжа үгэхэ абьяас олгодог юм+. 11Эдэ онсо абьяас бэлигүүдые нэгэл Һүлдэ хүн бүхэндэ өөрынгөө дураар хайрладаг юм.

12Христос олон эрхэтэнһээ бүридэһэн нэгэ махабад бэедэ адли; бэеын эрхэтэнүүд олоншье һаа, тэдэнэр нэгэ бэе бүрилдүүлдэг+. 13Бидэшье булта, иудейнүүд байгаа гүбди, али бусад арадууд гү, барлагууд байгаа гүбди, али эрхэ сүлөөтэй гү, нэгэл Һүлдөөр нэгэ бэе болон уһаар арюудхуулһан байгаабди, зүрхэ сэдьхэлдэмнай нэгэл Һүлдэ үгэһэн байна+.

14Махабад бэешье өөрөө нэгэ эрхэтэнһээ бэшэ, харин олон эрхэтэнүүдһээ бүридэдэг. 15«Би гар бэшэб, тиимэһээ бэедэ ямаршье хамаагүйб», – гэжэ хүлэй хэлэбэшье һаа, тэрэ бэеын эрхэтэн байхаяа болихо аал? 16«Би нюдэн бэшэб, тиимэһээ бэедэ ямаршье хамаагүйб», – гэжэ шэхэнэй хэлэбэшье һаа, тэрэ бэеын эрхэтэн байхаяа болихо аал? 17Хэрбээ бүхы бэе ганса нюдэн байбал, тэрэ яажа дуулаха байгааб? Хэрбээ бүхы бэе ганса шэхэн байбал, тэрэ яажа юумэ үнэрдэхэ байгааб? 18Гэхэтэй зэргэ Бурхан бүхы эрхэтэнүүдые махабад бэе соо өөрынгөө дураар байрлуулаа. 19Хэрбээ булта нэгэ адли эрхэтэн байһан байбал, махабад бэе байхагүй байгаал. 20Харин олон эрхэтэнүүд, гэхэдээ нэгэ махабад бэе байна.

21Тиимэһээ нюдэн: «Ши намда хэрэггүйш», – гэжэ гарта хэлэхэ аргагүй юм, али үгы һаа толгой: «Ши намда хэрэггүйш», – гэжэ хүлдэ хэлэхэ аргагүй юм. 22Ахир һула гэжэ һанагдадаг эрхэтэнүүд бидэндэ бүришье хэрэгтэй байдаг. 23Тиимэ хүндэгүй гэжэ тоолодог эрхэтэнүүдээ бидэ бүри ехээр анхардагбди, тиихэдэ эшхэбтэр гэжэ тоолодог эрхэтэнүүдээ тусхайгаар анхардагбди. 24Бэеымнай зохид гэжэ һанагдадаг эрхэтэнүүд тусхай анхарал абадаггүй. Бурхан бэеыемнай зохёоходоо, нэрэ хүндэгүй эрхэтэнүүдтэмнай хамагһаа үлүү хүндэтхэл үзүүлэн бүтээгээ юм. 25Тиимэһээл бэе соо ямаршье илгарал хубаарал үгы, харин олон янзын эрхэтэнүүд бултадаа бэе бэеэ анхаржа байха ёһотой. 26Тиигээд лэ нэгэ эрхэтэнэй зобоходо, нүгөө эрхэтэнүүдынь бултадаа зободог, нэгэ эрхэтэнэй магтуулхада, бусад эрхэтэнүүдынь бултадаа баярладаг+.

27Таанад булта Христосой бэе гээшэт, харин ганса гансаараа тэрэнэй эрхэтэнүүдынь гээшэт+. 28Һүзэглэгшэдэй бүлгэм соо Бурхан хүн бүхэниие байрадань байлгаба: анха түрүүн, элшэнэрые, хоёрдохи һуурида Бурханай мэдээсэл элирүүлэгшэдые, гурбадахи һуурида һургагшадые, тиигээд гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээдэг зониие, хойноһоонь үбшэн хүнүүдые аргалан эдэгээдэг, бусад зондо туһалдаг, бусадые ударидадаг, элдэб танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугардаг абьяастай хүнүүдые табиһан юм+. 29Тэдэнэр бултадаа элшэнэр, али Бурханай мэдээсэл элирүүлэгшэд, али һургагшад бэшэ юм. Хүн бүхэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээдэггүй, 30тон тиигэжэл хүн бүхэн үбшэнүүдһээ аргалха абьяастай байдаггүй, элдэб танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугардаггүй, тэрэ хэлэһэн юумэнүүдыень тайлбарилдаггүй. 31Тиимэһээ таанад бүришье агууехэ абьяас бэлигүүдтэ хүртэхые сэдьхэл зүрхэндөө хүсэжэ байгты. Харин мүнөө би таанадта бүри һайн харгы зам харуулхаб+.

13

Хайра дуран хамаг юумэнһээ шухала юм

13^1Хэрбээ би хүнүүдэй гү, али Бурханай Эльгээмэлнүүдэй хэлэн дээрэ хэлэжэ байгаад, харин хайра дурагүй байгаа һаа, би ханхинаһан зэд, хонгирһон сан гээшэб. 2Абарал буулгаха абьяастай, бүхы нюусануудтай болон мэдэсэтэй, хада уулануудые һууряарнь һэлгэхэ ехэ һүзэг этигэлтэй аад, хайра дурагүй юм һаа, би юуншье бэшэб+. 3Зөөри зөөшэеэ бултыень тараажа, ами бэеэ тахил болгон шатаалгаһан аад, хайра дурагүй юм һаа, ямаршье ашаг олзо намда тэрээнһээ байхагүйл.

4Хайра дуратай хүн тэсэбэритэй, энэрхы сэдьхэлтэй юм, атаархадаггүй, һайрхадаггүй, бүдүүрхэдэггүй, дээрэлхэдэггүй юм. 5Хайра дуратай хүн бадашадаггүй, өөртөө олзо бэдэрдэггүй, абаһаар сухалдадаггүй, муу юумэ һанаандаа баряад байдаггүй. 6Хайра дуратай хүн нүгэл шэбэлдэ баярладаггүй, харин үнэн зүбтэ баярладаг. 7Хайра дуратай хүн хэзээшье орхидоггүй, ходо этигэдэг, найдадаг, бүхы юумэ тэсэжэ гарадаг.

8Хайра дуран мүнхэ юм. Уридшалан хэлэгдэһэн үгэнүүд байбашье, үнгэржэ ошохо, элдэб хэлэнүүд байбашье, һүнэхэ, мэдэсэ байбашье, үгы болохо. 9Юундэб гэхэдэ, бидэ юумые гүйсэд мэдэхэгүйбди, Бурханай мэдээсэлшье гүйсэд элирүүлэгдэдэггүй. 10Харин бүрин бүтэн юумэнэй ерэхэдэ, бүрин түгэс бэшэ юумэнүүд һүнэхэ.

11Үхибүүн байхадаа, би үхибүүндэл адли дуугардаг, үхибүүндэл адли бодомжолдог байгааб, харин ехэ болоходоо би үхибүүн шанараа орхёоб+. 12Мүнөө бидэ Бурханиие бүүдэг гэрэлэй һүүдэртэ адли харанабди, харин һүүлдэнь бидэ тэрээнтэй сэхэ харилсахабди. Мүнөө би юумэ гүйсэд мэдэнэгүйб, харин һүүлдэ Бурханай намайе мэдэһэндэл адляар би юумые бүрин түгэс мэдэдэг болохоб+.

13Тиибэ яабашье, би этигэл һүзэгтэй, найдалтай, хайра дуратай байнаб. Эдэ гурбанай тон шухалань хайра дуран юм.

14

Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяас ба танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарха абьяас бэлигүүд тухай

14^1Таанад хайра дураяа үүсхэжэ байгты. Оюун сэдьхэлэй абьяастай байхые, илангаяа Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяастай байхые хүсэжэ байгты+. 2Танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугаржа байһан хүнүүд бусад хүнүүдтэ бэшэ, харин Бурханда хандан дуугарна, тиимэһээ хэншье тэдэниие ойлгоногүй, тэдэ Нангин Һүлдын хүсөөр нюуса үнэн зүйлые айладхана гээшэ. 3Харин Бурханай мэдээсэлые зондо элирүүлһэн хүнүүд тэдэ зониие һургана, урмашуулна, һанааень заһана ха юм. 4Танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугардаг хүнүүд өөһэдыгөө һургана, харин Бурханай мэдээсэл элирүүлһэн хүнүүд һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмые һургана гээшэ.

5Тиимэһээ танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарһайт гэжэ би та бүхэндэ хүсэнэб, гэхэтэй сасуу Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяастай байһайт гэжэ би бүришье ехээр хүсэнэб. Юундэб гэхэдэ, мэдээсэл элирүүлһэн хүн танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугаржа байһан хүнһөө бүри шухала, зүгөөр һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ һургаал дамжуулхын тула танигдахагүй хэлэн дээрэ хэлэһэн юумэеэ тайлбарилха аргатай хүниие би энэ тоодо оруулнагүйб. 6Тиимэһээ, аха дүүнэр, мүнөө таанадта ошоходоо би танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугараад, харин Бурханай намда нээһэн мэдээсэл гү, али мэдэлгэ гү, али буулгагдаһан абарал гү, али һургаал заабари асараагүй һаа, таанадта ямар аша туһатай байхабиб?

7Хүгжэм гаргадаг жэмбүүр ба ятага хоёрые абаад үзэе, тэдэнэй аялгануудайнь илгаа эли тодо бэшэ байбалнь, бидэ жэмбүүр дээрэ наадаһые, ятага дээрэ наадаһые ойлгохогүй байгаалди. 8Дохёо үгэдэг бүреэгэй тодо бэшэ абяануудые гаргадаг байбалнь, хэн тулалдаанда бэлдэхэ байгааб? 9Тон тиигэжэл танай хэлэһэн юумэн ойлгосотой бэшэ байбал, хэн таанадые ойлгохоб? Таанад миин лэ агаар доһолгохот. 10Дэлхэй дээрэ элдэб янзын олон хэлэнүүд бии, гэхэдэ тэдэнэй дунда удхагүй нэгэшье хэлэн үгы юм. 11Хүнэй хэлэжэ байһан юумэнэй удхыень ойлгохогүй һаа, би тэрэ хүндэ хариин хүн болоноб, тиин тэрэшье хүн намда хариин хүн болоно. 12Таанад оюун сэдьхэлэй абьяас бэлигтэй байхые хүсэжэ байгаа юм хадаа һүзэглэгшэдэй бүлгэмые бэхижүүлхэ абьяас бэлигүүдтэ элбэгээр хүртэхэеэ оролдогты.

13Тиимэһээ танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугардаг хүн хэлэһэн юумэеэ тайлбарилжа шадаха абьяастай байха тухай зальбаржа байг. 14Ушарынь юуб гэхэдэ, танигдахагүй хэлэн дээрэ зальбархадамни һүнэһэ һүлдымни зальбаржа байбашье, ухаан бодолдомни ямаршье аша туһагүй байдаг юм. 15Тиигэхэдээ би яаха болонобиб? Би һүнэһэ һүлдөөрөө зальбархаб, гэхэтэй сасуу ухаан бодолоороошье баһа зальбархаб; би һүнэһэ һүлдөөрөө дуу дуулахаб, гэхэтэй сасуу ухаан бодолоороошье дуу дуулахаб+. 16Хэрбээ шинии һүнэһэ һүлдөөрөө Бурханда баясхалан хүргэжэ байбалшни, хэлэһэн юумыешни ойлгохогүй байһан юрын хүн хайшан гээд шинии баясхаланда «болтогой» гэжэ хэлэхэ юм+. 17Үлэмжэ һайнаар Бурханда баясхалан хүргэһэншье сагтаа бусад зондо ямаршье туһагүй байхалши.

18Таанадай дундаһаа хэнһээшье үлүү ехээр танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугаржа байһандаа Бурханда баяр хүргэнэб. 19Тиихэдээ һүзэглэгшэдэй бүлгэм соо байхадаа бусад зониие һургахын тула танигдахагүй хэлэн дээрэ олон мянган үгэнүүдые хэлэнхаар ойлгомжотой табан лэ үгэ хэлэхэнь дээрэ гэжэ тоолодогби.

20Аха дүүнэр, таанад үхибүүдтэл адляар бодомжолхоёо болигты. Нүгэл шэбэлэй талаар зэмэгүй хүүгэд байгты, харин бодомжолходоо наһаяа хүсэһэн хүнүүд байгты+. 21«Танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугардаг хүнүүдээр ба хариин хүнүүдээр дамжуулан би арад зондоо хэлэхэб, теэд тиихэдэмнишье тэдэ намайе дуулахагүйл гэжэ Дээдын Эзэн хэлэнэ», – гээд Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг. 22Тиимэһээ танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарха абьяас һүзэглэгшэдэй аша туһада бэшэ, харин һүзэглэдэггүй хүнүүдтэ дүлгэ тэмдэг болодог, тиин Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяас һүзэглэдэггүй хүнүүдэй аша туһада бэшэ, харин һүзэглэдэг зоной аша туһада юм+.

23Хэрбээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй бүгэдөөрөө суглараад, хүн бүхэнэйнь танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугаржа эхилхэдэ юрын гү, али һүзэглэдэггүй хүн орожо ерэбэл, таанадые галзуураад байна гэхэгүй аал+? 24Хэрбээ хүн бүхэнэй Бурханай үгэ номножо байхада юрын гү, али һүзэглэдэггүй хүн орожо ерэбэл, дуулаһан юумэнүүдынь тэрэнэй нүгэлнүүдые шүүмжэлэн элирүүлхэ, гэмнэхэ. 25Тэрэ хүнэй һанал бодолойнь нюусанууд эли боложо, тэрэ һүгэдэн Бурханай урда унажа, «Үнэхөөрөө Бурхан таанадай дунда байна», – гээд айладхаха.

26Тиигээд юун гэжэ хэлэхэбиб, аха дүүнэр? Танай суглархада нэгэнтнай бурханай дуунуудтай, нүгөөдэтнай һургаалтай, үшөө нүгөөдэтнай Бурханай нээжэ үгэһэн мэдээсэлтэй, заримантнай танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ үгтэһэн мэдээсэлтэй, нүгөө заримантнай хэлэгдэһэн юумэнэй тайлбарилгатай байдаг. Эдэ бүгэдэ булта һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй аша туһада юм+. 27Хэрбээ хэн нэгэнэй танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугаржа эхилбэлнь, хоёр гү, али дээдэ захань гурбан хүн хойно хойноһоон ээлжэлээд хэлэхэ ёһотой, тиин үшөө нэгэ хүн хэлэгдэһэн юумые тайлбарилжа байха ёһотой. 28Харин тайлбарилжа үгэхэ хүнэй үгы байбал, танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугарагша абяа гарангүй, гансал өөртөө ба Бурханда хандан зосоогоо дуугарха ёһотой. 29Хоёр гү, али гурбан хүн Бурханай мэдээсэл элирүүлэг, харин бусад зон хэлэһэн тухайнь бодомжолжо байг+. 30Хэрбээ суглаан дээрэ һууһан хүнэй Бурханһаа мэдээсэл абабал, дуугаржа байһан нүгөө хүниинь дуугүй болог. 31Таанад булта ээлжэ ээлжээгээр Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ, бултанаа һургаха, урмашуулха аргатайт. 32Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяас тэрэл хүнэй мэдэлдэ байха ёһотой юм. 33Ушарынь юуб гэхэдэ, Бурхан эмхи гуримгүй бэшэ, харин энхэ тайбанай эхин юм.

Һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмүүд соо Бурханай хүнүүдэй бэеэ абаад ябадаг ёһоор 34эхэнэр хүнүүд суглаан дээрэ дуугүй байха ёһотой. Тэдэнэр юумэ дуугарха эрхэгүй, Моисейн Хуули соо хэлэгдэһэнэй ёһоор тэдэнэр үгөөр байха ёһотой+. 35Хэрбээ тэдэнэр юумэ һураха гэбэл, гэртээ нүхэрһөөн һуража байг. Эхэнэр хүнэй һүзэглэгшэдэй суглаан дээрэ дуугархань ехэ эшхэбтэр юм.

36Али Бурханай үгэ таанадай досоо түрэбэ гү? Али тэрэ үгэ гансал таанадта хүрэбэ гү? 37Хэрбээ хэн нэгэн өөрыгөө Бурханай мэдээсэл элирүүлэгшэб, али оюун сэдьхэлэй абьяастайб гэжэ тоолобол, минии таанадта бэшэһэн юумэн Дээдын Эзэнэй захяа заабари мүн гэжэ мэдэрхэ ёһотой. 38Хэрбээ тэрэ хүнэй энээндэ анхаралаа хандуулаагүй һаань, таанадшье тэрэ хүниие бү анхарагты.

39Тиимэһээ, аха дүүнэрни, Бурханай мэдээсэл элирүүлхые аргагүй ехээр хүсэжэ байгты, танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугархые бү хоригты+. 40Бүхы юумэн ёһо гуримаараал ябаха ёһотой+.

15

Христос үхэлые илаба

15^1Мүнөө, аха дүүнэр, минии таанадта номноһон, таанадай тогтоожо абаһан, этигэл һүзэгэйтнай һуури табиһан Һайн Мэдээсэл таанадта һануулхамни. 2Тэрэнэй ашаар таанад абарагдаһан байгаат. Минии таанадта номноһон Мэдээсэл хатуугаар баримталжа байһандаа таанад абарагдабат, хэрбээ үгы юм һаа, таанад дэмы һүзэглэһэн байгаат+.

3Нангин Бэшэг соо уридшалан хэлэгдэһэнэй ёһоор Христос манай нүгэл шэбэлэй түлөө үхэһэн байгаа гэһэн эгээн шухала юумые би өөрөө тогтоожо абаад, һүүлдэнь таанадта дамжуулһан байгааб+. 4Тэндэл уридшалан хэлэгдэһэнэй ёһоор Христос хүдөөлүүлэгдээд, гурбадахи үдэртөө амидыруулагдаһан байгаа, 5тиигээд Пётрто, һүүлдэнь арбан хоёр шабинартаа бултандань үзэгдэһэн байгаа+. 6Тиигээд тэрэ табан зуугаад шахуу һүзэглэгшэдтэ нэгэ зэргэ үзэгдэһэн юм. Тэдэ һүзэглэгшэдэй олониинь мүнөөшье хүрэтэр амиды мэндэ, харин зариманиинь наһа бараһан байна. 7Тиигээд тэрэ Яковта, удаань элшэнэртэ бултандань үзэгдэбэ+.

8Хамагай һүүлдэ тэрэ намдашье үзэгдөө. Би дутуу гараһан үхибүүндэ адли хүнби+. 9Элшэнэрэй эгээн «багань» гээшэб, элшэн гэжэ нэрлэгдэхэшье эрхэгүй байгааб, юундэб гэхэдэ, би һүзэглэгшэдэй бүлгэмые хашан мүрдэдэг байгааб+. 10Гэхэтэй сасуу би Бурханай үршөөл хайраар мүнөөнэй байдалтай байнаб, тиин тэрэ үршөөл хайрань дэмы үнгэрөөгүй. Би өөрынгөө хүсэ шадалаар бэшэ, харин досоомни ажаллажа байһан Бурханай үршөөл хайраар бусад элшэнэрһээ үлүү ехэ хүдэлжэ байгааб+. 11Тиимэһээ би байна гүб, али тэдэнэр гү, бидэ булта илгаагүй Мэдээсэлые номнонобди, тиин таанад һүзэглэбэт.

Үхөөд амидырха тухай

12Христос үхөөд амидыруулагдаһан байгаа гэжэ номножо байхадамнай заримантнай юундэ үхэһэн хүнүүд амидырхагүй гэжэ хэлэнэб+? 13Хэрбээ үхэһэн хүнэй амидырха аргагүй һаань, Христосшье амидырхагүй байгаал. 14Хэрбээ Христос үхөөд, амидыраагүй юм һаа, маанадай номноһон дэмы, таанадай һүзэглэһэн дэмы юм. 15Харин үхэһэн хүнүүд амидырдаггүй юм һаа, бидэ Бурханай Христосые амидыруулаагүй байхадань амидыруулаа гэжэ хэлэхэдээ, Бурхан тухай худалаар гэршэлһэн болонобди. 16Ушарынь юуб гэхэдэ, хэрбээ үхэһэн хүнүүд амидырдаггүй юм һаа, Христосшье амидыруулагдаагүй гээшэ. 17Хэрбээ Христосой амидыруулагдаагүй юм һаа, танай этигэл һүзэг дэмы, таанад нүгэл шэбэлтэйгээ үлэнэ гээшэт+. 18Тиихэдээ Христосто һүзэглөөд үхэһэн хүнүүд баһал хосороо гэжэ ойлгожо болохо+. 19Хэрбээ бидэ гансал энэ амидаралдаа Христосто найдажа байбал, бидэ бүхы дэлхэй дээрэ эгээл аза хубигүй зон гээшэбди.

20Зүгөөр Христосой үхөөд амидыруулагдаһаниинь үнэн зүб юм. Үхөөд амидыруулагдаха зондо энэнь баталалга юм+. 21Нэгэ хүнөөр дамжан үхэл тудаба, тон тиигэжэл нэгэ хүнөөр дамжан үхэлһөө амидыралга тудаха+. 22Хүнүүд булта Адамтай холбоотой байһан дээрэһээ яажа үхэдэг бэ, тон тиигэжэл булта Христостой холбоотой байһан дээрэһээ амидыруулагдаха. 23Гэхэдээ хүн бүхэн өөрынгөө ээлжээгээр, хамагай түрүүн Христос, тиигээд тэрэнэй ерэхэдэ бүхы тэрэнэй хүнүүд амидыруулагдаха+. 24Тиигээд бүхы юумэнэй эсэс ерэхэ, Христос бүхы хүсэнүүдые, замбуулинай бүхы засаг захиргааниие, засаглагша захирагшадые илаад, хаан түрые Эсэгэ Бурханда барюулха+. 25Христос бүхы дайсадаа ула дороо оруултараа захирха+. 26Һүүлшынь дайсан болохо үхэл усадхагдаха. 27«Бурхан бүхы юумые ула доронь оруулха», – гээд Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэнэ, зүгөөр тэрэ «бүхы юумэнэй» тоодо Христосой ула доро бүхы юумые оруулһан Бурхан өөрөө ороногүй гэжэ ойлгосотой бэзэ даа+. 28Христос бүхы юумэнүүдые захирхадаа, бүхы юумые мэдэлдэнь оруулһан Бурханай мэдэлдэ өөрөө орохо, тиигээд Бурхан хамаг юумые бүрин захиржа байха+.

29Хэрбээ амидыралгын үгы юм һаань, үхэһэн хүнүүдэй түлөө уһаар арюудхуулһан зон яахань гээшэб? Хэрбээ үхэһэн хүнүүдэй юрэдөө амидырдаггүй юм һаань, яахадаа хүнүүд тэдэнэй түлөө уһаар арюудхуулнаб? 30Бидэшье юундэ аюул оһолтой үргэлжэ нюураараа тулана гээшэбибди+? 31Аха дүүнэр, би үдэр бүхэн үхэлтэй нюураараа уулзанаб. Манай Дээдын Эзэн Иисус Христостой нэгэдэһэн ажамидаралтнай минии омогорхол байһан дээрэһээнь би энээн тухай айладханаб+. 32Хэрбээ би юрэ хүн шанараараа бодоод, «ан арьяатануудтай» Эфес хотодо тулалдабал, намда ямар аша туһа байгааб? Хэрбээ үхэһэн хүнүүдэй амидырдаггүй юм һаа, хүнүүдэй хэлээшээр «үглөөдэр хосорхо юм һаа, мүнөө эдие, ууял».

33Таанад бү эндүүржэ ябагты. «Муу ханинар һайн сэдьхэлтэй хүниие доройтуулдаг». 34Ой ухаандаа орогты, нүгэл хэхэеэ болигты. Заримантнай Бурханиие мэдэхэгүй, тиин эшэжэ зобожо байхаартнай энээниие хэлэнэб+.

Үмхирэн хосордог ба үмхирдэггүй мүнхэ бэе тухай

35«Яажа үхэһэн хүнүүд амидырдаг бэ? Ямар махабад бэетэй байха бэ?» – гээд хэн нэгэн асуужа магадгүй. 36Ямар тэнэг гээшэбта! Үрэһэ тарихадашни тэрэ үрэһэншни хосороогүй һаа, амидыран ургахагүйл+. 37Таряа гү, али ямаршьеб ондоо үрэһэ тарихадаа ши бүтэн ургамал бэшэ, зүгөөр үрэһэ һуулгана ха юмши. 38Харин Бурхан өөрынгөө дураар тэрэ үрэһэндэ бэе хайрлана, тиин үрэһэ бүхэндэ өөрынь тусхай бэе хайрлана.

39Бэенүүд ондо ондоо байдаг: хүнүүд нэгэ түрэлэй бэетэй, амитад ондоо түрэлэй бэетэй, шубууд баһа ондоо бэетэй, загаһад үшөө ондоо бэетэй байдаг.

40Тиихэдэ огторгойн бэенүүд ба газар дэлхэйн бэенүүд байдаг. Газар дэлхэйн бэенүүдэй һүр жабхаланиинь огторгойн бэенүүдэй һүр жабхаланһаа илгаатай юм. 41Наранай һүр жабхалан нэгэ, һарын һүр жабхалан ондоо, одо мүшэдэйшье һүр жабхалан баһа ондоо, тиихэдэ одо мүшэд бэе бэеһээ баһа һүр жабхалангаараа илгардаг юм.

42Тон тиимэл юумэн үхэһэн хүнүүдэй амидырхада болохо: махабад бэе үхэл соо таригдаад амидырхадаа, үмхирдэггүй мүнхэ болохо+. 43Һуулгагдахадаа, тэрэ нэрэ түрэгүй, ахир һула байха, харин амидырхадаа, алдартай, һүр хүсэтэй байха. 44Һуулгагдахадаа, юрэ махабад бэе байгаад, амидырхадаа, оюун сэдьхэлэй бэе байха. Юрэ махабад бэе байбал, оюун сэдьхэлэй бэешье байха. 45«Түрүүшын хүн, Адам, амитан болон бүтээгдээ, харин һүүлшын Адам ами хайрладаг Һүлдэ юм», – гээд Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ. 46Анха түрүүн оюун сэдьхэлтэй бэшэ, харин юрэ махабад бэетэй ерэхэ, тиигээд оюун сэдьхэлтэй болоод ерэхэ. 47Түрүүшын Адам газар хүрьһэнһөө бүтээгдэһэн газар дэлхэйн хүн юм, харин нүгөө Адам тэнгэриһээ юм+. 48Газар дэлхэйн хүнүүд газар хүрьһэнһөө бүтээгдэһэн үнөөхи хүндэ адли, харин тэнгэриин хүнүүд тэнгэриһээ ерэһэн нүгөө хүндэ адли. 49Газар хүрьһэнһөө бүтээгдэһэн хүнэй түхэл шанартай ябадагтаал адляар бидэ баһа Тэнгэриин хүнэй түхэл шанартай ябахалди.

50Махабад бэе шуһан хоёрһоо бүтээгдэһэн юумэн Бурханай хаан түрые залгамжалха аргагүй, үмхиржэ хосордог юумэн үмхирдэггүй мүнхэ юумые залгамжалха аргагүй юм гэжэл би таанадта хэлэхэ һанаатай байнаб.

51-52Зай, би таанадта үнэн зүб нюуса нээнэб: бидэ булта үхэхэгүйбди, гэхэтэй сасуу бүреэгээ һүүлшынхиеэ дуугархада бидэ булта нюдэнэй сабшаха зуура гэнтэ хубилгагдахабди. Бүреэгээ дуугархада үхэһэн хүнүүд хэтын хэтэдэ үхэхэгүйгөөр амидыруулагдаха, тиин бидэшье хубилгагдахабди++. 53Тиигэжэ үмхирэн хосордог юумэн үмхирдэггүй мүнхэ юумэн боложо хубилха ёһотой, үхэлэй юумэн үхэдэггүй юумэн боложо хубилха ёһотой+. 54Үмхирэн хосордог юумэнэй мүнхэ боложо хубилхада, үхэлэй юумэнэй үхэдэггүй боложо хубилхада, «Үхэл хосорбо, илалта туйлагдаба», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн юумэн бэелхэ.

55«Ай, Үхэл, илалташни хаанаб?

Ай, Үхэл, хадхууршни хаанаб?»+

56Үхэлэй хадхуурай хорон нүгэл шэбэл соо юм, нүгэл шэбэлэй хүсэн Хуули соо юм+. 57Харин манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар маанадта илалта хайрлаһан Бурханда баяр баясхалан хүргэел!+

58Тиимэһээ, инаг хайрата аха дүүнэрни, Дээдын Эзэнэй түлөө хэһэн ямаршье ажалтнай дэмы бэшэ гэжэ мэдэн, Дээдын Эзэнэй ажалда өөһэдыгөө бүрин зорюулагты, нугаршагүй, бата хатуу байгты.

16

Һүзэглэгшэ аха дүүнэртэ үзүүлхэ туһаламжа тухай

16^1Мүнөө дуталдажа байһан Иудей можын Бурханай хүнүүдтэ алта мүнгэ суглуулжа туһалха талаар хэлэһүүб. Галадай һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ юу хэхыень захяа һэнби. Таанадшье тэрэ захяае дүүргэгты+. 2Гарагай нэгэн, воскресени бүхэндэ хүн бүхэнтнай оролгоһоон боломжоороо мүнгэ гаргаад, тэрэнээ суглуулжа байг. Тиигэбэлтнай, ерэхэдэмни алта мүнгэ суглуулха хэрэг гарахагүй+. 3Би ерэхэдээ, шэлэжэ абаһан хүнүүдтэтнай бэшэгээ үгөөд, бэлэгүүдтэйнь Иерусалим хото ябуулхаб+. 4Хэрбээ тэдэнтэй ябалсахамни зохид байбал, тэдэнтэй ябуужаб.

Һүүлшын заабаринууд тухай

5Би Македонёор дайраад, һүүлээрнь таанадта ерэхэб. Македони дайраха ёһотой хүнби+. 6Нэгэ хэды саг соо таанадтай байхаб, үбэлжэжэшье магадгүйб, һүүлээрнь таанад намайе замдамни үдэшэхэт. 7Би таанадтай халта уулзаад лэ хахасаха дурагүй байнаб. Хэрбээ Дээдын Эзэнэй үршөөбэл, таанадтайгаа удаан байһайб гэжэ хүсэнэб.

8Эндэ Эфестэ би Табидахи үдэрэй һайндэр болотор байхаб+. 9Эндэ эсэргүүсэгшэдэй олон байгаашье һаань, агууехэ шухала хэрэг бэелүүлхэ боломжо гараад байна.

10Хэрбээ Тимофейн таанадта ошобол, танай дунда айлта зоболтогүй байха тухайнь бодооройт, тэрэ намдал адли Дээдын Эзэнэй аша туһада ажаллажа байна ха юм+. 11Хэншье тэрэниие доогуур бү хараг. Тэрэнэй намда бусажа ерэхэ замайнь энхэ тайбан тухай бодон тэрэниие үдэшэхэ ёһотойт. Би тэрэниие һүзэглэгшэ аха дүүнэртэйгээ ерэхыень хүлеэжэ байнаб.

12Мүнөө манай һүзэглэгшэ нүхэр Аполлос тухай хэлэһүүб. Би тэрэниие таанадта һүзэглэгшэ аха дүүнэрээр хамта ошохыень ехэл гуйһан байгааб. Теэд тэрэ мүнөө таанадта ошохо аргагүй байна, гэхэдэ боломжо гарабал, тэрэ таанадта заабол ошохо+.

13Һэргэг байгты. Һүзэгөө алдангүй, зоригтой, хатуу байгты+. 14Ямаршье юумэ хэхэдээ дуратайгаар хэжэ байгты+.

15Таанад Стефан ба тэрэнэй гэр бүлэ тухай мэдэнэт, тэдэнэр Ахайяын зоной дундаһаа анха түрүүн Дээдын Эзэндэ һүзэглэһэн, Бурханай хүнүүдэй алба хэхэдэ өөһэдыгөө бүрин зорюулһан юм. Аха дүүнэрни,+
16тиимэл хүнүүдэй ба тэдэнтэй ажаллажа, алба хэжэ байһан хүнүүдэй хүтэлбэри доро ябагты гэжэ таанадые гуйнаб+.

17Стефан, Фортунат, Ахаик гурбанай ерэһэндэ би аргагүй ехээр баярлажа байнаб, тэдэнтэй байхадаа, таанадай үгы байһые ойлгонгүй үнгэрбэб. 18Тэдэнэр намайешье, таанадыешье баярлуулаа. Тиимэ зониие хүндэлжэ байгты.

19Аси можын һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүд таанадта мэндые хүргэнэ. Акила Прискилла хоёр, тэдэнэй гэртэ суглардаг һүзэглэгшэдэй бүлгэм таанадта Дээдын Эзэндэ һүзэглэгшэдэй халуун мэндые хүргэнэ+. 20Таанадта эндэхи һүзэглэгшэ аха дүүнэр булта мэндые хүргэнэ. Бэе бэеэ арюун нангинаар таалажа мэндэшэлээрэйт+.

21Энэ мүрнүүдые өөрынгөө гараар бэшэнэб: Павел таанадта амар мэндые хүргэнэ+. 22Дээдын Эзэндэ дурагүй байһан хүнэй толгой дээрэ хараал бууг. Манай Дээдын Эзэн, ерыш даа!+

23Дээдын Эзэн Иисусай үршөөл хайра таанадтай байһай! 24Минии хайра дуран Иисус Христос соо та бүхэнтэй оршохонь болтогой!

+ 1:2 Элшэнэрэй 18:1-17, Римэйхиндэ 1:7

+ 1:5 2 Коринф 8:7, 2 Коринф 9:11

+ 1:7 Лука 17:30, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:13, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16-18, Филиппынхидтэ 3:20

+ 1:8 Филиппынхидтэ 1:6

+ 1:9 Иоанн 17:21, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:24, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:3, Евр 10:23

+ 1:10 1 Коринф 11:18

+ 1:11 1 Коринф 3:3

+ 1:12 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 3:4-5, 1 Коринф 4:6, 1 Коринф 6:12, Тидтэ 3:13, Иоанн 1:42

+ 1:13 Эфесэйхиндэ 4:4-5
+ 1:14 Элшэнэрэй 18:8, Римэйхиндэ 16:23
+ 1:16 1 Коринф 16:15
+ 1:17 2 Коринф 10:10

+ 1:18 1 Коринф 2:1, 2 Коринф 2:15, Римэйхиндэ 1:16

+ 1:20 Римэйхиндэ 1:22, 1 Коринф 3:19

+ 1:22 Мат 12:38, Марк 8:11, Иоанн 2:18, Иоанн 4:48, Иоанн 6:30

+ 1:23 Галадуудта 5:11
+ 1:24 1 Коринф 2:7, Колоссынхидтэ 2:3
+ 1:28 Яковай хандалга 2:5
+ 1:29 Римэйхиндэ 3:27, Эфесэйхиндэ 2:9
+ 1:30 Эфесэйхиндэ 1:7, Филиппынхидтэ 3:9
+ 1:31 2 Коринф 10:17
+ 2:1 1 Коринф 1:18, 2 Коринф 2:15
+ 2:2 Галадуудта 6:14

+ 2:3 2 Коринф 11:30, 2 Коринф 12:5, Галадуудта 4:13

+ 2:4 1 Коринф 4:20
+ 2:5 2 Коринф 4:7, 2 Коринф 6:7
+ 2:6 Филиппынхидтэ 3:15
+ 2:7 Колоссынхидтэ 2:3
+ 2:8 Иоанн 7:48, Элшэнэрэй 13:27

+ 2:10 Мат 16:17, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:20

+ 2:12 Римэйхиндэ 8:15
+ 2:13 2 Коринф 1:12, Иоанн 6:45
+ 2:14 Иоанн 14:17, Римэйхиндэ 8:7
+ 2:16 Римэйхиндэ 11:34
+ 3:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:2, Евр 5:13
+ 3:3 1 Коринф 1:10-11, Галадуудта 5:19-20

+ 3:5 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 4:6, 1 Коринф 16:12, Эфесэйхиндэ 3:7, Колоссынхидтэ 1:25

+ 3:6 Элшэнэрэй 18:4-11, Элшэнэрэй 18:27-28, Иоанн 4:36-38

+ 3:7 Галадуудта 6:3
+ 3:8 Мат 16:27, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:8
+ 3:9 2 Коринф 6:1, Эфесэйхиндэ 2:20-22
+ 3:10 Римэйхиндэ 15:20

+ 3:11 Эфесэйхиндэ 2:20, Колоссынхидтэ 2:7, Гэршэлгэ 21:14

+ 3:13 1 Коринф 1:7, 1 Коринф 4:5, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:7

+ 3:16 Римэйхиндэ 8:9, 1 Коринф 6:19, 2 Коринф 6:16

+ 3:17 Эфесэйхиндэ 2:21
+ 3:19 1 Коринф 1:20,
+ 3:23 2 Коринф 10:7, Галадуудта 3:29
+ 4:4 Элшэнэрэй 23:1,
+ 4:5 Мат 7:1, Римэйхиндэ 2:1, 2 Коринф 10:18

+ 4:6 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 3:5

+ 4:7 Иоанн 3:27
+ 4:8 Гэршэлгэ 3:17
+ 4:9 Римэйхиндэ 8:36
+ 4:10 2 Коринф 11:19, 2 Коринф 13:9
+ 4:11 2 Коринф 11:27, Филиппынхидтэ 4:12

+ 4:12 Элшэнэрэй 18:3, Мат 5:44, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9, Римэйхиндэ 12:14

+ 4:14 2 Коринф 6:13

+ 4:15 Филимондо 1:10

+ 4:16 1 Коринф 11:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:7, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:7

+ 4:17 Элшэнэрэй 16:1, 1 Коринф 16:10, Тимофейдэ 1-дэхи 1:2

+ 4:19 1 Коринф 11:34, 1 Коринф 16:5, 2 Коринф 1:15-16

+ 4:20 1 Коринф 2:4
+ 4:21 2 Коринф 10:2, 2 Коринф 13:2
+ 5:1 2 Коринф 12:21,
+ 5:3 Колоссынхидтэ 2:5
+ 5:5 2 Коринф 2:6, Тимофейдэ 1-дэхи 1:20,
+ 5:6 Мат 13:33, Лука 13:21, Галадуудта 5:9
+ 5:8 Марк 8:15, Лука 12:1

+ 5:9 Эфесэйхиндэ 5:11, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:14

+ 5:11 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:6
+ 5:12 Марк 4:11,
+ 6:1 Мат 18:17
+ 6:2 Мат 19:28
+ 6:5 1 Коринф 15:34
+ 6:7 Мат 5:39-40

+ 6:9 Галадуудта 5:21, Эфесэйхиндэ 5:5, Евр 13:4

+ 6:10 Марк 7:21-23, Галадуудта 5:19-21

+ 6:11 Эфесэйхиндэ 2:2, Иоанн 13:8, Эфесэйхиндэ 5:26, Тидтэ 3:5, Евр 10:22

+ 6:12 1 Коринф 10:23
+ 6:15 Эфесэйхиндэ 5:30
+ 6:16 Марк 10:7-8, Эфесэйхиндэ 5:31
+ 6:17 Эфесэйхиндэ 4:4

+ 6:18 Галадуудта 5:19, Эфесэйхиндэ 5:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:3

+ 6:19 Римэйхиндэ 14:7

+ 6:20 Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, 1 Коринф 7:23

+ 7:5 Мат 4:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:5

+ 7:6 2 Коринф 8:8

+ 7:7 Мат 19:11-12, 1 Коринф 12:4, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:10

+ 7:9 Тимофейдэ 1-дэхи 5:14
+ 7:10 Марк 10:9
+ 7:11 Марк 10:11
+ 7:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1
+ 7:18 Элшэнэрэй 15:1-2, Галадуудта 5:2

+ 7:19 Римэйхиндэ 2:28-29, Галадуудта 3:28, Галадуудта 5:6, Колоссынхидтэ 3:11

+ 7:22 Иоанн 8:32, Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Римэйхиндэ 6:18, 2 Коринф 3:17, Галадуудта 5:1, Филимондо 1:16, Римэйхиндэ 6:22

+ 7:23 1 Коринф 6:20,
+ 7:25 2 Коринф 8:10-11
+ 7:30 2 Коринф 6:10

+ 7:31 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:7, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:17

+ 7:32 Мат 6:25, Лука 10:41
+ 7:38 Евр 13:4
+ 7:39 Римэйхиндэ 7:2

+ 8:1 Элшэнэрэй 15:20, Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 13:4-13

+ 8:2 Галадуудта 6:3

+ 8:3 Галадуудта 4:9

+ 8:6 Эфесэйхиндэ 4:6, Иоанн 1:3, Римэйхиндэ 11:36, Колоссынхидтэ 1:16, Евр 1:2

+ 8:7 1 Коринф 10:28-29

+ 8:8 Марк 7:19, Элшэнэрэй 10:12-15, Римэйхиндэ 14:14

+ 8:10 Римэйхиндэ 14:1, Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 10:19, Гэршэлгэ 2:14

+ 8:11 Римэйхиндэ 14:15

+ 8:13 Римэйхиндэ 14:21

+ 9:1 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:6-7, Филимондо 1:8, Элшэнэрэй 9:3-6

+ 9:4 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8-9

+ 9:5 Марк 6:3, Иоанн 2:12, Иоанн 7:3, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19, Марк 1:30

+ 9:6 Элшэнэрэй 4:36, Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 15:36, Галадуудта 2:9

+ 9:7 2 Коринф 10:4, Тимофейдэ 2-дохи 2:3,

+ 9:9 Тимофейдэ 1-дэхи 5:18

+ 9:10 Римэйхиндэ 4:23-24, Тимофейдэ 2-дохи 2:6

+ 9:11 Римэйхиндэ 15:27, Галадуудта 6:6
+ 9:14 Лука 10:7, Тимофейдэ 1-дэхи 5:18
+ 9:15 Элшэнэрэй 18:3
+ 9:16 Римэйхиндэ 1:14
+ 9:17 Галадуудта 2:7
+ 9:18 2 Коринф 11:7, 2 Коринф 11:9
+ 9:19 2 Коринф 4:5
+ 9:20 Элшэнэрэй 16:3, Элшэнэрэй 21:23-26

+ 9:21 Римэйхиндэ 2:12, Римэйхиндэ 2:14, Галадуудта 2:3

+ 9:22 2 Коринф 11:29, 1 Коринф 10:33

+ 9:24 Галадуудта 5:7

+ 9:25 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:4, Филиппынхидтэ 3:14, Тимофейдэ 2-дохи 2:5

+ 10:11 Римэйхиндэ 4:23

+ 10:12 Римэйхиндэ 11:20-21

+ 10:13 1 Коринф 1:9, Пётрой 2-дохи хандалга 2:9

+ 10:14 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:21

+ 10:16 Марк 14:22-23, Иоанн 6:51, 1 Коринф 11:23-26

+ 10:17 Римэйхиндэ 12:5, 1 Коринф 12:12-13, Эфесэйхиндэ 4:25

+ 10:19 Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 8:4, Гэршэлгэ 2:14

+ 10:21 2 Коринф 6:15
+ 10:23 1 Коринф 6:12
+ 10:24 1 Коринф 13:5, Филиппынхидтэ 2:21
+ 10:25 1 Коринф 8:7
+ 10:27 Лука 10:8
+ 10:30 Римэйхиндэ 14:6
+ 10:31 Колоссынхидтэ 3:17
+ 10:32 1 Коринф 8:13, Римэйхиндэ 14:13
+ 10:33 1 Коринф 9:22, 2 Коринф 12:14

+ 11:1 1 Коринф 4:16, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:6, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:7

+ 11:3 Эфесэйхиндэ 1:22, Эфесэйхиндэ 4:15, Эфесэйхиндэ 5:23, Иоанн 14:28, 1 Коринф 15:24

+ 11:5 Лука 2:36, Элшэнэрэй 21:9
+ 11:11 Галадуудта 3:28
+ 11:18 1 Коринф 1:10-12
+ 11:19 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:19
+ 11:23 Галадуудта 1:12
+ 11:24 Лука 22:19
+ 11:25 Лука 22:20
+ 11:27 Иоанн 6:53-56
+ 12:1 1 Коринф 14:1
+ 12:2 Эфесэйхиндэ 2:12
+ 12:3 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:2-3
+ 12:4 Римэйхиндэ 12:6, Эфесэйхиндэ 4:4-6
+ 12:5 Римэйхиндэ 12:7
+ 12:6 Филиппынхидтэ 2:13
+ 12:9 Мат 17:20, 1 Коринф 13:2

+ 12:10 Марк 16:17, Элшэнэрэй 2:4, Элшэнэрэй 10:46, 1 Коринф 14:2

+ 12:12 Римэйхиндэ 12:5, 1 Коринф 10:17, Эфесэйхиндэ 4:25

+ 12:13 Галадуудта 5:6, Эфесэйхиндэ 2:14, Колоссынхидтэ 3:11

+ 12:26 Римэйхиндэ 12:15

+ 12:27 Римэйхиндэ 12:5, Эфесэйхиндэ 1:23, Эфесэйхиндэ 4:12, Колоссынхидтэ 1:18, Колоссынхидтэ 1:24

+ 12:28 Элшэнэрэй 11:27, Эфесэйхиндэ 4:11

+ 12:31 1 Коринф 14:1, 1 Коринф 14:39

+ 13:2 Элшэнэрэй 2:18, Мат 17:20, Марк 11:23, 1 Коринф 12:9

+ 13:11 Эфесэйхиндэ 4:14

+ 13:12 Мат 5:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, 1 Коринф 8:3, Галадуудта 4:9

+ 14:1 1 Коринф 16:14, 1 Коринф 12:1

+ 14:15 Яковай хандалга 5:13, Эфесэйхиндэ 5:19

+ 14:16 2 Коринф 1:20, Гэршэлгэ 3:14

+ 14:20 Эфесэйхиндэ 4:14, Мат 18:3, 1 Коринф 2:6

+ 14:22 Элшэнэрэй 2:6
+ 14:23 Элшэнэрэй 2:13
+ 14:26 2 Коринф 12:19, 2 Коринф 13:10

+ 14:29 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:20-21

+ 14:34 Тимофейдэ 1-дэхи 2:11-12, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1, Эфесэйхиндэ 5:22, Колоссынхидтэ 3:18

+ 14:39 1 Коринф 12:31, 1 Коринф 14:1
+ 14:40 Колоссынхидтэ 2:5
+ 15:2 Галадуудта 3:4
+ 15:3 Лука 24:27
+ 15:5 Лука 24:34, Лука 24:36

+ 15:7 Элшэнэрэй 12:17, Лука 24:50, Элшэнэрэй 1:3-4

+ 15:8 2 Коринф 12:11
+ 15:9 Эфесэйхиндэ 3:7-8, Элшэнэрэй 8:3
+ 15:10 2 Коринф 11:23, Колоссынхидтэ 1:29
+ 15:12 Элшэнэрэй 23:8, Тимофейдэ 2-дохи 2:18
+ 15:17 Римэйхиндэ 4:25

+ 15:18 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 14:13

+ 15:20 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:14, Тимофейдэ 2-дохи 2:8, Элшэнэрэй 26:23, Колоссынхидтэ 1:18, Гэршэлгэ 1:5

+ 15:21 Римэйхиндэ 5:12-18

+ 15:23 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16

+ 15:24 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:22, Римэйхиндэ 8:38, Эфесэйхиндэ 1:21, Лука 1:33, Гэршэлгэ 11:15

+ 15:25 Евр 2:8

+ 15:27 Эфесэйхиндэ 1:22

+ 15:28 Иоанн 14:28, Эфесэйхиндэ 1:23, Колоссынхидтэ 3:11

+ 15:30 2 Коринф 11:26
+ 15:31 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19
+ 15:34 1 Коринф 6:5
+ 15:36 Иоанн 12:24

+ 15:42 Филиппынхидтэ 3:21, Колоссынхидтэ 3:1

+ 15:47 Иоанн 3:13, Иоанн 6:38

+ 15:51 Филиппынхидтэ 3:21

+ 15:52 Мат 24:31, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 11:15, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:15, Филиппынхидтэ 3:21

+ 15:53 2 Коринф 5:2-4
+ 15:55 Тимофейдэ 2-дохи 1:10, Евр 2:14-15
+ 15:56 Римэйхиндэ 4:15, Римэйхиндэ 7:8
+ 15:57 Римэйхиндэ 8:37

+ 16:1 Элшэнэрэй 24:17, Римэйхиндэ 15:25-28, Галадуудта 2:10

+ 16:2 Элшэнэрэй 20:7, Гэршэлгэ 1:10, 2 Коринф 8:3, 2 Коринф 9:3

+ 16:3 Элшэнэрэй 18:27, 2 Коринф 3:1, Элшэнэрэй 24:17, Римэйхиндэ 15:25-28

+ 16:5 Элшэнэрэй 19:21, 2 Коринф 1:16
+ 16:8 Элшэнэрэй 2:1
+ 16:10 Элшэнэрэй 16:1, 1 Коринф 4:17

+ 16:12 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 3:5, 1 Коринф 4:6

+ 16:13 Мат 25:13, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:15

+ 16:14 1 Коринф 14:1

+ 16:15 1 Коринф 1:16

+ 16:16 Филиппынхидтэ 2:29, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:12-13, Тимофейдэ 1-дэхи 5:17

+ 16:19 Элшэнэрэй 18:2, Римэйхиндэ 16:3, Тимофейдэ 2-дохи 4:19

+ 16:20 Римэйхиндэ 16:16

+ 16:21 Галадуудта 6:11, Колоссынхидтэ 4:18, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:17, Филимондо 1:19

+ 16:22 Римэйхиндэ 9:3, Галадуудта 1:8, Гэршэлгэ 22:20

Коринфынхидтэ 2-дохи

Коринфынхидтэ 2-дохи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1

Павел элшэнэй Коринф хотынхидто бэшэһэн хоёрдохи хандалга

1^1Коринф хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, Ахайяын нютагта байһан Бурханай бүхы хүнүүд, таанадые Бурханай эрхэ мэдэлээр Христос Иисусай элшэн болохоор дуудуулагдаһан Павел болон һүзэглэгшэ Тимофей мэндэшэлнэ+. 2Манай Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра, амгалан тайбаниие үршөөг лэ!

3Үршөөл буян хайрладаг Эсэгэ, элдэб янзын ушарта һанаа заһадаг Бурхан, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэ Бурхан үреэл магтаалда хүртэжэ байг лэ+. 4Элдэб янзын бэрхэшээлнүүдэй тудабал, тэрэ манай һанаа заһадаг, тиимэһээ ондоо зоной элдэб янзын бэрхэшээлнүүдтэ ороходонь, Бурханай маанадай һанаа заһадагтал адляар бидэшье тэдэ зоной һанаа заһаха аргатай байдагбди. 5Христосой олон зоболонгуудые хубаалсаха тума бидэ Христосой ашаар Бурханай туһаламжада бүри ехээр хүртэнэбди+. 6Зоболон эдлэжэ байхадаа бидэ таанадай аша туһада, таанадыел абархын тула зобоно гээшэбди, Бурхан маанадай һанаа амаруулһандал адляар таанадай һанаа амаруулна, тиихэдээ маанадай эдлэжэ байһан зоболонгуудые тэсэжэ гарахынтнай тула таанадай һанаа амаруулна гээшэ+. 7Тиимэһээ бидэ таанадта бата найданабди, зоболонгуудыемнай хубаалсахадаа, таанад маанадтал адли һанаагаа амарнат гэжэ мэдэнэ ха юмди.

8Аха дүүнэр, Асиин можодо бидэнтэй ушарһан бэрхэшээл зоболонгууд тухай таанадта һануулха һанаатайбди. Тиихэдэ бидэ һанаагаараа аргагүй ехээр унажа, доройтожо, амиды үлэхэбди гэжэ найдахаяашье болёод байгаабди+. 9Үхөөбди гэжэ бидэ һанажа байгаабди. Тэрэ ушарһаа бидэ өөһэдтөө найдангүй, харин үхэһэн хүнүүдые амидыруулдаг Бурхандал ганса найдаха хэрэгтэй гэжэ ойлгообди+. 10Тиимэһээл тэрэ бидэниие тиимэ аюул үхэлһөө абараа, абаржашье байха. Тэрээндэл ганса найданабди, тиимэһээл тэрэ бидэниие дахин абархал,+
11бидэнэй тулада танай үргэжэ байһан зальбаралнууд бидэндэ туһалнал. Тиимэһээ маанадта аша туһатай байһанайнь түлөө олон зон Бурханда баяр баясхалан хүргэхэл+.

Павелай түсэбүүдынь хубилна

12Энэ дэлхэйдэ байхадаа, илангаяа таанадтай харилсахадаа, бидэ Бурханһаа үгтэһэн үнэн сэхэ, арюун сэбэр ажамидаралтай байгаабди, һэшхэл бодолнайшье тэрэниие гэршэлнэ, тиимэһээл бидэ ехэл бахархадагбди. Бидэ хүнэй сэсэн ухаагаар бэшэ, харин Бурханай үршөөлөөр тиимэ ажамидаралтай байгаабди+. 13-14Таанадай уншаха, ойлгохо аргатай юумэнүүдыел бидэ бэшэнэбди. Мүнөө бидэниие бага зэргээр ойлгожо байгаашье һаатнай, хожомынь гүйсэд ойлгодог болохот гэһэн найдалтай байнаб, тиин Дээдын Эзэн Иисусай ерэхэ Үдэр таанад маанадаар бахархахат, харин бидэ таанадаар бахархахабди+.

15Эдэ бүхы юумэнүүдтэ хатуу этигэлтэй байһан хадаа таанадай хоёрдохиёо буян хэшэгтэ хүртэхын тула би түрүүн таанадта ошохые түсэблэжэ байгааб+. 16Таанадта дайраад Македони ошохо, тиигээд тэндэһээ бусаха замдаа дахин таанадтай уулзаха һанаатай байгааб. Тиигэхэдэмни таанад саашаа Иудей руу ябаха замдамни намайе бэлдэжэ үгэхэт гэжэ найдажа байгааб+. 17Энэ түсэбүүдни һэбхи ябадал болоо гээшэ гү? Нэгэ хэлэхэдээ «тиимэ», нүгөө хэлэхэдээ «үгы» гэжэ хэлэдэг найдабаригүй хүн гээшэ гүб? 18Бурханай бата найдабаритай байдагтал адляар минии «тиимэ» гэһэмни «үгы» бэшэ, харин тиимэ байдаг юм+. 19Ушарынь юуб гэхэдэ, Силуан, Тимофей бидэ гурбанай таанадта номноһон Бурханай Хүбүүн Иисус Христос «тиимэ» гэхэдээ «үгы» гэһэн удхатайгаар хэлэдэггүй байгаа. Тэрэ өөрөө Бурханай «тиимэ» гээшэ+. 20Тэрэ Бурханай бүхы найдуулгануудайнь «тиимэ» гээшэ. Тиимэһээл Христосоор дамжуулан бидэ «Болтогой» гэжэ Бурханай алдарта айладхаа бэлэйбди+. 21Бурхан өөрөө Христосые та бидэнэй бата һуури болгожо табяа, илгажа абаа, 22бидэн дээрэ тамгаа дараа, бидэндэ үгэхэ бүхы юумэнүүдэйнгээ бэлгэ тэмдэг болгон Нангин Һүлдые хайрлаа+.

23Би Бурханиие гэршэ болгожо дууданаб, тэрэ минии һанал бодолые мэдэхэ. Таанадые хайрлаһандаа би таанадта Коринф ошохогүй гэжэ шиидээ һэнби+. 24Юундэ шүтэжэ байхыетнай таанадта зааха гэжэ бидэ оролдоогүйбди, таанадай хатуу этигэл һүзэгтэй байһые бидэ мэдэнэ ха юмди. Таанадай жаргалтай байхын лэ түлөө бидэ таанадаар хамта хүдэлнэ гээшэбди.

2

2^1Тиимэһээ таанадта гашуудал асархагүйн тула би дахин таанадта ошохогүйб гэжэ шиидээб. 2Хэрбээ минии таанадые дахин гомдохооболни, намайе баярлуулха хүн танай дунда дахин олдохогүйл+. 3Дахин таанадта ошоод, намайе баярлуулха ёһотой хүнүүдһээ гашуудаха дурагүй байһандаал би түрүүн бэшэһэн байгааб. Минии баяртай байхада таанадшье булта баяртай байдагта гэһэн хатуу этигэлтэй байна ха юмбиб. 4Таанадые гашуудуулха голхоруулхын тула бэшэ, харин хэды ехээр таанадта дуратай байһанаа мэдүүлхын тула би ехэл һанаа зобон, ехэл нулимсаа гоожуулан таанадта бэшэһэн байгааб+.

Гомдохоогшые хүлисэхэ тухай

5Хэрбээ хэн нэгэн намайе гомдохообол, тэрэ хүн намһаа үлүү ехээр таанадые бултыетнай гомдохоогоо гэжэ хэлэбэл хэтэрүүлхэгүйб. 6Тиимэ хүниие хэһэн аргаарнь лэ олонхинойтнай хэһээбэл болохо+. 7Зүгөөр тэрэ нүхэрөө аргагүй ехээр уйдажа, сэдьхэлээрээ унахагүйнь тула хүлисөөд, һанааень заһабалтнай таанадта дээрэ байха. 8Үнэн дээрээ тэрээндээ дуратай байһанаа мэдүүлхыетнай таанадһаа гуйнаб. 9Туршалгануудые хэр дабахатнай гээшэб, хэлэһэн юумэнүүдыемни ходо дүүргэхэтнай гү гэжэ харахын лэ тула би бэшээ хүнби. 10Хэрбээ хэһэн муу юумэнэйнь түлөө хүниие хүлисэбэлтнай, бишье тэрэниие хүлисэнэб. Христосой урда таанадай аша туһада хүлисэхэ ёһотой бүхы юумые би хүлисэнэб. 11Тиигэбэл сатана маанадые хууража мэхэлжэ шадахагүй. Бидэ булта тэрэнэй һанал бодолыень һайн мэдэнэ ха юмди+.

12Христос тухай һайн мэдээсэл номнохоёо Троада хото ерэхэдэмни, Дээдын Эзэн бүхы хэрэгүүдтэмни урагшатай байгаа+. 13Гэхэтэй сасуу, тэндэ Тит дүүгээ оложо ядахадаа, би ехээр һанаа зобожо байгааб. Тиимэһээ тэндэхи зондо баярлаһанаа мэдүүлээд, Македони ошоһон байгааб+. 14Христостой хамтарһан маанадые илалтада хүргэжэ байдаг Бурханда баяр баясхалан хүргэнэб. Бурхан баһал Христос тухай мэдээе хангалтай үнэртэл адляар хаа хаанагүй маанадаар дамжуулан тараадаг юм+. 15Ушарынь юуб гэхэдэ, бидэ абарагдажа болон хосоржо байһан зоной дунда Бурханай һанаашалһанаар Христосой хангалынь болонобди+. 16Хосорһон зондо тэрэ хангал бузар үнэртэй байжа, үхэлдэ хүргэдэг, харин абарагдаһан зондо тэрэ хангал һайхан үнэртэй байдаг, амидарал үршөөдэг юм. Тиимэһээ хэн иимэ үүргэ гүйсэдхэхөөр бэлэн бэ? 17Бидэ Бурханай мэдээсэл номнон өөһэдтөө ашаг олодог хүнүүдтэл адли бэшэбди. Бидэ үнэн шударгаар ажалдагбди. Юундэб гэбэл, Бурхан бидэниие эльгээгээ, Бурхан манай гэршэ, тиин бидэ Христосой зарасанарбди.

3

Шэнэ Хэлсээнэй зараса

3^1Бидэ дахин өөһэдыгөө таанадтай танилсуулха болоно гээшэ гүбди? Али зарим хүнүүдтэ адляар бидэ өөһэд дундаа магтан дурадхаһан бэшэгүүдые харуулжа байха ёһотой гээшэ гүбди+? 2Таанад өөһэдөө бүхы хүнүүдтэ уншаха ойлгохоор манай зүрхэ сэдьхэлдэ бэшэгдэһэн бэшэг гээшэт. 3Христосой өөрөө энэ бэшэг бэшээд маанадаар дамжуулһаниинь эли байна. Энэ бэшэг бэхээр бэшэ, харин амиды Бурханай Һүлдөөр бэшээтэй, шулуун хабтагайнууд дээрэ бэшэ, харин хүнүүдэй зүрхэ сэдьхэлдэнь бэшээтэй юм.

4Бидэ эдэ бүхэн үнэн зүб байна гэжэ Бурханай урда Христосой ашаар бата этигэлтэй байнабди. 5Энэ ажал бүтээхэ аргатайбди гэжэ бидэ өөрынгөө нэрэһээ баталха эрхэгүйбди. Бурхан лэ бидэндэ тиимэ арга боломжо үгэжэ байдаг юм. 6Тэрэл Бурхан бэшээтэй Хуули дээрэ бэшэ, харин Нангин Һүлдэ дээрэ һуури татаһан Шэнэ Хэлсээнэй зарасанар байха боломжо бидэндэ олгоо. Юундэб гэхэдэ, Хуули үхэл асардаг, харин Һүлдэ амидарал үршөөдэг юм+.

7Шулуун хабтагайнууд дээрэ үзэгүүдээр Хуули һиилэхэдэнь, тэндэнь Бурханай алдар оршоһон юм. Тиин Израилиин арадай харахын аргагүй һаргама гэрэлээр Моисейн нюурынь гэрэлтэһэн юм. Үхэл асардаг Хуули хүсэндөө байхадаа иимэ ехэ алдар үзүүлдэг байбал, 8Һүлдэһөө эхитэй юумэн бүришье ехэ алдартай байха бэшэ аал? 9Гэмнэлгэдэ хүргэжэ байһан юумэнэй алдартай байбал, үнэн зүбтэ хүтэлһэн ябадал бүришье ехэ алдартай байха бэшэ аал? 10Анхан алдартай байһан юумые мүнөөнэй тон һаргама алдартай сасуулбал, тэрэ ямаршье алдаргүй болоо гэжэ хэлэхэдэ болохо. 11Саг зуура оршодог юумэнэй алдартай байбал, хэтын хэтэдэ оршодог юумэн бүришье ехэ алдартай байха бэшэ аал?

12Иимэ эрхим һайн найдалгатай байхадаа бидэ ехэл зоригтой байнабди. 13Ойр зуурын һүр жабхалангай буурахые Израилиин арадай харахагүйн тула бидэ нюураа бүдөөр хааһан Моисейдэл адли бэшэбди. 14Үнэхөөрөө тэдэ зоной ухаан бодолынь хаалтатай байгаа. Манайшье үдэрнүүд хүрэтэр Хуушан Хэлсээе уншахадань, үнөөхи хушалтань абтаагүй байна. Гансал Христос тэрэ хушалтые абаха аргатай+. 15Мүнөөдэршье тэдэнэй ямаршье сагта Моисейн Хуули уншахадань, зүрхэ сэдьхэлынь үшөөл хаалтатай байдаг. 16Зүгөөр тэрэ хушалта хүнэй Дээдын Эзэндэ хандаһан лэ сагтань абтажа хаягдадаг. 17Дээдын Эзэн – Һүлдэ мүн, тиин Дээдын Эзэнэй Һүлдын оршожо байһан газарта эрхэ сүлөө бии юм+. 18Тиимэһээ бидэ булта хушагдаагүй нюураараа Дээдын Эзэнэй алдарые хаража байнабди. Дээдын Эзэнэй Һүлдэ Дээдын Эзэнэй алдарта бүри ойртуулан маанадые хубилгана+.

4

Шабар домбо соо байһан баялиг тухай

4^1Бурханай үршөөл хайраар бидэ иимэ ажал хэнэбди, тиихэдээ урмаа хухарнагүйбди+. 2Бидэ нюужа байхаар эшхэбтэр хэрэгүүдые хэхэеэ болёобди, хүниие мэхэлхэ хуурахаяа гү, али Бурханай үгэ хазагайруулхаяа оролдоногүйбди. Үнэн зүб тухай айладхажа байһыемнай Бурхан гэршэлхэ. Тиимэһээ маанадта этигэжэ найдажа болохо юм+. 3Хэрбээ манай номножо байһан Һайн Мэдээсэл далда байгаа һаа, тэрэ гансал хосоржо байһан зондо далда байха+. 4Һүзэглэдэггүй зоной ухаан бодолыень энэ дэлхэйе захиржа байһан нүгэлтэ бурхан харанхы мунхагаар хушаа, тиимэһээ тэдэ балар һохор зон Бурханай дүрэнь болохо Христосой алдар тухай һайн мэдээсэлһээ сасарһан гэрэл туяае хараха аргагүй байгаа+. 5Бидэ өөһэдыгөө номноно бэшэбди, харин Иисус Христосые Дээдын Эзэн байна гэжэ, бидэ Иисусай аша туһада танай зарасанар байнабди гэжэ номнонобди+. 6«Гэрэл туяагай харанхыһаа гэрэлтэхэнь болтогой», – гэжэ Бурхан хэлээ. Мүнөө тэрэл Бурхан манай зүрхэ сэдьхэлдэ гэрэлтэжэ, Христосто оршожо байһан Бурханай алдарай мэдээгээр бидэниие гэгээрүүлээ юм.

7Бидэ энэ баялиг хадагалһан шабар домбонуудта адли хүмди. Тиимэһээ бодото һүр хүсэн маанадһаа бэшэ, харин Бурханһаа эхи абадаг+. 8Бидэ оло дахин хашуулан зобонобди, гэхэтэй сасуу дарагдаагүй байнабди. Юу хэхэеэ мэдэхэеэшье болёод байхадаа бидэнэр урмаа хухардаггүйбди+. 9Олон дайсадтайшье байгаа һаа, бидэ нүхэдгүй үлэдэггүйбди. Даруулһаншье байгаа һаа, бидэ үхэжэ хосордоггүйбди+. 10-11Иисусай амидаралай маанад соо элирхэйлэгдэхын тула бидэ тэрэнэй түлөө үдэр бүхэн үхэлтэй ушардагбди. Иисусай амидарал манай богони гэнэн амидаралда харагдажа байхын тула бидэ амиды зон тэрэнэй түлөө үхэлтэй ходо ушардагбди++. 12Энэнь үхэл маанад соо, харин амидарал таанад соо ажаллана гэһэн удхатай юм.

13«Би һүзэглэһэн ушарһаа хэлээб», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй байдаг. Бидэ тэрэл һүзэгэй һүлдэтэй байжа һүзэглэһэндөө хэлэнэбди. 14Дээдын Эзэн Иисусые амидыруулһан Бурхан Иисустай хамта бидэниие амидыруулха, тиигээд та бидэниие өөрынгөө урда асаржа байлгаха гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 15Эдэ бүхэн таанадай аша туһада хэгдэһэн байна. Тиигэжэл бүри олон зоной Бурханиие магтажа, алдарыень дуудаһан ушарһаань Бурханай үршөөл хайра элбэгжэжэл байха.

Һүзэг этигэлээрээ амидарха тухай

16Иимэһээл бидэ хэзээшье урмаа хухардаггүйбди. Махабад бэеымнай һүнэжэ байбашье һаа, бидэ досоогоо үдэрһөө үдэртэ шэнэлэн бэхижэнэбди+. 17Тиимэ ойро зуурын бэрхэшээл зоболонгууд маанадта угаа ехэ мүнхын алдар асардаг+. 18Харагдадаг юумэнүүд саг лэ зуура оршодог, харин харагдадаггүй юумэнүүд хэтын хэтэдэ оршодог. Тиимэһээл бидэ харагдадаг юумэнүүдтэ хандуулха бэшэ, харин харагдадаггүй юумэнүүдтэ анхаралаа хандуулнабди+.

5

5^1Манай махабад бэе газар дэлхэй дээрэ байхадаа маанадай ажамидардаг майханда адли юм. Хэрбээ эдэ майхануудаймнай унабал, Бурхан маанадта бултандамнай хүнэй гараар бодхоогдоогүй, тэнгэридэ хэтын хэтэдэ оршожо байха гэр үгэхэ гэжэ бидэ мэдэнэбди. 2Тэрэ тэнгэриингээ гэртэ ажамидарха дуратай байһан дээрэһээ бидэ энэ дэлхэйдэ байха сагтаа ёолонобди+. 3Бидэ тэрэ гэрээ хубсаһандал адляар өөр дээрээ нэмэрээд, нюсэгэн байхагүйе хүсэнэбди+. 4Энэ дэлхэйн майханда ажамидарха сагтаа бидэ дарлалтада ороод байһантай адли ёолонобди. Өөһэдынгөө бэе орхихо дуратай байһандаа бэшэ, харин тэнгэриин амидаралда хүртэхэ дуратай байһандаа тиигэжэ ёолонобди. Тиигэжэ үхэлые амидарал залгиха юм. 5Бурхан бидэниие эгээл тэрэ хубилалгада бэлдээд, хэхэ юумэеэ баталан маанадта өөрынгөө Һүлдые үгөө+. 6Тиимэһээ бидэ ходо урма зоригтой байдагбди.

Бэе соогоо байха сагтаал бидэ Дээдын Эзэнһээ холо байһанаа мэдэнэбди. 7Бидэ хаража байһан юумэндэ бэшэ, харин һүзэг этигэлдэ найдан ажамидарна ха юмди+. 8Бидэ зоригтой байнабди, эдэ бэенүүдээ орхёод, Дээдын Эзэнтэй гэртэнь байха дуратай байнабди. 9Тиимэһээ эндэхи гэртээ байха сагтаашье, Дээдын Эзэнэй гэртэ байха үедөөшье бидэ бүхы хүсэ шадалаараа тэрээндэ һайшаагдаха гэжэ оролдодогбди+. 10Газар дэлхэй дээрэ ябахадаа муу, һайн юумэ хэһэнэйнгээ түлөө шүүлгэхын тула бидэ булта Христосой зарга шүүбэридэ орохо ёһотойбди+.

Бурхантай эбээ нэгэдэхэ тухай

11Дээдын Эзэнһээ айн һүрдэхэнь ямар удхатайб гэжэ мэдэжэ байгаад, бидэ бусад зониие тэрээндэ хандахаар идхаха гэжэ оролдонобди. Бурхан бидэниие бүрин мэдэхэ, тиин таанадшье бидэниие ямархан хүнүүд байһыемнай һайн мэдэнэт гэһэн найдалтай байнаб+. 12Дахин өөһэдыгөө таанадта танилсуулха гэжэ бидэ бодоногүйбди. Харин маанадаар омогорхохо шалтаг таанадта үгэнэбди. Тиимэһээ таанад хүнүүдэй зосоохи байдалаар бэшэ, харин газаахи түхэл шэнжээр омогорходог хүнүүдтэ харюу үгэжэ шададаг байхат+. 13Хэрбээ өөрһөөн гарабал, Бурханай аша туһада бидэ тиидэгбди. Хэрбээ һаруул бодолтой байбал, таанадай аша туһада тиимэ байдагбди+. 14Маанадые Христосой хайра дуран захирна, тиин хүн бүхэнэй түлөө нэгэ хүнэй үхэбэл, тэрэ үхэлыень хүн бүхэн хубаалсана гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 15Бүхы хүнүүдэй түлөө тэрэ үхөө. Тиимэһээ амиды байһан хүнүүд өөһэдынгөө түлөө ажамидарха бэшэ, харин тэдэнэй түлөө үхөөд амидырһан Христосойл түлөө ажамидарха ёһотой+.

16Тиимэһээ бидэ энэ сагһаа эхилээд хэнииешье энэ дэлхэйн заргаар бү шиидхэе. Нэгэтэ бидэ Христосые энэ дэлхэйн заргаар шиидхэһэн байгаабди, мүнөө тиигэхэеэ болёобди. 17Христостой нэгэдэһэн хүн бүхэн шэнэ хүнүүд гээшэ: урданай юумэнүүд һүнэгдөөд, бүхы юумэн шэнэдхэгдэбэ+. 18Эдэ бүхы юумэнүүдые Бурхан бүтээгээ. Тэрэ маанадтай эбээ нэгэдхүүлхын тула Христосые эльгээгээ, тиин эб нэгэдхүүлхэ тухай номнохые маанадта даалгаа+. 19Бурхан Христос соо оршожо, энэ дэлхэйн зонтой эбээ нэгэдхээ, нүгэлнүүдыень хүлисөө. Тиигээд эб нэгэдхэхэ тухай мэдээсэлээ маанадта даалгаа+.

20Бидэ Христосой нэрээр эльгээгдэһэн байгаабди, тиин Бурхан бидэнэрээр дамжан таанадта гуйн хандана. Бурхантай эбээ нэгэдхэгты гэжэ бидэ Христосой нэрээр таанадые гуйнабди+. 21Бурхан маанадай түлөө ямаршье нүгэлгүй байһан Христосто манай нүгэлнүүдые ашаа. Тиигэжэ бидэ Христостой нэгэдэн, Бурханда зохистой болообди+.

6

6^1Бурханай буян хэшэгые дэмы бү абагты гэжэ бидэ Бурхантай хамта ажаллажа байһан ушарһаа таанадые гуйнабди+.

2«Саг болзорой болоходо,
Би шамайе дуулаа хүм,
Шамайе абарха үдэрэй ерэхэдэ,
Би шамда туһалаа хүм», – гэжэ Бурхан хэлээ.

Эгээл тэрэ саг болзор болобо, шамайе абарха тэрэ үдэр ерэбэ.

3Ямаршье зондо бэрхэшээлнүүдые ушаруулхаяа бидэ оролдоногүйбди, тиимэһээ хэжэ байһан ажалдамнай алдуу дутагдал олохо шалтаг бидэ хэндэшье үгэнэгүйбди. 4Ямаршье юумэ хэхэдээ бидэ тохёолдоһон бэрхэшээл зоболонгуудые, дутагдал дундануудые, хүшэр байдалые даруу номгоноор дабажа гаран, өөһэдыгөө Бурханай үнэн зарасанар гэжэ харуулнабди+. 5Бидэ сохюулһан, түрмэдэ һууһан, һүрэг зондо дайруулһан байгаабди. Бидэ аргагүй ехээр ажалладаг, амаралта нойргүй, эдеэ хоолгүй ябадаг һэмди. 6Бидэ арюун сэбэр, мэдэлгэтэй, тэсэбэритэй, үршөөл буянтай байдагбди. Нангин Һүлдэ маанадтай оршодог, тиин хайра дуран үнэн зүрхэнһөөмнай гарадаг. 7Бидэ үнэн зүбые хэлэдэгбди, Бурханай һүр хүсэн манаар дамжан ажалладаг юм. Үнэн сэдьхэлнай – манай добтолхошье, бэеэ хамгаалхашье хуяг дуулга мүн+. 8Бидэ нэрэ хүндэтэйшье, нэрэ хүндэгүйшье ябаабди, магтаалдашье, хараалдашье хүртэжэ байгаабди. Үнэн зүбые хэлэжэ байһаншье һаа, бидэ худалшад мэхэшэдшье гэжэ тоологдодог байгаабди+. 9Хүнүүдтэ танигдахагүй шэнги аад лэ, хүн бүхэндэ мэдээжэбди. Үхэжэ байһан шэнги үзэгдэһэн аад лэ, мүнөөшье болотор амиды байнабди. Хэһээлгэжэ байһаншье һаа, үхэлэй саазада хүртөөгүй байнабди+. 10Зобожо байһаншье һаа, бидэ ходо баяртай байдагбди; үгытэй ядуушье һаа, олон хүнүүдые баян болгодогбди; ямаршье юумэгүй байһан шэнги аад, үнэндөө бидэ бүхы юумэнэй эзэдынь гээшэбди+.

11Коринфынхид, бидэ таанадта сэхыень хэлэнэбди, зүрхэ сэдьхэлнай нээлтэтэй байна. 12Манай зүрхэ сэдьхэл таанадта хаалтатай бэшэ, харин танай зүрхэ сэдьхэл маанадта хаалтатай байна. 13Маанадай таанадта хандажа байһандал адляар таанад маанадта хандагты, зүрхэ сэдьхэлээ маанадта нээгты гэжэ үхибүүдтээ хэлэһэндэл адляар таанадта хэлэнэб+.

Амиды Бурханай Һүмэ

14Дээдын Эзэндэ һүзэглэдэггүй зониие бү һажаагты. Зүб юумэн буруу юумэнтэй хамта байжа шадаха аал? Яажа гэрэл туяа шэб харанхытай хамта оршожо шадахаб+? 15Яажа Христос Шолмостой эбтэй эетэй байжа шадахаб? Яажа һүзэгтэй зон һүзэггүй зонтой эблэржэ шадахаб+? 16Яажа Бурхан Һүмэ онгонуудта хамаатай байхаб? Бидэл амиды Бурханай Һүмэ гээшэбди. Бурхан өөрөө иигэжэ хэлээ юм:

«Өөрынгөө хүнүүдэй дунда би гэр бодхоохоб,
Тиигээд тэдэнэйнгээ дунда оршожо байхаб,
Тэдэнэйнгээ Бурханиинь байхаб,
Харин тэдэнэр минии арад болохо»+.

17«Тиимэһээ тэдэ һүзэггүй зоной оршолониие орхижо,

Тэдэ зонһоо холодогты.

Сэбэр бэшэ юумэндэ бү хүрэгты,

Тиигэбэл би таанадые һайшаахаб.

18Би танай Эсэгэтнай болохоб,

Таанад минии хүбүүд басагад болохот гэжэ

Бүрин хүсэтэй Дээдын Эзэн хэлэнэ».

7

7^1Нүхэдни, Бурхан эдэ найдуулгануудаа маанадта үгөө юм. Тиимэһээ бэеыемнай, һүнэһэ һүлдыемнай бузарладаг юумэнүүдһээ өөһэдыгөө сэбэрлэел, Бурханда һүгэдэн, гүйсэд арюун нангин байял+.

Павелай баярлаһан тухай

2Маанадта дуратай байһанаа харуулыт даа. Бидэ хэнииешье мэхэлээгүйбди, хэнииешье дээрмэдэн хооһолоогүйбди, хэн дээрэшье баяжаха гэжэ оролдоогүйбди+. 3Таанадые зэмэлхэ һанаатайгаар энээниие хэлэнэ бэшэб. Амидышье, үхэһэншье байбалнай илгаагүй таанад хододоо манай зүрхэ сэдьхэл соо байнат гэжэ түрүүн би хэлээ һэнби+. 4Би таанадта аргагүй ехээр найдажа байнаб, таанадаар аргагүй ехээр омогорхожо байнаб. Бүхы бэрхэшээл зоболонгуудтаа би ехэл урма зоригтой, аргагүй баяр жаргалтай байнаб+.

5Юундэб гэхэдэ, Македонишье ерээд бидэ амархые мэдээгүй һэмди. Тэндэ маанадтай элдэб янзын бэрхэшээлнүүд ушараа, бидэ дайсадтайгаа тулалдажа, досоогоо айн һүрдэһэн юумэд байгаабди+. 6Харин сэдьхэлээрээ унаһан зониие урмашуулдаг Бурхан маанадта Титые эльгээжэ урмашуулаа+. 7Бидэ гансал тэрэнэй ерэхэдэ баярлаа бэшэбди, харин таанадай тэрэниие урмашуулһан тухай дуулаад аргагүй баярлаа хүмди. Таанадай намайе аргагүй ехээр харахые хүсэжэ байһан тухай, уйдажа шаналжа байһан тухай, намайе ехээр анхаржа бодожо байһан тухай Тит маанадта хөөрөө юм. Тиимэһээ би бүришье ехээр баярлаһан жаргаһан байгааб.

8Минии бэшэгэй таанадые уйдуулһаншье байбал, би халагланагүйб. Түрүүн халаглаһан байгааб, тиигээд тэрэ бэшэгни таанадые ойро зуурал уйдуулаа гэжэ харабаб+. 9Мүнөө би таанадые уйдуулһандаа баярлана бэшэб, харин тэрэ уйдхарай таанадые Бурханда хандуулһанда баярланаб. Тэрэ уйдхарыетнай Бурхан ашаглаа, тиин бидэ таанадта ямаршье гэм хүргөөгүйбди. 10Бурханай ашаглаһан уйдхар зүрхэ сэдьхэлые хубилган абаралгада хүтэлдэг, тиин энээн тухай халаглахын хэрэггүй. Харин юрын уйдхар үхэл асардаг юм+. 11Бурхан танай уйдхартай юу хээб, харыт: таанад ехэл оролдосотой болоот, гэм зэмэгүй байһанаа тон нарин нягтаар хамгаалдаг болоот, ямар уур сухалтай байбат, ямараар гайхажа ханабат, ямар хэшээл оролдосотой болобот, буруутаһан зониие хэһээхэдэ бэлэн болобот! Энэ хэрэгтэ алишье талаһаа алдуу дутагдал гаргангүй өөһэдыгөө харуулбат.

12Тиимэһээ би тэрэ бэшэгээ бэшэһэншье байбал, доромжолһон хүнэй гү, али доромжолуулһан хүнэй тулада бэшээгүй хүнби, харин маанадта хэды анхарал хандуулжа байһыетнай Бурханай урда таанадта тайлбарилхын тула бэшээ хүнби+. 13Эдэ бүхы ябадалаар бидэ ехэл урмашаабди.

Энэ урмандамнай нэмэжэ Тит өөрынгөө баяраар бидэниие үшөө ехээр баярлуулаа. Таанад булта Титэй һанал бодолые заһаа юм байнат. 14Би тэрэнэй урда таанадаар бахархааб, тиин таанадшье намайе эшээжэ улайлгаагүйт. Бидэ таанадта ходо үнэн зүбые хэлэжэ байдагбди, тон тиигэжэл мүнөө Титэй урда таанадаар бахархаһан ябадални үнэн зүб юм. 15Захяа заабаринуудыень дүүргэхэдэ бултанайтнай бэлэн байдагые, хүндэлэн тэрэниие угтажа абадагые һанан, тэрэ таанадта бүрил һайн болоно. 16Таанадта бүрин найдажа болохо байһандаа би ехэл баяр жаргалтай байнаб.

8

Иерусалимай һүзэглэгшэдтэ туһалха тухай

8^1Аха дүүнэрнай, Бурханай үршөөл хайра Македониин һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ ямар юумэ бүтээһые таанадта дуулганабди. 2Тэдэнэр бэрхэшээл зоболонгуудаар ехэтэ туршуулһаншье һаа, аргагүй ехэ баяртай байдаг. Тэдэнэр үгытэй ядуу байһаншье һаа, үгэхэдөө аргагүй баян бардам байгаа+. 3Тэдэнэр шадаха зэргээрээ, бүри шадахаһаа үлүү ехээр үгөө гэжэ би гэршэлнэб. Өөһэдынгөө һайн дураар тиигээ юм+. 4Иерусалимай һүзэглэгшэдтэ туһалха һанаатайгаар тэдэнэр маанадые аргагүй ехээр гуйһан байна+. 5Тэдэнһээ хүлеэжэ найдажа байһанһаамнай үлүү юумэ тэдэнэр хэһэн юм. Тэдэнэр өөһэдыгөө түрүүн Дээдын Эзэндэ үргэбэ, һүүлдэнь Бурханай эрхэ хүсэлөөр маанадташье үргэбэ. 6Тиимэһээ бидэ танайда хэжэ эхилһэн буянта ажалые түрүүн түгэсыш даа гэжэ Титые гуйбабди+. 7Таанад һүзэг этигэлээрээ, үгэ хүүрээрээ, мэдэлгээрээ, оролдосоороо, маанадта хандуулһан хайра дураараа аргагүй баян бардам хүнүүд гээшэт. Тиимэһээ энэшье үлзы һайн ажалаа хэнһээшье үлүү һайнаар дүүргэхыетнай хүсэнэбди+.

8Би таанадые захирнагүйб, гэхэтэй сасуу бусад зоной аргагүй ехээр туһалха дуратай байһые харуулан, хайра дурантнай гүнзэгы аа гү гэжэ туршанаб+. 9Таанад манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайрые мэдэнэ ха юмта. Тэрэ баян байһан аад, танай аша туһада үгытэй ядуу болоо. Өөрынгөө үгытэй ядуу байдалаар тэрэ таанадые баяжуулаа+.

10Таанадта һаналаа хэлэхэ һанаатайб. Үнгэрһэн жэл эхилһэн юумэеэ мүнөө дүүргэбэлтнай таанадта һайн лэ байха һэн. Таанад гансал хэхэдээ бэшэ, харин хэхэ гэжэ шиидэхэдээшье эхи табигшад һэнта+. 11Харин мүнөө ажалаа гүйсэдхэгты. Шадаха зэргээрээ туһаламжа хүргэбэл, таанад үгэхэл гэжэ байһанаа үгэбэт гэжэ баталхат. 12Туһалхые аргагүй хүсэжэ байбал, таанад өөһэдтөө байхагүй юумэнһээ бэшэ, харин байһан юумэнһээ үгэхэт гэжэ Бурхан хүлеэнэ ха юм+.

13Би танай ажамидарал хүшэр хүндэ болгон, бусад зоной ажамидарал хүнгэлхэ гэжэ оролдоногүйб, харин нэгэ жэгдэ байлгахын тула тиигэнэб. 14Мүнөө сагта таанадта элбэг дэлбэг байһан юумэн дуталдажа байһан зониие дэмжэхэ, харюудань тэдэ зон үлүү юумэтэй болоходоо дуталдахадатнай таанадтай хубаалсаха. Тиигэжэ булта нэгэ жэгдэ байха юм+. 15«Ехэ юумэ суглуулһан хүн үлүү юумэгүй байгаа, харин үсөөн юумэ суглуулһан хүн дутагдалгүй байгаа», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг ха юм.

Тит ба тэрээнтэй хамта ажаллагшад тухай

16Бидэндэл адляар таанад тухай бодожо байха боломжо Тидтэ олгоһон Бурханда баяр баясхалан хүргэнэб. 17Тэрэ гансал манай гуйлтаар таанадта ошоо бэшэ, харин таанад тухай аргагүй бодожо байһан ушарһаа өөрынгөө һайн дураар таанадта ошохо гэжэ шиидээ юм. 18Тэрээнтэй хамта бидэ Һайн Мэдээсэл номноһонойнгоо түлөө бүхы һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ магтаалда хүртэжэ байһан һүзэглэгшэ дүүгээ ябуулжа байнабди. 19Тэрээнһээ гадна һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүд тэрэ хүниие замаймнай нүхэр боложо, буянта хэрэгээ бүтээхэдэмнай маанадта туһалхаар һунган табяа юм. Энэ ажалаа бидэ Дээдын Эзэнэй алдарай тулада ба Иерусалимда ажамидардаг тэрэнэй хүнүүдтэ аргагүй ехээр туһалха дуратай байһанаа баталан дүүргэнэбди.

20Маанадта даалгаһан элбэг баян үргэлэй түлөө хэншье маанадые шүүмжэлхэгүйн тула бидэ тэрэниие эльгээжэ байгаа хүмди. 21Ушарынь хэлэхэдэ, бидэ гансал Бурханай урда бэшэ, харин хүн зоной урда үнэн зүб юумэ хэхэ гэжэ оролдонобди.

22Үнөөхи хоёр дүүнэрһээ гадна бидэ оло дахин туршуулһан, таанадта аргагүй этигэжэ байһан дээрэһээ тон ехээр туһалха дуратай байһан үшөө нэгэ дүүгээ ябуулнабди. 23Тит тухай хэлэбэл, тэрэ минии нүхэр, намтай хамта таанадта туһалдаг юм. Тэрээнтэй ябаһан нүгөө һүзэглэгшэ дүүнэр тухай хэлэбэл, тэдэнэр һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдэй түлөөлэгшэд, Христосые алдаршуулагшад гээшэ. 24Тиимэһээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдэй мэдэжэ байхаарнь тэдэндэ өөһэдынгөө хайра дурые харуулагты, манай бахархал байһанаа баталагты+.

9

Юумээр дуталдаһан һүзэглэгшэдтэ туһалха тухай

9^1Иерусалимда ажаһуудаг Бурханай хүнүүдтэ туһалха дэмжэхэ тухай таанадта дахин һануулха хэрэггүй байха+. 2Таанадай туһалха дуратай байһан тухай би мэдэнэб, тиин Македониин хүн зоной урда би таанадаар бахархаа хүм. «Ахайяын һүзэглэгшэд үнгэрһэн жэлһээ хойшо туһаламжа үзүүлхэдэ бэлэн байна», – гэжэ би хэлээ хүнби. Тиигэжэ танай зүдхэмжэ тэдэнэй олонииень үргэл хэхэдэ баһал зүдхүүлһэн байгаа. 3Тиигэжэл таанадые магтаһан үгэнүүдни хооһон үгэнүүд байшахагүйн тула би һүзэглэгшэ дүүнэрээ таанадта ябуулаа хүм. Харин минии хэлээшээр таанад туһаламжынгаа мүнгэ бэлдээд байгаарайгты+. 4Зүгөөр Македониин зоной таанадта ошоходо, тэрэтнай бэлэн байха ёһотой. Үгы һаа, бидэшье, үшөө ехээр таанадшье эшэхэ улайха болохолта. 5Тиимэһээ эдэ һүзэглэгшэ дүүнэрэй намһаа урда ошоод, таанадай амалһан үргэлые эртэнһээ бэлдээд байбал зүб гэжэ би бодооб. Тиигэбэл үргэл туһаламжатнай минии ерэхэдэ бэлэн болоод, таанадай мүнгөө харамнангүй, һайн дураараа элбэг дэлбэгээр үргэһыетнай харуулхал.

6Багаар тариһан хүн бага ургаса абаха, ехээр тариһан хүн ехэ ургаса абаха гэжэ таанадта һануулжа хэлэнэб+. 7Хүн бүхэнтнай дурагүйгөөр гү, али баалалтаар юумэ бү үргэг, харин һанаандаа шиидэһэн зэргээр лэ үгэг. Бурхан баяртайгаар үгэжэ байһан хүндэ дуратай байдаг ха юм. 8Бурхан таанадта хэрэгтэй юумэнһээ үлүүшье үгэжэ шадаха, тиимэһээ таанад хододоо өөһэдтэтнай хүрэхэ, үшөө элдэб янзын буянтай хэрэгүүдые бүтээхэдэ хүрэхэ юумэтэй байхат+.

9«Тэрэ үгытэй дуталдаһан зондо
элбэг дэлбэгээр үгөө юм,
Тэрэнэй бардам гар
хэтын хэтэдэ оршожо байгаа юм», – гэжэ

Нангин Бэшэг соо Бурхан тухай бэшээтэй байдаг.

10Тариха таряа, эдихэ хилээмэ үгэдэг Бурхан таанадта хэрэгтэй таряа, мүн бардам гарһаатнай баян ургаса үгэхэ. 11Тиигээд таанадай ямаршье юумэ үгэхэдэ бардам гартай байхынтнай тула тэрэ таанадые бүхы юумээр баяжуулжа байха, тиимэһээ маанадай бадар хубаахада олон зон Бурханда баяр баясхалан хүргэжэ байха+. 12Юундэб гэхэдэ, энэ буянтай албатнай гансал Иерусалимда ажаһуудаг Бурханай хүнүүдэй дутагдалнуудые хангадаг бэшэ, харин олоной дунда Бурханда баяр баясхалан хүргэхэ дурыень халяадаг юм. 13Таанадай Христос тухай мэдээсэлые баримталжа байһые, тэрэнээ баталан өөһэдтэйнь болон бусад зонтой бардам хубаалсажа байһые хараһандаа тэдэ Бурханиие алдаршуулна+. 14Тиимэһээ таанадаар дамжан Бурханай бүтээһэн үршөөл хайрын түлөө тэдэ зон таанадта ехэ һайнаар хандажа, хойноһоотнай зальбаржа байдаг юм. 15Үнэлшэгүй бэлэгэйнь түлөө Бурханда баяр баясхалан хүргэел!

10

Павел Христосой түлөө хэжэ байһан ажалаа хамгаална

10^1Таанадтай байхадаа даруу номгон, таанадһаа холо болоходоо таанадта хатуу шэрүүн гүүлэгдэдэг би Павел таанадые Христостой адли даруу номгон, энхэргэн зөөлэн зангаар гуйнаб+. 2Таанадта ошоходоо хатуу шэрүүн үгэнүүдые хэрэглэхэгүй байхыемни хэшээгээрэйгты. Зүгөөр маанад тухай өөдэгүй һула зон гэдэг нобшонуудта би заабол хатуу шэрүүн үгэеэ хэлэхэб+. 3-4Бидэ энэ дэлхэйдэ ажамидаржа байбашье, тулалдаанда хэрэглэдэг буу зэбсэгүүдые хубиингаа ашагта хэрэглэдэггүйбди. Бидэ тэдэ зэбсэгүүдэй хүсэ Бурханай аша туһада хэрэглэнэбди: хэрэмнүүдые һандаргадагбди, ама хэрүүл зогсоодогбди,+
5Бурханиие мэдэрхэдэ һаалта болоһон элдэб янзын бэрхэшээлнүүдые усадхадагбди, Христосой мэдэлдэ оруулхаар бүхы һанал бодолнуудые эзэлдэгбди. 6Тиигээд Христосой мэдэлдэ бүрин ороходотнай, тэрэнэй захяануудые зүршэһэн ябадалнуудыетнай бултыень хорин хэһээжэ байхабди.

7Таанад юумэнүүд тухай гансал гадаада талаарнь тухайлнат. Христосой мэдэлдэ байнаб гэһэн бата этигэлтэй хүн өөртэйнь тон адляар Христосой мэдэлдэ бидэнэйшье байһые мэдэрхэ ёһотой+. 8Таанадые һандарган хосороохын тула бэшэ, харин һэргээн бодхоохын тула Дээдын Эзэнэй маанадта үгэһэн эрхэ засаг тухай хэтэрхэй ехээр һайрхабашье, би эсэсэй эсэстэ ходо үнэн зүбые хэлэжэ байхаб+. 9Тиихэдэ гансал бэшэг соогоо таанадые айлганаб гэжэ бү бодооройгты. 10«Павелай бэшэгүүд хатуу, шэрүүн байдаг, харин маанадтай байхадаа тэрэ өөрөө зөөлэн, үгэнүүдыньшье энхэргэн байдаг», – гэжэ таанадай зариман хэлэһэн байна+. 11Тиигэжэ хэлэһэн хүнүүд иимэ юумэ ойлгохо ёһотой: таанадтай байхадаашье би бэшэгтээ бэшэһэн ёһоороол болохоб.

12Өөһэдыгөө һайрхажа танилсуулдаг зонтой бидэ өөһэдыгөө зэргэсүүлхэеэ гү, али сасуулхаяа зүрхэлхэгүй байнабди. Тэдэнэр ямар тэнэгүүд гээшэб! Тэдэнэр өөһэдыгөө өөһэдынгөө хэмжүүрээр хэмжэнэ, өөһэдыгөө өөһэдынгөө зарга шүүбэреэр шүүбэрилнэ. 13Зүгөөр бидэ Бурханай маанадта тогтооһон хэмжээе хэтэрүүлнэгүйгөөр өөһэдыгөө магтахабди. Тэрэ тогтоогдоһон хэмжээндэ танай дунда ажаллахамнай баһа оролсоно. 14Тиимэһээ Христос тухай Һайн Мэдээсэлтэй таанадта ерэхэдээ бидэ маанадай ажаллажа байха ёһотой хилые зүршөөгүй хүмди. 15Тиигээд бидэ Бурханай маанадта тогтооһон хилын саана ажаллажа байһан бусад зоной ажалаар һайрханагүйбди. Харин танай һүзэг этигэлэй бэхижэхэдэ таанад Бурханай тогтооһон хэмжээе хэтэрүүлэнгүй маанадые һайрхан магтахат гэжэ найданабди. 16Тиигэжэ бидэ ондоо хүнэй хэһэн ажалаар һайрхангүй, таанадһаа гадуур бусадшье оронуудаар Һайн Мэдээсэлые номнохо аргатай байхабди.

17«Һайрхаха дуратай хүн Дээдын Эзэнэй бүтээһэн ажалаар лэ һайрхаг!» – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг+. 18Өөрыгөө магтаһан хүн бэшэ, харин Дээдын Эзэнэй магтаалда хүртэһэн лэ хүн үнэхөөрөө һайшаагдаба гээшэ+.

11

Павел ба хуурмаг элшэнэр тухай

11^1Тэнэг зан гаргахадамни тэсэбэритэй байһайт гэжэ хүсэнэб. Хэрэг дээрээ тиимэл байдаг ха юмта даа+. 2Би Бурхандал адляар таанадта һанаагаа табинаб. Таанадые хүнэй гар хүрөөгүй, арюун басагандал мэтэ гансал хүндэ, Христосто хадамда үгэхэ гэжэ үгөө үгэһэн байнаб+. 3Могой мэхэ гохо гарган Евые яажа мэхэлээ һэм, тон тиигэжэл таанад мэхэлүүлээд, Христосто үнэн сэхэ, арюун сэбэр һанал бодолнуудтнай хубилшахагүй аа гү гэжэ би айнаб+. 4Хэрбээ хэн нэгэнэй таанадта маанадай номноһонһоо ондоо Иисусые номнобол, али маанадһаа тогтоожо абаһанһаа илгаатай ондоо һүлдые, һайн мэдээсэлые үгэбэл, таанад тэдэнииень амархан абахаар байна ха юмта+.

5Тэдэ «агууехэ элшэнэр» гэгдэдэг зонһоо би юугээрээшье дутанагүйб гэжэ бодоноб+. 6Би уран гоё хэлэтэй бэшэб, гэхэтэй сасуу эрдэм мэдэлгэтэйб. Таанад өөһэдөөшье энээниие элдэб ушарнуудһаа тухайлһан мэдэһэн байнат+.

7Таанадые дээшэнь үргэхын тула өөрыгөө доошонь даража байхадаа, Бурханай Һайн Мэдээсэлые түлөөһэгүйгөөр таанадта номноходоо, би буруу юумэ хээ аалби+? 8Ондоо һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдые дээрмэдэн, тэдэнһээ түлөөһэ абажа байгаад, би таанадта алба хэжэ байгааб. 9Таанадтай байхадаа мүнгөөр дуталдажашье байха сагтаа таанадта ашаан болодоггүй һэм. Македониһоо ерэһэн һүзэглэгшэд намда хэрэгтэй юумэнүүдые асаржа үгөө һэн. Урдань таанадта ашаан болохогүй гэжэ оролдодогтоол адляар ерээдүйдэшье оролдожо байхаб+. 10Энэ бахархалыемни Ахайяын нэгэшье хүн буляажа шадахагүй гэжэ зосоомни оршодог Христосой үнэн зүбөөр баталан хэлэнэб+. 11Таанадта дурагүй байһандаа иимэ юумэ хэлэнэ аалби? Таанадта аргагүй ехээр дуратай байһыемни Бурхан мэдэхэ юм.

12Тэдэ бусад «элшэнэрэй» маанадтайл адли юумэ хэнэбди гэжэ бахархаха боломжогүй байхын тула мүнөө хэжэ байһан юумэеэл хэжэ байхаб. 13Тэдэ худалша ажалшад, хуурмаг элшэнэр Христосой бодото элшэнэр байһан хэбэр үзүүлдэг+. 14Эндэ гайхалтай юумэн үгы: сатана өөрөөшье гэрэл туяагай эльгээмэлэй дүрэ дүрсэлэн мэхэлдэг ха юм+. 15Тиимэһээ тэрэнэй зарасанарай үнэн зүбэй зарасанарай дүрэ дүрсэлэн, тэдээндэл адляар харагдахада ямаршье гайхамаар юумэн үгы. Эсэстээ тэдэнэр хэһэн юумэнүүдэйнгээл үрэ дүнгые абаха+.

Христосой түлөө Павелай зобоһон тухай

16Хэншье намайе тэнэг байна гэжэ бү бодог гээд дахин дабтажа хэлэнэб. Харин тиигэжэ бодоо юм һаа, тэнэгтэхэ, бага зэргэ өөрөөрөө һайрхаха боломжо үгыт даа+. 17Тиигэжэ һайрхахадаа би Дээдын Эзэнэй һанаһанаар һайрхаагүй байһамни мэдээжэ, харин үнэхөөрөө тэнэг байһандал хэлэнэб. 18Олон хүнүүд уг гарбалаараа һайрхадаг, тиин бишье тиигэжэл һайрхахамни+. 19Таанад өөһэдөө ехэл сэсэн ухаантай, тиин тэнэг үбэштэй зондо ехэл тэсэбэритэй байдаг ха юмта!+
20Таанадые богоолшолходо гү, али ашаглахада гү, али мэхэлхэдэ гү, али дээрэһээтнай харахада гү, али нюурыетнай альгадахада гү, таанад үнэндөө тэсэбэритэй байдагта+. 21Тиигэжэ өөһэдыгөө абажа ябадаг зөөлэн һуланууд байгаабди гэжэ эшэжэ байгаад хэлэнэб!

Хэрбээ бусадай өөһэдөөрөө һайрхахаяа зүрхэлбэл, бишье зүрхэлнэб. Тиихэдээ минии тэнэг байһамни мэдээжэ. 22Тэдэнэр еврейнүүдбди гэнэ гү? Тиин бишье тиимэб. Тэдэнэр израильшууд гү? Тиин бишье тиимэб. Тэдэнэр Абраһамай үри һадаһад гү? Тиин бишье тиимэб+. 23Тэдэнэр Христосой зарасанар гү? Тиихэдэ би тэдэнһээ үлүү һайн зарасань гээшэб. Тиигэжэ үбэштэйрһэндэл хэлэһэмни мэдээжэ. Би тэдэ зонһоо үлүү ехээр ажаллажа, бүри оло дахин түрмэдэ орооб, тоогүй оло дахин ташуурдуулан хэһээлгээд, үхэлэй хажууда байгаа һэнби+. 24Иудейнүүд намайе табан удаа гушан юһэ дахин ташуурдаһан байгаа. 25Гурба дахин намайе модоор сохёо, нэгэтэ һайса шулуудаа юм. Гурба дахин би кораблиин хүмэрилгэдэ орооб, нэгэтэ би нэгэ үдэрэй, нэгэ һүниин туршада далайн уһан соо байгааб+. 26Оло дахин аяншалхадаа би аюул оһолдо орожо байгааб: мүрэнүүдые гаталхадаа, дээрмэшэдтэй дайралдахадаа, өөрын яһатан зонтой байхадаа, бусад яһатанаар ябахадаа, хотодо ябахадаа, сүл губида ябахадаа, далайгаар тамархадаа, хуурмаг һүзэгтэнтэй уулзахадаа аюул оһолдо орожо байгааб+. 27Би ажаллажа, тулин зүдэржэ, нойро зүүдэгүйшье ябааб, үлэн хооһон, эдихэ хоолгүй, ууха ундагүйшье байгааб, хүйтэн нойтондо, нюсэгэн салдаганшье ябааб+. 28Бусад юумэнүүдые тоолонгүй хэлэбэл, би бүхы һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ һанаагаа табиха үдэр бүриин үүргэтэй хүм. 29Хэн нэгэнэй һулархада, бишье һуларһан шэнги байдагби. Хэн нэгэнэй хорхойтолгодо абтан нүгэл үйлэдэхэдэ, бишье тэрэнэй түлөө сухалдадагби+.

30Хэрбээ бахархаха ёһотой байбал, минии һула байһыемни харуулһан юумэнүүдээр бахархаха байнаб. 31Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисусай Эсэгэ хэтын хэтэдэ үреэл магтаалда хүртэжэ байһай: хэзээшье худалаар хэлэдэггүй байһыемни тэрэ мэдэхэ. 32Дамаск хотодо байхадамни Арет хаанай захирагшань намайе барихын тула хотын хаалгые һахижа байгаа һэн+. 33Харин ханада хэгдэһэн нүхөөр намайе түрсүүг соо һуулгаад доошонь буулгаа юм. Тиигэжэ би зугадаһанби.

12

Павелай хараһан үзэгдэл тухай

12^1Һайрхахада ямаршье ашаг туһагүй байбалшье, би һайрхаха ёһотой байнаб. Зүгөөр мүнөө Дээдын Эзэнэй элирүүлһэн үзэгдэл ба гэршэлгэнүүд тухай хэлэхэмни+. 2Арбан дүрбэн жэлэй саада тээ дээдын гурбадахи тэнгэридэ дэгдүүлэгдэһэн Христосто һүзэглэгшэ хүниие би мэдэхэб. (Үнэхөөрөө тэрэ дэгдүүлэгдэһэн байгаа гү, али үзэгдэл хараһан байгаа гү, би мэдэнэгүйб, гансал Бурхан тэрэниие мэдэхэ). 3Түрүүн хэлэһэндээл адляар тэрэ хүн үнэхөөрөө дэгдүүлэгдэһэн байгаа гү, али үзэгдэл хараһан байгаа гү, би мэдэнэгүйб, гансал Бурхан тэрэниие мэдэхэ юм. 4Зүгөөр тэрэ диваажинда дэгдүүлэгдээд, тэндэ дуулгажа болохогүй хэзээшье хэлэгдээгүй юумэнүүдые дуулаа юм гэжэ би мэдэнэб. 5Тиимэһээ би тэрэ хүнөөр бахархахамни, харин өөрынгөө ахир һула байһанһаа бэшэ юумээр бахархахагүйб. 6-7Хэрбээ бахархахаяа һанабал, би мунхаг тэнэг бэшэ байха һэнби, ушарынь юуб гэбэл, би үнэн зүбые хэлэхэ һэнби. Харин би бахархахагүйб, юундэб гэбэл, минии хараһан олон үзэгдэлнүүдээр бэшэ, харин хэжэ байһан юумэнүүдээрни, хэлэжэ байһан үгэнүүдээрни хүнүүд нам тухай тухайлһай гэжэ бодоноб.

Агууехэ үзэгдэлнүүдые хараһанаараа бахархажа, дээгүүр үргэгдэхэгүймни тула бэендэмни үбшэнтэй хадхуур хээтэй: сатанагай эльгээмэлдэл намайе хадхажа туляадаг юм. 8Би энээн тухай Дээдын Эзэндэ гурба дахин зальбарһан байгааб, тэрэ хадхуурые намһаа абажа хаяхыень гуйһан байгааб. 9«Минии үршөөл хайрал шамда яһала хангалтатай хүрэхэ, һүр хүсэн ахир һула байхада аргагүй һайнаар элирэн харагдадаг юм», – гэжэ тэрэ намда харюусаа. Тиимэһээ би Христосой хүсэ шадалаар дүүрэхын тулада ахир һула байһанаараа бахархаха ехэл дуратай байнаб. 10Христосой түлөө ахир һула байхадаа, доромжолуулхадаа, юумээр дутажа ябахадаа, хашуулан мүрдүүлхэдээ, зүдэржэ зобожо ябахадаа би баяртай байдаг хүнби. Ушарынь юуб гэбэл, һулахан байхадаа би хүсэ шадалтай байдаг хүнби+.

11Би өөрыгөө тэнэг болгооб, зүгөөр тиигэһэмни таанадай зэмэ юм. Таанад нам тухай һайн үгэнүүдые хэлэхэ ёһотой байгаат. Би хэншье бэшэшье һаа, тэдэ «дээдын элшэнэрһээ» юугээрээшье дутанагүйб+. 12Танай дунда байхадаа би бодото элшэн байһанаа баталан үсэд сухаришагүй байгааб, олон гайхамшагта үзэгдэлнүүдые, үйлэ хэрэгүүдые бүтээгээб+. 13Намда мүнгөөр туһалаагүйһөө гадна таанад бусад һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдһээ юугээр доро байгаабта? Таанадта ашаан болоогүй тэрэ гэмыемни хүлисөөрэйт даа+.

Павел Коринфын һүзэглэгшэдтэй гурбадахияа уулзана

14Гурбадахияа таанадтай ошожо уулзахаяа би бэлэн байнаб, тиихэдээ таанадта ашаан болохогүйб. Би таанадай алта мүнгэ бэдэрнэ бэшэб, харин таанадые өөһэдыетнай бэдэрнэб. Ушарынь юуб гэхэдэ, үхибүүд аба эжыдээ алта мүнгэ суглуулха бэшэ, харин аба эжынь үхибүүдтээ суглуулжа байха ёһотой юм+. 15Би өөрыгөө, намда байһан юумэнүүдээ дууһан баяртайгаар таанадай түлөө үрихэ байнаб. Минии таанадта аргагүй ехээр дуратай байхада таанад намда багаар дуратай байха аалта+?

16Таанадта ашаан болоогүйб, тэрэ тон зүб, гэхэтэй сасуу мэхэ гохо гарган, хууран таанадые гартаа оруулааб гэжэ таанад хэлэхэдээ болохот+. 17Таанадта ябуулһан хүнүүдэй гараар таанадһаа ашаг олзо олодог байгаа аалби? 18Таанадта Титэй ошохые гуйгаа һэнби, тэрээнтэй хамта нэгэ һүзэглэгшэ дүүгээ ябуулаа һэнби. Тит таанадһаа ашаг олзо оложо байгаа аал? Тит бидэ хоёр нэгэ һүлдөөр хүтэлүүлэн, нэгэ харгы замаар ябадаг бэшэ һэн аалди+?

19Таанадай урда бэеэ хамгаалжа байнабди гэжэ ман тухай таанад саг үргэлжэ бодожо байнат гэжэ би мэдэнэб. Бидэ Бурханай урда Христосой маанадһаа дуулаха дуратай юумыел хэлэнэбди. Тиин, инаг хайрата аха дүүнэрни, маанадай бэшэжэ байһан юумэнүүд таанадайл аша туһада бэшэгдэнэ+. 20Таанадта ошоходоо, бидэ бэе бэедээ урмаа таһархагүй гүбди гэжэ айн болгоомжолжо байнаб. Таанадай дунда хэрүүл ама, атаа жүтөө, уур сухал, хэрэлдээ, хардалга, хоблолго, омогорхолго, журамгүй байдал байгаагүй аабза гэжэ айн болгоомжолжо байнаб. 21Дахинаа таанадта ошоходомни таанадай урда намайе Бурхамни эшээхэгүй аал, тиин урдань нүгэл шэбэлдэ унаад, хэһэн бузар муухай ябадалнуудаа, зальхайралга забхайралгаяа, ташаяан хурисалаа орхижо гэмшээгүй хүнүүд тухай би шаналан уйлахагүй аалби гэжэ айн болгоомжолноб+.

13

13^1Мүнөө гурбадахияа таанадтай уулзахаар ошожо байнаб. «Ямаршье зэмэлэлгэ хоёр гурбан гэршэнэрэй баталжа шадаха байбал үнэн болодог», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлээтэй байдаг+. 2Дахин ерэхэдээ би урдань нүгэл шэбэл үйлэдэһэн зониие, бусадшье зониие үршөөхэ хүлисэхэгүйб. Хоёрдохиёо таанадта ошоходоо би тиигэжэ һэргылээ һэнби. Мүнөөшье таанадай дунда үгы байхадаа дахин дабтажа хэлэнэб. 3Намаар дамжуулан Христос хэлэнэ гү гэһэн баталалга таанад бэдэрнэт. Тиихэдэ таанадтай харилсахадаа Христос ахир һула бэшэ юм, зүгөөр тэрэ таанадай дунда хүсэ шадалаа харуулжа байгаа юм. 4Хэрээһэн дээрэ хадуулан саазалуулхадаа тэрэ ахир һула байбашье, Бурханай хүсэ шадалаар амиды ябаа. Тэрээнтэй нэгэдэхэдээ бидэ ахир һуланууд байнабди, тиин тэрээнтэй хамта Бурханай хүсэ шадалаар амиды ябахыемнай таанад харахат+.

Һүүлшын һэргылэмжэнүүд, мэндэшэлгэнүүд

5Һүзэг этигэлтэй ажамидаржа байна гүт гэжэ өөһэдыгөө шалгагты, өөһэдыгөө туршагты. Иисус Христос таанадай досоо байна гэжэ таанад ойлгоногүй аалта? Ойлгоогүй һаа, таанад шалгалтаа үгөөгүй гээшэт. 6Харин маанадай шалгалта үгэһэн тухай таанад мэдэхэт гэһэн найдалтай байнаб. 7Буруу юумэ бү үйлэдэһэйт гэжэ бидэ Бурханда зальбарнабди. Шалгалтаяа баряабди гэжэ харуулхын тула зальбарнагүйбди, харин маанадай шалгалтаяа үгөөгүйшье һаа, таанадай үнэн зүб юумэ бүтээжэ ябахын тула тиигэжэ зальбарнабди. 8Бидэ үнэн зүбэй урдаһаа юушье хэжэ шадахагүйбди, харин бүхы юумые үнэн зүбэйл түлөө хэнэбди. 9Маанадай ахир һула байхада, харин таанадай хүсэтэй байхада бидэ баярладагбди. Тиигээд баһал таанадай заһархын түлөө бидэ зальбаржа байдагбди+. 10Таанадта ошоходоо хатуу шэрүүнээр хандахагүйн тула таанадтай байхагүйдөө би эдэ бүхэниие бэшэнэб. Һүүлэй һүүлдэ Дээдын Эзэнэй намда үгэһэн эрхэ засаг таанадые бутарган унагаахын тула бэшэ, харин һэргээн бодхоохын тула үгтөө юм+.

11Мүнөө, аха дүүнэрни, баяртай! Заһарха гэжэ оролдожо, хэлэһэн юумэнүүдыемни анхаржа, хоорондоо эбтэй эетэй, энхэ тайбан байгыт даа. Хайра дуран ба энхэ тайбан үршөөдэг Бурхан таанадтай оршожо байһай!+

12Бэе бэеэ арюунаар таалажа мэндэшэлээрэйт. Бурханай хүнүүд булта таанадта амар мэндые дамжуулна+.

13Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра, Бурханай хайра дуран та бүхэнтэй оршохонь болтогой, Нангин Һүлдэ та бүхэниие нэгэдхэжэ байхань болтогой!

+ 1:1 Элшэнэрэй 18:1-17

+ 1:3 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3, Эфесэйхиндэ 1:3

+ 1:5 Римэйхиндэ 8:17, Филиппынхидтэ 3:10, Колоссынхидтэ 1:24

+ 1:6 Тимофейдэ 2-дохи 2:10
+ 1:8 Элшэнэрэй 19:23, 1 Коринф 15:32
+ 1:9 2 Коринф 4:14

+ 1:10 Элшэнэрэй 12:11, Элшэнэрэй 14:19-20, Элшэнэрэй 21:32-33, Элшэнэрэй 27:44

+ 1:11 Римэйхиндэ 15:31, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:2, Элшэнэрэй 12:5, Эфесэйхиндэ 6:18

+ 1:12 Элшэнэрэй 23:1, Тимофейдэ 2-дохи 1:3, 1 Коринф 2:4, 1 Коринф 2:13

+ 1:13 1 Коринф 1:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16-18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19-20

+ 1:15 1 Коринф 4:19
+ 1:16 Элшэнэрэй 19:21, 1 Коринф 16:5
+ 1:18 1 Коринф 1:9
+ 1:19 Элшэнэрэй 15:22, Элшэнэрэй 16:1
+ 1:20 1 Коринф 14:16, Гэршэлгэ 3:14

+ 1:22 2 Коринф 5:5, Евр 6:11, Эфесэйхиндэ 1:13

+ 1:23 Римэйхиндэ 1:9, Галадуудта 1:20, Филиппынхидтэ 1:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:5

+ 2:2 2 Коринф 7:8
+ 2:4 2 Коринф 7:12
+ 2:6 1 Коринф 5:4-5
+ 2:11 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:8
+ 2:12 Элшэнэрэй 16:8, Элшэнэрэй 20:6

+ 2:13 2 Коринф 7:6, 2 Коринф 8:6, 2 Коринф 12:18

+ 2:14 Колоссынхидтэ 2:15

+ 2:15 1 Коринф 1:18, Эфесэйхиндэ 5:2, Филиппынхидтэ 4:18

+ 3:1 Элшэнэрэй 18:27, 1 Коринф 16:3

+ 3:6 Лука 22:20, Эфесэйхиндэ 3:7, Колоссынхидтэ 1:23, Римэйхиндэ 2:27, Иоанн 6:63

+ 3:14 Марк 6:52, Элшэнэрэй 15:21

+ 3:17 Иоанн 4:24, Иоанн 8:32, Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Римэйхиндэ 6:18, 1 Коринф 7:22, Галадуудта 5:1

+ 3:18 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Римэйхиндэ 8:29, Филиппынхидтэ 3:21

+ 4:1 2 Коринф 3:6

+ 4:2 2 Коринф 2:17, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:3

+ 4:3 2 Коринф 3:14, 2 Коринф 2:15

+ 4:4 Иоанн 12:31, Колоссынхидтэ 1:15, Евр 1:3

+ 4:5 Марк 10:43, 1 Коринф 9:19
+ 4:7 Римэйхиндэ 9:21-22, 1 Коринф 2:5
+ 4:8 2 Коринф 7:5
+ 4:9 Иоанн 15:20
+ 4:10 Римэйхиндэ 6:5
+ 4:11 2 Коринф 6:9
+ 4:14 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:14
+ 4:16 Римэйхиндэ 12:2, Эфесэйхиндэ 4:23
+ 4:17 Римэйхиндэ 8:18
+ 4:18 Римэйхиндэ 8:24, Евр 11:1
+ 5:2 Римэйхиндэ 8:23
+ 5:3 1 Коринф 15:53
+ 5:5 2 Коринф 1:22, Эфесэйхиндэ 1:14
+ 5:7 2 Коринф 4:18
+ 5:9 Колоссынхидтэ 1:10

+ 5:10 Мат 25:31-32, Элшэнэрэй 10:42, Римэйхиндэ 14:10

+ 5:11 2 Коринф 4:2

+ 5:12 2 Коринф 3:1, 2 Коринф 11:16, 2 Коринф 12:1

+ 5:13 Марк 3:21, 2 Коринф 11:1

+ 5:14 Римэйхиндэ 5:15

+ 5:15 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:2, Римэйхиндэ 14:7-8

+ 5:17 Римэйхиндэ 6:4, Гэршэлгэ 21:5
+ 5:18 Римэйхиндэ 5:10-11, Колоссынхидтэ 1:20
+ 5:19 Римэйхиндэ 4:8
+ 5:20 Эфесэйхиндэ 6:20

+ 5:21 Иоанн 8:46, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:22, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:5, Евр 4:15, Римэйхиндэ 8:3, Римэйхиндэ 1:17, Римэйхиндэ 4:25, 1 Коринф 1:30

+ 6:1 1 Коринф 3:9

+ 6:4 Элшэнэрэй 9:16, Элшэнэрэй 16:23, Элшэнэрэй 17:5, 2 Коринф 11:23-27

+ 6:7 2 Коринф 10:4, Эфесэйхиндэ 6:11-17
+ 6:8 Римэйхиндэ 3:8
+ 6:9 2 Коринф 4:11
+ 6:10 Иоанн 16:22, Элшэнэрэй 3:6
+ 6:13 1 Коринф 4:14

+ 6:14 Эфесэйхиндэ 5:7, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:6

+ 6:15 1 Коринф 10:21
+ 6:16 Эфесэйхиндэ 2:21, 1 Коринф 3:16-17,
+ 7:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:3
+ 7:2 Элшэнэрэй 20:33
+ 7:3 Филиппынхидтэ 1:7
+ 7:4 Колоссынхидтэ 1:24
+ 7:5 2 Коринф 2:13, 2 Коринф 4:8

+ 7:6 2 Коринф 1:4, 2 Коринф 2:13, 2 Коринф 8:6, 2 Коринф 12:18

+ 7:8 2 Коринф 2:2-4
+ 7:10 Мат 5:4,
+ 7:12 1 Коринф 5:1-2, 2 Коринф 2:4
+ 8:2 Марк 12:44
+ 8:3 1 Коринф 16:2
+ 8:4 Римэйхиндэ 15:26
+ 8:6 2 Коринф 2:13, 2 Коринф 7:6
+ 8:7 1 Коринф 1:5
+ 8:8 1 Коринф 7:6

+ 8:9 Яковай хандалга 2:5, Филиппынхидтэ 2:6-7

+ 8:10 1 Коринф 7:25
+ 8:12 Марк 12:43-44, Лука 21:3
+ 8:14 Элшэнэрэй 4:34
+ 8:24 2 Коринф 7:4
+ 9:1 Римэйхиндэ 15:25
+ 9:3 2 Коринф 8:6, 1 Коринф 16:2
+ 9:6 Лука 6:38, Галадуудта 6:7
+ 9:8 Филиппынхидтэ 4:19
+ 9:11 1 Коринф 1:5
+ 9:13 Мат 5:16, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:12
+ 10:1 Мат 11:29

+ 10:2 1 Коринф 4:21, 2 Коринф 13:2, 2 Коринф 13:10

+ 10:4 2 Коринф 6:7, Эфесэйхиндэ 6:11
+ 10:7 1 Коринф 3:23, Галадуудта 3:29
+ 10:8 2 Коринф 13:10
+ 10:10 1 Коринф 1:17
+ 10:17 1 Коринф 1:31
+ 10:18 Римэйхиндэ 2:29, 1 Коринф 4:5
+ 11:1 2 Коринф 5:13
+ 11:2 Эфесэйхиндэ 5:27, Гэршэлгэ 14:4
+ 11:3 Иоанн 8:44, Тимофейдэ 1-дэхи 2:14
+ 11:4 Галадуудта 1:6
+ 11:5 2 Коринф 12:11
+ 11:6 1 Коринф 1:17, 2 Коринф 10:10
+ 11:7 1 Коринф 9:18
+ 11:9 2 Коринф 12:13, Филиппынхидтэ 4:15
+ 11:10 Римэйхиндэ 9:1, Тимофейдэ 1-дэхи 2:7

+ 11:13 Филиппынхидтэ 1:15, Элшэнэрэй 20:30, Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, Гэршэлгэ 2:2

+ 11:14 Галадуудта 1:8
+ 11:15 Филиппынхидтэ 3:19
+ 11:16 2 Коринф 5:12
+ 11:18 Филиппынхидтэ 3:3-4
+ 11:19 1 Коринф 4:10
+ 11:20 Галадуудта 2:4, Галадуудта 4:3
+ 11:22 Римэйхиндэ 11:1, Филиппынхидтэ 3:5
+ 11:23 1 Коринф 15:10, 2 Коринф 6:4-5

+ 11:25 Элшэнэрэй 16:22-23, Элшэнэрэй 14:19, Элшэнэрэй 27:41-44

+ 11:26 Галадуудта 2:4

+ 11:27 Элшэнэрэй 18:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:9, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8, 1 Коринф 4:11

+ 11:29 1 Коринф 9:22

+ 11:32 Элшэнэрэй 9:24-25

+ 12:1 2 Коринф 5:12, 2 Коринф 11:16, Галадуудта 1:12, Галадуудта 2:2, Эфесэйхиндэ 3:3

+ 12:10 Марк 10:30, Мат 5:11-12, Римэйхиндэ 5:3

+ 12:11 1 Коринф 15:8-9, 2 Коринф 11:5
+ 12:12 Элшэнэрэй 15:12, Римэйхиндэ 15:19
+ 12:13 2 Коринф 11:9
+ 12:14 2 Коринф 13:1, 1 Коринф 10:33

+ 12:15 Филиппынхидтэ 2:17, Колоссынхидтэ 1:24, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:8

+ 12:16 2 Коринф 11:9

+ 12:18 2 Коринф 8:6, 2 Коринф 8:18

+ 12:19 Римэйхиндэ 1:9, Римэйхиндэ 9:1, 1 Коринф 14:26

+ 12:21 1 Коринф 5:1, 1 Коринф 6:18
+ 13:1 2 Коринф 12:14, Мат 18:16
+ 13:4 Римэйхиндэ 6:4
+ 13:9 1 Коринф 4:10
+ 13:10 2 Коринф 10:8

+ 13:11 Марк 9:50, Римэйхиндэ 12:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:13, Римэйхиндэ 15:33, Римэйхиндэ 16:16

+ 13:12 Римэйхиндэ 16:16, Филиппынхидтэ 4:22

Галадуудта

Галадуудта

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

1

Павелай Галат можын һүзэглэгшэдтэ бэшэһэн хандалга

1^1Нэгэ хүнэй гү, али хэдэн хүнүүдэй эрхэ мэдэлээр бэшэ, харин Иисус Христосой, тэрэниие амидыруулһан Эсэгэ Бурханай мэдэлээр шэлэгдээд, элшэнгээр табигдаһан Павелһаа,+
2тиин тэрээнтэй хамта байгааша һүзэглэгшэдһөө Галат можын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ+
3Эсэгэ Бурханһаа болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христосһоо амар мэндые хүргэнэбди. 4Христос болбол манай Эсэгэ Бурханай эрхэ мэдэлээр бидэниие нүгэл шэбэлһээ, оршон үеын хорото муу байдалһаа аршалан сүлөөлхын түлөө ами бэеэ үргэл болгожо үгэһэн байна+. 5Эсэгэ Бурханда хэтын хэтэдэ алдар соло! Болтогой.

Гансал Һайн Мэдээсэлые баримталха ёһотойт

6Агууехэ үршөөл хайраараа таанадые дуудаһан Христосһоо иимэ түргөөр холодожо, ондоо һургаал номнолдо хулжан ороходотнай би ехэ шаналжа байнаб+. 7Христосой һургаалһаа ондоо үнэн зүб һургаал үгы юм! Харин таанадые үймүүлжэ, Христосой һургаалые буруудхаха һанаатай хүнүүд лэ бии+. 8Таанадта урдань номногдоһон һургаалһаа ондоо һургаалые зааһан хүн бүхэн, бишье байгаа һаа, али тэнгэриһээ бууһан Бурханай Эльгээмэлшье байгаа һаа, булта хатуу хэһээлтэдэ хүртэг лэ+. 9Таанадай хүлеэжэ абаһан һургаалда эсэргүүсэн зүршэһэн юумэндэ һургаһан хүн бүхэн хатуу хэһээлтэдэ хүртэг гэжэ би һаяхан хэлээ һэм, мүнөөшье дахин дабтанаб.

10Иигэжэ хэлэхэдээ би хүнүүдэй һайшаалда хүртэхэеэ оролдоно гүб, али Бурханай һайшаалда гү? Иихэдээ хүнүүдтэ һаймһархаяа оролдоһон болоно гүб? Хэрбээ би хүнүүдэй урда хойгуур гүйдэг байгаа һаа, Христосой зараса байхагүй һэм+.

Павелай элшэн болоһон тухай

11Аха дүүнэрни, минии таанадта номноһон Һайн Мэдээсэл хүнүүдээр дамжан ерээгүй юм гэжэ мэдэжэ абагты. 12Би тэрэниие хүнүүдһээ дуулаагүйб, нэгэшье хүн намайе тэрээндэ һургаагүй, харин Иисус Христос тэрэниие намда нээгээ юм+.

13Урдань иудейн ёһо гуримые бодотоор сахин ажамидаржа ябаһан тухаймни таанад дуулаа ёһотойт. Би Христосто һүзэглэдэг зониие гайтайгаар хашан мүрдэдэг, һандарган хосороодог һэм+. 14Би үбгэ эсэгэнэрэйнгээ ёһо гуримуудые ханалгатайгаар баримталдаг, шажанайнгаа хуули ёһые өөрынгөө үетэнһөө үлүү һайнаар сахидаг бэлэйб+. 15Үшөө эхынгээ умайда байхадамни Бурхан агууехэ үршөөл хайраараа намайе шэлэжэ абаад,+
16Хүбүүн тухайгаа үнэн зүбые нээгээд, бусад арадуудта Христос тухай номнохыемни захираа бэлэй. Тиихэдэ би өөртөө хүнгэн харгы шэлээгүй һэм. 17Намһаа урда элшэнэрээр табигдаһан зонтой уулзахаяашье би Иерусалим ошоогүй бэлэйб. Харин Аравиин газар нютагаар ябаад, һүүлдэнь Дамаск хото бусажа ерээ һэнби+.

18Гурбан жэлэй үнгэрһэн хойно би Пётртой уулзахаяа Иерусалим ошоо бэлэйб. Тэндэ тэрээнтэй арбан дүрбэн үдэр байлсаа һэм+. 19Иисусай дүү хүбүүн Яковһаа бэшэ ондоо элшэнэрые би хараагүй һэм+. 20Таанадта минии бэшэжэ байһан бүхы юумэн үнэн зүб юм гэжэ Бурхан мэдэнэ+.

21Һүүлдэнь би Сириин, Киликиин газар дайдаар ябааб. 22Иудейн орон нютагта ажаһуудаг Христосто һүзэглэгшэ бүлгэмүүд намайе нюураарни танихагүй байгаа. 23Урдань тэдэниие хашан мүрдэдэг, һургаалыень һандарган һалгаадаг хүн байһан аад, мүнөө тэрэ һургаалые номнодог гэжэл тэдэ нам тухай дуулаһан байна+. 24Намтай тохёолдоһон ушарта баярлан, тэдэ һүзэглэгшэд Бурханиие алдаршуулжа байгаа.

2

Павел ба Иерусалимай элшэнэр

2^1Арбан дүрбэн жэлэй үнгэрһэн хойно би Варнава Тит хоёрые абажа, дахин Иерусалим ерээ бэлэйб+. 2Бурханай хүсэһэн хадань би иишэ ерээ һэм. Дэмы юумэ хэжэ байгаагүйгөө тодорхойлхын тула би бусад арадуудта номнодог һургаалаа эгээн хүндэтэ багшанарта баһа хөөрөө бэлэйб+. 3Юун гэжэ һананат? Замаймни нүхэр болохо Тит гэдэг грек хүбүүе бэлгээ отолуула гэжэ хэншье баалаагүй юм+. 4Гансал худал хуурмаг һүзэгтэн энээн тухай хэлээ һэн. Иисус Христосой бидэндэ үгэһэн эрхэ сүлөө тухай тэдэнэр мэдэжэ, бидэниие дахин дарлаха һанаатайгаар тагнуулшад мэтэ мэхэ гохо гарган, бидэнэй дунда нюусаар шурган ороо бэлэй+. 5Харин бидэ һургаалай бодото удхые хэбээрнь таанадта дамжуулхын тула тэдэнэй үгэдэ ойро зуурашье ороогүй һэмди.

6-9Харин Яков, Кефас (Пётр), Иоанн гэдэг эгээн хүндэтэ багшанар тухай хэлэбэл, урдань тэдэнэй ямар хүнүүд байһаниинь намда хамаагүй, юуб гэхэдэ, Бурхан хүниие яһаарнь илгадаггүй юм. Тэдэнэр Һайн Мэдээсэл номнохыемни намда зүбшөөгөө юм. Тэдэ нэрэ хүндэтэй зон бидэнтэй нэгэ ажал хэрэг бүтээжэ байһанаа баталан, Варнава бидэ хоёрой гарые бариба, Бурханһаа үршөөл хайра бидэндэ үгтэһые зүбшөөбэ. Тиигээд бидэ бусад арадуудые, харин тэдэ еврейнүүдые һургахань зүбтэй гэжэ тоолобо. Юундэ тиигээб гэбэл, еврейнүүдтэ номнохо үүргэ Пётрто Бурханһаа үгтэһэндэл адли бусад арадуудые һургаха үүргэ намда үгтөөд байһые тэдэнэр хараа ха юм. Яажа Пётр Бурханай хүсөөр элшэн болгогдоод, еврейнүүдтэ номнодог бэ, тон тиигэжэл бишье Бурханай хүсөөр элшэн болгогдоод, бусад арадуудые һургадаг болооб++. 10Тэдэ элшэнэр Иерусалимай ядуу һүзэглэгшэдэй бүлгэм тухай һанаагаа табижа ябахымнай бидэнһээ гуйгаа бэлэй. Тиимэһээ би энээндэ һаналаа табижа, тэдэ зондо туһалдаг байгааб+.

Павел Пётрые Антиох хотодо шүүмжэлбэ

11Пётрой Антиох хото ерэхэдэнь, би тэрэниие шүүмжэлээб, юундэб гэхэдэ, тэрэ өөрыгөө доогуур абажа ябаа+. 12Яковай хүнүүдэй Антиох ерэхын урда тээ Пётр бусад арадуудай дундаһаа Христосто һүзэглэһэн зоноор хамта хоол баридаг байгаа. Теэд Яковай зоной ерэхэдэ еврейнүүдһээ айжа, бусад арадуудай дундаһаа һүзэглэһэн зонһоо гэнтэ холодоод, суг эдеэлэлсэхэеэ болибо+. 13Тон тиигэжэл бусад еврей һүзэглэгшэд, тэдэнэй тоодо Варнавашье зүб харгыһаа хадууржа, нюур харадаг болоо.

14Пётр үнэн зүб һургаалай ёһоор бэеэ абажа ябанагүй гэжэ мэдэхэдээ, би хүн зоной дунда: «Ши еврей хүн аад, бусад арадуудай дунда еврейнүүдэй ёһо гуримаар бэшэ, харин бусад арадуудай гуримаар бэеэ абажа ябаһан аад, яахадаа тэдэниие еврейнүүдэй ёһо гуримаар ябахыень баалаа хүмши», – гэжэ тэрээндэ сэхэ хэлэбэб+.

Хүн Хуули сахиһаараа бэшэ, харин этигэлээрээ абарагдаха

15Бидэшье түрэхэһөө еврейнүүд гээшэбди. Нүгэлтэ бусад арад бэшэ ха юмбибди. 16Теэд нэгэшье хүн Хуули сахижа өөрыгөө хамгаалхагүй, харин Иисус Христосто этигэжэ абарагдаха юм гэжэ бидэ мэдэнэбди. Хуули сахижа «нэгэшье хүн абарагдахагүй» байһан дээрэһээ бидэ Хуули сахяад бэшэ, харин Иисус Христосто найдан абарагдахабди гэжэ Иисус Христосто этигээбди+. 17Хэрбээ бидэ Христостой нэгэдэн өөһэдыгөө сүлөөлхэ гэжэ байтараа, Хуули сахин нүгэл хэнэбди гэжэ баһа мэдэрбэл, Христос нүгэл хэлгэдэ хамһалсагша болоно гээшэ гү? Үгы даа! 18Хэрбээ би гараараа һандарган һалгааһан юумэеэ дахин һэргээн бодхообол, үнэхөөрөө нүгэлтэн болохоб. 19-20Хуули үхэлһөө ондоо юумэ намда үгэжэ шадахагүй хадаа ажамидаралдамни ямаршье удхагүй юм. Тиимэһээ би Бурханай түлөө амидарнаб. Мүнөө би өөрөө амидарна бэшэб, харин Христос зосоомни амидарна. Намда хайра дуратай байжа, минии түлөө өөрыгөө үргэһэн Бурханай Хүбүүндэ һүзэглэн этигэдэг дээрэһээ би мүнөө амиды ябанаб. Би Христостой хамта хэрээһэндэ хадуулааб++. 21Бурханай үршөөл хайраһаа би арсанагүйб. Хэрбээ гансал Хуули сахижа аршалагдаха аргатай байбал, Христос дэмы наһа бараһан болоно гээшэ.

3

Этигэл һүзэгтэй байха гү, али Хуули сахиха гү?

3^1Ай, мунхаг тэнэг галадууд! Хэн таниие эльбэдэбэ гээшэб? Минии номноходо хэрээһэндэ саазалагдаһан Христосые таанад нюдөөрөө хаража байһандал байгаа бэшэ һэн гүт? 2Таанад Хуули сахижа байһан дээрэһээ гү, али Христосто этигэһэн дээрэһээ Нангин Һүлдэдэ хүртэбэ гүт гэжэ би таанадһаа һураха һанаатай байнаб+. 3Нангин Һүлдөөр дахуулжа ябаһан аад, мүнөө махабад бэедээ татуулаа гүт? Тиихэдээ таанад иимэ балар мунхаг хүнүүд гээшэ гүт? 4Али таанадтай ушарһан бүхы юумэн дэмы үнгэрөө гээшэ гү? Дэмы үнгэрөөгүйл байгаа даа!+
5Хуули сахижа байһан дээрэһээтнай бэшэ, харин Христосто этигэһэн дээрэһээтнай Бурхан таанадта Нангин Һүлдые хайрлажа, гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээгээ юм+.

6Энээндэл адляар Абраһамай Бурханда этигэхэдэ, Бурхан тэрэниие үнэн сэдьхэлтэн гэжэ тоолоо һэн+. 7Абраһамдал адли Бурханда һүзэглэдэг зон Абраһамай үри һадаһад гэжэ таанар мэдэжэ байгты. 8Арадуудые этигэлээрнь Бурхан аршалан сүлөөлхэ юм гэжэ Нангин Бэшэгтэ үни гэһээр уридшалан бэшэгдэһэн байна. Тэндэ Абраһамда: «Бурхан шамаар дамжуулан, бүхы арадуудые абарха», – гэжэ хэлэгдэһэн байна+. 9Тиимэһээ Бурханда һүзэглэһэн зон Абраһамтай хамта үршөөгдэхэ.

10Харин Хуули сахижа аршалагдахаб гэжэ һанаһан хүн бүхэн хэһээгдэхэ. Юундэб гэхэдэ, «Хуулиин зүйл бүхэниие үргэлжэ гүйсэдхэжэ байгаагүй хүн бүхэн хэһээгдэхэ», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлээтэй байдаг+. 11Хуули сахижа байһанаараа хэншье Бурханай абарал үршөөлдэ хүртэхэгүй, юундэб гэхэдэ, Нангин Бэшэгтэ: «Үнэн сэдьхэлтэн этигэлээрээ амидарха», – гэжэ бэшэгдэнхэй юм+. 12Хуули гээшэмнай һүгэдэлгэ бэшэ, тиимэһээ тэндэ: «Хуулиин зүйл бүхэнииел гүйсэдхэдэг хүн амидарха», – гэжэ хэлэгдэнэ+.

13Дээрэмнай бууха ёһотой байһан Хуулиин хэһээлтэһээ бидэниие Христос аршалжа, тэрэ хэһээлтые өөр дээрээ даажа абаһан юм. Тиимэһээ Хуули соо баһа иигэжэ бэшэгдэһэн байна: «Модондо үлгэжэ саазалуулһан хүн хараалда хүртөө». 14Иисус Христосоор дамжан найдуулагдаһан Нангин Һүлдые этигэлээрээ тогтоожо абахынь тула Абраһамай үршөөл хайра мүнөө бүхы арадуудта үгтэбэ гээшэ+.

Бурханай найдуулга ба Хуули тухай

15Аха дүүнэрни! Юрэ хэлэбэл, хүнэйшье бэшээд орхиһон һүүлшын захяае хэншье хубилгажа шадахагүй юм. 16Харин Абраһамда, тэрэнэй үридэ Бурхан найдуулга үгэһэн байгаа. Үри хүүгэдтэш гэжэ хэлэгдээгүй, харин үридэшни гэжэ нэгэл хүн тухай хэлэгдээ, тиин тэрэ нэгэнь – Христос гээшэ+. 17Христос тухай хэлсээе Бурханай баталһан сагһаа дүрбэн зуун гушан жэл үнгэрһэн хойно бии болоһон Хуули энэ хэлсээе болюулха аргагүй, тиимэһээ Бурханай найдуулгань хүсэндөө үлэбэ гэжэ би хэлэнэб. 18Юундэб гэхэдэ, хэрбээ уг залгамжалга Хуулиин ёһоор үгтэдэг һаа, найдалга хэрэггүй байгаа. Гэбэшье Бурхан Абраһамые найдуулһан ёһоороо шагналдаа хүртөөгөө ха юм+.

19Юундэ Хуули үгтэһэн байгааб? Абраһамай үри бэеын ерэхэ гэжэ Бурханай найдуулһан саг хүрэтэр гэмтэ ябадал юун бэ гэжэ ойлгожо байхын тула энэ Хуули үгтэһэн байна. Энэ Хуули хүн зондо Эльгээмэлээр болон зууршалагшаар дамжуулан үгтэһэн байна+. 20Теэд Бурхан гансаараа ха юм, тэрэ зууршалагшые хэрэглэдэггүй юм+.

21Иихэдээ Хуули Бурханай найдуулга буруушаана гү? Үгы даа! Хэрбээ Хуули хүниие абарха аргатай байбал, Хуули гүйсэд сахидаг хүн бүхэн үнэн сэдьхэлтэн болохо һэн. 22Гэбэшье хүн бүхэн нүгэл шэбэлдэ унаад байна гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ. Энэ бэшэгдэһэн бүхэнэй ушарынь гэхэдэ, Иисус Христосто һүзэглэһэн бүхы зон этигэлээрээ Бурханай найдуулһые хүлеэжэ абаха байна+.

23Этигэлэй сагай ерээдүйдэ, этигэл һүзэгэй бидэндэ нээгдэтэр бидэ Хуулиин эрхэ мэдэлдэ ороод байгаабди. 24Иихэдээ Хуули гээшэмнай этигэл һүзэгөөрнай абардаг Христосто этигэхыемнай бидэниие бэлдэһэн шэрүүн һургагша байгаа гээшэ+. 25Тиимэһээ этигэлэй сагай ерэхэдэ бидэ энэ шэрүүн һургагшын мэдэлһээ мултаран гараабди.

26Мүнөө таанад булта Иисус Христосто һүзэглэһэн этигэлээрээ Бурханай үхибүүд гээшэт+. 27Иисус Христосой нэрэ алдараар уһаар арюудхуулһан зон, таанад булта Иисус Христостой нэгэдэбэ гээшэт+. 28Тиимэһээ мүнөө еврейнүүдшье, бусад арадуудшье илгаагүй, барлагуудшье, сүлөөтэйшүүлшье илгаагүй, эрэшүүлшье, эхэнэрнүүдшье илгаагүй. Таанад булта мүнөө нэгэн адли боложо, Иисус Христостой нэгэдэбэт+. 29Хэрбээ Христостой нэгэдээд байбал, таанад Абраһамай үри һадаһад гээшэт, тиигээд Абраһамда найдуулһан бүхэниие залгамжалжа абахат+.

4

Таанар зарасанар бэшэ, харин Бурханай үхибүүд гээшэт

4^1Уг залгамжалагша балшар үхибүүн ябахадаа бүхы юумэнэй эзэн байбашье, зарасаһаа юугээрээшье илгардаггүй юм. 2Тиимэһээ Эсэгын тогтооһон саг болзор хүрэтэр тэрэ үхибүүн даалгагдаһан хүнүүдэй болон гэрэй захирагшын харууһа доро байдаг. 3Бидэшье бага балшар наһандаа энэ дэлхэйн эмхи гуримгүй хүсэнүүдэй мэдэлдэ ороод байгаабди. 4-5Харин саг болзорой ерэхэдэ, эхэнэрһээ түрэһэн Хүбүүгээ Бурхан эльгээбэ. Хуулиин эрхэ мэдэлдэ байһан хүнүүдые абархын тула, Бурханай найдуулһан юумэнэй уг залгамжалагшад болгохын тула түлөөһэ үгэжэ, эльгээһэн тэрэ Хүбүүниинь Хуулиин ёһоор ажамидаржа байгаа бэлэй++. 6Таанадай Бурханай уг залгамжалагшад болоһон хадатнай, Бурхан таанадта: «Аба, Эсэгэ», – гэжэ ооглоһон Хүбүүнэйнгээ Һүлдые эльгээгээ. 7Иихэдээ ши зараса бэшэ, харин Христосоор дамжан, Бурханай хүбүүниинь, уг залгамжалагшань болобо гээшэш.

Павел галадуудта һанаагаа зобоно

8Урдань таанад Бурханиие мэдэхэгүй байһан дээрэһээ үнэн дээрээ бурхад бэшэ «бурхадуудта» алба хэжэ байгаа бэлэйт. 9Мүнөө таанад Бурханиие мэдэһэн аад лэ, тодорхойлон хэлэбэл, Бурханай таанадые мэдэһэн хойно таанад яагаад һүр хүсэгүй, ахир тулюур хүсэнүүдтэ дахин бусабат, тиигээд тэдэндэ алба хэхэеэ һанабат+? 10Таанад шажанай тусхай һайндэрнүүдые тэмдэглэн үнгэргэнэт+. 11Танай дунда дэмы һурган номножо ябаа гээшэ гүб гэжэ би һанаагаа зобоноб+.

12Аха дүүнэрни, намдал адли Хуулиин мэдэлһээ мултаран гарыт гэжэ би гуйнаб, юундэб гэхэдэ, би Хуулиин мэдэлһээ гаран, таанадтал адли хүн болоо һэнби. Таанад намайе огто гомдоогоогүй ха юмта. 13Үбшэн ядуу байхадаа анха түрүүшынхиеэ таанадта һургаал номноһыемни таанад һанана ёһотойт+. 14Үбшэн ядуу байхадамни таанад һэжэглэнгүй, намайе өөһэдһөө түлхингүй, Бурханай Эльгээмэл мэтэ, Иисус Христостол адляар угтажа абаа бэлэйт+. 15Урматнай хосороо гээшэ гү? Тэрэ үедэ таанар нюдөөшье хайрлангүй, таһа татажа гаргаад, намда үгэхөөр бэлэн байгаа һэнта гэжэ би гэршэлнэб. 16Таанадта үнэн зүбые номножо байһан дээрэһээ дайсантнай болобо гүб?

17Тэдэ хүнүүд таанарта муу һанана, таанад тухай һанаагаа зобоһон хэбэр үзүүлхэ гэһэн хара һанаатай байна. Тэдэнэр бидэнэй эб таһалаад, анхаралыетнай өөһэдтөө хандуулха һанаатай юм. 18Гансашье минии таанадтай суг байха сагта бэшэ, мүн хододоо нам тухай һонирхожо байбалтнай ехэ һайн байгаа. 19Үхибүүдни, Христосто һүзэглэжэ байһантнай эли болохын тула би түрэжэ байһан эхэнэртэл адли зобожо байнаб, найдажа байнаб. 20Мүнөө таанадай дунда байбал, таанадтай ондоохоноор хөөрэлдэхэ байгааб, харин эндэһээ таанадтай юу хэхэеэ ойлгохоёо болёод байнаб.

Агарь Сарра хоёр болбол хоёр хэлсээнүүдтэл адли юм

21Хуули сахихые һанаһан таанар мүнөө намда хэлэжэ үгыт, таанад Хуули гүйсэд ойлгоно аалта? 22Абраһам хоёр хүбүүтэй байгаа: нэгыень зараса эхэнэр түрөө, нүгөөдыень сүлөөтэй эхэнэр түрөө гэжэ тэрэ Хуули соо бэшээтэй юм. 23Зараса эхэнэрһээ гараһан хүбүүниинь хүнүүдэй шиидхэбэреэр түрөө, харин сүлөөтэй эхэнэрһээ гараһан хүбүүниинь Бурханай найдуулһан ёһоор түрөө бэлэй. 24Энэ ушар гүнзэгы удхатай юм: эдэ хоёр эхэнэрнүүд хоёр хэлсээнүүдтэл адли бшуу. Синай хада дээрэ үгтэһэн нэгэдэхи хэлсээниинь Хуули дээрэ үндэһэлнэ. Энэ хэлсээн зараса Агарьдал адли, барлагуудай хэлсээн юм. 25Агарь гэжэ Аравида оршодог Синай хада нэрлэдэг юм. Энэнь дарлалта доро байһан мүнөө үеын Иерусалим хотые бүхы хүн амитантайнь тэмдэглэдэг. 26Харин тэнгэриин Иерусалим эрхэ сүлөөтэй юм. Тэрэ Иерусалим бидэнэй эхэ гээшэ+. 27Тэрээн тухай Нангин Бэшэгтэ иигэжэ хэлэгдэнэ:

«Үхибүү түрөөгүй, үри хүүгэдгүй эхэнэр,
хүхин баясыш!
Үхибүү түрэхын зоболон мэдэрээгүй эхэнэр,
хүхииш, баярлыш!
Юуб гэхэдэ, хадамда гараагүй эхэнэр
хадамтай эхэнэртэ ороходоо
тоогүй олон үхибүүтэй байха».

28Аха дүүнэрни, таанад баһа Исаагтал адли Бурханай найдуулһан ёһоор түрөө гээшэт+. 29Тиихэдэ хүнүүдэй хэлсээгээр түрэһэн хүбүүн Бурханай найдуулгаар түрэһэн хүбүүе яажа хашан мүрдөө һэм, тиигэжэл мүнөө таанадыешье хашажа байна. 30Нангин Бэшэг соо энээн тухай: «Барлаг эхэнэрэй хүбүүн сүлөөтэй эхэнэрэй хүбүүнтэй хамта уг залгамжалхагүйн тула ши барлаг эхэнэрые хүбүүнтэйнь намна», – гэжэ бэшэгдэнхэй. 31Тиимэһээ, аха дүүнэрни, бидэ зараса эхэнэрэй бэшэ, харин сүлөөтэй эхэнэрэй үхибүүд гээшэбди.

5

Эрхэ сүлөөдэ ажамидарагты

5^1Христосой үршөөһэн эрхэ сүлөөдэ ажамидаржа байгты, дахин барлагууд бү бологты+.

2Хэрбээ бэлгээ отолуулһан байбалтнай, Христос таанадта ямаршье аша туһа хүргэхэгүй гэжэ би Павел таанадта хэлэнэб+. 3Харин бэлгээ отолуулһан хүн бүхэн Хуулиин бүхы зүйлнүүдые гүйсэдхэхэ ёһотой болоно гэжэ баталан гэршэлнэб+. 4Хуули сахин өөһэдыгөө абарха һанаатайшуул Христосһоо түгдэрэн унажа, Бурханай үршөөл хайраһаа арсана гээшэ+. 5Харин бидэ Бурханай үршөөл хайрада хүртэжэ, өөһэдынгөө этигэлээр абарагдахабди гэжэ найданабди+. 6Иисус Христосой ашаар абарагдаха һанаатай байбал, бэлгээ отолуулаа гүбди, али отолуулаагүй гүбди – ямаршье илгаагүй юм, гансал хайра дура үгэдэг этигэл шухала юм+.

7Таанад һайнаар эхилээ бэлэйт, теэд саашадаашье үнэн зүбые баримталхадатнай хэн таанадта һаалта хэбэб+? 8Иимэ буруу һанал бодолнуудые урдань таанадые дуудаһан Бурхан таанадта идхуулаа бэшэ. 9Багахан эһээбэри бүхы эдьхүүрые эһээдэг юм+. 10Гэхэтэй сасуу таанад зүбөөр бодомжолжо байхат гэһэн найдалга Бурхан намда үгэнэ. Харин таанадые зүб харгыһаа хадууруулһан хүн, хэншье байг, илгаагүй зэмэлэгдэхэ+.

11Аха дүүнэрни, хэрбээ бэлгээ отолуулхада аша туһатай юм гэжэ минии хөөрэжэ байбал, намайе хашан мүрдэхэгүй байгаа. Тиигэбэл Иисус Христосой хэрээһэн тухай һургаал би номнохогүй һэм, хүн зонойшье дунда худхаляа хуймаа гарахагүй һэн+. 12Танай дунда худхаляа хуймаа гаргадаг зон таанадһаа холодобол һайн байгаа.

13Аха дүүнэрни, Бурхан таанадые эрхэ сүлөөдэ дуудаа юм. Энэ эрхэ сүлөөтнай хүсэлэнгүүдээ хангахын тулада муу юумэ үйлэдэхэ харгыда таанадые гансал бү түлхиг. Таанад бэе бэедээ дуратай байгты, бэе бэедээ туһалжа байгты+. 14Юундэб гэхэдэ, Хуулиин бүхы зүйлнүүд: «Дүтынгөө хүндэ өөртөөл адли дуратай бай», – гэһэн энэ захяа заабари соо тобшологдоно+. 15Харин бэе бэеэ таһара удара таталсажа, эдилсэжэ байһаар таанар өөһэдыгөө бү сүм хюдажа һалгаажархигты.

Нангин Һүлдын үрэ дүн, мүн махабад бэеын хүсэлэнгүүд тухай

16Һүлдын һургаһан ёһоор ажамидаржа байгты, тиигэбэл муу муухай ябадал гаргахагүйт гэжэ би хэлэнэб+. 17Юуб гэхэдэ, махабад бэеымнай һанаашалһан юумэн Һүлдынхиһөө тад ондоо юм, тиин Һүлдын һанаашалһан юумэн махабад бэеынхиһээ тад илгаатай юм. Тиимэһээ таанад һанаһан юумэеэ олон ушарта хэдэггүй бшуут+. 18Хэрбээ таанадые Һүлдэ хүтэлжэ ябабал, Хуули таанадта хэрэггүй юм+.

19Махабад бэеын хүсэлэнгүүд гэхэдэ иимэ: эрэдээ гү, али эхэнэртээ урбаха, забхай зальхай, һамуу һэбхи ябадал гаргаха,+
20онгонуудта мүргэхэ, эльбэ жадха хэхэ, зэбүүрхэхэ, хэрүүл ама гаргаха, атаархаха, уурлаха, дээрэлхүү зантай байха, арсалдаха ба хэрэлдэхэ, буруу үзэл номнохо,+
21жүтөөрхэхэ, алалсаха ба хюдалсаха, архидаха ба аашалха гэхэ мэтын буруу ябадалнууд. Иимэ муу юумэ үйлэдэжэ байгаа хүнүүд Бурханай хаан орондо уг залгамжалан орожо шадахагүй гэжэ урда хэлэһэнээ би дахин дабтанаб+.

22Нангин Һүлдын үрэ дүн болбол иимэ: хайра дуран, баяр, энхэ тайбан, тэсэбэри, һайн һанаан, ниигүүлэсхы сэдьхэл, үнэн сэхэ ябадал,+
23номгон даруу зан. Иимэ зондо Хуули хэрэггүй+. 24Өөһэдыгөө Христос Иисуста зорюулһан хүнүүд махабад бэеэ хорхойтолготойнь, хурисал ташаяантайнь хэрээһэндэ хадаба гээшэ+. 25Хэрбээ бидэ Нангин Һүлдөөр ажамидаржа байбал, Һүлдын һургаһан ёһоор лэ ябаял. 26Ехээрхүү дээрэлхүү зан гаргангүй, бэе бэедээ өөдэрхэн хэрүүлхэнгүй, атаархангүй ябаял даа+.

6

Бэе бэеынгээ ашаа бэрхэшээл хубаалсажа, бэе бэедээ туһалжа байгты

6^1Аха дүүнэрни, хэрбээ хэн нэгэнэй нүгэл хээ һаа, Һүлдын һургаһан ёһоор ажамидардаг таанад иимэ хүниие даруу зангаараа заһажа байгты. Тиихэдэ нүгэл шэбэл хэжэрхихэгүйн тулада өөһэдынгөө хойноһоо анхаржа ябагты+. 2Христосой үгэһэн «хуули» иимэ: бэе бэеынгээ ашаа бэрхэшээлые хубаалсажа, бэе бэедээ туһалжа байгты+. 3Хэрбээ хэн нэгэн оройдоо хэншье бэшэ аад, бэеэ дээгүүр абабал, тэрэ хүн өөрыгөө дэмы мэхэлнэ гээшэ+. 4Тиимэһээ хүн бүхэн бүтээһэн хэрэгүүдэйнгээ зэргээр өөрыгөө үнэлжэ байг. Тиигэбэл тэрэ хүн бэеэ бэшэнтэй сасуулангүй, ажал амжалтануудаараа омогорхожо байха. 5Юуб гэхэдэ, хүн бүхэн өөрынгөө ашаа бэрхэшээлые өөр дээрээ абажа ябаха ха юм+.

6Бурханай һургаал заалгаһан хүн һурган хүмүүжүүлэгшэтэйгөө бүхы эд зөөреэрөө хубаалсаг+.

7Бурханиие мэхэлхэ аргагүй юм. Тиимэһээ бү эндүүрэгты. Хүн тариһанаал хададаг+. 8Махабад бэеынгээ хүсэлэнгүүдые хангажа байдаг хүн үхэл олохо, харин Нангин Һүлдын тулада оролдодог хүндэ Нангин Һүлдэ мүнхын амидарал олгохо+. 9Тиимэһээ эсэхэ сусахые мэдэнгүйгөөр һайн юумэ хэжэ ябагты. Гэдэргээ сухаряагүй һаа, бидэ саг болзортонь ургасаа хуряахабди+. 10Арга боломжотой байхадаа бүхы хүнүүдтэ, илангаяа өөрынгөө бүлгэмэй һүзэглэгшэдтэ үлүү ехээр һайниие хэжэ ябагты+.

Түгэсхэлэй һэргылэлгэ ба амаршалга

11Энэ хандалгаяа таанадта ямар томо үзэгүүдээр бэшэһыемни харагтыл даа+. 12Хүнүүдтэ һайшаагдаха дуратай зон бэлгээ отолуулхыетнай баадхана, тиихэдээ тэдэнэр Христосой хэрээһэнэй түлөө хашуулха мүрдүүлхэ дурагүй байна. 13Тэдэ өөһэдөө отолуулһан мүртөө Хуули сахидаггүй юм, харин бэеэ һайрхахын тула таанадые отолуулха һанаатай байна. 14Харин би юугээршье һайрхахаяа һананагүйб, гансал манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой хэрээһээр һайрханаб. Минии урда энэ хэрээһэн дээрэ бүхы дэлхэйн омогорхол хадагдаа, тиихэдэ би өөрөөшье энэ дэлхэйн омогорхолой урда хэрээһэн дээрэ хадагдаад байнаб+. 15Отолуулһан гү, али отолуулаагүй гү – тэрэнь ямаршье хамаагүй. Шэнэ хүн бии боложо мүндэлһэниинь лэ шухала юм+. 16Энэ гурим сахидаг хүн бүхэн, Израилиин Бурханай хүнүүд энхэ тайбанда, үршөөл хайрада оршохонь болтогой!

17Саашадаа хэншье намда зоболон бү асараг, юуб гэхэдэ, би Иисусай шархануудые бэе дээрээ абажа ябана ха юмбиб.

18Аха дүүнэрни, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайрань таанадтай оршожо байг лэ! Болтогой!

+ 1:1 Галадуудта 1:11-12

+ 1:2 Филиппынхидтэ 4:21, Элшэнэрэй 16:6, Элшэнэрэй 18:23

+ 1:4 Мат 20:28, Римэйхиндэ 4:25, Марк 14:36
+ 1:6 Марк 4:17, Евр 6:4, 2 Коринф 11:4
+ 1:7 Элшэнэрэй 15:24, Галадуудта 5:10

+ 1:8 2 Коринф 11:14, Римэйхиндэ 9:3, 1 Коринф 16:22

+ 1:10 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:4

+ 1:12 Элшэнэрэй 9:6, Элшэнэрэй 26:16, 1 Коринф 11:23

+ 1:13 Элшэнэрэй 26:5, Элшэнэрэй 8:3, Филиппынхидтэ 3:6

+ 1:14 Мат 15:2, Марк 7:3

+ 1:15 Лука 1:15, Элшэнэрэй 9:15, Римэйхиндэ 1:5, Тимофейдэ 1-дэхи 2:7

+ 1:17 Элшэнэрэй 9:19

+ 1:18 Иоанн 1:42, Элшэнэрэй 9:26-27

+ 1:19 Элшэнэрэй 12:17, Элшэнэрэй 15:13, Яковай хандалга 1:1

+ 1:20 Римэйхиндэ 1:9, Римэйхиндэ 9:1, 2 Коринф 1:23

+ 1:23 Элшэнэрэй 9:21

+ 2:1 Элшэнэрэй 4:36, 2 Коринф 2:13, Тимофейдэ 2-дохи 4:10

+ 2:2 Галадуудта 1:12, Эфесэйхиндэ 3:3, Филиппынхидтэ 2:16

+ 2:3 Элшэнэрэй 16:3

+ 2:4 Элшэнэрэй 15:24, 2 Коринф 11:26, 2 Коринф 11:20, Галадуудта 4:3, Галадуудта 4:25

+ 2:7 Элшэнэрэй 9:15, 1 Коринф 9:17

+ 2:9 Элшэнэрэй 4:36, Элшэнэрэй 9:27, Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 15:36, 1 Коринф 9:6

+ 2:10 Элшэнэрэй 24:17, Римэйхиндэ 15:25-28, 1 Коринф 16:1

+ 2:11 Элшэнэрэй 11:20

+ 2:12 Элшэнэрэй 11:3, Элшэнэрэй 11:2, Элшэнэрэй 15:1

+ 2:14 Тимофейдэ 1-дэхи 5:20

+ 2:16 Галадуудта 3:11, Элшэнэрэй 13:39, Римэйхиндэ 3:21, Галадуудта 3:11, Римэйхиндэ 3:20

+ 2:19 Римэйхиндэ 14:8, Римэйхиндэ 6:6, Галадуудта 6:14

+ 2:20 Иоанн 17:23
+ 3:2 Римэйхиндэ 10:17
+ 3:4 1 Коринф 15:2
+ 3:5 1 Коринф 12:10
+ 3:6 Яковай хандалга 2:23, Римэйхиндэ 4:3
+ 3:8 Римэйхиндэ 3:30,
+ 3:10 Римэйхиндэ 4:15,

+ 3:11 Элшэнэрэй 13:39, Римэйхиндэ 3:20, Галадуудта 2:16, Римэйхиндэ 1:17, Евр 10:38

+ 3:12 Римэйхиндэ 10:5
+ 3:14 Элшэнэрэй 1:5, Элшэнэрэй 2:33
+ 3:16 Римэйхиндэ 4:13, Евр 7:6,
+ 3:18 Римэйхиндэ 4:14

+ 3:19 Римэйхиндэ 4:13, Римэйхиндэ 5:20, Элшэнэрэй 7:53

+ 3:20 Тимофейдэ 1-дэхи 2:5, Евр 8:6, Римэйхиндэ 3:30

+ 3:22 Римэйхиндэ 3:9, Римэйхиндэ 4:16

+ 3:24 Римэйхиндэ 10:4

+ 3:26 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Римэйхиндэ 8:15-16, Эфесэйхиндэ 1:5

+ 3:27 Римэйхиндэ 6:3-4, Римэйхиндэ 13:14

+ 3:28 1 Коринф 12:13, Эфесэйхиндэ 6:6, 1 Коринф 11:11

+ 3:29 1 Коринф 3:23, 2 Коринф 10:7, Римэйхиндэ 8:17, Эфесэйхиндэ 3:6

+ 4:4 Марк 1:15, Лука 2:7, Лука 2:27

+ 4:5 Галадуудта 3:13

+ 4:9 1 Коринф 8:3, Колоссынхидтэ 2:8, Колоссынхидтэ 2:20, Евр 7:18

+ 4:10 Римэйхиндэ 14:5, Колоссынхидтэ 2:16
+ 4:11 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:5
+ 4:13 1 Коринф 2:3

+ 4:14 Лука 10:16, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:13

+ 4:26 Евр 12:22, Гэршэлгэ 21:2

+ 4:28 Римэйхиндэ 9:8

+ 5:1 Иоанн 8:32, Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Римэйхиндэ 6:18, 1 Коринф 7:22, 2 Коринф 3:17, Галадуудта 2:4, Галадуудта 5:13, Элшэнэрэй 15:10

+ 5:2 Элшэнэрэй 15:1-2, 1 Коринф 7:18
+ 5:3 Римэйхиндэ 2:25
+ 5:4 Римэйхиндэ 9:31
+ 5:5 Римэйхиндэ 8:23

+ 5:6 1 Коринф 7:19, 1 Коринф 12:13, Галадуудта 6:15, Эфесэйхиндэ 2:14, Колоссынхидтэ 3:11, Яковай хандалга 2:18

+ 5:7 1 Коринф 9:24
+ 5:9 Мат 13:33, Лука 13:21, 1 Коринф 5:6
+ 5:10 Элшэнэрэй 15:24, Галадуудта 1:7
+ 5:11 Элшэнэрэй 16:3, 1 Коринф 1:23

+ 5:13 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Пётрой 2-дохи хандалга 2:19, 1 Коринф 9:19

+ 5:14 Мат 7:12, Мат 22:40,

+ 5:16 Римэйхиндэ 8:4, Римэйхиндэ 13:14, Эфесэйхиндэ 2:3

+ 5:17 Римэйхиндэ 7:15, Римэйхиндэ 7:19, Римэйхиндэ 7:23

+ 5:18 Римэйхиндэ 7:4, Эфесэйхиндэ 2:15, Колоссынхидтэ 2:14

+ 5:19 Марк 7:21-23, 1 Коринф 3:3, 1 Коринф 6:9-10, 1 Коринф 6:18, Эфесэйхиндэ 5:3

+ 5:20 1 Коринф 11:19
+ 5:21 1 Коринф 6:9-10, Эфесэйхиндэ 5:5
+ 5:22 Эфесэйхиндэ 5:9
+ 5:23 Тимофейдэ 1-дэхи 1:9

+ 5:24 Яковай хандалга 4:1, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:11, Римэйхиндэ 7:23, Римэйхиндэ 13:14, Римэйхиндэ 6:2, Римэйхиндэ 6:6, Галадуудта 2:19, Колоссынхидтэ 2:20, Колоссынхидтэ 3:3

+ 5:26 Филиппынхидтэ 2:3

+ 6:1 1 Коринф 2:15, Яковай хандалга 5:19, Тимофейдэ 2-дохи 2:25, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:14

+ 6:2 Римэйхиндэ 15:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:21

+ 6:3 1 Коринф 3:7, 1 Коринф 8:2

+ 6:5 Римэйхиндэ 14:12

+ 6:6 Лука 10:7, 1 Коринф 9:11, Тимофейдэ 1-дэхи 5:18

+ 6:7 2 Коринф 9:6

+ 6:8 Яковай хандалга 3:18

+ 6:9 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:13, Мат 10:22

+ 6:10 Иоаннай 3-дахи хандалга 1:5, Евр 13:1

+ 6:11 1 Коринф 16:21, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:17, Филимондо 1:19

+ 6:14 1 Коринф 2:2, Галадуудта 2:19, Римэйхиндэ 6:6

+ 6:15 1 Коринф 7:19, 1 Коринф 12:13, Галадуудта 5:6, Эфесэйхиндэ 2:14, Колоссынхидтэ 3:11

Эфесэйхиндэ

Эфесэйхиндэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

1

Павелай Эфес хотын һүзэглэгшэдтэ бэшэһэн хандалга

1^1Иисус Христостой нэгэдэһэн Эфес хотын һүзэг этигэлтэй Бурханай хүнүүд, Бурханай эрхэ мэдэлээр Иисус Христосой элшэн болоһон Павел таанадые амаршална. 2Бурхан Эсэгэһээ болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христосһоо үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие таанадта хүсэнэб.

Бурханда баяр баясхалантай байха тухай

3Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэ болохо Бурханда магтаал соло дуудаял! Маанадай Христостой нэгэдэһэн ушарһаа дээдын тэнгэриһээ оюун ухаанда хабаатай буян хэшэг тэрэ маанадта хайрлаа юм+. 4Бурханай урда арюун нангин ба дутуу дутагдалгүй байхымнай тулада тэрэ бидэниие Христостой нэгэдхэн өөрын болгожо, газар дэлхэйн бүтээгдэхэһээ урда шэлэжэ абаа юм. Бурхан бидэндэ дуратай байжа,+
5өөрынгөө һайн дураар, эрхэ хүсэлөөр Иисус Христосоор дамжан бидэниие өөрынгөө үхибүүд болгохо гэжэ заяаһан байна+. 6Инаг хайрата Хүбүүнэйнгээ ашаар маанадые буян хэшэгтээ элбэг дэлбэг хүртөөһэнэйнь түлөө Бурханиие алдаршуулаял. 7-8Тэрэ агууехэ буян хэшэгтээ маанадые элбэг дэлбэгээр хүртөөгөө. Тэрэнэйнь ашаар бидэ Хүбүүнтэйнь нэгэдээд, шуһанайнь сэнгээр сүлөөтэй боложо, нүгэлнүүдээ хүлисүүлээ гээшэбди. Тэрэ сэсэн ухаагаараа, оюун мэдэлээрээ+
9зориһон юумээ бүтээгээ, Христосоор дамжан бүтээхэ гэжэ анханһаа шиидэһэн өөрынгөө эрхэ мэдэлэй нюусые бидэндэ нээгээ+. 10Дээдэ огторгойдо, доодо замбида байһан бүхы амитадые Христос соо нэгэдхүүлэн, тэрэнэй хүтэлбэри доро байлгахые түлэблэбэ. Энэ хүсэлэнгөө Бурхан тогтооһон сагтаа бэелүүлхэ+.

11Бурхан өөрынгөө зорилгоор, заяаһан ёһоороо маанадые Христостой нэгэдхүүлэн өөрынгөө арад болгон шэлэжэ абаа. 12Тиин Христосто найдаһан түрүүшын хүнүүдэй дунда байһан хадаа тэрэнээр алдаршуулжа байял!

13Таанадшье баһа өөрынгөө абаралга тухай үнэн зүб Бурханай үгэ дуулаад, Христосто этигээт, тиин Бурхан Нангин Һүлдэеэ таанадта үгэн, өөрынгөө тамга таанад дээрэ дараба+. 14Бурханай өөрынгөө хүнүүдтэ найдуулһан бүхэниие маанадай абаха тухай тэрэ Һүлдэнь батална, тиин Бурханай өөрынгөө хүнүүдые бодото сүлөөтэй болгохо тухай баһа батална. Бидэ тэрэнэй алдар солые дуудаял!

Павелай зальбаралга тухай

15Тиимэһээ таанадай Дээдын Эзэн Иисуста һүзэглэжэ, Бурханай хүнүүдые бүгэдыень энхэржэ хайрлажа ябадаг тухай дуулахадаа,+
16би зальбархадаа таанадые һанан, таанадай түлөө үргэлжэ Бурханда баяр баясхалан хүргэжэ байдагби. 17Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Бурхан, алдарай Эсэгэ өөрыень таанадай мэдэрхынтнай тулада сэсэн ухаан үршөөдэг Һүлдые таанадта хайрлаг лэ. 18-19Бурханай таанадые дуудахада таанадта үгтэһэн найдабариин ямар байдагые, өөһэдынгөө хүнүүдтэ тэрэнэй үгэхэб гэһэн найдуулгын элбэг дэлбэг байдагые, тэрээндэ этигэһэн бидэн соо хүдэлжэ байһан хүсэ шадалынь аргагүй ехэ байдагые мэдэжэ байхынтнай тулада оюун ухаанайтнай нюдые тэрэ нээжэ үгэг лэ+. 20Тэрэл хүсэ шадалаараа Бурхан Христосой үхэхэдэнь амидыруулаад, дээдын огторгойдо баруун таладаа+
21захирагшад, ноёд, эзэд, элдэб хүсэнүүдэй дээгүүр табин һуулгаба. Бурхан тэрэниие мүнөөнэйшье сагта, ерээдүйдэшье бүхы нэрэ түрэнүүдэй дээгүүр үргэн табиба+. 22Бүхы юумые хүлдэнь хаяжа мэдэлдэнь оруулаад, бүхы юумэнэй Дээдын Эзэн байһан хадань һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшөөр томилоо бэлэй+. 23Һүзэглэгшэдэй бүлгэм Христосой махабад бэень гээшэ, бүтээгдэһэн бүхы юумые өөрөөрөө дүүргэдэг тэрэниие һүзэглэгшэдэй бүлгэм бүрин түгэс болгоно+.

2

Үхэлһөө амидыруулга тээшэ

2^1Урдань таанад өөһэдынгөө муу муухай хэрэгүүдһээ болон нүгэл шэбэлһээ боложо үхэһэн амитад байгаат+. 2Тиихэдэ таанад газар дэлхэйн нүгэл шэбэлтэ замаар ябажа, Бурханай мэдэлдэ байдаггүй хүнүүдые мүнөөшье захиржа байдаг һүлдын, хара хүсэнүүдэй ноёной мэдэлдэ байгаат+. 3Бидэ булта тэдэ зондол адли Бурханай мэдэлдэ байдаггүй байгаабди, өөһэдынгөө бэеын ба һанал бодолой хүсэлэнгүүдые ханган, махабад бэеын жама ёһоор амидаржа байгаабди. Тиимэһээ өөһэдынгөө мүн шанарһаа боложо, бидэ хүн бүхэндэл адли Бурханай уур сухалһаа зобохо табилантай бэлэйбди+.

4Харин үршөөл хайраар элбэг Бурхан бидэндэ аргагүй ехээр дуратай байжа,+
5нүгэл шэбэлһээ боложо үхэһэн бидэниие Христостой хамта амидыруулаа гээшэ. Таанад Бурханай үршөөл хайраар абарагдаба гээшэт+. 6Бурхан бидэниие Иисустай хамта амидыруулаад, тэрэнэй хажууда дээдын огторгойдо һуулгаа юм+. 7Иигэжэ Бурхан Иисусаар дамжуулан маанадта тон ехээр дуратай байһанаа, аргагүй ехэ үршөөл хайраа ерээдүй сагуудта харуулаа. 8Этигэл һүзэгэйтнай ашаар таанадые Бурханай үршөөл хайра абараа. Тиин тэрэ этигэл һүзэгтнай өөһэдһөөтнай бэшэ, харин Бурханай үршөөһэн бэлэг гээшэ+. 9Тэрэ болбол танай оролдолгын үрэ дүн бэшэ, тиимэһээ хэншье өөрыгөө магтахые бү һануужа+. 10Ямар байнабди, тиимээр Бурхан бидэниие бүтээгөө, бидэниие Иисус Христостой нэгэдүүлэн һайн һайхан хэрэгүүдые хэдэг заншалтай байхыемнай анханһаа түлэблэн бүтээгөө юм+.

Христостой нэгэдэһэн тухай

11Таанад түрэхын еврей-бэшэнүүд байгаат, өөһэдыгөө отолуулһан (бэеын эрхэтэниие гараараа отолхо гэһэн удхатай) гэжэ нэрлэдэг еврейнүүд таанадые «отолуулаагүй» гэжэ нэрлэдэг байгаа, урдань хэд байһанаа бү мартагты,+
12тиихэдэ таанад Христосгүй амидардаг байгаат. Таанад Бурханай шэлэһэн хүнүүдэй тоодо ородоггүй байгаат. Бурханай өөрынгөө хүнүүдтэ үгэһэн найдуулгада, тэрэнэй Хэлсээндэ таанад ямаршье хабаагүй байгаат. Таанад энэ газар дэлхэй дээрэ найдалгагүй, Бурхангүй амидаржа байгаа һэнта+. 13Харин мүнөө Иисус Христостой нэгэдээд, урдань Бурханһаа холо байһан хүнүүд Христосой шуһаар тэрээндэ ойртобот+. 14Христос өөрөө еврейнүүдые болон бусад арадуудые нэгэ арад болгон, бидэндэ энхэ тайбаниие асараа. Тэрэ маанадые хубаажа, эбыемнай таһалжа байһан ханые өөрөөрөө эбдээ+. 15Тэрэ хоёр арадһаа өөртэйгөө хамта нэгэ шэнэ арад нэгэдүүлэн бүтээжэ, энхэ тайбаниие мандуулхын тула Моисейн Хуули тогтоолнуудтайнь болон дүримүүдтэйнь хүсэнгүй болгоо+. 16Христос хэрээһэн дээрэ үхэхэдөө тэдэнэй үһөө хиһаае усадхаад, нэгэ бэе соо хоёр арадые эблүүлээд, тэдэниие һөөргэнь Бурханда асараа+. 17Христос ерэжэ бүхы хүнүүдтэ, Бурханһаа холо байһан бусад арадуудташье, Бурханай ойро байһан еврейнүүдтэшье энхэ тайбан тухай Һайн Мэдээсэл номноо. 18Еврейнүүдшье, ондоо яһатаншье, бидэ булта Христосой ашаар нэгэ Һүлдөөр Эсэгэдэ ойртохо аргатайбди.

19Тиимэһээ таанад, еврей бэшэ зон, хариин гү, али ерүүл зон бэшэт, харин Бурханай хүнүүдтэй нэгэ хотын зон гээшэт, Бурханай бүлын гэшүүд гээшэт+. 20Таанад элшэнэрэй ба лүндэншэдэй табиһан һуури дээрэ бодхоогдоһон байнат. Тэрэ һууриин түшэг тулгуурынь Иисус Христос өөрөө гээшэ+. 21Тэрэ өөрөөрөө байшангые холбожо бүхэлөөд, Дээдын Эзэндэ зорюулагдаһан Һүмэ болгон дээшэнь бодхоно+. 22Христостой нэгэдэн таанадшье баһа Һүлдын ашаар Бурханай байдаг байра болохын тулада бодхоогдожо байна гээшэт+.

3

Павелай бусад арадуудай дунда ажалһан тухай

3^1Тиимэл шалтагаанаар би, Павел, еврей бэшэ таанадай түлөө Иисус Христосһоо боложо хаалтада һуунаб+. 2Бурхан өөрынгөө үршөөл хайраар таанадай һайн һайханай тулада энэ ажал хэхыемни намда даалгаһан байна гэжэ таанад сохом мэдэжэ байгаа ёһотойт+. 3Бурхан нюусаяа намда нээжэ үгөө. (Энээн тухай би түрүүн тобшохоноор бэшэһэн байгааб)+. 4Тэрэ бэшэһэн юумыемни уншаад, Христос тухай нюусые яажа ойлгожо байһыемни таанад мэдэжэ абахат. 5Энэ нюусые урданай хүнүүдтэ нээдэггүй байгаа, харин мүнөө Бурхан Нангин Һүлдөөрөө дамжуулан гэгээн элшэнэртээ ба лүндэншэдтэ тэрэ нюусаа нээгээ. 6Тэрэнь бусад арадууд Һайн Мэдээсэлэй ашаар баһал Бурханай үршөөлдэ хүртэхэ, тэдэнэр баһал нэгэ бэеын эрхэтэн болохо, Бурханай Иисус Христосоор дамжуулһан найдуулга баһа тэдэндэ үгтэхэ гэһэн удхатай юм+.

7Бурханай хүсэ шадалай нүлөөгөөр намда үгтэһэн тусгай үршөөлөөр би Һайн Мэдээсэлэй зарасань болоһон байгааб+. 8-10Ой ухаандаа оруулхын аргагүй ехэ Христосой баялиг тухай Һайн Мэдээсэлые бусад арадуудта номнохые, Бурханай нюусын яажа бэелхэ тухай бүхы хүнүүдтэ харуулхые Бурханай хүнүүдэй эгээл багань байһан намда Бурхан хайрлаа бэлэй. Үнгэрһэн сагуудта хамаг юумые Бүтээгшэ Бурхан нюусаяа хадагалжа байһан юм. Тиин мүнөөнэй үе сагта тэрэ өөрынгөө оюун ухааниие һүзэглэгшэдэй бүлгэмөөр дамжуулан тэнгэриин захирагшадта, огторгойн хүсэнүүдтэ элдэб янза хэбээрнь харуулаа+++. 11Замбуулин дэлхэйе бүтээхэһээ урда түлэблэжэ байһан юумэеэ Бурхан манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар бэелүүлээ. 12Христостой нэгэдэһэн, тэрээндэ этигэжэ һүзэглэжэ байһанаараа бидэ зоригтойгоор, найдамжатайгаар Бурханда ойртожо байна гээшэбди+. 13Тиимэһээ минии тулижа, зобожо байһанда урмаа бү хухарагты гэжэ би таанадые гуйнаб. Минии зоболон танай аша туһада юм+.

Христосой дуран тухай

14Эсэгэдээ би үбдэгөө бохиилгон мүргэнэб. 15Тэнгэри дээрэшье, газар дэлхэйдэшье байһан бүхы изагуур угсаатан Эсэгэһээ эхитэй юм. 16Досоогоо хүсэ шадалтай болохынтнай тула Һүлдөөрөө дамжуулан алдарайнгаа баялигһаа таанадтай хубаалсахыень би Бурханиие гуйнаб+. 17Танай этигэл һүзэгэй ашаар зүрхэ сэдьхэлдэтнай Христос һууришаһай, инаг дуран танай үндэһэ, һуури болоһой гэжэ би баһал зальбарнаб+. 18Тиигэбэл таанад Бурханай хүнүүдээр хамта Христосой хайра дуранай хизааргүй ехэ үргэн, ута байһые, аргагүй үндэр, гүнзэгы байһые тухайлха аргатай болохот. 19Тэрэ гүйсэд мэдэрхын аргагүй байһан хайра дурые таанад мэдэрдэг болохот. Тиигээд таанад алишье талаһаа Бурхандал адли эрхим түгэс болоһойт гэжэ би зальбарнаб+.

20Досоомнай хүсэ шадалаа ажаллуулжа, бидэнэй гуйжа хүсэхэ гү, али һанажа бодохоһоо үлүү юумые бүтээхэ аргатай Бурхан алдаршаһай+. 21Бурхан һүзэглэгшэдэй бүлгэмөөр болон Иисус Христосоор дамжан хэтын хэтэдэ, үеһөө үедэ алдар солотой байг лэ! Болтогой!+

4

Христосой бэеын эрхэтэнүүдэй эблэрэл тухай

4^1Дээдын Эзэндэ алба хэжэ байһан дээрэһээ хаалтада һууһан би Бурханай таанадта даалгаһан уялгада зохистойгоор амидарагты гэжэ ехэтэ гуйнаб+. 2Ходо даруу, номгон, тэсэбэритэй байгты. Бэе бэедээ тэсэбэритэйгээр хандажа, өөһэдынгөө хайра дурые харуулжа байгты+. 3Нангин Һүлдын таанадта хайрлаһан, энхэ тайбанаар таанадые холбоһон нэгэдэлые сахиха гэжэ бүхы хүсэ шадалаараа оролдогты+. 4Бурханай таанадые уряалһан найдуулгын гансал юм хадань таанад нэгэ бэе гээшэт, нэгэ Нангин Һүлдэтэй байнат+. 5Гансал Дээдын Эзэн, гансал һүзэг этигэл, гансал уһан арюудхалга бии юм+. 6Бүхы юумэн дээгүүр байһан, бүхы юумэн соо болон бүхы юумээр дамжан ажаллажа байһан гансал Бурхан – бүхы хүнүүдэй Эсэгэ бии юм+.

7Христосой маанадта үгэхэ гэжэ шиидэһэн хэмжээгээр хүн бүхэмнай онсо абьяас бэлигтэ хүртэбэ+. 8Тиимэһээ Нангин Бэшэгтэ иигэжэ бэшээтэй байдаг: «Дайлажа мэдэлдээ оруулһан олон хүнүүдые абаад, тэрэ үндэртэ дээшээ гараба, хүнүүдые бэлэгтэ хүртөөбэ». 9«Дээшээ гараад» гэдэгынь баһа ямар удхатай юм? Урдань тэрэнэй газарай доодо үнсэгтэ бууһыень харуулна бэшэ гү+? 10Газарай доодо үнсэгтэ бууһан нэгэн замбуулиниие өөрөөрөө дүүргэхын тулада огторгой тэнгэриһээ дээгүүр дэгдэһэн лэ хүн бэшэ аал+? 11Тэрэл хүнүүдые абьяас бэлигтээ хүртөөбэ, хэһэг хүнүүдые элшэнэр болгожо табиба, үшөө хэһэг хүнүүдые лүндэншэд болгожо табиба, зарим хүнүүдые Һайн Мэдээсэл номнохыень табиба, бусадые һүзэглэгшэдэй хүтэлэгшэдөөр, багшанараар томилбо+. 12Тэрэ Бурханай хүнүүдые Бурханда алба хэхэ ажалда бэлдэхын тула, Христосой бэеые бодхохын тула тиигээ юм+. 13Тиимэһээ бидэ бултадаа нэгэ этигэл һүзэгтэй болохо, Бурханай Хүбүүниие мэдэрхэ ёһотойбди. Бидэ Христосой хүсэд болбосорһон хэмжээндэ хүрэн, хүсэд болбосорһон хүнүүд болохо ёһотойбди+. 14Тиин бидэ уһанай долгиндо, али һалхинай һэршэгэнэлгэдэ абтаһан юумэндэл ямаршье һургаалда абтан хэлбэлзэдэг, хүнэй мэхэ гоходо орожо, ехэ шадамараар мэхэлүүлдэг балшар хүүгэд байхаяа болиёл+. 15Тиигэхын орондо хайра дураар халин, үнэн сэхые хэлэжэ байбал, бидэ толгой болохо Христосто алишье талаһаа ойртон ургахабди+. 16Христосой хүтэлбэри доро бэеын эрхэтэнүүд бүхэ зангилаагаар холбогдонхой байһанһаа боложо бэе өөрөө бүрин бүтэн байна. Эрхэтэн бүхэн өөрынгөө хэхэ ёһотой үүргые дүүргээд, бүхы бэе хайра дурын ашаар ургажа, өөрыгөө бүрилдүүлнэ.

Хуушан амидаралһаа шэнэ амидарал руу шэглэхэ

17-18Дэмы хооһон бодолтой, оюун ухааниинь балартаһан ондоо яһатанда адли бэеэ абажа ябахаяа болигты гэжэ би таанадые Дээдын Эзэнэй нэрээр гуйжа найжа байнаб. Сэдьхэл зүрхэниинь шулуундал адли шэрүүн байжа, Бурханиие мэдэрхэ гэжэ огто хүсэхэгүй байһан дээрэһээ тэдэнэр Бурханай хайрлажа байһан амидаралһаа хасагдаба++. 19Һэшхэлээ бүрин алдан, тэдэнэр ямаршье хэмжээ ханалые мэдэнгүй хуули буса юумэ үйлэдэжэ, өөһэдыгөө ташаяангы хүсэлэнгүүдэй мэдэлдэ үгөө+.

20Христос тухай һургахадаа таанадта тиимэ юумэ заагаагүй юм. 21Таанад тэрээн тухай дуулаһан байгаат, тэрээнһээ һуража абаат. Тэрэ болбол үнэн зүб ха юм. 22Тэрээнһээ иимэ юумэндэ һураһан байгаат: хуурмаг хүсэлэнгүүдээрээ өөһэдыгөө һүнөөн урданайхяараа амидархаяа болигты+. 23Зүрхэ сэдьхэлтнай, һанал бодолтнай хубилан шэнэрхэ ёһотой+. 24Бурханай дүрые һажааһан үнэн сэдьхэлтэй, арюун гэгээн амидаралтай шэнэ хүн боложо хубилагты+.

25Тиимэһээ худал юумэ хэлэхэеэ болёод, дүтынгөө хүндэ хүн бүхэнтнай үнэниие хэлэжэ байг, ушарынь хэлэхэдэ, бидэ бултадаа нэгэ бэеын эрхэтэнүүд ха юмди+. 26Уур сухалда абтаһаншье һаа, нүгэл шэбэл бү үйлэдэгты, наранай орохоһоо урда уур сухалтнай бууран намдаг. 27Шолмосто шургажа орохо боломжо бү үгэгты+. 28Юумэ хулуудаг байбал, дахин юумэ хулуухаяа болёод, гараараа аша туһатай юумэ хэжэ, дутажа зүдэржэ байһан хүнүүдтэй юумээрээ хубаалдажа, үнэн зүбые баримталан амидаржа байгты+. 29Хорото үгэнүүд аманһаатнай бү гараг. Шагнажа байһан хүнүүдтэ хэрэгтэй, һүзэгыень бэхижүүлхэ аргатай, аша туһатайл үгэнүүдые хэлэжэ байгты+. 30Ойртожо байгаа тэрэ Үдэр таанадай сүлөөтэй болохые баталан, Бурхан таанад дээрэ Нангин Һүлдын тамга табиһан байна. Тиимэһээ Нангин Һүлдые гуниглуулан шаналуулангүй ябагты+. 31Гомдохо голхорхоёо, хорон хэлэндэ абтахаяа, уур сухалаа хүрэхэеэ, хэрүүл хэхэеэ, хардахаяа, бусадшье эдэ мэтын харата муухай юумэ үүсхэхэеэ огтолон болигты+. 32Харин бэе бэеэ энхэрэн, хайрлажа ябагты, Бурханай Христосоор дамжан таанадые хүлисэһэндэл адляар бэе бэеэ хүлисэжэ байгты+.

5

Гэрэл туяа соо амидарха тухай

5^1Бурханай инаг хайрата үхибүүдынь юм хадаа Бурханиие һажаан ажамидархые оролдогты+. 2Христосой бидэндэ дуратай байгаад, ами наһаяа хангалтай, Бурханда таатай тахил болгон маанадай түлөө үгэһэндэл адляар хайра дуранай жама ёһоор амидарагты+.

3Таанад Бурханай хүнүүд юм хадаа зальхайралга, бэлиндэлгэ, али хомхойролго гэхэ мэтын юумэнүүд тухай өөһэд хоорондоо хэлэхэ, хүндэхэшье ёһогүйт+. 4Уйгарлажа, дэмы юумэ шашажа, бузар муухай үгэ дуугаржа ябахань таанадта зохихогүй юм. Бурханда баясхалан хүргэжэ байбал таараха+. 5Зальхайржа, бэлиндэжэ, али алта мүнгэндэ шунашаһан ямаршье хүн (алта мүнгэндэ шунаһан байдал онгондо мүргэһэндэл адли) Христосой болон Бурханай хаан орониие залгамжалхагүй юм гэжэ таанад мэдэхэ ёһотойт+.

6Хооһон үгэтэй хүнэй мэхэ гоходо бү орогты, ушарынь гэхэдэ, Бурхан тиимэ юумэнүүдэй түлөө үгыень дууладаггүй хүнүүд дээрэ уур сухалаа буулгаха+. 7Тиимэһээ тэрэ хүнүүдээр орёолдохо огто хэрэггүй+. 8Урдань таанад өөһэдөө харанхы мунхагта байгаат, харин Дээдын Эзэнэй хүнүүд болоходоо, гэрэл туяада байдаг болоот. Тиимэһээ таанад гэрэл туяагай хүнүүдтэ адляар амидарха ёһотойт+. 9Гэрэл туяа таанадые һайн һайхан, гэнэн сэхэ, үнэн сэдьхэлтэй болгодог. 10Дээдын Эзэндэ һайшаагдадаг юумые мэдэхэ гэжэ оролдогты+. 11Харанхы мунхагай үрэ дүнгэй хэрэгүүдтэ ямаршье хабаагүй байгты, тэрэ хэрэгүүдые гэрэл туяада гаргажа элирүүлжэ байгты+. 12Нюусаар хэгдэжэ байһан тэрэ хэрэгүүд тухай хэлэхэдэшье эшхэбтэр юм. 13Элирүүлэгдэжэ байһан юумэнэй гэрэл туяадал гарахадань, бүхы юумэн эли болодог+. 14Гэрэл туяагай ашаар элирүүлэгдэһэн бүхы юумэн гэрэл туяа болоно. Тиимэһээ иигэжэ хэлэдэг байха:

«Унтажа байһан хүн, һэри, амидыра,

Христос шамайе гэрэлтүүлхэ»+.

15Тиимэһээ өөһэдынгөө алхамуудые бодомжолжо үзөөд хэжэ байгты. Тэнэг хүнүүдтэл адли бэшэ, харин сэсэн хүнүүдтэл адли өөһэдыгөө абажа ябагты+. 16Гараһан боломжо бүхэнөө ашаглан, һайн һайхан юумэ бүтээжэ байгты, юундэб гэхэдэ, мүнөөнэй саг ехэл муу үе саг юм. 17Бодолгүй тэнэг юумэнүүд ябахын орондо Дээдын Эзэнэй эрхэ хүсэлые ойлгохо гэжэ шармайгты+. 18Таанадые гансал уруунь татаха аргатай архи дарһа һогтотороо уунгүй, орондонь өөһэдыгөө Һүлдөөр дүүргэжэ байгты+. 19Бурханай дуунуудаар, магтаалта дуунуудаар, Һүлдын хайрлаһан дуунуудаар бэе бэеэ урмашуулжа байгты. Үнэн зүрхэнһөө Дээдын Эзэниие алдаршуулан дуулажа, магтажа ябагты+. 20Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрээр Эсэгэ Бурханда бүхы юумэнэй түлөө үргэлжэ баяр баясхалан хүргэжэ байгты+.

Үбгэн һамган хоёр

21•Христостые шүтэдэг юм һаа, бэе бэеынгээ үгөөр ябагты. 22Эхэнэрнүүд, Дээдын Эзэнэй үгөөр ябадагтал адляар нүхэрэйнгөө үгэ дуулажа байгты+. 23Ушарынь ямар бэ гэхэдэ, яажа Христос һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй, өөрынгөө бэеын толгойлогшо болон Абарагша байнаб, тон тиигэжэл үбгэниинь һамганайнгаа толгойлогшонь юм+. 24Тиин һүзэглэшэдэй бүлгэм яажа Христосой мэдэлдэ байдаг бэ, тон тиигэжэл һамгад үбгэдэйнгөө мэдэлдэ бүримүһэн байха ёһотой.

25Эрэшүүл, Христос яажа һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ дуратай байжа, тэрэнэй түлөө ами наһаяа үгөө һэм, тон тиигэжэл таанад һамгадтаа дуратай байгты+. 26Һайн мэдээсэл номнон, уһаар мэтэ үгөөрөө сэбэрлэн, һүзэглэгшэдэй бүлгэмые Бурханда зорюулхын тула Христос ами наһаяа үгөө юм+. 27Һүзэглэгшэдэй бүлгэмые тэрэ өөрынгөө урда ямаршье гэм бузаргүй, дутуу дутагдалгүй үзэсхэлэнтэ гоё байлгаха һанаатай байгаа+. 28Тон тиигэжэл нүхэд өөһэдынгөө бэедэ дуратай байһандал адляар һамгадтаа дуратай байха ёһотой. Һамгандаа дуратай эрэ өөртөө дуратай гэһэн үгэ юм. 29Өөрынгөө бэе үзэжэ ядаһан хүн хэзээдэшье байгаагүй. Зүгөөр Дээдын Эзэнэй өөрынгөө һүзэглэгшэдэй бүлгэмые анхарһандал адляар хүн өөрынгөө бэеые тэжээжэ, бөөмэйлжэ ябадаг гээшэ. 30Юундэб гэхэдэ, бидэнэр Христосой бэеын эрхэтэнүүд гээшэбди+. 31«Тиимэһээл хүн эхэ эсэгэ хоёроо орхёод, һамгантайгаа ниилэхэ, тиин хоёр эрхэтэн нэгэ бэе болохо»+. 32Эдэ бүхэндэ агууехэ нюуса далдалаатай юм. Христос болон тэрэнэй һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй талаар би хэлэнэб. 33Гэхэдэ энэ бүхэн таанадташье хабаатай: ямаршье эрэ өөртөө дуратай байһандал адляар һамгандаа дуратай байха ёһотой, тиин ямаршье эхэнэр нүхэрөө хүндэлжэ ябаха ёһотой юм+.

6

Үхибүүд болон тэдэнэй түрэлхид тухай

6^1Үхибүүд, таанад Дээдын Эзэнэй юм хадаа аба эжынгээ үгэ дуулажа байгты. Энэ танай уялга гээшэ. 2-3«Аба эжыгээ хүндэлжэ яба» гэһэн түрүүшын захяа заабариие: «Тиигэбэл шамда ехэ һайн байха, газар дэлхэйдэ ши ута наһа наһалхаш» гэһэн найдуулга дахадаг юм. 4Аба эжынэрынь, үхибүүдээ уурлуулан урмыень бү хухалагты, зүгөөр Дээдын Эзэн тухай заажа, заабаришалжа, тэдэнээ хүмүүжүүлжэ байгты.

Барлагууд болон тэдэнэй эзэд тухай

5Барлагууд, Христосой үгэ дуулажа байһандал адляар газар дэлхэйдэхи эзэдээ үнэн зүрхэнһөө хүндэлжэ, айн һүрдэжэ байгаад, үгыень дуулажа байгты+. 6Һайшаалдань хүртэхын тула тэдэнэйнгээ гансал хаража байхадань бү тиигэжэ байгаарайгты, харин Христосой барлагуудтал адляар Бурханай хүсэһэн юумые үнэн зүрхэнһөө хэжэ байгаарайгты+. 7Юрын хүндэ бэшэ, харин Дээдын Эзэндэл шэнгеэр эзэдтээ баяртайгаар алба хэжэ байгаарайт. 8Барлаг гүт, али эрхэ сүлөөтэй хүн гүт, Дээдын Эзэн илгаагүйгөөр һайн юумэ хэһэнэйтнай түлөө ашыетнай харюулха гэжэ һанажа байгаарайгты+.

9Эзэд, таанад барлагуудтаа баһал тиигэжэ хандажа байгты, хэрзэгы хатуу бү байгты. Таанад өөһэдөө тэдэнтэй хамта тэнгэридэ яһа илгадаггүй нэгэ Эзэнтэй байһанаа мэдэнэ ха юмта.

Харата хүсэнүүдэй урдаһаа тэмсэхэ тухай

10Эсэстэнь иигэжэ хэлэһүү: Дээдын Эзэнэй һүр хүсөөр бэхижэжэ байгты. 11Шолмосой мэхэ гохоһоо өөһэдыгөө хамгаалжа байхын тула Бурханай үгэһэн хуяг дуулга бүрин үмдэгты+. 12Ушарынь юуб гэбэл, бидэ хүнүүдэй урдаһаа бэшэ, харин замбуулинай харата хүсэнүүд, захирагшад, эрхэ засагууд, энэ харанхы мунхаг үеын замбуулинай хүсэнүүдэй урдаһаа тэмсэнэ гээшэбди+. 13Тиимэһээ Бурханай үгэжэ байһан хуяг дуулга үмдэгты. Тиигэбэл харата үдэрэй ерэхэдэ, таанад өөһэдыгөө дайсадһаа хамгаалха аргатай байхат; байлдаанда сухаришагүй зогсожо байхат.

14Бэлэн байгты! Үнэн сэхэ ябадалаараа һур бэһэндэл адляар бэеэ бэһэлжэ байгты, үнэн сэдьхэлээрээ хуягтал адляар өөһэдыгөө хамгаалжа байгты+. 15Энхэ тайбан тухай һайн мэдээсэлые дуулгаха хүсэлтнай гуталдал адли бэлэн байг+. 16Ходо этигэл һүзэгэй бамбай халхабшатай ябагты, тиигэбэл таанад Харата Нэгэнэй галта һомо годлинуудыень зогсоохо аргатай байхат+. 17Абаралгые дуулгадал адляар, Бурханай үгые Һүлдын үгэжэ байһан һэлмэдэл адляар абагты+. 18Таанад Һүлдөөр хүтэлүүлэн, ямаршье ушарта элдэб янзын зальбарал гуйлтануудые үдэр һүнигүй Бурханда үргэжэ байгты. Тиимэһээ һэргэлэн байжа, Бурханай бүхы хүнүүдэй түлөө ханамжатайгаар зальбаржа байгты+. 19Һайн Мэдээсэл тухай нюуса зоригтойгоор тайлбарилан элирүүлхэдэмни Бурханай намда хэрэгтэй үгэнүүдые үгэжэ байхын тула минии түлөө баһа зальбаржа байгты+. 20Тэрэ Һайн Мэдээсэл номноходоо ёһоорнь хэлэжэ байха зоригтой байхымни тула баһа зальбаржа байгты. Би, Бурханай элшэн, мүнөө тэрэ Мэдээсэл номноһонойнгоо түлөө түрмэдэ һуужа байна ха юмбиб+.

Һүүлшын амаршалганууд

21•Ажал хэрэгүүд тухаймни, хэр байһан тухаймни мэдээсэл, нам тухай бүхы һонинуудые таанадта манай инаг хайрата дүү, Дээдын Эзэнэй үнэн сэхэ албатан Тихик дуулгаха+. 22Би Тихигые таанадта манай ажабайдал тухай дуулгахыень, таанадые урмашуулхыень ябуулааб+.

23Эсэгэ Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисус Христос бүхы һүзэглэгшэ аха дүүнэртэ амгалан байдал, хайра дуран, этигэл һүзэг үршөөжэ байһай! 24Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосто һүнэшэгүй хайра дураар дуратай хүн бүхэн үршөөл хайратай байһай!

+ 1:3 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3, 2 Коринф 1:3

+ 1:4 Иудын хандалга 1:24, Колоссынхидтэ 1:22, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:7

+ 1:5 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Римэйхиндэ 8:15-16, Галадуудта 3:26

+ 1:7 Колоссынхидтэ 1:14

+ 1:9 Римэйхиндэ 16:24, Эфесэйхиндэ 3:3-5, Эфесэйхиндэ 6:19

+ 1:10 Эфесэйхиндэ 2:14, Колоссынхидтэ 1:20
+ 1:13 2 Коринф 1:22, Эфесэйхиндэ 4:30
+ 1:15 Колоссынхидтэ 1:3-4
+ 1:18 Колоссынхидтэ 1:27

+ 1:20 Элшэнэрэй 7:55-56, Римэйхиндэ 8:34, Эфесэйхиндэ 2:6, Колоссынхидтэ 3:1

+ 1:21 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:22, Римэйхиндэ 8:38, 1 Коринф 15:24, Колоссынхидтэ 2:10, Евр 1:4

+ 1:22 1 Коринф 15:27, 1 Коринф 11:3, Эфесэйхиндэ 5:23

+ 1:23 Эфесэйхиндэ 4:12, Эфесэйхиндэ 5:23, Эфесэйхиндэ 5:30, Колоссынхидтэ 1:18, 1 Коринф 15:28, Колоссынхидтэ 3:11

+ 2:1 Лука 15:24, Римэйхиндэ 11:15, Колоссынхидтэ 1:21, Колоссынхидтэ 2:13

+ 2:2 Иоанн 12:31, Иоанн 14:30, Колоссынхидтэ 3:7

+ 2:3 Галадуудта 5:16

+ 2:4 Иоанн 3:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Римэйхиндэ 5:8

+ 2:5 Колоссынхидтэ 2:13, Тидтэ 3:5

+ 2:6 Эфесэйхиндэ 1:20

+ 2:8 Лука 7:50, Лука 8:48, Элшэнэрэй 15:11, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:5, Тидтэ 2:11, Тидтэ 3:5

+ 2:9 Римэйхиндэ 3:27, Тидтэ 3:5, Римэйхиндэ 3:27, 1 Коринф 1:29

+ 2:10 Тидтэ 2:14, Тидтэ 3:8

+ 2:11 Римэйхиндэ 2:26, Римэйхиндэ 2:28, Колоссынхидтэ 2:11

+ 2:12 Колоссынхидтэ 1:21, Римэйхиндэ 9:4
+ 2:13 Элшэнэрэй 2:39
+ 2:14 Эфесэйхиндэ 1:10, Колоссынхидтэ 1:22
+ 2:15 Римэйхиндэ 7:4, Колоссынхидтэ 2:14

+ 2:16 Римэйхиндэ 5:10, Колоссынхидтэ 1:20, Колоссынхидтэ 3:15

+ 2:19 Филиппынхидтэ 3:20
+ 2:20 Колоссынхидтэ 2:7, Гэршэлгэ 21:14,
+ 2:21 1 Коринф 3:16-17
+ 2:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:5

+ 3:1 Филиппынхидтэ 1:7, Филимондо 1:1, Тимофейдэ 2-дохи 2:9

+ 3:2 Эфесэйхиндэ 4:7, Колоссынхидтэ 1:25

+ 3:3 Галадуудта 1:12, Галадуудта 2:2

+ 3:6 Галадуудта 3:29, Эфесэйхиндэ 2:16, Мат 8:11, Лука 13:29

+ 3:7 Колоссынхидтэ 1:23
+ 3:8 1 Коринф 15:9
+ 3:9 Колоссынхидтэ 1:26
+ 3:10 Эфесэйхиндэ 1:21
+ 3:12 Евр 4:16, Евр 10:19
+ 3:13 Тимофейдэ 2-дохи 2:10

+ 3:16 Эфесэйхиндэ 1:18, Колоссынхидтэ 1:27, Колоссынхидтэ 1:11

+ 3:17 Колоссынхидтэ 2:7
+ 3:19 Филиппынхидтэ 4:7, Колоссынхидтэ 2:10
+ 3:20 Иудын хандалга 1:24, Римэйхиндэ 16:24
+ 3:21 Римэйхиндэ 11:36

+ 4:1 Эфесэйхиндэ 3:1, Филиппынхидтэ 1:27, Колоссынхидтэ 1:10

+ 4:2 Филиппынхидтэ 2:3, Колоссынхидтэ 3:13
+ 4:3 Колоссынхидтэ 3:14
+ 4:4 Эфесэйхиндэ 2:16, 1 Коринф 6:17
+ 4:5 1 Коринф 1:13
+ 4:6 1 Коринф 12:6
+ 4:7 Римэйхиндэ 12:3, Эфесэйхиндэ 3:2
+ 4:9 Иоанн 3:13
+ 4:10 Евр 4:14, Евр 7:26
+ 4:11 1 Коринф 12:28

+ 4:12 1 Коринф 12:27, Эфесэйхиндэ 1:23, Колоссынхидтэ 1:18

+ 4:13 Евр 5:12-13, Евр 6:1

+ 4:14 1 Коринф 13:11, 1 Коринф 14:20

+ 4:15 Пётрой 2-дохи хандалга 3:18, Колоссынхидтэ 1:10, Колоссынхидтэ 2:19

+ 4:17 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:3-4, Колоссынхидтэ 3:7

+ 4:18 Римэйхиндэ 1:21, Марк 3:5

+ 4:19 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:14, Римэйхиндэ 1:24-28

+ 4:22 Колоссынхидтэ 3:8-9
+ 4:23 Римэйхиндэ 12:2, 2 Коринф 4:16
+ 4:24 Римэйхиндэ 6:4, Колоссынхидтэ 3:10
+ 4:25 Колоссынхидтэ 3:9, Римэйхиндэ 12:5
+ 4:27 Яковай хандалга 4:7

+ 4:28 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:11, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:10, Тимофейдэ 1-дэхи 6:18

+ 4:29 Колоссынхидтэ 3:8

+ 4:30 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:19, Эфесэйхиндэ 1:13

+ 4:31 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:8, Колоссынхидтэ 3:8

+ 4:32 Мат 6:14, Марк 11:25-26, Лука 7:41-42, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:8, Колоссынхидтэ 3:12-13

+ 5:1 Мат 5:48

+ 5:2 Иоанн 10:11, Иоанн 15:13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:16, Римэйхиндэ 5:7-8, Евр 8:3, 1 Коринф 13:1, Колоссынхидтэ 3:14

+ 5:3 1 Коринф 6:18, Галадуудта 5:19, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:3

+ 5:4 Эфесэйхиндэ 4:29

+ 5:5 Колоссынхидтэ 3:5, 1 Коринф 6:9-10, Галадуудта 5:21

+ 5:6 Марк 13:5, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Римэйхиндэ 1:18, Колоссынхидтэ 3:6

+ 5:7 2 Коринф 6:14

+ 5:8 Эфесэйхиндэ 2:1-2, Мат 5:14, Иоанн 12:35, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:8, Римэйхиндэ 13:12, Филиппынхидтэ 2:15, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:5

+ 5:10 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:4
+ 5:11 Римэйхиндэ 13:12
+ 5:13 Иоанн 3:20-21
+ 5:14 Римэйхиндэ 13:11, Лука 1:78-79
+ 5:15 Колоссынхидтэ 4:5

+ 5:17 Римэйхиндэ 12:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:18

+ 5:18 Тимофейдэ 1-дэхи 5:23

+ 5:19 Элшэнэрэй 16:25, Яковай хандалга 5:13, 1 Коринф 14:15, Колоссынхидтэ 3:16

+ 5:20 Колоссынхидтэ 2:7, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:3, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13

• 5:21 Колоссынхидтэ 3:17
+ 5:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1
+ 5:23 Эфесэйхиндэ 1:22-23, 1 Коринф 11:3
+ 5:25 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:7

+ 5:26 Иоанн 13:8, 1 Коринф 6:11, Тидтэ 3:5, Евр 10:22

+ 5:27 2 Коринф 11:2, Гэршэлгэ 14:4

+ 5:30 1 Коринф 6:15, Эфесэйхиндэ 1:23, Колоссынхидтэ 1:18

+ 5:31 Мат 19:5, Марк 10:7-8, 1 Коринф 6:16

+ 5:33 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1-6

+ 6:5 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:18, Колоссынхидтэ 3:22, Тимофейдэ 1-дэхи 6:1, Тидтэ 2:9

+ 6:6 Галадуудта 3:28

+ 6:8 Колоссынхидтэ 3:24

+ 6:11 2 Коринф 6:7, 2 Коринф 10:4, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:13

+ 6:12 Лука 22:53, Колоссынхидтэ 1:13, Эфесэйхиндэ 1:21

+ 6:14 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:8
+ 6:15 Римэйхиндэ 10:15
+ 6:16 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:4
+ 6:17 Евр 4:12

+ 6:18 Лука 18:1, Лука 21:36, Иудын хандалга 1:20, Римэйхиндэ 12:12, Колоссынхидтэ 4:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:17, Марк 13:33

+ 6:19 Элшэнэрэй 4:29, Колоссынхидтэ 4:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:25, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:1

+ 6:20 Элшэнэрэй 21:33, Элшэнэрэй 28:20, 2 Коринф 5:20

• 6:21 Колоссынхидтэ 4:7-8
+ 6:21 Элшэнэрэй 20:4
+ 6:22 Колоссынхидтэ 2:2

Филиппынхидтэ

Филиппынхидтэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

1

Павелай Филипп хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ бэшэһэн хандалга

1^1Филипп хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, танай хүтэлэгшэд болон танай туһалагшад, таанадта Иисус Христосой зарасанар болохо Павел Тимофей хоёр бэшэнэ+. 2Манай Эсэгэ Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадые үршөөл хайрадаа хүртөөжэ, амгалан тайбан байлгахань болтогой!

Павел филиппынхидэй түлөө зальбарна

3Таанадые һанаха бүхэндөө би Бурхандаа баяр баясхалан хүргэжэ байдагби+. 4Тиин та бүгэдын түлөө зальбарха бүхэндөө би баяр жаргалтайгаар зальбардаг хүнби, 5юундэб гэхэдэ, таанад Һайн Мэдээсэл дэлгэрүүлхэдэмни анха түрүүшын үдэрһөө эхилэн мүнөө болотор намда туһалжа хамһалсажа байгаат+. 6Тиихэдэ таанадай дунда үлзы һайхан үйлэ хэрэг бүтээжэ эхилһэн Бурхан Иисус Христосой заларан ерэхэ үдэр хүрэтэр тэрэ хэрэгээ залируулангүй бүтээжэл байха гэһэн хатуу этигэлтэй байнаб+. 7Таанад хододоо минии зүрхэ сэдьхэл соо оршонот! Тиимэһээл иигэжэ таанадта һанаагаа табижа байдагни зүб юм. Түрмэдэшье байхадамни, Һайн Мэдээсэлые хамгаалха, хатуугаар баталха эрхэ сүлөөтэйшье байхадамни, та бүгэдэ намда Бурханай даалгаһан ажалда хабаадалсажа туһалжа ябадаг һэнта+. 8Иисус Христосой таанадта хайра дуратай байдагтал тон адляар миниишье та бүхэндэ хайра дуратай байһые Бурхан мэдэнэ+.

9Бурханда, бэе бэедээ бүри ехээр дуратай байһайт, үнэн зүб юун бэ гэжэ бүри һайнаар мэдэрһэйт, сэдьхэһэйт гэжэ би зальбарнаб+. 10Тиигэбэл таанад үнэн зүбые шэлэхэ аргатай байхат. Тиигээд Иисус Христосой заларжа ерэхэ үдэр таанад арюун сэбэр, ямаршье гэмгүй байхат. 11Хэһэн бүхы үйлэ хэрэгүүдтнай Иисус Христосой нүлөөгөөр үнэндөө һайн һайхан байхал. Тиигэжэл Бурхан алдаршаха, тэрээндэ магтаал соло дуудаха.

Христосто алба хэжэ ажамидарха тухай

12Аха дүүнэрни, намтай ушарһан бүхы юумэн Һайн Мэдээсэлэй бүри амжалтатайгаар дэлгэрхэдэ үнэхөөрөө аша туһатай байгаа юм гэжэ мэдэжэ байгты. 13Христосто алба хэдэг байһанһаа боложо түрмэдэ ороһон тухаймни бүхы ордоной харуулшад болон бусадшье эндэ байһан зон мэдэдэг болоо+. 14Түрмэдэ һууһан ябадални һүзэглэгшэдэй олоной һүзэг бүри бэхижүүлбэ, тэдэнэр бүри зоригтойгоор, айлтагүйгөөр Бурханай мэдээсэл номножо захалба+.

15Тиихэдээ нэгэ зариманиинь манда атаархаһан, маанадтай арсалдаһан шалтагаанһаа Христос тухай номноно, харин нүгөө зариманиинь һайн дураараа, туһалхаяа хүсэжэ байһан дээрэһээ номноно+. 16Һайн дураараа номногшод Бурханай намда Һайн Мэдээсэл хамгаалха үүргэ даалгаһыень мэдэнэ ха юм. 17Харин намда атаархаһан номногшод Христос тухай үнэн зүрхэнһөө айладханагүй. Тэдэ намайе түрмэдэ бүри ехээр зобоолгохо зорилготойгоор лэ номноно.

18Зай, яахаб даа. Христос тухай үнэн зүрхэнһөөшье һургахада, үнэн зүрхэнһөөн номноһон хэбэр үзүүлэншье һургахада би адлил баясанаб. Саашадаашье баясажа байхаб. 19Ушарынь гэхэдэ, танай зальбаралай ашаар, Иисус Христосой Һүлдын туһаламжаар би сүлөөдэ гарахаб гэжэ һайн мэдэнэб+. 20Үүргэеэ дүүргэхэдээ, эшэхэ улайхаар юумэ хэхэгүйб, харин хэтын хэтэдэ, илангаяа энэ сагта зоригтой зүрхэтэй байхаб, тиин ямаршье юумэ хэхэдээ, амиды байна гүб, али үхэнэ гүб, илгаагүй, Христосые алдаршуулхаб гэжэ бүхы һанал бодолоороо хүсэжэ, найдажа байнаб+. 21Минии ажамидаралай зорилго – Христос гээшэ. Харин минии үхэл бүришье ехэ аша туһа асарха юм. 22Тиихэдэ амиды ябахадаашье үрэ дүнтэй ажал хэхэ аргатай хүм. Тиимэһээ алинииень шэлэхэ ёһотойгоо мэдэхэгүй байнаб. 23Тэрэ хоёр зүг хоюулан намайе өөр тээшээ татаад байна. Үхөөд, Христостой суг байхые аргагүй ехээр хүсэнэб. Энэнь ушаргүй һайн шэлэлтэ юм+. 24Харин амиды мэндэ ябабални, таанадта үлүү шухала хэрэгтэй юм. 25Би энээниие һайн мэдэнэб, тиимэһээ таанадтайгаа үлэхэб, этигэл һүзэгэйтнай нэмэгдэн бэхижэхэдэ, баяр жаргал асархада та бүгэдэнтэйгөө байжа туһалхаб. 26Тиигээд дахин таанадта ошоходомни, намаар бахархаха бүришье һайн шалтагаан таанадта олгогдохо[*].

27Эдэ бүгэдэндэ нэмэжэ хэлэбэл, таанад Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй һургаһан ёһоор амидарха ёһотойт. Тиимэһээ таанадта ошоно гүб, али ошонгүй байна гүб, таанад булта нэгэ зорилготой, Һайн Мэдээсэлэй һүзэгэй түлөө һанал нэгэн тэмсэнэт гэжэ дуулаһайб+. 28Дайсадһаа хэзээдэшье бү айгты, хододоо зоригтой зүрхэтэй байгты, тиигээ һаа тэдэнэй хосорхые, харин өөһэдынгөө абарагдахые харуулхат. Бурхан таанадта тэрэ абаралга үршөөхэ. 29Ушарынь хэлэбэл, таанад Христосто гансал һүзэглэн алба хэхэ бэшэ, харин тэрэнэй түлөө зоболон амсан үүргээ бэелүүлхэ табилантай ха юмта+. 30Мүнөө таанад намтай хамта тэмсээндэ хабаадалсагты. Тиимэ байлдаанда минии урдань тулалдажа байһые хараа һэнта, мүнөөшье тулалдажа байһан тухаймни дууланат+.

2

Христос номгон даруу, тиихэдээ агууехэ юм

2^1Христос таанадые урмашуулжа, хайра дурань һанааетнай заһадаг, Бурханай Һүлдэ таанадые нэгэдхэдэг юм бол, таанадай бэе бэеэ анхаржа, хайрлажа ябадаг юм бол, 2таанад нэгэ һанал бодолтой, бэе бэедээ хайра дуратай, һанал нэгэн, бодол нэгэн байжа, намайе бүрин баяр жаргалтай болгыт даа+. 3Юумэ хэхэдээ, өөр тухайгаал бодоод бү ябагты, али хүнэй магтаалда хүртэхын лэ тула оролдолго бү гаргагты. Харин даруу номгон байгты, бусад зониие өөрһөө дээгүүр бодожо байгты+. 4Гансал өөһэдынгөө бэшэ, харин бусадайнгаа һайн һайханай түлөө һаналаа табижа байгты+. 5Таанад Иисус Христостол адли һанал бодолтой байгты:

6Тэрэ анханһаа Бурханай шанартай байһан аад,
Бурхантай нэгэ зиндаада байха ёһотойб гэжэ
өөр тухайгаа бодоогүй юм+.
7Харин орондонь хамаг эрхэ түрэеэ
тэрэ дуратайгаар орхёод,
зарасын дүрсэ дүрсэлжэ,
маанадтал адли болон,
хүн түхэлтэй мүндэлбэ+.
8Тэрэ номгон даруу байгаа,
үхэн үхэтэрөө, хэрээһэн дээрэ үхэтэрөө
Бурханай үгэ дууладаг байгаа+.
9Тиимэһээ Бурхан тэрэниие дээгүүр үргэжэ,
бусад алдарнуудһаа ушаргүй үндэр нэрэ
түрэдэ хүртөөбэ+.
10Тиимэһээл Иисусай алдарта нэрэ түрэдэ
дээдэ огторгойн, газар дэлхэйн,
доодо тамын амитан бүхэн
мүргэн һүгэдэхэ,+
11тиигээд Эсэгэ Бурханай алдар солодо,
Иисус Христос болбол Дээдын Эзэн юм гэжэ
Хүн бүхэн айладхажа байха.

Энэ дэлхэйн гэрэл туяа болохот

12Инаг хайрата нүхэдни, таанадтайгаа суг байхадамни, үгыемни ходо дууладаг һэнта. Теэд мүнөө хажуудатнай үгы байхадамни, бүришье һайнаар үгыемни дуулажа байха ёһотойт. Гүйсэд абарагдахын тула һүрдэн һүгэдэн ажаллажа байгты. 13Ушарынь гэхэдэ, Бурхан өөрөө сэдьхэлдэтнай хүсэлнүүдые бадараадаг, хэхэ ёһотой юумэеэ хэжэ байха тээшэ таанадые хүтэлдэг юм+.

14-16Ямаршье гэмгүй, арюун сэбэр, эрхим һайн Бурханай үхибүүдынь байхын тула таанад юушье хэхэдээ бү гэмэрэлдэгты, арсалдаа бү гаргагты. Забхай зальхай, нүгэл шэбэлтэй зоной дунда амидархадаа амидарал хайрладаг мэдээсэлые хатуугаар баримталан, таанад тэдэ зоной дунда тэнгэридэ гэрэлтэжэ байһан одо мүшэдтэл адли яларжа толоржо байха ёһотойт. Тиигэбэлтнай Христосой заларан ерэхэ үдэр би таанадаар бахархан омогорхохо шалтагаантай байхаб, бүхы оролдолгонуудни, үйлэ хэрэгүүдни дэмы үнгэрөөгүй гэжэ мэдэхэлби++.

17Танай этигэл һүзэгтнай, албантнай Бурханда үргэгдэһэн үргэлдэ адли юм. Тэрэ үргэлтэйтнай хамта миниишье шуһан үргэл болон адхарха ёһотой байжа магадгүй. Тиигэбэл би та бүхэнтэй хамта баярлажа байнаб+. 18Тон тиигэжэл таанадшье намтай суг баярлаха ёһотойт.

Тимофей Епафродит хоёр

19Таанад тухай мэдээсэл абажа өөрыгөө урмашуулха дуратай байнаб. Тиимэһээ Дээдын Эзэн Иисусай эрхэ мэдэлээр таанадта һаядаа Тимофейе эльгээхэб гэжэ найданаб+. 20Минии хажууда Тимофейһээ ондоо хэншье тиигэжэ ехээр таанадта һаналаа табижа ябадаггүй юм. 21Бусад зон бүгэдөөрөө Иисус Христосто һайшаагдаха юумэ бүтээхэ тухай огто бодонгүй, өөрынгөө амидаралай түлөө оролдожо ябадаг+. 22Тимофейн үнэн шударгуу байһанаа баталһыень, тэрэ бидэ хоёрой эсэгэ хүбүүн хоёртол адляар хамта Һайн Мэдээсэл дэлгэрүүлхын түлөө хүдэлжэ байһые таанад өөһэдөө мэдэнэт+. 23Намтай юунэй ушарха тухай мэдэхэтэйгээ сасуу би таанадта тэрэниие эльгээхэб гэжэ найданаб. 24Би өөрөөшье Дээдын Эзэнэй эрхэ мэдэлээр һаядаа таанадта ошохоб гэһэн бата этигэлтэй байнаб.

25Намда туһалхаар таанадай эльгээһэн, намтай хамта эндэ ажаллажа, тэмсэжэ байһан манай һүзэглэгшэ дүү Епафродитые бусаажа таанадта ябуулха хэрэгтэй гэжэ би бодобоб+. 26Тэрэ та бүгэдые харахаяа аргагүй ехээр хүсөө, өөрынь үбдэһэн тухай таанадай дуулаһанда тон ехээр шаналаа. 27Тэрэ үнэхөөрөө үбдэжэ, үхэхэеэ байгаа. Гэбэшье Бурхан тэрэниие хайрлан үршөөгөө; намайешье баһа үшөө ехэ гашуудал зоболондо дарагдахаһаа хамгаалан үршөөгөө. 28Тэрэниие хараад таанад дахин баясахат, тиигээд бишье голхорхоёо болихоб гэһэн бодолтойгоор тэрэниие таанадта бушуухан ябуулбаб. 29Дээдын Эзэнэй тэрэ һүзэглэгшые баяртайгаар угтажа абагты. Тэрээндэл адли хүнүүдые бултыень хүндэтэйгөөр угтажа байгты+. 30Епафродит Христосой түлөө ажаллажа байхадаа үхэн алдаа, таанадай хэхэ аргагүй юумэ намда хэжэ, тэрэ ами наһаяа хайрлаагүй юм.

3

Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байха тухай

3^1Аха дүүнэрни, Дээдын Эзэнтэй нэгэдэһэндээ баяр жаргалтай байгты гэжэ түгэсхэлдөө хэлэхэ байнаб. Урда бэшэһэн юумээ дахин дабтахадамни намда хүндэ бэшэ, харин таанадта аша туһатай юм+. 2Нохойнуудтал адли өөһэдыгөө абажа ябадаг зонһоо бэеэ һэргылэгты, нүгэл шэбэл үйлэдэдэгшэдһөө һэргылжэ байгты, бэлгээ отолуулагты гэжэ баадхадаг зонһоо һэргылжэ байгты. 3Тэдэнэр бэшэ, харин бидэнэр жэнхэни «отолуулга»[*] хэһэн зон гээшэбди, юуб гэбэл, бидэ Бурханай Һүлдын ашаар Бурханда мүргэжэ, Иисус Христостой нэгэдэһэндээ бахархан баясанабди. Бидэ бэеын эрхэтэнэй отолуулха ёһололдо найданагүйбди+. 4Гэхэтэй зэргэ би тиимэ мэтын юумэндэ найдаха аргатай байгааб. Хэрбээ бэеын эрхэтэниие отолуулха ёһололдо найдаха һанаатайшуулай байбалнь, би хэнһээшье үлүү тиигэжэ найдаха шалтагаантай хүнби+. 5Би түрэһөөр наймадахи үдэртөө бэлгээ отолуулһан байгааб. Би болбол Израильһаа уг изагууртай, Вениаминай обогой жэнхэни еврей хүнби. Моисейн Хуули хэшээлтэйгээр сахижа байдаг фарисей байхадаа,+
6би һүзэглэгшэдые гайтайгаар хашан мүрдэдэг байгааб. Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй байхын тула би Хуулиин бүхы заабаринуудые сахижа, ямаршье гэмнэмээр юумэ хээгүй бэлэйб+. 7Урдань ехэ хэрэгтэй, шухала гэжэ тоолодог байһан юумэнүүдээ мүнөө, Христосһоо боложо, хэрэггүй хооһон гэжэ тоолоноб. 8Бүри үнэтэй сэнтэй юумэнһээ, минии Дээдын Эзэн Иисус Христосые мэдэрхэһээ гадна бусад бүхы юумэнүүдые би хэрэггүй ба дэмы хооһон гэжэ тоолоноб. Христосһоо боложо би бүхы юумэнһээ арсааб. Христосые оложо, тэрээнтэй сүм нэгэдэхын тулада би бусад бүхы юумые юун дээрэшье тоолоногүйб. 9Тиимэһээ би Хуули сахижа байһанаараа бэшэ, харин Христосто этигэл һүзэгтэй байһанаараа Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэн болоноб. Бурхан этигэл һүзэгөөрнь лэ хүниие үнэн сэдьхэлтэнэй тоодо оруулдаг юм+. 10Христосые, тэрэниие амидыруулһан хүсые мэдэрхэ гэжэ хүсэнэб. Тэрээндэл адляар зобохо, тэрээндэл адляар үхэхэ дуратай байнаб,+
11тиигэбэл би өөрөө үхөөд амидырха байгааб.

Зорилго эрмэлзэлдээ хүрэхэ тухай

12Би зорилго эрмэлзэлдээ хүрөөб, хэхэ ёһотой юумэеэ бүгэдыень хээб, эрхим түгэс болооб гэнэгүйб. Гэхэдээ Иисус Христос намайе ямар шагналда хүртөөхөөр өөртөө татажа абаа һэм, тэрэ шагналыень абаха гэжэ би оролдожо байнаб+. 13Аха дүүнэрни, тэрэ шагналыень абааб гэжэ би үнэхөөрөө һананагүйб. Яаба тиибэшье, би үнгэрһэн юумэеэ мартажа, ерээдүй юумэндээ хүрэхэ гэжэ бүхы шадалаараа шармайнаб. 14Тиимэһээ би мүнхын амидаралай шагналые абахаар сэхэ зорижо ябанаб. Тэрэ амидаралда Бурхан намайе Иисус Христосоор дамжуулан дуудаһан байгаа+.

15Оюун сэдьхэлээрээ болбосон хүн бүхэмнай иимэл һанал бодолтой байха ёһотой. Хэрбээ зариманайтнай ондоо һанал бодолтой байбал, Бурхан тэрэнииетнай эли болгожо харуулхал+. 16Яабашье бидэ мүнөө ойлгожо абаһан гуримаа саашадаашье баримталха ёһотойбди.

17Аха дүүнэрни, намайе һажаажа байгты. Манай таанадта харуулһан үльгэр жэшээгээр ажамидаржа байдаг хүнүүдые хаража, дуряажа байгты+. 18Олон хүнүүд Христосой хэрээһэндэ хадуулжа үхэһэн ябадалда эсэргүүсэһэн дайсад мэтэ ажамидардаг гэжэ би таанадта урдань оло дахин хэлэжэ байгаа һэм, мүнөөшье нулимсаа гарган дабтажа байнаб. 19Бэе махабадайнь хүсэлэнгүүд тэдэнэй бурханиинь юм. Тэдэ эшэжэ байха ёһотой юумээрээ омогорхожо байна, энэл дэлхэйн юумэнүүд тухай тэдэ бододог. Тиимэһээ тэдэ тамада орожо хосорхол!+
20Харин бидэнэр тэнгэриин харьяалай хүнүүд гээшэбди, бидэ тэнгэриһээ өөһэдынгөө Абарагша, Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхые аргагүй ехээр хүлеэжэ байнабди+. 21Бүхы юумые өөрынгөө эрхэ мэдэлдэ оруулха аргатай хүсэ шадалаараа тэрэ манай ахир һулахан бэенүүдые хубилгажа, өөрынгөө алдарта бэетэй адлихан болгохо юм+.

4

Павел һүзэглэгшэдые зоригжуулна

4^1Инаг хайрата аха дүүнэрни, би таанадые ехэл үгылжэ байнаб. Таанад намайе баяр жаргалаар дүүргэнэт, таанадаар би омогорхоноб. Инаг хайрата аха дүүнэрни, иигэжэл Дээдын Эзэндэ үнэн сэхэ байгты.

2Эводи Синтихи, та хоёр һамгад хоорондоо хэрүүл хэхэеэ болигты гэжэ ехэл гуйнаб, та хоёр Дээдын Эзэнэй мэдэлдэ байна ха юмта+. 3Шишье, үнэн сэхэ хүдэлмэрилэгшэмни, баһа тэдэ эхэнэрнүүдтэ туһалаарай. Тэдэнэр намтай, Клементтэй болон бусадшье һүзэглэгшэдтэй хамта Һайн Мэдээсэлые эдэбхитэйгээр дэлгэрүүлээ юм. Тэдэ зоной нэрэнүүдынь мүнөө Бурханай номдо бэшэгдээ+.

4Дээдын Эзэнтэй нэгэдэһэндээ ходо баясажа байгты. Баясагты гэжэ би дахин хэлэнэб+. 5Хүн бүхэндэ номгон даруугаар хандажа байгты. Дээдын Эзэн удангүй заларан ерэхэ+. 6Юундэшье һанаагаа бү зобогты, зальбарха бүхэндөө Бурханда баясхалан хүргөөд, хэрэгтэй юумэеэ гуйжа байгты+. 7Тиигэбэл Бурхан таанадта хүнэй гүйсэд ойлгохын аргагүй амгалан тайбан байдал үршөөхэ, тиин тэрэ амгалан байдал зүрхэ сэдьхэлыетнай, һанал бодолыетнай Иисус Христосой ашаар сахижа байха+.

8Аха дүүнэрни, таанад һанал бодолдоо үнэн зүб, шулуун сэхэ, һайн һайхан, арюун сэбэр, илдам налгай, магтаалда хүрэмөөр юумэнүүд тухай сэдьхэжэ ябагты гэжэ түгэсхэлдөө захиха байнаб. 9Минии хэлэжэ, юумэ хэжэ байхада намһаа һуража, ойлгожо абаһан бүгэдые бэелүүлжэ байгты. Тиигэбэл зүрхэ сэдьхэлдэмнай, һанал бодолдомнай амгалан байдал үршөөдэг Бурхан манай дунда оршожо байхал+.

Туһалһанай түлөө баяр хүргэнэ

10Нилээд удаан сагай үнгэрһэн хойно дахин намда һаналаа табижа байхадатнай Дээдын Эзэнтэй нэгэдэһэн минии амидаралда ехэ баяр боложо байна. Таанад урдань нам тухай бододоггүй байгаат гэнэгүйб, урдань таанад намайе анхаржа байһанаа харуулха арга боломжогүй байгаат. 11Юумээр дуталдаһандаа тиигэжэ хэлээгүйб, би байһан юумээрээл сэдьхэл дүүрэн байжа һурашаһан хүнби+. 12Би дутуу дундашье, элбэг баяншье байдалда амидаржа шадахаб. Бүхы юумэндэ һурааб, ямаршье сагта, хаанашье садхалан гүб, али үлдэнэ гүб, элбэг дэлбэг юумэтэй гүб, али дутуу дунда ябана гүб илгаагүй һанаа дүүрэн ябадагби+. 13Христосой намда үршөөжэ байһан хүсэ шадалаар би ямаршье байдалые дабаха аргатайб+.

14Тиигэбэшье, гай бэрхэшээлдэ ороод байхадамни намда туһалхадаа, ехэл һайн хэрэг бүтээгээт+. 15Македониһоо гараад Һайн Мэдээсэл номножо эхилхэдэмни гансал танай һүзэглэгшэдэй бүлгэм намда туһалжа, гансал танай бүлгэм минии олзо гарзые хубаалсажа ябадаг байһые таанад, филиппынхид, һайн мэдэнэт. 16Фессалоники хотодошье байхадамни таанад хэдэн удаа намда хэрэгтэй юумэ эльгээгээ һэнта+. 17Таанадһаа юумэ абаха зорилготойгоор энээниие хэлэнэ бэшэб, харин таанадай шагналда нэмэри болохо юумые хараха һанаатайгаар хэлэнэб+. 18Би таанадай эльгээһэн бүхы юумые абааб – тэдэ бүхэн намда хангалтай хүрөө. Таанадай үгэһэн бүхы бэлэгүүдые Епафродит намда асаржа үгөө, мүнөө хэрэгтэй бүхы юумэн намда байна. Хангал һайхан уталга үргэхэдэ Бурхан ехэ дуратай байдаг, тон тиигэжэл тэрэ танай бэлэгүүдтэ баясана+. 19Бурхамни Иисус Христосой аша туһаар өөрын элбэг дэлбэг баялигһаа таанадта хэрэгтэй бүхэниие үршөөһэй гэжэ би зальбарнаб+. 20Манай Эсэгэ Бурхан хэтын хэтэдэ алдар солотой байһай! Болтогой!

Түгэсхэлэй үгэнүүд

21Иисус Христосой мэдэлдэ байһан Бурханай хүнүүдтэ минии мэндые дамжуулаарайгты. Намтай хамта байһан һүзэглэгшэд таанадта амар мэндые хүргэнэ+. 22Эндэ байһан Бурханай хүнүүд булта, илангаяа хаанай ордондо ажал хэгшэд таанадта амар мэндые хүргэжэ байна+.

23Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра та бүгэдэнтэй оршожо байг лэ.

* Иисус Христосой намда хэһэн хэрэгээр бахархаха бүришье һайн шалтагаан таанадта олгогдохо.

* Эндэ жэнхэни «отолуулга» гээшэнь жэнхэни Бурханай хүнүүд гэһэн удхатай юм.

+ 1:1 Элшэнэрэй 16:1

+ 1:3 Римэйхиндэ 1:8, Филимондо 1:4, Тимофейдэ 2-дохи 1:3

+ 1:5 Элшэнэрэй 16:12-40

+ 1:6 1 Коринф 1:8

+ 1:7 2 Коринф 7:3, Эфесэйхиндэ 3:1, Колоссынхидтэ 4:18, Тимофейдэ 2-дохи 2:9, Филимондо 1:1, Филиппынхидтэ 4:14

+ 1:8 Римэйхиндэ 1:9, Римэйхиндэ 9:1

+ 1:9 Колоссынхидтэ 1:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:12-13, Филимондо 1:6

+ 1:13 Элшэнэрэй 28:30
+ 1:14 Элшэнэрэй 4:31
+ 1:15 2 Коринф 11:13
+ 1:19 Элшэнэрэй 16:7

+ 1:20 Марк 8:38, Римэйхиндэ 1:16, Римэйхиндэ 14:8, 2 Коринф 5:15

+ 1:23 Тимофейдэ 2-дохи 4:6
+ 1:27 Эфесэйхиндэ 4:1
+ 1:29 Мат 5:11-12

+ 1:30 Колоссынхидтэ 1:29, Тимофейдэ 1-дэхи 4:10

+ 2:2 Филиппынхидтэ 4:2, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:8, Римэйхиндэ 12:16

+ 2:3 Галадуудта 5:26, Римэйхиндэ 12:10, Эфесэйхиндэ 4:2

+ 2:4 Римэйхиндэ 15:2-3

+ 2:6 Иоанн 1:1, Иоанн 5:18, Иоанн 10:33

+ 2:7 Мат 20:28, Римэйхиндэ 8:3, 2 Коринф 8:9

+ 2:8 Марк 14:36, Евр 5:8
+ 2:9 Мат 28:18, Эфесэйхиндэ 1:21, Евр 1:4
+ 2:10 Римэйхиндэ 14:11
+ 2:13 1 Коринф 12:6

+ 2:15 Иудын хандалга 1:24, Мат 5:14, Эфесэйхиндэ 5:8

+ 2:16 Галадуудта 2:2

+ 2:17 Элшэнэрэй 21:13, Тимофейдэ 2-дохи 4:6

+ 2:19 Элшэнэрэй 16:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:2

+ 2:21 1 Коринф 10:24, 1 Коринф 13:5

+ 2:22 1 Коринф 14:7, Тимофейдэ 1-дэхи 1:2, Тимофейдэ 2-дохи 1:2

+ 2:25 Филиппынхидтэ 4:18

+ 2:29 Римэйхиндэ 16:2, 1 Коринф 16:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:12-13, Тимофейдэ 1-дэхи 5:17

+ 3:1 Филиппынхидтэ 4:4

+ 3:3 Римэйхиндэ 2:29, Эфесэйхиндэ 2:11, Колоссынхидтэ 2:11

+ 3:4 2 Коринф 11:18

+ 3:5 Римэйхиндэ 11:1, Элшэнэрэй 23:6, Элшэнэрэй 26:5

+ 3:6 Элшэнэрэй 8:3, Галадуудта 1:13, Марк 10:20, Лука 1:6, Элшэнэрэй 22:3, Элшэнэрэй 26:5

+ 3:9 Римэйхиндэ 9:30-31, Римэйхиндэ 10:5

+ 3:10 Римэйхиндэ 8:17, 2 Коринф 1:5, Колоссынхидтэ 1:24, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:13, Римэйхиндэ 6:5

+ 3:12 Евр 11:40

+ 3:14 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:4, 1 Коринф 9:24-25, Тимофейдэ 2-дохи 2:5

+ 3:15 1 Коринф 2:6

+ 3:17 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:3, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:9, Тимофейдэ 1-дэхи 4:12, Тидтэ 2:7

+ 3:19 2 Коринф 11:15, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:3, Марк 8:33

+ 3:20 Эфесэйхиндэ 2:19, Элшэнэрэй 1:11, 1 Коринф 1:7

+ 3:21 1 Коринф 15:35-52, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Римэйхиндэ 8:29, 2 Коринф 3:18, Колоссынхидтэ 3:1

+ 4:2 Филиппынхидтэ 2:2

+ 4:3 Гэршэлгэ 3:5

+ 4:4 Филиппынхидтэ 3:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:16

+ 4:5 Яковай хандалга 5:8

+ 4:6 Мат 6:25, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:7

+ 4:7 Иоанн 14:27, Филиппынхидтэ 4:7, Колоссынхидтэ 3:15

+ 4:9 Римэйхиндэ 15:33, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:16

+ 4:11 Тимофейдэ 1-дэхи 6:6, Тимофейдэ 1-дэхи 6:8

+ 4:12 1 Коринф 4:11, 2 Коринф 11:27
+ 4:13 Тимофейдэ 1-дэхи 1:12
+ 4:14 Филиппынхидтэ 1:7
+ 4:16 Элшэнэрэй 17:1
+ 4:17 Римэйхиндэ 1:13
+ 4:18 Филиппынхидтэ 2:25,
+ 4:19 2 Коринф 9:8
+ 4:21 Галадуудта 1:2
+ 4:22 2 Коринф 13:12

Колоссынхидтэ

Колоссынхидтэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

1

Павелай Колоссы хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ бэшэһэн хандалга

Амаршалга

11-2Аха дүүнэр, Иисус Христостой нэгэдэһэн Колоссы хотын һүзэг этигэлтэй Бурханай хүнүүд, Бурханай эрхэ мэдэлээр Христос Иисусай элшэн болоһон би Павел ба манай дүү Тимофей таанадые амаршалнабди.

Бурхан Эсэгэһээ таанадта үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие айладханабди[*]+.

Павел баясхалан хүргэн зальбарна

3-4Иисус Христосто этигэдэг тухайтнай, Бурханай бүхы зондо дуратай байдаг тухайтнай бидэ дуулаа һэмди. Тиимэһээ та бүхэнэй түлөө зальбархадаа, бидэ Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэ Бурханда ходо баясхалан хүргэжэ байдагбди+. 5Үнэн зүб үгые, Һайн Мэдээсэлые анхан таанадта номноходомнай, таанад найдалга тухай дуулаа һэнта. Бурханай тэнгэри дээрэ бэлдээд байһан юумэндэ найдажа байһан дээрэһээ таанад һүзэглэнэт, дуратай байнат+. 6Һайн Мэдээсэл бүхы замбуулин дэлхэй дээрэ ехэ һайнаар дэлгэржэ, үрэ дүн асаржа байна. Бурханай буян хэшэг тухай анха дуулаад, үнэн ушарынь мэдэхэдэтнай тэрэ таанадай дунда баһа һайнаар дэлгэржэ байһан юм+. 7Бидэнтэй хамта хүдэлдэг, бидэнэй аша туһада Христосто этигэл найдалтайгаар алба хэдэг инаг хайрата Епафрасһаа Бурханай үршөөл хайра тухай мэдэһэн байгаат+. 8Таанадта үгэжэ байһан Нангин Һүлдын хайра дуран тухай тэрэ бидэндэ дуулгаһан байгаа.

9Тиимэһээ бидэ таанад тухай дуулаһан үдэрһөө эхилжэ үргэлжэ таанадай түлөө зальбаржа байдагбди. Бурханай Һүлдын үгэдэг гүн ухаан, ойлгосо таанадтай байха тухайнь, тиигэхэдэ Бурханай дура хүсэлөө таанадта харуулжа байха тухайнь бидэ Бурханиие гуйдагбди+. 10Тиигэбэл таанад Дээдын Эзэнэй хүсэһэн ёһоор ажамидаржа, тэрээндэ һайшаагдаха юумые хэдэг байхат. Таанад һайн һайхан хэрэгүүдые бүтээжэ, Бурханиие бүрил һайн мэдэрдэг болохо һэнта+. 11-12Тэрэнэй алдарта хүсэ шадалаар бэхижэн, таанад аргагүй ехэ тэнхээ тэсэбэритэй болохот. Тиимэһээ тэнгэриин гэрэл туяада өөрынгөө хүнүүдтэ бэлдээд байһан юумые хубаалсаха эрхэ таанадта үгэһэн Эсэгэдээ баяртайгаар баясхалан хүргэгты+.

Христос ба тэрэнэй ажал тухай

13Бурхан бидэниие харанхы мунхагай хүсэнһөө аршалжа, инаг хайрата Хүбүүнэйнгээ эрхэ засагта оруулаа юм+. 14Тэрэ Хүбүүниинь бидэнэй нүгэлнүүдые хүлисөөд, бидэниие эрхэ сүлөөтэй болгоо юм+.

15Харагдадаггүй Бурханиие бидэ
Христос соо хараха аргатайбди.
Христос Бурханай ууган Хүбүүн юм,
Тэрэ бүтээгдэһэн бүхы юумэнэй дээгүүр юм+.
16Газар дэлхэй, тэнгэри огторгой дээрэхи
Харагдадагшье, харагдадаггүйшье юумэнүүдые,
тэдэнэй тоодо хаануудые, эзэдые,
засаглагшадые, захирагшадые
Бурхан тэрэнэй ашаар бүтээгөө.
Бүхы юумые тэрэнэй ашаар,
Бүхы юумые тэрэнэй тулада
Бурхан бүтээгөө юм+.
17Бүхы юумэнүүдэй бүтээгдэхэһээ урда
Христос байгаа,
тиимэһээл тэрэнэй ашаар
бүхы юумэн оршожо байна.
18Тэрэ һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй толгойнь юм,
һүзэглэгшэдэй бүлгэм тэрэнэй бэень юм.
Тэрэ тус бэеын амидаралай эхин болоно.
Бүхы юумэнүүдэй дээгүүр байхын тула
тэрэ ууган Хүбүүн үхөөд,
хамагай түрүүндэ амидыруулагдаһан юм.
Тэрэ хамаг юумэнэй түрүүндэ юм+.
19Бурхан бүхы шанарнуудаа
Хүбүүндээ шэнгээхэ дуратайл байгаа+.
20Хүбүүнэйнгээ ашаар бүхы юртэмсэтэй
Бурхан эблэрхэ һанаатай байгаа.

Хэрээһэндэ хадуулаад үхэһэн Хүбүүнэйнгээ шуһаар

Бурхан энхэ тайбаниие тогтоожо,
газар дэлхэй болон тэнгэри огторгой дээрэхи
бүхы юумэнүүдтэй эбээ нэгэдхүүлээ юм+.

21Нүгэлтэ юумэнүүдые һанаашалжа, үйлэдэжэ байһан дээрэһээ хэзээ нэгэн сагта таанад Бурханһаа холо байгаат, тэрэнэй дайсадынь байгаат+. 22Харин мүнөө өөрынгөө урда таанадые нангин, арюун сэбэр, гэмгүй байлгахын тула Хүбүүнэйнгээ үхэлөөр Бурхан таанадтай эбээ нэгэдхүүлбэ+. 23Тиимэһээ таанад хатуу ба сухаришагүй һүзэглэжэ байха ёһотойт, Һайн Мэдээсэлые шагнажа этигэһэн найдабарияа алдаха ёһогүйт. Ушарынь юуб гэхэдэ, би Павел газар дэлхэй дээрэ бүхы амитадта номногдоһон тэрэ Һайн Мэдээсэлэй зарасань болооб+.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй албатан Павелай ажал

24Мүнөө би таанадай түлөө зоболон эдлэжэ байхадаа жаргалтай байнаб, ушарынь ямар бэ гэхэдэ, Христосой бэень болохо һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөө би Христостол адляар зобоноб, тиихэдээ дутуу зоболонгуудые хүсэлдүүлжэ байнаб+. 25-26Бурхан намайе һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй алба хэгшээр табяад, таанадай һайн һайханай түлөө Бурханай үгые гүйсэд номнохо ажал даалгаа. Тэрэ Бурханай үгэ үнгэрһэн үе сагта хүн түрэлхитэнһөө далда байгаа, харин мүнөө Бурханай зондо элирхэйлэгдээ++. 27Энэ нюусаяа Бурхан өөрынгөө хүнүүдтэ мэдүүлхэ гэжэ түсэблэжэ байна, гэхэтэй сасуу энэ үнэтэй ба алдарта нюусань бүхы хүнүүдтэ юм. Тэрэ нюусань – Христос таанадай досоо гэһэн удхатай, таанад Бурханай алдарые хубаалсахат гэһэн удхатай юм+. 28Тиимэһээ бидэ Христосые хүн бүхэндэ номножо байнабди. Иисус Христостой нэгэдэһэн хүн бүхэниие Бурханай урда байлгахын тула бидэ бүхы ухаан бодолоороо тэдэниие һурганабди, идханабди. 29Тэрэ бүхэнэй тулада би Христосой үгэжэ байһан, минии зосоо ажаллажа байһан агуу хүсые ашаглан оролдосотойгоор хүдэлжэ байнаб+.

2

2^1Таанадай, Лаодики хотынхидой болон намайе нюураарни танихагүйшье хүнүүдэй түлөө эршэтэйгээр минии ажаллажа байһан тухай мэдэжэ байхыетнай хүсэнэб. 2Тэдэниие урмашуулхын, хайра дураарнь нэгэдүүлхын тула, үнэн зүб ойлгосо үгэдэг баталаатай баялигаар элбэг байлгахын тула би тиигэжэ хүдэлнэб. Тиигэжэл тэдэ зон Бурханай нюусые, Христосые мэдэхэ+. 3Христос болбол Бурханай мэргэн ухаанай болон мэдэрэлгын баялигые нээхэ түлхюур юм+.

4Хэдышье һайн гэжэ һанагдаһан хуурмаг үгэнүүдээр таанадые хэнэйшье хорхойтуулхагүйн, һамааруулхагүйн тула эдэ бүгэдые хэлэжэ байнаб+. 5Би бэеэрээ таанадай хажууда байгаашьегүй һаа, һанал бодолоороо таанадтай хамта байнаб, тиин Христосто этигэһэн һүзэгэйтнай бата хатуу байһыень, һайн журамтай байхыетнай хараад баясажа байнаб+.

Христос жэнхэни ажамидарал үршөөнэ

6Христос Иисусые Дээдын Эзэн гэжэ тооложо байһандаал адли тэрээнтэй хамта ажамидаржа байгты+. 7Таанадые һургаһан ёһоор тэрээн соо үндэһэеэ гүнзэгы табигты, тэрэниие һуури болгон ажамидаралаа зохёогты, бүри ехээр тэрээндэ һүзэглэжэ байгты. Тиигэхэтэйгээ сасуу Бурханда ходо баяр хүргэжэ байгты+.

8Христосһоо бэшэ, харин замбуулиниие захирһан хүсэнүүдһээ[*], хүнүүдэй хөөрэдэг үльгэрнүүдһээ эхи абадаг дэмы хооһон, хуурмаг үгэнүүдэй эльбэдэ абтаад, богоолшолуулхаһаа һэргылэгты+. 9Христосой махабад бэе соо Бурханай бүхы шанарнууд бүрин оршоно+. 10Тэрээнтэй нэгэдэхэдээ таанадайшье ажамидарал эрхим түгэс шанартай болоо. Христос ямаршье засаглагшадһаа, захирагшадһаа дээгүүр юм+.

11Христостой нэгэдэхэдээ, таанад отолуулһан байгаат, зүгөөр хүнүүдэй отолуулдаг аргаар бэшэ, харин Христосоор отолуулһан байгаат. Энэ отолуулга таанадые нүгэлтэ хэрэгүүдые хүүлэдэг заншалнуудһаатнай сүлөөлһэн удхатай юм+. 12Таанад уһаар арюудхагдахадаа Христостой хамта үхөөт, тиихэдээл тэрэниие амидыруулһан Бурханай хүсэндэ этигэжэ, Христостой хамта амидыруулагдаат+. 13Таанад нүгэл хэдэг, отолуулаагүй, Бурханай хүнүүд бэшэ байһан дээрэһээ урдань үхэһэн хүнүүдтэл адли байгаат. Харин Бурхан таанадые мүнөө Христостой хамта амидыруулаа. Бурхан бидэнэй бүхы нүгэлнүүдые хүлисөө+. 14Нүгэлнүүднай маанадые Бурханда үритэйшүүл болгоо. Хуулиин ёһоор бидэнэй түлэхэ ёһотой үри шэриин тэмдэглэлнүүдые тэрэ арилгаба. Манай үри шэри ба нүгэлнүүдые тэрэ хэрээһэн дээрэ саазалуулагдан түлэбэ+. 15Тиигэжэ Христосой ашаар Бурхан захирагша ба засаглагша хүсэнүүдые дараа, тиигээд илалта туйлахадаа тэдэ хүсэнүүдые плендэ абтаһан зондол адляар бүхы арадай урда ябуулаа+.

16Иигэхэдээ эдижэ, уужа байһан юумэнһээтнай боложо гү, али ямар нэгэн һайндэрэй, Шэнэ Һарын һайндэрэй гү, али субботын үдэрэй түлөө хэншье таанадые бү зэмэлэг+. 17Тэдэ юумэнүүд ерээдүй алдарай – Христосой бэеын – һүүдэрынь лэ гээшэ+. 18Үзэл үзэдэг хадаа бусад хүнүүдһээ дээгүүрби гэдэг хүнүүд, даруу зантай байһан хэбэр үзүүлдэг хүнүүд, Эльгээмэлнүүдтэ шүтэдэг хүнүүд шагналыетнай бү буляаг лэ. Тиимэ хүнүүд ехэ ухаатайб гэжэ дэмы һайрхана. Үнэндөө тэдэнэр тэнэгүүд юм. 19Тэдэнэр бэеын толгой болохо Христосто найданагүй. Гэхэтэй сасуу бэе толгойн, Христосой хиналта доро ургажа, тэрэнэй бүридэл болон барисаагаар холбогдуулан эблэрэн, Бурханайл дураар ургадаг юм+.

20-21Таанад Христостой үхөөд, энэ замбуулиниие захирһан хүсэнүүдһээ сүлөөлэгдэбэт. Тиихэдээ яагаад таанад энэ дэлхэйн харьяалда байһандал адли ажамидарна гээшэбта? Яагаад таанад: «Гар бү хүрэ», «Амтыень бү үзэ», «Барижа бү үзэ» гэхэ мэтын тогтоолнуудые сахина гээшэбта++? 22Тэрэ мэтын юумэнүүд хэрэглэгдэһэнэйнгээ һүүлээр хэрэггүй болодог. Эдэ тогтоолнууд хүнүүдэйл зохёоһон дүримүүд ба һургаалнууд гээшэ+. 23Тиимэ тогтоолнуудые баримталхада сэсэн юумэ хэһэнтэйл адляар бодогдодог. Гэхэтэй сасуу Бурханда бүри ехээр дуратай, даруу зантай, бэеэ баридаг болоһон шэнги байдаг. Үнэндээ тэдэ тогтоолнууд хүнэй хүсэлэнгүүдые мэдэлдээ абаха аргагүй юм.

3

Христостой нэгэдэн шэнээр ажамидарха тухай

3^1Таанад Христостой амидыруулагдаһан хадаа Бурханай баруун талада хаан шэрээдэ һууһан Христосой оршодог тэнгэридэхи юумэнүүдтэ зүдхэгты+. 2Эндэ, газар дэлхэйдэ байһан юумэнүүдтэ бэшэ, харин тэндэ, тэнгэридэ байһан юумэнүүдтэ һаналаа табижа байгты. 3Таанад Христостой үхэһэн байгаат, тиимэһээ аминтнай Бурханай урда Христостой хамта хоргодуулагдаад байна+. 4Танай бодото амидарал болбол Христос гээшэ, тиин тэрэнэй ерэхэдэ таанадшье тэрээнтэй хамта алдартань хүртэлсэн ерэхэт+.

5Таанад досоотнай хүдэлдэг дэлхэйн хүсэлэнгүүдые: эрэдээ гү, али эхэнэртээ урбалта, забхайралга, шунал, нүгэлтэ хүсэлэнгүүд, онгонуудта шүтэхэтэй сасуулагдама хомхойрол гэхэ мэтын юумэнүүдые һүнөөхэ ёһотойт+. 6Тиимэ юумэнүүдые үйлэдэдэг, мэдэлдэнь ородоггүй хүнүүдые Бурхан хэһээхэ+. 7Таанад өөһэдөөшье тэдэ зоной дунда амидаржа байхадаа тиимэ хүсэлэнгүүдэй мэдэлдэ байдаг бэлэйт+.

8Харин мүнөө таанад уурлахаяа, галзуугаар сухалдахаяа, хорлохоёо, Бурханиие муушалхаяа, муухай үгэнүүдые хэлэхэеэ, эдэ мэтын муухай юумэнүүдые үйлэдэхэеэ болигты+. 9Бэе бэедээ худал юумэ хэлэхэеэ болигты, таанад урданайгаа ажамидаралые заншалнуудтайнь хамта орхёо ха юмта+. 10Таанад шэнэ хүнүүд болобот. Таанадта өөрыгөө бүрин мэдүүлхын тула Бурхан, Бүтээгшэ тиимэ хүнүүдые бүрил өөртөө адли болгон шэнэдхэдэг юм+. 11Эсэстээ грегүүдэй болон иудейнүүдэй хоорондо, отолуулһан болон отолуулаагүй хүнүүдэй хоорондо, хариин болон зэрлиг зоной хоорондо, барлагуудай болон сүлөөтэй хүнүүдэй хоорондо ямаршье илгаа үгы юм, гансал Христос бии юм, тиин бүхы юумэн Христос, бүхы юумэн соо Христос байха юм+.

12Таанад гэгээн хүнүүд гээшэт. Бурхан таанадта дуратай, таанадые өөртөө шэлэжэ абаа юм. Тиимэһээ таанад бэе бэеэ хайрлажа, бэе бэедээ һайнаар хандажа байгты, номгон, даруу зантай, тэсэбэритэй байгты+. 13Таанад бэе бэеэ ойлгожо байгты, тиимэһээ хэн нэгэнэйтнай нүгөөдэдөө гомдолтой байбалнь, гомдохооһон хүнөө хүлисэжэ байгты. Дээдын Эзэнэй таанадые хүлисэһэндэл адли таанад бэе бэеэ хүлисэжэ байха ёһотойт+. 14Энээнһээ гадна үшөө бэе бэедээ дуратай байгты. Хайра дуран бүхы һүзэглэгшэдые холбодог, тиигэжэ тэдэнэр бодотоор нэгэдэдэг юм+. 15Христосой хайрлажа байһан энхэ тайбан таанадай зүрхэ сэдьхэлые хүтэлжэ байг лэ. Бурхан энхэ тайбанай тулада таанадые дуудажа, нэгэ бэе болгон нэгэдхээ ха юм. Үргэлжэ баяр хүргэжэ байгты+. 16Христосой һургаал ажамидаралайтнай гол хүтэлэгшэнь болог лэ. Бэе бэеэ ухаатайгаар, бодомжотойгоор һургажа, заабарилжа байгты. Бурханда баяр хүргэн, псаломууд, магтаалнууд, арюун нангин дуунуудые дуулажа байгты+. 17Ямаршье юумые Дээдын Эзэн Иисусай нэрэ алдарай түлөө хэжэ, али хэлэжэ байгты, тэрэнээр дамжуулан Эсэгэ Бурхандаа баяр хүргэжэ байгты+.

Шэнэ ажамидаралдаа сахиха зарим дүримүүд

18•Эхэнэрнүүд, үбгэдэйнгөө эрхэ мэдэлдэ байгты. Дээдын Эзэндэ һүзэглэдэг зон тиигэжэл өөһэдыгөө абажа ябаха ёһотой юм+.

19Эрэшүүл, һамгадтаа дуратай байгты. Тэдээндээ шэрүүнээр бү хандагты+.

20Үхибүүд, эхэ эсэгынгээ үгэ ходо дуулажа ябагты. Дээдын Эзэн тиимэ ябадалые һайшаадаг юм.

21Эсэгэнэр, үхибүүдэйнгээ сухалыень бү хүргэжэ байгты, тиигэбэлтнай тэдэтнай урмаа хухарха.

22Барлагууд, эзэдэйнгээ үгэ ходо дуулажа байгты. Билдагуушадтал адли эзэдэйнгээ гансал хаража байхадань бэшэ, харин тэдээндэ һайшаагдаха юумэ гэнэн зүрхэнһөөн, Бурханда һүгэдэн, ходо хэжэ байгты+. 23Ямаршье юумэ хэхэдээ, эзэдынгээ магтаалда хүртэхын тула бэшэ, харин Дээдын Эзэнэй һайшаалда хүртэхын тула үнэн зүрхэнһөө зүдхэжэ байгаарайт. 24Дээдын Эзэнэй өөрынгөө хүнүүдтэ бэлдээд байһан юумые тэрээнһээ залгамжалан абахат гэжэ мэдэжэ байгты. Таанад бодото Эзэн Христосто алба хэжэ байна гээшэт+. 25Гэмтэ юумэ хэһэн хүн бүхэн өөрынгөө буруугай зэргээр лэ абаха. Бурхан хүн бүхэниие нэрэ түрөөрнь бэшэ, харин үйлэ хэрэгүүдээрнь лэ шиидхэдэг юм+.

4

4^1Эзэд, өөһэдынгөө барлагуудта үнэн сэхээр хандажа байгты. Таанад өөһэдөө тэнгэридэ Эзэнтэй байһанаа мэдэнэ ха юмта.

Һүүлшын заабари

2Үргэлжэ Бурханда баяр хүргэн зальбаржа байгты, зальбархадаа, һэргэлэн байгты+. 3Христос тухай нюусые тайлбарилхадамнай, Бурханай үгые дэлгэрүүлхэдэмнай, Бурханай бидэндэ һайн боломжо үгэжэ байхынь тулада, таанад бидэнэйшье түлөө баһа зальбаржа байгты. Христос тухай номноһонойнгоо түлөө би мүнөө түрмэдэ һуужа байнаб+. 4Тэрэ нюусые номноходоо шадаха зэргээрээ ойлгосотой болгон хэлэжэ байхымни тулада зальбаржа байгты.

5Сагаа гээнгүй һүзэглэдэггүй зондо аша туһа хүргэжэ байгаарайт, тэдэндэ ехэл ухаамсараар хандажа байгаарайт+. 6Хэлэхэдээ таанад зохисохо болон һонирхохо юумэ ходо хэлэжэ байха, тиин хүн бүхэндэ яажа зүб харюу үгэхые мэдэжэ байха ёһотойт+.

Һүүлшын амаршалга

7•Бидэнээр хамта Дээдын Эзэндэ алба хэдэг үнэн сэхэ, инаг хайрата манай дүү Тихик нам тухай таанадта дуулгаха+. 8Бидэнэй яажа ажамидаржа байһан тухай таанад дуулаад, урмашахынтнай тула би тэрэниие таанадта ябуулаа һэм+. 9Тихиктэй хамта таанадай нэгэн болоһон, манай найдалтай болон инаг хайрата дүү Онисим ябалсаа. Тэдэнэр эндэ боложо байһан бүхы юумые таанадта хөөрэжэ үгэхэ+.

10Намтай хамта түрмэдэ һууһан Аристарх, Варнавын аша хүбүүн Марк таанадта мэндые хүргэнэ. (Маркын таанадта ошоболнь, тэрэниие угтажа абаха захиралта таанадта үгтэһэн байна)+. 11Иуст гэжэ нэрлэгдэдэг Иисус таанадта баһа мэндые хүргэнэ. Эдэ гурбан Бурханай эрхэ засагай мандахын тула намтай хамта хүдэлжэ байһан еврей һүзэглэгшэд юм, тиин тэдэ намда ехэл аша туһатай байгаа юм+. 12Иисус Христосой зараса, таанадай үшөө нэгэн болохо Епафрас таанадта баһа амар мэндые хүргэнэ. Тэрэ таанадай эрхим түгэс боложо, Бурханай эрхэ хүсэлые бүрин мэдэжэ байхын тула таанадай түлөө үргэлжэ Бурханда зальбардаг юм+. 13Таанадай болон Лаодики, Иераполь хотодо байһан хүнүүдэй түлөө тэрэнэй ехэл эршэтэйгээр ажаллажа байдагыень би өөрөө баталжа шадахаб. 14Манай эрхим хүндэтэ Лука эмшэ ба Демас хоёр таанадта мэндые хүргэжэ байна+.

15Лаодики хотын һүзэглэгшэдтэ, Нимфада, тэрэнэй гэртэ суглардаг һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ бидэнһээ мэндые дамжуулаарайт+. 16Таанад энэ хандалгые уншаад, һүүлдэнь Лаодики хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ баһа уншуулаарайт. Тиихэтэй сасуу Лаодики хотын һүзэглэгшэдтэ минии эльгээһэн хандалгые таанад уншаарайт+. 17«Дээдын Эзэнэй даалгаһан ажалые бүтээгээрэй», – гэжэ Архипда хэлээрэйт+.

18Павел таанадые амаршална гэжэ би өөрын гараар бэшэнэб. Гэнжэнүүдээр хүлеэтэй байһан тухаймни һанажа байгаарайгты.

Бурханай үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байхань болтогой+.

* Зарим эхэ бэшэгүүдтэ: Бурхан Эсэгэһээ болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христосһоо үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие айладхана гэжэ бэшээтэй байдаг.

* Ондоогоор замбуулин юртэмсэ тухай гол һургаалнуудһаа эхи абадаг гэһэн удхатай.

+ 1:1 Элшэнэрэй 16:1
+ 1:3 Эфесэйхиндэ 1:15-16
+ 1:5 Мат 6:20, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:4

+ 1:6 Мат 24:14, Мат 28:19, Римэйхиндэ 10:18, Колоссынхидтэ 1:6

+ 1:7 Колоссынхидтэ 4:12, Филимондо 1:23

+ 1:9 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:11, Филиппынхидтэ 1:9, Филимондо 1:6

+ 1:10 2 Коринф 5:9, Эфесэйхиндэ 4:1, Филиппынхидтэ 1:27, Пётрой 2-дохи хандалга 3:18, Эфесэйхиндэ 4:15

+ 1:11 Эфесэйхиндэ 3:16

+ 1:13 Элшэнэрэй 26:18, Эфесэйхиндэ 6:12, Пётрой 2-дохи хандалга 1:11

+ 1:14 Эфесэйхиндэ 1:7

+ 1:15 2 Коринф 4:4, Евр 1:3, Римэйхиндэ 8:29, Гэршэлгэ 3:14

+ 1:16 Иоанн 1:3, Римэйхиндэ 11:36, 1 Коринф 8:6, Евр 1:2, Евр 2:10

+ 1:18 Эфесэйхиндэ 1:22-23, Элшэнэрэй 26:23, 1 Коринф 15:20, Гэршэлгэ 1:4-5, Гэршэлгэ 3:14

+ 1:19 Колоссынхидтэ 2:9

+ 1:20 2 Коринф 5:18, Эфесэйхиндэ 1:10, Эфесэйхиндэ 2:14

+ 1:21 Эфесэйхиндэ 2:1-2, Эфесэйхиндэ 2:12

+ 1:22 Иудын хандалга 1:24, Эфесэйхиндэ 1:4, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:7

+ 1:23 Элшэнэрэй 14:22, Марк 16:15, Эфесэйхиндэ 3:7

+ 1:24 2 Коринф 7:4, 2 Коринф 12:15, 2 Коринф 1:5, Филиппынхидтэ 3:10

+ 1:25 Эфесэйхиндэ 3:2

+ 1:26 Римэйхиндэ 16:24, Эфесэйхиндэ 3:9

+ 1:27 Эфесэйхиндэ 1:18, Эфесэйхиндэ 3:16, Колоссынхидтэ 2:2, Римэйхиндэ 5:2, Римэйхиндэ 8:17, Тимофейдэ 1-дэхи 1:1

+ 1:29 1 Коринф 15:10, Филиппынхидтэ 1:30, Тимофейдэ 1-дэхи 4:10

+ 2:2 Колоссынхидтэ 1:27, Эфесэйхиндэ 6:22, Колоссынхидтэ 4:8

+ 2:3 Римэйхиндэ 11:33, 1 Коринф 1:24, 1 Коринф 2:7

+ 2:4 Римэйхиндэ 16:18
+ 2:5 1 Коринф 5:3, 1 Коринф 14:40
+ 2:6 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:1

+ 2:7 1 Коринф 3:11, Эфесэйхиндэ 2:20, Эфесэйхиндэ 3:17, Гэршэлгэ 21:14, Эфесэйхиндэ 5:20, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:3, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13

+ 2:8 Марк 7:3, Галадуудта 1:14, Галадуудта 4:9, Марк 13:5, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Эфесэйхиндэ 5:6, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3

+ 2:9 Иоанн 1:14, Колоссынхидтэ 1:19

+ 2:10 Эфесэйхиндэ 1:21-22, Эфесэйхиндэ 3:19

+ 2:11 Эфесэйхиндэ 2:11, Римэйхиндэ 2:29, Колоссынхидтэ 3:9

+ 2:12 Римэйхиндэ 6:4

+ 2:13 Эфесэйхиндэ 2:1, Эфесэйхиндэ 2:5, Элшэнэрэй 3:19

+ 2:14 Римэйхиндэ 7:4

+ 2:15 2 Коринф 2:14, Иоанн 12:31, Иоанн 16:11

+ 2:16 Римэйхиндэ 14:5, Галадуудта 4:10, Римэйхиндэ 14:3, Римэйхиндэ 14:17, Евр 9:10

+ 2:17 Евр 8:5, Евр 10:1

+ 2:19 Пётрой 2-дохи хандалга 3:18, Эфесэйхиндэ 4:15-16, Колоссынхидтэ 1:10

+ 2:20 Римэйхиндэ 6:2, Колоссынхидтэ 3:3, Галадуудта 4:9

+ 2:21 Тимофейдэ 1-дэхи 4:3

+ 2:22 Мат 15:9, Марк 7:7

+ 3:1 Колоссынхидтэ 2:12, Элшэнэрэй 7:55-56, Римэйхиндэ 8:34, Эфесэйхиндэ 1:20,

+ 3:3 Римэйхиндэ 6:2, Римэйхиндэ 6:7, Галадуудта 5:24, Колоссынхидтэ 2:20

+ 3:4 Иоанн 11:25
+ 3:5 Эфесэйхиндэ 5:5, Римэйхиндэ 8:13
+ 3:6 Римэйхиндэ 1:18, Эфесэйхиндэ 5:6
+ 3:7 Эфесэйхиндэ 2:2, Эфесэйхиндэ 4:17

+ 3:8 Яковай хандалга 1:21, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:21, Эфесэйхиндэ 4:22, Эфесэйхиндэ 4:31

+ 3:9 Эфесэйхиндэ 4:25, Колоссынхидтэ 2:11

+ 3:10 Эфесэйхиндэ 4:24

+ 3:11 Римэйхиндэ 2:28-29, 1 Коринф 7:19, Галадуудта 3:28, Галадуудта 5:6, 1 Коринф 12:13, Галадуудта 5:6, Эфесэйхиндэ 2:14, 1 Коринф 15:28, Эфесэйхиндэ 1:23

+ 3:12 Лука 18:7, Римэйхиндэ 8:33, Тидтэ 1:1

+ 3:13 Эфесэйхиндэ 4:2, Мат 6:14-15, Марк 11:25-26, Лука 7:41-42, Эфесэйхиндэ 4:32

+ 3:14 1 Коринф 13:1, Эфесэйхиндэ 4:3, Эфесэйхиндэ 5:2

+ 3:15 Иоанн 14:27, Иоанн 16:33, Филиппынхидтэ 4:7, Эфесэйхиндэ 2:16

+ 3:16 Иоанн 15:3, Эфесэйхиндэ 5:19
+ 3:17 1 Коринф 10:31
• 3:18 Эфесэйхиндэ 5:22
+ 3:18 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1
+ 3:19 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:7

+ 3:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:18, Тимофейдэ 1-дэхи 6:1, Тидтэ 2:9

+ 3:24 Эфесэйхиндэ 6:8

+ 3:25 Мат 22:16

+ 4:2 Лука 18:1, Лука 21:36, Римэйхиндэ 12:12, Эфесэйхиндэ 6:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:17

+ 4:3 Элшэнэрэй 4:29, Римэйхиндэ 16:24, Эфесэйхиндэ 6:19-20, Филиппынхидтэ 1:7, Филимондо 1:1

+ 4:5 Эфесэйхиндэ 5:15-16
+ 4:6 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:15
• 4:7 Эфесэйхиндэ 6:21-22
+ 4:7 Элшэнэрэй 20:4
+ 4:8 Колоссынхидтэ 2:2
+ 4:9 Филимондо 1:10, Филимондо 1:16

+ 4:10 Элшэнэрэй 19:29, Филимондо 1:24, Элшэнэрэй 12:12, Элшэнэрэй 15:37-38

+ 4:11 Элшэнэрэй 1:23, Элшэнэрэй 18:7

+ 4:12 Колоссынхидтэ 1:7, Филимондо 1:23

+ 4:14 Тимофейдэ 2-дохи 4:10-11, Филимондо 1:24

+ 4:15 Римэйхиндэ 16:5
+ 4:16 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:27
+ 4:17 Филимондо 1:2

+ 4:18 1 Коринф 16:21, Галадуудта 6:11, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:17, Филимондо 1:19

Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи

Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1

Павелай Фессалоники хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ бэшэһэн түрүүшын хандалга

Амаршалга

1^1Фессалоники хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, таанадые Павел, Силуан, Тимофей гурбан амаршална. Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ![*]+

Фессалоники хотынхидой этигэл һүзэг ба ажамидарал тухай

2Та бүхэнэй түлөө бидэ Бурханда ходо баясхалан хүргэжэ, та бүхэниие үргэлжэ зальбаралдаа дурдажа байдагбди+. 3Эсэгэ Бурханай урда тээ этигэл һүзэгөө хэрэг дээрээ бэелүүлдэг байһыетнай, хайра дуран ажалыетнай бүхэжүүлдэг байһыень, Дээдын Эзэн Иисус Христосто бэхи батаар найдажа байдагыетнай бидэ үргэлжэ һанадагбди. 4Аха дүүнэрни, Бурхан таанадта дуратай, таанадые шэлэжэ абаа юм гэжэ бидэ мэдэнэ ха юмди+. 5Һайн Мэдээсэлые таанадта асархадаа бидэ ганса үгэнүүдые хэрэглээ бэшэ, үшөө Нангин Һүлдын хүсэ хэрэглээбди. Һайн Мэдээсэлэй үнэн зүб байһыень харуулаабди. Таанадай дунда байхадаа, танай аша туһада яажа амидаржа байһыемнай таанад мэдэнэт+.

6Таанад маанадта болон Дээдын Эзэндэ һажаан ажамидаржа эхилээ һэнта. Ехэ зобожо байһаншье һаа, Бурханай үгые таанад баяртайгаар угтажа абаа һэнта. Энэ баяр таанадта Нангин Һүлдэ олгожо байна+. 7Тиигэжэ таанад Македонидо ба Ахайяда амидарһан бүхы һүзэглэгшэдтэ жэшээ харуулбат. 8Таанад Македонидо ба Ахайяда ганса Бурханай үгэ тараагаа бэшэт, үшөө таанадай Бурханда һүзэглэдэг тухай мэдээсэл хаа хаанагүй тараа. Тиимэһээ дахин дурдаһанай хэрэггүй байна. 9-10Маанадай таанадта ошоходо, таанадай яажа бидэниие угтажа абаһан тухай, онгонуудаа орхижо, Бурханда хандаһан тухайтнай булта хөөрэлдэжэ байна. Үнэн зүб ба амиды Бурханда алба хэхэ һанаатайгаар, маанад дээрэ ерээдүйдэ бууха ёһотой Бурханай уур сухалһаа аршалжа байһан, үхөөд амидырһан Христосой тэнгэриһээ буужа ерэхые хүлеэхэ һанаатайгаар таанад Бурханда хандаһан байгаат++.

2

Павелай Фессалоники хотодо ажалһан тухай

2^1Аха дүүнэрни, бидэнэй таанадта ерэһэн хэрэг дэмы үнгэрөөгүй гэжэ таанад өөһэдөө мэдэнэт. 2Филиппы хотодо байхадамнай ямар муугаар бидэндэ хандажа, бидэниие баһажа доромжолһыень таанад мэдэнэт. Манда эсэргүүсэһэн зоной олон байһаншье һаань, Һайн Мэдээсэлые номнохо зориг бидэндэ Бурхан үгөө юм+. 3Манай таанадта номножо байгаа һургаалда алдуушье үгы, булхайтай ушар шалтагааншьегүй, бидэ хэнииешье мэхэлхэ гэжэ оролдоногүйбди+. 4Бурхан бидэниие туршаад, Һайн Мэдээсэл номнохыемнай даалгаа. Тиимэһээ номноходоо бидэ хүнүүдтэ һайшаагдаха гэжэ оролдодоггүйбди, харин бидэнэй һанал бодолые туршажа байдаг Бурханда һайшаагдаха гэжэ оролдодогбди+. 5Бидэ һаймһарһан үгэнүүдые хэлэхэеэ таанадта ерээгүйбди, хомхолзоһон сэдьхэлээ нюужа уран үгэнүүдые хэлэжэ байгаагүйбди гэжэ таанад яһала һайн мэдэжэ байнат. Бурхан манай гэршэ юм!+
6Бидэ хэнэйшье, таанадайшье, бэшэшье зоной магтаалда хүртэхые оролдоногүйбди+. 7Бидэ Христосой элшэд юм хадаа таанадһаа мүнгэнэй туһаламжа абаха аргатай байгаабди. Зүгөөр бидэ үхибүүдтээ һаналаа табижа байдаг эхэнэр шэнги таанадтай энхэргэн байгаабди. 8Таанадта дуратай байһан хадаа бидэ Бурханай Һайн Мэдээсэлээр хубаалсахаһаа гадна ами наһаараа хубаалсахада бэлэн байгаабди. Бидэ таанадта ехэл дуратай байгаабди+. 9Аха дүүнэрни, яажа ажаллажа, эсэжэ сусажа байһан тухаймнай таанад һанана байхат. Таанадые ямаршье юумээр зобоохогүй гэжэ бидэ таанадта Бурханай Һайн Мэдээсэлые үдэр һүнигүй номножо байгаа һэмди+.

10Та һүзэглэгшэдтэ бидэ арюун һайханаар, үнэн сэхээр, хандадаг байгаабди. Бидэниие зэмэлхээр юумэн үгы. Таанад өөһэдөөшье, Бурханшье тэрэниие гэршэлхэ. 11Эхэ эсэгэ хоёрой үхибүүдтээ хандадагтал адляар бидэ та бүхэндэ хандажа байгаабди+. 12Хаан түрөөрөө ба алдар солоороо хубаалсаха гэжэ таанадые дуудаһан Бурханда һайшаагдаха амидаралаар амидархыетнай бидэ гуйжа, идхажа, аргадажа байгаабди+.

13Бурханда үргэлжэ баясхалан хүргэжэ байха ондоошье шалтагаан бидэндэ бии юм. Таанадта Бурханай үгэ асархадамнай, таанад тэрэниие хүнүүдэй үгэдэл бэшэ, харин Бурханай үгэдэл шагнажа, угтажа абаа һэнта.

Тэрэ үнэхөөрөө Бурханай үгэ байгаа, та һүзэглэгшэдэй дунда ажаллажа байгаа+. 14-15Аха дүүнэрни, Иисус Христостой нэгэдэһэн Иудейн һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэй ямар юумэн ушараа һэм, тон тиимэ юумэн таанадтайшье ушараа. Дээдын Эзэн Иисус Христосые, лүндэншэдые алаһан, бидэниие хашажа мүрдэжэ байһан Иудейн зонһоо боложо, тэдэ зоной зобоһондол адли таанад баһа өөһэдынгөө хотынхидтэ хашуулан мүрдүүлэн зобоот. Тэдэ Иудейн зон Бурханда ехэл жэрхэдэһэтэй байна. Хүн бүхэндэ үһөөрхэжэ байна++. 16Бусад арадуудай абарагдахын тулада Бурханай үгэ номноходомнай тэдэ баһал һаалта хэнэ. Тиигэжэ Иудейн зон хэһэн нүгэлнүүдэйнгөө һүүлшын нүгэлые хэбэ. Одоол мүнөө Бурхан тэдэниие хэһээхэнь даа+.

Павел дахин Фессалоники ошохо хүсэлтэй байна

17Аха дүүнэрни, таанадтай саг зуура хахасаад байхадаа таанадаа ехэл үгылөөбди, таанадтай дахин уулзахаяа ехээр оролдообди. Үшөө бидэ һанал бодолоороо ходо таанадтай байгаабди+. 18Бидэ таанадта ошохо һанаатай байгаабди. Би өөрөө таанадта ошохоёо хэдэ дахин зүдхөөб, зүгөөр сатана бидэндэ һаалта хэжэ байгаа+. 19Һүүлэй һүүлдэ таанад лэ манай найдабари, манай баяр, манай Дээдын Эзэн Иисусай ерэхэдэ илаһандаа бахархаха шалтагаамнай болоно гээшэт+. 20Таанад үнэхөөрөө манай бахархал, манай баяр болонот.

3

31-3Һүүлэй һүүлдэ бидэ тэсэхэ аргагүй болообди. Тиимэһээ Христос тухай Һайн Мэдээсэл номнон бидэнтэй Бурханда алба хэжэ байһан Тимофей дүүгээ таанадта эльгээгээд, өөһэдөө Афины хотодо үлэхэ гэжэ шиидээ һэмди. Хэнэйтнайшье хашалга мүрдэлгэнүүдһээ айн сухарихагүйн тула таанадые бата бэхи болгохо, һүзэгыетнай урмашуулха зорилготойгоор бидэ Тимофейе ябуулаа һэмди. Тиимэ хашалга мүрдэлгэнүүдые Бурханай бидэндэ заяаһые таанад өөһэдөөшье мэдэнэт+++. 4Түрүүн таанадтай хамта байхадаа хашуулан мүрдүүлхэбди гэжэ бидэ уридшалан хэлээ һэмди. Тон тиимэл юумэн ушараа. 5Саашадаа тэсэхэ аргагүй байһандаа, һүзэг тухайтнай мэдэжэ ерэхээрнь Тимофейе эльгээгээ һэмди. Шолмос таанадые хорхойтуулаашье һаань, бүхы манай ажал дэмы үнгэрөөгүйл байха гэжэ этигэлтэй байнабди+.

6Мүнөө Тимофей бусажа ерээ, танай һүзэг ба дуран тухай һайн мэдээсэл асараа. Таанад бидэниие ходо һайнаар дурданат, таанадые харахаяа ехээр хүсэдэгтэмнайл адляар таанадшье бидэниие харахаяа ехэл хүсэнэт гэжэ тэрэ хөөрөө+. 7Аха дүүнэрни, зоболонтой, дутагдалтай ажамидаржа байхадамнай таанад бидэниие этигэл һүзэгөөрөө урмашуулбат. 8Дээдын Эзэнтэй нэгэдэһэн амидаралаа бата бэхеэр сахижа байхадатнай бидэ мүнөө бодотоор амидарбабди. 9Таанадай бидэндэ асарһан бүхы баярай түлөө бидэ яажа Бурханда гүйсэд баясхалан хүргэхэ гээшэбибди? 10Таанадтай уулзаха, этигэл һүзэгтэтнай дутажа байһан юумые үгэхэ хүсэлтэйгөөр бидэ үдэр һүнигүй Бурханиие үнэн зүрхэнһөө гуйнабди+.

11Таанадта ошохо харгыемнай Эсэгэ Бурхан өөрөө, манай Дээдын Эзэн Иисус бэлдэжэ үгэг лэ+. 12Таанадта аргагүй ехэ дуратай байдагтамнайл адляар бэе бэедээ болон бусад зондо дуратай байхыетнай Дээдын Эзэн таанадта үршөөг лэ+. 13Тиигэбэл Дээдын Эзэн Иисусай өөрынгөө хүнүүдтэй хүрэжэ ерэхэдэнь, Эсэгэ Бурханай урда нүгэлгүй, арюун сэбэр байхынтнай тула Дээдын Эзэн таанадые бэхижүүлхэ+.

4

Бурханда һайшаагдаха ажамидарал тухай

4^1Аха дүүнэрни, Бурханда һайшаагдадаг ажамидарал ямар байдаг бэ гэжэ таанад бидэнһээ һураа бэлэйт. Мүнөөшье таанад тиимэ ажамидаралтай байнат. Тиин саашадаашье тиигэжэл ажамидарагты гэжэ бидэ мүнөө Дээдын Эзэн Иисусай нэрээр таанадые гуйха, аргадаха байнабди+. 2Дээдын Эзэн Иисусай эрхэ мэдэлээр бидэнэй таанадта үгэһэн захяа заабаринуудые өөһэдөө мэдэжэ байна ха юмта. 3Бурхан таанадые забхай бэшэ, харин гэгээн хүнүүд байхыетнай хүсэнэ+. 4Хүн бүхэнтнай бэеэ арюун нангин ба сэбэрээр абажа ябаха ёһотой. 5Бурханиие мэдэхэгүй бусад арадуудта адли зальхай забхай хүсэлэнгүүдтэ бү абтагты+. 6Тиимэһээ таанадай хэншье Христосто һүзэглэгшэ ондоо хүндэ муу юумэ хэхэ, мэхэлэн барашхаа ёһогүй. Тиимэ юумэ хэһэн зониие Дээдын Эзэн хэһээхэ гэжэ бидэ уридшье хэлээ һэмди, мүнөөшье хатуугаар һэргылнэбди. 7Бурхан бидэниие забхайралдахыемнай бэшэ, харин арюун гэгээнээр амидархыемнай уряалаа юм+. 8Тиимэһээ энэ һургаал буруушааһан хүн болбол хүниие буруушаана бэшэ, харин таанадта Нангин Һүлдэеэ үршөөжэ байгаа Бурханиие буруушаана.

9Бэе бэедээ дуратай байгты гэжэ бэшэхэ хэрэггүй байха. Бэе бэедээ дуратай байхые Бурхан таанадта заажа үгөө ха юм+. 10Таанад Македонидо ажаһуугаа бүхы һүзэглэгшэдтэ дуратайт. Аха дүүнэрнай, бүришье ехээр бэе бэедээ дуратай байгты гэжэ таанадые гуйнабди. 11Бидэнэй түрүүн хэлэһэн ёһоор таанад даруухан ажамидарха, өөрынгөө ажал хэхэ, өөһэдөө бэеэ тэжээхэ зорилго табигты+. 12Тиигэжэл таанад һүзэггүй хүнүүдтэ хүндэтэй, ямаршье дутагдалгүй, эрхим түгэс хүнүүд байхат+.

Һүзэглэгшэдэй этигэл найдабари тухай

13Аха дүүнэрни, этигэл найдабаригүй байһан хүнүүдтэй адли гашуудахагүйнтнай тула наһа бараһан хүнүүд тухай үнэнииень мэдэжэ байхыетнай бидэ хүсэнэбди+. 14Иисус үхөөд амидыраа гэжэ бидэ этигэнэбди. Тиимэһээ тэрээндэ һүзэглэжэ байгаад, наһа бараһан хүнүүдые Бурхан Иисустай хамта хүтэлжэ ерэхэ гэжэ бидэ этигэнэбди+.

15Мүнөө бидэ таанадта Дээдын Эзэнэй һургаал номнонобди: Дээдын Эзэнэй ерэхэдэ амиды байгаа бидэ үхэһэн хүнүүдһээ түрүүн тэрээнтэй уулзахагүйбди+. 16Айладхаһан абяанай гарахада, Бурханай ахалагша Эльгээмэлэй дуу дуулдахада, Бурханай бүреэгэй дуугархада, Дээдын Эзэн өөрөө тэнгэриһээ доошоо бууха юм. Эдэ бүхэнэй болохын урда тээ Христосто һүзэглэжэ байгаад үхэһэн хүнүүд амидырха+. 17Тиигээд амиды байһан бидэнэр тэдэ үхэһэн хүнүүдтэй хамта Дээдын Эзэниие угтахаяа агаарта үүлэн дээрэ гарахабди. Тиигээд Дээдын Эзэнтэй ходол хамта байхабди+. 18Иигэжэл, эдэ үгэнүүдээр бэе бэеэ урмашуулжа байгты.

5

5^1Аха дүүнэрни, эдэ бүхэнэй ушарха саг, болзор тухай таанадта бэшэһэнэй хэрэггүй+. 2Дээдын Эзэн ерэхэдээ һүниндөө орожо ерэһэн хулгайшандал хүлеэгээгүй байхада ерэхэ юм гэжэ таанад өөһэдөө яһала һайн мэдэжэ байнат+. 3Хүнүүдэй «амгалан тайбан, аюулгүй байнабди» гэжэ байхада тэдэниие гэнтэ һүйдхэхэ. Тэрэ һүйдхэл болбол түрэхөө байһан эхэнэрэй үбдэдэг мэтэ гэнтэ эхилхэ, тиимэһээ хүнүүд тэрээнһээ зайлажа шадахагүй+. 4Харин таанад, аха дүүнэрни, харанхы бүрэнхы соо байна бэшэ ха юмта. Тиимэһээ тэрэ Үдэр болбол хулгайшан мэтэ хүлеэгээгүй байхадатнай ерэхэ ёһогүй+. 5Таанад булта гэрэл туяа бэдэрһэн, үдэрэй харьяалай хүнүүд гээшэт. Бидэ болбол һүниин, харанхы бүрэнхыгэй хүнүүд бэшэбди+. 6Тиимэһээ бидэ бэшэ зондо адли унтаха ёһогүйбди. Бидэ һэргэлэн, эрүүл байха ёһотойбди+. 7Юундэб гэхэдэ, һүниндөөл хүнүүд унтадаг, һүниндөөл хүнүүд һогтотороо уудаг юм. 8Гэхэдээ бидэ үдэрэй харьяалай хүнүүд хадаа эрүүл байха ёһотойбди. Бидэ һүзэг ба дуран хоёроо хуяг мэтэ үмдэжэ, абарагдаха найдалгаа дуулга мэтэ үмдөөд байха ёһотойбди+. 9Бурхан хэһээхын тула бэшэ, харин Дээдын Эзэн Иисус Христосоор дамжан абархын тула бидэниие шэлэжэ абаа юм+. 10Иисус бидэнэй орондо үхөө, тиимэһээ тэрэнэй ерэхэдэ бидэ амидышье һаа, наһа бараһаншье һаа, тэрээнтэй хамта амидарха ёһотойбди+. 11Тиимэһээ таанад бэе бэеэ урмашуулдаг, бэе бэедээ туһалдаг заншалаа үргэлжэлүүлжэл байгты.

Һүүлшын захяа заабари ба амаршалга тухай

12Аха дүүнэрни, таанадай дунда ажаллажа, Бурханда һайшаагдаха ажамидаралда таанадые хүтэлжэ, һургажа байһан хүнүүдые хүндэлжэ байгты гэжэ бидэ гуйнабди+. 13Хэжэ байһан ажалайнь түлөө тэдэнээ хүндэлжэ, тэдээндээ дуратай байгты. Өөһэд хоорондоо амгалан тайбан байгты+.

14Аха дүүнэрни, залхуу хүнүүдтэ ухаан заагты, зориггүй хүнүүдые урмашуулжа байгты, һулахан хүнүүдтэ дэмжэлгэ үзүүлэгты, хүн бүхэндэ ехэ тэсэбэритэй хандажа байгты гэжэ бидэ баһа гуйха байнабди+. 15Таанадта муу юумэ хэхэдэнь харюудань муу юумэ бү хэгты, харин бэе бэедээ, хүн бүхэндэ ходо һайн юумэ хэхые оролдогты+.

16Ходо баяртай байгты+. 17Ходо зальбаржа ябагты+. 18Ямаршье нүхэсэлдэ бүхы юумэнэй түлөө бүгэдэндэ баясхалан хүргэжэ байгты. Иисус Христосой харуулһан ёһоор тиимэ юумэ хэжэ байхыетнай Бурхан таанадһаа хүсэжэ байна+.

19Нангин Һүлдынгөө гэрэлыень бү унтараагты+. 20Уридшалан хэлэгдэһэн юумэнүүдые бү доромжологты. 21Бүхы юумые шалгажа үзөөд, һайнииень баримталжа ябагты+. 22Элдэб гэмтэ ябадалнуудые хэнгүй байхые хэшээгты.

23Бидэндэ амгалан тайбаниие үршөөжэ байһан Бурхан таанадые бүримүһэн арюун нангин болгог, Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэтэр танай һанал бодол, һүнэһэ һүлдэ, махабад бэе бүрин бүтэнөөрөө ямаршье дутуу дутагдалгүй хадагалагдажа байг+. 24Таанадые дуудаһан Бурхан найдабаритай юм хадаа тэрэ бүхэниие бэелүүлхэ+.

25Аха дүүнэрни, бидэнэй түлөө баһа зальбаржа байгты+.

26Бүхы һүзэглэгшэдые арюунаар таалан амаршалагты+. 27Бүхы һүзэглэгшэдтэ энэ бэшэгые уншажа үгэгты гэжэ би Дээдын Эзэнэй нэрэ түрөөр гуйнаб+.

28Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байхань болтогой.

* Павел, Сила, Тимофей гурбан Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христостой нэгэдэһэн Фессалоники хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ Бурхан Эсэгэһээ болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христосһоо үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие айладхана.

+ 1:1 Элшэнэрэй 15:22, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:12, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:1, Элшэнэрэй 17:1, Филиппынхидтэ 4:16

+ 1:2 Эфесэйхиндэ 5:20, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:3, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13

+ 1:4 Пётрой 2-дохи хандалга 1:10

+ 1:5 Элшэнэрэй 20:18

+ 1:6 1 Коринф 4:16, 1 Коринф 11:1, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:7, Элшэнэрэй 17:5-10, Элшэнэрэй 13:52

+ 1:9 Элшэнэрэй 14:15

+ 1:10 1 Коринф 1:7, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:10, Мат 3:7, Римэйхиндэ 5:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:16, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:9

+ 2:2 Элшэнэрэй 16:22-24

+ 2:3 2 Коринф 4:2

+ 2:4 Галадуудта 2:7, Галадуудта 1:10, Эфесэйхиндэ 5:10

+ 2:5 Римэйхиндэ 1:9, Римэйхиндэ 9:1, Филиппынхидтэ 1:8

+ 2:6 1 Коринф 9:4-5, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:9, Филимондо 1:8

+ 2:8 2 Коринф 12:15

+ 2:9 Элшэнэрэй 18:3, 2 Коринф 11:27, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8

+ 2:11 1 Коринф 4:14-15
+ 2:12 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:14
+ 2:13 Галадуудта 4:14

+ 2:14 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:6, Элшэнэрэй 17:5, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:4-5

+ 2:15 Мат 23:34, Иоанн 15:20, Элшэнэрэй 13:50, Элшэнэрэй 17:5

+ 2:16 Элшэнэрэй 13:45, Элшэнэрэй 14:2, Мат 27:25, Лука 21:23, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:10

+ 2:17 1 Коринф 5:3, Колоссынхидтэ 2:5

+ 2:18 Римэйхиндэ 1:13, Римэйхиндэ 15:22

+ 2:19 1 Коринф 15:31, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:4

+ 3:1 Элшэнэрэй 17:15-16

+ 3:2 Элшэнэрэй 16:1, Филиппынхидтэ 2:19

+ 3:3 Элшэнэрэй 9:16, Элшэнэрэй 14:22, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:9

+ 3:5 Мат 4:3, 1 Коринф 7:5, Галадуудта 4:11
+ 3:6 Элшэнэрэй 18:5
+ 3:10 Тимофейдэ 2-дохи 1:3
+ 3:11 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:5

+ 3:12 Филиппынхидтэ 1:9-10, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:3

+ 3:13 Иудын хандалга 1:14, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:17

+ 4:1 Колоссынхидтэ 1:10, Колоссынхидтэ 2:6

+ 4:3 1 Коринф 6:18, Галадуудта 5:19, Эфесэйхиндэ 5:3

+ 4:5 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:3-4, Римэйхиндэ 1:26, Эфесэйхиндэ 4:17-19

+ 4:7 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:15, Иудын хандалга 1:24, Эфесэйхиндэ 1:4, Колоссынхидтэ 1:22

+ 4:9 Евр 13:1, Иоанн 6:45

+ 4:11 Элшэнэрэй 18:3, Эфесэйхиндэ 4:28, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:10

+ 4:12 Римэйхиндэ 13:13
+ 4:13 Эфесэйхиндэ 2:12
+ 4:14 1 Коринф 15:20, 2 Коринф 4:14
+ 4:15 1 Коринф 15:51-52

+ 4:16 Иудын хандалга 1:9, Гэршэлгэ 12:7, Мат 24:31, 1 Коринф 15:52, Мат 16:27, 1 Коринф 15:23

+ 4:17 Элшэнэрэй 1:9, Гэршэлгэ 11:12, Иоанн 14:3

+ 5:1 Элшэнэрэй 1:7
+ 5:2 Мат 24:43, Пётрой 2-дохи хандалга 3:10
+ 5:3 Лука 21:34, Филиппынхидтэ 3:19
+ 5:4 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:8

+ 5:5 Лука 16:8, Иоанн 12:36, Римэйхиндэ 13:12

+ 5:6 Марк 13:33-36, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:13, Эфесэйхиндэ 6:18

+ 5:8 Эфесэйхиндэ 6:14, Эфесэйхиндэ 6:17
+ 5:9 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:10
+ 5:10 Римэйхиндэ 14:9

+ 5:12 1 Коринф 16:16, 1 Коринф 16:18, Филиппынхидтэ 2:29, Тимофейдэ 1-дэхи 5:17

+ 5:13 Марк 9:50, Римэйхиндэ 12:18, 2 Коринф 13:11

+ 5:14 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:6-10, Галадуудта 6:1

+ 5:15 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9, Римэйхиндэ 12:17

+ 5:16 Филиппынхидтэ 4:4

+ 5:17 Лука 18:1, Лука 21:36, Римэйхиндэ 12:12, Эфесэйхиндэ 6:18, Колоссынхидтэ 4:2

+ 5:18 Римэйхиндэ 12:2, Эфесэйхиндэ 5:17, Эфесэйхиндэ 5:20

+ 5:19 Эфесэйхиндэ 4:30

+ 5:21 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:1, 1 Коринф 14:29

+ 5:23 Римэйхиндэ 15:33, Филиппынхидтэ 4:9, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:16

+ 5:24 1 Коринф 1:9, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:3, Евр 10:23

+ 5:25 Эфесэйхиндэ 6:19, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:1, Евр 13:18

+ 5:26 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:14, Римэйхиндэ 16:16

+ 5:27 Колоссынхидтэ 4:16

Фессалоникиинхидтэ 2-дохи

Фессалоникиинхидтэ 2-дохи

1. 1

2. 2

3. 3

1

Павелай Фессалоники хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ бэшэһэн хоёрдохи хандалга

Амаршалга

1^1Эсэгэ Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисус Христостой нэгэдэһэн Фессалоники хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, таанадые Павел, Сила, Тимофей гурбан амаршална+. 2Эсэгэ Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ!

Христосой ерэхэдэ болохо зарга шүүбэри

3Аха дүүнэрни, таанадай түлөө бидэ үргэлжэ Бурханда баясхалан хүргэжэ байха ёһотойбди. Юундэб гэхэдэ, таанад бүри ехээр Бурханда һүзэглэжэ байнат, бүри ехээр бэе бэеэ хайрлажа байнат+. 4Тиимэһээ бидэ һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдэй урда таанадаар омогорхожо байнабди. Бүхы хашалан мүрдэлгэнүүдтэ, зоболонгуудта һүзэг этигэлээ алдангүй таанадай тэсэбэритэй байһандатнай омогорхожо байнабди+.

5Эдэ бүхэн Бурханай зарга шүүбэриин үнэн зүб байһыень батална. Саашадаа таанад Бурханай хаан орондо орохо эрхэтэй болохот, юундэб гэхэдэ, тэрэнэй түлөө зобожо байнат+. 6Бурханай урда үнэн зүб юумэ бүтэхэнь болтогой: таанадые зобоожо байһан хүнүүд зобохо,+
7-8харин зобожо байһан таанад, мүн бидэ баясахабди. Дээдын Эзэн Иисусай һүр хүсэтэй Эльгээмэлнүүдтэйгээ тэнгэридэ аһажа байһан гал соо харагдахадань, Бурхан эдэ бүхэниие бэелүүлхэ. Бурханиие буруушааһан хүнүүдые, Һайн Мэдээсэлыень баримталдаггүй хүнүүдые Дээдын Эзэн Иисус хэһээхэ++. 9Дээдын Эзэнэй ерэхэ тэрэ үдэр тэдэ зон Дээдын Эзэнһээ, тэрэнэй алдарта һүр хүсэнһөө илгагдаад, хэтын хэтэдэ хэһээгдэн зобохо. 10Дээдын Эзэнэй тэрэ үдэр ерэхэдэнь, гэгээн арадынь, бүхы һүзэглэгшэдынь тэрэниие хүндэлхэ, тэрээндэ алдар соло дуудаха. Бидэнэй номноһон һургаалда этигэһэн хадаа таанадшье баһа тэрэ зоной дунда байлсахат+. 11Тиимэһээл бидэ таанадай түлөө ходо зальбаржа байдагбди. Зохистой ажамидархынтнай тула Бурхан таанадые дуудаа. Тиин тэрэ ажамидаралые Бурхан таанадта үршөөг лэ. Һайн һайхан юумэ хэжэ байха гэһэн хүсэлэнгүүдыетнай Бурхан өөрынгөө хүсөөр бэелүүлэг лэ, этигэл һүзэгтэйгөөр хэжэ байһан хэрэгүүдыетнай эсэстэнь хүргэг лэ+. 12Манай Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайраар Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрэнь таанад соо алдаршаһай, таанад тэрээн соо алдаршаһайт.

2

Бурханай дайсан

2^1Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхэ болон бидэнэй тэрээнтэй хамта байха суглаан тухай хэлэбэл, аха дүүнэрни,+
2Дээдын Эзэнэй үдэр ерээ гэхэдэ таанад бэлээр ухаан бодолоороо мэгдэжэ, һанаагаа бү зобооройт гэжэ гуйнаб. Тэрэ үдэр ерээ гэжэ бидэниие уридшалан хэлээ, али номноо, али үгы һаа бэшэг соогоо бэшээ гэжэ таанад бодожо магадгүйт. 3Таанадые хэншье, ямаршье аргаар бү мэхэлэг. Бурханда эсэргүүсэһэн һүүлшын үймөөнэй болотор, һүйдхэл асардаг харата хүнэй элиртэр тэрэ Үдэр ерэхэгүй+. 4Бурханда, нангин гэжэ нэрлэгдэдэг бүхы юумэндэ тэрэ хүн эсэргүүсэхэ, тэдэ бүхэнэй дээгүүр өөрыгөө табиха. Тиихэдээ тэрэ бүри Бурхан Һүмэдэ һуугаад, өөрыгөө Бурханби гэжэ баталан хэлэхэ.

5Таанадтай хамта байхадаа би эдэ бүхэн тухай хөөрэжэ байгаа һэм, һанана гүт? 6Харата хүнэй ерэхэдэнь ямар юумэн һаалта болоноб гэжэ таанад өөһэдөө мэдэнэт. Тэрэ томилогдоһон сагтаал ерэхэ. 7Бурханай дайсан нюусаар ажаллажа байна ха юм, гэхэдээ тэрэниие халхалжа байһан хүсэн түрүүн буураха ёһотой+. 8Тиигээд Бурханай дайсан элирхэ, харин Дээдын Эзэн Иисус ерэхэдээ, тэрэниие аманайнгаа амисхалаар алаха, өөрынгөө һаргама ялагар байдалаар тэрэниие һүнөөхэ+. 9Бурханай дайсан шолмосой хүсэ барижа ерэхэ, тиигээд элдэб янзын хуурмаг гайхамшагта үзэгдэлнүүдые, дүлгэ тэмдэгүүдые үзүүлжэ,+
10үхэлдэ хүртэхэ хүнүүдтэ элдэб янзын мэхэ гохо хэрэглэхэ. Өөһэдыгөө абаран, үнэн зүб юумэндэ этигээгүй, дурлаагүй зон үхэхэ+. 11Тэрэнэйнь түлөө Бурхан тэдэ зониие эндүүрүүлхэ аргатай хүсэ эльгээхэ, тиигээд тэдэ зон хуурмаг юумэндэ этигэжэ байха. 12Һүүлдэнь үнэн зүб юумэндэ этигээгүй, харин нүгэлтэ юумэ үйлэдэхэ дуратай байһан хүн бүхэн буруушаагдаха.

Таанад абарагдахаар шэлэгдэһэн байгаат

13Дээдын Эзэндэ инаг хайрата байһан аха дүүнэрни, бидэ таанадай түлөө үргэлжэ Бурханда баясхалан хүргэжэ байха ёһотойбди. Таанадай Нангин Һүлдын хүсөөр Бурханай хүнүүд боложо, үнэн зүб юумэндэ этигэһэн һүзэгөөрөө абарагдахынтнай тула Бурхан таанадые эхинһээ нааша шэлэжэ абаа+. 14Бидэнэй таанадта номноһон Һайн Мэдээсэлэй ашаар абарагдахынтнай тула Бурхан таанадые дуудаа юм. Дээдын Эзэн Иисус Христосой алдарые хубаалсахаар тэрэ таанадые дуудаа+. 15Тиимэһээ, аха дүүнэрни, бидэнэй номноһон ба бэшэһэн һургаалнуудые баримталжа, бата бэхи байгты+.

16Маанадта дуратай, хайра үршөөлөөрөө маанадые хэтын хэтэдэ урмашуулдаг, бата найдабари үршөөдэг Эсэгэ Бурхамнай болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христос өөрөө+
17һанааетнай заһажа, һайн һайхан үйлэнүүдые ходо хэжэ, хэлэжэ байхаартнай таанадые батажуулаг лэ+.

3

Бидэнэй түлөө зальбаржа байгты

3^1Аха дүүнэрни, түгэсхэлдэнь иимэ юумэн хэлэхэ байнаб: Дээдын Эзэнэй һургаал таанадай дунда яажа таража байнаб, тон тиигэжэл саашадаа таража, алдаршажа байхын тула таанад бидэнэй түлөө зальбаржа байгты+. 2Бидэниие нүгэлтэ, хуурмаг хүнүүдһээ зайсуулжа байхыень баһа Бурханда зальбаржа байгты. Хүн бүхэн Бурханай Үгэдэ үнэн сэхэ байдаггүй ха юм+.

3Гэхэдэ Дээдын Эзэн этигэл найдабаритай юм. Тиимэһээ тэрэ таанадые батажуулжа, шолмосһоо аршалжа байха+. 4Таанад бидэнэй захирһан юумые хэхэт, саашадаашье хэжэ байхат гэһэн хатуу этигэл Дээдын Эзэн бидэндэ үгэжэ байна.

5Бурханай хайра дурые мэдэрүүлжэ, Христосой ерэхые хүлеэхэ тэсэбэри Дээдын Эзэн таанадта үршөөг лэ+.

Ажаллаха уялга

6Аха дүүнэрни, бидэнэй үгэһэн захяа заабариие сахидаггүй, журамгүй һүзэглэгшэдһөө зайсажа байгты гэжэ Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрэ алдараар таанадтаа захиран ханданабди. 7Бидэнэйл хэһэн юумые һажаажа хэхэ ёһотойгоо таанад өөһэдөөшье һайн ойлгоно ха юмта. Таанадтай хамта байхадаа бидэ журам сахидаг бэлэйбди+. 8Бидэ хэнээшье туһаламжые түлөөһэгүй абадаггүйбди. Таанадай хэндэшье ашаан болохогүй гэжэ бидэ үдэр һүнигүй ажалладаг бэлэйбди+. 9Туһаламжа эрихэ эрхэгүй байһандаа бидэ тиигээ бэшэбди, харин таанадта һажаажа байха жэшээ харуулхын тула тиигэжэ ажаллажа байгаабди+. 10Бидэ таанадаар суг байхадаа, «Ажаллаха дурагүй хүн эдихэ ёһогүй» гэжэ хэлэдэг бэлэйбди+.

11Таанадай дунда журам сахидаггүй, юушье хэдэггүй, гансал ондоо хүнүүдэй хэрэгтэ оролсожо байдаг хүнүүд бии гэжэ дуулаһан хадаа эдэ бүхэниие хэлэнэбди+. 12Тэдэ зониие дарууханаар амидаржа, өөһэдөө ажаллажа, өөһэдыгөө тэжээжэ байхыень Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрэ алдараар бидэ уряалжа, идхажа байнабди.

13Аха дүүнэрни, таанад ходол һайн юумэ хэжэ ябагты+. 14Энэ бэшэг соогоо захиһан үгэнүүдыемнай дуулаха дурагүй хүнүүд байжа магадгүй. Тиигэбэл таанад тэдэ хүнүүдэй эшэжэ улайхын тула тэдэниие ажаглажа байгаад, тэдэнээр харилсангүй байгаарайт. 15Тиихэдээ тэдэндэ дайсадта адли бү хандаарайт, харин аха дүүнэрээ һургажа байһандал ухаан заажа байгаарайт+.

Һүүлшын Үгэнүүд

16Амгалан тайбанай эхин болохо Дээдын Эзэн өөрөө таанадта хододоо бүхы юумэндэ амгалан тайбаниие үршөөжэ байг лэ. Дээдын Эзэн та бүхэнтэй оршожо байг лэ+.

17Өөрын гараар би энээниие бэшэнэб: Павел таанадые амаршална. Иимэ арга бүхы хандалгануудаймни бэлгэ тэмдэг болодог юм. Иигэжэл би бэшэдэг хүм+.

18Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байг лэ.

+ 1:1 Элшэнэрэй 15:22, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:12, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:1, Элшэнэрэй 16:1

+ 1:3 Эфесэйхиндэ 5:20, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:2, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13

+ 1:4 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19
+ 1:5 Лука 20:35
+ 1:6 Гэршэлгэ 6:10
+ 1:7 Иудын хандалга 1:14
+ 1:8 Пётрой 2-дохи хандалга 3:7,

+ 1:10 1 Коринф 3:13, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:10

+ 1:11 Колоссынхидтэ 1:9

+ 2:1 Мат 24:31, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:15-17

+ 2:3 Марк 13:5, Колоссынхидтэ 2:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Эфесэйхиндэ 5:6, Гэршэлгэ 13:4-5

+ 2:7 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:18, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:3

+ 2:8 Гэршэлгэ 2:16
+ 2:9 Мат 24:24, Марк 13:22, Гэршэлгэ 13:14
+ 2:10 1 Коринф 1:18

+ 2:13 Эфесэйхиндэ 5:20, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:3, Яковай хандалга 1:18, Гэршэлгэ 14:4

+ 2:14 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:12
+ 2:15 1 Коринф 16:13
+ 2:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3
+ 2:17 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:13
+ 3:1 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:25
+ 3:2 Римэйхиндэ 15:31, 2 Коринф 1:10-11

+ 3:3 1 Коринф 1:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:24, Евр 10:23, Мат 16:13, Иоанн 17:12

+ 3:5 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:11

+ 3:7 1 Коринф 4:16, 1 Коринф 11:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:6

+ 3:8 Элшэнэрэй 18:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:9-10

+ 3:9 1 Коринф 9:4-5, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:6, Филимондо 1:8, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:3, Филиппынхидтэ 3:17, Тимофейдэ 1-дэхи 4:12, Тидтэ 2:7

+ 3:10 Эфесэйхиндэ 4:28, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:11, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:14

+ 3:11 Тимофейдэ 1-дэхи 5:13
+ 3:13 Галадуудта 6:9
+ 3:15 Мат 18:15

+ 3:16 Римэйхиндэ 15:33, Филиппынхидтэ 4:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:23

+ 3:17 1 Коринф 16:21, Галадуудта 6:11, Колоссынхидтэ 4:18, Филимондо 1:19

Тимофейдэ 1-дэхи

Тимофейдэ 1-дэхи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

1

Павелай Тимофейдэ бэшэһэн түрүүшын хандалга

Амаршалга

11-2Этигэл һүзэгөөрөө үнэн сэхэ хүбүүмни болоһон Тимофей, шамайе би Павел амаршалнаб. Би манай Абарагша Бурханай ба манай этигэл найдал болоһон Дээдын Эзэн Христос Иисусай захиралтаар Христос Иисусай элшэн болоһон байгаа хүнби. Бурхан Эсэгэ болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христос шамда һайн һайханиие, үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ++.

Хуурмаг һургаалһаа һэргылнэ

3Македони ошоходоо би шамайе Эфес хотодо үлэхыешни гуйгаа һэнби. Зарим хүнүүд тэндэ хуурмаг юумэндэ һургажа байна, ши тэдэниие зогсоохо ёһотойш. 4Арсалдаан лэ гаргадаг үльгэрнүүдээ, дууһашагүй угай бэшэгүүдээ хөөрэхэеэ болигты гэжэ тэдээндэ захираарай. Һүзэгынь Бурханай түсэбтэй таарахагүй байһаниинь мэдээжэ+. 5Һүзэглэгшэдэй бэе бэедээ дуратай байхые урмашуулхань тэрэ захиралтын зорилго болоно. Тиимэ хайра дуран үнэн зүрхэнһөө, арюун сэбэр һанаанһаа, бодото һүзэг этигэлһээ эхи абадаг+. 6Зарим хүнүүд сэхэ замһаа буруу замда ороод, дэмы юумэ шашаад байна+. 7Тэдэнэр Бурханай хуулиин һургагшад байха һанаатай аад, өөһэдынгөө хэлэһэншье юумэ, баталһаншье юумэеэ ойлгоногүй.

8Хуули хэрэглэхэ ёһотой аргаар лэ хэрэглэбэл, тэрэ һайн үрэ дүнтэй байдаг юм гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 9Хуули гээшэмнай үнэн сэдьхэлтэндэ зорюулагдаһан бэшэ, харин хуули эбдэдэг, Бурханай мэдэлдэ оросогүй зондо, Бурханда шүтэдэггүй, нүгэл хэгшэ зондо, Бурханииешье, нангин юумэнүүдыешье тоодоггүй зондо, эсэгэ эхэеэ алаһан хүнүүдтэ, алууршадта,+
10зальхай ба ташаяан[*] ябадалтай зондо, хүнүүдые хулуудаг, худал юумэ хэлэдэг, хуурмаг гэршэлгэ үгэдэг зондо, үнэн зүб һургаалда зохихогүй элдэб юумэ хэдэг зондо зорюулагдаһан байгаа юм гэжэ һанажа байха хэрэгтэй. 11Һайн Мэдээсэлэй үнэн зүб һургаалые намда алдарта ба үршөөлтэ Бурхан айладхажа байхыемни даалгаһан байна+.

Бурханай үршөөл хайрын түлөө баясхалан хүргэнэб

12Намда ажаллаха хүсэ шадал үгэһэн Дээдын Эзэн Христос Иисуста би баясхалан хүргэжэ байнаб. Намайе найдабаритай гэжэ тоолоод, өөртэнь алба хэхыемни табиһандань баясхалан хүргэнэб+. 13Урдань би тэрэниие доромжолжо, хашан мүрдэжэ, гомдохоожо байгааб. Гэхэдээ һүзэг этигэлгүй байхадаа би тиимэ юумэ хээб. Юу хэжэ байһанаа ойлгоногүй байһандамни, Бурхан намайе хүлисөө+. 14Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар намда буян хэшэгээ хайрлаа. Тиигэжэ би Дээдын Эзэндэ һүзэглэдэг, тэрээндэ ба тэрэнэй хүнүүдтэ дуратай болоо хүм+. 15Иисус Христос нүгэлтэдые абарха гэжэ газар дэлхэйдэ ерээ гэдэгынь үнэн зүб юм, тиигэжэ хэлэһэндэ этигэжэ боломоор юм. Би болбол тэдэ нүгэлтэдэй эгээн мууниинь байгааб+. 16Бурхан намайе үршөөл хайрадаа хүртөөгөө. Ушарынь юуб гэбэл, нүгэлтэдэй мууниинь байһан намда Христос Иисус ехэл тэсэбэритэй байгаа. Хүн зон тэрээндэ һүзэглэжэ, һүүлдэнь мүнхын амидаралда хүртэхынь тулада Христос тиимэ тэсэбэри үзүүлээ юм. 17Хэтэдээ амиды, нюдэндэ харагдадаггүй мүнхын Хаан, ори ганса Бурхан хэтын хэтэдэ хүндэтэй, алдар солотой байг лэ. Болтогой!

18Тимофей хүбүүмни, түрүүн шам тухай уридшалан хэлэгдэһэнэй ёһоор би шамдаа иимэ юумэ даалганаб. Һайн тэмсэхын тула тэдэ уридшалан хэлэгдэһэн үгэнүүдые зэбсэгтэ мэтэ ашаглаарай,+
19тиихэдэ һүзэгөө хадагалжа, һэшхэлтэй байгаарай. Зарим хүнүүд һэшхэлээрээ болонгүй һүзэгөө алдаа. 20Тэдэнэй дунда Именей ба Александр байна. Бурханиие доромжолхоёо болихынь тула би тэдэниие сатанагай гарта үгэжэ хэһээгээб+.

2

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй зальбаралга

21-2Бурханда һүгэдэн, үнэн зүбөөр өөһэдыгөө абажа, аажам тэнюун, амгалан тайбан ажамидархын тула бүхы хүн зоной, бүхы хаануудай, бүхы зонхилжо захиржа байгаа хүнүүдэй түлөө таанар Бурханда зальбарагты, гуйлта баригты, мүргэгты, баясхалан хүргэгты гэжэ нэн түрүүн таанадые гуйнаб. 3-4Хүн бүхэн абарагдажа, үнэн зүбые мэдэрэг гэжэ хүсэһэн манай Абарагша Бурханда эдэ бүхэн һайшаагдаха, таатай байха++. 5-6Ушарынь юуб гэхэдэ, Бурхан ори ганса юм. Тиихэдэ Бурханай болон хүнүүдэй хоорондо гансал зууршалагша бии. Тэрэнь бүхы хүн түрэлтэниие абарха гэжэ өөрыгөө үргэл болгоһон Христос Иисус гэдэг хүн юм. Бурхан өөрынгөө тогтооһон сагта тэрээниие харуулаа++. 7Тиимэһээ һүзэг ба хайра дурын үгэ айладхахаар һургагша ба элшэнээр табигдан, би бусад арадуудта эльгээгдэһэн байгааб. Би худал юумэ хэлэнэгүйб, би үнэниие хэлэнэб+.

8Бурханда өөрыгөө зорюулһан хүн бүхэнэй ямаршье газарта уур сухалгүйгөөр, хэрүүлгүйгөөр гараа өөдэнь һарбайгаад, зальбаржа байхыень хүсэнэб. 9Эхэнэрнүүдшье хубсаһа хунартаа бодолтойгоор хандажа, даруухан, зохидоор хубсалжа байг. Үһэеэ гоёохо, алтан зүүдхэлээр гү, али эрдэни субадаар гү, али үнэтэй хубсаһаар өөһэдыгөө шэмэглэхэеэ оролдонгүй,+
10харин шажан Бурханда зорюулһан эхэнэрнүүдтэл зохихо үлзытэй һайхан үйлэ хэрэгүүдээр өөһэдыгөө шэмэглэжэ байхыень хүсэжэ байнаб. 11Эхэнэр хүн абяагүй, номгоноор юумэндэ һуража байха ёһотой+. 12Эхэнэрэй үбгэеэ һургахыень гү, али тэрээндээ захирхыень би хорижо байнаб. Эхэнэр хүн дуугүй байха ёһотой+. 13Юундэб гэхэдэ, түрүүн Адам бүтээгдэжэ, һүүлдэнь Ева бүтээгдэһэн байгаа. 14Тиихэдээ могой Адамые мэхэлээгүй, харин эхэнэрыень лэ мэхэлһэн байгаа, тиигэжэл эхэнэрынь Бурханай хуулиие эбдээ юм+. 15Гэхэтэй сасуу эхэнэр хүн Бурханда һүзэглэжэ, бусад зондо дуратай, арюун нангин ажамидаралтай байбал, үхибүү түрэжэ абарагдаха юм.

3

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшэд

3^1Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшэ болохые һанаһан хүн дэмбэрэлтэ һайхан хэрэг һанаашалаа гэдэгынь үнэн гээшэ+. 2Гэхэтэй сасуу һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшэ болбол ямаршье гэмгүй, гансал һамгатай[*], ухаансар, бэеэ баридаг, ехэ томоотой, аяншадые угтажа абадаг, хүнүүдые һургаха абьяастай,+
3архиншан бэшэ, дошхон зангүй, номгон даруу зантай, эб найрамдалда дуратай, алта мүнгэ тоодоггүй,+
4гэр бүлэдөө һанаагаа табидаг хүн байха ёһотой, тэрэнэй үхибүүдынь үгыень дууладаг, хүндэлдэг байха ёһотой. 5Гэр бүлэдөө һанаагаа табидаггүй хүн яажа Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмые анхаржа шадахаб. 6Тэрэ хүн Дээдын Эзэндэ һаял һүзэглэһэн зоной дундаһаа табигдаха ёһогүй, тиигээ һаа тэрэ хамараа дээшэнь үргөөд, һүүлдэнь шолмостой хамта буруушаагдажа магадгүй. 7Тиихэдээ муугаар хэлүүлхэгүйн тула, шолмосой һабарта орохогүйн тула тэрэ хүн һүзэглэгшэдэйнгөө бүлгэмһөө гадна хүн зондо хүндэтэй байха ёһотой+.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй туһалагшад

8Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй туһалагшад баһал һайхан зантай, билдагуушалдаггүй хүнүүд байха ёһотой. Тэдэ архи дарһанда болон алта мүнгэндэ шунахай бэшэ,+
9һүзэг этигэлэйнгээ элирүүлһэн үнэн зүбые һэшхэлтэйгээр баримталха ёһотой. 10Тиимэ хүнүүдые түрүүн туршаад, тэдэнэй шалгалтаяа бариһан хойнонь алба хэхэ эрхэ тэдэндэ олгожо болохо юм. 11Тэдэнэй һамгадыньшье[*] һайхан зантай, хоб-жэб зөөдэггүй, архинша бэшэ, ямаршье юумэндэ этигэл найдабаритай байха ёһотой+. 12Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй туһалагша гансал һамгатай байха[*], үхибүүдтээ, гэр бүлэдөө һанаагаа табижа байха ёһотой. 13Ажалаа һайн хэжэ байһан туһалагшад нэрэ түрэтэй болохо, Христос Иисуста найдаһан һүзэг тухайгаа зоригтойгоор хэлэхэ аргатай байха.

Һүзэг этигэлэймнай элирүүлһэн үнэн зүб тухай

14Энэ бэшэгээ бэшэжэ һуухадаа, шамда һаядаа ошохоб, шамтай уулзахаб гэжэ найданаб. 15Хэрбээ минии һаатабал, үнэн зүбэй тулга ба түшэг болохо амиды Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ, али Бурханай гэртэ яажа бидэ өөһэдыгөө абажа ябаха ёһотойбибди гэжэ энэ бэшэг сооһоо мэдэжэ байхаш. 16Һүзэг этигэлэймнай элирүүлһэн үнэн зүбынь үнэхөөрөө агууехэ юм:

Хүнэй дүрсэ дүрсэлэн Бурхан ерээ,

Тэрэнэй үнэн зүб байһыень Нангин Һүлдэ харуулаа,

Тэрэ өөрыгөө Эльгээмэлнүүдтэ харуулаа.

Арадуудай дунда тэрээн тухай номноо,
бүхы газар дэлхэйн зон тэрээндэ этигээ,

Тиигээд тэрэ тэнгэридэ дэгдэһэн байгаа+.

4

Хуурмаг һургагшад тухай һургаал

4^1Һүүлшын үдэрнүүдтэ зарим хүнүүд этигэл һүзэгөө алдаха, ада шүдхэрнүүдэй альбанда орохо, шолмосой һургаалые анхарха юм гээд Нангин Һүлдэ элеэр хэлэнэ+. 2Тэрэ хуурмаг һургаал халуун түмэртэ хайруулжа һэшхэлээ алдаһан билдагууша худалшадай оролдолгоор тараха юм. 3Тэдэ зон гэрлэхые, зарим юумэ эдихые хорихо. Зүгөөр Бурхан тэрэ эдеэ хоолые баясхалан хүргэһэн зальбаралай һүүлдэ һүзэглэгшэдтэ, үнэн зүбые мэдэрһэн хүнүүдтэ эдихыень бүтээгөө юм+. 4Бурханай бүтээһэн бүхы юумэн һайн, тиимэһээ ямаршье юумэнһээ арсангүй, харин баясхалангай зальбарал хүргэн абаха ёһотойбди+. 5Ушарынь гэхэдэ, Бурханай үгөөр, зальбаралаар тэдэ юумэнүүд арюудхагдана.

Иисус Христосой һайн албатан

6Иимэ заабаринуудые һүзэглэгшэдтэ үгэжэ байбал, өөрыгөө зорюулһан үнэн зүб һургаалаар ба һүзэг этигэлэй үгэнүүдээр һанал бодолоо дүүргэжэ, ши Христос Иисусай һайн албатан болохош. 7Бурханиие буруушааһан үльгэр зугаануудһаа холодожо, Бурханай мэдэлдэ байжа һура+. 8Бэеын һорилго нэгэ талаһаа туһатай, гэхэдэ Бурханай мэдэлдэ байхань аргагүй ехэ туһатай юм. Юундэб гэбэл, Бурханай мэдэлдэ байһан хүн энэшье амидаралдаа, ерээдүйдэшье, Бурханай найдуулһан мүнхын амидаралда хүртэхэ. 9Минии хэлэһэн үнэн зүб юм, тэрээндэ этигэжэ болохо+. 10Амиды Бурханда найдажа байһан хадаа бидэ тэмсэжэ, хүндэ ажал хэжэ байнабди. Ушарынь юуб гэхэдэ, амиды Бурхан бүхы хүн зоной, илангаяа һүзэглэгшэдэй Абарагша юм+.

11Эдэ бүхэниие хүнүүдтэ захи, эдэ бүхэндэ хүнүүдые һурга. 12Залуухан байнаш гээд шамда хайхарамжагүйгөөр бү хандаг. Ши хэлэһэн үгөөрөө, амидаралаараа, хайра дураараа, һүзэгөөрөө, арюун сэбэрээрээ һүзэглэгшэдтэ жэшээ харуулжа байгаарай+. 13Шамда ошоторни, ши хүнүүдтэ Нангин Бэшэг уншажа, номножо, тайлбарилжа байгаарай. 14Бүлгэмэй хүтэлэгшэдэй уридшалан хэлээд дээрэшни гараа табихадань, шамда абьяас бэлиг үгтэһэн байгаа. Тэрэ абьяас бэлигээ хэрэглэжэ байгаарай+. 15Хүн бүхэндэ амжалтануудайшни элеэр харагдажа байхынь тула ши эдэ үүргэнүүдээ дүүргэжэ бай, өөрыгөө бүрин тэдэндэ зорюула. 16Ажабайдалдаа, һургажа байһан юумэндээ анхаралаа хандуула. Тиигэжэ байбал ши өөрыгөөшье, өөрынгөө шагнагшадыешье абархаш.

5

Һүзэглэгшэдэй уялганууд

5^1Наһатай хүнүүдтэ хатуу үгэ бү хэлэ, харин эсэгэдээл адляар хандажа бай. Шамһаа залуу хүбүүдтэ өөрынгөө дүүнэртэл адли ханда,+
2эгэшэ хүндэ эжыдээл адляар ханда, өөрһөөн дүү басагадта дүү басагандаал адли сэхэ сэбэрээр хандажа байгаарай.

3Үнэхөөр гансаардажа байһан бэлбэһэн эхэнэрнүүдтэ хүндэлһэнөө мэдүүлжэ байгаарай. 4Хэрбээ бэлбэһэн эхэнэр үхибүүдтэй, үгы һаа аша зээнэртэй байбал, тэдэнь шажанай ёһоор анха түрүүн гэр бүлэдөө дүүргэхэ ёһотой уялгануудаа дүүргэг. Тиигэжэ тэдэнэр аба эжынгээ, хүгшэн аба эжынгээ ашыень харюулха. Энэнь Бурханда һайшаагдаха+. 5Хойноһоонь хараха хүнгүй, үнэндөө бэлбэһэн эхэнэр хүн гансал Бурханда найдажа, үдэр һүнигүй тэрэниие гуйжа, тэрээндэ зальбаржа байдаг. 6Харин хүсэлэнгүүдээ хангажа байдаг бэлбэһэн эхэнэр амилжа байһаншье мүртөө үхэһэнтэй адли юм+. 7Бэлбэһэн эхэнэрнүүдэй бусад зондо зэмэлүүлхэгүйн тула үгэһэн захяануудыемни тэдээндэ һануулжа байгаарай. 8Өөрынгөө аба эжыдэ, илангаяа гэр бүлэдөө һанаагаа табидаггүй хүн этигэл һүзэгһөө арсаба, тиимэ хүн һүзэглэдэггүй хүнһөө доро гээшэ.

9Бэлбэһэн эхэнэрнүүдэй тоодо жаран наһа хүрөөгүй бэлбэһэн эхэнэрнүүдые бү оруула. Жара наһа гараһан үнэхөөрөө бэлбэһэн эхэнэр нэгэл дахин хадамда гараһан, 10һайн һайхан үйлэ хэрэгүүдээрээ суурхаһан байха ёһотой: үхибүүдээ һайн хүмүүжүүлһэн, аяншадые гэртээ амаруулжа байһан, бусад һүзэглэгшэдэй урда өөрынгөө уялгануудые дүүргэжэ, зобожо байһан зондо туһалжа, өөрыгөө үлзытэй һайхан хэрэгүүдтэ зорюулжа байха ёһотой+.

11-12Залуу бэлбэһэн эхэнэрнүүдые энэ тоодоо бү оруулаарай. Тэдэ хүсэлэнгүүдээ даган, хадамда гарахые хүсэхэдөө, анхан үгэһэн үгэһөөн арсаад, Христосһоо холододог. 13Тиигэхэтэйгээ сасуу тэдэнэр айлаар зайжа, юумэ хэнгүй байжа һурадаг. Тэдэнэр гансашье юумэ хэдэггүй бэшэ, үшөө үргэеэ бэлюудэдэг, хүнэй хэрэгтэ оролсодог, хэлэжэ болохогүй юумэнүүдые шашадаг юм+. 14Тиимэһээ залуу бэлбэһэн эхэнэрнүүд хадамда гараад, үхибүүдые түрөөд, гэрээ хараад, манай дайсадта бидэниие муулаха шалтагаан олгонгүй байхыень би хүсэжэ байнаб+. 15Юундэб гэхэдэ, зарим бэлбэһэн эхэнэрнүүд буруу замда ороод, сатанае дахана. 16Хэрбээ Христосто һүзэглэгшэ эхэнэрнүүд гэртээ бэлбэһэн эхэнэрнүүдтэй байбал, тэдэниие һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй ашаан болгонгүй, өөһэдөө тэдээндээ анхаралаа хандуулха ёһотой. Һүзэглэгшэдэй бүлгэм ори гансаараа үлэһэн бэлбэһэн эхэнэрнүүдтэл анхаралаа хандуулха ёһотой.

17Һайн хэрэг бүтээжэ байгаа хүтэлэгшэд, аргагүй оролдосотойгоор номножо, һургажа байһан хүнүүд дабхар шагнал абаха эрхэтэй юм+. 18«Таряа хадажа байһан сарай амыень бү хаа», «Хүдэлмэришэн шагналаа абаха эрхэтэй» гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг+. 19Хүтэлэгшые зэмэлһэн үгэнүүдые хоёр гурбан гэршэнэрэй баталха аргатайл байбал шагна. 20Бусад зоной айжа байхын тула нүгэл хэгшэдые олоной дунда шүүмжэлэн элирүүлэ+.

21Ямаршье юумэ хэхэдээ хүнүүдые илгангүй, нюур харангүй эдэл үгэһэн заабаринуудыемни сахижа байхыешни Бурханай, Христос Иисусай ба шэлэгдэһэн Эльгээмэлнүүдэй урда би шамайе гуйжа найжа байнаб. 22Дээдын Эзэндэ өөһэдыгөө зорюулан алба хэхэ һанаатай хүнүүдые гараараа адислахаяа бү яара. Хүнүүдэй нүгэлдэ бү оролсо, өөрыгөө арюун сэбэрээр абажа яба+.

23Ганса уһа бү уу. Үбдэжэ байһан хотоёо, үргэлжэ хүдэлдэг үлбэр үбшэнгүүдээ хүнгэлхын тула бага зэргэ дарһа уужа бай+.

24Зарим хүнүүдэй нүгэлнүүдынь эли харагдажа, гэмнэлгэдэ сэхэ хүтэлдэг юм. Харин нүгөө зариманай нүгэлнүүдынь һүүлдэ элиржэ гарадаг. 25Тон тэрээндэл адли һайн хэрэгүүдэй зариманиинь мүнөө эли байна, зүгөөр эли бэшэ байһаниинь һүүлдэ элирэн гараха.

6

6^1Бурханай нэрэ алдарые, манай һургаалые хүнүүдэй муулахагүйн тула дарлалтада байһан барлагууд эзэдээ алишье талаһаань хүндэлжэ байха ёһотой+. 2Христосто һүзэглэдэг эзэнэй харьяалда байһан барлаг эзэнтэйгээ аха дүүнэр байһан ушарһаа эзэнээ хүндэлхэ ёһотой. Тэрээнһээ гадна, һүзэгтэй, Бурханай хайра дурада хүртэһэн хүндэ алба хэжэ байһан хадаа бүришье оролдосотойгоор ажаллаха ёһотой юм.

Хуурмаг һургаал ба жэнхэни баялиг

Ши тиигэжэл хүнүүдые һургажа, идхажа байгаарай+. 3Ондоо юумэндэ һургажа байһан, Дээдын Эзэн Иисус Христосой үнэн үгые болон манай шажанай һургаалые баримталангүй байһан хүн+
4юушье мэдэхэгүй омог зантай хүн гээшэ. Тиимэ хүн арсалдаа гаргажа, үгэ буляалдажа һурашанхай юм. Тэдэнь атаа жүтөөн, хэрүүл ама, хорон үгэ ба хуурмаг һэжэг түрүүлдэг+. 5Тиимэ хүнүүд үнэн зүбһөө холодоһон, балартаһан ухаантай хүнүүдээр дэмы заргалдажа байдаг. Тэдэнэр зөөри баялигтайл болохын тула Бурханда шүтэдэг гэжэ бододог юм[*]+.

6Бурханда һүгэдэхэ, бии юумээрээ сэдьхэл дүүрэн байха маанадай асари ехэ баялиг гээшэ+. 7Газар дэлхэйдэ бидэ юушье асараагүйбди, тиин эндэһээ юушье абажа ябаха аргагүй ха юмди. 8Тиимэһээ эдеэ хоол, хубсаһа хунар байбал, бидэндэ хүрэхэ бэшэ гү? 9Харин баяжахаяа һанаһан хүнүүд хорхойтолгодо абтажа, тэдэниие гай зоболондо ба үхэлдэ хүргэдэг олон тэнэг ба хорото хүсэлэнгүүдэй һабарта ородог гээшэ+. 10Хамаг муу муухай юумэн алта мүнгэндэ шунаһанһаа болодог. Алта мүнгэндэ шунаад зарим хүнүүд этигэлээ алдаа, өөһэдыгөө тон ехээр зобоогоо, туляагаа юм.

Павел зүбшэл үгэнэ

11Харин ши, Бурханай хүн, эдэ бүхэнһөө болгоомжоло. Ши Бурханай урда үнэн сэдьхэлтэй бай, Бурханай эрхэ хүсэлые гүйсэдхэ, тэрээндэ һүзэглэжэ, хайра дура сэдьхэлдээ бадараа, тэсэбэритэй, номгон даруу зантай бай+. 12Христосто һүзэглэн, ажамидаралдаа илалта туйлажа бай. Мүнхын амидаралай дээдын шагналда хүртэхэеэ зори. «Христос болбол Дээдын Эзэн гээшэ» гэжэ гэршэнэрэй урда хэлэхэдэшни Бурхан шамайе мүнхын амидаралда дуудаа+. 13-14Бүхы юумэндэ ами хайрлажа байһан Бурханай урда, Понтий Пиладта һүзэгөө баталжа хэлэһэн Христос Иисусай урда Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхэ үдэр хүрэтэр гэмнүүлхэгүйн тула заабариие үнэн сэхээр сахижа байхыешни би шамда захинаб+. 15Ори ганса Захирагша, хаануудай Хаан, эзэдэй Дээдын Эзэн болохо үршөөлтэ Бурхан хэрэгтэй сагта Христосой ерэхые харуулха+. 16Бурхан гансаараал мүнхэ юм, тэрэ хэнээшье хүрэхэгүй гэрэл туяада байдаг. Нэгэшье хүн тэрэниие хаража үзөөгүй, хаража шадахашьегүй. Тэрээндэ нэрэ хүндэ ба мүнхын һүр хүсэ байг лэ. Болтогой!

17Баян хүнүүдэй зөөри зөөшөөрөө бүдүүрхэхэгүйень, иимэ мэтын найдабаригүй баялигта найдахагүйень захира, зүгөөр аяшаажа байха юумэ элбэг дэлбэгээр маанадта үршөөжэ байдаг амиды Бурханда найдажа байхыень заабаришалжа бай. 18Дэмбэрэлтэ һайхан юумэ хэжэ, үлзы һайхан хэрэгүүдээрээ баяжажа, бардам гартай, бусад хүнүүдтэй юумээрээ хубаалсахада бэлэн байхыень заабаришалжа бай+. 19Тиигэжэл ерэдүйдэ мүнхын амидаралай бата һуури болохо баялигые тэдэ өөһэдтөө суглуулха юм.

20Тимофей, шамда даалгаһан юумые сахижа бай. Хэрэггүй хооһон үгэнүүдһээ, «эрдэм ухаан» гэжэ зарим хүнүүдэй худалаар нэрлэһэн, Бурханиие буруушааһан арсалдаанһаа зайсажа бай+. 21Зарим хүнүүд тиимэ «эрдэм ухаантайбди» гээд, һүзэгөө алдаһан байгаа.

Бурханай үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байг лэ+.

* Гомосексуалистнууд тухай хэлэгдэнэ.

* Үгы һаа нэгэл дахин һамга абаһан байха ёһотой.

* Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй туһалагша эхэнэрнүүд тухай хэлэгдэһэн байжа магадгүй.

* Үгы һаа нэгэл дахин һамга абаһан байха ёһотой.

* Зарим эхэ бэшэгүүдтэ «Тиимэ хүнүүдһээ зайсажа бай» гэжэ нэмэжэ бэшэгдэнхэй.

+ 1:1 Колоссынхидтэ 1:27

+ 1:2 Элшэнэрэй 16:1, Филиппынхидтэ 2:22, Тимофейдэ 2-дохи 1:2, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:3

+ 1:4 Тимофейдэ 1-дэхи 4:7, Тимофейдэ 2-дохи 4:4, Тидтэ 1:14, Тидтэ 3:9

+ 1:5 Римэйхиндэ 12:9, Тимофейдэ 2-дохи 2:22
+ 1:6 Тимофейдэ 1-дэхи 6:21, Тидтэ 1:10
+ 1:8 Римэйхиндэ 7:16
+ 1:9 Галадуудта 5:23
+ 1:11 Тидтэ 1:3
+ 1:12 Элшэнэрэй 9:22, Филиппынхидтэ 4:13
+ 1:13 Элшэнэрэй 8:3, Элшэнэрэй 3:17
+ 1:14 Римэйхиндэ 5:20

+ 1:15 Тимофейдэ 1-дэхи 3:1, Тимофейдэ 1-дэхи 4:9, Тимофейдэ 2-дохи 2:11, Тидтэ 3:8, Мат 9:13, Марк 2:17

+ 1:18 Тимофейдэ 1-дэхи 4:14, 2 Коринф 10:4, Тимофейдэ 2-дохи 2:2-4

+ 1:20 Тимофейдэ 2-дохи 2:17, Тимофейдэ 2-дохи 4:14, 1 Коринф 5:5

+ 2:3 Тимофейдэ 1-дэхи 5:4

+ 2:4 Пётрой 2-дохи хандалга 3:9, Тидтэ 1:2, Тидтэ 2:11

+ 2:5 Галадуудта 3:20

+ 2:6 Мат 20:28, Тидтэ 1:3

+ 2:7 Элшэнэрэй 9:15, Римэйхиндэ 1:5, Галадуудта 1:15-16, Эфесэйхиндэ 3:7-8, Тимофейдэ 2-дохи 1:11, Римэйхиндэ 9:1, 2 Коринф 11:10

+ 2:9 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:3-4
+ 2:11 Тидтэ 2:5
+ 2:12 1 Коринф 14:34
+ 2:14 2 Коринф 11:13

+ 3:1 Тимофейдэ 1-дэхи 1:15, Тимофейдэ 2-дохи 2:11, Тидтэ 3:8

+ 3:2 Тидтэ 1:6-9

+ 3:3 Тидтэ 3:2, Мат 6:19, Тимофейдэ 1-дэхи 6:9, Евр 13:5

+ 3:7 Тимофейдэ 2-дохи 2:26

+ 3:8 Элшэнэрэй 6:3, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:2, Тидтэ 1:7

+ 3:11 Тидтэ 2:3

+ 3:16 Иоанн 1:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:2, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:7, Евр 2:14, Марк 16:19, Лука 24:51, Элшэнэрэй 1:9

+ 4:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:18, Тимофейдэ 2-дохи 3:1, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:6, Яковай хандалга 3:15, Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, Гэршэлгэ 2:24

+ 4:3 Римэйхиндэ 14:2, Колоссынхидтэ 2:16, Колоссынхидтэ 2:21

+ 4:4 Марк 7:15-16, Элшэнэрэй 10:15, Тидтэ 1:15

+ 4:7 Тимофейдэ 1-дэхи 1:4, Тимофейдэ 2-дохи 2:16

+ 4:9 Тимофейдэ 1-дэхи 1:15, Тимофейдэ 2-дохи 2:11, Тидтэ 3:8

+ 4:10 Филиппынхидтэ 1:30, Колоссынхидтэ 1:29

+ 4:12 Тидтэ 2:15, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:3, Филиппынхидтэ 3:17, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:9, Тидтэ 2:7

+ 4:14 Тимофейдэ 1-дэхи 1:18, Элшэнэрэй 6:6, Тимофейдэ 1-дэхи 5:22, Тимофейдэ 2-дохи 1:6

+ 5:1 Тидтэ 2:6
+ 5:4 Тимофейдэ 1-дэхи 2:3
+ 5:6 Гэршэлгэ 3:1
+ 5:10 Иоанн 13:14, Элшэнэрэй 9:36
+ 5:13 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:11
+ 5:14 1 Коринф 7:9, Тидтэ 2:8

+ 5:17 Римэйхиндэ 12:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:12

+ 5:18 1 Коринф 9:9, Лука 10:7

+ 5:20 Галадуудта 2:14, Тимофейдэ 2-дохи 4:2, Тидтэ 1:13, Тидтэ 2:15

+ 5:22 Элшэнэрэй 6:6, Тимофейдэ 1-дэхи 4:14, Тимофейдэ 2-дохи 1:6, Пётрой 2-дохи хандалга 3:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:18, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:10, Тимофейдэ 1-дэхи 5:22

+ 5:23 Эфесэйхиндэ 5:18

+ 6:1 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:18, Эфесэйхиндэ 6:5, Колоссынхидтэ 3:22, Тидтэ 2:9

+ 6:2 Филимондо 1:16

+ 6:3 Римэйхиндэ 16:17

+ 6:4 Тимофейдэ 2-дохи 2:14, Тимофейдэ 2-дохи 2:23, Тидтэ 3:9

+ 6:5 Пётрой 2-дохи хандалга 2:3, Тидтэ 1:11
+ 6:6 Филиппынхидтэ 4:11
+ 6:9 Мат 6:19, Лука 12:15, Евр 13:5
+ 6:11 Тимофейдэ 2-дохи 3:17

+ 6:12 Тимофейдэ 2-дохи 4:7, Иудын хандалга 1:3

+ 6:13 Лука 3:1, Лука 23:1, Элшэнэрэй 3:13

+ 6:15 Гэршэлгэ 17:14, Гэршэлгэ 19:16, Иоанн 1:18

+ 6:18 Лука 12:21, Римэйхиндэ 12:13, Эфесэйхиндэ 4:28

+ 6:20 Тимофейдэ 2-дохи 1:12, Тимофейдэ 2-дохи 2:16

+ 6:21 Тимофейдэ 1-дэхи 1:6

Тимофейдэ 2-дохи

Тимофейдэ 2-дохи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

1

Павелай Тимофейдэ бэшэһэн хоёрдохи хандалга

11-2Инаг хайрата Тимофей хүбүүмни, шамда би Павел бэшэнэб. Би Бурханай эрхэ мэдэлээр элшэнгээр һунгагдаад, маанадта Иисус Христостой нэгэдэхэдэмнай найдуулагдаһан амидарал тухай номнохоёо эльгээгдэһэн байгааб. Бурхан Эсэгэ болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христос шамда һайн һайханиие, үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ++.

Павел баяр хүргэнэ, урмашуулна

3Үбгэ эсэгэнэрэйнгээ мүргэдэг Бурханда би үнэн зүрхэнһөө алба хэжэ, үдэр һүнигүй тэрээндээ зальбархадаа үргэлжэ шамайе дурдан, баяр хүргэжэ байдагби+. 4Дуһааһан нулимсануудыешни һанаад, шамтай уулзаха гэжэ ехээр лэ хүсэнэб. Тиигэбэл, би баяраар дүүрэхэ һэнби. 5Үнэн зүрхэнһөө Бурханда һүзэглэдэг байһыешни би һананаб. Лоида хүгшэн эжышни, Евника эхэшни үнэн зүрхэнһөө һүзэглэдэг бэлэй. Шишье баһал тиимэ һүзэгтэйш гэжэ би этигэнэб+. 6Тиимэһээ гараа дээрэшни табихадамни шамда Бурханһаа үгтэһэн абьяас бэлиг зосоошни бадаржал байг лэ+. 7Бурханай үршөөһэн Нангин Һүлдэ бидэниие аймхай болгодог бэшэ, харин хүсэ шадалаар, хайра дураар дүүргэдэг, бэеэ барижа ябаха шадал үгэдэг юм+.

8Тиимэһээ манай Дээдын Эзэн Иисус Христос тухай гэршэлхэеэ бү айгаарай, Христосой түлөө түрмэдэ һуужа байһан намһаа бү эшэжэ, улайжа байгаарай. Харин Бурханай үгэһэн хүсэ шадалаар Һайн Мэдээсэлэй түлөө зоболон дабажа байгаарай+. 9Бурхан хэһэн хэрэгүүдэймнай түлөө бидэниие абараа бэшэ, харин өөрынгөө һайн хүсэлөөр ба үршөөл хайраар бидэниие абаржа, гэгээн арад болгохоёо дуудаа юм. Бурхан сагай урадхалай эхи абахаһаа урда бидэндэ Иисус Христосой ашаар өөрынгөө үршөөлые хайрлаа юм+. 10Харин мүнөө манай Абарагша Иисус Христосой ерэхэдэнь, тэрэ үршөөлынь эли болоо. Христос Иисус үхэлые туйлажа, Һайн Мэдээсэлэй ашаар бүхы хүнүүдтэ мүнхын амидарал үршөөгөө+.

11Һайн Мэдээсэл номнохымни тула Бурхан намайе элшэн ба һургагша болгон табяа+. 12Тиимэһээ би иигэжэ тулижа зобожо байнаб, зүгөөр би эшэжэ улайнагүйб. Ушарынь юуб гэхэдэ, хэндэ һүзэглэжэ байһанаа би мэдэнэб, намда даалгаһан юумэеэ[*] тэрэ Үдэр болотор Иисус Христос хадагалжа шадаха гэһэн этигэлтэйб+. 13Минии шамда хөөрэһэн үнэн зүб һургаалые хатуугаар баримталжа ябаарай. Тэрэ һургаал шамда жэшээ боложо байг. Иисус Христостой нэгэдэхэдээ олоһон һүзэг, хайра дураяа бадараажа ябаарай. 14Шамда даалгагдаһан үлзытэй һайхан зүйлнүүдые сэдьхэлдэмнай оршоһон Нангин Һүлдын хүсэ шадалаар хадагалжа байгаарай+.

15Аси можын бүхы зон, тэдэнэй тоодо Фигелл ба Ермоген хоёр намайе орхижо ошоо гэжэ ши мэдэнэш+. 16Гэхэтэй сасуу оло дахин һанааемни заһажа байһанайнь түлөө Дээдын Эзэн Онисифорой гэр бүлэдэ үршөөл хайраа харуулһай даа. Түрмэдэ һуужа байна гээд тэрэ намһаа эшэжэ зобожо байгаагүй,+
17харин Рим хото ерээд, намайе ехэл удаан бэдэржэ олоһон байгаа. 18Дээдын Эзэн ерэхэ Үдэртөө тэрээндэ үршөөл хайраа хайрлаһай даа! Эфес хотодошье байхадаа, тэрэнэй намда ехэл туһа хүргэжэ байһыень ши һайнаар мэдэнэш.

2

Иисус Христосой үнэн сэхэ сэрэгшэ

2^1Хүбүүмни, Иисус Христосой хайрлаһан үршөөл хайраарнь бэхижэжэ бай. 2Олон гэршэнэрэй хажууда хүнүүдые һургаха шадабаритай, этигэлтэй зондо намһаа дуулажа абаһан һургаалаа дамжуулаарай.

3Иисус Христосой үнэн сэхэ сэрэгшэдэл адляар зоболонгуудые дабажа байгаарай+. 4Алба хэжэ байһан сэрэгшэ ахалагшадаа һайшаагдахын тула юрын ажамидаралтай холбоотой хэрэгүүдтэ оролсодоггүй юм. 5Урилдаанда хабаадажа байһан тамиршан дүримүүдые баримталаагүй һаа, шагналда хүртэдэггүй юм+. 6Хүндэ ажал хэжэ байһан таряашан гараһан ургасаһаа түрүүн өөрөө амсаха ёһотой+. 7Хэлэһэн юумэнүүд тухаймни бодомжолжо байгаарай. Дээдын Эзэн шамда эдэ бүгэдые ойлгохо ухаан үршөөхэ.

8Минии номноһон Һайн Мэдээсэлэй ёһоор үхөөд амидырһан Давидай үри һадаһан болохо Иисус Христосые һанажа байгаарай+. 9Тэрэл Һайн Мэдээсэлэй түлөө би зобожо, үшөө тиихэдэ дээрмэшэндэл мэтэ гэнжээр хүлеэтэй байнаб. Зүгөөр Бурханай үгые гэнжээр хүлижэ болохогүй юм+. 10Бурханай шэлэжэ абаһан хүнүүдэй Иисус Христосой ашаар абарагдан, мүнхын алдарта хүртэхын тула би эдэ зоболонгуудые дабажа байнаб+. 11Иигэжэ хэлэһэн үнэн зүб юм:

«Хэрбээ бидэ тэрээнтэй хамта үхэһэн байбал,
Тэрээнтэйл хамта амидархабди+.
12Хэрбээ бидэ зоболонгуудые дабажа байбал,
Тэрээнтэйл хамта зонхилхобди.
Хэрбээ бидэ тэрээнһээ арсабал,
Тэрэ баһал бидэнһээ арсаха+.
13Амалһан юумэеэ дүүргэдэггүй байхадамнай,
Тэрэ айладхаһан лэ юумэеэ ходо дүүргэдэг,
Ушарынь тайлбарилжа хэлэбэл,
Тэрэ өөрыгөө хубилгаха аргагүй юм»+.

Һайн хүдэлмэришэн

14Хэлэһэн эдэ бүгэдыемни шагнагшадтаа һануулжа байгаарай. Үгэнүүд тухай арсалдахаяа болигты гэжэ Дээдын Эзэниие гэршэ болгон захиржа байгаарай. Тиимэ арсалдаан шагнагшадта ямаршье туһагүй, тэдэнэй һүзэг этигэл алдуулдаг юм+. 15Һайн албатан байнаш гэһэн Бурханай магтаалда хүртэхын тула һайнаар ажаллажа байгаарай. Хэжэ байһан ажалһаа эшэжэ зобохогүйн тула Бурханай үгые үнэн зүбөөр һургажа байгаарай. 16Хүнүүдые Бурханһаа холодуулдаг, Бурханиие буруушааһан тэнэг шашалдаанһаа зайсажа байгаарай+. 17Тиимэ шашалдаан болбол махабад бэеэр таража байһан эдеэртэй яра шархада адли юм. Именей Филит хоёр тиимэ дэмы юумэндэ һургажа байна+. 18Тэдэ үнэн зүб замһаа хадуурба, бидэ һүзэглэгшэд амидыраабди гэжэ хэлэн зарим һүзэглэгшэдэй этигэл һүзэгые алдуулна+. 19Тиигэбэшье Бурханай татаһан бата һуури хүдэлөөгүй юм. «Дээдын Эзэн өөрынгөө хүнүүдые мэдэхэ», «Дээдын Эзэнэй харьяалда орооб гэжэ хэлэһэн хүн нүгэлтэ хэрэгүүдые хэхэеэ болихо ёһотой» гэһэн үгэнүүдтэй тамга тэрэ татагдаһан һууриндань табигданхай байна.

20Томо гэртэ элдэб янзын амһартанууд байдаг: зариманиинь мүнгөөр гү, али алтаар хэгдэнхэй, нүгөө зариманиинь модоор гү, али шабараар бүтээгдэнхэй; нэгэ заримыень тусхай ушарнуудта хэрэглэдэг, нүгөө заримыень үдэр бүхэн хэрэглэдэг юм+. 21Хүнүүдшье баһал тиимэ. Зарим хүнүүд нүгэл хэхэеэ болижо, арюун сэбэр болоод, тусхай хүнүүд болодог. Тэдэнэй ажамидарал Бүтээгшэдэ таатай арюун гэгээн байдаг, тэдэ ямаршье һайн һайхан хэрэгүүдые хэхэдэ бэлэн байдаг. 22Залуугай ташаяанһаа зугадажа, Дээдын Эзэндэ үнэн зүрхэнһөө зальбаржа байһан зоноор хамта үнэн зүбые баримталжа, һүзэглэжэ, хайра дуратай, амгалан тайбан байгаарай+. 23Тэнэг, мунхаг хэрүүлһээ зайсажа байгаарай. Тэрээнһээл шэрүүн арсалдаан гарадаг гэжэ ши мэдэнэ ха юмши+. 24Дээдын Эзэнэй зараса, ши хэрүүл гаргангүй, харин уринаар хүн бүхэндэ хандажа, тэсэбэритэй һайн һургагша байха ёһотойш. 25Шамда эсэргүүсэһэн хүнүүдые Бурхан нүгэл үйлэдэхыень болюулжа, өөртөө хандуулха, үнэн зүбые мэдэрхэ боломжо үгэхэ магадалтай юм хадань ши тэдэ зониие ехэл дарууханаар заһажа байгаарай+. 26Тиигэжэ тэдэнэр шолмосой эрхэ мэдэлдэ байһанаа мэдэржэ, һабарһаань мултаран тэрьедэхэ+.

3

Һүүлшын Үдэрнүүд

3^1Һүүлшын Үдэрнүүдтэ ехэл хүшэр байха гэжэ мэдэжэ байгаарай+. 2Хүнүүд бэеэ дээгүүр абанхай, алта мүнгэндэ шунанхай, омог бардам зантай, хорон үгэтэй, эхэ эсэгынгээ үгые дууладаггүй, хүнэй аша туһые харюулдаггүй, Бурханда шүтэдэггүй, хоорондоо эбгүй,+
3эбсэшэгүй ябадалтай, хүниие хардадаг, бэеэ баридаггүй, дошхон хэрзэгы зантай, һайн юумэндэ дурагүй,+
4урбадаг, убайгүй ябадалтай, маадагар зантай, Бурханда шүтэнхаар, нааршаахань дээрэ гэжэ тоолодог, 5Бурханда һүзэглэһэн хэбэр үзүүлээд, үнэн дээрээ сэдьхэлдээ ямаршье һүзэггүй хүнүүд байха. Тиимэ хүнүүдһээ зайсажа байгаарай. 6Тэдэнэй зариманиинь айлаар ябажа, элдэб янзын ташаяан хүсэлэнгүүдтэ хүтэлүүлэн, нүгэл абаһан, һуража байдагшье һаа, 7үнэн зүбые мэдэрдэггүй тэнэг эхэнэрнүүдэй толгойень эрьюулдэг юм. 8Янэс Ямбрэс хоёрой Моисейдэ эсэргүүсэдэг байһандал тон адляар тэдэ зон зүб бодомжолхоёо болёод, һүзэгөө алдаад, үнэн зүбэй урдаһаа эсэргүүсэбэ гээшэ. 9Тиимэһээ тэдэ зон холо ошохогүй, хүн бүхэн тэдэнэй тэнэг байһые мэдэрхэ. Тиимэл юумэн Ианний Имбравий хоёртой болоо һэн.

Һүүлшын заабаринууд

10Зүгөөр ши минии һургаалые баримталбаш, намдал адли ажамидарнаш, намдал адли зорилготой, һүзэгтэй, хайра дуратай байнаш, намдал адли шиираг тэсэбэритэй байнаш. 11Антиох, Икони, Листра хотонуудта хашуулан мүрдүүлдэг, зободог байһандамнил адли ши баһа хашуулан мүрдүүлнэш, зоболон эдлэнэш. Тэдэ зоболонгуудые би дабажа гараа хүнби, Дээдын Эзэн тэдэнһээ намайе аршалаа юм+. 12Иисус Христостой нэгэдэн, Бурханда һүзэглэн амидарха һанаатай хүн бүхэндэ тиимэ зоболонгууд тудаха+. 13Харин хара һанаатай, мэхэшэ зон бусад зониие эндүүрүүлхэ, өөһэдөөшье эндүүрэн бүри муу муухай юумэ үйлэдэжэл байха+. 14Харин ши һуража абаһан үнэн зүб юумэндэ хатуу этигэжэ, тэрэнээ бэелүүлжэ байгаарай. Шамайе хэнэй һургажа байһые ши мэдэнэш, 15шинии үхибүүн байха сагһаа мэдэдэг Нангин Бэшэг шамайе һургажа, сэсэн ухаатай болгоно. Тиин тэрэ ухаан Иисус Христосто этигэһэн һүзэгэйшни ашаар шамайе абарна+. 16Нангин Бэшэгэй номуудынь бултадаа Бурханай урмашуулгаар бэшэгдэһэн, тиимэһээ тэдэ булта үнэн зүб юумэндэ һургадаг, алдуунуудые шүүмжэлэн элирүүлдэг, заһадаг, үнэн сэдьхэлтэйгээр ажамидархые заабарилдаг юм+. 17Тиимэһээ Бурханда алба хэжэ байһан хүн ямаршье буянтай һайхан хэрэгүүдые хэхэ бэлэдхэл гаража, тиимэ хэрэгүүдые бүтээхэ аргатай байхань болтогой+.

4

4^1Иисус Христос хаан ороноо захирхаяа ерэхэдээ үхэһэн ба амиды хүнүүдые бултыень шүүхэ. Тиимэһээ Бурханай, Христосой урда+
2Бурханай үгэ номногты гэжэ захинаб. Хүнүүдэй дуулаха дуратай, дурагүйшье байбалнь, сухарингүй номнохо ёһотойш. Буруу хэһэн юумэнүүдыень заажа, нүгэлнүүдыень шүүмжэлэн элирүүлэ. Гэхэтэй сасуу тэрэ хүнүүдые урмашуулжа, тэсэбэритэйгээр һурга+. 3Ушарынь юуб гэхэдэ, хүнүүд зүйтэй һургаал дуулахаяа болёод, шагнаха дуратай юумыень хэлэдэг багшанарые өөрынгөө дураар шэлэдэг саг ерэхэ. 4Тэдэнэр үнэн зүб юумэ шагнахаяа болижо, хооһон үльгэр зугаа шагнадаг болохо. 5Харин ши ямаршье ушарта бэеэ барижа, зоболонгуудые дабажа, Һайн Мэдээсэл дэлгэрүүлхэ ажалаа бүтээжэ, Бурханай зарасын дүүргэхэ ёһотой уялга гүйсэдхэжэ байгаарай+.

6Ами наһатайгаа хахасаха сагни ерээ, амимни үргэлэй архидал адляар сасагдахань+. 7Бүхын барилдаанда би һайн барилдааб, урадхални адагтаа хүрөө, этигэл һүзэгөө алдаагүйб+. 8Тиимэһээ үнэн сэхэ Заргаша, Дээдын Эзэн тэрэ үдэр намда үгэхэ шагналаа мүнөө бэлдээд байна. Тэрэ шагнал гансал намда үгэхэ бэшэ, харин тэрэнэй заларан ерэхые хүлеэжэ байһан бүхы зондо үгэхэ юм+.

Онсо үгэнүүд

9Намда түргэхэн хүрэжэ ерэхые бодоорой. 10Димас энэ оршолон дэлхэйдэ татагдажа, намайе орхёод, Фессалоники хото руу ябаа. Крискент Галадай можо, Тит Далмадын можо ошобод+. 11Гансал Лука намтай хамта байна. Ши Маркые дахуулжа ерээрэй, тэрэ ажалдамни туһатай байха+. 12Тихикые би Эфес ябуулааб+. 13Ши ерэхэдээ, Карпында орхиһон субыемни, хуйламал бэшэгүүдыемни, илангаяа арһан хуйламал бэшэгүүдыемни абажа ерээрэй+.

14Түмэр дархан[*] Александр намда ехэл муу юумэ хээ һэн. Дээдын Эзэн хэһэн зэргээрнь тэрээндэ ашыень харюулаг лэ+. 15Шишье тэрээнһээ болгоомжолжо байгаарай, тэрэ манай үгын урдаһаа ехэл эсэргүүсээ юм.

16Түрүүшынхиеэ өөрыгөө хамгаалхадамни булта намайе орхижо ошоо бэлэй. Тэдэ зониие Дээдын Эзэн бү зэмэлэг лэ. 17Тэрэ үедэ Дээдын Эзэн намтай байжа, намайе зоригжуулһан байгаа. Тиимэһээ би Бурханай үгэ бусад арадуудай бултанайнь дуулахаар гүйсэд номнохо шадалтай байгааб. Бурхан намайе үхэлэй һабарһаа аршалаа. 18Дээдын Эзэн намайе муу юумэнһээ аршалан, тэнгэриингээ хаан орондо гэм зэмэгүйгөөр оруулха. Тэрэ хэтын хэтэдэ алдар солотой байхань болтогой.

Һүүлшын амаршалга

19Прискилла, Акила болон Онисифорой гэр бүлэдэ мэндые дамжуулаарай+. 20Эраст Коринф хотодо үлэбэ. Трофимые үбшэн байһан хадань би Милет хотодо орхёоб+. 21Үбэл болотор ерэхэ гэжэ оролдоорой.

Еввул, Пуд, Лин, Клавдий болон бэшэшье һүзэглэгшэд булта шамда мэндые дамжуулна.

22Дээдын Эзэн шамтай байхань болтогой.

Бурханай үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байг лэ. Болтогой.

* Үгы һаа «минии Иисус Христосто даалгаһан юумые» гэжэ уншажа болоно.

* Зэдээр юумэ бүтээдэг дархан.

+ 1:1 Тидтэ 1:2, Евр 9:15

+ 1:2 Элшэнэрэй 16:1, Филиппынхидтэ 2:22, Тимофейдэ 1-дэхи 1:2, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:3

+ 1:3 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:10, Элшэнэрэй 23:1, 2 Коринф 1:12, Римэйхиндэ 1:8, Филимондо 1:4

+ 1:5 Элшэнэрэй 16:1

+ 1:6 Элшэнэрэй 6:6, Тимофейдэ 1-дэхи 4:14, Тимофейдэ 1-дэхи 5:22

+ 1:7 Римэйхиндэ 8:15

+ 1:8 Марк 8:38, Римэйхиндэ 1:16, Тимофейдэ 2-дохи 2:3, Тимофейдэ 2-дохи 4:5

+ 1:9 Римэйхиндэ 3:27, Эфесэйхиндэ 2:4, Эфесэйхиндэ 2:8, Тидтэ 3:5

+ 1:10 1 Коринф 15:54-55, Римэйхиндэ 16:24

+ 1:11 Тимофейдэ 1-дэхи 2:7

+ 1:12 Тимофейдэ 2-дохи 2:9, Марк 8:38, Римэйхиндэ 1:16, Тимофейдэ 1-дэхи 6:20

+ 1:14 Римэйхиндэ 8:9

+ 1:15 Элшэнэрэй 19:10

+ 1:16 Тимофейдэ 2-дохи 4:19, Элшэнэрэй 21:33, Элшэнэрэй 28:20, Мат 25:36

+ 2:3 Тимофейдэ 1-дэхи 1:18, Тимофейдэ 2-дохи 1:8, Тимофейдэ 2-дохи 4:5

+ 2:5 1 Коринф 9:25
+ 2:6 1 Коринф 9:10
+ 2:8 1 Коринф 15:20, Мат 1:1
+ 2:9 Эфесэйхиндэ 3:1, Филиппынхидтэ 1:7

+ 2:10 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:10, Эфесэйхиндэ 3:13, 2 Коринф 1:6

+ 2:11 Тимофейдэ 1-дэхи 1:15, Тидтэ 3:8, Римэйхиндэ 6:8, Гэршэлгэ 20:4

+ 2:12 Мат 10:33
+ 2:13 Римэйхиндэ 3:3,
+ 2:14 Тимофейдэ 1-дэхи 6:4, Тидтэ 3:9

+ 2:16 Тимофейдэ 1-дэхи 4:7, Тимофейдэ 1-дэхи 6:20, Тидтэ 3:9

+ 2:17 Тимофейдэ 1-дэхи 1:20
+ 2:18 1 Коринф 15:12
+ 2:20 Римэйхиндэ 9:21

+ 2:22 Мат 5:9, Римэйхиндэ 14:19, Тимофейдэ 1-дэхи 1:5

+ 2:23 Тимофейдэ 1-дэхи 6:4
+ 2:25 Галадуудта 6:1, Элшэнэрэй 8:22
+ 2:26 Тимофейдэ 1-дэхи 3:7

+ 3:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:18, Тимофейдэ 1-дэхи 4:1

+ 3:2 Лука 16:14, Тимофейдэ 1-дэхи 6:10

+ 3:3 Римэйхиндэ 1:28-31

+ 3:11 Элшэнэрэй 13:50, Элшэнэрэй 14:5, Элшэнэрэй 14:19,

+ 3:12 Иоанн 15:20, Элшэнэрэй 14:22, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:3

+ 3:13 Гэршэлгэ 22:11
+ 3:15 Элшэнэрэй 16:1
+ 3:16 Пётрой 2-дохи хандалга 1:20-21
+ 3:17 Тимофейдэ 1-дэхи 6:11

+ 4:1 Иоанн 5:22, Элшэнэрэй 10:42, Элшэнэрэй 17:31, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:5

+ 4:2 Тимофейдэ 1-дэхи 5:20, Тидтэ 1:13, Тидтэ 2:15

+ 4:5 Марк 13:33-34, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:13, Эфесэйхиндэ 6:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:6, Тимофейдэ 2-дохи 1:8, Тимофейдэ 2-дохи 2:3

+ 4:6 Элшэнэрэй 21:13, Филиппынхидтэ 2:17, Пётрой 2-дохи хандалга 1:14, Филиппынхидтэ 1:23

+ 4:7 Тимофейдэ 1-дэхи 6:12, Иудын хандалга 1:3, Элшэнэрэй 20:24

+ 4:8 Яковай хандалга 1:12

+ 4:10 Колоссынхидтэ 4:14, Филимондо 1:24, Марк 4:19, 2 Коринф 2:13, Галадуудта 2:1, Колоссынхидтэ 4:14, Филимондо 1:24

+ 4:11 Элшэнэрэй 12:12, Элшэнэрэй 15:37-38, Колоссынхидтэ 4:10

+ 4:12 Элшэнэрэй 20:4, Тидтэ 3:12
+ 4:13 Элшэнэрэй 16:8
+ 4:14 Тимофейдэ 1-дэхи 1:20,

+ 4:19 Элшэнэрэй 18:2, Римэйхиндэ 16:3, 1 Коринф 16:19, Тимофейдэ 2-дохи 1:16

+ 4:20 Элшэнэрэй 20:4, Элшэнэрэй 21:29

Тидтэ

Тидтэ

1. 1

2. 2

3. 3

1

Павелай Тидтэ бэшэһэн хандалга

11-4Этигэл һүзэгөөрөө намтай нэгэдэһэн үнэн сэхэ Тит хүбүүмни, шамда Бурханай зараса, Иисус Христосой элшэн Павел бэшэнэ. Бурхан Эсэгэ болон манай Абарагша Иисус Христос шамда үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ.

Бурхан намайе шэлэжэ абаад, илгажа абаһан хүнүүдэйнгээ һүзэгые дэмжүүлхээр, шажанаймнай һургадаг үнэн зүйлдэ тэдэниие хүтэлүүлхээр намайе эльгээһэн байгаа юм. Энэ үнэн зүйл мүнхын амидаралда найдаха гол түшэг болодог юм. Худал юумэ хэлэдэггүй Бурхан мүнхын тэрэ амидаралые анханһаа нааша бидэндэ найдуулжа, тогтооһон сагтаа тэрэнээ өөрынгөө һургаалда нээжэ үгэһэн байгаа. Тэрэ һургаалынь намда үгтэжэ, манай Абарагша Бурханай захиралтаар би тэрэнииень номножо байнаб+++.

Титэй Кридтэ хэхэ ажал

5Хэхэ хэрэгтэй юумэнүүдээ бүтээгээд, хото бүхэндэ һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшэдые томилхоор шамайе Кридтэ орхиһон байгааб. Захиһан юумэнүүдыемни бү мартаарай:+
6хүтэлэгшэ хүн ямаршье гэмгүй, гансал һамгатай байха ёһотой, харин үхибүүдынь хүнэй үгөөр байдаг, өөһэдыгөө һайнаар абажа ябадаг, Христосто һүзэглэдэг байха ёһотой+. 7Ушарынь юуб гэхэдэ, һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшэ Бурханай ажалай хойноһоо хаража байгаа хадаа ямаршье гэмгүй байха зэргэтэй. Тэрэ омог бардам зан гаргадаггүй, уур сухалаа хүрэдэггүй, архидадаггүй, дошхордоггүй, алта мүнгэндэ шуналгүй,+
8мүн аяншадые гэртээ угтажа абадаг, һайн юумэндэ дуратай, ехэ томоотой, үнэниие баримталдаг, арюун ябадалтай, үнэн сэдьхэлтэй, бэеэ баридаг хүн байха ёһотой. 9Тэрэ хүн зүб һургаалтай зүрилдэдэггүй, найдабаритай үгые хатуу баримталха ёһотой. Тиигэжэл тэрэ хүтэлэгшэ үнэн зүйтэй һургаалаар ондоо хүнүүдые урмашуулжа, һургаалда эсэргүү байһан хүнүүдэй бурууе элирүүлэн харуулха аргатай байха.

10Юундэб гэбэл, хүнэй мэдэлдэ оросогүй, хооһон үгэтэй, худалша зон, илангаяа һүзэглэгшэ еврейнүүдэй дунда олон бии+. 11Тэдэнэй амые хааха хэрэгтэй: тэдэ мүнгэ олохо гэһэн эшхэбтэр зорилготойгоор хэрэггүй юумэндэ һургана, гэр бүлэнүүдые Христосһоо холодуулна+. 12Кридүүдэй дундаһаа нэгэ шүлэгшэн: «Кридүүд булта худалшад, зэрлиг арьяатан, залхуу, эдимэр хүнүүд», – гэжэ хэлэһэн байгаа. 13-14Тэрэ хэлэһэниинь үнэн юм. Тиимэһээ саашадаа иудейнүүдэй үльгэрнүүдые шагнангүй, үнэн зүбые буруушаадаг хүнүүдэй тогтоолые анхарангүй, бодолтой һүзэгтэй байхынь тула ши тэдэниие хатуу шэрүүнээр шүүмжэлэн элирүүлжэ байгаарай++. 15Арюун сэбэр хүнүүдтэ бүхы юумэн арюун сэбэр байдаг. Харин бузарлагдаһан болон һүзэггүй хүнүүдтэ ямаршье арюун сэбэр юумэн үгы, тэдэнэй һанал бодолынь, һэшхэлынь бузарлагдаатай байна ха юм+. 16Тэдэнэр Бурханиие мэдэнэбди гэдэг, харин үйлэ хэрэгүүдынь Бурханиие мэдэхэгүй байһыень харуулна. Тэдэ хүнүүд Бурханда жэрхэдэһэтэй байна. Тэдэнэр мэдэлдэ оросогүй, ямаршье һайн юумэ хэжэ шадахагүй хүнүүд юм+.

2

Үнэн бодото һургаал

2^1Харин ши үнэн бодото һургаалые номножо байгаарай. 2Һургаалай ёһоор наһатай эрэшүүлые һэргэг, түбшэн зантай, арюун ябадалтай, хатуу һүзэгтэй, хайра дуратай, тэсэбэритэй байхыень һургажа байгаарай. 3Наһатай эхэнэрнүүдые Бурханиие хүндэлдэг хүнүүдтэл адляар ажамидаржа байхыень һургаарай. Тэдэнэр хүниие бү хардаг, архинда бү орог, һайн юумэндэ һургажа байг,+
4залуу эхэнэрнүүдые нүхэдтөө, үхибүүдтээ дуратай байхыень һургаг, 5бэеэ баридаг, арюун сэбэр ябадалтай байхыень, гэрээ һайнаар хаража, нүхэдэйнгөө үгөөр ябахыень баһа заабаришалжа байг. Тиигэжэ Бурханай үгэ муушалха шалтаг тэдэ хэндэшье бү олгог+.

6Залуу хүбүүдые баһал бэеэ барижа байхыень идхан заажа ябаарай+. 7Ши өөрөө алибаа юумэндэ һайн хэрэгүүдээрээ жэшээ харуулжа байха ёһотойш. Һургажа байхадаа үнэн сэхэ, томоотой байгаарай+. 8Шамайе хүнэй буруушаахагүйн тула бодомжолжо үзөөд хэлэжэ бай. Тиигэбэл дайсаднай эшээд, маанад тухай муу юумэ хэлэжэ шадахагүй+.

9Барлагуудые эзэдэйнгээ үгэ дуулажа, ямаршье ушарта тэдэндээ һайшаагдахаяа оролдожо байхыень, урдаһаань зүршэн дуугарангүй,+
10юумыень хулуунгүй, харин гүйсэд үнэн сэхэ байхыень һургаарай. Тэдэнэр ямаршье юумэ хэхэдээ, Абарагша Бурханаймнай һургаалда туһатай юумэ хэжэ байха ёһотой.

11Ушарынь юуб гэбэл, хүн бүхэниие абарха ушартай Бурхан үршөөл хайраа элирүүлбэ+. 12Тэрэ үршөөл хайрань маанадые энэ оршолон дэлхэйдэ ажамидархадаа бурхангүй амидаралаа, дэлхэйдэхи забхайралаа орхихыемнай, бэеэ барижа байхыемнай, үнэн сэдьхэлтэй, Бурханда шударга байхыемнай һургана+. 13Манай агууехэ Бурханай, Абарагша Иисус Христосой алдарай элирхэ тэрэ үршөөлтэй Үдэртэ найдан, тэрэ Үдэрые хүлеэжэ байнабди+. 14Христос маанадые бузар муухай нүгэлнүүдһээмнай аршалан, мэдэлдэнь байдаг, һайн хэрэгүүдые хэхэ гэжэ зүдхэдэг сэбэр арад болгохын тула өөрыгөө бидэнэй түлөө үгөө юм+.

15Эдэ юумэнүүдтэ һургажа, бүхы эрхэ засагаа хэрэглэн, шагнагшадаа зоригжуулжа, шүүмжэлэн элирүүлжэ байгаарай. Шамайе доогуур хэншье бү хараг+.

3

Христос шажантан өөһэдыгөө ямараар абажа ябахаб

3^1Засаглагша болон захирагшадай үгыень дуулажа, эрхэ мэдэлдэнь байхые, ямаршье сагта дэмбэрэлтэ һайхан хэрэгүүдые хэхээр бэлэн байхые һүзэглэгшэ зондо һануулжа байгаарай+. 2Хүниие хардажа бү хэлэгты, харин эбтэй эетэй, амгалан тайбан байгты, хүн бүхэндэ ходо дарууханаар хандагты гэжэ тэдэндэ баһал хэлэжэ байгаарай+. 3Бидэшье өөһэдөө урдань баһал тэнэг, үгэ дууладаггүй байгаабди, эндүүржэ ябадаг бэлэйбди. Ташаяан хүсэлэнгүүдэй болон элдэб янзын сэдьхэлээ ханалгын мэдэлдэ байгаабди. Бидэ атаархалдан, хара һанаатай юумэд амидардаг, бэе бэеэ үзэн ядадаг һэмди+. 4Харин манай Абарагша, Бурхан аша буянгаа, хайра дураяа үршөөжэ, 5бидэниие абараа юм. Хэһэн һайн һайхан хэрэгүүдэймнай ашаар бэшэ, харин өөрынгөө үршөөл хайраар Нангин Һүлдын ашаар Бурхан бидэниие арюудхан угаажа, шэнээр түрүүлжэ, шэнэ амидарал хайрлажа, бидэниие абараа һэн+. 6-7Бурханай үршөөл хайраар үнэн сэдьхэлтэн боложо, найдажа байһан мүнхын амидарал залгамжалхын тула Бурхан манай Абарагша Иисус Христосоор дамжуулан, Нангин Һүлдэ маанадта элбэг дэлбэгээр үршөөгөө юм++. 8Энэ хэлээшэмнай үнэн. Һайн һайхан хэрэгүүдые оролдосотойгоор хэжэ байхыень Бурханда һүзэглэһэн хүнүүдые ши идхан һургажа байгаарай. Иимэ хэрэгүүд зондо ехэл аша туһатай, һайн юм+. 9Тэнэг арсалдаануудһаа, уг гарбал ба Хуули тухай хэрүүл, заргалдаанһаа зайлажа байгаарай. Тэдэ болбол аша туһагүй, дэмы юм+. 10Хэрүүл татагшадта хоёр дахин ухаа заагаад, удаань тэдэнһээ холодожо байгаарай+. 11Тиимэ хүнүүд буруу замда оробо, тиин нүгэлнүүдынь тэдэнэй зэмэтэй байһыень гэршэлнэ гэжэ мэдэнэ ха юмши.

Һүүлшын захяа

12Шамда Артемые гү, али Тихикые эльгээхэдэмни, ши түргэхэн намда Никополь хото хүрэжэ ерэхые бодоорой. Би тэндэ үбэлжэхэ гэжэ шиидээб+. 13Зина үмэглэгшэ Аполлос хоёрой аян замаа үргэлжэлүүлхэдэнь юугээршье дутаангүй ябуулхые шадалаараа оролдоорой+. 14Манай хүнүүд өөһэдтөө шухала хэрэгтэй юумэ хэжэ, буянтай һайхан хэрэгүүдые бүтээн, сагаа үнгэргэжэ һураха ёһотой. Тэдэнэр удхагүй дэмыгээр ажамидарха ёһогүй+.

15Намтай байһан зон булта шамда амар мэндые хүргэнэ. Һүзэглэгшэ нүхэдтэмнай амар мэндыемнай дамжуулаарай.

Бурханай үршөөл хайра та бүгэдэндэ үгтэхэнь болтогой.

+ 1:1 Марк 13:20, Лука 18:7, Римэйхиндэ 8:33, Колоссынхидтэ 3:12, Тимофейдэ 1-дэхи 2:4, Лука 1:69-70, Римэйхиндэ 1:2,

+ 1:3 Тимофейдэ 1-дэхи 2:6, Тимофейдэ 1-дэхи 6:15, Тимофейдэ 1-дэхи 1:11

+ 1:4 Тимофейдэ 1-дэхи 1:2, Тимофейдэ 2-дохи 1:2

+ 1:5 Элшэнэрэй 14:23

+ 1:6 Тимофейдэ 1-дэхи 3:2-4

+ 1:7 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:2, Тимофейдэ 1-дэхи 3:8

+ 1:10 Тимофейдэ 1-дэхи 1:6, Элшэнэрэй 11:2, Галадуудта 2:12

+ 1:11 Пётрой 2-дохи хандалга 2:3, Тимофейдэ 1-дэхи 6:5

+ 1:13 Тимофейдэ 1-дэхи 5:20, Тимофейдэ 2-дохи 4:2, Тидтэ 2:15

+ 1:14 Тимофейдэ 1-дэхи 1:4

+ 1:15 Марк 7:15-16, Элшэнэрэй 10:15, Римэйхиндэ 14:20, Тимофейдэ 1-дэхи 4:3-4

+ 1:16 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:4

+ 2:3 Тимофейдэ 1-дэхи 3:11

+ 2:5 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1-2, Эфесэйхиндэ 5:22, Тимофейдэ 1-дэхи 2:11

+ 2:6 Тимофейдэ 1-дэхи 5:1

+ 2:7 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:3, Филиппынхидтэ 3:17, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:9, Тимофейдэ 1-дэхи 4:12

+ 2:8 Тимофейдэ 1-дэхи 5:14

+ 2:9 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:18, Эфесэйхиндэ 6:5, Колоссынхидтэ 3:22, Тимофейдэ 1-дэхи 6:1

+ 2:11 Тимофейдэ 1-дэхи 2:4
+ 2:12 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:2
+ 2:13 Пётрой 2-дохи хандалга 1:1, Евр 9:28
+ 2:14 Эфесэйхиндэ 2:10, Тидтэ 3:8, Мат 20:28
+ 2:15 Тидтэ 1:13, Тимофейдэ 1-дэхи 4:12

+ 3:1 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:13, Римэйхиндэ 13:1

+ 3:2 Тимофейдэ 1-дэхи 3:3

+ 3:3 Иоанн 8:34, Пётрой 2-дохи хандалга 2:19, Римэйхиндэ 6:16-20

+ 3:5 Римэйхиндэ 3:27, Эфесэйхиндэ 2:4, Эфесэйхиндэ 2:8, Тимофейдэ 2-дохи 1:9, Иоанн 13:8, 1 Коринф 6:11, Эфесэйхиндэ 5:26, Евр 10:22, Иоанн 3:3, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3, Эфесэйхиндэ 2:5

+ 3:6 Элшэнэрэй 2:33, Элшэнэрэй 10:45, Римэйхиндэ 5:5

+ 3:7 Элшэнэрэй 15:11, Римэйхиндэ 3:24, Эфесэйхиндэ 2:8, Тидтэ 2:11, Римэйхиндэ 8:17

+ 3:8 Тимофейдэ 1-дэхи 1:15, Тимофейдэ 2-дохи 2:11, Эфесэйхиндэ 2:10, Тидтэ 2:14

+ 3:9 Тимофейдэ 1-дэхи 1:4, Тимофейдэ 2-дохи 2:14, Тимофейдэ 2-дохи 2:16

+ 3:10 Мат 18:15-17
+ 3:12 Элшэнэрэй 20:4, Тимофейдэ 2-дохи 4:12
+ 3:13 Элшэнэрэй 18:24, 1 Коринф 1:12
+ 3:14 Пётрой 2-дохи хандалга 1:8

Филимондо

Филимондо

1. 1

1

Павелай Филимондо бэшэһэн хандалга

Амаршалга

11-3Маанадтай хамта хүдэлдэг эрхим хүндэтэ Филимон, шамда Иисус Христосой түлөө түрмэдэ һууһан Павел ба һүзэглэгшэ Тимофей хоёр бэшэнэ. Манай Бурхан Эсэгэһээ болон Дээдын Эзэн Иисус Христосһоо үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие айладханабди. Гэртэшни суглардаг һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ, хүндэтэ Апфи дүүдэмнай, бидэнтэй хамта алба хэдэг Архипда мэндые хүргөөрэй++.

Филимоной хайра дуран ба һүзэг этигэл

4Зальбаралга бүхэндөө шамайе дурдажа, Бурхандаа баясхалан хүргэжэ байдагби+. 5Бурханай бүхы хүнүүдтэ хайра дуратай байһан тухайшни, Дээдын Эзэн Иисус Христосто һүзэглэжэ байһан тухайшни дуулажа байдагби. 6Бидэ хоёр һүзэглэгшэдэй хани нүхэсэл Иисус Христостой нэгэдэһэн манай амидаралда үршөөл бүхэнэй гүнзэгы удхые мэдэрхэдэшни туһалха тухай зальбаржа байдаг хүнби+. 7Хүндэтэ дүүмни, хайра дураншни намайе ехэтэ баясуулаа, аргагүй урмашуулаа. Ши Бурханай бүхы хүнүүдэй зүрхэ сэдьхэлыень амаруулаа ха юмши.

Онисимай түлөө гуйлта

8Тиимэ ушарһаа би Христосоор ахашни болоһон хадаа хэхэ ёһотой юумэеэ хэ гэжэ захирха эрхэтэйшье һаа,+
9шамда дуратай байһан дээрэһээ шамайе миин лэ гуйжа байнаб. Мүнөө Иисус Христосой түлөө түрмэдэ һууһан би Павел гуйжа байнаб. 10Христосто этигээд, намаар заалгажа хүбүүмни болоһон Онисимай түлөө би шамайе гуйнаб. Түрмэдэ һуужа байхадаа би тэрээндэ ухаа заадаг эсэгэнь болооб+. 11Нэгэ сагта Онисим шамда хэрэггүй байгаа, харин мүнөө сагта тэрэ шамдашье, намдашье хэрэгтэй юм.

12Мүнөө би тэрэниие шамда гэдэргэнь ябуулнаб. Би тэрээндэ аргагүй дуратайб, ши тэрэниие һайнаар угтажа абаарай. 13Һайн Мэдээсэлые номноһонойнгоо түлөө түрмэдэ һуухадаа, шинии орондо намда туһалжа байхаарнь тэрэниие хажуудаа байлгаха дуратайл байгааб. 14Гэхэдээ би шинии зүбшөөлгүйгөөр юумэ хэхэ дурагүй байгааб. Баалалтагүйгөөр, харин өөрынгөө һайн дураар һайн юумэ хэбэлшни намда һайшаагдаха байгаа.

15Шамтай ходо байхын тула Онисим саг зуура шамһаа ондоо тээшээ ошоһон байжа магадгүй. 16Мүнөө тэрэ ганса барлаг бэшэ, харин барлагһаа үлүү ехэ юм: тэрэ хайрата дүү гээшэ. Мүнөө би тэрээниие ехэл һайшаанаб. Харин хүн байһан хубидаа, Дээдын Эзэнээр дүүшни гэжэ нэрлэгдэһэн хубидаа тэрэ шамда бүришье хайратай байхал+.

17Ши намайе нүхэрни гэжэ һанажа байбал, намайе угтажа байһантай адляар лэ тэрэниие угтажа абаарай. 18Хэрбээ тэрэ шамда ямар нэгэ муу юумэ хэжэ, юумэ үритэй байбалнь, үрииень намда тоогоорой. 19Тэрэ үрииень түлэхэб гэжэ би, Павел, өөрынгөө гараар бэшэжэ байнаб. Ши өөрөө ами наһаараа намда үритэй һэнши гэжэ би шамда һануулнагүйб+. 20Хайрата дүүмни, Христосоор дүүмни гэжэ нэрлэгдэһэн хадаа Дээдын Эзэнэй түлөө энэ үлзытэй һайн хэрэг бүтээжэ, тэрээгээрээ намайе баярлуулаарай, һаналыемни тэгшэлүүлээрэй даа.

21Хэлэһэн юумыемни хэхэш гэһэн этигэлтэйгээр эдэ бүхэниие шамда бэшэжэ байнаб. Хэлэһэнһээмни үлүүшье юумэ хэжэ болохош гэжэ би мэдэжэ байнаб. 22Тиихэ үедөө намда нэгэ таһалга бэлдэжэ байгаарай. Та бүхэнэй зальбаралые Бурхан дуулажа, намайе таанадта эльгээхэ гэжэ би найданаб.

Һүүлшын амаршалга

23Иисус Христосой түлөө намтай суг түрмэдэ һуужа байһан Епафрас, намтай хамта хүдэлжэ байһан+
24Марк, Аристарх, Димас, Луканар шамда мэндые хүргэжэ байна+.

25Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра та бүхэнтэй оршожо байхань болтогой.

+ 1:1 Эфесэйхиндэ 3:1, Филиппынхидтэ 1:7, Элшэнэрэй 16:1

+ 1:2 Колоссынхидтэ 4:17
+ 1:4 Римэйхиндэ 1:8-9
+ 1:6 Филиппынхидтэ 1:9, Колоссынхидтэ 1:9
+ 1:8 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:6-7
+ 1:10 1 Коринф 4:15, Колоссынхидтэ 4:9

+ 1:16 Мат 23:8, 1 Коринф 7:22, Колоссынхидтэ 4:9

+ 1:19 1 Коринф 16:21, Галадуудта 6:11, Колоссынхидтэ 4:18, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:17

+ 1:23 Колоссынхидтэ 1:7, Колоссынхидтэ 4:12

+ 1:24 Элшэнэрэй 27:2, Колоссынхидтэ 4:10, Колоссынхидтэ 4:14, Тимофейдэ 2-дохи 4:10

Еврейнүүдтэ

Еврейнүүдтэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1

Павелай еврейнүүдтэ бэшэһэн хандалга

Хүбүүгээрээ дамжуулһан Бурханай Үгэ

1^1Урдандаа Бурхан лүндэншэдөөр дамжуулжа элдэб аргаар, олон удаа манай үбгэ эсэгэнэртэ үгэ хэлэдэг байгаа. 2Харин һүүлшын эдэ үдэрнүүдтэ тэрэ Хүбүүгээрээ дамжуулан бидэндэ үгэ хэлэжэ байна. Бурхан Хүбүүнэйнгээ ашаар замбуулин дэлхэйе бүтээжэ, бүхы юумые залгамжалхаар тэрэнээл шэлэжэ абаа гээшэ+.

3Бурханай алдарай туяа сасаруулан,
Бурханай шанар шэнжэтэй байжа,
тэрэ бүхы замбуулин дэлхэйе
өөрынгөө үгын хүсөөр баридаг.

Бүхы хүн түрэлхитэниие нүгэлнүүдһээнь сүлөөлэн,
огторгой дээрэ һүр жабхаланта Бурханай
баруун гарынь болоо+.
4Бурханай Хүбүүнэй нэрэ түрэ

Эльгээмэлнүүдэй нэрэ түрэһөө аргагүй шухала юм,
тиин Хүбүүн өөрөөшье Эльгээмэлнүүдһээ холо дээгүүр юм+.

Бурханай Хүбүүн Эльгээмэлнүүдһээ дээгүүр юм

5«Ши минии Хүбүүмни гээшэш. Мүнөөдэр би шинии Эсэгэшни болооб», – гэжэ Бурхан өөрынгөө Эльгээмэлнүүдэй нэгэндэньшье хэлээ аал? «Би тэрэнэй Эсэгэнь болохоб, тэрэ минии Хүбүүн болохо», – гэжэ Бурхан нэгэшье Эльгээмэл тухай хэлээ аал+? 6Тиихэдэ Бурхан өөрынгөө ууган Хүбүүе газар дэлхэй руу эльгээжэ байхадаа: «Бурханай бүхы Эльгээмэлнүүд тэрээндэ мүргэхэнь болтогой», – гэжэ хэлээ бэлэй. 7Харин Эльгээмэлнүүд тухай: «Бурхан өөрынгөө Эльгээмэлнүүдые һалхин болгоно, өөрынгөө зарасанарые галай дүлэн болгоно», – гэжэ Бурхан хэлээ бэлэй. 8Гэхэдэ Хүбүүн тухайгаа Бурхан: «Ай Бурхан, шинии хаан түрэ хэтэдээ оршохо, ши арад зоноо үнэн зүбөөр захиржа байхаш. 9Ши үнэн зүбтэ дуратайш, зүгөөр ёһо гуримые эбдэхэдэ ехэ дурагүй байдагши. Тиимэһээ Бурхан, шинии Бурхан, шамайе шэлэжэ абаад, нүхэдһөөшни дээгүүр табиба, тиихэдэнь ши ехэл баяртай байбаш», – гэжэ хэлээ бэлэй.

10Тэрэ үшөө иигэжэ хэлээ юм: «Ши, Дээдын Эзэн, анха түрүүн газар дэлхэйе бүтээгээ бэлэйш. Өөрынгөө гараар огторгой тэнгэриие байгуулааш. 11Тэдэ бүтээһэн юумэнүүдшни һүнэхэ, харин ши үлэхэш. Тэдэ юумэнүүдшни хубсаһан мэтэ үмхирхэ. 12Ши тэдэниие хубсаһандал адли эбхэхэш, хубсаһандал мэтэ һэлгэхэш. Харин ши өөрөө хододоо хэбээрээ байхаш, тиин үдэрнүүдшни дууһахагүй».

13Бурхан өөрынгөө Эльгээмэлнүүдэй нэгэндэньшье: «Шинии дайсадые улан дорошни оруултарни ши эндэ, баруун таладамни һуу», – гэжэ хэлээгүй бэлэй+. 14Тиихэдээ Бурханай Эльгээмэлнүүд хэд гээшэб? Тэдэ Бурханда алба хэжэ, абарагдаха ёһотой хүнүүдтэ туһалхаар Бурханай эльгээһэн һүлдэнүүд гээшэ.

2

2^1Тиимэһээ урасхалда абтахагүйн тула бидэ дуулажа абаһан юумэеэ хатуугаар сахижа байха ёһотойбди. 2Манай үбгэ эсэгэнэртэ Эльгээмэлнүүдээр дамжуулан хэлэгдэһэн Бурханай үгэ үнэн зүб байгаа. Тиин тэрэ үгые баримталаагүй, али үгы һаа дуулаагүй хүн хүртэхэ ёһотойл хэһээлтэдэ хүртэдэг байгаа. 3Тиимэ агууехэ абаралгые тоонгүй, бидэ хэһээлтэһээ яажа зугадаха гээшэбибди? Дээдын Эзэн энэ абаралга тухай анхан өөрөө айладхаа юм. Тэрэниие дуулаһан хүнүүд абаралга болбол үнэн юм гэжэ бидэндэ баталан хэлээ бэлэй. 4Бурхан тэрэ гэршэлгэдэ элдэб янзын гайхамшагта үзэгдэлнүүдые болон дүлгэ тэмдэгүүдые нэмэн харуулжа, өөрынгөө һайн дураар Нангин Һүлдэ хайрлажа байгаа+.

5Бидэнэй дурдаһан шэнэ газар дэлхэйе захиржа байхаар Бурхан Эльгээмэлнүүдые табяагүй юм+. 6Харин Нангин Бэшэгэй нэгэ газарта: «Хүн гээшэ юун бэ, яагаад тэрэниие ши мартахагүй байнабши? Хүнэй хүбүүн юун бэ, яагаад ши тэрэниие анхарнабши? 7Ойро зуура тэрэниие ши Эльгээмэлнүүдһээ доогуур байлгааш. Тэрээндэ алдар соло, нэрэ түрэ олгоош, бүтээһэн бүхы юумэнэйнгээ захирагшаар табяаш. 8Бүхы юумые тэрэнэй мэдэлдэ үгөөш», – гэжэ бэшээтэй байдаг.

Бурхан «бүхы юумые тэрэнэй мэдэлдэ үгөө» гэхэдээ, хүнэй мэдэлдэ хамаг юумэ үгөө гэһэн удхатай юм. Тиихэдэ бидэ хүнэй бүхы юумэ мэдэлдээ оруулаад байһыень үшөөл харанагүйбди+. 9Харин ойро зуура Эльгээмэлнүүдһээ доогуур табигдаад, Бурханай үршөөл хайраар бүхы хүнүүдэй түлөө үхэһэн Иисусые бидэ харанабди. Үхэлые дабажа гараад, алдар солодо ба нэрэ түрэдэ тэрэнэй хүртэһые бидэ мүнөө харанабди+. 10Бурхан бүхы юумэ бүтээгөө, бүхы юумэн тэрэнэй тула оршодог. Тэрэ олон үхибүүдые алдар солодоо хүртөөхэ һанаатай байгаа. Тиимэһээ хүнүүдые абаралгада Хүтэлжэ байһан Иисусые Бурхан зоболон дабуулаад, эрхим түгэс болгоо+.

11Арюудхагша ба арюудхагдаһан бүхы хүнүүд нэгэ Эсэгэтэй юм. Тиимэһээ Иисус тэдэниие аха дүүнэрни гэжэ нэрлэхэеэ эшэдэггүй+. 12Иисус: «Би аха дүүнэртээ шинии хэһэн бүхы юумэн тухай хөөрэжэ үгэхэб, тэдэнтэй уулзахадаа би шамайе алдаршуулхаб», – гэжэ Бурханда хэлээ бэлэй.

13Тэрэ үшөө: «Би Бурханда найдажа байхаб», «Бурханай намда даалгаһан үхибүүдтэй би мүнөө эндэ байнаб», – гэжэ хэлээ.

14Үхибүүдэй махабад бэе ба шуһанһаа бүридэһэн хадань Иисус өөрөө тэдэнтэйл адли хүн болоо. Үхэлые эрхэ мэдэлдээ абаад байһан шолмосые өөрынгөө үхэлөөр һүнөөхын тула,+
15үхэлһөө айжа бүхы наһаараа барлагууд байһан хүнүүдые сүлөөлхын тула тэрэ тиимэ юумэ хэһэн байгаа. 16Дээдын Эзэн үнэндөө Эльгээмэлнүүдые дэмжэжэ байгаа бэшэ, харин Абраһамай үри һадаһые дэмжэжэ байгаа. 17Найдабаритай ба үршөөл хайратай Ахамад Санаарта болоод, бүхы хүнүүдэй нүгэлнүүдыень хүлисүүлхын тула Бурханда алба хэжэ байхадаа өөрынгөө аха дүүнэртэй адли болохо ёһотой байгаа юм+. 18Тэрэ өөрөө туршуулжа, зоболон эдлэһэн юм хадаа мүнөө туршалгада ороһон хүнүүдтэ туһалха аргатай юм+.

3

Иисус Моисейһээ дээгүүр юм

3^1Бурханай баһал өөртөө дуудаһан арюун нангин аха дүүнэрни! Баримталжа байһан һүзэгэймнай Ахамад Санаарта болгогдон эльгээгдэһэн Иисус тухай һанажа байгты. 2Бурханай гэртэ ажаллажа байхадаа Моисей ямар үнэн сэхэ, шударга байгша һэм, тон тиигэжэл Иисус энэ ажалые хэжэ байхаар шэлэжэ абаһан Бурхандаа үнэн сэхэ байгаа юм. 3Гэр бариһан хүн гэрһээ үлүү нэрэ түрэдэ хүртэдэг. Тон тиигэжэл Иисусшье Моисейһээ үлүү ехэ алдар солодо хүртэхэ ёһотой юм. 4Бүхы гэрнүүдые ямар нэгэ хүн баряа, харин бүхы юумые Бурхан баряа. 5Моисей Бурханай гэртэ зарасадал адли найдабаритай байхадаа, Бурханай ерээдүйдэ хэлэхэ юумые гэршэлэн хэлэхэ ёһотой байгаа. 6Харин Христос тэрээндэ ороходоо Бурханай гэртэ байһан Хүбүүндэл адли найдабаритай юм. Өөһэдынгөө этигэжэ байһан зориг ба найдабари хадагалжа байбал, бидэ тэрэнэй гэрынь болохобди.

7-11«Үбгэ эсэгэнэртнай сүл губида ябахадаа Бурханиие туршажа, үймөө татаа һэн. Дүшэн жэл соо Бурханай юу хэжэ байһыень хаража байһаншье һаа, тэдэнэр Бурханиие тэндэ шалгаба, туршаба. Тиимэһээ Бурхан тэдэ зондо сухалаа хүрэжэ: „Тэдэнэр ходо эндүүржэ ябадаг, харгы замаарни ябадаггүй“, – гэжэ хэлэһэн байна. Бурхан уур сухалаа хүрэхэдөө: „Амаруулха гэһэн газартаа тэдэниие хэзээшье оруулхагүйб“, – гэжэ тангариглаһан байна. Тиимэһээ таанад Бурханай дуу дуулахадаа, үбгэ эсэгэнэртэйгэйл адляар зүрюу зан бү гаргагты», – гэжэ Нангин Һүлдэ хэлэнэ.

12Аха дүүнэрни, амиды Бурханһаа холодохогүйн тула таанад булта нүгэлгүй, этигэлтэй байхые оролдожо байгты. 13Таанадай хэн нэгэнэй нүгэлөөр хорхойтуулагдан дошхорхогүйн тула, Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй «мүнөөдэр» гэдэг үгын маанадта хандажа байхада, та бэе бэеэ үдэр бүхэндэ урмашуулжа байха ёһотойт. 14Хэрбээ бидэ эхилһэн амидаралаа һүүл болоторнь хатуугаар баримталжа байбал, Христосто хабаатай болонобди.

15Нангин Бэшэг соо: «Таанад мүнөөдэр Бурханай дуу дуулахадаа, Бурханай урдаһаа үймөө татаһан үбгэ эсэгэнэртээл адли зүрюу зан бү гаргагты», – гэжэ хэлэгдэһэн байдаг. 16Бурханай дуу дуулаһаншье һаа, урдаһаань үймөө татаһан хүнүүд хэд байгааб? Тэдэнэр булта Моисейн хүтэлбэри доро Египедһээ гараһан хүнүүд байгаа. 17Ямар хүнүүдтэ Бурхан дүшэн жэлэй туршада сухалдажа байгааб? Нүгэлдэ унажа, сүл губида үхэһэн хүнүүдтэ бэшэ аал? 18«Амаруулха гэһэн орондоо тэдэниие хэзээшье оруулхагүйб», – гэжэ Бурхан тангариглажа байхадаа, хэд тухай хэлэжэ байгааб? Урдаһаань үймөө татаһан хүнүүд тухай хэлэжэ байгаа ха юм. 19Этигэл һүзэггүй байһанайнгаа түлөө тэдэ хүнүүдэй Бурханай амаруулха гэһэн орондо орожо шадахагүй байһыень бидэ харабабди.

4

4^1Тэрэ найдуулһан амаралтадань хүртэнгүй үлэшэхэгүйн тула бидэ булта болгоомжотой байха ёһотойбди+. 2Сүл губяар ябаһан зондол тон адли бидэ Һайн Мэдээсэл дуулажа абаһан байгаабди. Тэдэнэр Бурханай үгые дуулаһаншье һаа, һайн болоогүй юм. Ушарынь хэлэхэдэ, тэдэ Бурханай үгые шагнажа байхадаа, тэрэ үгыень этигэл һүзэгтэйгээр тогтоожо абаагүй. 3Харин бидэ, һүзэглэһэн хүнүүд, Бурханай найдуулһан амаралтадань хүртэжэ байнабди. «Уур сухалдаа би тэдэниие амаруулха гэһэн газартаа хэзээшье оруулхагүйб гэжэ тангариглаһан байгааб», – гэжэ тэрэ өөрөө хэлээ.

Газар дэлхэйе бүтээхэ сагһаа хойшо тэрэ ажалаа гүйсэдхэһэншье һаа, тиигэжэ хэлэһэн байгаа+. 4Нангин Бэшэг соо долоодохи үдэр тухай иигэжэ бэшээтэй: «Хэжэ байгаа ажалаа Бурхан долоодохи үдэртөө дүүргэжэ, хэжэ байгаа бүхы ажалнуудһаа долоодохи үдэртөө Бурхан амарба ха». 5«Тэдэниие амаруулха гэһэн газартаа хэзээшье оруулхагүйб», – гэжэ тэндэ баһа бэшээтэй байдаг. 6Һайн Мэдээсэл түрүүн дуулаһан хүнүүд этигэлгүй байһан хадаа амаралтада хүртээгүй. Тиин тэрэ амаралтада хүртээгүй зон үшөө байна+. 7«Мүнөөдэр» гэгдэдэг ондоо үдэрые Бурханай шэлэһыень тэрэ харуулна. Нилээд сагай үнгэрһэн хойно тэрэнэй Давидаар дамжуулан хэлэһэниинь Нангин Бэшэг соо үгтэнхэй байдаг: «Таанад мүнөөдэр Бурханай дуу дуулахадаа зүрхэ сэдьхэлээрээ бү дошхорогты».

8Хэрбээ Бурханай найдуулһан амаралтые Навинай Иисусай үгэһэн байбал, Бурхан тэрэнэй һүүлдэ ондоо үдэр тухай хэлэхэгүй бэлэй. 9Гэхэтэй сасуу Бурхан өөрынгөө хүнүүдтэ субботын амаралтын үдэрые амалаа юм. 10Бурханай найдуулһан амаралтада хүртэһэн хүнүүд өөрынгөө хэрэгүүдһээ амаржа байһан Бурхандал адли баһал хэрэгүүдһээ амаржа байха. 11Этигэлгүй байһанайнгаа тула унаһан тэдэ хүнүүдтэл адли нэгэмнайшье унангүй, тиимэ амаралтада хүртэхын тула бүхы шадалаараа шармайе.

12Бурханай үгэ амиды ба хүсэтэй юм, хоёр талаһаан хурсалуулагдаһан ямаршье эриһээ хурса юм. Тэрэнь һүнэһэ һүлдэ хоёрой уулзалта, бүридэл болон уураг тархи, алишье юумэн хүрэтэр хүрэдэг. Тэрэ зүрхэнэй хүсэлэн ба бодолнуудые шиидхэжэ байдаг+. 13Бурханһаа далда, нюуса юумэн гэжэ үгы. Харин бүхы юумэн тэрэнэй харасада элиржэ, нээгдэжэ байдаг. Тиин бидэ булта тэрээндэ өөһэд тухайгаа тоосоо үгэхэ ёһотой гээшэбди.

Иисус бодото Ахамад Санаарта юм

14Бидэ Бурханай дэргэдэ байһан Бурханай Хүбүүн Иисус гэдэг агууехэ Ахамад Санаартатай ха юмди. Тиимэһээ өөһэдынгөө шүтэжэ байгаа һүзэг этигэлые хатуугаар сахижа ябаял+. 15Манай Ахамад Санаарта бидэнэй ядаруу тулюур байдал тухай һанаагаа зобонгүй ябажа шадахагүй. Тэрэ бидэндэл тон адли бүхы талаһаа туршуулһан байбашье, нэгэшье нүгэл хээгүй юм+. 16Тиин бидэ зоригжожо, буян хэшэгтэй Бурханай хаан шэрээдэ ойртожо үзэел даа. Бидэ маанадтал туһа болохо хэмжээгээр тэндэ үршөөл хайрада хүртэжэ, буян хэшэг олохобди+.

5

5^1Хүнүүдэй дундаһаа шэлэгдэжэ абтаһан ямаршье ахамад санаарта хүнүүдэйл аша туһада Бурханда алба хэхээр табигдадаг. Тэрэ санаарта хүнэй нүгэлые хүлисүүлхэ гэжэ Бурханда тахил тахидаг, үргэл асардаг+. 2Тэрэ өөрөө олон дутагдалнуудтай ушарһаа эндүүржэ, алдуу хэжэ байһан хүнүүдые хүлисэдэг юм+. 3Тиимэһээ тиимэ ахамад санаарта гансал хүнэй хэһэн нүгэлнүүдэй түлөө бэшэ, харин өөрынгөө нүгэлнүүдэй түлөө баһал үргэл үргэхэ ёһотой байдаг+. 4Хүн өөртөө ахамад санаартын нэрэ хүндые олгодоггүй, харин Аарондол адли Бурханай уряалаар ахамад санаарта болодог. 5Тон тиигэжэл ахамад санаартын нэрэ хүндые Христос өөрөө өөртөө зүүгээгүй, харин «Ши минии Хүбүүн гээшэш. Мүнөөдэр би шинии Эсэгэшни болооб» гэһэн Бурхан тэрээндэ ахамад санаартын нэрэ түрые үгөө юм+. 6Нангин Бэшэг соо нүгөө газарта Бурхан: «Мелхиседегэй табиһанаар ши хэтын хэтэдэ санаарта болоод байхаш», – гэжэ хэлэнэ+. 7Газар дэлхэй дээрэ амидаржа байхадаа, тэрэниие абарха аргатай Бурханда Иисус шангаар хүхирэн, нулимсаа гоожуулан зальбараа, тэрэниие гуйгаа. Иисусай номгон, үнэр шударга байһан хада Бурхан тэрэниие дуулаа һэн+. 8Бурханай Хүбүүн байһаншье һаа, зоболонгуудые дабан тэрэ хүнэй үгөөр байжа һураа+. 9Эрхим түгэс болоходоо, тэрэ үгыень дууладаг бүхы хүнүүдэй мүнхын абаралгын эхиниинь болоо+. 10Тиигээд Мелхиседегэй заяаһанаар Бурхан тэрэниие ахамад санаарта болгожо табяа юм.

Этигэл һүзэгөө урмашуулха тухай

11Энэ талаар бидэ олон юумэ хэлэхэ байгаабди, гэхэтэй хамта таанадай ойлгосо доройтоһон тула тайлбарилжа үгэхэмнай ехэл бэрхэшээлтэй байна+. 12Саг хугасаагаар багсаахада таанад багшанар болоод байха байгаат, харин Бурханай Үгын түрүүшын хэшээлнүүдые таанадта дахин дабтаха хэрэгтэй болоод байна. Хатуу хоол барихын орондо таанад һүгөөр ундалха болонот+. 13Һүгөөр тэжээлгэжэ байһан хүн бүхэн үнэн зүбые, буруугай ушарые илгаха туршалгагүй үхибүүн гээшэ. 14Хатуу хоол бэеэ хүсэһэн хүнүүдэй эдеэн юм. Тэдэ хүнүүд туршалга дадалгатай хадаа һайн, муу хоёрые илгаха аргатай байдаг+.

6

61-2Христосой һургаалай түрүүшын хэшээлнүүдые хойноо орхижо, урагшаа дабшаял. Хэрэггүй ажалнуудаа орхижо, Бурханда һүзэглэхэ, уһаар арюудхаха болон гараараа адислаха тухай, үхэһэн хүнүүдэй амидырха, хэтын зарга шүүбэри тухай һургаалай һуури дахин табиха хэрэггүй++. 3Бурханай зүбшөөбэл, бидэ энэниие бэелүүлхэбди.

4Һүзэг этигэлээ алдаһан хүнүүд яажа дахин гэм хэхэеэ болёод, Бурханда хандахаб? Тэдэнэр нэгэ үедэ Бурханай гэрэл туяада ябаа, тэнгэриин бэлэг абажа, Нангин Һүлдые тогтоожо абаһан байгаа+. 5Тэдэнэр өөһэдынгөө туршалгаһаа Бурханай үгэ һайн гэжэ мэдээ, ерээдүйн зуун жэлүүдэй хүсэ шадал мэдэжэ абаа. 6Тиибэшье тэдэнэр һүзэг этигэлээ алдаа. Тэдэниие дахин нүгэлһөөнь Бурханда хандуулха аргагүй юм. Юундэб гэхэдэ, тэдэнэр Бурханай Хүбүүе дахин хэрээһэндэ хадажа, тэрэниие хүнүүдэй урда гутааха ха юм.

7Оло дахин орожо байһан бороогой уһаар уһалагдаад, эдлэжэ байгаа эзэдтээ аша туһатай ургаса үгэжэ байһан газар Бурханай үршөөлдэ хүртэнэ. 8Харин тиихэдэ хашаг болон буртаг үбһэ ургуулһан газар юундэшье хэрэггүй, Бурханай хараалда арай хүртөөгүй, галда шатаагдаха хойшолонтой байдаг+.

9Инаг хайрата нүхэдни, маанадай иигэжэ хатуугаар хэлэжэ байһаншье һаа, таанад үлүү һайн нүхэсэлдэ байнат, тиимэһээ абарагдахат гэжэ найданабди. 10Бурхан болбол найдабаритай үнэн сэхэ юм. Тэрэ хэһэн хэрэгүүдыетнай, бусад һүзэглэгшэдтэ туһалһан, мүнөөшье туһалан, өөртэнь үзүүлһэн хайра дурыетнай мартахагүй+. 11Таанадай найдажа байһан юумэнэй үнэн зүб байхын тулада таанадай хүн бүхэн эсэстэ хүрэтэрөө зүдхэмжэтэй байһай гэжэ хүсэнэбди+. 12Таанадые залхуурангүй, һүзэг этигэлтэй, тэсэбэритэй байгаад, Бурханай найдуулһан юумые хүлеэжэ абадаг хүнүүдтэл адли байхыетнай хүсэнэбди+.

13Бурхан Абраһамые найдуулхадаа, найдуулһанаа бэелүүлхэб гэһэн дашаа тангариг үгэһэн байгаа. Өөрһөөнь дээгүүр хүнэй үгы юм хада Бурхан өөрынгөө нэрээр тангариглаһан байгаа+. 14«Би шамайе үршөөл хайрадаа хүртөөхэб, олон үри һадаһадые шамда хайрлахаб гэһэн үгөө үгэнэб», – гэжэ Бурхан Абраһамда хэлээ бэлэй. 15Абраһам ехэл тэсэбэритэй байжа, Бурханай найдуулһанда хүртэһэн байгаа. 16Бидэ тангариглахадаа өөһэдһөө ехэ дээгүүр хүнөөр тангаригладагбди, тиин тангариг ямаршье арсалдаа заргалдаае үгы хэдэг юм. 17Найдуулһан юумыень абаха ёһотой байһан хүнүүдтэ эрхэ хүсэлөө хубилгахагүй байһанаа элеэр харуулхын тулада Бурхан найдуулгаа тангаригаараа баталһан байгаа. 18Бурханай худалаар хэлэжэ болохогүй, хубилдаггүй хоёр юумэн бии юм. Тиимэһээ бидэ урдамнай оршожо байһан найдуулга хатуугаар адхаад, ехэтэ урмашажа, Бурхантай хамтархадаа хоргодохо газар олобобди. 19Тэрэ найдалга манай амиин бархагтал мэтэ юм. Тэрэ найдалга аюулгүй, бата, тэнгэриин һүмын хүшэгэй саагуур досоонь ородог юм+. 20Тиихэдэ Иисус бидэнэй аша туһада урдамнай тиишээ ороод, Мелхиседегэй заяаһанаар хэтын хэтэдэ ахамад санаарта болоо бэлэй+.

7

Христос мүнхэдөө бодото ахамад санаарта юм

7^1Мелхиседек болбол Салимай хаан, Дээдын Бурханай санаарта байгаа юм. Абраһамай дүрбэн хаашуулые дараад, дайнһаа бусажа ябахадань, Мелхиседек тэрээнтэй ушаржа үршөөл хайрадаа хүртөөгөө бэлэй. 2Тиин Абраһам байһан юумэнэйгээ арбанай нэгэн хубиие Мелхиседегтэ үгэһэн байгаа. (Мелхиседегэй нэрынь нэгэ удха болбол «үнэн сэдьхэлэй хаан»; тиихэдэ Салимай хаан байһан хадань тэрэнэй нэрэ үшөө «энхэ тайбанай хаан» гэһэн удхатай). 3Тэрэ эхэ эсэгэгүй, угай бэшэггүй; тэрэнэй түрэһэн гү, али үхэһэн тухай гэршэлгэ байдаггүй. Тэрэ Бурханай Хүбүүндэ тон адли, мүнхэдөө санаарта байха юм.

4Тэрэнэй агууехэ байхые таанар харагты. Манай үбгэ эсэгэ Абраһам дайнда олзолһон бүхы юумэнэйнгээ арбанай нэгэ хубиие тэрээндэ үгэһэн байгаа. 5Санаартадаар табигдаһан Левиин үри һадаһад Хуулиин ёһоор баһал Абраһамай үри һадаһад байһан өөрынгөө аха дүүнэрһээ, Израилиин арад түмэнэй олзын арбанай нэгэ хубиие суглуулха эрхэтэй. 6Мелхиседек болбол Левиин үри һадаһан бэшэшье һаа, Абраһамһаа арбанай нэгэ хубииень абаад, Бурханай найдуулгада хүртэһэн тэрэ Абраһамые үршөөл хайрадаа хүртөөгөө+. 7Үршөөлдөө хүртөөжэ байһан хүнэй үршөөгдэжэ байһан хүнһөө үлүү дээгүүр байһаниинь арсашагүй. 8Эндэ арбанай нэгэ хубиие суглуулжа байдаг санаартад үхэлтэ хүнүүд юм, харин тэндэ арбанай нэгэ хубиие абаһан Мелхиседек амиды гэжэ гэршэлэгдээтэй юм. 9Абраһамай арбанай нэгэ хубиие түлэхэдэ, Левийшье (үри һадаһадынь арбанай нэгэ хубиие суглуулдаг) өөрөө баһал түлөөһэ үгэһэн болоно. 10Мелхиседегэй Абраһамтай уулзахада Левий үшөө түрөөгүй, харин үбгэ эсэгэ Абраһамайнгаа досоонь байгаа гэжэ хэлэхэдэ болоно.

11Израилиин арадта үгтэһэн Хуулиин ёһоор левидүүд санаартан болоо. Хэрбээ левидүүд түгэс түгэлдэр санаартад байбал, Аароной табиһанаар бэшэ, харин Мелхиседегэй заяаһанаар ондоо санаартын гаража ерэхын хэрэг үгы һэн даа. 12Санаарталгын ээлжэлгэ хубилбал, Хуулииншье тогтоолнууд хубилгагдаха ёһотой байдаг. 13Бидэнэй дурдаһан Дээдын Эзэн ондоо обогой хүн байгаа, тиин обогойнь нэгэшье хүн санаартын алба гүйсэдхэдэггүй бэлэй. 14Дээдын Эзэн болбол Иудын обогой гэжэ һайн мэдээжэ юм. Санаартад тухай асуудал хүндэхэдөө Моисей энэ обог тухай юушье хэлээгүй һэн+.

15Мелхиседегтэл адли ондоо санаартын бии болоһониинь эндэһээ бүри элеэр харагдана. 16Тэрэ Хуулиин ёһоор гү, али тогтоолоор бэшэ, харин дууһашагүй амидаралай хүсөөр санаарта болоо юм. 17«Мелхиседегэй заяаһанаар ши хэтын хэтэдэ санаарта байхаш», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ+. 18Хуушан тогтоол бирагүй, аша туһагүй байһан дээрэһээ мүнөө хүсэгүй болгогдонхой+. 19Моисейн Хуули ямаршье юумые эрхим түгэс болгоогүй. Тиимэһээ маанадай Бурханда ойртохын тула мүнөө бүри һайн найдуулга үгтэнэ+.

20Тиихэдэ үшөө Бурханай тангариг үгтөө. Ондоо хүнүүдэй санаарта болоходо Бурхан тиимэ тангариг үгөөгүй һэн. 21Харин Иисус болбол Бурханай тэрээндэ үгэһэн тангаригай ёһоор санаарта болоо юм: «Дээдын Эзэн „Ши хэтын хэтэдэ санаарта байхаш“ гээд тангариглаа юм, тиин хэлэһэн үгөө бусаажа абахагүй»+.

22Энэ илгаа Иисусые баһал бүри һайн хэлсээнэй найдабари болгоно+.

23Ондоошье илгаа байгаа: бусад санаартад үхэдэг ушарһаа ехэ олон байгаа. 24Харин Иисусай мүнхэ амидаржа байһан хадань тэрэнэй санаартын албан баһа мүнхэ юм. 25Тиимэһээ зониие үргэлжэ абаржа байха аргатай тэрэ санаарта хэтын хэтэдэ амиды байжа, тэрээгүүр дамжан Бурханда ерэһэн хүнүүдэй түлөө Бурханай урда гуйдаг юм+.

26Үнэндөө Иисус маанадтал хэрэгтэй Ахамад Санаарта юм. Тэрэ болбол арюун нангин; харата хэрэгүүдые үйлэдөөгүй, нүгэл шэбэлдэ унаагүй; нүгэлтэ зонһоо илгаруулагдаад, тэнгэридэ дэгдүүлһэн байгаа+. 27Ондоо ахамад санаартадтал адли түрүүн өөрынгөө нүгэлнүүдэй түлөө, һүүлдэнь арад зоной нүгэлнүүдэй түлөө үдэр бүхэн үргэл асарха тэрээндэ хэрэггүй. Тэрэ нэгэтэ, тиихэдэ хэтын хэтэдэ өөрыгөө үргэл болгон үргөө+. 28Моисейн Хуули дутагдалнуудтай хүнүүдые ахамад санаартаар табидаг, харин Хуулиин һүүлдэ үгтэһэн Бурханай тангариг хододоо эрхим түгэс Хүбүүниие ахамад санаартаар табяа юм+.

8

Христос болбол Шэнэ Хэлсээнэй дамжуулагша ба Ахамад Санаарта юм

8^1Хэлэжэ байһан юумэнэймнай гол удха: бидэ тэнгэридэ Үндэр дээдэ түрэлтын баруун талада һууһан Ахамад Санаартатайбди+. 2Тэрэ болбол хүнүүдэй гараар бариһан бэшэ, харин Дээдын Эзэнэй бодхооһон бодото майханда, хамагай нангин газарта ахамад санаартынгаа үүргэ гүйсэдхэжэ байна+.

3Ямаршье ахамад санаарта Бурханда үргэл асархаар, тахил тахихаар табигдадаг юм, тиин манайшье Ахамад Санаарта үргэхэ юумэтэй байха ёһотой+. 4Хэрбээ тэрэмнай газар дэлхэй дээрэ байбал, санаарташье бэшэ байха һэн, юундэб гэхэдэ, газар дэлхэйн санаартад Хуулиин ёһоор лэ үргэлнүүдые асардаг юм. 5Тэдэ санаартад ажалаа хэхэдээ үнэн дээрээ тэнгэриин юумые һажаана, тэнгэриин юумэнэй һүүдэрынь лэ болоно. Тиимэл юумэн Моисейтэй тохёолдоо һэн. Тэрэнэй майханаа татаха гэжэ байхада, Бурхан тэрээндэ: «Хада дээрэ шамда харуулагдаһантайл адляар бүхы юумые хэ», – гэжэ хэлээ бэлэй+. 6Үлүү һайн найдуулга дээрэ үндэһэлһэн Бурханай болон тэрэнэй хүнүүдэй хоорондохи Иисусаар дамжаһан хэлсээн хэды ехэ һайн гээшэб. Тон тиигэжэл Иисуста мүнөө тэдэ санаартадта ороходоо бүри эрхим түгэс албан тушаал үгтөө+.

7Хэрбээ түрүүшын хэлсээн дутагдалгүй байбал, хоёрдохи хэлсээнэй хэрэг үгы байха һэн даа+. 8Зүгөөр Бурхан арадаа зэмэлэн, иигэжэ хэлэбэ: «Израилиин арадтай болон Иудын арадтай шэнэ хэлсээн баталха үдэрнүүд ерэжэ байна гээд Дээдын Эзэн хэлэнэ+. 9Энэ хэлсээн тэдэнэрэй үбгэ эсэгэнэрые гарһаань хүтэлэн Египедһээ гаргаха гэһэн үдэр тэдэнтэй баталһан хэлсээндэл адли бэшэ байха. Үбгэ эсэгэнэрынь минии хэлсээе сахидаггүй байгаа, тиимэһээ би тэдэниие тоохоёо болёоб. 10Тэдэ үдэрнүүдэй һүүлдэ Израилиин арадтай баталха хэлсээн иимэ: хуулинуудаа тэдэнэй һанал бодолдо оруулхаб, зүрхэ сэдьхэлдэнь бэшэхэб. Би тэдэнэй Бурханиинь болохоб, тэдэнэр минии арад болохо гэжэ Дээдын Эзэн хэлэнэ. 11Тэдэнэй хэнииньшье Дээдын Эзэниие мэдэ гэжэ нүхэдөө гү, али аха дүүнэрээ һургахагүй, юундэб гэхэдэ, тэдэ бултадаа багаһаа агууехэ хүрэтэрөө намайе мэдэжэ байха. 12Тэдэнэй нүгэлнүүдые би хүлисэхэб, худал хуурмагыень дахин һануулхагүйб».

Христос эрхим түгэс тахил юм

13Шэнэ хэлсээн тухай хэлэхэдээ Бурхан түрүүшын хэлсээнэй хуушарһые харуулаа, тиихэдэ хуушаржа ба үмхиржэ байһан юумэн мэнэ гэһээр лэ һүнэн һаладаг.

9

9^1Түрүүшын хэлсээн мүргэл тухай тогтоолтой, мүргэлөө хэхэ нангин газартай байгаа. 2Майханай нэгэдэхи таһалгые Нангин Газар гэжэ нэрлэдэг бэлэй. Досоонь зула, шэрээ дээрэ Бурханда үргэгдэһэн хилээмэн табяатай һэн. 3Хоёрдохи хүшэгэй саана Хамагай Нангин Газар байгаа. 4Досоонь алтан шэрээ дээрэ утадаг сан хүжэ, бүхы талаһаан алтаар хушагдаһан Хэлсээнэй абдар, тэрээн соо маннатай[*] алтан домбо, набшалжа байһан Аароной таяг, захяа заабари һиилэгдэнхэй шулуун хабтагайнууд байгаа. 5Абдарай хаабариин, абаралгын газарай дээгүүр тэнгэриин амитад бии һэн. Мүнөө дээрээ энээн тухай тодорхойгоор хэлэһэнэй хэрэггүй.

6Энэ бүхэн ямар ёһо гуримтай байбаб гэбэл, санаартад үдэр бүхэн өөһэдынгөө алба хэхэеэ майханай гадаада таһалгада ородог байгаа, 7харин майханай дотоодо таһалгада жэлдээ нэгэл дахин гансал ахамад санаарта ородог бэлэй. Ахамад санаарта ороходоо өөрынгөө түлөө, арад зоной нүгэл хэжэ байнабди гэжэ мэдэрэнгүй хэжэ байһан нүгэлнүүдэйнь түлөө Бурханда үргэхэ шуһа абажа ородог байгаа+. 8Майханай гадаада таһалгын байха үедэ Хамагай Нангин газарта орохо харгы хаалгаатай байнал гэжэ Нангин Һүлдэ элеэр харуулна+. 9Энэ болбол мүнөөнэй үе сагые зураглаһан бэлгэ тэмдэг болоно. Бурханда үргэгдэжэ байһан үргэл тахилнууд мүргэл хэжэ байһан хүниие гүйсэд абарха аргагүй гэһэн удхатай юм+. 10Энэнь Бурханай шэнэ тогтоол зарлаха үе саг хүрэтэр эдихэ, ууха, янза бүриин арюудхалга сэбэрлэлгын гадна талын заншалнуудтай холбоотой шухала бэшэ юумэнүүд байгаа+.

11Харин Христос ерээдүйн һайн һайханай Ахамад Санаарта болон ерээ. Тэрэнэй алба хэжэ байһан майхан бүри ехэ, улам һайхан юм, тэрэ майхан хүнүүдэй гараар бүтээгдээгүй, тиимэһээ зохёон бүтээгдэһэн энэ газар дэлхэйн хубинь бэшэ+. 12Христос майханда нэгэтэ ороходоол Хамагай Нангин газарта хэтын хэтэдэ ороо, тиин тэрэ тэхын гү, али буха буруугай шуһа тахил болгон абажа ороогүй, харин өөрынгөө аминай ба шуһанай сэнгээр нүгэлнүүдыемнай арилгаа. 13Хэрбээ бузарлагдаһан хүнүүд дээрэ тэхын гү, али бухын шуһа, шатааһан үнеэнэй үнэһэ сасахадань, тэрэ хүнүүдэй бузарынь арилгагдадаг юм бол, 14Христосой шуһан бузарнуудыень бүрин түгэс арилгадаг юм. Тэрэ мүнхын Һүлдөөр дамжуулан өөрыгөө Бурханда үргөө. Тэрэнэй шуһань сэдьхэлыемнай дэмы хэрэгүүдһээ арилгаад, амиды Бурханда алба хэхэ аргатай болгохо+.

15Бурханай уряалһан хүнүүд Бурханай найдуулһан мүнхын үршөөлдэ хүртэхэ. Христос түрүүшын хэлсээнэй хүсэн түгэлдэр байхадань хүнүүдые үйлэдэһэн нүгэлнүүдһээнь сүлөөлөөд, Шэнэ хэлсээ баталха боломжо олгобо+.

16Эдэ хүрэнгэ залгамжалхын тула һүүлшын захяа үгтэдэг. Тиимэ һүүлшын захяа байбал, тэрэ захяа орхиһон хүнэй үхэл баталһан гэршэлгэ хэрэгтэй. 17Һүүлшын захяа орхиһон хүнэй амиды байбал, тэрэ захяань юуншье бэшэ, харин тэрэ хүнэй үхэһэн лэ хойно һүүлшын захяа хүсэндөө ородог. 18Тиимэһээл адхарһан шуһаар баһа түрүүшын хэлсээн баталагдаа. 19Моисей түрүүн бүхы арад зондо захяа заабаринуудые Хуулиин ёһоор тайлбарилан айладхаад, тиигээд бухануудай ба тэхэнүүдэй шуһые уһантай худхаад, иссопой мүшэрөөр ба улайлгаһан нооһоор тэрэ шуһаараа Хуулиин ном болон бүхы арад зониие сасаба ха. 20«Энэ шуһан Бурханай танда заяаһан хэлсээе батална», – гэжэ Моисей хэлэбэ. 21Моисей тон тиигэжэл Майханиие болон мүргэлдэ хэрэглэгдэдэг амһартануудые шуһаар сасаһан байгаа. 22Үнэндөө Хуулиин ёһоор бүхы юумэн шуһаар лэ арюудхагдадаг, тиимэһээ шуһа адхаруулангүй нүгэл сагааруулжа болоогүй һэн.

23Тэнгэридэхи юумые дуряаһан юумэнүүд тиигэжэ арюудхагдаха ёһотой байгаа. Тиигэхэдэ бодото тэнгэриин юумэн бүри һайн тахилаар арюудхагдаха ёһотой+. 24Бодото юумые һажаан хүнэй гараар бүтээһэн Нангин Газарта Христос ороогүй юм. Тэрэ мүнөө манай орондо Бурханай урда зогсохын тулада тэнгэридэ өөртэнь ороо юм+. 25Тиихэдэ иудейн ахамад санаартын Хамагай Нангин газарта жэл болгон ондоо амитанай шуһа абаад ородогтол адляар өөрыгөө оло дахин тахил болгожо байхаар Христос тэнгэридэ ороогүй юм. 26Тиигээгүй һаа, тэрэ газар дэлхэйн зохёон бүтээгдэхэһээ эхилээд оло дахин зобохо бэлэй. Үе сагай эсэстээ хүрэжэ байхада тэрэ өөрыгөө тахил болгон үргөөд, нүгэлые усадхахаар нэгэтэл, гэхэдэ хэтын хэтэдэ ерээ юм+. 27Хүн бүхэн нэгэтэ үхөөд лэ, удаань зарга шүүбэридэ орохо ёһотой+. 28Тон тиигэжэл Христос олон зоной нүгэлнүүдые хүлисүүлхээр өөрыгөө нэгэтэ үргэл болгон асараа бэлэй. Тэрэ хоёрдохиёо нүгэлнүүдые арилгахаяа бэшэ, харин тэрэниие хүлеэжэ байһан зониие абархаяа ерэхэ+.

10

10^1Иудейн Хуули болбол бодото юумэнүүдэй тон зүб хэбынь бэшэ, харин һайн юумэнүүдэй һүүдэрынь лэ гээшэ. Жэлһээ жэлдэ, хододоо нэгэ адли амитадые тахил болгон үргэжэ, Бурханда ерэжэ байһан хүнүүдые Хуули яажа эрхим һайн болгохоб+. 2Хэрбээ Бурханда мүргэл хэжэ байһан хүнүүдэй нүгэлнүүдынь үнэхөөрөө хүлисэгдэһэн байгаа һаа, тэдэ хүнүүд нүгэлтэйбди гэжэ өөһэдыгөө тоолохоёо болёод, тахил үргэхэеэ болихо һэн лэ. 3-4Бухануудай болон тэхэнүүдэй шуһа хүнүүдэй нүгэлнүүдые хэзээдэшье арилгажа шадахагүй юм. Тиимэһээ тэдэниие жэл бүри үргэл болгожо асардаг. Тиигээд тэдэ тахилнууд хүнүүдтэ нүгэлнүүдыень һануулаад байдаг.

5Тиимэһээ Христос энэ газар дэлхэйдэ ерэхэдээ, Бурханда иигэжэ хэлээ юм: «Ши үргэлнүүдые үргүүлхэ болон тахилнуудые тахюулха дурагүй байнаш. Тиихэдэ намда махабад бэе олгоош. 6Нүгэлнүүдые арилгаха гэжэ үргэлэй шэрээ дээрэ үргэгдэһэн бүтэн бүхэлеэрээ шатаагдаһан амитадые, олон тахилнуудые ши һайшаагаагүйш. 7„Ай, Бурхамни, Хуулида нам тухай юун гэжэ бэшээтэй байнаб, тэрэнииел, шинии эрхэ хүсэлые бэелүүлхэеэ би ерэнэб“ – гэжэ би удаань хэлэбэб».

8«Тахил, үргэлнүүдые, үргэлэй шэрээ дээрэ шатаагдаһан амитадые, нүгэлнүүдээ арилгахын тула тахигдаһан тахилнуудыешье ши абаха дурагүй байгааш, тэдэниие һайшаагаагүйш», – гэжэ тэрэ түрүүн хэлэбэ. Эдэ бүхы тахилнуудые Хуулиин ёһоор үргэдэг байһаншье хадань, тэрэ тиигэжэ хэлээ. 9«Ай, Бурхамни, шинии эрхэ хүсэлые бэелүүлхэеэ би ерэнэб», – гэжэ удаань тэрэ хэлэбэ. Тиихэдээ Бурхан бүхы хуушан тахилнуудые болюулжа, орондонь Христосые тахил болгон табина. 10Иисус Христосой Бурханай эрхэ хүсэл бэелүүлэн өөрынгөө махабад бэеые нэгэтэ болон хэтын хэтэдэ үргэл болгон асарһан юм хадань бидэ булта нүгэлнүүдһээн мултаран арюудхагдаһан байнабди+.

11Хэдышье иудейн санаартадай үдэр бүхэн өөрынгөө алба гүйсэдхэн, нэгэ адли юумэеэ оло дахин тахил болгон асардаг байхадань, тэдэ тахилнуудынь нүгэлнүүдые хэзээшье арилгажа шададаггүй. 12Христос болбол нүгэлнүүдэй түлөө нэгэ тахил тахяад, хэтын хэтэдэ Бурханай баруун талада һуугаа+. 13Тэрэ мүнөө дайсадыень хүлэйнь ула доро Бурханай оруулхыень хүлеэжэ байна+. 14Нүгэлнүүдээ арилгажа байһан хүнүүдые Христос нэгэ үргэлөөрөө хэтын хэтэдэ эрхим түгэс болгоо.

15Нангин Һүлдэшье энээн тухай бидэндэ гэршэлэн хэлэнэ: 16«Тэрэ үдэрнүүдэй һүүлдэ тэдэнтэй баталагдаха хэлсээн энэ байна: хуулинуудаа тэдэндэ һануулхаб, һанаа сэдьхэлдэнь бэшэхэб гэжэ Дээдын Эзэн хэлэнэ. 17Тэдэнэрэй нүгэлнүүдые би хүлисэхэб, харата муухай хэрэгүүдыень дахин һануулхагүйб»+. 18Нүгэлнүүдэй хүлисэгдэһэн хойно тэдэнэй түлөө дахин үргэл хэхэ хэрэггүй юм.

Бурханай хажуудань ябаял

19Аха дүүнэрни, Иисусай үхэлэй ашаар бидэ Нангин Газарта орохо дүүрэн эрхэтэйбди+. 20Тэрэ болбол хүшэгэй саагуур – өөрынгөө махабад бэеэр – бидэндэ шэнэ, мүнхын амидаралда хүргэдэг харгы зам нээгээ+. 21Бидэ Бурханай гэр хараха агууехэ санаартатайбди. 22Тиимэһээ үнэн сэдьхэлтэйгээр, дүүрэн һүзэг этигэлтэйгээр, бузар һанал бодолнуудһаан сэбэрлэгдэһэн зүрхэ сэдьхэлтэйгээр, сэбэр уһаар угаагдаһан махабад бэетэйгээр Бурханай ойро ошоёл+. 23Бурхан найдуулһанаа дүүргэхэ гэжэ этигэлтэй байгаа юм хадаа этигэжэ байһан тэрэ найдуулгаяа бата баримталан ябаял+. 24Хүнүүдэй бэе бэедээ анхарал табижа, бэе бэедээ инаг хайраяа харуулхадань, дэмбэрэлтэй һайхан юумэ хэхэдэнь туһалжа байял. 25Маанадай зариман суглаагаа хаяжа ошодог заншалтай. Тиигэхэеэ болёод, орондонь Дээдын Эзэнэй ерэхэ Үдэрэй ойртохо туһамынь бэе бэеэ бүри ехээр зоригжуулжа, урмашуулжа байял+.

26Үнэн зүбые мэдэрһэн хойноо бидэнэй зорюута нүгэл шэбэл хэжэ ороболнай нүгэлнүүдые арилгаха тахил дахин бидэндэ байхагүйл+. 27Тиимэһээ зарга шүүбэриин болохые, Бурханда эсэргүүсэһэн хүнүүдые һүнөөхэ дошхон галые айжа байгаад хүлеэхэмнай үлэнэ гээшэ. 28Моисейн Хуули буруушааһан хүн хоёр гурбан хүнэй гэршэлбэл, ямаршье үршөөл хайрагүйгөөр үхэлөөр хэһээгдэдэг. 29Зүгөөр Бурханай Хүбүүндэ зэбүүрхэдэг, өөһэдыень нүгэлнүүдһээнь арилгаһан Бурханай хэлсээнэй шуһые нангин юумэн гэжэ тоодоггүй хүнүүд, үршөөл хайрын Һүлдые доромжолдог хүнүүд тэрээнһээ долоон доро хэһээлтэдэ хүртэхэ ёһотой юм!+
30«Би үһөөгөө абахаб, би ашыень харюулхаб», баһа «Дээдын Эзэн арад зоноо шүүхэ», – гэжэ хэлэгшые бидэ мэдэнэбди+. 31Амиды Бурханай гартань орохонь аймшагтай юм!+

32Таанадтай урдань юунэй тохёолдоһые һанаандаа оруулагты. Бурханай гэрэл туяагай таанадые гэрэлтүүлхэдэ, таанад зоболонгуудые дабан, агууехэ баатаршалга гаргабат. 33Таанадые урдань хүнүүд гомдохоодог, доромжолдог бэлэй, тиимэһээ тон тиигэжэ доромжолуулжа байһан хүнүүдые таанад хамгаалхада бэлэн байдаг бэлэйт. 34Таанад түрмэдэ һууһан хүнүүдэй зоболонгые хубаалсадаг, зөөри зөөшыетнай буляажа абахадань, баяртай байдаг һэнта, юундэб гэхэдэ, таанад тэнгэридэ хэтэдээ оршодог бүри һайн зөөри зөөшэтэй байһанаа мэдэжэ байгаат+. 35Зоригоо бү алдагты, тиигэбэл агууехэ шагналда хүртэхэт. 36Бурханай эрхэ хүсэлые бэелүүлэн, найдуулһан юумыень абаха гэбэл, таанад тэсэбэритэй байха ёһотойт. 37Үшөө нэгэ хэды болоод, уданшьегүй һаатангүй Заларан ерэгшэ ерэхэл. 38Үнэн сэдьхэлтэнгүүд этигэл һүзэгөөрөө амидаржа байха, хэрбээ хэн нэгэнэй таталзабалнь, би тэрэниие һайшаахагүйб+.

39Бидэ татагалзан хосорогшод бэшэбди. Харин һүзэг этигэлтэй зомди, абарагдахабди.

11

Һүзэг этигэл

11^1Һүзэг этигэлтэй байхань найдажа байһан юумэндээ бата һаналтай байха, нюдөөрөө харадаггүй юумэнүүдтэ найдажа байха гээшэ+. 2Һүзэг этигэлээрээ манай үбгэ эсэгэнэр Бурханай һайшаалда хүртэһэн байна.

3Һүзэг этигэлээрээ бидэ Бурханай үгөөр замбуулин зохёон бүтээгдээ гэжэ мэдэрнэбди, тиимэһээл нюдэндэмнай харагдадаг юумэнүүд харагдадаггүй юумэнүүдһээ бии болоо юм+.

4Һүзэг этигэлээрээ Авель Каинһаа үлүү һайн үргэл Бурханда асарһан байгаа. Бурхан өөрөө тэрэнэй үргэлые һайшаажа, һүзэг этигэлээрнь Авелиие үнэн сэдьхэлтэн байна гэжэ һайшаагаа юм. Авелиин үхэһэншье һаа, этигэл һүзэгынь мүнөө хүрэтэр маанадые һургажа байна+.

5Һүзэг этигэлэйнгээ ашаар Енох үхэлтэй уулзаагүй. Үнэндөө болбол Бурхан тэрэниие дээшэнь дэгдээгээ, хэншье Енохые оложо шадаагүй юм. Дэгдүүлхынгээ урда тээ Енох Бурханай һайшаалда хүртөө гэжэ Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй байдаг. 6Һүзэг этигэлгүй хүнүүдэй хэнииньшье Бурханай һайшаалда хүртэжэ шадахагүй: Бурханда ерэжэ байһан хүн Бурхан бии, тэрэниие бэдэржэ байһан хүнүүдэй ашыень тэрэ харюулха гэжэ һүзэглэжэ байха ёһотой.

7Ерээдүйдэ тохёолдохо уһан галаб тухай хэнэйшье уридшалан мэдээгүй байхада Ной этигэл һүзэгөөрөө Бурханһаа һэргылэмжэ абаад, Бурханай үгөөр байжа, өөрыгөө болон өөрынгөө гэр бүлые абарха корабль бариһан байна. Эсэстэнь, газар дэлхэйнхид гэмнэгдээд, Ной этигэл һүзэгөөрөө Бурханһаа үнэн сэдьхэлдэ хүртэбэ.

8Бурханай үгэхэб гэжэ найдуулһан орон нютаг руу ошо гэжэ Бурханай уряалхада Абраһам этигэл һүзэгөөрөө үгыень дуулаһан байна. Хайшаашье ошохо байһанаа мэдэнгүй, тэрэ өөрынгөө орон нютагые орхёо бэлэй. 9Бурханай үгэхэб гэжэ найдуулһан орон нютагта тэрэ баһал Бурханай найдуулгада хүртэһэн Исаак Иаков хоёртойгоо этигэл һүзэгөөрөө хариин хүндэл майханууд соо амидардаг һэн. 10Бурханай зохёон бодхооһон бата һууритай хотые Абраһам хүлеэжэ байгаа+.

11Абраһамай ехэ наһатай болоод, Саррын үри багагүй байһаншье хада, тэдэнэр этигэл һүзэгөөрөө үхибүүтэй болоо. Бурхан найдуулһанаа бэелүүлхэ гэжэ Абраһам ехэ этигэжэ байгаа. 12Үхэхын наана болоод байһан ганса Абраһамһаа огторгойн мүшэдтэл адли, далайн эрьеын элһэндэл адли тоогүй олон үри һадаһад түрэһэн байгаа+.

13Тэдэ булта этигэл һүзэгтэйгөөр наһа бараа. Тэдэнэр Бурханай найдуулһан юумэндэ хүртэнгүй үхэһэншье һаа, тэрэ найдуулгыень холоһоо хаража баясадаг бэлэй, өөһэд тухайгаа бидэ газар дэлхэй дээрэ хариин хүнүүд, ерүүл хүнүүд гээшэбди гэжэ хэлэдэг бэлэй+. 14Тиигэжэ хэлэдэг хүнүүд өөрынгөө орон нютагые бэдэржэ байнабди гэжэ элеэр харуулна. 15Өөһэдынгөө орхижо ошоһон орон нютаг тухай тэдэнэр һанадаг байбал, һөөргөө бусажа ерэхэ аргатай байха һэн. 16Харин тэдэнэр үлүү һайн, тэнгэриин орон нютагта зорижо байба. Тиимэһээ Бурхан тэдэнэй Бурханби гэхэдээ тэдэнһээ эшэдэггүй: Бурхан тэдэ зондо хото бэлдээд байна.

17Бурханай Абраһамые туршахадань, этигэл һүзэгөөрөө тэрэ Исаак хүбүүгээ тахил болгон үргөө. Бурхан Абраһамда найдуулга үгөө, тиимэһээ Абраһам ганса хүбүүгээ тахил болгон үргэхэдэ бэлэн байгаа+. 18«Исаагаар дамжан, ши минии үгэхэб гэһэн үри хүүгэдтэй болохош», – гэжэ Бурхан тэрээндэ хэлэбэ. 19Исаагай үхэбэлнь Бурхан тэрэниие амидыруулха аргатай гэжэ Абраһам һанажа байгаа, тиин Абраһам Исаагые үхэлһөө бусаажа абаа гэжэ хэлэхэдэ болохо+.

20Исаак ерээдүйдэ этигэн, Иаков Исав хоёрые үршөөлдөө хүртөөһэн байгаа.

21Иаков наһа барахынгаа урда тээ этигэл һүзэгтэйгөөр Иосифой хүбүүдые бултыень буян хэшэгтээ хүртөөгөөд, таягаа тулажа байгаад Бурханда мүргэһэн байна.

22Иосиф наһа баража байхадаа, Израилиин хүбүүдтэ Египедые орхижо ошохыень этигэл һүзэгтэйгөөр дурадхаад, шарилыень хаана табихаб гэһэн захяа орхиһон юм.

23Этигэл һүзэгтэйгөөр Моисейн аба эжынь хүбүүгээ түрэхэһөөнь эхилжэ гурбан һара хоргодуулжа байба. Тэдэнэр үхибүүнэйнгээ һайхан байхыень хараад, хаанай захиралтатай зүрилдэхэеэ айгаагүй+. 24Моисей наһаяа хүсэхэдөө, этигэл һүзэгөөрөө фараоной басаганай хүбүүн гэжэ нэрлүүлхэеэ арсаба. 25Тэрэ богони хугасаанда нүгэлтэй амидаралтай байжа аяшаахын орондо Бурханай арадтай зобохонь дээрэ гэжэ тоолобо+. 26Христосой түлөө зобохо гээшэ бүхы Египедэй баялигһаа үлүү ехэ баялиг гэжэ Моисей бодожо байгаа, ушарынь гэхэдэ, тэрэ ерээдүйдэ харюулха шагналаа хаража байгаа бэлэй+. 27Тэрэ этигэл һүзэгөөрөө хаанай уур сухалһаа айнгүй, Египедые орхёо һэн. Нюдэндэ харагдадаггүй Бурханиие хаража байһандал тэрэ бата хатуу байгаа һэн. 28Этигэл һүзэгөөрөө тэрэ Паасхын баярые тогтоогоод, үхэлэй Эльгээмэлэй израильшуудай ууган хүбүүдтэнь хүрэнгүй үнгэрхын тула шуһаар үүдээ сасахыень арад зондоо захираа.

29Этигэл һүзэгөөрөө израильшууд Улаан далайе хуурай газар мэтэл гаталба, харин египедэй сэрэгшэдэй тон тиимээр гаталжа туршахадань, уһан хана тэдэниие хушаба.

30Израильшууд долоон үдэрэй туршада Иерихониие тойрожо ябаад, этигэл һүзэгөөрөө ханануудыень унагаагаа. 31Янхан эмэ Раав этигэл һүзэгөөрөө израилиин тагнуулшадые һайнаар угтан абаһандаал Бурханай үгые дуулаагүй хүнүүдтэй хамта хосороогүй+.

32Үшөө юун тухай хэлэхэбиб? Гедеон, Барак, Самсон, Иеффай, Давид, Самуил, бусадшье лүндэншэд тухай хөөрэхэдэмни саг хүрэхэгүй. 33Тэдэнэр этигэл һүзэгөөрөө хаан оронуудые дайлан диилэдэг, үнэн зүб юумэ хэдэг, Бурханай найдуулһан юумэндэ хүртэдэг, арсалануудай амыень хаадаг, 34галзуу гал унтараадаг, жадын эриһээ зайсадаг, һулахан бирагүй байгаад, шадалтай болодог, байлдаанда бүхэ байдаг, хариин сэрэгүүдые дарадаг бэлэй. 35Эхэнэрнүүдэй этигэл һүзэгэйнь ашаар үхэһэн түрэлхидыень амидыруулдаг байгаа.

Нүгөө зариман бүри һайн амидаралда хүртэхын тулада сүлөөлэлгэһөө арсан, тамалуулагдан үхэдэг һэн. 36Зарим хүнүүд доромжолуулаад, сохюулаад, баһа гэнжэндэ хүлюулээд, түрмэдэ һуудаг бэлэй+. 37Нүгөөдүүлынь шулуугаар шэдэдэг, хюрөөгөөр хоёр болгон таһалдаг, жадаар хадхан аладаг бэлэй. Тэдэнэр хониной гү, али ямаанай арһаар бэеэ орёогоод, дуталдан, хашуулан мүрдүүлэн, гомдохуулан тэнэдэг байгаа. 38Бүхы газар дэлхэйн хүнүүд тэдэнэй хаананьшье хүрэхэгүй! Гэхэдэ тэдэнэр сүл губяар болон хада уулаар тэнэжэ ябаа, агы нүхэнүүдтэ болон жалгануудта амидаржа байгаа.

39Этигэл һүзэгөөрөө тэдэнэр булта Бурханай һайшаалда хүртэһэншье һаа, Бурханай найдуулһан юумэндэ хүртөөгүй юм. 40Ушарынь юун бэ гэхэдэ, Бурхан бидэндэ үлүү һайн юумэ түлэблөөд байна. Бидэнтэйл хамта тэдэниие эрхим түгэс болгохонь Бурханай зорилго мүн+.

12

Эзэн Бурхан манай Эсэгэ мүн

12^1Маниие тойроод үүлэндэл мэтэ олон гэршэнэр байна. Тиимэһээ бидэ замдамнай һаатуулжа байһан бүхы юумэнүүдһээ, тиихэдэ бидэниие амарханаар хүлижэрхидэг нүгэлһөө сүлөөлэгдэжэ, урдамнай байһан, бидэндэ заяагдаһан замаар ябаял+. 2Һүзэг этигэлэймнай эхи татаһан, тэрэнииемнай түгэс түгэлдэр болгоһон Иисусые шэртэжэ байял. Ерээдүйдэ үзэгдэхэ баярай түлөө тэрэ өөрыгөө гутаалгахаяа айнгүй, хэрээһэндэ хадуулжа үхөөд, Бурханай баруун талада һуугаа+.

3Нүгэлтэнүүдэй зүгһөө тэрэ аргагүй ехэ зэбүүрхэл үзэжэ, хэды ехэ зоболон дабажа гарааб гэжэ бодожо үзыт. Тиимэһээ таанад урмаа бү хухарагты. 4Нүгэлтэй эсэргүүсэн тэмсэжэ байхадаа, таанад үшөө үхэтэрөө тулалдаагүй ха юмта+. 5Бурханай таанадые, өөһэдынгөө хүбүүдые, урмашуулан иигэжэ хэлэһые таанад мартаа аалта? «Хүбүүмни, Эзэн Бурханай шамда юумэ захижа байхадань, анхаралаа хандуулаарай, шамайе шүүмжэлэн элирүүлхэдэнь, урмаа хухарангүй байгаарай». 6Ушарынь гэхэдэ, Эзэн Бурхан өөртэнь хайратай баһан хүнөөл хэһээдэг, өөрынгөө хүбүүн гэжэ тоолоһон хүнөөл сохидог юм.

7Журамтай болохын тула хэһээхэдэнь тэсэбэритэй байгты, Бурхан таанадые өөрынгөө хүбүүд гэжэ тоолоно ха юм. Эсэгынгээ хэһээлтэдэ ороогүй ямар нэгэн хүбүүн олдохо аал+? 8Бүхы үхибүүдтэнь лэ адли хэһээгдээгүй юм һаа, таанад бодото хүбүүдынь бэшэт, тиимэһээ энэ ушарта Бурхан танай хуулита эсэгэ бэшэ гээшэ. 9Газар дэлхэйдэхи эсэгэнэрэйнгээ маанадые хэһээхэдэ бидэ тэдэниие хүндэлдэг һэмди. Тиимэһээ бидэ тэнгэриин Эсэгынгээ мэдэлдэнь бүрин байха ёһотой бэшэ аалди. 10Газар дэлхэйдэхи эсэгэнэрнай маанадые газар дэлхэйдэхи ажамидаралаймнай түлөө өөһэдынгөө дураар хэһээдэг байгаа, харин Бурхан бидэнэй аша туһада, арюун нангин юумэндээ хүртөөхын тула бидэниие хэһээнэ гээшэ. 11Хэһээлгэжэ байха үедөө бидэ баярладаггүй, харин уйдадаг зантайбди. Тиин һүүлдэнь тэрэ хэһээлтэ ухаантай болоһон хүнүүдтэ үнэн сэдьхэлтэнэй амидаралай амгалан үрэ дүн асардаг юм.

Захяа ба һэргылэмжэнүүд

12Эсэһэн гарнуудаа дээшэнь һарбайгты, һуларһан үбдэгүүдээ бэхижүүлэгты. 13Дохолон хүлтнай гэмтэнгүй, бүри эдэгэжэ байхын тулада таанад сэхэ замаар ябажа байгты.

14Хүн бүхэнтэй эбтэй эетэй байхые, арюун амидаралтай һуухые оролдожо байг, тиигээгүй хүнүүд Эзэн Бурханиие харахагүй+. 15Хэн нэгэнэй Бурханай үршөөл хайраһаа хаһагдан үлэшэхэгүйень ойлгожо байгты. Хэн нэгэнэй хорото ургамалдал адли гэм хүргэжэ, олон хүнүүдые бузарлажа байхагүйень обёоржо байгты+. 16Ууган хүбүүнэй эрхые нэгэ бариха хоолоор худалдажархидаг забхай, тиихэдэ Бурханһаа холодоһон Исавтай адли хүн таанадай дунда бү байг+. 17Тэрэ эсэгынгээ буян хэшэгтэ хүртэхэ хүсэлэнтэй байһаншье һаа, нулимсаа гарган алдуугаа заһаха гэжэ оролдоһоншье һаа, хэһэн алдуугаа заһажа шадаагүй, тиимэһээл эсэгэнь тэрэниие угтажа абаагүй гэжэ таанад мэдэнэт.

18Израилиин арадтал адли аһажа байһан галтай Синай хадада, харанхыда, боро хараанда, шуурганда, 19бүреэгэй дуугархада, дуунуудай шууяандашье таанад ерээгүйт. Хүнүүд тэрэ дуу дуулахадаа ондоо нэгэшье үгэ хэлэнгүй байхыень гуйжа байгаа, 20ушарынь ямар бэ гэхэдэ, «Ан амитаншье энэ хадын хаяае гэшхэбэл үхэтэрөө шулуудуулха» гэжэ хэлэхэдэнь, тэдэ хүнүүд тэсэхэ аргагүй байгаа. 21Энэ үзэгдэлэй ехэл һүртэй байһан хадань Моисейшье: «Би айн һүрдэжэ, һалаганажа байнаб», – гэжэ хэлээ бэлэй.

22Таанад Синай хадада, амиды Бурханай хотодо, тэнгэриин Иерусалимда, үй түмэн Бурханай Эльгээмэлнүүдэй баярай суглаанда ерээт+. 23Нэрэнүүдынь тэнгэридэ бэшэгдэһэн Бурханай эгээн түрүүшын һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй гэшүүдынь болон таанад ерээт. Таанад бүхы хүнүүдэй Зарга шүүгшэ болохо Бурханда, эрхим түгэс болоһон үнэн сэдьхэлтэнүүдэй һүлдэнүүдтэнь ерээт+. 24Таанад Авелиин сасаһан шуһанда ороходоо бүри һайн юумэнүүдые үгэхөөр найдуулан Шэнэ Хэлсээе баталһан Иисусай сасагдаһан шуһанда ерээт+.

25Дээдын Эзэнэй хэлэхэдэнь, шагнахагүйбди гэжэ бү арсаарайгты. Тэрэнэй газар дэлхэй дээрэ хэлэхэдэнь, шагнангүй өөрыень буруушааһан хүнүүд хэһээлтэһээ мултараагүй юм. Харин тэнгэриһээ хэлэхэдэнь арсабал, хэһээлтэһээ бүришье мултархагүйбди+. 26Урдань тэрэнэй абяан газар дэлхэйе хүдэлгөө, харин мүнөө тэрэ: «Үшөө дахин би ганса газарые бэшэ, огторгой тэнгэриие хэлбэлзүүлхэб», – гэжэ үгөө үгэһэн байна. 27Тэрэ хэлэһэниинь зохёон бүтээгдэһэн юумэнүүд сооһоо хубилгаха аргагүй юумэнүүдынь үлэжэ, харин хубилгагдаха юумэнүүдынь һүнэн хосорхо гэһые тайлбарилна.

28Хубилгаха аргагүй хаан орониие эзэлээд, бидэ баяр баясхалангаар дүүрэн байял. Бурханда хүндэтэйгөөр хандан, һүгэдэн, тэрээндэ һайшаагдажа баймаар алба хэжэ байял. 29Ушарынь гэхэдэ, манай Бурхан үнэхөөрөө һүнөөдэг гал дүлэн гээшэ.

13

Бурханда яажа һайшаагдахаб

13^1Христосой һүзэглэгшэдтэл бэе бэедээ хайратай байгты+. 2Аяншадые гэртээ угтан оруулхаяа бү мартагты. Тиигэжэ зарим хүнүүд өөһэдөөшье мэдэнгүй Бурханай Эльгээмэлнүүдые гэртээ айлшалуулһан байна+. 3Түрмэдэ һууһан хүнүүд тухай тэдэнтэй суг хаагдаһан мэтэл һанажа байгты. Зобожо байһан хүнүүдтэй адли зоболсон, тэдэндэ һанаагаа табижа байгты+.

4Гэр бүлэ бүхы талаһаа үнэн сэхэ байг, үбгэн һамган хоёр бэе бэедээ шударга байг. Бурхан забхай ба ташаяаралдадаг зониие гэмнэхэ юм+.

5Алта мүнгэндэ шунангүй, бии юумээрээ сэдьхэл дүүрэн байгты. Ушарынь гэхэдэ, «Би шамайе хэзээшье орхихогүйб, би шамайе хэзээшье хаяхагүйб», – гэжэ Бурхан хэлээ+. 6Тиимэһээ: «Бурхан минии туһалагша гээшэ, би айхагүйб. Хүн намда юу хэжэ шадахаб?» – гэжэ бидэ зоригтойгоор хэлэхэбди.

7Таанадта Бурханай үгэ хэлэдэг байһан хүтэлэгшэдөө һанагты. Тэдэнэй яажа амидаржа, яажа наһа бараһыень хараад, этигэл һүзэгыень һажаажа ябагты+. 8Тэрэ этигэл һүзэгынь болохо Иисус Христос үсэгэлдэр, мүнөөдэршье, хэтын хэтэдэ хубилхагүй юм. 9Тиимэһээ элдэб янзын һургаалнуудһаа зайсан, үнэн зүб замаар ябагты. Эдеэ хоол тухай гуримуудые сахихые бү оролдогты, тэдэ гуримууд хүнүүдтэ ямаршье аша туһагүй байгаа, харин Бурханай хайра үршөөлөөр сэдьхэл зүрхэнтнай бэхижэбэл һайн гээшэ+.

10Майханда алба хэжэ байһан санаартад үргэлэй шэрээ дээрэһээ манай үргэһэн юумэнһээ абажа эдихэ эрхэгүй юм. 11Ушарынь юун бэ гэхэдэ, ахамад санаарта амитадай шуһые нүгэлнүүдэй түлөө үргэхэеэ Хамагай Нангин газарта абажа ородог, тиихэдэнь амитадай бэенүүдые отогһоо гаргаад шатаадаг юм. 12Тиимэһээ Иисусшье арад зоноо шуһаараа арюудхахын тула хотоһоо гаргуулжа үхэһэн байгаа+. 13Бидэшье тэрэниие угтан хотоһоо гаража, доромжолуулгыень хубаалсаял+. 14Бидэ газар дэлхэй дээрэ хододоо оршодог хотогүйбди, бидэ ерээдүйн хото бэдэржэ байнабди. 15Тиимэһээ Иисусаар дамжуулан магтаалай үргэл Бурханда хододоо асаржа байял, тэрэниие Дээдын Эзэн гэжэ зүбшөөн үреэлээрээ үргэл асаржа байял. 16Һайниие хэжэ, бэе бэедээ туһалхые бү мартагты. Эдэ болбол Бурханда һайшаагдадаг үргэл гээшэ.

17Өөһэдынгөө хүтэлэгшэдэй мэдэлдэ байгты, захиралтануудыень дүүргэжэ байгты. Тэдэнэр һүүлдэнь алба хэһэн тухайгаа Бурханай урда тоосоо хэхэ ёһотой юм хадаа танай зүрхэ сэдьхэлдэ үргэлжэ һанаагаа табидаг юм. Хэрбээ таанадай хүтэлэгшэдэйнгөө үгөөр байбалтнай, тэдэнэр баяртайгаар ажалаа хэхэ, үгы болбол, тэдэнэр гунигтайгаар үүргэеэ дүүргэжэ байха, тиимэ ажал хэрэгынь таанадта ашаг туһагүй юм.

18Үргэлжэ зүб юумые хэхэ гэжэ оролдон, арюун сэдьхэлтэй байнабди гэжэ бидэ өөһэд тухайгаа найданабди. Тиимэһээ бидэнэй түлөө зальбаржал байгты+. 19Илангаяа, таанадта түргэн бусажа ошохымни түлөө бүри һайса зальбархыетнай гуйнаб.

Түгэсхэлэй зальбаралга

20-21Өөрынгөө шуһанай сэнгээр мүнхын хэлсээе оложо абаһан хонидой агууехэ Адуулагшые, Манай Дээдын Эзэн Иисусые Бурхан амидыруулаа юм. Энхэ тайбанай эрхэ хүсэлыень таанадай бэелүүлхын тула Бурхан таанадые хэрэгтэй һайн һайхан юумээр хангаг лэ, тиин өөртэнь һайшаагдадаг юумые Иисус Христосоор дамжуулан таанад соо бүтээг лэ. Христосто хэтын хэтэдэ алдар соло! Болтогой!+

Түгэсхэлэй үгэнүүд

22Аха дүүнэрни, энэ урмашуулха зорилготой хандалга би тобшохоноор бэшээб, тиимэһээ тэсэбэритэйгээр шагнажа хайрлыт даа. 23Манай дүү Тимофей түрмэһөө гараа гэжэ мэдэжэ байгты. Хэрбээ тэрэнэй һаяар хүрэжэ ерэбэлнь, би тэрээнтэй хамта таанадаа эрьехэб+.

24Өөһэдынгөө бүлгэмүүдэй хүтэлэгшэдтэ болон Бурханай хүнүүдтэ бултандань бидэнһээ мэндые дамжуулаарайгты. Италиин һүзэглэгшэд таанадта баһал мэндые дамжуулжа байна.

25Та бүхэнтэй Бурханай үршөөл хайра байхань болтогой.

* Тэнгэриин хилээмэн.

+ 1:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:20, Марк 12:7, Иоанн 1:3, 1 Коринф 8:6, Колоссынхидтэ 1:16

+ 1:3 2 Коринф 4:4, Колоссынхидтэ 1:15, Марк 16:19, Элшэнэрэй 7:55-56, Римэйхиндэ 8:34

+ 1:4 Эфесэйхиндэ 1:21, Филиппынхидтэ 2:9
+ 1:5 Элшэнэрэй 13:32-33, Евр 5:5,
+ 1:13 Евр 10:13
+ 2:4 Элшэнэрэй 2:22, Элшэнэрэй 2:43
+ 2:5 Евр 1:6
+ 2:8 1 Коринф 15:25

+ 2:9 Иоанн 8:54, Иоанн 17:1, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:21, Пётрой 2-дохи хандалга 1:17

+ 2:10 Римэйхиндэ 11:36, Евр 5:9

+ 2:11 Евр 13:12, Мат 28:10, Марк 3:35, Иоанн 20:17, Римэйхиндэ 8:29

+ 2:14 Иоанн 1:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:2, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:7, Тимофейдэ 1-дэхи 3:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:8, 1 Коринф 15:54-55

+ 2:17 Филиппынхидтэ 2:7
+ 2:18 Лука 22:28
+ 4:1 Евр 12:15
+ 4:3 Евр 3:11
+ 4:6 Евр 3:19
+ 4:12 Эфесэйхиндэ 6:17, Гэршэлгэ 1:16

+ 4:14 Евр 2:17-18, Эфесэйхиндэ 4:10, Евр 7:26

+ 4:15 Лука 23:41, Иоанн 8:46, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:22, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:5, 2 Коринф 5:21

+ 4:16 Эфесэйхиндэ 3:12, Евр 10:19
+ 5:1 Евр 8:3
+ 5:2 Евр 7:28
+ 5:3 Евр 7:27
+ 5:5 Иоанн 8:54, Элшэнэрэй 13:32-33, Евр 1:5
+ 5:6 Евр 7:17, Евр 7:21
+ 5:7 Мат 26:39, Марк 14:35, Лука 22:41,
+ 5:8 Римэйхиндэ 5:19, Филиппынхидтэ 2:8
+ 5:9 Евр 2:10
+ 5:11 Пётрой 2-дохи хандалга 3:16

+ 5:12 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:2, 1 Коринф 3:1-2

+ 5:14 Эфесэйхиндэ 4:13

+ 6:1 Евр 9:14

+ 6:2 Элшэнэрэй 8:17, Элшэнэрэй 19:4-5, Элшэнэрэй 10:42, Элшэнэрэй 17:31

+ 6:4 Евр 10:29
+ 6:8 Мат 13:7, Мат 3:12
+ 6:10 Мат 10:42

+ 6:11 Римэйхиндэ 5:2-5, 2 Коринф 1:22, 2 Коринф 5:5, Эфесэйхиндэ 1:14

+ 6:12 Евр 13:7
+ 6:13 Лука 1:73-75
+ 6:19 Евр 9:7
+ 6:20 Евр 4:14, Евр 8:1, Евр 9:24-25
+ 7:6 Римэйхиндэ 4:3, Галадуудта 3:16
+ 7:14 Мат 1:3, Лука 3:3
+ 7:17 Евр 5:6
+ 7:18 Римэйхиндэ 8:3, Галадуудта 4:9
+ 7:19 Евр 9:9, Евр 10:1
+ 7:21 Евр 5:6
+ 7:22 Евр 6:11

+ 7:25 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:1, Римэйхиндэ 8:34

+ 7:26 Эфесэйхиндэ 4:10, Евр 4:14
+ 7:27 Евр 5:3, Евр 9:12, Евр 10:10
+ 7:28 Евр 5:2
+ 8:1 Марк 16:19, Евр 1:3
+ 8:2 Евр 9:24
+ 8:3 Евр 5:1, Эфесэйхиндэ 5:2
+ 8:5 Колоссынхидтэ 2:17, Евр 10:1,
+ 8:6 2 Коринф 3:6, Евр 9:15
+ 8:7 Евр 7:11
+ 8:8 Евр 10:16-17, Лука 22:20, 2 Коринф 3:6
+ 9:7 Евр 6:19
+ 9:8 Евр 10:20
+ 9:9 Евр 7:19, Евр 10:1
+ 9:10 Марк 7:4
+ 9:11 Евр 7:27, Евр 10:10

+ 9:14 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:18-19, Евр 6:1, Гэршэлгэ 7:14, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:7, Эфесэйхиндэ 5:26

+ 9:15 Евр 8:6, Тимофейдэ 2-дохи 1:1, Тидтэ 1:2

+ 9:23 Евр 8:5

+ 9:24 Евр 8:2

+ 9:26 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:5, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:18

+ 9:27 Мат 16:27

+ 9:28 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:24, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:18, Тидтэ 2:13, Элшэнэрэй 1:11, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16-18

+ 10:1 Колоссынхидтэ 2:17, Евр 8:5, Евр 7:19, Евр 9:9

+ 10:10 Мат 26:26, 1 Коринф 11:24, Евр 7:27, Евр 9:9

+ 10:12 Марк 16:19, Евр 1:3
+ 10:13 Евр 1:13
+ 10:17 Евр 8:10-12
+ 10:19 Эфесэйхиндэ 3:12, Евр 4:16
+ 10:20 Евр 9:8, Иоанн 14:6

+ 10:22 Иоанн 13:8, 1 Коринф 6:11, Эфесэйхиндэ 5:26, Тидтэ 3:5

+ 10:23 Евр 4:14, 1 Коринф 1:9, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:24, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:3

+ 10:25 Элшэнэрэй 2:42, Римэйхиндэ 13:11, 1 Коринф 3:13

+ 10:26 Марк 3:29, Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:16

+ 10:29 Евр 6:4-6
+ 10:30 Римэйхиндэ 12:19
+ 10:31 Лука 12:5

+ 10:34 Мат 25:36, Мат 5:12, Мат 6:20, Мат 19:21, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:4, Колоссынхидтэ 1:5

+ 10:38 Римэйхиндэ 1:17, Галадуудта 3:11
+ 11:1 Римэйхиндэ 8:24, 2 Коринф 4:18
+ 11:3 Пётрой 2-дохи хандалга 3:5

+ 11:4 Мат 23:35, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:12

+ 11:10 Евр 12:22, Гэршэлгэ 21:2
+ 11:12 Римэйхиндэ 4:19,
+ 11:13 Мат 13:17, Лука 10:24,
+ 11:17 Римэйхиндэ 9:7
+ 11:19 Римэйхиндэ 4:17-19
+ 11:23 Элшэнэрэй 7:20
+ 11:25 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:17
+ 11:26 Евр 13:13
+ 11:31 Мат 1:5, Яковай хандалга 2:25
+ 11:36 Мат 21:35, Марк 16:18
+ 11:40 Филиппынхидтэ 3:12, Евр 12:23
+ 12:1 1 Коринф 9:24

+ 12:2 Евр 2:10, Лука 24:26, Филиппынхидтэ 2:8, Марк 16:19, Евр 1:3

+ 12:4 Тимофейдэ 1-дэхи 4:10
+ 12:7 Гэршэлгэ 3:19
+ 12:14 Мат 5:8
+ 12:15 Евр 4:1,
+ 12:16 Евр 13:4,

+ 12:22 Галадуудта 4:26, Гэршэлгэ 14:1, Гэршэлгэ 21:2, Иудын хандалга 1:14

+ 12:23 Лука 10:20, Филиппынхидтэ 3:12, Евр 11:40

+ 12:24 Евр 8:6, Евр 9:15, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:2,

+ 12:25 Евр 2:3

+ 13:1 Иоанн 13:34, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:22, Пётрой 2-дохи хандалга 1:7, Римэйхиндэ 12:10, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:9

+ 13:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:9,
+ 13:3 Мат 25:36, Евр 10:34
+ 13:4 1 Коринф 7:38, 1 Коринф 6:9

+ 13:5 Мат 6:19, Мат 6:25, Тимофейдэ 1-дэхи 3:1, Тимофейдэ 1-дэхи 6:7-9,

+ 13:7 Евр 6:12
+ 13:9 Колоссынхидтэ 2:16
+ 13:12 Мат 21:39, Марк 12:8

+ 13:13 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:14, Евр 11:26

+ 13:18 Эфесэйхиндэ 6:19, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:25, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:1, Элшэнэрэй 23:1, Элшэнэрэй 24:16

+ 13:20 Римэйхиндэ 15:33, Иоанн 10:11, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:4,

+ 13:23 Элшэнэрэй 16:1

Гэршэлгэ

Гэршэлгэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

1

Иоаннай бэшэһэн гэршэлгэ

Энэ ном соо юун тухай хэлэгдэнэб

1^1Һаяар юун болохоёо байнаб гэжэ бүгэдыень зарасанартаа харуулхын тула Иисус Христосой гэршэлгые Бурхан тэрээндэ даалгаа һэн. Христос Өөрынгөө зараса Иоаннда Бурханай Эльгээмэлые ябуулжа, энээн тухай соносхоһон юм+. 2Иоанн хараһан үзэһэнөө бултыень үнэн зүб гэжэ баталба. Энэнь Бурханай үгэ, Иисус Христосой гэршэлгэ мүн+. 3Энэ ном дотор бэшээтэй Бурханай хэлэһэн үгэнүүдые уншадаг, шагнадаг ба сахидаг хүнүүд жаргалтай юм, юуб гэхэдэ, саг ойртошоод байна+.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдые мэндэшэлгэ

4Аси можын һүзэглэгшэдэй долоон бүлгэмүүдтэ би Иоанн ханданаб. Бурхан бии юм, байһаншье, байхашье юм. Бурханһаа, тэрэнэй хаан шэрээгэй урдахи долоон Һүлдэнүүдһээ,+
5мүн үнэн бодото Гэршэ байһан, үхөөд, анха түрүүн амидырһан, газар дэлхэйн хаашуулай Эзэн бологшо Иисус Христосһоо таанадта амгалан байдал, буян хайра үршөөгдэнэ. Иисус Христос манда дуратай, тиимэһээ өөрынгөө шуһа адхажа, бидэниие нүгэлһөөмнай сүлөөлөө. 6Иисус Христос бидэниие хаан түрэ дотор нэгэдүүлээд, Эсэгэ Бурхандаа алба хэдэг санаартаниинь болгоо. Иисус Христосто хэтэ мүнхын алдар соло, эршэ хүсэн байхань болтогой!+
7Хаража байгты: үүлэн соогуур тэрэ ерэхэ. Бүхы хүнүүд, мүн жадаар хадхаашадшье тэрээниие хараха. Газар дэлхэйн бүхы арадууд тэрээниие шаналан хайрлаха. Үнэхөөрөө тиихэ юм. Болтогой! 8«Би хадаа Альфа, Омега[*] гээшэб! – гэжэ Эзэн Бурхан хэлэнэ». Тэрэ хододоо байгаа, байнашье, байхашье, Хамагые зонхилогшо гээшэ.

Амидырһан Иисусые Иоанн хараба

9Би Иисусай шаби, Иоанн ахатнай гээшэб. Бурханай хаан түрын эрхэтэн мүн туладаа би таанартал адляар зобожо тулижа, тэсэжэ байнаб. Бурханай үгэ номноһонойнгоо, Иисусые гэршэлһэнэйнгээ түлөө би Патмос гэжэ олтирогто сүлэгдөө һэм+. 10Дээдын Эзэнэй үдэр би Нангин Һүлдын нүлөөдэ абтабаб – ара тээмни бүдүүн дуутай бүреэ шэнги юумэнэй хүнхинэтэр дуугархые дуулабаб+. 11Тэрэ абяан намда иигэжэ хэлэбэ: хаража байһан юумэеэ ном соо бэшээд, Эфесэй, Смирнын, Пергамай, Тиатирай, Сардисай, Филадельфиин, Лаодикиин һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ эльгээлши. 12Намтай хэн хөөрэлдэнэб гэжэ һонирхон гэдэргээ эрьехэдээ, алтан долоон дэнгүүдые харабаб. 13Долоон дэнгүүдэй дундань хүнтэй адлирхуу амитанай зогсохые харааб. Тэрэ болбол уужам ута хубсаһатай, сээжээрээ бооһон алтан бэһэтэй һэн+. 14Тэрэнэй үһэниинь сагаанаар будаһан нооһондли, саһан шэнги саб сагаан, нюдэниинь дүлэтэн носожо байһан гал шэнги байгаа бэлэй+. 15Хүлнүүдынь шатама халуун пеэшэндэ халаажа улайлгаһан зэд шэнги, хоолой гээшэнь хүүюур уһан мэтэ хүнхинэжэ байгаа һэн. 16Тэрэ хүн баруун гартаа долоон одонуудые баряад байгаа, тиин хоёр тээшээ хурса эритэй элдэ аманһаань бултайжа байгаа, шарайнь шатама шанга гэрэлтэй наран шэнги байһан юм+. 17Тэрэниие харамсаараа, би үхэһэн шэнгеэр хүлэйнь хажууда унашабаб. Тиихэдэмни тэрэ хүн баруун гараа мүрэ дээрэмни табяад, намда иигэжэ хэлэбэ: бү ай; би хадаа Түрүүшынхинь, Һүүлшынхинь гээшэб,+
18би амидыб; үхөөд байһанаа мүнөө хэтэ мүнхэдөө амиды ябахаб; үхэлэй ба үхэлэй ороной түлхюурнүүдынь намда бии юм+. 19Ши юу хараабши, мүнөө ямар юумэн боложо байнаб, хожом юун болохоб – энээн тухай ши бэшээрэй. 20Минии гартаа баряад байхые шинии хараһан долоон одонуудай, алтан долоон дэнгүүдэй нюусань иимэ: долоон одонууд һүзэглэгшэдэй долоон бүлгэмүүдэй Бурханай Эльгээмэлнүүд мүн, шинии хараһан долоон дэнгүүд һүзэглэгшэдэй долоон бүлгэмүүд мүн гээшэ.

2

Эфесэй һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хандалга

2^1Эфесэй һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ иигэжэ бэшээрэй: «Баруун гартаа долоон одонуудые баряад, алтан долоон дэнгүүдэй дундуур ябагша иигэжэ хэлэнэ:+
2танай бүтээһэн үйлэ хэрэгые, танай хэһэн ажалые, танай тэсэбэриие би мэдэнэб. Хара һанаатанда таанад тон дурагүйт гэжэ мэдэнэб, Иисусай элшэд бэшэ аад, элшэнэрынь гээшэбди гээд өөһэдыгөө тоологшодые шалгажа үзөөд, тэдэнэр хадаа худалшад мэхэшэд мүн гэжэ таанадай элирүүлһыетнай би мэдэнэб;+
3таанад ехэ бэрхэшээлнүүдые гаталаат, тэсэбэритэй байнат, минии нэрэ хүндын түлөө эсэшэ сусашагүйгөөр ажаллаат гэжэ мэдэнэб. 4Теэд анха түрүүшынхидээл адляар намда дурагүй болоһондотнай таанадые зэмэлнэб. 5Хаанаһаа бууһанаа һанажа, нүгэл хэхэеэ болиит, анханайнгаа хэрэгүүдые бүтээгыт. Нүгэл хэхэеэ болёогүй һаатнай таанадта ерээд, танай дэнгые абаад ябашахаб. 6Зүгөөр, николаидуудай үйлэ хэрэгүүдтэ дураа гутан зэбүүрхэдэгтнай һайн гээшэ. Бишье тэдэндэ дураа гутагшаб. 7Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын хэлэһэниие шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ! Бурханай сэсэрлигтэ ургадаг мүнхэ амидаралай модоной жэмэсые амталха эрхэ илаашада үгэхэб»+.

Смирнын һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хандалга

8Смирнын һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ иигэжэ бэшээрэй: «Үхөөд байһанаа амидырһаниинь, Түрүүшынхи, Һүүлшынхинь гээшэб:+
9танай зоболон гашуудалые, үгытэй ядуу байһыетнай мэдэнэб, – үнэндөө хадаа таанад баянта! Мүн еврейнүүд бэшэ аад, еврейнүүдбди гэгшэдэй таанадые хардаашадые би мэдэнэб, юундэб гэбэл, тэдэнэр Сатанагай мэдэл доро сугларһан улад гээшэ+. 10Зобохо тулихаяа байнабди гэжэ бү айгаарайт. Таанарые туршажа үзэхэеэ заримыетнай Шолмос түрмэдэ хааха, арбаад хоног соо тамалуулхат. Теэд үхэн үхэтэрөө үнэн сэхэ байгаарайт, би танда мүнхын амидарал үршөөхэб!+
11Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын хэлэһэниие шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ! Илаашые хоёрдохиёо һүнөөхэгүй»+.

Пергамай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хандалга

12Пергамай һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ бэшээрэй: «Хоёр тээһээ хурса эритэй һэлмэтэ иигэжэ хэлэнэ:+
13таанад сатанагай хаан шэрээгэй газарта байдагта гэжэ би мэдэнэб. Зүгөөр таанад намда үнэн сэхээр хандадагта, сатанагай байдаг газартатнай минии үнэн сэхэ гэршэ Антипын алуулһан үдэрнүүдтэшье намһаа таанад арсаагүйт. 14Теэд таанадые зэмэлхэ зарим юумэн намда бии: Валаамай һургаалые баримталагша хүнүүд таанарай дунда байдаг. Валаам хадаа Израилиин зониие нүгэл шэбэлдэ оруулха, хуурмаг бурхануудта үргэһэн эдеэнһээ амсуулха, зальхай һамуу ябадалтай болгохо тухай Валак хааниие һургаа һэн+. 15Мүн баһа николаидуудай һургаалые баримталагшадшье таанадай дунда бии+. 16Нүгэл хэхэеэ болигты! Тиигээгүй һаатнай, удангүй таанадта ерээд, аманһаамни гарагша эритэ һэлмээр николаидуудай һургаал баримталагшадтай тэмсэхэб+. 17Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын хэлэһэниие шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ! Илагшада би далда хадагалаатай манна эдеэ үгэхэб, сагаан шулуу үгэхэб. Шулуун дээрэнь шэнэ нэрэ бэшээтэй байха, тиин шулуу абагшаһаа ондоо хэншье тэрэ нэрые мэдэхэгүй юм»+.

Тиатирай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хандалга

18Тиатирай һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ бэшээрэй: «Носожо байһан гал дүлэн шэнги ялалзама нюдэтэй, халуун пеэшэн соо халаажа улайлгаһан зэд шэнги хүлнүүдтэй Бурханай Хүбүүн иигэжэ хэлэнэ:+
19танай бүтээһэн хэрэгые, танай дуратай байһые, алба хэһые, этигэл найдабариие, тэсэбэри зоригые мэдэнэб, мүнөө бүтээгшэ үйлэ хэрэгтнай урдынхиһаа бүри ехэ юм гэжэ мэдэнэб. 20Теэд таанадые зэмэлхэ зарим юумэн намда бии: өөрыгөө лүндэншэ гээд тоолодог Иезавель һамгые таанад зүбшөөнэт; тэрэ һамган өөрынгөө һургаал заабариие номножо, минии зарасанарай тархи толгой эрьюулнэ, тэдэниием зальхай һамуу ябадалтай болгоно, худал бурхануудта үргэһэн хоол эдюулжэ һургана+. 21Нүгэл шэбэл үйлэдэхэеэ болихынь тула тэрэ эхэнэртэ саг гаргажа үгөөб, теэд нүгэл шэбэлээ тэрэ орхихо дурагүй байна+. 22Тиимэһээ би тэрэ һамганда үбшэн зоболон асаруулхаб, хэрбээ нүгэл үйлэдэхэеэ болёогүй һаань, тэрэ эмэтэй гүйлдэгшэдые туйлай ехэ уйдхар гашуудалда оруулхаб. 23Тэрэ гэргэнэй үхибүүдые үхүүлхэб. Тиихэдэмни хүнэй зүрхэ сэдьхэлые, һанал бодолые сүм мэдэдэг юм байна, тиин хүн бүхэндэ хэһэн үйлэ хэрэгэйнь зэргээр хүртөөхэ юм байна гэжэ намайе һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмүүд ойлгохо+. 24Тиатирда байгша бусад бүхы таанадта, энэ һургаал заабариие баримталдаггүй ба сатанагай гүн нюуса гэдэгыень мэдэдэггүйшүүлдэ иигэжэ хэлэнэб: үшөө ондоо бэрхэшээлнүүдые таанадта эльгээхэгүйб. 25Теэд мүнөө таанадта бии байһан юумэеэ минии ерэтэр баряад байгты+. 26-28Минии бүхы зарлигые эсэстэнь хүрэтэр бэелүүлдэг илагшын эрхэ мэдэлдэнь арадуудые үгэхэб. Бишье баһал тиигэжэ өөрынгөө Эсэгэһээ засаг түрые абаа һэм. Илагша тэрэ хүн тэдэ арадуудые түмэр таягаараа захиргаалан зонхилжо байха; тэдэ зон шабар амһартануудтал адляар хяа бута сохюулха. Тэрэ илагшада үглөөнэй одые үгэхэб+. 29Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын хэлээшые шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ!»+

3

Сардисай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хандалга

3^1Сардисай һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ иигэжэ бэшээрэй: «Бурханай Нангин долоон Һүлдын, мүн долоон одонуудай Эзэн иигэжэ хэлэнэ: танай бүтээһэн үйлэ хэрэгые мэдэнэб; таанад амиды гэжэ тоологдонот, үнэхөөрөө таанад үхөөд байнат+. 2Һэргэлэн байгты; үлөөшэ юумэеэ хуу барандаа хосороодүйдэнь бэхижүүлэгты, юуб гэбэл, үйлэ хэрэгүүдтнай Бурханаймни урда хүсэд дүүргэгдээгүй гэжэ би һананаб. 3Таанад юу абаа, юу дуулаа һэмта, тэрэнээ сахин хадагалжа байгты, нүгэл хэхэеэ болигты! Хэрбээ һэргэлэн байгаагүй һаатнай, би таанадта хулгайшан шэнгеэр гэнтэ ерэхэб, хэдыдэ ерэһыемни таанад мэдэхэгүйт+. 4Теэд өөһэдынгөө хубсаһа бузарлаагүй хэдэн хүнүүд Сардистатнай бии байна, тэдэтнай сагаан хубсаһа үмдөөд, намтай хамта ябалсаха, юундэб гэбэл, этигэл найдабарида тэдэ хүрэнэ+. 5Илагша баһал сагаан хүбсаһа үмдэхэ; тэрэнэй нэрые амидаралай номһоо би хэзээшье зуража хаяхагүйб, тэрэ хүн минии юм гэжэ өөрынгөө Эсэгын урда, Бурханай Эльгээмэлнүүдэй урда мэдэрхэб+. 6Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын хэлэһэниие шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ!»+

Филадельфиин һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ хандалга

7Филадельфиин һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ бэшээрэй: «Нээгээ һаа, хэнэйшье хаажа шадахагүй, хаагаа һаа, хэнэйшье нээжэ шадахагүй Давидай оньһон түлхюуртэй Нангин Үнэн сэдьхэлтэн иигэжэ хэлэнэ: 8танай бүтээһэн үйлэ хэрэгые мэдэнэб, – тиин би урда тээхи үүдыетнай нээбэб, тэрэниие хэншье хаажа шадахагүй, юундэб гэхэдэ, таанад хүсэ багатайшье һаа, минии һургаал сахинат, минии һургаалһаа арсаагүйт. 9Хаража байгаарайт! Өөһэдыгөө еврейнүүд гэжэ тоолодог аад, сатанагай мэдэлдэ байһан уладые танда асараад, хүлдэтнай унан дохихыень баадхахаб. Үнэхөөрөө тэдэнэр еврейнүүд бэшэ юм, худалаар хэлэнэ. Мүн танда дуратай байһыемни тэдэ улад мэдэхэ+. 10Тэсэбэритэй байха тухай минии зарлиг заабариие сахиһан туладатнай, газар дэлхэйнхидые туршажа үзэхэеэ бүхы юртэмсэдэ тохёолдохоёо байгаа гай аюулай үедэ би таанадые хамгаалан үлөөхэб+. 11Иигээд удангүй ерэхэб. Илалтынтнай аша үрые хэнэйшье абажа ябашахагүйн тула бии байһан юумэеэ шангаар баряад байгаарайт+. 12Илагшые би өөрынгөө Бурханай Һүмэ доторхи бахана тулгань болгохоб, тиин тэрэ илагша хэтэ заяандаа тэндэ үлэхэ. Өөрынгөө Бурханай нэрые, минии Бурханай үршөөлөөр тэнгэриһээ бууха өөрынгөө Бурханай хотын, шэнэ Иерусалимай нэрые, мүн өөрынгөө шэнэ нэрые тэрэ Һүмын бахана дээрэ бэшэхэб+. 13Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын хэлэһэниие шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ»+.

Лаодикиин һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ хандалга

14Лаодикиин һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй түлөөлэгшэдэ иигэжэ бэшээрэй: «Болтогой гэжэ нэрэтэй үнэн бодото найдабаритай Гэршэ, Бурханай бүтээлэй Эхиниинь иигэжэ хэлэнэ:+
15танай бүтээһэн үйлэ хэрэгые мэдэнэб. Таанад хүйтэншье бэшэт, халууншье бэшэт. Ай даа, таанадай нэгэн гэбэл хүйтэн, али үгы һаа халуун байгаа һаатнай ямар һайн бэлэй даа! 16Теэд таанад хүйтэншье бэшэ, халууншье бэшэ, харин юрэл миин дулаан байнат. Би таанадые аман сооһоо нёлбоһо гаргаһандал адляар, өөрһөө холуур намнахамни. 17Юундэб гэхэдэ, таанад: «Би баяжааб, ехэ зөөритэй болооб, юугээршье дутанагүйб!» – гэнэт. Теэд таанад ямаршье зол хубигүй, үгытэй ядуу, баарһан, һохор балай, нюсэгэн болоод байһанаа мэдэнэгүйт!+
18Баян болохын тула галаар арюудхагдаһан алта намһаа худалдажа абахыетнай зүблэнэб, шарбай нюсэгэн бэеэ харуулжа ябахагүйн тула сагаан хубсаһа намһаа абажа үмдэгты, юумэ харадаг болохын тула нюдэнэй эм абажа, нюдэндөө түрхигты+. 19Дуратай хүнүүдээ би элишэлэн шүүмжэлдэг, хэһээдэгби. Тиимэһээ таанад хэшээл оролдолго гаргагты, нүгэл хэхэеэ болигты+. 20Энэ би үүдэнэй хажууда ерээд, үүдэ тоншожо байнаб. Минии абяа дуулаад, үүдэ нээһэн хүнэйдэ би орожо, хамта эдеэлхэб, тэрэ хүн намтай суг эдеэлхэ+. 21Би илажа гараад, өөрынгөө Эсэгэтэй хамта хаан шэрээдэнь һуугаа һэм, тэрээндэл адляар, намтай хамта минии хаан шэрээдэ һууха эрхые би илагшада олгохоб+. 22Һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ Нангин Һүлдын иигэжэ хэлэһэниие шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ!»+

4

Тэнгэри дээрэхи Бурханда һүгэдэлгэ

4^1Тэрэнэй удаа би тэнгэри өөдэ шэртэхэдээ, тэнгэриин үүдэнэй онгорхой байхые обёорбоб. Тиин бүреэгэй дуугарһандал адли абяа дуулабаб. Түрүүн хандаһан абяан намда иигэжэ хэлэбэ:

– Өөдөө гара. Тиигээд юунэй болохые шамда хөөрэхэб+.

2Удангүй би Нангин Һүлдын нүлөөдэ абтажа, өөдөө дэгдэшэбэб. Тиин тэнгэридэ хаан шэрээ урдамни байба, дээрэнь хэншьеб һуужа һууба+. 3Хаан шэрээ дээрэ тэрэ Һуугаашань үнэтэ хас шулуун, мана шулуун шэнгеэр толоржо байба. Хаан шэрээень тойроод, номин шулуун мэтээр һолонго ялалзан татажа байба. 4Энэ хаан шэрээе тойроод, баһа хорин дүрбэн хаан шэрээнүүд байгаа. Тэдэ хаан шэрээнүүд дээрэ хорин дүрбэн ахамадууд һуугаа. Эдэ ахамадууд сагаан сагаан хубсаһа үмдэнхэй, толгойдонь алтан алтан титим малгайнууд табяатай+. 5Хаан шэрээһээнь сахилгаан сахилжа, тэнгэриин дуун нэрьежэ, шанга шууяан гаража байба. Хаан шэрээгэй урда долоон зула носоно. Эдэнь Бурханай долоон Нангин Һүлдэ мүн бэлэй+. 6Баһа хаан шэрээгэй урда болор мэтэ сэбэр тунгалаг шэл далай шэнги юумэн байба.

Хаан шэрээгэй дүрбэн буланда дүрбэн амитад байба. Тэдэ амитад урдаһаашье, хойноһоошье тон олон нюдэтэй һэн+. 7Түрүүшынь амитан арсалантай адлишуу, хоёрдохинь залуу буха шэнги, гурбадахинь нюураараа хүн мэтэ, харин дүрбэдэхинь ниидэжэ байһан бүргэд шэнги бэлэй. 8Эдэ дүрбэн амитад тус бүридөө зургаа зургаан далитай һэн. Далинуудайнь дээгүүршье, доогууршье олон нюдэнүүд байгаа. Тэдэ дүрбэн амитад эсэн сусангүй, үдэр һүнигүй иигэжэ ходо дабтагша һэн:

– Хамагые зонхилогшо арюун нангин, арюун нангин, арюун нангин Эзэн Бурхан түрүүншье байгаа, мүнөөшье байна, саашадаашье байхал!

9Хаан шэрээ дээрэ Һуугаашада – хэтэ мүнхэдөө Амидарагшада алдар соло, нэрэ түрэ, баяр баясхалангаа тэдэ амитадай хүргэхэдэнь, 10хорин дүрбэн ахамадууд хаан шэрээ дээрэ Һуугаашын урда тээ газарта нюураараа сохин унаха, хэтэ мүнхэ Амидарагшын урда доро дохин мүргэхэ, тиин хаан шэрээгэйнь урда титим малгайнуудаа табяад, иигэжэ хэлэхэ:

11– Манай Эзэн Бурхан, ши али бүхы алдар солодо, нэрэ хүндэдэ, засаг түрэдэ хүртэмөөр байнаш, яахадааб гэбэл, бүхы юумэн шамаар бүтээгдээ, шинии хүсэл зоригоор байгуулагдаа+.

5

Ном бэшэг, Үргэлэй Хурьган тухай

5^1Тиигээд долоон тамгаар тамгалан хаагаатай, дотор, гадаргүй бэшээтэй номые хаан шэрээдэ Һуугаашын баруун гартань би харабаб+. 2Бурханай түгэлдэр хүсэтэ эльгээмэлые харабаб.

– Хэн тамгыень эбдэжэ, энэ ном нээжэ шадахаб? – гэжэ Бурханай тэрэ эльгээмэл шангаар дуугарба. 3Теэд тэнгэридэшье, газар дээрэшье, газар дорошье энэ номые нээжэ, хаража шадаха хэншье байбагүй. 4Энэ номые зүйтэйгөөр нээгээд, уншажа шадаха, угайдхадаа үзэжэ хаража шадаха нэгэшье хүнэй олдоогүйдэнь би ехээр гашуудан уйлаа бэлэйб.

5– Бү уйла! Харалши! Илаашань Иудын угай, Давидай үри һадаһан болохо Арсалан тээ тэрэ байна. Долоон тамгыень эбдэжэ, энэ номые тэрэл нээжэ шадаха, – гэжэ нэгэ ахамадынь намда хэлэбэ+.

6Харан гэхэдэмни хаан шэрээгэй урда дүрбэн амитадай, мүн ахамадуудай урда тахил болгогдон табигдаһан янзатай Үргэлэй Хурьган зогсожо байба. Тэрэ Хурьган долоон эбэртэй, долоон нюдэтэй һэн. Эдэнь бүхы газар дэлхэйдэ Бурханай эльгээһэн Нангин долоон һүлдэнь байгаа+. 7Үргэлэй Хурьган хаан шэрээдэ дүтэлэн ерэжэ, тэндэ Һуугаашын баруун гарһаань ном абаба. 8Номые тэрэнэй абахадань, дүрбэн амитад, хорин дүрбэн ахамадууд Үргэлэй Хурьганай урда һүгэдэн, доро дохибо. Тэдэнэр тус бүридөө нэгэ нэгэ ятагануудые, хүжэ санзай дүүрэтэр хэһэн алтан аягануудые гартаа баряад байгаа. Эдэ бүгэдэнь Бурханай зоной бүтээдэг мүргэл зальбаралынь мүн бэлэй+. 9Тиин тэдэнэр иимэ шэнэ дуу дуулаба: ши энэ ном абажа, тамгыень эбдэжэ тайлаха эрхэтэйш, ши үргэл болгогдожо алуулаад, өөрынгөө улаан шуһанай сэнгээр али бүхы угсаатаниие, элдэб янзын хэлэтэй зониие, бүхы уг изагууртаниие, үндэһэ яһатаниие Бурханда абажа үгөөш+. 10Ши манай Бурханай аша туһада тэдэ хүнүүдые санаартад, хаашуул болгоош – тэдэнэр газар дэлхэйн зониие зонхилжо байха!+
11Хаан шэрээе, амитадые, ахамадуудые тойроод, Бурханай олон эльгээмэлнүүдэй дуугаржа байхые би харааб, шагнааб. Тэдэнэр үй түмэн, тоо томшогүй олон байгаа бэлэй+. 12Тэдэ шанга шангаар иигэжэ хашхаралдан байгаа һэн: Тахил болгогдожо табигдаһан Үргэлэй Хурьган засаг түрэ, зөөри баялиг, сэсэн бодол, хүсэ шадал, нэрэ түрэ, алдар соло, магтаал юрөөлдэ хүртэхэ эрхэтэй+. 13Тэнгэри, газар дээрэ, газар доро, далайда байһан бүхы амитадай иигэжэ хэлсэхые би дуулааб:

– Хаан шэрээ дээрэ Һуугаашада, мүн Үргэлэй Хурьганда хэтэ мүнхын магтаал юрөөл, нэрэ хүндэ, алдар соло, хуули засаг олгогдохонь болтогой!+

14Дүрбэн амитадынь:

– Болтогой! гэбэд. Ахамадуудынь газарта дохин унажа, һүгэдэн мүргэбэ+.

6

Түрүүшын зургаан тамга тайлбарилба

6^1Долоон тамгын түрүүшынхииень Үргэлэй Хурьганай эбдэхые би харааб, тиигээд: «Наашаа ерэ!» – гэжэ түрүүшын амитанайнь тэнгэри дуугарһандал адляар хүнхинэмэ шангаар хэлэхые би дуулааб+. 2Би сагаан мори харабаб. Гартаа ном бариһан хүн тэрэ мори унаад ябаба. Толгойдоо үмдэхэ титим малгай абаһан тэрэ хүн илагша мэтээр гаража, илалта туйлахаяа ябаба. 3Хоёрдохи тамгыень Үргэлэй Хурьганай тайлахада: «Наашаа ерэ!» – гэжэ хоёрдохи амитанайнь хэлэхые би дуулабаб. 4Тиихэдэнь ондоо, гал улаан зээрдэ морин гараба. Мори унаһан тэрэ хүндэ газар дайда дээрэхи амгалан тайбан байдалые эбдэжэ, дэлхэйн зоной бэе бэеэ алалсалгын эрхэ засаг олгогдоһон байгаа. Тиин тэрээндэ томо гэгшын һэлмэ үгтөө бэлэй+. 5Гурбадахи тамгыень Үргэлэй Хурьганай тайлахада: «Наашаа ерэ!» – гэжэ гурбадахи амитанайнь хэлэхые би дуулабаб. Харан гэхэдэмни, хара мори унаһан хүн гартаа шэгнүүр баринхай байба. 6Тиигээд дүрбэн амитанай зүгһөө иимэ абяанай гарахые дуулабаб: «Нэгэ килограмм шэниисын түлөө бүхэли үдэр ажаллаха, гурбан килограмм ешмээнэй түлөө бүхэли үдэр ажаллаха! Теэд оливай модо үзэмэй модо хоёрые бү гутаа!»+
7Дүрбэдэхи тамгыень Үргэлэй Хурьганай тайлахада: «Наашаа ерэ!» – гэжэ дүрбэдэхи амитанайнь хэлэхые би дуулабаб. 8Харан гэхэдэмни, сунхигар сагаабтар морин байба. Дээрэнь Үхэл һууба, тэрэниие дахаад, Үхэлэй орон ябаба. Газар дэлхэйдэ һуугаашадай дүрбэнэй нэгэ хубиие һэлмэ жадаар, үлэсхэлэн хооһон байдалаар, үбшэн тахалаар, ан арьяатанаар алуулха хюдуулха эрхэ засаг Үхэлдэ, Үхэлэй орондо олгогдоһон байна. 9Табадахи тамгыень Үргэлэй Хурьганай тайлахадань, Бурханай Үгын түлөө, гэршэ болоһонойнгоо түлөө алуулагшадай һүнэһэ һүлдэнүүдые тахилай шэрээ доро харабаб+. 10«Нангин гэгээн, хамагые зонхилогшо үнэн бодото Эзэн Бурхан аа! Газар дэлхэй дээрэ бидэниие алаашадые гэмнэнгүй, хэһээнгүй хэды болотор хүлеэхэ гээ юмши!» – гэжэ тэдэ алуулагшад шанга шангаар хашхаралдаба+. 11Тэдэнэй хүн бүхэндэнь сагаан хубсаһа үгтэбэ. Тэдэ алуулагшадта: «Христосто алба хэһэн тусгаар тооной аха дүүнэрэйтнай алуултар таанар үшөө нэгэ бага амаржа байгты. Тэдэтнай таанартал адляар алуулха», – гэжэ хэлэгдэбэ+. 12Зургаадахи тамгыень Үргэлэй Хурьганай тайлахадань, харан гэхэдэмни, газар ехээр хүдэлбэ; наран гээшэ үхэһэн хүнүүдэй хойноһоо шаналан уйлаашадай хара хубсаһандал адли баларташоод, һара гээшэ шуһан улаан болошоод байба+. 13Аргагүй шанга хуй һалхинай болоходо боди модоной эдеэшээдүй үрэ жэмэсүүдэй хиидэн унадагтал адляар, огторгойн одо мүшэд газарта унашаба. 14Огторгой тэнгэри гээшэ орёоһон саарһан мэтээр монсогойршобо, бүхы хада ууланууд, арал олтирогууд өөһэдынгөө һууринуудһаа хүдэлшэбэ+. 15Газар дэлхэйн хаашуулшье, дээгүүр тушаалтай дарганаршье, сэрэгэй ноёдшье, баяшуулшье, засаг баригшадшье, барлаг богоолнуудшье, юрын хүнүүдшье агы нүхэнүүдтэ, хада уулын хабшалда орожо хоргодобо. 16Тэдэ хүнүүд хада, хабсагайнуудта хандан, иигэжэ гуйба:

– Дээрэмнай унажа, хаан шэрээдэ Һуугшаһаа, Үргэлэй Хурьганай уур сухалһаа абарыт!+

17Юундэб гэбэл, эдэ хоёрой айхабтар ехэ уур сухалай үдэр хүрэжэ ерэбэ, тиин тэрэ ехэ уур сухалыень хэн тэсэжэ шадахаб?

7

7^1Тэрэнэй һүүлээр газар дэлхэйн дүрбэн буланда Бурханай дүрбэн эльгээмэлнүүдэй зогсожо байхые харабаб. Тэдэ эльгээмэлнүүд газар дайда руу, уһан далай руу, ой модо руу һалхилхагүйн тула дэлхэйн дүрбэн һалхиие халхалан барижа байгаа. 2Гартаа амиды Бурханай тамга баряад, зүүн зүгһөө ерэжэ ябаһан баһа нэгэ Бурханай Эльгээмэлые харабаб. Тэрэ эльгээмэлынь газар дайдада, уһан далайда гэм хоро хүргэхэ эрхэтэй дүрбэн эльгээмэлнүүдтэ хандан, иигэжэ шангаар хашхарба: 3«Бурханай бүхы албатанай магнай духадань тамга даража тэмдэглээдүйдэмнай газар дайдадашье, уһан далайдашье, ой модондошье гэм хоро бү хэгты»+. 4Хэды хүн духадаа тамга табюулааб гэжэ хэлсэхые дуулааб. Израилиин бүхы угсаата зоной зуун дүшэн дүрбэн мянган хүниинь тамга даруулһан байна: 5Иудын угсаатанһаа арбан хоёр мянган хүн, Рувимай угсаатанһаа баһал арбан хоёр мянга, Гадай угсаатанһаа арбан хоёр мянга, 6Асирай угсаатанһаа арбан хоёр мянган хүн, Неффалимай угсаатанһаа арбан хоёр мянга, Манассиин угсаатанһаа арбан хоёр мянга, 7Симеоной угсаатанһаа арбан хоёр мянга, Левиин угсаатанһаа арбан хоёр мянган хүн, Иссахарай угсаатанһаа арбан хоёр мянга, 8Забулоной угсаатанһаа арбан хоёр мянга, Иосифой угсаатанһаа арбан хоёр мянга, Вениаминай угсаатанһаа арбан хоёр мянган хүн духадаа тамга даруулһан байна.

Тоолошогүй олон хүнүүд

9Тэрэнэй удаа харахадамни, тооложо барагдашагүй олон зон урдамни үзэгдэбэ. Тэдэ зоной дунда бүхы үндэһэ яһатан, арадууд, угсаатан, янза бүриин хэлэтэй хүнүүд ерээд байгаа һэн. Тэдэ зон хаан шэрээгэй урда, Үргэлэй Хурьганай урда зогсожо байгаа. Тэдэнэр сагаан хубсаһа үмдэнхэй, гартаа пальма модоной мүшэрнүүдые баринхай байһан юм+. 10Тэдэ иигэжэ хашхаралдан байгаа бэлэй: «Хаан шэрээдэ Һуугааша манай Бурхан, мүн Үргэлэй Хурьган абарха байна»+. 11Хаан шэрээе, ахамадуудые, дүрбэн амитадые тойроод, Бурханай бүхы эльгээмэлнүүд зогсожо байба. Тэдэнэр хаан шэрээгэй урда уруугаа хаража бултадаа унаад, Бурханда мүргэбэд+. 12Тиихэ зуураа, тэдэ иигэжэ хэлээ: «Болтогой! Манай Бурханда магтаал соло, сэсэн бодол, баяр баясхалан, нэрэ хүндэ, эрхэ засаг, хүсэ шадал хэтын хэтэдэ үршөөгдөө! Болтогой!»+
13Тиигээд нэгэ ахамадынь: «Сагаан хубсаһа үмдөөд байһан ямар хүнүүд гээшэб? Тэдэ хаанаһаа ерээб?» – гэжэ намһаа һураа. 14«Ноён аа, ши мэдэнэш», – гэжэ харюусааб. Тиихэдэмни намда тэрэ иигэжэ хэлэбэ: «Эдэ хүнүүд гайтай ехэ гасалан зоболон үзэжэ ерэгшэд мүн. Эдэнэр хубсаһа хунараа Үргэлэй Хурьганай шуһанда угаажа, сагаан болгобо+. 15Тиимэһээ эдэ хүнүүд Бурханай хаан шэрээгэй урда зогсоод, тэрэнэй һүмэ дотор үдэр һүнигүй тэрээндэ алба хэнэ. Тиин хаан шэрээдэ Һуугааша эдэ хүнүүдые хамгаалха юм. 16Тэдэ хүнүүд саашадаа үлэн хооһоор ябахагүй, ундаа хүрэжэ зобохогүй, ааяма шанга наранда шаруулхагүй, бүгшэм халуунһаа боложо ядархагүй. 17Юундэб гэхэдэ, хаан шэрээгэй урда зогсожо байгааша Үргэлэй Хурьган тэдэ хүнүүдэй адуулагша эзэниинь боложо, мүнхэдөө амидаралай уһанда тэдэниие залан абаашаха. Тиин эдэ хүнүүдэй нюдэнэй нулимсые Бурхан өөрөө аршаха»+.

8

Долоодохи тамгыень тайлаба

8^1Долоодохи тамгыень Үргэлэй Хурьганай тайлахадань, хахад сагай туршада огторгой тэнгэридэ абяа шэмээгүй болошобо+. 2Тиигээд Бурханай урда долоон эльгээмэлнүүдэйнь зогсожо байхые харабаб. Тэдэ эльгээмэлнүүдтэ долоон бүреэнүүд үгтэһэн байба+. 3Удаань Бурханай баһа нэгэ эльгээмэл дүтэлэн ерээд, үргэлэй шэрээгэй хажууда зогсобо. Тэрэ эльгээмэл гартаа алтан бойпуур баряад байгаа. Бурханай бүхы хүнүүдэй мүргэлтэй нэгэдүүлхын тула, хаан шэрээгэй урдахи тахилай алтан шэрээ дээрэ табяад утахынь тула обоо собоо хүжэ санзай Бурханай тэрэ эльгээмэлдэ үгтөө һэн+. 4Хүжэ санзайн утааниинь Бурханай хүнүүдэй мүргэлтэй хамта Бурханай Эльгээмэлэй гартаа баряад байһан бойпуур сооһоо өөдөө дэгдээ бэлэй+. 5Удаань тэрэ эльгээмэлынь бойпуур абажа, үргэлэй шэрээһээ залаһан галаар бойпуураа дүүргээд, газарта хаяжархиба. Тиихэдэнь газар дэлхэйдэ огторгойһоо дуун нэрьебэ, тэнгэри нижаганаса дуугарба, ехээр сахилгаан сахилба, газар хүдэлбэ+.

Бүреэнүүдые дуугаргаба

6Долоон бүреэнүүдые баряад байһан Бурханай долоон эльгээмэлнүүд бүреэгээ дуугаргахаяа бэлдэбэд. 7Түрүүшын эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, шуһатай холисолдоһон мүндэр оробо, гал дүлэн гараба, тиихэдэнь газар дэлхэйн гурбанай нэгэ хубинь, ой модоной гурбанай нэгэ хубинь, бүхы үбһэ ногоон шаташаба. 8Бурханай хоёрдохи эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, дүрэжэ байһан мантан томо хада шэнги юумэн далайда унашаба. Тиихэдэнь далайн гурбанай нэгэ хубинь шуһан болошобо+. 9Далайда байһан амиды бүхы юумэнүүдэй гурбанай нэгэ хубинь үхэшэбэ, далайн бүхы онгосонуудай гурбанай нэгэ хубинь хосоршобо. 10Гурбадахи эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, дүлэн шэнгеэр носожо байһан угаа томо одо мүшэн огторгойһоо ерэжэ гол мүрэнүүдэй, уһа горхонуудай гурбанай нэгэ хуби дээрэ унашаба+. 11Тэрэ одо мүшэн Тобшо Үрмэдэһэн гэжэ нэрэтэй һэн. Уһа мүрэнэй гурбанай нэгэ хубинь үрмэдэһэндэл адли гашуун боложо, иимэ уһа уугаад, хүн түрэлхитэнэй гурбанай нэгэ хубинь үхөө бэлэй. 12Дүрбэдэхи эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, наран, һара, одо мүшэд гэмтэжэ, гурбанай нэгэ хуби саг соо тэдэнэр гэрэл туяа үгэхэеэ болёод байба. Наран үдэрэй гурбанай нэгэ хуби саг соо гэрэл туяа үгэхэеэ болёод, һара ба одо мүшэд һүниин гурбанай нэгэ хуби саг соо гэрэл туяа үгэхэеэ болёод байба. 13Зогсоод хаража байтарни, огторгойдо нэгэ бүргэд ниидэн, иигэжэ шангаар дуугаржа байба: «Газар дэлхэйдэ һуугшадта гайтай ехэ уйдхар гашуудал тохёолдохонь, юуб гэбэл, Бурханай бусад гурбан эльгээмэлнүүд бүреэгээ дуугаргахаяа байна».

9

9^1Табадахи эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, огторгой дээрэһээ одо мүшэнэй газарта унаад байхые обёорон харабаб. Газарай оёоргүй гүнзэгы нүхэ руу орохо түлхюур тэрэ одо мүшэндэ үгтэһэн байгаа+. 2Газарай тэрэ оёоргүй гүнзэгы нүхэнэй үүдые одо мүшэнэй нээхэдэнь, тэндэһээнь аргагүй томо пеэшэн сооһоо гараһан шэнги бөөн хара утаан дэгдэн гараба. Тэрэ утаанһаань боложо, огторгой тэнгэри, нараншье бүрүүл харанхы болошобо. 3Хара утаан сооһоо таршаанууд бии боложо, газарта унаба. Тэрэ таршаануудта газар дэлхэйн хорото абаахайнуудтал адли ехэ эрхэ засаг үгтэһэн байгаа. 4Теэд үбһэ ногоондошье, ургамал, модонуудташье хоро хүргэхэгүйт, харин духадаа Бурханай тамгагүйл хүнүүдтэ хоро хүргэхэт гэжэ тэдэ таршаануудта хэлэгдэһэн байгаа+. 5Мүн тиимэ хүнүүдые алахагүйт, харин таба һара соо миил үбэдхөөжэ зобоохот гэжэ тэдэ таршаануудта захигдаһан байна. Тэрэ үбшэниинь хүниие хорото абаахайн хадхаһандал адли ехэ үбшэнтэй байгаа. 6Тиихэ үедэнь хүнүүд зобоходоо үхэлөө бэдэрхэ, теэд үхэлынь олдохогүй, үхэхэ гэжэ ехэ оролдохо, теэд үхэлынь тэдэндэ ерэхэгүй. 7Тэдэ таршаанууд хараха янзада дайлалдахаяа байһан морид шэнги һэн. Таршаануудай толгойнуудтань алтан титим малгайнуудтал адлишуу юумэн үмдөөтэй, тэдэнэй нюур шарайнуудынь хүнэйхидэл адлинууд һэн. 8Таршаануудай толгойнуудай үһэниинь эхэнэр хүнэй үһэндэл адли, шүдэнүүд гээшэнь арсаланай һоёонуудтал адлирхуу бэлэй. 9Тэдэ таршаанууд дээгүүрээ түмэр шэнги хуягтай һэн, тэдэнэй ниидэхэдэ далинуудайнь хииганаан гээшэ олон тоото мори тэргээр дайн байлдаанда наяргалдан түергэлдэн орожо байһандал үзэгдөө бэлэй. 10Тэдэ таршаануудай һүүлнүүдынь хорото абаахайнуудайхидал адли һэн, таршаануудай һүүлнүүдтэнь хадхуурнууд бии һэн; таршаанууд тэдэ хадхуурнуудаараа таба һарын туршада хүнүүдые хадхажа зобоохо эрхэ засагтай байгаа. 11Тэдэ таршаануудай хааниинь оёоргүй гүнзэгы нүхэнэй эльгээмэл байһан юм; тэрэ эльгээмэлынь еврей хэлээр Аваддон, грек хэлээр Аполлион (оршуулбал: «Эбдэгшэ») бэлэй.

12Нэгэ аюул зоболонгой үнгэрхэдэ, хойноһоонь баһа хоёр ехэ гашуудал зоболон ерэхэ ёһотой байгаа+.

13Зургаадахи эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, Бурханай урдахи тахилай алтан шэрээгэй дүрбэн булангай эбэрнүүдһээ абяа дуулабаб. 14Томо бүреэ бариһан зургаадахи эльгээмэлдэ тэрэ абяан иигэжэ хэлэбэ:

«Агууехэ Евфрат мүрэнэй шадар хүлеэтэй Бурханай дүрбэн эльгээмэлнүүдые таби»+. 15Тиихэдэнь хүн зоной гурбанай нэгэ хубиие алаха хюдаха эгээл тэрэ саг, үдэрөө, һара, жэлээ хүлеэжэ, бэлэн болоод байһан тэдэ дүрбэн эльгээмэлнүүд табигдаа бэлэй. 16Хамта дээрээ тэндэнь хоёр зуун сая морин сэрэгшэд байна гэлсэхые дуулааб. 17Эдэ моринуудай, унаад ябаһан хүнүүдэйнь иимэ байхые харааб: сэрэгшэдынь гал улаан, миндаргадал адли сэнхир, хүхэртэл адли шара хуягуудые үмдөөд байгаа. Моридойнь тархи толгой арсаланайхидал адли һэн. Моридой аман сооһоо гал, утаан, хүхэр гаража байгаа. 18Үхэлэй аюулта гал, утаан, хүхэр гурбан зүйлнүүд моридой аманһаа гараад, хүн зоной гурбанай нэгэ хубиие алаа хюдаа һэн. 19Юундэб гэбэл, моридойнь хүсэ шадал тэдэнэй амандань, һүүлнүүдтэнь байгаа. Тэдэнэй һүүлнүүдынь тархи толгойнуудтай могойнуудай түхэлтэй һэн, тиимэ һүүлнүүдээрээ хүн зониие хорложо аладаг бэлэй. 20Иимэ ехэ аюул зоболондо орожо үхөөгүй үлэһэн хүнүүд өөһэдынгөө нүгэлтэ хара хэрэгүүдые үйлэдэжэл байгаа. Тэдэнэр алта, мүнгөөр, гуули зэдээр, шулуу модоор хэгдэһэн худал хуурмаг шүтөөнүүдтэ, ада шүдхэрнүүдтэ урдынхидаал адляар һүгэдэн мүргэһөөр байгаа. Харин тиихэдэ тэдэ хуурмаг шүтөөнүүдынь юумэ үзэжэ харажашье, дуулажа шагнажашье, ябажа хүдэлжэшье шадахагүй юм+. 21Бусад үлэһэн тэдэ зон хүнүүдые аладаг хюдадаг, эльбэ шэди үйлэдэдэг, забхай зальхай ябадал гаргадаг, хулгай худал хэдэг ябадалаа орхёогүй байһаар+.

10

Гартаа багахан ном бариһан эльгээмэл

10^1Удаань үүлэ нэмэрһэн бата хүсэтэй ондоо нэгэ эльгээмэлэй тэнгэриһээ буужа ябахые харабаб. Толгой дээгүүрнь һолонго татанхай, нюур шарайнь наран шэнги, хоёр хүлынь гал баханануудтал адли һэн+. 2Дэлгээтэй багахан ном тэрэнэй гарта байба. Тиигээд баруун хүлөө далай дээрэ, зүүн хүлөө газар дээрэ табиба. 3Тиигээд Бурханай Эльгээмэл арсаланай хэрхирһэндэл шангаар хашхарба. Тиихэдэнь долоон аянганууд өөһэдынгөө абяагаар дуугаралдаба. 4Тиигэжэ дуугаралдахадань, юумэ бэшэхэеэ бэлдээд байгааб, теэд: «Долоон аянгануудай хэлээшые бү бэшэ, нюугаад бай», – гэжэ тэнгэри дээрэһээ хэлэхые дуулабаб+. 5Далай дээрэ, газар дээрэ байхыень минии хараһан Бурханай Эльгээмэл баруун гараа огторгой өөдэ үргэбэ. 6Огторгой тэнгэриие, газар дэлхэйе, уһан далайе, тэндэхи бүхы юумэнүүдые заяаһан хэтэ мүнхэдөө Амидаран мандагшын алдар нэрээр Бурханай тэрэ эльгээмэл иигэжэ тангариглан хэлэбэ: «Саашадаа удааруулагдахагүй. 7Теэд Бурханай долоодохи эльгээмэлэй бүреэгээ дуугаргахадань, Бурханай нюуса түсэб бүрин бэелүүлэгдэхэ. Бурхан энэ түсэб тухай өөрынгөө зарасанар-лүндэншэдтэ урид мэдээсэһэн байгаа»+. 8Удаань тэнгэриһээ дуулдаһан абяан дахин намда хандажа: «Далай газар хоёрой дээрэ зогсожо байһан эльгээмэлһээ дэлгээтэй ном ошожо аба», – гэбэ. 9Би тэрэ эльгээмэлдэ ошожо, дэлгээтэй номыень эрибэб. Тэрэ намда иигэжэ хэлэбэ: «Энэ ном абаад эдижэрхи. Хото гэдэһэндэшни гашуун байха, теэд аман соошни зүгын бал шэнги амтатай байха». 10Бурханай Эльгээмэлэй гарһаа номыень абаад эдижэрхибэб. Аман доторни ороходоо, зүгын бал шэнги амтатай байһанаа, харин тэрэ номоо эдихэдэмни, хото гэдэһэн соомни ехэ гашуун байгаа бэлэй. 11Тиигээд Бурханай Эльгээмэл намда иигэжэ айладхан хэлэһэн юм: «Ши олон ондоо арадууд, үндэһэ яһатан, элдэб янзын хэлэтэй зон, хаашуул тухай урид мэдэжэ, дахин саашадаа абарал буулгадаг болохош».

11

Хоёр гэршэнэр

11^1Газар хэмжэдэг модон шэнги таяг намда үгөөд, иигэжэ хэлэбэд: «Ши өөдөө бодоод, Һүмэ, тахилай шэрээ хоёрые хэмжэ, тиигээд энэ Һүмэ дотор хэр олон хүнүүд Бурханда мүргэнэб гэжэ тооло+. 2Теэд Һүмын гадаада хорёое бү тоололсо, бү хэмжэ, юуб гэбэл, тэрэ хорёонь бусад арадуудай мэдэлдэ үгтэнхэй юм. Тэдэ хүнүүд нангин хотые дүшэн хоёр һарын туршада хүлөөрөө гэшхэжэ дэбһэжэ ябаха+. 3Би хоёр гэршэнэрээ эльгээхэб: тэдэмни уйдхар гашуудалай хубсаһа үмдөөд, мянга хоёр зуун жаран үдэр соо Бурханай үгэ айладхажа ябаха». 4Эдэ лүндэншэд газарай Эзэнэй урдахи хоёр дэн, хоёр олива модон мүн гээшэ. 5Эдэ хоёр лүндэншэдые хорлохоёо һанаа һаань, тэдэ хоёрой аманһаа гал дүлэн гаража, дайсадыень үгы хэжэрхидэг байна. Эдэ хоёрто хоро хэхэеэ һанагшад үхэн хосорхо үйлэтэй юм. 6Тэдэ хоёрой Бурханай үгэ айладхажа байха бүхы үдэрнүүдтэнь хура бороогой орохогүйн тула тэдэндэ огторгой тэнгэриие хаажархиха эрхэ засаг үгтэхэ; уһа мүрэнүүдые шуһан болгожорхихо, газар дэлхэйдэ өөһэдынгөө дура зоргоор гай аюул тохёолдуулха эрхэ засаг үгтэхэ+. 7Тэдэ хоёр лүндэншэдэй гэршэлгэеэ хэжэ дүүргэхэдэнь, оёоргүй нүхэн сооһоо ан арьяатан гаража ерээд, тэдэ хоёртой дайлалдан, алаха хюдаха байна+. 8Тэдэнэй үхэһэн бэень Содом гү, али Египедтэл адли муу суутай хотонуудай нэгэ тон ехэ хотын гудамжада хэбтэхэ. Тэрэ хотодо мүн тэдэнэй Дээдын Эзэн хэрээһэндэ хадагдажа саазалуулаа һэн. 9Али бүхы арадууд, угсаатан, элдэб янзын хэлэтэй зон, бүхы үндэһэ яһатан тэдэ хоёрой үхэһэн бэеые гурба хахад үдэрэй туршада һонишоон хаража байгаа, хүдөөлүүлхыень зүбшөөнгүй байлгаа һэн. 10Газар дэлхэйдэ һуудаг хүнүүд хүхилдэн баясажа, найр зугаа хэнэ, бэе бэедээ бэлэг сэлэгүүдые барина, юундэб гэбэл, эдэ хоёр лүндэншэд газар дэлхэй дээрэ һуугшадые тамалан хэһээдэг байгаа. 11Теэд гурба хахад үдэрэй үнгэрхэдэ тэдэ хоёрой досоонь амидарал үгэдэг Бурханай һүлдэ орожо, мүнөөхи хоёрынь хүл дээрээ бодошобо, тиихэдэнь тэндэ хаража байһан хүнүүд айхын ехээр айжа мэгдээ бэлэй. 12«Наашаа дэгдэгты!» гэжэ тэнгэри дээрэһээ шангаар дуугарха абяан лүндэншэдтэ дуулдаба. Тиин дайсадайнгаа хараһаар байтарынь, лүндэншэд үүлэнэй дээгүүр тэнгэри өөдэ дэгдэшэбэ+. 13Тэрэ үедэнь газар ехээр хүдэлжэ, хотын арбанай нэгэ хубинь һандарба. Долоон мянган хүн газарай хүдэлөөнһөө боложо үхэбэ, бэшэниинь айжа мэгдээд, Тэнгэриин Бурханиие алдаршуулан магтаба+. 14Хоёрдохи гай аюул үнгэрбэ. Тиигээд гурбадахи гай аюул дүтэлшэбэ!+

Долоодохи бүреэ

15Долоодохи эльгээмэл бүреэгээ дуугаргаба. Тиихэдэнь тэнгэридэ иигэжэ шангаар дуугарха абяанууд дуулдаба:

– Дэлхэйн засаг түрэ Эзэн Бурханаймнай, тэрэнэй Табисууртын засаг түрэ болоо. Тэрэ засаг түрые Бурхан хэтэ мүнхэдөө барижа байха+.

16Бурханай урдахи хаан шэрээ дээрэ һууһан хорин дүрбэн ахамадууд Бурханай урда нюураараа уруугаа хаража газарта унаад, һүгэдэн мүргэбэ+. 17Тэдэ иигэжэ хэлэбэ:

– Хододоо байһан, мүнөөшье байгаа Хамагые зонхилогшо Бурхан, шамда баяр баясхалан хүргэнэбди, ушарынь гэбэл, ши агууехэ һүр хүсэеэ харуулжа, Хаан болобош+. 18Бусад арадууд уур сухалаа хүрэбэ, баһа шишье уур сухалаа хүрэбэш – үхэһэн хүнүүдые шүүбэрилхэ сагшни, шинии зарасанар-лүндэншэдтэ, шинии арюун нангин арадта, шинии алдар нэрые хүндэлдэг юрыншье, засаг баридагшье хүнүүдтэ шагнал хайра үршөөхэ сагшни, газар дайда усадхан хосороогшодые үгы хэхэ сагшни хүрэжэ ерэбэ+. 19Тэнгэри дээрэхи Һүмэ тайлдан нээгдэжэ, тэрэнэй Хэлсээнэй абдарынь Һүмэ дотор харагдаба. Тиин гал ехэ сахилгаан сахилба, оог шууяан болобо, тэнгэриин дуун нэрьебэ, газар хүдэлбэ, мүндэр ехээр оробо+.

12

Эхэнэр луу хоёр тухай

12^1Тиин тэнгэри дээрэ гайхамшаг дүлгэ тэмдэг үзэгдэбэ: нараар хубсаһа хэжэ үмдэһэн эхэнэр; тэрэнэй хүл доронь һара, толгойдонь – арбан хоёр одо мүшэтэй титим малгай. 2Хүл хүндэ байһан тэрэ эхэнэр түрэхын урдахана тохёолдодог үбшэнһөө зобожо хашхарна. 3Тэнгэридэ баһа ондоо нэгэ дүлгэ тэмдэг бии болобо: долоон толгойтой, арбан эбэртэй, толгойнууд дээрээ долоон титимтэй томо гэгшын улаан луу харагдаба+. 4Тэрэнь одо мүшэдэй гурбанай нэгэ хубиие һүүлээрээ хамаад, тэнгэриһээ газарта хаяба. Үхибүүнэй түрэмсөөр залгижархихаяа бэлдээд, нарайлха эхэнэрэй урда луу зогсожо байба. 5Нарайлха эхэнэр хүбүү түрэбэ. Тэрэнь бүхы арадуудые түмэр таягаараа ударидан зонхилжо байха юм. Тэрэ хүбүүниинь Бурханда, Бурханай хаан шэрээдэ дэгдүүлэн абаашагдаба+. 6Харин эхэнэр сүл губи руу тэрьелжэ ошобо. Тэндэ эхэнэрэй байха байрые Бурхан түхеэрээ һэн. Мянга хоёр зуун жаран үдэрэй турша соо тэрэ байрадань эхэнэрые харууһалжа байха юм+.

7Харин тэнгэри дээрэ дайн сэрэг боложо байгаа: Михаил өөрынгөө эльгээмэлнүүдтэй суг луугай урдаһаа тэмсэн дайлалдаа һэн. Луу өөрынгөө эльгээмэлнүүдтэй хамта дайлалдаа+. 8Теэд луу эльгээмэлнүүдтэйгээ диилдэжэ, тэнгэридэ байха һуури байраяа алдаа һэн. 9Юртэмсэ дэлхэйн бүхы зониие мэхэлжэ хууража байһан шолмос, сатана гэжэ нэрэтэй ехэ үнинэй Могой бологшо луу тэнгэриһээ газарта шэдүүлһэн, тэрээнтэйгээ хамта эльгээмэлнүүдыньшье шэдүүлһэн юм+. 10Тэнгэри дээрэһээ шангаар хэлэһэн иимэ үгэнүүдые би дуулаа һэм: – Одоошье Бурханай хүнүүдэй абарагдаха саг ерэбэ. Одоошье манай Бурхан засаг түрые абаад, хаан болохо. Тиин Бурханай Табисуурта бүхы дэлхэйе ударидан зонхилжо байха. Юуб гэбэл, бидэнэй аха дүүнэрые Бурханаймнай урда үдэр һүнигүй гэмнэгшэ газар руу шэдүүлэн унаба. 11Манай аха дүүнэр Үргэлэй Хурьганай шуһаар, мүн гэршэлһэн үгөөрөө тэрэ гэмнэгшые илаа. Аха дүүнэрнай ами наһаа гамнаагүй, үхэлһөө айгаагүй+. 12Огторгой тэнгэри, тэндэ байгшад бултадаа баясан хүхигты! Газар дэлхэйнхидтэ, уһан далайнхидта гашуудал зоболон болохонь! Айхабтар ехэ уур сухалтай шолмос танда бууба: хаһа сагынь бага үлөө гэжэ тэрэ шолмос ойлгоо. 13Луу газарта шэдүүлһэнээ мэдээд, хүбүү түрэһэн эхэнэрые хойноһоонь мүшхэн намнаба. 14Болзоото сүл губи газартаа лууда баригдангүй ниидэжэ ошохынь тула тэрэ эхэнэртэ бүргэд шубуунай аргагүй томо хоёр дали үгтэбэ. Гурба хахад жэл соо тэрэ эхэнэрые харууһалжа байха юм+. 15Далай ехэ уһанда абтажа тэрэ эхэнэрэй урдашахынь тула тэрэнэй хойноһоонь луу хадаа гол мүрэн шэнги ехэ уһа аман сооһоо гаргажархиба. 16Теэд эхэнэртэ газар туһалаа: луугай гаргаһан уһа мүрэниие газар амаа ангайлгаад уужархиба. 17Тиихэдэнь луу тэрэ эхэнэртэ ехээр сухалдан хэрүүлхэжэ, эхэнэрэй бусад үхибүүдтэй дайлалдахаяа ошобо. Тэдэ үхибүүдынь Бурханай захяа заабариие дүүргэжэ, Иисусай үнэн зүб һургаалые үнэн сэхээр сахидаг һэн. 18Тэрэ луу далайн эрьедэ зогсожо байгаа.

13

Хоёр арьяатан

13^1Далай сооһоо арбан эбэртэй, долоон толгойтой арьяатанай гаража ябахые харааб. Эбэрнүүд дээрэнь арбан титим табяатай, толгой дээрэнь Бурханиие доромжолһон нэрэнүүд бэшээтэй байба+. 2Минии хараһан арьяатан болбол эрбэдэй түхэлтэй, хүлнүүдынь баабгайнхитай адлишуу, аманиинь арсаланайхи шэнги байгаа бэлэй. Тэрэ арьяатанда луу өрынгөө хаба шадал, хаан шэрээ, тон ехэ түрэ засаг үгэбэ+. 3Арьятанай нэгэ толгойнь үхэлэй ехээр шархатаһан байбашье, эдэгэжэ, газар дэлхэйн хүнүүд бултадаа гайхалдан, тэрэ арьяатанай хойноһоо дахаба. 4Тэдэ хүнүүд арьяатанда засаг үгэһэн луугай урда һүгэдэн мүргөөд, мүн арьяатанда һүгэдэн мүргэхэ зуураа, иигэжэ хэлэбэ: «Энэ арьяатантай тэнсэхэ амитад олдохо аал? Энээнтэй дайлалдажа шадаха хүн амитан байха аал?» 5Өөрыгөө магтаха, Бурханиие доромжолхо эрхэ засаг тэрэ арьяатанда үгтэһэн байна. Дүшэн хоёр һара соо тиимэ юумэ хэжэ байха эрхэ тэрээндэ олгогдоһон юм+. 6Бурханиие муушалхаяа, тэрэнэй алдар нэрые, майхан байрые, тэнгэридэ һуугшадые муушалхаяа тэрэ арьяатан амаа ангайлгаба. 7Бурханай табисуурта арад зоной урдаһаа тэмсэжэ, тэрэ зониие илаха эрхэ засаг тус арьяатанда үгтэнхэй. Алишье угсаатаниие, арадуудые, элдэб янзын хэлэтэй зониие, бүхы яһатан үндэһэтэниие захиран зонхилжо байха эрхэ засаг тэрэ арьяатанда үгтэнхэй+. 8Үргэлэй Хурьганай тэмдэглэдэг амидаралай ном соо нэрэнүүдэйнь бэшэгдээгүй бүхы газар дайдын зон тэрэ арьяатанда һүгэдэн мүргэхэ. Үргэлэй Хурьган тахил болгогдон Бурханда үргэгдэхэ юм гэжэ газар дэлхэйн бүтээгдэхэһээ түрүүн хараалагдаа һэн+. 9Шэхэтэй юм һаа, шагнаг лэ!+
10Плендэ орохо хубитай хүн плендэ орохо. Һэлмээр сабшуулжа үхэхэ хубитай хүн һэлмээр сабшуулжа үхэхэ. Бурханай табисуурта арад зон хатуу зоригтой, үнэн шударгы байха ёһотой гэжэ эдэ үгэнүүдһээ элирнэ бшуу!+
11Удаань газар дороһоо гаража ябаһан ондоо арьяатаниие харабаб. Тэрэнь Үргэлэй Хурьгандал адли хоёр эбэртэй байгаа һэн, теэд луу шэнгеэр дуугараа. 12Энэ арьяатаниинь үхэтэрөө шархатуулаад эдэгэһэн нэгэдэхи арьяатанда мүргэгты гэжэ газар дэлхэйн бүхы зониие баадхана. Хоёрдохи арьяатаниинь нэгэдэхи арьяатанай нэрээр, тэрэнэй эрхэ засагые хэрэглэн, тиимэ юумэ хэнэ. 13Хоёрдохи арьяатаниинь гайхамшаг ехэ дүлгэ тэмдэгүүдые үйлэдэнэ: хүнүүдэй хараһаар байтар тэнгэри дээрэһээ газар уруу гал дүлэ буулгана+. 14Тиин энэнь нэгэдэхи арьяатанай нэрээр гайхамшаг ехэ дүлгэ тэмдэгүүдые харуулжа, газар дэлхэйн зониие мэхэлнэ. Һэлмээр сабшуулаад амидырһан арьяатанай нэрэ хүндэдэ тэрэнэй хүрэг дүрсэ хэгты гэжэ газар дэлхэйн зондо хоёрдохи арьяатан захиралта үгэбэ+. 15Нэгэдэхи арьяатанай хүрэг дүрсые амидыруулха эрхэ, тэрэ хүрэг дүрсыень юумэ хэлэжэ шададаг болгохо эрхэ, нэгэдэхи арьяатанай хүрэг дүрсэдэ һүгэдэн мүргэдэггүй хүнүүдые алаха эрхэ хоёрдохи арьяатанда үгтэһэн байгаа. 16Энэ хоёрдохи арьяатан бүхы хүнүүдые: юрыншье, засаг баридагшье, баяншье, үгытэйшье уладые, эрхэ сүлөөтэйшье зониие, богоол барлагуудыешье баруун гартаа гү, али духа магнайдаа тамга табюулха гэжэ баадхадаг бэлэй. 17Тамгагүй һаа, хэншье юумэ наймаалха, худалдажа абаха эрхэгүй һэн. Тамга гээшэнь арьяатанай нэрэ гү, али тэрэнэй нэрын тоо мүн. 18Иихэдээ мэргэн бодолтой ябахые уряална гээшэ: ухаансар хүниинь арьяатанай тоое бодожо гаргаг лэ. Энэ тоонь, хүнэйхидэл адли, зургаан зуун жаран зургаа юм.

14

Үргэлэй Хурьган болон тэрээндэ абаруулһан хүнүүд

14^1Би иимэ юумэ харааб: Сион хада дээрэ Үргэлэй Хурьган зогсоно, тэрээнтэй хамта зуун дүшэн дүрбэн мянган хүнүүдэй духада Үргэлэй Хурьганай нэрэ, тэрэнэй Эсэгын нэрэ бэшээтэй+. 2Уһан хүүюур шэнги, тэнгэриин дуун шэнги абяан огторгойһоо дуулдаба. Намда тэрэ абяан ятагаар наадахадаа, ятагашадай наададаг дуундал адляар һанагдаба+. 3Тэдэнэр хаан шэрээгэй урда, дүрбэн амитадай болон ахамадуудай урда байгаад, магтаал дуу зэдэлүүлнэ. Газар дэлхэйһээ сүлөөлэгдэһэн зуун дүшэн дүрбэн мянган тэдэ хүнүүдһээ бэшэ ондоо хэншье эдэ дуунуудые дуулажа шадаагүй+. 4Тэдэ хүнүүд эхэнэрнүүдээр орёоһолдон бэеэ бузарлаагүй, гэр бүлэ болоогүй зандаа үлөө, Үргэлэй Хурьганай ошоһон тээшэ дахажа ябаа. Гансал тэдэ хүнүүд газар дэлхэйһээ абтан абарагдаһан байгаа. Тэдэнэр Бурханда болон Хурьганда үргэһэн түрүүшын ургасын дээжэ мэтэ бэлэй+. 5Тэдэнэр хэзээдэшье худал хуурмаг үгэ хэлэдэггүй, гэм зэмэгүй байһан юм.

6Газар дэлхэй дээрэ һуугшадта, али бүхы арадуудта, угсаатанда, элдэб янзын хэлэтэй зондо, бүхы үндэһэ яһатанда хэтэ мүнхын Һайн Мэдээсэл дуулгахын тула Бурханай үшөө нэгэ эльгээмэлэй огторгойдо элин ниидэжэ ябахые би удаань харааб. 7«Бурханһаа айжа түбэгшөөжэ байгыт! Тэрэнэй алдар солые суурхуулан магтажа байгыт! Юуб гэбэл, Бурханай зарга шүүбэри хэхэ сагынь ерээд байнал! Огторгой тэнгэриие, газар дайдые, далай, мүрэнүүдые Бүтээгшын урда һүгэдэн мүргыт!» 8Дары хойноһоонь баһа ондоо, хоёрдохи эльгээмэл иигэжэ хашхаран ниидэжэ ябаа: «Бүхы арад үндэһэтэниие забхайралайнгаа бузар архи уулгажа хорлоһон агуу ниислэл Вавилон хото хосороо, хосороо!»+
9Тэдэнэй хойноһоо баһа ондоо, гурбадахи эльгээмэл шанга шангаар иигэжэ хашхаран ооглобо: «Арьяатанда, тэрэнэй хүрэг дүрсэдэ мүргэн һүгэдэжэ, духадаа гү, али баруун гартаа тамгатай байгаа һаа,+
10Бурханай уур сухалай аягаһаа тэрэнэй уур сухалай холисогүй сэбэр архи ууха, тэдэ хүнүүдые арюун нангин эльгээмэлнүүдэй урда, Үргэлэй Хурьганай урда асараад, гал түймэр руу, хүхэрэй хүхэ дүлэн руу хаяжа, тамалан хэһээхэ+. 11Тэдэниие зобоогшо галай хара утаан хэтын хэтэдэ өөдөө хөөрэн дэгдэхэ, тиин арьяатанда, тэрэнэй хүрэг дүрсэдэ һүгэдэн мүргэгшэдтэ, тэрэнэй нэрэтэй тамгатайшуулда үдэр һүнигүй амар заяа үзүүлэгдэхэгүй». 12Бурханай табисуурта зон, Бурханай захяа заабари сахижа, Иисуста үнэн сэхэ ябадаг хүнүүд тэсэбэритэй шанга байха ёһотой гэжэ эдэ үгэнүүдһээ элирнэ бшуу!+
13Удаань огторгойһоо иигэжэ дуугарха абяа дуулааб: «Буулгажа бэшээд аба: энэ сагһаа эхилэн Дээдын Эзэндэ үнэн сэхэ байжа наһа бараһан хүнүүд ямар жаргалтайб даа!» «Тиимэл даа, тэдэнэр хүндэ хүшэр ажалһаа одоол сүлөөржэ амархань, юундэб гэбэл, тэдэнэй бүтээһэн буянтай һайхан хэрэгүүдынь хойноһоонь ябалсана гэжэ Нангин Һүлдэ хэлэнэ»+.

Ургаса

14Иимэ юумэ харааб: сагаан үүлэн, тэрэнэй дээрэнь хүнтэй адлирхуу амитан һууна. Толгой дээрэнь алтан титим, гартаа хурса хадуур баринхай+. 15Һүмэ сооһоо баһа нэгэ эльгээмэл гараад, үүлэн дээрэ Һуугшада хандан, иигэжэ шангаар ооглон дуугарба: «Хадуураа наашань эльгээ, тиигээд таряагаа хада! Газар дээрэ ургаса таряан эдеэшээ – хуряаха саг ерээ!»+
16Үүлэн дээрэ Һуугаашань хадуураа газар уруу шэдэбэ. Тиихэдэнь газар дээрэхи таряан хадагдашаба. 17Ондоо нэгэ эльгээмэл тэнгэриин Һүмэ сооһоо гараба, баһал хурса хадуур гартаа баринхай. 18Гал гуламта даажа байһан баһа нэгэ эльгээмэл Һүмын үргэлэй газарһаа гараба. Хурса хадууртай эльгээмэлдэ хандан, тэрэнь иигэжэ хашхарба: «Хурса хадуураа абаад яба, тиигээд газар дээрэ ургадаг үзэмэй модоной жэмэсүүдые хада, тэдэнь эдеэшээд байна». 19Тэрэ эльгээмэлынь хадуураа газар уруу шэдэжэ, газарай үзэмэй баглаануудые отолоод, үзэмэй шүүһэ шахадаг, Бурханай уур сухалай томо тогоо худар шэдэжэрхибэ+. 20Хотын гадна оршоһон томо мандагар тогоон соо үзэмэй баглаа жэмэсүүдые низа тэһэ дэбһэбэ, тиихэдэнь тогооной халитар улаан шуһан урдажа, мориной хазаарта хүрэмөөр гурбан зуун хараа модоной зайда халин тарашаба.

15

Һүүлшын долоон гай аюулнууд

15^1Удаань баһа нэгэ аргагүй ехэ, гайхамшаг дүлгэ тэмдэг: һүүлшын долоон гай аюултай долоон эльгээмэлнүүдые тэнгэри дээрэ харабаб. Юундэ һүүлшын гай аюул юм гэбэл, Бурханай уур сухалынь эдэнээр түгэсэһэн байна+. 2Галтай холиһон шэл далай шэнги юумэ харабаб. Энэ шэл далайн хажууда арьяатаниие, тэрэнэй хүрэг дүрсые, арьяатанай нэрын тоое илаашад байна. Тэдэнэр тус бүридөө Бурханай ятага баряад зогсоно+. 3Тиихэ зуураа, Бурханай зараса Моисейн дууе, Үргэлэй Хурьганай иимэ дууе дууланад: шинии бүтээһэн хэрэг аргагүй ехэл, гайхалтай һайхан лэ, Хамагые зонхилогшо Дээдын Бурхан! Арадуудай Хаан! Шинии хэрэгүүд үнэхөөр зүб, үнэн сэхэ лэ! 4Хэн шамһаа айхагүйб даа, Эзэн Бурхан, шинии нэрэ солые хэн алдаршуулан магтахагүйб даа?! Гансал ши нангин гэгээн ха юмши! Бүхы арадууд шинии урда һүгэдэн унажа мүргэхэл. Юундэб гэбэл, шинии үнэн зүб хэрэгые бултадаа үзэһэн хараһан ха юм. 5Удаань иимэ юумэ харааб: тэнгэри дээрэ Гэршэлгын Майханай Хамагай Нангин газарынь нээгдэбэ+. 6Тэндэһээ долоон гай аюултай долоон эльгээмэлнүүд гараба. Тэдэнэр сэбэрхэн, ялагар нарин улһаар оёһон хубсаһа үмдэнхэй, сээжээрээ алтан бэһэ бэһэлэнхэй байба+. 7Дүрбэн амитадай нэгэниинь долоон эльгээгдэмэлнүүдтэ хэтэ мүнхэ оршодог Бурханай угаа ехэ уур сухалай долоон алтан аягануудые барюулба+. 8Һүмэнь Бурханай Алдар солын, тэрэнэй Хүсэ шадалай утаагаар дүүрэшэбэ, тиин долоон эльгээмэлнүүдэй долоон гай аюулай дууһан зайлатар Һүмэдэ хэншье орожо шадаагүй.

16

Бурханай уур сухалай долоон аяга

16^1Удаань долоон эльгээмэлнүүдтэ хандан, Һүмэ доторһоо шангаар иигэжэ хэлэхые дуулааб: «Эндэһээ ошожо, Бурханай уур сухалай долоон аяга соохиие газарта адхагты!»+
2Нэгэдэхи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие газарта адхаба, тиигэмсээрнь арьяатанай тамгатай хүнүүдэй ба арьяатанай дүрсэдэ һүгэдэн мүргэгшэдэй бэедэнь бузар муухай эдеэртэй шарханууд гарашаба+. 3Хоёрдохи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие далайда адхаба, далай тиихэдэнь үхэһэн хүнүүдэй шуһан шэнги боложо, далайн амитад бултадаа хосорон һалашаба+. 4Гурбадахи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие гал мүрэн, уһа горхо руу адхаба, тиихэдэнь гол мүрэнүүд, уһа горхонууд улаан шуһан болошобо. 5Уһа мүрэнүүдэй эльгээмэлэй иигэжэ хэлэхыень дуулабаб: мүнөөнэйшье, урданайшье Нангин гэгээн Бурхан, ши, зүбөөр иигэжэ шиидхэһэн байнаш:+
6Тэдэнэр Бурханай арадай, лүндэншэдэй улаан шуһа адхаруулаа, тиихэдэнь ши тэдэндэ шуһа уулгажа, тэдэнэй гэмые зүб амсуулааш!+
7Тахилай шэрээгэй хажууһаа иигэжэ хэлэхыень би дуулааб: Тиимэ даа, Хамагые зонхилогшо Эзэн Бурхан, шинии гаргаһан шиидхэбэринүүд үнэн зүб байна!+
8Дүрбэдэхи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие нара руу адхаба, тиихэдэнь хүнүүдые шатааха эрхэ наранда үгтэһэн байна. 9Аргагүй халуун болоходонь, хүнүүд шататараа халуудажа байгаа бэлэй. Иимэ ехэ гай аюул даажа байһан Бурханай нэрые хүнүүд хараалай муугаар хараагаа һэн. Теэд тэдэ хүнүүд гэм хэхэеэ болёогүй, Бурханиие магтаагүй бэлэй+. 10Табадахи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие арьяатанай хаан шэрээ руу адхаба, тиихэдэнь арьяатанай засаг түрэ соо балай харанхы болошобо. Тэнсэлгүй үбшэнтэй байһан туладань тэндэхи хүнүүд хэлээ хазажа байбад+. 11Тиин үбшэн зоболон, яра шарха асарһанайнь түлөө тэдэнэр Тэнгэриин Бурханиие хараалай муугаар хараажа байгаа. Теэд тэдэ хүнүүд гэм хэхэеэ болёогүй һэн. 12Зургаадахи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие асари ехэ Евфрат мүрэн руу адхаба. Тиихэдэнь тэрэ мүрэн хатажа, Зүүн зүгэй хаашуулай хуурай газараар ябаха харгы гаргагдашаба+. 13Луугай аман сооһоо, арьяатанай аман сооһоо, худал хуурмаг лүндэншын аман сооһоо бахын түхэлтэй гурбан һүнэһэ һүлдэнүүдэй гаража байхые харабаб+. 14Эдэ болбол дүлгэ тэмдэг үйлэдэдэг ада шүдхэрнүүдэй һүнэһэ һүлдэнүүд мүн: Хамагые зонхилогшо Бурханай агууехэ Үдэртэ дайлалдахыень бүхы замбуулин дайдын хаашуулые суглуулхаяа тэдэ ошожо ябаа+. 15Обёоржо байгты! Би хулгайшан шэнгеэр

гэб гэнтэ орожо ерэхэб. Хубсаһаа бэлдээд,
һэргэлэн байһан хүн жаргалтай:

тэрэ хүн улад зоной дунда
салдаган нюсэгөөр гаража, нэрээ гутаахагүйл+.

16Тиин гурбан һүнэһэ һүлдэнүүдынь еврей хэлээр Армагедон гэжэ нэрэтэй газарта бүхы хаануудые суглуулба. 17Долоодохи эльгээмэл өөрынгөө аяга соохиие агаар руу сасан адхаба. Тиихэдэнь «Бүтэбэ даа!» – гэһэн шанга абяан Һүмын хаан шэрээгэй зүгһөө дуулдаба. 18Сахилгаан сахилгаалба, ооглоон хашхараан болохонь дуулдаба, тэнгэри дуугарба, газар хүдэлбэ. Дэлхэй дээрэ хүн амитанай бии болохоһоо нааша тиимэ ехээр газар хүдэлөөгүй юм+. 19Аргагүй томо хото гурбан хуби боложо бутаран һандаршаба, бусад арадуудай хотонууд хяа бута һүрэн унашаба. Агуу ниислэл Вавилон тухай Бурхан һанажа, аргагүй ехэ уур сухалайнгаа аягатай архиие тэрэ ниислэлдэ уулгаба+. 20Ольторог аралнууд баран булта тэрьелшэбэ, хада уулануудшье олдохоёо болишобо+. 21Огторгой тэнгэриһээ дүшэн килограмм шахуу болохо томо гэгшын мүндэр орожо, хүнүүд дээрэ унаба. Теэд аргагүй томо мүндэр оруулжа, аюул тодхор асарһанайнь түлөө Бурханиие хүнүүд хараалай муугаар харааба. Юундэб гэбэл, айхабтар ехэ гай аюул тохёолдоо бшуу+.

17

Янхан эмэ арьяатан хоёр

17^1Долоон аягатай долоон эльгээмэлнүүдэй нэгэниинь ерээд, намтай хөөрэлдэжэ эхилбэ: «Наашаа ерэ даа, олон гол мүрэнүүдэй эрьедэ һуугша аргагүй забхай Янхан эмые ямар хатуу шанга хэһээлтэдэ оруулха байһыень шамда харуулхамни+. 2Газар дэлхэйн хаашуул тэрэ янхантай холбоорилдон забхайрдаг, газар дэлхэйнхид тэрэ эмын зальхайралай архиие һогтосороо уудаг байгаа»+. 3Удаань тэрэ эльгээмэл Нангин Һүлдэтэй болгогдоһон намайе сүл губида асарба. Бурханиие доромжолһон нэрэнүүдэй бэшээтэй, улаан арьяатанай дээрэ һуужа байһан эхэнэрые харабаб. Тэрэ арьяатан долоон толгойтой, арбан эбэртэй һэн+. 4Тэрэ эхэнэр улаабтар хүхэ ба шад улаан бүдөөр оёһон хубсаһатай, шэжэр алта, эрдэниин шулуу, һубад һубһа ялалзуулан зүүгээд байба. Гартаа алтан хундага баринхай. Тэрэ хундага соонь янхан эмын һамуу зальхай ябадалай жэрхэштэй муухай, бузар булай юумэнүүд хэгдээд байгаа. 5Духа дээрэнь нюуса удхатайгаар иигэжэ бэшээтэй: «Агуу ниислэл Вавилон – газар дэлхэйн янхан эмэнүүдэй жэрхэштэй муухай юумэнүүдэй эхэ». 6Бурханай арад зоной шуһа, Иисусай гэршэнэрэй шуһа уугаад, тэрэ эхэнэрэй һогтошоод байхые харахадаа, гайхахын ехээр гайхабаб+. 7Эльгээмэл иигэжэ намда хэлэбэ: «Ши юундэ гайхаабши? Эхэнэрэй нюусые, тэрэ эхэнэрэй унажа ябагша долоон толгойтой, арбан эбэртэй арьяатанай нюусые, шамда тайлбарилан хэлэжэ үгэхэб. 8Шинии хараһан арьяатан бии байһанаа, мүнөө үгы болонхой. Оёоргүй гүнзэгы нүхэн сооһоо һаяар гаража ерэхэ, теэд тэрэ хосорон һалаха. Дэлхэйн бүтээгдэхэһээ нааша угай дэбтэртэ бэшэгдээгүй газар дэлхэйнхид тэрэ арьяатаниие харахадаа, хүхихэ баярлаха, ушарынь гэбэл, бии байһанаа, үгы болоод, дахин бии болохо арьяатаниие хараха юм+. 9Эндэ сэсэн ухаан бодол хэрэгтэй. Долоон толгой гээшэнь эхэнэрэй һуугша долоон добо гүбээнүүдынь мүн. Тэдэ долоон гүбээнүүдынь мүн баһа долоон хаанууд гээшэ. 10Тэдэ хаануудай табаниинь хосоронхой, нэгэниинь бии, нүгөөдэхинь үшөө ерээдүй, ерэхэдээшье удаан байхагүй юм. 11Бии байһанаа, үгы болоһон арьяатан наймадахи хааниинь болоно; энэнь түрүүшын долоон хаануудай нэгэниинь тиин хосорон һалаха тээшээ боложо байна. 12Шинии хараһан арбан эбэрнүүд хадаа хаан түрые үшөөл абаагүй арбан хаанууд гээшэ, теэд тэдэнэр арьяатантай хамта нэгэ сагай турша соо хаанай засаг түрэ абаад байха+. 13Тэдэнэр хаба шадалаа, засаг түрэеэ арьяатанда үгэхэ гэһэн гансал зорилготой. 14Тэдэ хаанууд Үргэлэй Хурьганай урдаһаа дайлалдаха, тиин Үргэлэй Хурьган тэрэнэй урижа асарагшадтай, тэрэнэй шэлэжэ абагшадтай, тэрээндэ үнэн шударгы байгшадтай хамта тэмсэжэ тэдэниие диилэхэ. Юуб гэбэл, Үргэлэй Хурьган эзэдүүдэй Дээдын Эзэн, хаануудай Хаан мүн»+. 15Эльгээмэл намда иигэжэ хэлээ: «Янхан эмын һуугша гол мүрэнүүд хадаа элдэб янзын арадууд, улад зон, үндэһэ яһатан, янза бүриин хэлэтэй зон гээшэ. 16Шинии хараһан эдэ арбан эбэрнүүд, мүн арьяатан тэрэ Янхан эмые үзэн ядажа зэбүүрхэхэ, тэрэниие үгырүүлэн хооһоруулха, салдаган нюсэгөөр үлөөхэ, тэрэ эмые эдижэрхихэ, тиигээд галда шатааха байна+. 17Юундэб гэбэл, Бурхан номнол үгэнүүдыень бэелүүлэгдэтэр табиһан зорилгыень бэелүүлхэ хүсэл арбан хаануудай зүрхэ сэдьхэлдэ хадуун оруулаа. Бурханай хүсэл иимэ: тэдэ хаанууд хоорондоо зүбшөөд, хаанай засаг түрые арьяатанда үгэхэ. 18Шинии хараһан эхэнэр болбол газар дэлхэйн хаануудые зонхилогшо агууехэ ниислэл мүн гээшэ».

18

Вавилониие хэһээлгэ

18^1Тэрэнэй удаа иимэ юумэ харабаб: аргагүй ехэ эрхэ засагтай ондоо нэгэ эльгээмэл тэнгэриһээ буужа байба, тиин газар дайда тэрэнэй алдар солоор гэрэлтэн толоршобо. 2Тэрэ эльгээмэл бардаастай шангаар иигэжэ хашхарба: Агуу ниислэл Вавилон һалаа, һалаа! Энэ ниислэл ада шүдхэрнүүдэй шэбээлдэг газар, элдэб эсын боохолдойнуудай обооролдодог үүр, элдэб эсын бузар шубуудай суглардаг үүр, элдэб эсын бузар булай, жэрхэштэй муухай арьяатадай шэбээлдэг газар болошоо+. 3Юундэб гэхэдэ, ниислэл Вавилон забхайралайнгаа бузар архяар бүхы арадуудые һогтоогоо, тиин газар дэлхэйн хаашуул тэрээнтэй холбоорилдоо, наймаашад хонжоошодшье үлүүсэ һайн байдалдань дашууран орожо, хэтэртэрээ баяжаа+. 4Тэнгэриһээ иигэжэ хэлэһэн ондоо абяан намда дуулдаа: Энэ ниислэлэй нүгэл шэбэлынь таанарта нүлөөлхэгүйн тула, гай аюулынь таанарые дайрахагүйн тула, арад зомни тэрэ хотые орхиит. 5Юундэб гэбэл, тэрэнэй нүгэл шэбэлынь огторгой тэнгэридэ туласараа обооршоод байна, тиин тэрэ ниислэлэй хэһэн гэмтэ ябадалые Бурхан һанаандаа оруулба. 6Тэрэ ниислэлые хэһэн үйлэйнь хэмжээгээр хэһээгты, хэһэн үйлэ хэрэгүүдэйнь түлөө хоёр дахин хатуугаар хэһээгты, хоёр дахин хатуу архи тэрэнэй аяга руу хэгты! 7Өөрыгөө тэрэ хэды ехээр магтуулаа гээшэб, хэды ехэ баялиг соо умбаа гээшэб, тэды ехэ ядарал зоболон, уйдхар гашуудал тэрээндэ асарагты! Юундэб гэбэл, тэрэ ниислэл иигэжэ досоогоо һанаа: «Би хатан шэнги һайн һуунаб, би бэлбэһэн эхэнэр бэшэб, уйдхар гашуудалые үзэхэгүйб!» 8Тиимэһээ али бүхы гай аюулнууд: үхэл хосорол, гай гашуудал, үлэсхэлэн зоболон тэрэ эмэдэ гэнтэ буужа ерэхэ даа! Тэрэниие галда шатааха, ушарынь гэбэл, тэрэниие шүүбэрилхэ Эзэн Бурхан угаа хүсэтэй юм+. 9Тэрэ ниислэлэй шатахада гараһан гал түймэрэй утаа уняар харахадаа, зальхайралга, баялиг соогуур дураараа хүльбэрэлдэжэ ябаһан газар дайдын хаашуул тэрэ ниислэлые шаналжа уйлаха гашуудаха байна. 10Тиин хаашуул холо зогсон тэрээниие хараад, ядарал зоболонһоонь үхэтэрөө айжа, иигэжэ хэлэхэ юм: Аргагүй хүсэтэй, агуу ниислэл Вавилон, аймшагтай ехэ гашуудал зоболон шамда тудаба – зарга шүүбэридэ шаамайе үгэжэ хэһээхэ саг гэб гэнтэ ерэбэ! 11Наймаашад хонжоошодшье тэрэ хотые шаналан уйлана, гашуудан зобоно, ушарынь гэбэл, тэдэнэй эд бараае хэншье худалдажа абахагүй. 12Тэдэнэй обоо собоо алта, мүнгые, үнэтэ шулуунуудые, һубад һубһые, нарин улһые, шад улаан бүдөөр, дардам торгоор, үнэтэй улаабтар бүдөөр оёһон хубсаһыень, хоншуухан үнэртэй модонуудые, заанай яһаар хэһэн бүтээлнүүдые, үнэтэ модоор, гуули, түмэрөөр, гантиг шулуугаар хэһэн амһартануудыень ондоо хэншье саашадаа абахагүйл. 13Эдеэ амтатай болгодог зүйлнүүдыень, һайхан үнэртэй ургамалай шүүһыень, хүжэ санзайень, либанон гэдэг уталгыень, архи дарһыень, оливай тоһыень, хурабшаадхан сагаан гурилыень, шэниисэ таряаень, үхэр, хони, моринуудыень, ута тэргэнүүдыень, барлагуудыень, сэрэгэй плендэ абтаһан хүнүүдыень ондоо хэншье саашадаа абахагүйл. 14Шинии сэдьхэн шунажа байдаг юумэнүүдшни үгы болошобо, шинии бүхы алдар соло, үнэтэ баялигшни хосорон һалаа. Ондоо тэдэшни хэзээш бусажа ерэхэгүй! 15Эдэ бүхы эд бараануудые худалдажа, тэһэ баяжаһан наймаашад тэрэ ниислэлые холоһоо хараад, ядарал зоболонһоонь үхэтэрөө айһандаа, уйлан, гэгэн, 16иигэжэ хэлэхэ юм: Нарин гэгшын улһаар, алта мүнгөөр, үнгэтэ шулуу, һубадаар толоржо байһан үнэтэй сэнтэй улаан бүд хубсаһа үмдэһэн агуу ниислэл, шамда гашуудал зоболон тудаба! 17Тиимэ ехэ баялиг зөөри гэб гэнтэ һалашабал! Тиин бүхы капитанууд, уһан далайгаар тамарагшад, морягууд, далайн албанда ябажа, амидарагша бүхы хүнүүд холо зогсоод, 18ниислэл хотын шатаха дүрэхэдэ гараһан утаа уняарые харахадаа, орилон шашхан, иигэжэ хэлэхэ: Агуу ниислэлтэй жэшэмээр хото байха гү? 19Тиин тэдэ зон тархи дээрээ үнэһэ адхан, уйлалдан гэгэлдэн иигэжэ хашхаралдаха: Агуу ниислэл, шамда айхабтар ехэ гашуудал зоболон тудаба! Далайда онгосотой байһан хүнүүд ниислэл хотын баялигаар тэһэ баяжаа. Харин тэрэ хото гэб гэнтэ хооһон сүл губи болошоо! 20Огторгой тэнгэри, Бурханай хүнүүд, элшэд, лүндэншэд, энээндэ хүхин баясыт! Таанарай түлөө тэрэ ниислэлые Бурхан хэһээгээл! 21Удаань баатар ехэ хүсэтэй эльгээмэл тээрмын шулуунай зэргын томо гэгшын шулуу үргэжэ, далай руу шэдэхэ зуураа, иигэжэ үгүүлбэ: Агуу ниислэл Вавилониие иимэл хүсэтэйгөөр холо шэдэжэ хаяхань! Энэ ниислэл саашадаа оршохоёо болёо! 22Хүгжэмэй дуугархань дахин дуулдахагүй, ятага, жэмбүүршэдэйшье, бүреэ дуугаргагшадайшье хүгжэм дуун дахин дуулдахагүй. Гар дархашуулшье, урлалгын ажалшье саашадаа эндэ хэхэгүй. Тээрмын шулуунай эрьелдэн түерхые ондоо хэншье дуулахагүй. 23Дэнгэй гэрэлые хотодо ондоо хэншье харахагүй. Гэрлэхэеэ байгаа хүбүүн басаган хоёрой хөөрэлдэжэ зугаалхые ондоо хэншье дуулахагүй. Юундэб гэбэл, шинии наймаашад газар дэлхэйн амбан һайдууд байгаа, шинии үйлэдэн хэдэг байһан эльбэ жадханууд али бүхы арад зониие мэхэлээ. 24Бурханай хүнүүдэй, лүндэншэдэй, газар дэлхэйдэ амидаржа ябахадаа алуулһан зоной шуһа адхарһанда энэ хото зэмэтэй!+

19

Тэнгэри дээрэхи баяр

19^1Тэрэнэй удаа аргагүй олоороо хүнүүдэй суглараад, дүүелдэн шууялдан байһан шэнгеэр иигэжэ хашхаралдаха абяан намда тэнгэри дээрэһээ дуулдаба: Бурханда магтаал соло! Манай Бурханда абарал, алдар соло, хүсэ шадал байна!+
2Ушарынь хэлэбэл, тэрэнэй шиидхэбэринүүд үнэн зүб юм: бүхы газар дэлхэйнхидые зальхайруулһанайнь түлөө аргагүй забхай Янхан эмые Бурхан шүүбэрилэн гэмнээ: зарасанарайнь шуһа адхаруулһанайнь түлөө Янхан эмые Бурхан хэһээгээ!+
3Тиин тэдэ дахин ооглон хашхаралдаа: Бурханда магтаал соло! Янхан эмые шатаахада гараһан утаан хэтын хэтэдэ дэгдэжэ байна!+
4Хорин дүрбэн ахамадууд, дүрбэн амитад ерэжэ, хаан шэрээдээ һууһан Бурханай урда һунан унаад, һүгэдэн мүргэхэ зуураа: Болтогой! Бурханда магтаал соло! – гэжэ хэлэбэд+.

Үргэлэй Хурьганай түрэ найр

5Хаан шэрээгэй зүгһөө иигэжэ хэлэхэ абяан дуулдаба: Бурханай бүхы зарасанар, Бурханиие хүндэлдэг бүхы хүнүүд, юрыншье хүнүүд, засаг баридагшье хүнүүд, манай Бурханиие магтан һайшаагыт! 6Аргагүй олоороо хүнүүдэй суглараад дүүелдэжэ байһан шэнги гү, али уһан хүүюурэй шууяжа, шангаар тэнгэри дуугаржа байһан шэнги иимэ абяан намда дуулдаба: Бурханда магтаал соло! Хамагые зонхилогшо Бурхамнай, Дээдын Эзэн засаг түрөө абаба!+
7Бидэ баярлахабди, хүхихэбди, тэрэниие магтан, алдар сууень дуудахабди, ушарынь хадаа Үргэлэй Хурьганай түрэ болохонь! Хадамда ошохо басаганиинь бэлэн болоод, тэрэнээ хүлеэжэ байна:+
8Басагандань нарин улһаар оёһон ялагар, сэбэр хубсаһан үгтэнхэй. Нарин улһан гээшэнь Бурханай арад зоной үнэн зүб үйлэ хэрэг гэһэн удхатай+. 9Удаань намда Бурханай Эльгээмэл иигэжэ хэлэбэ: «Буулгажа бэшээд аба! Үргэлэй Хурьганай түрэ найрта урилга абагшад жаргалтай! Энэ Бурханай хэлэһэн ёһотойл үнэн зүб үгэнүүд гээшэ!» 10Би газарта һунан хэбтэжэ, хүлдэнь мүргөөб. Теэд тэрэ намда хэлэбэ: «Иимэ юумэ бү хээрэй, мэдэжэ бай! Би Иисус тухай гэршэлдэг шамтайл адли, шинии аха дүүнэртэл адли зарасань гээшэб! Бурханда һүгэдэн мүргэ! Иисус тухай гэршэлэгшэд лүндэншэдые урмашуулдаг һүлдэтэй юм»+.

Сагаан мори унаһан хүн

11Тиин сэлеэтэй байһан тэнгэри харабаб – тэндэ сагаан морин байба, тэрэниие хүн унаад һууба. Мори унаашань Үнэн зүб, Сэхэ шударгы гэжэ нэрэтэй юм. Тэрэ һуугаашань зарга шүүбэриие, дайн сэрэгые үнэн зүбөөр хэгшэ юм. 12Тэрэнэй нюдэнүүдынь гал дүлэн шэнги ялалзана, толгой дээрэнь олон тоото титимүүд байна. Бэе дээрэнь нэрэнь бэшээтэй, тэрэнииень өөрһөөнь бэшэ хэншье мэдэнэгүй+. 13Шуһан соо шиихажа норгоһон суба нэмэрэнхэй; тэрэнэй нэрэнь – Бурханай Үгэ юм+. 14Тэнгэри дээрэхи сэрэгшэд сагаан моринуудые унаад, нарин сагаан улһаар оёһон сэбэрхэн хубсаһа үмдөөд, хойноһоонь дахажа ябанад. 15Арадуудые илан дарахын тула амандаа хурса һэлмэтэй; тэрэнь бүхы арадуудые түмэр таягаараа ударидан зонхилжо байха. Тэрэ Хамагые зонхилогшо Бурханай ехэ уур сухалай томо тогоон соо үзэмэй жэмэсые низа тэһэ дэбһэнэ+. 16Тэрэнэй суба дээрэ, гуя дээрэ иигэжэ бэшээтэй: хаашуулай Хаан, эзэдүүдэй Дээдын Эзэн. 17Нара дээрэ зогсожо байһан эльгээмэлые би харааб. Огторгой доохонуур ниидэжэ ябаһан бүхы шубуудта хандан, тэрэ эльгээмэл иигэжэ шангаар хашхаржа байба: «Бурханай ехэ эдеэ хоол барихаяа эндэ сугларагты! 18Хаашуулай, сэрэгэй дарганарай, хүсэ ехэтэ хүнүүдэй мяха, моринуудай, тэдэниие унаад ябагшадай мяха, сүлөө ажалтанай, барлаг богоолнуудай мяха, багашуул, ехэшүүлэй мяха эдихэт». 19Сагаан мори унаад ябагшын, тэрэнэй сэрэгшэдэй урдаһаа тэмсэн дайлалдахаяа арьяатанай, газар дэлхэйн хаашуулай, тэдэнэй сэрэгүүдэй суглараад байхые би харааб+. 20Арьяатаниие шүүрэн бариба, тэрээнэй урда элдэб дүлгэ тэмдэг харуулжа, арьяатанай тамга табяад, тэрэнэй хүрэг дүрсэдэ һүгэдэн мүргүүлжэ байһан хуурмаг лүндэншые арьяатантай хамта шүүрэн бариба. Тэдэ хоёрые хоюулыень дүрэжэ байһан хүхэртэй нуур худар амидыгаар шэдэбэ+. 21Бэшэниинь сагаан мори унаад ябагшын аман соохи һэлмээр сабшуулжа алуулһан байна. Тэдэнэй мяхые бүхы шубуу шонхорнууд эдижэ садаба+.

20

Мянган жэл

20^1Тэнгэриһээ буужа ябаһан эльгээмэлые харабаб. Оёоргүй гүнзэгы нүхэнэй түлхюур тэрээндэ байгаа. Гартаа аргагүй томо гэнжэ баринхай+. 2Ехэ үнинэй могой, шолмос, сатана байһан лууе Бурханай Эльгээмэл барижа ерээд, мянган жэлдэ мултархагүй бүхөөр гэнжэлэн хүлижэрхибэ+. 3Тэрэ лууе Бурханай Эльгээмэл оёоргүй гүнзэгы нүхэ руу шэдэжэ хаагаад, нүхыень тамгалжархиба. Мянган жэлэй дууһатар тэрэ луу арадуудые саашадаа мэхэлхэ аргагүй болоһон байна. Тэрэ болзоройнь үнгэрхэдэ, луу ойро зуурахана сүлөөлэгдэхэ юм. 4Зарга шүүбэри хэхэ эрхэтэй хүнүүдэй һууһан хаан шэрээнүүдые харабаб, мүн Иисус тухай, Бурханай Үгэ тухай гэршэлһэнэйнгээ түлөө толгойгоо таһа сабшуулаашадай һүнэһэнүүдые, арьяатанда, тэрэнэй хүрэг дүрсэдэ һүгэдэн мүргөөгүйшүүлэй, духадаа гү, али гартаа тэрэ арьяатанай тамга табюулаагүйшүүлэй һүнэһэнүүдые би харабаб. Тэдэнэр дахин амидыруулагдажа, мянган жэл соо Иисустай хамта засаг түрэ барижа байгаа+. 5Бусад үхөөшэдынь мянган жэлэй үнгэртэр һөөргөө амидыруулагдаагүй һэн. Энэ анха түрүүшын амидыралга мүн байгаа. 6Түрүүшын амидыруулгын үедэ дахин амидырагдаха хүнүүд жаргалтай. Тэдэнэр Бурханай хүнүүд мүн. Тэдэнэр хоёрдохиёо үхэхэгүй юм. Тэдэнэр Бурханай, Христосой санаартадынь болохо, мянган жэлэй туршада Иисустай хамта засаг түрэ барижа байха+. 7Мянган жэлэй үнгэрхэдэ сатана түрмэһөө табигдаха байна. 8Тиигээд сатана арадуудые мэхэлхэеэ ошохо, дайн сэрэг үүдхэхын тула дэлхэйн бүхы дүрбэн зүгүүдээр ябаха, гога, магого гэжэ арадуудта ошохо. Далайн эрьеын элһэ хайр мэтэ үй түмэн хүнүүдые сатана гулидхан суглуулха байна+. 9Тэдэнэр бүхы газар дайдые алхалан гаража, Бурханай зоной байрлаһан газарые, тэрэ зоной эгээн дуратай хотые хүреэлхэ. Теэд тэрэ үедэнь тэнгэри дээрэһээ гал буужа ерээд, бултыень шатаажархиха юм+. 10Тэдэ зониие мэхэлэгшэ Шолмос дүрэжэ байһан дүүрэн хүхэртэй нуур худар хаюулаа һэн. Түрүүн тэрэ нуур руу арьяатан, хуурмаг лүндэншэ хоёр шэдүүлһэн байна. Тэдэниие хэтын хэтэдэ, үдэр һүнигүй тэндэ зобоожо туляажа байха юм+.

Һүүлшын зарга шүүбэри

11Тиигээд би сагаан үнгэтэй асари томо хаан шэрээе, тэрэ шэрээ дээрэ Һуугшые харабаб. Шэрээдэ Һуугшын байһан ушарһаа газар тэнгэри хоёр тэрьелэн далда орошобо: тэрэ хоёрой һууха һуури байгаагүй. 12Үхөөшэдые, багашуулые, ехэшүүлые хаан шэрээгэй урда зогсожо байхыень би харабаб. Номууд нээлгээтэй байба. Удаань баһа нэгэ ном – ажамидаралгын ном дэлгэгдэбэ. Үхөөшэд тэдэнэй өөһэдынь үйлэ хэрэгэй ёһоор, мүн номуудта бэшээтэй байһан ёһоор шиидхүүлээ бэлэй+. 13Бии байһан үхөөшэдөө далай үгөө, бии байһан үхөөшэдөө үхэл, үхэлэй орон хоёр үгөө, тиин үхөөшэн бүхэниие тэрэнэй хэһэн үйлэ хэрэгэйнь хэмжээгээр шиидхээ+. 14Удаань үхэл, үхэлэй орон хоёрые гал дүлэтэ нуур руу хаяһан байна. Энэнь хоёрдохи үхэл – гал дүлэтэ нуур мүн байһан юм. 15Амидаралгын ном соо бэшэгдээгүйшүүлые гал дүлэтэ нуур худар шэдээ һэн+.

21

Шэнэ тэнгэри, шэнэ газар

21^1Тиигээд би шэнэ тэнгэри, шэнэ газар хоёрые харабаб. Түрүүшын тэнгэри, түрүүшын газар хоёр хэтэ заяанда үгы болоо, далайшье хосороо бшуу+. 2Нангин Хотые – шэнэ Иерусалимые би харааб. Хадамда гарахаяа нүхэр хүбүүгээ хүлеэжэ байһан шэнэ Иерусалим гоёнхой юумэ тэнгэриһээ, Бурханһаа буужа ябаба+. 3Хаан шэрээгэй тэндэһээ шангаар иигэжэ хэлэхые дуулабаб: «Харалши, энэ Бурханай майхан гээшэ. Хүнүүдшье тэрэ майханда байна, Бурхан хододоо тэдэнтэй байха! Тэдэ хүнүүд тэрэнэй арад зониинь болохо, Бурхан өөрөөшье тэдэ хүнүүдтэй хамта ажаһууха, тэдэнэй Бурханиинь болохо. 4Бурхан тэдэ хүнүүдэй нюдэнһөө гараһан дуһал нулимса бүхэниие аршаха. Үхэлгэ хосоролгошье саашадаа байхагүй, уйдхар гашуудал, орилолдоон бархиралдаан, үбдэлгэ хабдалгашье саашадаа байхагүй, ушарынь гэбэл, урданай бүхы юумэн урдажа ошоо»+. 5Хаан шэрээдэ Һуугша иигэжэ хэлээ: «Харалши, би баран шэнэ юумэ хэнэб!» Тиигээд тэрэ иигэжэ хэлэбэ: «Буулгажа бэшээд аба, эдэ үгэнүүдтэ этигэхэдэ болохо, юундэб гэбэл, эдэ бүхы үгэнүүд үнэн зүб юм»+. 6Намда тэрэ хэлэбэ:

– Бүтэбэ! Би Альфа, Омега гээшэб, Түрүүшынхинь, Һүүлшынхинь гээшэб. Ундаа хүрэһэн хүндэ амидаралгын булагай уһанһаа миинтэ уулгахаб+. 7Илагша бүхы эдэ юумэнүүдые намһаа абаха. Би тэрэнэй Бурханиинь болохоб, тэрэ минии хүбүүмни болохо+. 8Аймхай дүүлэгэрнүүд, Иисуста һүзэглэдэггүй хүнүүд, бузар муухай нүгэл хэгшэд, алууршад дээрмэшэд, зальхай ябадалтан, эльбэ хэгшэд, онгондо шүтэгшэд, элдэб худалшад гал, хүхэрөөр дүлэтэн носогшо нуур руу хаюулха. Энэнь хоёрдохи үхэлгэ мүн+.

9Удаань гай аюулай һүүлшын долоон дүүрэн аягатай долоон эльгээмэлэй нэгэниинь ерэжэ, намтай хөөрэлдэбэ: «Харалши даа, би шамда бэриеэ – Үргэлэй Хурьганай һамгые үзүүлхэб!» – гэбэ+. 10Тиин Нангин Һүлдөөр намайе аргагүй үндэр хада дээрэ абаашаад, тэнгэри дээрэһээ Бурханһаа доошоо буужа ябаһан Арюун нангин Иерусалим хотые намда харуулба+. 11Тэрэ хотонь Бурханай алдар солоор толорон гэрэлтэжэ байба. Тэрэ гэрэл туяань болор мэтын сэбэр тунгалаг хас шулуун шэнги үнэтэй шухаг шулуунуудтал адляар ялалзажа байгаа бэлэй. 12Иерусалим хотые тойроод арбан хоёр хаалгатай үндэр гэгшын хананууд байба. Хаалгануудайнь хажууда – арбан хоёр эльгээмэлнүүд, хаалганууд дээрэнь Израилиин арбан хоёр угсаатанай нэрэнүүд бэшээтэй. 13Гурбан хаалгань зүүн тээшээ, гурбаниинь – хойшоо, гурбаниинь – урагшаа, гурбаниинь – баруун тээшээ харанхай. 14Хотын хана арбан хоёр шулуутай һуури дээрэ табяатай, тэдэнэй дээгүүр Бурханай Хурьганай арбан хоёр элшэдэй нэрэнүүд бэшээтэй+. 15Намтай хөөрэлдэһэн эльгээмэл хотые, тэрэнэй хаалгануудые, ханануудые хэмжэхын тула алтан таяг баряад ябаа+. 16Тэрэ хото болбол ута үргэнөөрөө адли, тэбхэрхэн хэмжээнэй байгаа һэн. Эльгээмэлэй өөрынгөө таягаар хото хэмжэхэдэнь, утаашаа хоёр мянга дүрбэн зуун модо байба, үргэниинь, үндэрынь утатайгаа адли байба. 17Эльгээмэлэй хотын хана хэмжэхэдэнь, үндэрынь жаран зургаан метр байба. Эльгээмэл хүнэй хэмжэдэг хэмжүүрые хэрэглээ һэн. 18Ханань хас шулуугаар, харин хотонь нэбтэ харагдадаг шэл шэнги сэбэр алтаар баригданхай байгаа. 19Хотын ханын һууринуудынь элдэб янзын эрдэни шулуунуудаар хэгдэһэн: нэгэ һууринь хас шулуугаар, хоёрдохи һууринь – миндарга шулуугаар, гурбадахинь – халтар манаар, дүрбэдэхинь – номин шулуугаар хэгдэһэн байба. 20Табадахи һууринь – сардониксаар, зургаадахинь – мана шулуугаар, долоодохинь – хризолидаар, наймадахинь – бериллээр, юһэдэхинь – бэгтэ болор шулуугаар, арбадахинь – хризопразаар, арбан нэгэдэхинь – оюун шулуугаар, арбан хоёрдохинь – аметистээр хэгдэһэн байба. 21Арбан хоёр хаалгануудынь арбан хоёр һубадаар, хаалга болгониинь үргэлжэ хүжэ һубадаар хэгдээтэй. Хотын гол гудамжань шэл шэнги нэбтэ харагдажа байдаг сула алтаар хэгдэнхэй. 22Хото соо Һүмэ би хараагүйб. Тэрэнэй Һүмэнь – Хамагые зонхилогшо Эзэн Бурхан өөрөө, мүн Үргэлэй Хурьган ха юм. 23Хотын һаруул гэрэлтэй байхын тула нара, һарашье хэрэггүй байгаа, юундэб гэбэл, Бурханай алдар солонь хотые гэрэлтүүлээ ха юм. Хурьган тэрэнэй дэнгынь мүн+. 24Арадууд тэрэ хотын гэрэл туяа соо ябаха, газар дэлхэйн хаашуул өөһэдынгөө баялиг зөөриие тэрээндэ асаржа үгэхэ. 25Хотын хаалганууд бүхэли үдэртөө суургалагдангүй, нээлгэтэй байха, ушарынь гэбэл, тэндэ һүни болохогүй бшуу. 26Арадуудай нэрэ солые, баялиг зөөриие тэрэ хотодо асарха. 27Бузарлагдаһан ямаршье юумэн тэрэ хотодо орохогүй, гутамшаг муухай юумэ хэгшэд, мэхэ гохо гаргагшад тэрэ хотодо орохогүй. Үргэлэй Хурьганай амидаралгын ном дэбтэртэ нэрээ бэшүүлһэн хүнүүд лэ тиишэ оруулагдаха.

22

Амидаралгын гол мүрэн

22^1Болор мэтэ ялалзаһан амидаралгын уһанай гол мүрэниие удаань намда эльгээмэл харуулаа. Тэрэ гол мүрэн Бурханай болон Үргэлэй Хурьганай хаан шэрээгэй дороһоо урдан гарадаг. 2Тиигээд эгээн ехэ гудамжынь дундуур урдагша юм. Мүрэнэй хоёр эрьеэрнь амидаралгын модон ургадаг, тэрэ модон һара бүри ургаса үгэхэ зуураа, жэлдээ арбан хоёр дахин үрэ жэмэс асардаг, тэрэ модоной набшаһануудынь арадуудые аргалжа эдэгээхэдэ туһалдаг+. 3Бурханай хараалда хүрэмөөр муу юумэн тэндэ хэзээдэшье болохогүй. Бурханай ба Үргэлэй Хурьганай хаан шэрээ тэрэ хотодо байха. Бурханай зарасанар тэрээндэ алба хэхэ байна. 4Зарасанарынь тэрэнэй нюурые хараха, тэрэнэй нэрэнь тэдэнэй магнайда байха+. 5Тэндэнь дахин һүни болохогүй, тэдэндэ дэнгэйшье гэрэл, наранайшье туяа ондоо хэрэггүй, юуб гэбэл, тэдэниие Эзэн Бурхан гэрэлтүүлхэ байна. Тиин тэдэнэр хэтын хэтэдэ хаан түрэ засаг барижа байха юм+.

Иисусай ерэхэ тухай

6Бурханай Эльгээмэл намда иигэжэ хэлээ: «Эдэ үгэнүүдтэ этигэхэдэ болохо, юундэб гэбэл, эдэ үгэнүүд үнэн зүб юм. Лүндэншэдтэ өөрынгөө һүлдые үгэгшэ Эзэн Бурхан һаяар ямар юумэнэй болохые өөрынгөө зарасанарта харуулхынь тула эльгээмэлээ ябуулһан байна+. 7Иигээд лэ би һаяар ерэхэб! Энэ номой уридшалан хэлэһые сахин бэелүүлэгшэ жаргалтайл!»+
8Би, Иоанн энээниие дуулааб, харааб. Энэниие дуулаад, хараад байхадаа, эдэ бүгэдые намда харуулһан эльгээмэлэй хүлдэнь унажа, һүгэдэн мүргөөб+. 9Теэд эльгээмэл намда иигэжэ хэлээ: «Боли даа, иимэ юумэ бү хэ! Би шам шэнгил, шинии лүндэншэд – аха дүүнэр шэнгил, энэ номой үгэнүүдые сахин бэелүүлэгшэдтэйл адли зараса гээшэб. Ши Бурханда һүгэдэн мүргэ!» 10Намда тэрэ иигэжэ хэлээ: «Энэ номой уридшалан хэлэһэн үгэнүүдые бү суургалан тамгалаарай! Саг бүри дүтэлөөд байна+. 11Муу хүн муу юумэеэ хэжэ үргэлжэлүүлэг! Жэрхэмшэг муухай хүн тэрэл муухай юумэеэ хэг, һайн хүн һайе хэжэл байг, арюун нангин хүн тэрэл зандаа арюун ябаг»+. 12«Иигээд Би һаядаа ерэхэб! Хүн болгониие хэһэн хэрэгэйнь зэргээр шагнаха, хэһээхын тула шагналаа, хэһээлтэеэ өөртөө абажа ябанаб+. 13Би Альфа, Омега гээшэб, Түрүүшынхинь, Һүүлшынхинь, Эхиниинь, Эсэсынь гээшэб»+. 14Хубсаһаа сэбэрлэгшэд жаргалтай! Тэдэнэр амидаралгын модондо хүртэлсэхэ эрхэтэй, тэдэнэр хаалгын үүдээр хотодо орохо эрхэтэй+. 15Теэд нохосууд, эди шэдитэн, зальхай забхай ябадалтан, алуурша этэгээдүүд, онгонуудта шүтэгшэд, худал хуурмаг ябадалда дуратайшуул, тиимэ юумэ хэгшэд – хотын гадаа тээ үлэхэ юм+. 16«Иимэ гэршэлгые таанадта һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдэй дамжуулхынь тула өөрынгөө эльгээмэлые би, Иисус, ябуулһан байнаб. Би Давидай Үндэһэ, Һалааниинь гээшэб. Би үүрэй ялагар одон гээшэб»+. 17Нангин Һүлдэшье, хадамай басаганшье: «Ерэ!»– гэнэд. Шагнажа байгаашашье: «Ерэ!»– гэг. Ундаа ехээр хүрэгшэдшье ерэг! Амидаралгын уһа абаха дуратайшуул ерэжэ, тэрэ уһа миинтэ абаг лэ!+

Түгэсхэл

18Энэ номой уридшалан хэлэһэн үгэнүүдые шагнагша бүхэндэ иигэжэ дуулганаб: эдэ үгэнүүдтэ ямар нэгэн юумэ хэн нэмэлтэ оруулнаб, энэ ном соо бэшээтэй гай аюулые Бурхан нэмэжэ, бүри ехэ болгохо. 19Энэ номой уридшалан хэлэгдэһэн үгэнүүд сооһоо ямар нэгэн юумэ хаһажа хаяа болболынь, тэрэнэй амидаралай модоной үрэ жэмэс эдихэ эрхые, Нангин Хотодо орохо эрхые Бурхан хаһаха юм. Энэ модон ба энэ хото тухай энэ ном соо бэшээтэй. 20Энээниие гэршэлэн баталагша иигэжэ хэлэнэ: «Тиимэ даа, би һаядаа ерэхэб!» Болтогой, Дээдын Эзэн Иисус, заларжа ерэ!+
21Дээдын Эзэн Иисусай үршөөл хайрань бултанда хүртэхэ байна!

* Альфа Омега гээшэ грек алфавидай түрүүшын ба һүүлшын үзэгүүд мүн.

+ 1:1 Гэршэлгэ 22:6
+ 1:2 Иоанн 19:35
+ 1:3 Гэршэлгэ 22:7, Гэршэлгэ 22:10

+ 1:4 Гэршэлгэ 3:1, Гэршэлгэ 4:5, Гэршэлгэ 5:6, Иоанн 3:11, Тимофейдэ 1-дэхи 6:13, Элшэнэрэй 26:23, 1 Коринф 15:20, Колоссынхидтэ 1:18, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:18-19

+ 1:6 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:9, Гэршэлгэ 5:10, Гэршэлгэ 20:6, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:11, Иудын хандалга 1:24-25, Гэршэлгэ 5:13

+ 1:9 Марк 10:39
+ 1:10 Гэршэлгэ 4:2
+ 1:13 Гэршэлгэ 15:6
+ 1:14 Гэршэлгэ 2:18, Гэршэлгэ 19:12
+ 1:16 Евр 4:12, Гэршэлгэ 19:15, Мат 17:2
+ 1:17 Мат 28:4, Гэршэлгэ 2:8, Гэршэлгэ 22:13

+ 1:18 Римэйхиндэ 6:9, Римэйхиндэ 14:9, Гэршэлгэ 9:1, Гэршэлгэ 20:1

+ 2:1 Гэршэлгэ 1:13, Гэршэлгэ 1:16

+ 2:2 2 Коринф 11:13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:1

+ 2:7 Мат 11:15, Марк 4:9, Лука 8:8, Гэршэлгэ 3:6, Гэршэлгэ 3:13, Гэршэлгэ 3:22, Гэршэлгэ 13:9, Гэршэлгэ 3:5, Гэршэлгэ 21:7, Лука 23:43, 2 Коринф 12:4, Гэршэлгэ 22:2

+ 2:8 Гэршэлгэ 1:17-18

+ 2:9 Яковай хандалга 2:5, 2 Коринф 8:9, Гэршэлгэ 3:9

+ 2:10 Гэршэлгэ 12:11, Яковай хандалга 1:12, Гэршэлгэ 3:11

+ 2:11 Гэршэлгэ 2:7, Гэршэлгэ 20:6, Гэршэлгэ 21:8

+ 2:12 Гэршэлгэ 1:16

+ 2:14 Пётрой 2-дохи хандалга 2:15, Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 8:10, 1 Коринф 10:19

+ 2:15 Гэршэлгэ 2:6

+ 2:16 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:8

+ 2:17 Гэршэлгэ 2:7, Иоанн 6:48-50, Гэршэлгэ 3:12, Гэршэлгэ 19:12

+ 2:18 Гэршэлгэ 1:14-15

+ 2:20 Гэршэлгэ 2:14

+ 2:21 Пётрой 2-дохи хандалга 3:9, Пётрой 2-дохи хандалга 3:15

+ 2:23 Мат 16:27

+ 2:25 Гэршэлгэ 3:11

+ 2:26 Гэршэлгэ 12:5, Гэршэлгэ 19:15, Гэршэлгэ 22:16

+ 2:29 Гэршэлгэ 2:7

+ 3:1 Гэршэлгэ 1:4-5, Гэршэлгэ 1:16, Римэйхиндэ 1:15, Эфесэйхиндэ 2:1, Эфесэйхиндэ 2:5, Колоссынхидтэ 2:13, Тимофейдэ 1-дэхи 5:6

+ 3:3 Мат 24:43-44, Пётрой 2-дохи хандалга 3:10, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:2, Гэршэлгэ 16:15

+ 3:4 Иудын хандалга 1:23, Гэршэлгэ 6:11, Гэршэлгэ 7:9, Мат 10:11, Мат 22:8, Элшэнэрэй 13:46

+ 3:5 Гэршэлгэ 2:7, Гэршэлгэ 21:7, Лука 10:19, Мат 10:32

+ 3:6 Гэршэлгэ 2:7

+ 3:9 Гэршэлгэ 2:9

+ 3:10 Пётрой 2-дохи хандалга 2:9, 1 Коринф 10:13

+ 3:11 Гэршэлгэ 22:7, Гэршэлгэ 22:12, Гэршэлгэ 22:20, Гэршэлгэ 2:25

+ 3:12 Гэршэлгэ 2:7, Гэршэлгэ 2:17

+ 3:13 Гэршэлгэ 2:7

+ 3:14 Колоссынхидтэ 1:15, Колоссынхидтэ 1:18, 1 Коринф 14:16, 2 Коринф 1:20

+ 3:17 1 Коринф 4:8, Иоанн 9:39-41
+ 3:18 Гэршэлгэ 16:15
+ 3:19 Евр 12:5-6
+ 3:20 Лука 12:36, Иоанн 14:23

+ 3:21 Иоанн 16:33, Марк 16:19, Мат 19:28, Лука 22:30

+ 3:22 Гэршэлгэ 2:7
+ 4:1 Гэршэлгэ 1:10
+ 4:2 Гэршэлгэ 1:10,
+ 4:4 Гэршэлгэ 3:4

+ 4:5 Гэршэлгэ 8:5, Гэршэлгэ 11:19, Гэршэлгэ 16:18, Гэршэлгэ 1:4-5,

+ 4:6 Гэршэлгэ 15:2,
+ 4:11 Гэршэлгэ 5:12,
+ 5:1 Гэршэлгэ 10:4, Гэршэлгэ 22:10
+ 5:5 Гэршэлгэ 22:16,

+ 5:6 Иоанн 1:29, Иоанн 1:36, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:19, Элшэнэрэй 8:32-33, Гэршэлгэ 1:4-5

+ 5:8 Гэршэлгэ 8:3-4

+ 5:9 Гэршэлгэ 14:3, Гэршэлгэ 7:9, Гэршэлгэ 11:9, Гэршэлгэ 14:6, Гэршэлгэ 14:3-4

+ 5:10 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:9, Гэршэлгэ 1:6

+ 5:11 Лука 2:13

+ 5:12 Гэршэлгэ 4:11

+ 5:13 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:11, Иудын хандалга 1:24-25, Гэршэлгэ 1:6, Гэршэлгэ 7:12

+ 5:14 Гэршэлгэ 4:10

+ 6:1 Гэршэлгэ 5:1, Гэршэлгэ 4:7, Гэршэлгэ 14:2, Гэршэлгэ 19:6

+ 6:4 Марк 13:8
+ 6:6 Гэршэлгэ 7:3
+ 6:9 Гэршэлгэ 20:4

+ 6:10 Лука 18:7, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:6, Гэршэлгэ 19:2

+ 6:11 Гэршэлгэ 3:4
+ 6:12 Марк 13:8, Гэршэлгэ 11:13,
+ 6:14 Гэршэлгэ 16:20
+ 6:16 Лука 23:30
+ 7:3 Гэршэлгэ 14:1, Гэршэлгэ 22:4
+ 7:9 Гэршэлгэ 3:4
+ 7:10 Гэршэлгэ 12:10, Гэршэлгэ 19:1
+ 7:11 Гэршэлгэ 4:6
+ 7:12 Гэршэлгэ 5:13-14

+ 7:14 Мат 24:21, Евр 9:14, Гэршэлгэ 19:8, Гэршэлгэ 22:14

+ 7:17 Иоанн 10:11, Гэршэлгэ 21:4
+ 8:1 Гэршэлгэ 5:1
+ 8:2 Мат 18:10-11
+ 8:3 Гэршэлгэ 5:8
+ 8:4 Элшэнэрэй 10:4
+ 8:5 Гэршэлгэ 4:5
+ 8:8 Гэршэлгэ 11:6
+ 8:10 Гэршэлгэ 9:1

+ 9:1 Лука 10:18, Гэршэлгэ 8:10, Гэршэлгэ 12:8-9, Гэршэлгэ 1:18

+ 9:4 Гэршэлгэ 7:2-4
+ 9:12 Гэршэлгэ 11:14
+ 9:14 Гэршэлгэ 16:12
+ 9:20 1 Коринф 10:20,
+ 9:21 Гэршэлгэ 21:8, Гэршэлгэ 22:15
+ 10:1 Гэршэлгэ 4:3, Гэршэлгэ 1:15-16
+ 10:4 Гэршэлгэ 5:1, Гэршэлгэ 22:10
+ 10:7 Гэршэлгэ 11:15
+ 11:1 Гэршэлгэ 21:15

+ 11:2 Лука 21:24, Гэршэлгэ 12:6, Гэршэлгэ 13:5

+ 11:6 Гэршэлгэ 8:8

+ 11:7 Гэршэлгэ 9:1,

+ 11:12 Гэршэлгэ 4:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:17

+ 11:13 Гэршэлгэ 6:12

+ 11:14 Гэршэлгэ 8:13, Гэршэлгэ 9:12

+ 11:15 Мат 24:31, Гэршэлгэ 10:7, Лука 1:33, 1 Коринф 15:24

+ 11:16 Гэршэлгэ 4:4
+ 11:17 Гэршэлгэ 1:4, Гэршэлгэ 16:5
+ 11:18 Гэршэлгэ 20:12
+ 11:19 Гэршэлгэ 15:5, Гэршэлгэ 16:21

+ 12:3 Гэршэлгэ 13:1, Гэршэлгэ 17:3, Гэршэлгэ 17:12

+ 12:5 Гэршэлгэ 2:27, Гэршэлгэ 19:15
+ 12:6 Гэршэлгэ 11:3, Гэршэлгэ 13:5
+ 12:7 Иудын хандалга 1:9

+ 12:9 Гэршэлгэ 20:2, Лука 10:18, Иоанн 12:31

+ 12:11 Гэршэлгэ 15:2, Лука 14:26, Иоанн 12:25, Гэршэлгэ 2:10

+ 12:14 Гэршэлгэ 13:5
+ 13:1 Гэршэлгэ 12:3
+ 13:2 Лука 4:6
+ 13:5 Гэршэлгэ 11:2, Гэршэлгэ 12:6
+ 13:7 Гэршэлгэ 11:7, Гэршэлгэ 12:17-18
+ 13:8 Гэршэлгэ 3:5
+ 13:9 Гэршэлгэ 2:7
+ 13:10 Гэршэлгэ 14:12

+ 13:13 Марк 13:22, Гэршэлгэ 16:13, Гэршэлгэ 19:20, Лука 9:54

+ 13:14 Мат 24:24, Марк 13:22, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:9

+ 14:1 Евр 12:22, Гэршэлгэ 3:12, Гэршэлгэ 7:3-4

+ 14:2 Гэршэлгэ 1:15, Гэршэлгэ 6:1

+ 14:3 Гэршэлгэ 5:9

+ 14:4 2 Коринф 11:2, Яковай хандалга 1:18, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13

+ 14:8 Гэршэлгэ 18:2
+ 14:9 Гэршэлгэ 13:15
+ 14:10 Гэршэлгэ 14:10, Гэршэлгэ 20:10
+ 14:12 Гэршэлгэ 13:10
+ 14:13 Гэршэлгэ 20:6
+ 14:14 Гэршэлгэ 1:13
+ 14:15 Марк 4:29
+ 14:19 Гэршэлгэ 19:15

+ 15:1 Гэршэлгэ 16:1, Гэршэлгэ 17:1, Гэршэлгэ 21:9

+ 15:2 Гэршэлгэ 4:6, Гэршэлгэ 12:11, Гэршэлгэ 13:17

+ 15:5 Гэршэлгэ 11:19
+ 15:6 Гэршэлгэ 1:13
+ 15:7 Гэршэлгэ 4:6
+ 16:1 Гэршэлгэ 15:1,
+ 16:2 Гэршэлгэ 13:16,
+ 16:3 Гэршэлгэ 8:8-9
+ 16:5 Гэршэлгэ 1:4, Гэршэлгэ 11:17,
+ 16:6 Мат 23:35, Гэршэлгэ 18:24,
+ 16:7 Гэршэлгэ 6:9
+ 16:9 Элшэнэрэй 12:23
+ 16:10 Гэршэлгэ 13:2,
+ 16:12 Гэршэлгэ 9:14,
+ 16:13 Гэршэлгэ 12:3, Гэршэлгэ 13:11
+ 16:14 Марк 13:22, Гэршэлгэ 13:13

+ 16:15 Мат 24:43-44, Пётрой 2-дохи хандалга 3:10, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:2, Гэршэлгэ 3:3, Гэршэлгэ 3:18

+ 16:18 Марк 13:19
+ 16:19 Гэршэлгэ 14:10
+ 16:20 Гэршэлгэ 6:14
+ 16:21 Гэршэлгэ 11:19
+ 17:1 Гэршэлгэ 15:1, Гэршэлгэ 21:9,
+ 17:2 Гэршэлгэ 14:8
+ 17:3 Гэршэлгэ 12:3
+ 17:6 Гэршэлгэ 16:6
+ 17:8 Гэршэлгэ 9:1, Гэршэлгэ 11:7
+ 17:12 Гэршэлгэ 12:3

+ 17:14 Тимофейдэ 1-дэхи 6:15, Гэршэлгэ 19:16,

+ 17:16 Гэршэлгэ 18:8
+ 18:2 Гэршэлгэ 14:8,
+ 18:3 Гэршэлгэ 17:2,
+ 18:8 Гэршэлгэ 17:16

+ 18:24 Мат 23:35, Гэршэлгэ 16:6, Гэршэлгэ 17:6

+ 19:1 Гэршэлгэ 7:10
+ 19:2 Гэршэлгэ 6:10
+ 19:3 Гэршэлгэ 14:11, Гэршэлгэ 18:9
+ 19:4 Гэршэлгэ 4:4
+ 19:6 Гэршэлгэ 1:15, Гэршэлгэ 6:1,
+ 19:7 Мат 22:2, Мат 25:10, Гэршэлгэ 21:2
+ 19:8 Гэршэлгэ 7:14
+ 19:10 Элшэнэрэй 10:25-26, Гэршэлгэ 22:8-9
+ 19:12 Гэршэлгэ 1:14, Гэршэлгэ 2:17
+ 19:13 Иоанн 1:1

+ 19:15 Гэршэлгэ 1:16, Гэршэлгэ 2:27, Гэршэлгэ 12:5, Гэршэлгэ 14:19-20

+ 19:19 Гэршэлгэ 16:16
+ 19:20 Гэршэлгэ 13:11-15, Гэршэлгэ 16:13,
+ 19:21 Гэршэлгэ 1:16
+ 20:1 Гэршэлгэ 9:1
+ 20:2 Гэршэлгэ 12:9

+ 20:4 Мат 19:28, Гэршэлгэ 6:9, Гэршэлгэ 13:12-16,

+ 20:6 Гэршэлгэ 2:11, Гэршэлгэ 14:13, Гэршэлгэ 21:8, Гэршэлгэ 1:6

+ 20:8 Гэршэлгэ 16:14
+ 20:9 Гэршэлгэ 11:5
+ 20:10 Гэршэлгэ 19:20
+ 20:12 Мат 16:27
+ 20:13 Элшэнэрэй 24:15
+ 20:15 Мат 13:42, Мат 13:50

+ 21:1 Пётрой 2-дохи хандалга 3:13, Гэршэлгэ 20:11

+ 21:2 Галадуудта 4:26, Евр 12:22, Гэршэлгэ 19:7

+ 21:4 Гэршэлгэ 7:17,

+ 21:5 2 Коринф 5:17

+ 21:6 Гэршэлгэ 1:6, Гэршэлгэ 22:13, Иоанн 4:10, Иоанн 7:37

+ 21:7 Гэршэлгэ 2:7, Гэршэлгэ 3:5, Мат 25:34, 2 Коринф 6:18

+ 21:8 1 Коринф 6:9-10, Галадуудта 5:19-21, Гэршэлгэ 22:15, Гэршэлгэ 2:11, Гэршэлгэ 20:6

+ 21:9 Гэршэлгэ 15:1, Гэршэлгэ 17:1
+ 21:10 Гэршэлгэ 17:3
+ 21:14 Эфесэйхиндэ 2:20
+ 21:15 Гэршэлгэ 11:1
+ 21:23 Гэршэлгэ 22:5
+ 22:2 Гэршэлгэ 2:7

+ 22:4 Мат 5:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Евр 12:14, Гэршэлгэ 7:3-4

+ 22:5 Гэршэлгэ 21:23
+ 22:6 Гэршэлгэ 1:1
+ 22:7 Гэршэлгэ 3:11, Гэршэлгэ 1:3
+ 22:8 Гэршэлгэ 19:10
+ 22:10 Гэршэлгэ 10:4, Гэршэлгэ 1:3
+ 22:11 Тимофейдэ 2-дохи 3:13
+ 22:12 Мат 16:27
+ 22:13 Гэршэлгэ 1:8, Гэршэлгэ 21:6
+ 22:14 Гэршэлгэ 7:14

+ 22:15 1 Коринф 6:9-10, Галадуудта 5:19-21, Гэршэлгэ 21:8

+ 22:16 Гэршэлгэ 5:5, Гэршэлгэ 2:26

+ 22:17 Гэршэлгэ 21:2, Гэршэлгэ 21:9, Иоанн 7:37, Гэршэлгэ 21:6

+ 22:20 1 Коринф 16:22

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. И

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. Р

13. С

14. Т

15. Ү

16. У

17. И

18. Ф

19. Х

20. Һ

21. Ш

22. Э

23. Я

Аарон

– Моисейн аха. Гансал тэрэ өөрөө, мүн тэрэнэй үри һадаһад санаартын алба гүйсэдхэхэ, Израилиин арадай түлөө Бурханда тахил үргэхэ эрхэтэй байгаа.

Абарагша

– Бурхан бүхы арадуудай Абарагшаар Иисус Христосые табяа. Иисус Христос хүнүүдые нүгэл шэбэлэй богоолшолгоһоо абарна, нүгэл шэбэлэй түлөө зэмэлүүлэн хэһээгдэхэһээ, хэтын хосоролгоһоо абарна.

Абраһам

– багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө 2000 жэлэй урда тээ ажаһуугаа. Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталһан байгаа. Израилиин арад Абраһамһаа эхи абадаг. Тэрэ еврейнүүдэй элинсэг хулинсаг болоно. Абраһам Бурханай үгэ дууладаг, тэрээндэ үнэн сэхэ, бүрин найдадаг бэлэй. Тиимэһээл Абраһамые «этигэл һүзэгэй эсэгэ» гэжэ нэрлэдэг.

Агриппа

– (2-дохи Агриппа) – Ирод 1-дэхи Агриппын хүбүүн. Тэрэ болбол Христосой түрэхэһөө хойшо 53–93 онуудта Палестина ороной нэгэ хэһэгыень зонхилдог һэн.

Ада шүдхэр

– шолмосто (сатанада) алба хэдэг, тэрэнэй эрхэ хүсэлые бэелүүлдэг, тэрэнэй мэдэлдэ байдаг амитан.

Алой

– энэ ургамалай набшануудһаа үнэтэй хангалтай тоһо шахадаг. Үхэһэн хүнэй бэе хүдөөлүүлгэдэ бэлдэхэдээ энэ хангалтай тоһо хэрэглэдэг байгаа.

Бурханай дуунууд (Псалтырь)

– Хуушан Хэлсээнэй номуудай нэгэнь болоно. Энэ ном Бурханда зорюулһан 150 магталнуудһаа бүридэнэ. Иудейнүүд эдэ магтаалта дуунуудые мүргэл хуралай үедэ дууладаг һэн.

Бурханай табисуурта

– еврей хэлээр Машиах, грек хэлээр Христос, «Түрхигдэһэн» гэһэн удхатай. Иисусай нэрэ түрэнүүдэй нэгэнь болоно. Израилиин хааниие һунгахадаа, Бурханай тогтооһон ёһоор һунгагдаһан хүнэй толгойе санаартан ургамалнуудай хангалтай тоһоор түрхидэг байгаа. Иисус Христос болбол «тоһоор түрхигдэһэн», газар дэлхэйе абархын тула Бурханай һунгажа табиһан нэгэн юм.

Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ

– мүнөө үеын газар дэлхэйн, мүн ерээдүйн газар дэлхэйн хүн зоной, хамаг оршожо байһан юумэнүүдэй Бурханай захиргаан доро байжа, Бурханай эрхэ мэдэлээр ажамидархые удхална. Иисус Христос Бурханай хаан орон тухай үргэлжэ һургадаг байгаа.

Бурханай Хурьган

– Табан номһоо хаража үзэбэл, Моисейн Хуулиин ёһоор хүн бүхэн өөрынгөө нүгэл шэбэл хүлисүүлхын тула хурьга тахил болгон үргэхэ ёһотой байгаа. Мүн лэ Иисус Христосые Бурханай Хурьган гэжэ нэрлэнэ, юундэб гэбэл, Бурхан тэрээниие хүн бүхэнэй нүгэл шэбэлэй түлөө тахил болгожо үргэһэн байгаа.

Бурханай Эльгээмэл

– Бурханда алба хэдэг, захиралтаарнь хүнүүдтэ туһалдаг амитан.

Бэлгээ отолуулха

– Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталаад, энэ хэлсээнэйнгээ һүлдэ тэмдэг болгон Абраһамые өөрыень, гэртэнь байһан бүхы эрэшүүлые, хойто үенүүдтэ түрэхэ бүхы хүбүүдые бэлгээ отолуулхыень захирба.

Ваал

– эртэ урдын сагта хананейнүүдэй шүтэн мүргэдэг бурхан болоно.

Вавилон

– Хуушан Хэлсээнэй хүсэн түгэлдэр байха үе сагта Вавилоной хаан орон Израилиин арадай хамагай хэрзэгы дайсан байгаа. Шэнэ Хэлсээндэ «Вавилон» гэдэг үгэ шолмосой хаан ороной бэлгэ тэмдэг болоно.

Валаам

– Хуушан Хэлсээнэй үедэ ажамидарһан лүндэншэн. Шэнэ Хэлсээндэ тэрэ муу муухайгай, нүгэл шэбэлэй бэлгэ тэмдэг болоно.

Гоморро

– Амигүй далайн шадар оршодог табан хотонуудай хоёрынь «Содом» ба «Гоморро» гэжэ нэрэтэй байгаа. Эдэ хотын зоной нүгэл шэбэлэйнь түлөө Бурхан Содом, Гоморро хоёрто гал дүлэнтэй болон хүхэртэй бороо оруулжа, эдэ хотонуудые усадхаа юм.

Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан

– Һүмэ барихынгаа урда тээ израильшууд Гэршэлгын Майхан соо Бурханда мүргэдэг, тахилаа үргэдэг бэлэй.

Гэршэлгын Майхан

Давид

– Израилиин хоёрдохи хаан (багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхын урда 1003 онһоо эхилэн захираа). Давид Израилиие агууехэ улас болгожо мандааһан, Иерусалимые тэрэнэй ниислэл хото болгоһон байгаа. Давид хаан мүн лэ шадабаритай сэрэгшэн, агууехэ шүлэгшэн байгаа, тэрэнэй Бурханиие магтаһан олон магтаал дуунуудынь мэдээжэ. Тэрэнэй бэшэһэн магтаалта дуунууд Бурханай дуунуудай (Псалтырь) номой диилэнхы хубиие эзэлнэ.

Дээдын Эзэнэй Үдэр

– зарга шүүбэри хэхэеэ Дээдын Эзэнэй ерэхэ үдэр. Энэ үдэр Иисус Христосой ашаар Бурхан бүхы газар дэлхэйнхидые шүүбэрилхэ юм. Энэ үдэрые баһа «Зарга шүүбэриин үдэр» гэжэ нэрлэдэг.

Елисей

– Христосой түрэхэһөө 800 жэлэй урда тээ ажаһууһан Бурханай лүндэншэн. Тэрэ Илия лүндэншэдэ туһалдаг, наһанһаа нүгшэһэнһөөнь хойшо лүндэншын алба гүйсэдхэжэ байгаа.

Иеремия

– Христосой түрэхэһөө 500–600 жэлэй урда тээ ажамидарһан лүндэншэн.

Илия

– дүтэлүүлжэ хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө хойшо 800-аад онуудта ажамидарһан лүндэншэн. Израилиие зонхилһон Ахав хаанай, тэрэнэй Иезавель һамганай онгонуудта мүргэхэдэ, Илия лүндэншэ тэдээндэ Бурханай үгэ хэлэдэг һэн. «Бурханай табисууртын газар дэлхэйдэ ерэхые Илия бэлдэжэ үгэхэ» гэжэ Малах лүндэншын хэлэһые иудейнүүд мэдэжэ байгаа.

Иона

– Бурханай лүндэншэн.

Иосиф

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Аханарынь тэрэниие барлаг болгон Египет руу худалдаһан байгаа. Египедэй хаан тэрэниие хаан оронойнгоо захирагшаар табяа бэлэй.

Ирод

– 1) Агууехэ Ирод: Христосой түрэхэһөө урда 37 онһоо эхилэн Христосой түрэхын 4 он болотор бүхы Палестиные захиржа байһан иудейн хаан. Эгээл тэрэнэй захиралтын үедэ Иисус Христос түрөө юм. 2) Ирод Антипа, Агууехэ Иродэй хүбүүн: Христосой түрэхын 4 онһоо 39 он болотор Галилей можын захирагша байһан. 3) 1-дэхи Ирод Агриппа, Агууехэ Иродэй аша хүбүүн. Тэрэ Христосой түрэхын 41 онһоо 44 он болотор Палестиные захирдаг, христос шажантаниие гайтайгаар мүрдэдэг һэн. (Элшэнэрэй бүтээһэн хэрэгүүд)

Исаак

– багсаабал, Христосой түрэхэһөө 1900-аад жэлэй урда тээ түрөө. Абраһам Сара хоёрой хүбүүн.

Исайя

– Христосой түрэхэһөө 700-аад жэлэй урда тээ Иерусалимда ажаһууһан лүндэншэн.

Иссоп

– иудейнүүдэй шажанай ёһололдо хэрэглэдэг ургамал. Тэрэнэй набшаһа гү, али һалааень санаартан шэнгэн юумэн соо (жэшээлбэл, тахил болгон үргэгдэһэн амитанай шуһан соо) дүрөөд, хүниие гү, али үгы һаа юумэ Бурханай урда тээ сэбэрлэхын тула тэрээгээр сасадаг байгаа.

Левий

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Бурханай захиралтаар гансал Левиин обогой Аароной үри һадаһад Һүмэдэ санаартын алба гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа. Энэ обогой ондоо угсаатан санаартанай туһалагшадай алба хэжэ байгаа.

Левит

– Левиин обогой хүн. Энэ обог Һүмэдэ санаартанай туһалагшадай алба хэхээр шэлэгдэжэ абтаһан байгаа.

Лот

– Абраһамай дүүгэй хүбүүн. Зальхай забхай ябадалаар суурхаһан Содом хото усадхахын урда тээ Бурхан Лотые гэр бүлэтэйнь хото-һоо гаргажа абараа юм.

Лүндэншэн

– Бурханай шэлэжэ абаһан хүн. Лүндэншэн Бурханһаа дуулаһан үгэнүүдые хүнүүдтэ хүргэхэ, айладхаха үүргэтэй байгаа.

Мелхиседек

– Салимай хаан, санаартан. Абраһамай тэрээндэ байлдаанда олзолһон юумэнүүдэйнгээ арбанай нэгэ хубиие үгэхэдэ, Мелхиседек Абраһамые үреэлэй һайнаар үреэгээ һэн. Мелхиседек тухай Табан ном соо, Ажабайдалай ном соо 14:17–20 шүлэгүүдтэ бэшээтэй байдаг.

Моисей

– Израилиин агууехэ лүндэншэн. Израилиин арадые Бурханай Египедһээ гаргажа байхада, мүн тэрэнэй удаа еврейнүүдэй сул губяар тэнэжэ байхада, Моисей израильшуудые хүтэлжэ ябаа. Еврейнүүдэй сахижа байха ёһотой Хуулиие Бурхан Моисейгээр дамжуулан үгөө. Энэ Хуули (Моисейн ном гэхэ гү, али үгы һаа Моисейн Хуули гэгдэдэг) Библиин түрүүшын табан ном соо үгтэнэ.

Нангин Һүлдэ

– Бурханай Һүлдэ, тиимэһээл тэрэ Бурханай шэнжэ шанартай юм. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, Иисус Христосто этигэһэн зон Нангин Һүлдые тогтоожо абана.

Ниневи

– Ассирийн хаан ороной ниислэл хото.

Ной

– Газар дэлхэйе һүнөөн Бурханай уһан галаб эрьюулхын урда тээ Бурханай захиралтаар Ной томо корабль баряад, тэндээ гэр бүлэтэйгөө орожо, үхэлһөө абарагдаһан байгаа.

Нүгэл шэбэл

– Бурханай тогтооһон захяа заабари мэдэрэлтэйгээр, мүн ойлгоношьегүй эбдэлгэ, Бурханай үгэ дуулангүй, Бурханда зүрюу байлга.

Паасха

– Израилиин арадай һайндэр. Бурханай захирһан ёһоор тэдэнэр египедэй богоолшолгоһоо сүлөөтэй болоһоноо тэмдэглэдэг.

Реббека

– Абраһамай Исаак хүбүүнэй һамган, Исав Яков хоёрой эжы.

Рим

– Иисус Христосой газар дэлхэйдэ ажамидарха үедэ энэ томо гэгшын хаан орон олон оронуудые, тэрэнэй тоодо Израилиие мэдэлдээ абаад байгаа. Тэрэнэй ниислэл хотонь баһал Рим гэжэ нэрэтэй һэн.

Саддукей

– голдуу санаартанһаа болон баян зонһоо бүридэһэн бүлгэмэй гэшүүн. Саддукейнэр иудей арадай ёһо гурим баримталдаг һэн. Фарисейнүүдһээ ямар илгаатай байнаб гэбэл, тэдэнэр үхэлһөө амидырха ушарта этигэдэггүй, гансал Моисейн Табан номые Бурханай үгэ гэжэ тоолодог байгаа.

Самуил

– Израилиин һүүлшын агууехэ зарга шүүгшэ (Христосой түрэхэһөө урда 1130 онуудта ажаһуугаа). Самуил лүндэншэнһөө хойшо Израильда хаанууд захирдаг болоо. Самуил болбол Саул Давид хоёрые хаан шэрээдэ һуухадань тоһоор түрхеэ юм.

Санаартан

– Һүмэдэ алба хэдэг хүн. Бурханда тахил тахихань санаартын гол үүргэ байгаа. Тэрээнһээ гадна санаартан шажанай бусад албануудые гүйсэдхэдэг һэн. Бурханай захиһан ёһоор Израильда гансал Аароной обогой зон санаартын алба гүйсэдхэдэг бэлэй.

Сара

– Абраһамай һамган, Исаагай эхэнь.

Сатана

– Шолмос гэжэ үгэ хара.

Соломон

– Давидай хүбүүн, Давидһаа хойшо Израилиин хаан (Христосой түрэхэһөө урда 961–922 онуудта захираа). Соломоной захиржа байха үедэ Израилиин улас ехэл мандажа байгаа. Соломон Иерусалимда хамагай түрүүшын Һүмэ баряа һэн.

Суббото

– иудейнүүдэй Бурханда зорюулһан амаралтын үдэр. Энэ үдэр ажал хэхэнь хорюултай байгаа.

Табидахи үдэрэй һайндэр

– Паасхын һайндэрэй үнгэрһэнһөө хойшо иудейнүүдэй табидахи үдэртэнь тэмдэглэдэг ургаса хадалгын түгэсхэлэй һайндэр.

Тахилай шэрээ

– амитадые тахил болгон үргэхын тула шулуу, шабар ба түмэрөөр бүтээгдэһэн үндэр газар. Моисейн үе сагһаа эхилэн, тахилай шэрээ гансал Майхан соо, һүүлдэнь гансал Һүмэ соо байгаа. Тахил үргэхэ алба гансал санаартад гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа.

Тоһоор түрхихэ

– тусхай албан тушаалда табигдаһанай бэлгэ тэмдэг болгон хүнэй толгой хангалтай тоһоор түрхидэг, үгы һаа дэрэнь адхадаг һэн. Иимэ ёһолол хаанай, санаартанай, заримдаа лүндэншын албан тушаалда хүртэһэн ушарта үнгэргэдэг байгаа.

Үргэл үргэхэ, тахил тахиха

– израильшууд үйлэдэһэн нүгэл шэбэлээ арилгахын тула амитадые тахил болгон үргэдэг, мүн Бурханиие магтан алдаршуулхын тула баяр баясхалангай үргэлнүүдые үргэдэг һэн. Жэшээнь, тахил болгон тугал, хони, тэхэ ямаануудые, мүн гулабхаа, гурил, хилээмэ үргэдэг ёһо бии бэлэй. Тахил тахилгын дүримүүд «Табан ном» соо үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, хүн түрэлхитэнэй бүхы нүгэл шэбэлые хүлисүүлхэ аргатай Бурханай үргэһэн ори ганса тахилынь Иисус Христос болоно.

Уһан арюудхалга

– Шэнэ Хэлсээндэ хоёр янзын уһан арюудхалга тухай хэлэгдэнэ.

Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга

– нүгэл шэбэлнүүдээ мэдэрэн, дахин нүгэл шэбэл үйлэдэхэгүй, өөрыгөө Бурханда зорюулха шиидхэбэри гаргаха гэһэн удхатай. Һайн Мэдээсэлнүүд соо эгээл тиимэ уһан арюудхалганууд тухай хэлэгдэнэ. (Мат. 3:1–6) Иисус Христосой амидырһан хойно уһан арюудхалга бүри гүнзэгы, дэлгэрэнгы удхатай болоо: Христосой үхөөд амидырһандал адли тэрэ ёһолол уһаар арюудхуулһан хүнэй үхэһэн, тиигээд Иисусай түлөө ажамидархын тула үхэлһөө амидырһыень тэмдэглэдэг болоо.

Фарисей

– эртэ урдын сагта еврей шажанай бүлгэмэй хүн. Фарисейнүүд Моисейн Хуули, мүн хойшодоо тэрэ хуулида нэмэгдэһэн ёһо гуримуудые хатуугаар баримталдаг байгаа.

Христос шажантан

– Бурханда һүзэглэгшэ; Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлнүүдээ хүлисүүлһэн, Бурханай абаралда хүртэһэн хүн; Бурханай табисуурта Христосые дахагша.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн

– тиигэжэ Һайн Мэдээсэл соо Иисус Христос өөрыгөө нэрлэнэ. Тиигэжэ тэрэ нэгэ зэргэ хүн шанартай, мүн бурхан шанартай байһанаа гэршэлнэ.

Хуули (Моисейн Хуули)

– Израилиин арадта үгтэһэн Бурханай хуули. Моисейгээр дамжуулан үгтэһэн арбан захяа заабари, али үгы һаа Табан ном, заримдаа Хуушан Хэлсээнэй бүхы номуудые «Хуули» гэжэ тоолодог. Дүрим тогтоолнуудай, захяа заабаринуудай суглуулбариһаа бүридэһэн Хуули болбол арадайнь яажа өөһэдыгөө абажа ябаһайб гэжэ Бурханай хүсэһые, мүн яажа Израилиин арадай ажамидарха ёһотой байһые харуулдаг һэн.

Хуушан Хэлсээн

– олон хүнүүдэй удаан саг соо (мянган жэлэй туршада) бэшэһэн номуудай суглуулбари. Эдэнь хүнүүдэй тогтоожо абаад, удаань саарһан дээрэ буулгажа бэшэһэн Бурханай үгэ болоно.

Хэлсээн (гэрээ)

– Библи соо Бурханай болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээн (гэрээ) гол һуури эзэлнэ. Һүр хүсэтэй Бурхан хүн түрэлхитэндэ туһалхаар гараа һарбайна. Тэрэ өөрөө хүн түрэлхитэнтэй хэлсээ батална. Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээнүүдэй нэн шухалнуудынь Хуушан, мүн Шэнэ хэлсээн хоёр болоно. Бурханай Моисейгээр дамжуулан Синай хада дээрэ Израильтай баталһан хэлсээе «Хуушан Хэлсээн» гэжэ нэрлэдэг (Табан ном, Гаралга, Хуулиин дабталга). Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо шэнэ хэлсээнэй баталагдаха тухай лүндэншэд уридшалан хэлэдэг һэн. Шэнэ Хэлсээнэй номуудһаа хаража үзэбэл, Шэнэ Хэлсээн Иисус Христосой үхөөд амидырһан ябадал дээрэ һуури татана, тэрэнэй шуһаар баталагдана. (1 Коринф. 11:25; Евр. 7:22; 8:13)

Хэлсээнэй абдар

– модоор хэгдэһэн, алтаар хушагдаһан абдар. Доторынь шулуун хабтагайнууд дээрэ бэшээтэй Бурханай арбан захяа заабаринууд хадаглагдадаг һэн. Энэ абдар Майханай, мүн удаань бодхоогдоһон Һүмын Хамагай Нангин газарта хадаглагдадаг һэн.

Һайн Мэдээсэл

– Израильда Дээдын Эзэнэй үгэһэн найдуулга Иисус Христос соо бүрин дүүргэгдэһэн байна. Бүхы хүн түрэлхитэндэ тэрээгээр дамжан абаралтын зам харуулагдаба, энэнь Бурханһаа хүн бүхэндэ үгтэһэн Һайн Мэдээсэл болоно.

Һүзэглэгшэд

– абаралгада хүртэһэн, Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлээ хүлисүүлһэн, Бурханда бүрин найдадаг зон.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэм

– Шэнэ Хэлсээндэ энэ үгэ хоёр удхатайгаар хэрэглэгдэдэг: 1) Иисус Христосто һүзэглэдэг нэгэ һууринда һуудаг һүзэглэгшэдэй бүлгэм; 2) Бүхы газар дэлхэй даяар ажаһуудаг христос шажантан бүрин хамтадаа.

Һүмэ

– Бурханай өөрынь үгэһэн хэб маягаар баригдаһан тахил тахидаг, мүргэл хэдэг байра. Һүмэ соо тахилай шэрээн байһан газарта гансал санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Һүмын хорёо соо оршодог байра хоёр: Нангин Газар ба Хамагай Нангин газар гэжэ нэрлэгдэдэг таһалгануудтай һэн. Хамагай Нангин газарта жэлдээ нэгэл дахин тусхай мүргэл хэхэеэ гансал ахамад санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Энэ таһалга Нангин Газарай таһалгаһаа томо гэгшын хүшэгөөр илгаатай байгаа. Иисус Христосой уридшалан хэлэһэн ёһоор Христосой түрэхэһөө хойшо 1-дэхи үедэ римэйхид һүмэ бүрин һандаргаһан байна.

Шолмос

– ада шүдхэрнүүдэй ноён.

Элшэн

– Бурханай һунгаад, хүн зондо ябуулһан элшэн. Иисус Христосой мэдэлээр тэрээндэ эрхэ засаг үгтэнэ. Иисусай арбан хоёр шаби түрүүшын элшэнэр болоно.

Яков

– Исаагай хүбүүн. Тэрэниие баһа «Израиль» гэжэ нэрлэдэг.

Table of Contents

Шэнэ Хэлсээн

Оролто Үгэ

Матвей

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28

Марк

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

Лука

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24

Иоанн

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21

Элшэнэрэй Бүтээһэн Хэрэгүүд

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28

Яковай Хандалга

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Пётрой 1-дэхи Хандалга

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Пётрой 2-дохи Хандалга

- 1
- 2
- 3

Иоаннай 1-дэхи Хандалга

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Иоаннай 2-дохи Хандалга

- 1

Иоаннай 3-дахи Хандалга

- 1

Иудын Хандалга

- 1

Римэйхиндэ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

Коринфынхидтэ 1-дэхи

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

Коринфынхидтэ 2-дохи

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

Галадуудта

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Эфесэйхиндэ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Филиппынхидтэ

- 1
- 2
- 3
- 4

Колоссынхидтэ

- 1
- 2
- 3
- 4

Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Фессалоникиинхидтэ 2-дохи

- 1
- 2
- 3

Тимофейдэ 1-дэхи

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Тимофейдэ 2-дохи

- 1
- 2
- 3
- 4

Тидтэ

- 1
- 2
- 3

Филимондо

- 1

Еврейнүүдтэ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

Гэршэлгэ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

- Аарон
- Абарагша
- Абраһам
- Агриппа
- Ада шүдхэр
- Алой
- Бурханай дуунууд (Псалтырь)
- Бурханай табисуурта
- Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ
- Бурханай Хурьган
- Бурханай Эльгээмэл
- Бэлгээ отолуулха
- Ваал
- Вавилон
- Валаам
- Гоморро
- Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан
- Давид
- Дээдын Эзэнэй Үдэр
- Елисей
- Иеремия
- Илия
- Иона
- Иосиф
- Ирод
- Исаак
- Исайя
- Иссоп
- Левий
- Левит
- Лот
- Лүндэншэн
- Мелхиседек
- Моисей
- Нангин Һүлдэ
- Ниневи
- Ной
- Нүгэл шэбэл
- Паасха
- Реббека
- Рим
- Саддукей
- Самуил
- Санаартан
- Сара
- Сатана
- Соломон
- Суббото
- Табидахи үдэрэй һайндэр
- Тахилай шэрээ
- Тоһоор түрхихэ
- Үргэл үргэхэ, тахил тахиха
- Уһан арюудхалга
- Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга
- Фарисей
- Христос шажантан
- Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн
- Хуули (Моисейн Хуули)
- Хуушан Хэлсээн
- Хэлсээн (гэрээ)
- Хэлсээнэй абдар
- Һайн Мэдээсэл
- Һүзэглэгшэд
- Һүзэглэгшэдэй бүлгэм
- Һүмэ
- Шолмос
- Элшэн
- Яков